Το οργανωμένο Ισλάμ στα γεωπολιτικά σύμπλοκα της Μέσης Ανατολής και του ινδοπακιστανικού χώρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το οργανωμένο Ισλάμ στα γεωπολιτικά σύμπλοκα της Μέσης Ανατολής και του ινδοπακιστανικού χώρου"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1 Το οργανωμένο Ισλάμ στα γεωπολιτικά σύμπλοκα της Μέσης Ανατολής και του ινδοπακιστανικού χώρου 1. Θεωρητικές προσεγγίσεις και τυπολογίες του ισλαμιστικού κινήματος Το ισλαμιστικό κίνημα (αποκαλούμενο αλλιώς πολιτικό Ισλάμ, ισλαμισμός ή ισλαμικό κίνημα) 8 δεν θα πρέπει να συγχέεται ή να ταυτίζεται με το Ισλάμ. Συνιστά μέρος της συνθετότητας του όλου Ισλάμ, είναι εκείνο το ρεύμα μέσα στη μουσουλμανική κοινότητα το οποίο πρωτίστως βλέπει το Ισλάμ ως πλαίσιο για πολιτική δράση και κοινωνικο-πολιτική αλλαγή. Τούτο θεμελιώνεται στην αντίληψη (των ισλαμιστών) ότι το Ισλάμ είναι θρησκεία «οργανική», στην αντίληψη και πεποίθηση ότι στο Ισλάμ δεν υφίσταται καμία διάκριση μεταξύ θρησκευτικού και κοινωνικού συστήματος, και έτσι παρέχει και πολιτική ιδεολογία που μπορεί να κινητοποιεί και να εκφράζει τους πιστούς, ανεξαρτήτως κοινωνικής, οικονομικής, φυλετικής ή εθνοπολιτισμικής προέλευσης 9. Κατ επέκτασιν, το ισλαμιστικό κίνημα κηρύττει την παρεμβατικότητα του Ισλάμ, ως θρησκείας, στην καθημερινότητα του πιστού και σε όλες τις δραστηριότητές του σε νομικό, οικονομικό, πολιτισμικό, ηθικό επίπεδο, καθώς και στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων. Με αυτή τη θεώρηση του ισλαμιστικού κινήματος (ή πολιτικού Ισλάμ) και των ισλαμιστών δρώντων συμφωνεί και ο Αλί Μπουλάτς (Ali Bulaç), ένας από τους πλέον αντιπροσωπευτικούς σύγχρονους Τούρκους ισλαμιστές διανοούμενους, ο οποίος διαχωρίζει σαφώς το νόημα και το περιεχόμενο του Ισλάμ από εκείνο του ισλαμι- 8. Με τον όρο «ισλαμιστικό κίνημα» εννοούμε αυτό που στη σχετική βιβλιογραφία ονομάζεται επίσης «πολιτικό Ισλάμ» ή «ισλαμισμός», «ισλαμικός ζηλωτισμός» ή «ισλαμική έκφανση του θρησκευτικού ζηλωτισμού». Πρβλ. Bassam Tibi, Political Islam, World Politics and Europe, Routledge, London/New York 2008, Preface. 9. Πρβλ. Mir Zohair Husain, Global Islamic Politics, HarperCollins College, New York 1995,

2 48 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΓΩΓΟΣ στικού κινήματος. Για τον Μπουλάτς, το πολιτικό Ισλάμ είναι «ένα είδος ανάγνωσης του Ισλάμ» και εκφράζει «το σύνολο της ιδεολογικής και πολιτικής παραγωγής που δημιούργησε με κίνημα από τις γενικές παραμέτρους αυτής της θρησκείας ένα τμήμα μουσουλμάνων (μορφωμένοι κύκλοι, πολιτικές τάξεις και κοινωνικοί ηγέτες), οι οποίοι εκφράζουν σε αυτή τη θρησκεία τις ανησυχίες τους και τους δεσμούς τους. Αυτό μπορούμε να το θεωρήσουμε ως ένα είδος ανάγνωσης του Ισλάμ μέσα στις υλικές και κοινωνικές συνθήκες του σύγχρονου κόσμου. Αυτούς μπορούμε να τους ονομάσουμε εν συντομία ισλαμιστές [«İslamcılar»]» 10. Εξηγεί δε περαιτέρω: «Ο ισλαμισμός μπορεί να οριστεί αφενός μεν ως το έργο της κοινωνικής ομάδας των πολιτιστικών, πολιτικών και κοινωνικών ηγετών οι οποίοι εμφανίζονται σε διαφορετικά πεδία δραστηριότητας, με συγκεκριμένα αιτήματα και σαφείς διεκδικήσεις να διασφαλίσουν τη δημιουργία ενός κόσμου που ταιριάζει με τις πνευματικές, ηθικές, πολιτισμικές και κοινωνικές αξίες του μουσουλμανισμού, αφετέρου δε ως προσπάθειες σε διαφορετικά επίπεδα και πεδία για αυτό τον σκοπό. Το πιο σημαντικό στοιχείο που διαχωρίζει τους ισλαμιστές από τους άλλους και από άλλες ιστορικές κατηγορίες, χαρακτηριστικές των σύγχρονων καιρών, είναι ότι αυτοί έχουν ως αναφορά τον μουσουλμανισμό ως θρησκεία και ότι προτάσσουν με σαφή τρόπο την ταυτότητα του μουσουλμάνου. Δίχως αμφιβολία, σε μια μουσουλμανική χώρα ή κοινωνία ο λαός είναι μουσουλμάνοι, όμως οι ισλαμιστές έχουν επαναδιατυπώσει τις πεποιθήσεις και τις πολιτισμικές αξίες του λαού που δεν εκφράζονται σε καθορισμένο εννοιολογικό πλαίσιο, κάποιες φορές επαναφέροντάς τες στις καταβολές τους, κάποιες φορές απορρίπτοντάς τες ή μερικές φορές περνώντας τες από διαδικασία επιλογής» 11. Σύμφωνα με την αντίληψη του Μπουλάτς, το ισλαμιστικό κίνημα νοείται ως τρόπος ανάγνωσης και αντίληψης του Ισλάμ που καταφεύγει στο Κοράνι, στις συλλογές χαντίθ και στις κωδικοποιημένες νομικές πηγές, όταν το θεωρεί χρήσιμο και αναγκαίο, αλλά ακόμη και σε δυτικές αναφορές, όμως μόνο συμπληρωματικά 12. Στα πλαίσια αυτά, οι ισλαμιστές διαχωρίζονται αισθητά από την κατηγορία των ουλεμά 13. Είναι γεγονός ότι το ίδιο το ισλαμιστικό κίνημα δεν είναι ενιαίο και ομοιογενές, αλλά χαρακτηρίζεται από ετερογενείς εκφάνσεις και κατευθύνσεις 14. Ωστόσο, μέσα σε αυτό είναι δυνατόν να εντοπιστούν ορισμένες έννοιες και αρχές κοινές σε όλες τις εκφάνσεις του. Αυτές δεν είναι άλλες από την έννοια του 10. Ali Bulaç, «İslam ın Üç Siyaset Tarzı veya İslamcıların Üç Nesli», σε Yasin Aktay (εκδ.), İslamcılik (Modern Türkiye de Siyasi Düsünce: Cilt 6), İletişim, İstanbul, 2004, Στο ίδιο. 12. Στο ίδιο. 13. Ό.π., Όπως θα καταδειχθεί στις επόμενες σελίδες.

3 ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ 49 τζιχάντ («jihad» «αγώνας») και της ντάουα («da wa» «κλήση») 15. Η λέξη τζιχάντ δηλώνει τον αγώνα του πιστού στην οδό του Θεού. Τούτος μπορεί να διεξαχθεί σε δύο σφαίρες: στην πνευματική/εσωτερική και στη σωματική/εξωτερική (με τη μορφή ένοπλου αγώνα για την υπεράσπιση της πίστης και των πιστών) 16. Η δεύτερη σημασία και αντίληψη του τζιχάντ είναι αυτή που έχει κυριαρχήσει στην ιστορία του Ισλάμ: μέσω της ένοπλης μορφής του εξαπλώθηκε το Ισλάμ, μέσω αυτής γινόταν (ή επιβαλλόταν) ο προσηλυτισμός, δηλαδή ο σκοπός της ντάουα, της κλήσης στην οδό του Ισλάμ. Στην ισλαμική ιστορία ο ένοπλος τζιχάντ υπηρετούσε πάντοτε την ντάουα. Ωστόσο η ντάουα μπορεί να υλοποιείται και με ειρηνικό τρόπο. Αμφότερες οι παραπάνω έννοιες και πρακτικές έχουν πρωταρχική σημασία για το ισλαμιστικό κίνημα, αφού χρησιμοποιούνται από αυτό ως νομιμοποιητικό ιδεολογικό και θεολογικό πλαίσιο δράσης. Μάλιστα, το ισλαμιστικό κίνημα καταφεύγει σε αυτές στην προσπάθειά του να «εξισλαμίσει» κοινωνίες και κράτη. Έτσι, ορισμένες ισλαμιστικές οργανώσεις κάνουν χρήση της ντάουα ως ειρηνικής μεθόδου εξάπλωσης του Ισλάμ και «εξισλαμισμού» της κοινωνίας, ενώ άλλες υιοθετούν την οδό του ένοπλου τζιχάντ για να επιτύχουν τους ίδιους στόχους 17. Ο τζιχάντ λειτουργεί στις ημέρες μας ως εργαλείο πολιτικής έκφρασης και δράσης για τους ισλαμιστές 18, ενώ το ισλαμιστικό κίνημα αποτελεί προϊόν και αναπόσπαστο τμήμα του μουσουλμανικού κόσμου και πολιτισμού, της ίδιας της ισλαμικής ιστορίας. Αναγκαία προϋπόθεση για την κατανόηση της εξέλιξης του ισλαμιστικού κινήματος είναι η μελέτη της ιστορίας του μουσουλμανικού κόσμου, από την επο- 15. Πρβλ. John L. Esposito, «Trailblazers of the Islamic Resurgence», σε Yvonne Yazbeck Haddad/John Obert Voll/John L. Esposito (eds), The Contemporary Islamic Revival: A Critical Survey and Bibliography, Greenwood Press, New York/Westport, Connecticut/London 1991, Η ισλαμική έννοια και αντίληψη του τζιχάντ, όπως επισημαίνει ο Bassam Tibi, βασίζεται εξίσου σε κανονιστικά και πραγματικά/ιστορικά θεμέλια, υποδεικνύοντας αντιστοίχως το ιερό βιβλίο, το Κοράνι, και την πρακτική εφαρμογή του τζιχάντ στην Ιστορία. Από κανονιστικής απόψεως, η έννοιά του είναι βιβλική, καθώς προέρχεται από θεϊκή αποκάλυψη. Έτσι, για τους ορθόδοξους πνευματικώς μουσουλμάνους η υποχρέωση του τζιχάντ αναφέρεται στο Κοράνι, το οποίο είναι η θεία πηγή γνώσεως. Bassam Tibi, Political..., ό.π., Εδώ είναι ανάγκη να επισημανθεί ότι η κλασική έννοια και πρακτική του τζιχάντ, ο οποίος χαρακτηριζόταν από σαφείς κανόνες και στόχους, έχει παραποιηθεί από πολλούς σημερινούς ισλαμιστές και έχει μετατραπεί σε «τζιχαντισμό», δηλαδή σε ένοπλο αγώνα χωρίς κανόνες, που εξαπολύεται εναντίον των πάντων, ακόμη και αμάχων ή μουσουλμάνων. Στο ίδιο. 18. Όπως συμπεραίνει ο Μάζης: «Ως εκ τούτου, ο Jihad, με όλες του τις μορφές, αμυντική και πνευματική, αποτελεί επιτακτική ανάγκη για τους πιστούς όλης της Umma, εντός και εκτός των ορίων του εθνικού κράτους». Ιωάννης Θ. Μάζης, Γεωγραφία του Ισλαμιστικού Κινήματος στη Μέση Ανατολή, Παπαζήσης, Αθήνα 2002 (προηγ. έκδ. Ελληνικές Πανεπιστημιακές Εκδόσεις, Αθήνα 1992), 40.

4 50 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΓΩΓΟΣ χή του Προφήτη Μωάμεθ μέχρι σήμερα, η γνώση των εσωτερικών χαρακτηριστικών του ισλαμικού πολιτισμικού χώρου και των σχέσεων αυτού με τους άλλους. Aνάμεσα στις προσπάθειες των μελετητών του Ισλάμ για την κατανόηση και εύρεση των κινητήριων μοχλών της ιστορίας του, ιδιαίτερης προσοχής χρήζει αυτή του Akbar Ahmed 19. Για να ερμηνεύσει επαρκώς την πορεία της μουσουλμανικής κοινωνίας και του μουσουλμανικού κόσμου από τις απαρχές του μέχρι σήμερα, για να απαντήσει στις ερωτήσεις που τίθενται σχετικά με την ιστορική πορεία του, την ακμή και την παρακμή του ή τη σημερινή κατάσταση της μουσουλμανικής κοινωνίας, ο Akbar Ahmed χρησιμοποιεί ως διανοητικό εργαλείο ένα μοντέλο θεώρησης της κοινωνίας. Εξηγεί δε τούτο ως εξής: «Θα δημιουργήσω ένα κλειδί, ένα μοντέλο, έναν ιδεατό τύπο 20. Η σύλληψη από τον Max Weber του ιδεατού τύπου ή αρχετύπου είναι χρήσιμη. Αλλά θα πρέπει να μην ξεχνούμε τους περιορισμούς του. Απεικονίζει έναν μέσο όρο, ο οποίος παράγεται στη διάρκεια του χρόνου και αντικατοπτρίζει συνδυασμούς, αναμείξεις και διαμορφώσεις. Είναι μόνο μία προσέγγιση και όχι ένα υποκατάστατο της πραγματικότητας. Mε αυτές τις επιφυλάξεις, τοποθετούμε το ιδεώ δες μας στην αραβική κοινωνία του εβδόμου αιώνα. Η επινόηση αυτή θα συνδράμει στο να εξηγήσουμε τη μουσουλμανική κοινωνία και ιστορία από τις απαρχές του Ισλάμ έως την εποχή μας, και μέσα στο χρόνο, από μια μορφή κοινωνίας σε μια ήπειρο, σε μια άλλη, σε διαφορετική ήπειρο» 21. Τα δύο κεντρικά στοιχεία της θρησκείας του Ισλάμ είναι, ως γνωστόν, το Κοράνι, το Θεόσταλτο Βιβλίο, και η σούνα, οι πράξεις, οι ρήσεις και η συμπεριφορά του Προφήτη Μωάμεθ 22. Όπως τονίζει ο Akbar Ahmed: «Τα δύο αυτά μαζί, ένα βιβλίο και μια ζωή, προσδιορίζουν και εμπνέουν τον μουσουλμάνο, επηρεάζουν τη ζωή του από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο. Είναι οι κύριες πηγές του Ισλάμ. Μας δίνουν μια καλή ιδέα για το πώς κάποιος έπρεπε να συμπεριφέρεται ώστε να αποκαλείται μουσουλμάνος. Το ιδεώδες έχει στόχο τον Παράδεισο στον άλλο κόσμο, και την ικανοποίηση, εάν όχι την επιτυχία, σε τούτο τον κόσμο. Επομένως, δεν έχουμε μόνο έναν τρόπο θεώρησης του κόσμου, αλλά και έναν τρόπο ζωής μέσα σε αυτόν. Ο κύριος συλλογισμός μου, εκφρασμένος με απλό τρόπο, έχει ως εξής: To ιδεώδες είναι αιώνιο και αναλλοίωτο. Η μουσουλμανική κοινωνία δεν είναι τίποτα από τα δύο (...). Η ισλαμική ιστορία παρέχει άφθονες αποδείξεις ότι υπάρχει μια δυναμική σχέση μεταξύ της κοινωνίας και του αγώνα των αγίων και πολυμαθών μουσουλ- 19. Ο Akbar Ahmed είναι καθηγητής Ισλαμικών Σπουδών στο American University στις ΗΠΑ. 20. Για τον «ιδεατό τύπο», βλ. ενδεικτικά Βασίλης Ι. Φίλιας, Μαξ Βέμπερ: Συστημική Κοινωνιολογία και Μεθοδολογία, Νέα Σύνορα Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα (χ.χ.), Akbar S. Ahmed, Discovering Islam: Making Sense of Muslim History and Society (Revised edition, with a new foreword by Laurence Rosen), Routledge, London/New York 2002 (reprinted 2003). 22. Αυτά τα δύο στοιχεία συνιστούν τη σαρία, την οδό ζωής στην οποία πορεύονται οι μουσουλμάνοι κατά την ισλαμική αντίληψη.

5 ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ 51 μάνων για το ιδανικό. Το όραμα του ιδεώδους και η φιλοδοξία επίτευξής του προσδίδουν στη μουσουλμανική κοινωνία τις δυναμικές της» 23. Eξόχως σημαντική είναι δε η επισήμανση ότι «το ιδεώδες παρέχει στη μουσουλμανική κοινωνία έναν εγγενή μηχανισμό για συνεχή ανανέωση και αναβίωση της πίστεως. Οι συνεχείς πιέσεις εκ των έσω για ανανέωση, αλλαγή και μεταρρύθμιση, σε όλη την έκταση του μουσουλμανικού κόσμου, δεν είναι ούτε σύγχρονες ούτε νέες. Αντιπροσωπεύουν την αναζήτηση για το ιδεώδες μέσα σε έναν ατελή κόσμο» 24. Ο William Montgomery Watt, μελετώντας την εικόνα και αντίληψη που ο ίδιος ο μουσουλμανικός κόσμος έχει για το Ισλάμ, κατέληξε σε διαπιστώσεις συναφείς με εκείνες του Akbar Ahmed. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 διατύπωσε την άποψη ότι ο τρόπος σκέψης τόσο των ζηλωτιστών («fundamentalist») μουσουλμάνων διανοουμένων όσο και των μεγάλων μαζών των απλών μουσουλμάνων κυριαρχείται ακόμη από την τυπική παραδοσιακή ισλαμική κοσμοθεωρία και την αυτοαντίληψη του Ισλάμ 25. Σύμφωνα με τον W. M. Watt, η αυτοαντίληψη του Ισλάμ διαμορφώνεται από τις εξής αντιλήψεις των μουσουλμάνων 26. α) «Ο κόσμος είναι στατικός και αμετάβλητος», β) «Το Ισλάμ είναι οριστικό», γ) «Το Ισλάμ είναι αύταρκες». Σύμφωνα με τον W. M. Watt, το ιδεώδες της στατικότητας κατέχει κυρίαρχη θέση στη συνείδηση των μουσουλμάνων. Η κατάσταση αυτή (και η απουσία αλλαγής ή μεταβολής) θεωρείται ιδανική τόσο για τα άτομα όσο και για τις κοινωνίες. Η οριστικότητα του Ισλάμ είναι αδιαμφισβήτητα σαφής, όπως επισημαίνει ο Watt, εφόσον το Ισλάμ είναι η τέλεια και τελική θρησκεία, περικλείει δε όλες τις θρησκευτικές και ηθικές αλήθειες τις οποίες έχει ανάγκη η ανθρωπότητα μέχρι το τέλος του Χρόνου. Η αυτάρκεια του Ισλάμ είναι σαφής και πρόδηλη κατά τον Watt, εφόσον το Κοράνι, ο λόγος του Θεού, μεταδόθηκε στον Μωάμεθ από τον αρχάγγελο Γαβριήλ και εφόσον ο Θεός και ο Λόγος Του δεν υπόκειται σε καμία απολύτως επιρροή ή παρέμβαση. Συνδυάζοντας αυτές τις αντιλήψεις των μουσουλμάνων με την ιστορική διαδρομή του μουσουλμανικού κόσμου, ο W. M. Watt καταλήγει στη θέση ότι ήδη 23. Akbar S. Ahmed, Discovering..., ό.π., Ό.π., 4. Στο δεύτερο κεφάλαιο του εν λόγω έργου, με τίτλο «Muslim Ideal» (15-29), γίνεται ιστορική αναδρομή στις προσπάθειες κατάκτησης του ισλαμικού ιδανικού. 25. Βλ. William Montgomery Watt, Islamic Fundamentalism and Modernity, Routledge, London/ New York 1988, 1-3. Για την απόδοση του όρου «fundamentalism» στην ελληνική γλώσσα χρησιμοποιούμε το «ζηλωτισμός». Όπως έχει εξηγήσει ο Μάζης, ο «ζηλωτισμός» εκφράζει κατά τον καλύτερο τρόπο το περιεχόμενο και την έννοια του «fundamentalism». Για περισσότερα, βλ. Ιωάννης Θ. Μάζης, Γεωγραφία..., ό.π., Για περισσότερα, βλ. William Montgomery Watt, Islamic..., ό.π., 3-14.

6 52 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΓΩΓΟΣ από τον πρώτο ισλαμικό αιώνα (αμέσως μετά τον Προφήτη Μωάμεθ) παρατηρείται «εξιδανίκευση του Μωάμεθ και του πρώιμου Ισλάμ» 27. Καθώς η εξιδανίκευση αυτή σταδιακώς αποκρυσταλλώνεται, συμπεριλαμβάνει τη ζωή και τις πράξεις όχι μόνο του Προφήτη, αλλά και των αμέσως μεταγενέστερων αυτού ευσεβών μουσουλμάνων. Την πλέον σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση της αυτοαντίληψης του Ισλάμ είχαν σύμφωνα με τον Watt οι θεολόγοι διδάσκαλοι και νομομαθείς (ουλεμά). Οι απόψεις που αυτοί με συνέπεια επί αιώνες πρέσβευαν είναι και στη σημερινή εποχή παρούσες, και συμπυκνώνονται στην αντίληψη ότι οι λύσεις για τα σύγχρονα προβλήματα μπορούν να αντληθούν μέσα από τις εμπειρίες του πρώιμου Ισλάμ 28. Πρόκειται εδώ για την παραδοσιακής τάσεως (αυτο-)αντίληψη του Ισλάμ, η οποία δημιουργήθηκε και συντηρήθηκε από τους ουλεμά και το θρησκευτικό οικοδόμημα, χωρίς αυτό να υποστεί ιδιαίτερες μεταβολές, μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Όμως, από την περίοδο εκείνη και μετά αναδύονται στον μουσουλμανικό κόσμο οι προσπάθειες αντιμετώπισης της υπεροχής της χριστιανικής Δύσης, οι οποίες στοχεύουν αναγκαστικώς στην προστασία, αλλά και στην πέραν της παραδοσιακής τάσης εξέλιξη της ισλαμικής αυτοαντίληψης στη σύγχρονη εποχή 29. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και πολύ περισσότερο στον 20ό αιώνα, η παραδοσιακή αυτοαντίληψη και εκδοχή του Ισλάμ χάνουν έδαφος χωρίς να εξαφανίζονται και ο μουσουλμανικός κόσμος βιώνει την παρουσία διαφορετικών αντιλήψεων και θεωρητικών αναζητήσεων επίτευξης του ισλαμικού ιδανικού. 2. Οι ιδεολογικές αναφορές του ισλαμιστικού κινήματος Οι προτεινόμενες λύσεις, οι θεωρητικές προσεγγίσεις και ιδεολογικές εκφάνσεις των αναζητήσεων της ιδανικής μουσουλμανικής κοινωνίας και πολιτείας στη νεώτερη και στη σύγχρονη εποχή βρίσκουν την πλέον δυναμική και απαιτητική έκφρασή τους στο ισλαμιστικό κίνημα. Με τον όρο «ισλαμιστικό κίνημα» ή «πολιτικό Ισλάμ» καλύπτουμε όλα εκείνα τα κινήματα του σύγχρονου μουσουλμανικού κόσμου που χαρακτηρίζονται από πολιτική ιδεολογία, κοινωνικο-πολιτική δράση, πολιτικούς και όχι θρησκευτικούς στόχους αλλαγής της υφισταμένης κοινωνίας και πολιτείας. 27. Ό.π., Ό.π., Ό.π.,

7 ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ 53 Ο όρος «ισλαμικός ζηλωτισμός» 30 χρησιμοποιείται συχνά για να εκφράσει το ίδιο, δηλαδή όλες τις εκφάνσεις και αναφορές της πολιτικοποιημένης ιδεολογίας των ισλαμικών κινημάτων, με σκοπό να καταδείξει πρωτίστως την ιδεολογική ερμηνεία του Κορανίου και της σούνα, για να «δηλώσει την επιστροφή στα κείμενα πέρα από την παράδοση, που τα υπερφόρτωσε και τα παραμόρφωσε. Πρόκειται για την επιστροφή σε κάτι, το ξαναδιάβασμα, την αναζήτηση των ριζών» 31. Ο Youssef Choueiri θεωρεί ως πυρήνα του ισλαμικού ζηλωτισμού τη μαχητική ιδεολογία των σύγχρονων ισλαμικών κινημάτων, χρησιμοποιεί ωστόσο τον όρο «islamic fundamentalism» για να αναφερθεί σε «ισλαμικά κινήματα στοχασμού και σε πολιτικά κινήματα που αναδύθηκαν από τον 18ο αιώνα και μετά» στον χώρο του Ισλάμ 32. Αντιλαμβάνεται τον ισλαμικό ζηλωτισμό ως μια στάση διανόησης και στοχασμού, που επιδιώκει να ανασύρει και να διαμορφώσει πολιτικές αρχές μέσα από ένα αιώνιο θεϊκό κείμενο το Κοράνι. Υπό αυτή τη θεώρηση εντοπίζει τρία διαφορετικά κινήματα, ενταγμένα μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του ισλαμικού ζηλωτισμού 33 : α) το αναβιωτικό κίνημα («revivalism»), μεταξύ , β) το μεταρρυθμιστικό κίνημα («reformism»), μεταξύ , και γ) το ριζοσπαστικό κίνημα («radicalism»), από το 1945 μέχρι σήμερα. Καθένα από αυτά τα κινήματα θεωρείται ξεχωριστή οντότητα, προϊόν διαφορετικών συνθηκών και κοινωνικο-οικονομικού περιβάλλοντος, και εκλαμβάνεται ως ιδιαίτερο ιδεολογικό πλαίσιο αναφοράς. Ο Choueiri ενισχύει την ορθότητα της ανωτέρω κατηγοριοποίησης, τονίζοντας ότι ανακάλυψαν ξεχωριστά εκ νέου από μία ζωτικής σημασίας και θεμελιώδη αρχή του Κορανίου. Εξηγεί λοιπόν ότι το αναβιωτικό κίνημα θεώρησε την ανανέωση του Ισλάμ από έναν μάχντι (θεόσταλτο ηγέτη) ως το πρωτεύον καθήκον για την αντιμετώπιση των διαδεδομένων προκαταλήψεων και των θρησκευτικών νεωτερισμών. Το μεταρρυθμιστικό κίνημα επανέφερε την αναζήτηση της γνώσης και τη λειτουργία της διαβούλευσης στους κόλπους της κοινότητας των πιστών. Τέλος, το ριζοσπαστικό κίνημα υπογράμμισε και συνεχίζει να το κάνει την απόλυτη κυριαρχία του Θεού και τον ρόλο του «ιερού πολέμου» (τζιχάντ) ως τις πλέον σημαντικές όψεις του Ισλάμ 34. Σε αυτό το σημείο, θεωρούμε ότι είναι κρίσιμο για την ανάλυση του θέματός 30. Ως απόδοση στην ελληνική γλώσσα του «islamic fundamentalism». 31. Ιωάννης Θ. Μάζης, Γεωγραφία..., ό.π., Youssef M. Choueiri, Islamic Fundamentalism, Continuum, London/New York (Revised edition 1997), Reprinted «Introduction to the First Edition». Ο Youssef Choueiri είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. 33. Στο ίδιο. 34. Youssef M. Choueiri, Islamic..., ό.π., και περαιτέρω

8 54 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΓΩΓΟΣ μας να εστιάσουμε την προσοχή μας στις προαναφερθείσες φάσεις και εκφάνσεις του ισλαμιστικού κινήματος Το αναβιωτικό και το μεταρρυθμιστικό ισλαμιστικό κίνημα Ο όρος χαρακτηρίζει ισλαμικά κινήματα που εμφανίστηκαν τον 18ο και 19ο αιώνα σε περιοχές απομακρυσμένες από τα πολιτικά και διοικητικά κέντρα του μουσουλμανικού κόσμου, η κοινωνική βάση των οποίων συνίσταται στη φυλή (tribe). Κύριο μήνυμα και απαίτησή τους είναι ο εξαγνισμός και η καθαρότητα του Ισλάμ. Χαρακτηριστική περίπτωση αναβιωτικού ισλαμιστικού κινήματος είναι ο ουαχαμπισμός (wahhabism), που εκδηλώθηκε από τον Μουχάμαντ Αμπντάλ Ουαχάμπ (Muhammad Abd al-wahhab, ) στην κεντρική Αραβία στα μέσα του 18ου αιώνα, και κυριάρ χησε στη (μετέπειτα) Σαουδική Αραβία. Ένα άλλο, μεταγενέστερο αναβιωτικό κίνημα είναι αυτό του μαχντισμού, στο Σουδάν, καθοδηγούμενο από τον Μουχάμαντ Αχμάντ μπιν Αμπντάλα (Muhammad Ahmad bin Abdallah, ), ο οποίος ανακήρυξε εαυτόν ως τον αναμενόμενο μάχντι το 1881 και κάλεσε τους μαθητές του σε ιερό πόλεμο με σκοπό να καθαρίσει το Ισλάμ και να εξαγνίσει τον κόσμο 35. Το μεταρρυθμιστικό κίνημα αναδύθηκε στα αστικά κέντρα του μουσουλμανικού κόσμου τον 19ο αιώνα και διήρκεσε μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα. Οι ηγετικές μορφές και οι ιδεολόγοι του μεταρρυθμιστικού ισλαμιστικού κινήματος προέρχονταν από τις τάξεις των δημοσίων λειτουργών, των διανοουμένων και των ουλεμά. Αυτοί απέρριπταν τις παραδοσιακές ερμηνείες της θρησκείας, ενώ είχαν γόνιμο διάλογο με τις ευρωπαϊκές φιλοσοφίες και ιδέες, στις οποίες είχαν στραφεί για να βρουν λύσεις και να αντιμετωπίσουν την παραδεκτή παρακμή του ισλαμικού κόσμου. Οι μεταρρυθμιστές μελετούσαν κυρίως την προβιομηχανική φάση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, επιδιώκοντας να ανακαλύψουν τα θεμέλια και τις προϋποθέσεις δημιουργίας βιώσιμων και λειτουργικών δομών και θεσμών, καθώς και στιβαρών οικονομικών βάσεων για τις μουσουλμανικές κοινωνίες 36. Είναι αποδεκτό ότι το μεταρρυθμιστικό ισλαμιστικό κίνημα ήταν αποτέλεσμα της γεωγραφικής και οικονομικής επέκτασης, καθώς και της βιομηχανικής και στρατιωτικής υπεροχής της Ευρώπης έναντι του μουσουλμανικού κόσμου. Στα μάτια των μεταρρυθμιστών, η σύγκριση των δύο κόσμων, δηλαδή της ευρωπαϊκής υπεροχής με την ισλαμική παρακμή, ήταν απογοητευτική. Για να βελτιωθεί η παρακμιακή κατάσταση του μουσουλμανικού κόσμου, το μεταρρυθμιστικό ισλα- 35. Ό.π., Στο ίδιο.

9 ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ 55 μιστικό κίνημα θεωρούσε αναγκαία την ανάπτυξη των θετικών επιστημών, την τεχνολογική και βιομηχανική πρόοδο, τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης, της διοίκησης και του τρόπου δια κυβέρνησης. Οι προσπάθειες των Οθωμανών τον 19ο αιώνα για μεταρρυθμίσεις (τανζιμάτ), με σκοπό τη σωτηρία της Οθωμανικής μιας ισλαμικής Αυτοκρατορίας, συνιστά μια άνωθεν οργανωμένη απόπειρα αναστροφής της παρακμιακής πορείας της. Οι αποκαλούμενοι Νέοι Οθωμανοί, που παρήγαγαν τις μεταρρυθμιστικές ιδέες τους στις δεκαετίες του 1860 και του 1870, θεωρούνται εκ των πρωτοπόρων στις αναζητήσεις του μεταρρυθμιστικού κινήματος 37. Επίσης άλλη έκφρασή του είναι ο σαλαφισμός, που κήρυττε την επιστροφή στο καθαρό Ισλάμ, την κοινωνική οργάνωση και τις ηθικές αξίες των πρώτων μουσουλμάνων (σαλάφ) 38. Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στην επιρροή που άσκησαν στην ιδεολογία και εξέλιξη του μεταρρυθμιστικού ισλαμιστικού κινήματος στοχαστές όπως οι Τζαμαλαντίν Αλ Αφγανί (Jamal al-din al-afghani, , περσικής καταγωγής), Μουχάμαντ Αμπντού (Muhammad Abduh, , Αιγύπτιος) και Χασάν Αλ Μπάνα (Hasan al-banna, , Αιγύπτιος) 39. O Χασάν Αλ Μπάνα ίδρυσε το 1928 την οργάνωση των Αδελφών Μουσουλμάνων, που αποτελεί σημείο αναφοράς του σύγχρονου ισλαμιστικού κινήματος, με ισχυρή γεωπολιτική και ιδεολογική επιρροή όχι μόνο στην Αίγυπτο, αλλά και στα γειτονικά αυτής αραβικά κράτη και σε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο Για τους Νέους Οθωμανούς και τον πολιτικό ρόλο τους, βλ. Niyazi Berkes, The Development of Secularism in Turkey (With a new introduction by Feroz Ahmad), Routledge, New York 1998, , Serif Mardin, The Genesis of Young Ottoman Thought: A Study in the Modernization of Turkish Political Ideas, Princeton University Press, Princeton, New Jersey 1962, Bernard Lewis, The Emergence of Modern Turkey, Oxford University Press, London/New York/Toronto 1961 (reprinted 1962), , Erik J. Zürcher, Σύγχρονη Ιστορία της Τουρκίας (Μετάφραση: Βαγγέλης Κεχριώτης, Eπιστημονική Επιμέλεια: Σωκράτης Πετμεζάς), Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2004, Για τις οθωμανικές μεταρρυθμίσεις του 19ου αιώνα, βλ. İlber Ortaylı, Ο πιο Μακρύς Αιώνας της Αυτοκρατορίας: O Οθωμανικός 19ος αιώνας. Η Πορεία προς τον Εκσυγχρονισμό (Μετάφραση: Κατερίνα Στάθη, Επιμέλεια-Σχολιασμός: Στέφανος Π. Παπαγεωργίου), Παπαζήσης, Αθήνα Οι σαλαφιστές αναφέρονται κυρίως στις ιδέες του Ιμπν Ταϊμίγια και του Μουχάμαντ Αμπντάλ Ουαχάμπ. Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι μουσουλμάνοι στοχαστές Μουχάμαντ Αμπντού και Τζαμαλαντίν Αλ Αφγανί έδωσαν νέα πνοή στο σαλαφιστικό κίνημα. Η επιρροή του εμφανίστηκε έντονη ιδίως στην Αίγυπτο, την Αλγερία, το Μαρόκο, την Τυνησία, τη Συρία, την Ινδία και την Ινδονησία. Βλ. «salaf» και «salafi», σε John L. Esposito (ed.), The Oxford Dictionary of Islam, Oxford University Press, Oxford/New York 2003, Σαλαφιστικό ισλαμιστικό κίνημα εκδηλώθηκε στην Αλγερία του 1930 με σκοπό την πολιτική και ιδεολογική αντίσταση κατά των Γάλλων αποικιοκρατών. 39. Ενδεικτικά, βλ. John L. Esposito, The Islamic Threat: Myth or Reality?, Oxford University Press, New York/Oxford 1993, Για τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, με ιδιαίτερη έμφαση στη γεωπολιτική δυναμική τους

10 56 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΓΩΓΟΣ Ο στόχος των Αδελφών Μουσουλμάνων είναι να κάνουν την κοινωνία και το κράτος περισσότερο (και τελικώς εξ ολοκλήρου) ισλαμικά, μέσω της πίστης, της προπαγάνδας, της εργασίας και της αφοσίωσης όλων των μελών της οργάνωσης. Επιδιώκουν την καθολική αποδοχή του Ισλάμ ως κώδικα νόμων, μέσω της μεταρρύθμισης των θεσμών κράτους και πολιτείας. Το πρότυπό τους δεν είναι άλλο από την ιδανική εποχή και κοινότητα του Προφήτη Μωάμεθ. Όπως ευστόχως έχει επισημάνει ο John Esposito, τόσο η οργανωτική δομή όσο και η ιδεολογία των Αδελφών Μουσουλμάνων «έχουν πρότυπο τον Προφήτη Μωάμεθ και την πρώτη του θρησκευτικο-κοινωνική μεταρρύθμιση ή επανάσταση» Το ριζοσπαστικό ισλαμιστικό κίνημα Το ριζοσπαστικό ισλαμιστικό κίνημα καλύπτει τις πλέον πρόσφατες προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ισλαμικού κράτους, στη βάση μιας ολιστικής θεώρησης του Ισλάμ. O Esposito το αποκαλεί «νεο-αναβιωτικό κίνημα» («neorevivalist movement»), υπογραμμίζοντας τη νεο-αναβιωτική ιδεολογία και τον ακτιβισμό του 42. Το ριζοσπαστικό ισλαμιστικό κίνημα ερμηνεύεται μάλιστα ως «κίνημα διαμαρτυρίας στραμμένο στο παρελθόν» και ως «έκφραση μιας επανάστασης εναντίον της Δύσης» από τον Tibi 43. Η ιδεολογία του είναι στενά συνδεδεμένη με τις ανησυχίες και τις φιλοδοξίες συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων: μικρομεσαίων εμπόρων, τεχνιτών, φοιτητών, δασκάλων και δημοσίων υπαλλήλων. Κυρίαρχες μορφές του ριζοσπαστικού ισλαμισμού ήταν ο Σαΐντ Κουτμπ (Sayyid Qutb, ) και ο Μαβλανά Αμπού Αλά Μαουντούντι (Mawlana Abul A la Mawdudi, ). Ο πρώτος ήταν ηγέτης των Αδελφών Μουσουλμάνων της Αιγύπτου στις δεκαετίες του 1950 και του 1960 (μέχρι την εκτέλεσή του, το 1966), και ο δεύτερος ίδρυσε το 1941 την οργάνωση Τζαμαάτ-ι Ισλαμί (Jama at-i Islami, δηλαδή Ισλαμική Κοινότητα) στον ινδοπακιστανικό χώρο 44. Ο Κουτμπ και ο Μαουντούντι θεωρούνται οι ιδεολογικοί πατέρες του σημερικαι τις μυστικές ταγματικές δομές τους, βλ. Ιωάννης Θ. Μάζης, Γεωγραφία..., ό.π., Περισσότερα για τους Αδελφούς Μουσουλμάνους βλ. παρακάτω. 41. John L. Esposito, Islam: The Straight Path (Expanded edition), Oxford University Press, New York 1994, Ό.π., Bλ. Bassam Tibi, Die fundamentalistische Herausforderung: Der Islam und die Weltpolitik, C.H. Beck, München (βʹ έκδοση) 1993, 35 και Αναλυτικά για τα ιδεολογικά κηρύγματα του Κουτμπ και του Μαουντούντι, καθώς και για την επίδρασή τους στις μετέπειτα δεκαετίες, βλ. Emmanuel Sivan, Radical Islam: Medieval Theology and Modern Politics (Εnlarged edition), Yale University Press, New Haven/London Πρβλ. Youssef M. Choueiri, Islamic..., ό.π.,

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΕΠΟ 10: 2 η Εργασία 2012-2013 ΕΠΟ 10: 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Επιμέλεια: Μαρία Μοσχόβου 1 ΕΠΟ10: 2 η Εργασία 2012-2013 Σημειώσεις για την ΕΠΟ 10 2 η εργασία «Τον 15ο και τον 16ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Εισαγωγή Τα παραδείγµατα γυναικών επιστηµόνων, που ακολουθούν, επιλέχθηκαν µετά από έρευνα στο διαδίκτυο. Ο κατάλογος δεν είναι φυσικά πλήρης,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ABBAS ALI AL-NAQI SECRETARY GENERAL, ORGANIZATION OF ARAB PETROLEUM EXPORTING COUNTRIES, STATE OF KUWAIT TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Αναγόρευση Επίτιμου Διδάκτορα στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης

Θέμα: Αναγόρευση Επίτιμου Διδάκτορα στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Θέμα: Αναγόρευση Επίτιμου Διδάκτορα στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης στη συνεδρίαση της αρ. 214/21-4-2005, μετά από πρόταση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης

Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης Διεθνές Έτος Νεολαίας 12 Αυγούστου 2010 11 Αυγούστου 2011 Διάλογος και Αλληλοκατανόηση Ηνωμένα Έθνη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος

Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος Πληθυσμός 28,5 εκατομμύρια 5,5 από τα οποία δεν είναι Σαουδάραβες SAGIA Saudi Arabian General

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δήλωση κ. Peter Bakker, President, World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) «Το Action2020 είναι η πλατφόρμα, βάση της οποίας το WBCSD και τα μέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Θερμώς ευχαριστώ το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ. Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 2014)

ΓΝΩΜΗ. Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 2014) Κέντρο Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Π ε λ ο π ο ν ν ή σ ο υ www. cemmis. edu. gr 8 Σεπτεμβρίου 2014 ΓΝΩΜΗ Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Μια απόπειρα ορισµού Έντονη, εσωτερικήδιάθεσηγιαέρευνα, γνώση, µάθηση. ΗΦιλοσοφίαδεµένειστοεπίπεδοτης απλής εµπειρίας ή περιέργειας αλλά γίνεται σοβαρή, µεθοδική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή:

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Μελέτη περίπτωσης οικισμού Δροσερού Ξάνθης Διδώ Παπαθεοδώρου, Βασίλης Παυλόπουλος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Έχουμε την βαθύτατη χαρά να σας ενημερώσουμε ότι από 18 έως 21 Ιουνίου 2015 θα πραγματοποιηθεί στην Χάλκη Κωνσταντινούπολης, στην Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης, το Διεθνές Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 1. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 1-2 Περιοδικά φαινόμενα. 1-3 Απλή αρμονική ταλάντωση. 1-4

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Πέμπτη 3-6 μμ, αίθουσα Θ. Β. Γιακουμάκη yiakoumaki@uth.gr γραφείο 11, τηλ.

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Πέμπτη 3-6 μμ, αίθουσα Θ. Β. Γιακουμάκη yiakoumaki@uth.gr γραφείο 11, τηλ. ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Πέμπτη 3-6 μμ, αίθουσα Θ Β. Γιακουμάκη yiakoumaki@uth.gr γραφείο 11, τηλ. 24210-74532 LUCIAN FREUD 1993, Leigh on a Green Sofa Με θέμα το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ»

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» O έγκριτος αναλυτής Μάνος Ηλιάδης επανέρχεται, με το νέο του βιβλίο «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment ties» ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ «Προτάξτε τρεις βασικές προϋποθέσεις της Επιστημονικής Επανάστασης. Αναλύστε και τεκμηριώστε τις επιλογές σας» Επαναδιατύπωση του θέματος- Στόχοι της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα