Κατανεμημένα Συστήματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατανεμημένα Συστήματα"

Transcript

1 Κατανεμημένα Συστήματα Δικτύωση και Επικοινωνία Χρήστος Γκουμόπουλος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων

2 Κατανεμημένα Συστήματα Διεργασίες που τρέχουν σε ανεξάρτητες μηχανές και συνεργάζονται χωρίς την ύπαρξη κοινής μνήμης. Πρέπει με κάποιο τρόπο να επικοινωνούν Η διασύνδεσή τους είναι το δίκτυο

3 ΒΑΣΙΚΕΣΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 3

4 Απαιτήσεις ΚΣ Απόδοση Επεκτασιμότητα Αξιοπιστία Ασφάλεια Ποιότητα υπηρεσιών και Πολυεκπομπή (multicasting) 4

5 Απόδοση Οι παράμετροι δικτυακής απόδοσης που μας ενδιαφέρουν περισσότερο είναι εκείνες που επηρεάζουν την ταχύτητα μεταφοράς μηνυμάτων μεταξύ δύο Η/Υ. Αυτές είναι η καθυστέρηση(latency) και ο από σημείο-σεσημείο ρυθμός μεταφοράς (transfer rate). Η καθυστέρηση αφορά το χρόνο που μεσολαβεί από την ολοκλήρωση αποστολής δεδομένων και πριν την άφιξη στον προορισμό τους. Ο ρυθμός μεταφοράςαφορά την ταχύτητα με την οποία τα δεδομένα μεταφέρονται μεταξύ δύο Η/Υ (συνήθως μετράται σε bps). Το εύρος ζώνης (bandwidth) του δικτύου ταυτίζεται με τον ρυθμό μεταφοράς για δίκτυα βασικής ζώνης (baseband) Msg Transmission Time = latency + MsgLength/data transfer rate Για μικρά μηνύματα το latency παίζει σημαντικό ρόλο Το latency μεταξύ τοπικού δικτύου και διαδικτύου διαφέρει κατά μια τάξη μεγέθους 5

6 Επεκτασιμότητα Υπολογιστές στο ιαδίκτυο Η ραγδαία αύξηση του αριθμού των hosts που συνδέονται στο Διαδίκτυο αλλά και του όγκου δεδομένων που διακινείται σε αυτό θέτει θέματα επεκτασιμότητας (scalability) Προβλέπονται αλλαγές στις δικτυακές τεχνολογίες για να αντιμετωπισθεί η αυξανόμενη τάση στην χρήση του Διαδικτύου (διευθυνσιοδότηση και μηχανισμοί δρομολόγησης). 6

7 Αξιοπιστία Πολλές κατανεμημένες εφαρμογές μπορούν να επανακάμψουν από επικοινωνιακές αποτυχίες, άρα δεν απαιτούν εγγυημένη, χωρίς σφάλματα επικοινωνία. Άλλωστε, ο εντοπισμός και διόρθωση επικοινωνιακών σφαλμάτων συχνά γίνεται με μεγαλύτερη επιτυχία από λογισμικό του επιπέδου εφαρμογών. Η αξιοπιστία των περισσότερων φυσικών μέσων μετάδοσης είναι υψηλή, τα περισσότερα σφάλματα οφείλονται σε αποτυχίες του λογισμικού του αποστολέα ή του αποδέκτη ή από υπερχείλιση κάποιου buffer, παρά στο δίκτυο. 7

8 Ασφάλεια Το πρώτο επίπεδο άμυνας που υιοθετείται από τους περισσότερους οργανισμούς για την ασφάλεια ΚΣ είναι η χρήση ενός firewall(μέρος ενός ΚΣ, σχεδιασμένου για να παρέχει διαβαθμισμένη πρόσβαση στους πόρους του ΚΣ). Ένα firewall τρέχει σ ένα gateway του οργανισμού και λαμβάνει όλα τα εισερχόμενα και εξερχόμενα μηνύματα με σκοπό να τα φιλτράρει σύμφωνα με τις πολιτικές ασφάλειας του οργανισμού. Για να μπορέσουν οι κατανεμημένες εφαρμογές να ξεπεράσουν τους περιορισμούς του firewall απαιτείται ένα ευέλικτο περιβάλλον που διασφαλίζει αυθεντικοποίηση και ιδιωτικότητα. 8

9 Στόχοι πολιτικής ασφάλειας Έλεγχος υπηρεσιών: καθορίζεται ποιες υπηρεσίες που προσφέρονται από εσωτερικούς Η/Υ είναι προσπελάσιμες για εξωτερική πρόσβαση και ποιες εισερχόμενες αιτήσεις υπηρεσίας απορρίπτονται (π.χ. εισερχόμενες HTTP αιτήσεις μπορεί να απορρίπτονται αν δεν κατευθύνονται σε έναν επίσημο web server). Έλεγχος συμπεριφοράς: προλαμβάνει συμπεριφορά που παραβιάζει τις πολιτικές του οργανισμού ή δεν έχει ευδιάκριτο νόμιμο στόχο και συνεπώς υπάρχει υποψία ότι αποτελεί μέρος επίθεσης. Κάποιες από αυτές τις πράξεις φιλτραρίσματος μπορεί να είναι εφαρμόσιμες στο IP ή TCP επίπεδο, ενώ άλλες (π.χ. φιλτράρισμα του spam ) μπορεί να απαιτεί ερμηνεία των μηνυμάτων σε υψηλότερο επίπεδο. Έλεγχος χρηστών: Ο οργανισμός μπορεί να επιθυμεί να κάνει διάκριση μεταξύ των χρηστών, επιτρέποντας σε κάποιους πρόσβαση σε συγκεκριμένες εξωτερικές υπηρεσίες και απαγορεύοντάς την σε άλλους. 9

10 Εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPNs) Τα VPNs επεκτείνουν τα προστατευτικά όρια του firewall πέρα από το τοπικό ενδοδίκτυο με τη χρήση κρυπτογραφικά προστατευμένων ασφαλών καναλιών στο IP επίπεδο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν από εξωτερικούς χρήστες ή για την υλοποίηση ασφαλών συνδέσεων μεταξύ ενδοδικτύων μέσω δημόσιων ζεύξεων Internet. 10

11 Ποιότητα υπηρεσιών Εφαρμογές που εκπέμπουν πολυμεσικά δεδομένα απαιτούν εγγυημένο εύρος ζώνης και φραγμένες καθυστερήσεις στα επικοινωνιακά κανάλια που χρησιμοποιούν. Κάποιες εφαρμογές προσαρμόζουν δυναμικά τις απαιτήσεις τους και προσδιορίζουν μια ελάχιστα αποδεκτή και μια επιθυμητή βέλτιστη ποιότητα υπηρεσίας. 11

12 Πολυεκπομπή Συχνά στα ΚΣ προκύπτει η ανάγκη για επικοινωνία ένας-προςπολλούς. Για παράδειγμα, η ανοχή σε σφάλματα,ως συνέπεια της επανάληψης υπηρεσιών, ενδεχομένως να απαιτεί μια ομάδα από πανομοιότυπους εξυπηρετητές που λαμβάνουν ένα αίτημα μέσω πολυεκπομπής και εκτελούν τις ίδιες λειτουργίες με την ίδια διάταξη, ώστε να υπάρχει συνέπεια μεταξύ τους. Εδώ, η σειριακή αποστολή προς καθένα αποδέκτη είναι πιο ακριβή από ό,τι χρειάζεται και δεν παρουσιάζει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ανεκτικότητας σε λάθη. Για αυτούς τους λόγους, πολλές δικτυακές τεχνολογίες υποστηρίζουν την ταυτόχρονη μετάδοση μηνυμάτων σε πολλαπλούς αποδέκτες. 12

13 IP Multicast To IP multicast πρωτόκολλο παρέχεται πάνω από το πρωτόκολλο Διαδικτύου IP και επιτρέπει την μετάδοση ενός IP πακέτου σε μια ομάδα πολυεκπομπής (multicast group). Μια ομάδα πολυεκπομπής προσδιορίζεται από μια class D IP διεύθυνση (τιμή 1110 στα πρώτα τέσσερα bits μιας IPv4 διεύθυνσης). H συμμετοχή ενός Η/Υ σε μια ομάδα πολυεκπομπής είναι δυναμική. Ένας Η/Υ ανήκει σε μια ομάδα πολυεκπομπής εφόσον μια ή περισσότερες διεργασίες που τρέχουν σε αυτόν έχουν sockets που ανήκουν στην ομάδα πολυεκπομπής (τα sockets αυτά σχετίζονται με μια διεύθυνση πολυεκπομπής). 13

14 Java API για multicast datagrams Ενδεικτικοί κατασκευαστές της κλάσης MulticastSocket είναι: MulticastSocket() Δημιουργεί ένα multicast socket και το συνδέει με οποιαδήποτε ελεύθερη θύρα. MulticastSocket(int port) Δημιουργεί ένα multicast socket και το συνδέει με συγκεκριμένη θύρα. Βασικές μέθοδοι της κλάσης MulticastSocket είναι: void joingroup(inetaddress mcastaddr) Ένωση με μια ομάδα πολυεκπομπής. void leavegroup(inetaddress mcastaddr) Αποχώρηση από μια ομάδα πολυεκπομπής. void settimetolive(int ttl) Θέτει μια τιμή στην ιδιότητα time-to-live (TTL) για τα πακέτα πολυεκπομπής που στέλνονται σε αυτό το MulticastSocket ώστε να ελεγχθεί η εμβέλεια της πολυεκπομπής (ο αριθμός των multicast routers). Για τιμή 1 η διάδοση γίνεται μόνον στο τοπικό δίκτυο. 14

15 ΤΥΠΟΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ 15

16 Τύποι δικτύων Δίκτυα τοπικής περιοχής (Local Area Networks, LANs) Δίκτυα προσωπικής περιοχής (Personal Area Networks, PANs) Δίκτυα μητροπολιτικής περιοχής (Metropolitan Area Networks, MANs) Δίκτυα ευρείας περιοχής (Wide Area Networks, WANs) Ασύρματα δίκτυα τοπικής περιοχής (Wireless Local Area Networks, WLANs) Ασύρματα δίκτυα μητροπολιτικής περιοχής (Wireless Metropolitan Area Networks, WMANs) Ασύρματα δίκτυα ευρείας περιοχής (Wireless Wide Area Networks, WWANs) Διαδίκτυα (internetworks) 16

17 Τεχνολογίες μετάδοσης Baseband Όλοι οι κόμβοι μοιράζονται ισότιμα την πρόσβαση στο μέσον του δικτύου Τα δεδομένα χρησιμοποιούν το πλήρες bandwidth του μέσου μετάδοσης Broadband Τα δεδομένα χρησιμοποιούν τμήμα του μέσου μετάδοσης το οποίο διαιρείται σε κανάλια (μπάντες συχνοτήτων)

18 Δίκτυα τοπικής περιοχής Τα LANs μεταφέρουν μηνύματα με σχετικά μεγάλη ταχύτητα μεταξύ Η/Υ που συνδέονται στο ίδιο μέσο επικοινωνίας. Τα μεγαλύτερα LANs αποτελούνται από πολλά τμήματα (segments) που διασυνδέονται με μεταγωγείς (switches) ή hubs. Στα LANs, το συνολικό εύρος ζώνης συστήματος είναι υψηλό και η καθυστέρηση είναι χαμηλή, εκτός αν η δικτυακή κίνηση είναι πολύ υψηλή. Από τις LAN τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στις αρχές τις δεκαετίας 1970 (Ethernet, δακτύλιοι με κουπόνια, δακτύλιοι με θυρίδες), το Ethernet αναδείχθηκε σε de-facto πρωτόκολλο στα ενσύρματα LANs. 18

19 Σύνδεση κόμβων σε LAN δίκτυο υπολογιστής Adapter expansion slot (PCI, PC Card, USB) συνήθως είναι ενσωματωμένο στο main board Οι adapters αναφέρονται και σαν Network Interface Cards(NICs) ή adapters ή Network Interface Component

20 Τοπολογία δικτύου Bus Network

21 Τοπολογία δικτύου Tree Network

22 Τοπολογία δικτύου Star Network

23 Τοπολογία δικτύου Ring Network

24 Τοπολογία δικτύου Mesh (=Πλέγµα) Network

25 Παράδειγμα LAN: Ethernet IEEE πρότυπο standard Ταχύτητες: 100 Mbps -1 Gbps σήμερα Ethernet: 10 Mbps Fast Ethernet: 100 Mbps Gigabit Ethernet: 1 Gbps 10 Gbps, 100 Gbps Η μέθοδος πρόσβασης στο δίκτυο είναι Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection (CSMA/CD) Ο κόμβος ακούει πρώτα αν το δίκτυο είναι κατηλειμένο Αποστέλλει δεδομένα Ελέγχει αν υπάρχει σύγκρουση Αναμεταδίδει σε περίπτωση σύγκρουσης

26 Δίκτυα προσωπικής περιοχής Αποτελούν υποκατηγορία των τοπικών δικτύων, όπου οι διάφορες ψηφιακές συσκευές που μεταφέρονται από ένα χρήστη συνδέονται μέσω ενός χαμηλού κόστους και ενέργειας δικτύου. Τα ασύρματα δίκτυα προσωπικής περιοχής, όπως το Bluetooth, είναι αυξημένης σημασίας λόγω του μεγάλου αριθμού συσκευών όπως κινητά τηλέφωνα, PDAs, κάμερες, αναπαραγωγείς μουσικής, κλπ, που βρίσκονται σε ευρεία χρήση σήμερα. 26

27 Δίκτυα μητροπολιτικής περιοχής Αυτός ο τύπος δικτύου βασίζεται σε υψηλού εύρους ζώνης χάλκινα καλώδια και οπτικές ίνες που έχουν αναπτυχθεί σε κάποιες πόλεις για τη μετάδοση video, φωνής και άλλων δεδομένων σε αποστάσεις μέχρι 50 km. Η τεχνολογία γραμμής ψηφιακής συνδρομής (digital subscriber line, DSL) και τα καλωδιακά modems αποτελούν παραδείγματα MANs. 27

28 Δίκτυα ευρείας περιοχής Τα WANs μεταφέρουν μηνύματα με μικρότερες ταχύτητες μεταξύ κόμβων που ανήκουν συχνά σε διαφορετικούς οργανισμούς και χωρίζονται από μακρινές αποστάσεις. Το μέσο επικοινωνίας είναι ένα σύνολο κυκλωμάτων επικοινωνίας που διασυνδέουν ένα σύνολο από δρομολογητές (routers), οι οποίοι δρομολογούν μηνύματα ή πακέτα προς τον προορισμό τους. 28

29 Ασύρματα δίκτυα τοπικής περιοχής Σχεδιάστηκαν για να χρησιμοποιηθούν στη θέση των ενσύρματων LANs ώστε να παράσχουν συνδεσιμότητα σε κινητές συσκευές ή απλά για να απαλείψουν την ανάγκη ενσύρματης υποδομής για τη σύνδεση Η/Υ μεταξύ τους ή στο Internet. Χρησιμοποιούνται ευρέως σε παραλλαγές του προτύπου IEEE (WiFi). 29

30 Ασύρματο Ethernet Ασύρματο (τοπολογία αστέρι) (1-2 Mbps) b (11 Mbps -4-5 Mbps πρακτικά) a (54 Mbps Mbps πρακτικά) g (54 Mbps -32 Mbps πρακτικά) n (108 Mbps Mbps πρακτικά) ethernet Access Point

31 Ασύρματα δίκτυα μητροπολιτικής περιοχής To πρότυπο IEEE (WiMAX) στοχεύει σε αυτό τον τύπο δικτύων, παρέχοντας εναλλακτική λύση στις ενσύρματες συνδέσεις. 31

32 Ασύρματα δίκτυα ευρείας περιοχής Πολλά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας βασίζονται σε ψηφιακές ασύρματες διαδικτυακές τεχνολογίες όπως το GSM. Τα κινητά δίκτυα έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν σε ευρείες περιοχές μέσω της χρήσης κυψελωτών ραδιοσυνδέσεων. Τα κινητά δίκτυα 3ης γενιάς (3G) προσφέρουν αρκετά υψηλότερους ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων από τα GSM (2G) δίκτυα. 32

33 Διαδίκτυα Ένα διαδίκτυο είναι ένα υποσύστημα επικοινωνίας στο οποίο διάφορα δίκτυα συνδέονται μεταξύ τους για να προσφέρουν κοινές υπηρεσίες επικοινωνίας δεδομένων που επικαλύπτουν τις τεχνολογίες και πρωτόκολλα των επιμέρους δικτύων και των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τη διασύνδεσή τους. 33

34 Γιατί χρειάζεται η διαδικτύωση; Για να διαχωριστούν / συνδεθούν εταιρικά τμήματα Για να συνδεθούν δύοlans με διαφορετικά πρωτόκολλα Για να συνδεθεί ένα LAN στο Internet Για να κατατμηθεί ένα LAN σε τμήματα (segments) ώστε να μειωθεί η δικτυακή συμφόρηση Για την παροχή ενός τοίχου ασφαλείας μεταξύ διαφορετικών τύπων χρηστών Για τη διασύνδεση WLAN μεlan 34

35 Παράδειγμα ενός internetwork

36 Συσκευές υλικού για διαδικτύωση Hub Συσκευή που λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος για τα καλώδια του LAN Παίρνει δεδομένα από τη μια θύρα και τα στέλνει σε όλες τις άλλες θύρες Switch Μετακινεί δεδομένα από τη θύρα εισόδου στη θύρα εξόδου. Αναλύει τα πακέτα και προσδιορίζει τη θύρα προορισμού και δημιουργεί μια λογική σύνδεση μεταξύ των θυρών. Διασυνδέει διαφορετικά ομοειδή LANs, κυρίως τύπου Ethernet. Concentrator ή repeater Αναπαράγει τα δεδομένα που φθάνουν Bridge Συνδέει δύο LANsδιαφορετικού τύπου Σύνδεση στο data link layer(επίπεδο 2) Router Προσδιορίζει το επόμενο σημείο του δικτύου προς το οποίο θα μετακινηθεί ένα πακέτο Συνδέει διαφορετικούς τύπους δικτύων LAN και WAN στο network layer (επίπεδο 3)

37 Hub(διανομέας) Ένα hub διασυνδέει Η/Υ σε ένα LAN Είναι η πιο απλή συσκευή διασύνδεσης Όταν ένας Η/Υ μεταδίδειένα πλαίσιο στον hub, οhub το αναμεταδίδει άμεσα σε όλατις συνδεδεμένες ζεύξεις του Οι συγκρούσεις διαδίδονται 37

38 Switch (μεταγωγέας) Το switch διασυνδέει δύο ή περισσότερους Η/Υ, παρατηρώντας τη ροή της διερχόμενης δικτυακής κίνησης Όταν φθάσει ένα πλαίσιο, το switchεξετάζει τη διεύθυνση προορισμού και προωθεί το πλαίσιο αποκλειστικά στην κατάλληλη ζεύξη Έχουν αντικαταστήσει τις συσκευές που ονομάζονταν γέφυρες (bridges) 38

39 Ethernet Hubs vs. Ethernet Switches Ένα Ethernet switch: Αποθηκεύει προσωρινά (buffering)διερχόμενα πλαίσια ώστε να αποφεύγει συγκρούσεις (collisions) Κάθε πόρτα είναι απομονωμένη και δημιουργεί τη δική της περιοχή συγκρούσεων (collision domain) Ένα Ethernet Hub δεν εκτελεί buffering: Εφόσον δύο πλαίσια φθάσουν ταυτόχρονα θα γίνει σύγκρουση Hub Switch CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD CSMA/CD HighSpeed Backplane CSMA/CD CSMA/CD Input Buffers Output Buffers 39 39

40 Router (δρομολογητής) Οι routers στο επίπεδο δικτύου (Layer 3) Διασυνδέουν IP δίκτυα Εξετάζουν τηνip διεύθυνση προορισμού εισερχόμενων πακέτων για να πάρουν απόφαση δρομολόγησης 40

41 Απόδοση δικτύων 41

42 Σχήματα μεταγωγής Μεταγωγή κυκλώματος (circuit switching) δεσμευμένο κανάλι από-άκρο-σε-άκρο εγγυημένο bandwidth [σχεδόν] σταθερό latency Παράδειγμα η «παραδοσιακή» τηλεφωνία Μεταγωγή πακέτου (packet switching) κοινό κανάλι τα δεδομένα σπάνε σε κομμάτια που ονομάζονται πακέτα κάθε πακέτο περιέχει την διεύθυνση προορισμού διαθέσιμο bandwidth χωρητικότητα καναλιού μεταβλητό latency τεχνική «αποθήκευσε-και-προώθησε» (store-and-forward)

43 Σχήματα μεταγωγής Πανεκπομπή (Broadcast) πρόκειται για μια τεχνική εκπομπής που δε χρησιμοποιεί μεταγωγή κι όπου οποιαδήποτε πληροφορία εκπέμπεται σε κάθε κόμβο Κάποιες LAN τεχνολογίες όπως το Ethernet αλλά και η ασύρματη δικτύωση βασίζονται στην πανεκπομπή Αναμετάδοση πλαισίου (Frame relay) Φέρνει κάποια από τα πλεονεκτήματα της μεταγωγής κυκλώματος στη μεταγωγή πακέτου για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα καθυστέρησης των τελευταίων στις εφαρμογές πραγματικού χρόνου. Οι μεταγωγείς δρομολογούν μικρά πακέτα ή πλαίσια (frames) εξετάζοντας τα πρώτα λίγα bits τους. Τα πλαίσια δεν αποθηκεύονται στους κόμβους αλλά περνούν μέσα από αυτούς ως σύντομα ρεύματα από bits. Παράδειγμα τα ΑΤΜ δίκτυα. 43

44 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑΚΑΙ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ 44

45 Parlez-vous français? Για αποτελεσματική επικοινωνία κοινή γλώσσα, κοινοί κανόνες Για υπολογιστές: ηλεκτρική κωδικοποίηση των δεδομένων που είναι η αρχή του πακέτου; ποια bits περιγράφουν το μήκος; υπάρχει checksum; που;πως υπολογίζεται; ποιο είναι το format μιας διεύθυνσης; ποιο το byte ordering;

46 Πρωτόκολλα επικοινωνίας Οι οδηγίες και οι κανόνες που θα πρέπει να ακολουθηθούν για επιτυχή επικοινωνία ορίζουν τα γνωστά πρωτόκολλα επικοινωνίας

47 Διαστρωμάτωση Διευκολύνει την ανάπτυξη λογισμικού και μεγιστοποιεί την ευελιξία: Τα πρωτόκολλα δικτύου οργανώνονται σε στρώματα ή επίπεδα (layers) Μπορούμε να αντικαταστήσουμε ένα στρώμα χωρίς να απαιτηθεί αντικατάσταση και των γειτονικών Τα υψηλότερα στρώματα λογισμικού δεν χρειάζεται να γνωρίζουν πως θα κτίσουν ένα πακέτο Ethernet ή ακόμη και να γνωρίζουν ότι χρησιμοποιείται το δίκτυο Ethernet

48 Διαστρωμάτωση λογισμικού πρωτοκόλλων

49 Ενθυλάκωση δεδομένων σε κάθε επίπεδο πρωτοκόλλου

50 Ενθυλάκωση πληροφορίας σε μήνυμα που μεταδίδεται μέσω TCP/IP σε Ethernet δίκτυο

51 Διαστρωμάτωση Το δημοφιλέστερο μοντέλο για την διαστρωμάτωση μοντέλο αναφοράς OSI (Open Systems Interconnection) Δημιουργήθηκε από τον ISO (International Organization for Interconnection) 7 επίπεδα πρωτοκόλλων

52 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο1 Μεταδίδει και λαμβάνει δεδομένα στο φυσικό μέσο επικοινωνίας. Δεν ενδιαφέρεται για το περιεχόμενο. επίπεδα τάσεων, ταχύτητα, σύνδεσμοι 1 Physical Παραδείγµατα: RS-232, 10BaseT, , Bluetooth

53 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο2 Ανιχνεύει και διορθώνει λάθη. Οργανώνει τα δεδομένα σε πακέτα πριν τα περάσει προς τα κάτω στρώματα. Κρατά λογαριασμό για τη σειρά των πακέτων (αν χρειάζεται) Λαμβάνει acknowledgements από τον παραλήπτη. 2 Data Link 1 Physical Παραδείγµατα : Ethernet MAC, PPP, SLIP

54 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο3 Αναμεταδίδει και δρομολογεί τα πακέτα πληροφορίας προς τον προορισμό. Διαχειρίζεται το ταξίδι των πακέτων και βρίσκει ενδιάμεσους σταθμούς (αν χρειάζεται). 3 Network 2 Data Link 1 Physical Παραδείγµατα : IP (IPv4, IPv6), X.25

55 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο4 4 Transport 3 Network 2 Data Link Παρέχει μια αξιόπιστη διεπαφή για end-to-end (εφαρμογήπρος-εφαρμογή) επικοινωνία. Διαχειρίζεται τον έλεγχο ροής. Μπορεί να εξασφαλίζει τη σωστή σειρά των πακέτων, και να αναμεταδίδει χαμένα πακέτα Η διεπαφή δικτύου μοιάζει με ένα mailbox. 1 Physical Παραδείγµατα : TCP, UDP

56 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο Session Transport Network Data Link Υπηρεσίες για τον συντονισμό διαλόγου και διαχείριση της ανταλλαγής δεδομένων. Λειτουργεί ως διακόπτης υλοποιημένος σε λογισμικό. Διαχειρίζεται πολλαπλές λογικές συνδέσεις. Κρατά λογαριασμό για το ποιος μιλάει: έναρξη και τερματισμός επικοινωνίας. 1 Physical Παραδείγµατα : HTTP 1.1, SSL, NetBIOS

57 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο6 Αναπαράσταση δεδομένων Presentation Session Transport Network Ενδιαφέρει η σημασία των data bits Μετατροπή μεταξύ διαφορετικών αναπαραστάσεων σε επίπεδο μηχανής 2 Data Link 1 Physical Παραδείγµατα : XDR, ASN.1, MIME, MIDI

58 Μοντέλο Αναφοράς OSI : Επίπεδο7 7 Application Συλλογή από πρωτόκολλα επιπέδου εφαρμογής 6 Presentation 5 Session 4 Transport 3 Network 2 1 Data Link Physical Παραδείγµατα : (SMTP, POP, IMAP) file transfer (FTP) directory services (LDAP)

59 Application layer (Clients και Servers) Αποστολή μηνυμάτων στις εφαρμογές όχι απλά στις μηχανές Ο client πρέπει να στείλει δεδομένα στην διεργασία που επιθυμεί Η server διεργασία πρέπει να στείλει τα δεδομένα απάντησης πίσω στην διεργασία πελάτης. Για να προσφέρει μια υπηρεσία, ένας server πρέπει να έχει μια διεύθυνση μεταφοράς για μια συγκεκριμένη υπηρεσία.

60 Επίπεδο Μεταφοράς (Transport Layer) Το στρώμα του λογισμικού που δέχεται ένα μήνυμα για αποστολή στο δίκτυο και πιο συγκεκριμένα σε μια απομακρυσμένη μηχανή (= διεργασία). Δύο κατηγορίες πρωτοκόλλων: connection-oriented πρωτόκολλα connectionless πρωτόκολλα

61 Connection-oriented Πρωτόκολλα 1. εγκαθίδρυση σύνδεσης 2. [διαπραγµάτευση] 3. ανταλλαγή δεδοµένων 4. τερµατισµός σύνδεσης

62 Connection-oriented Πρωτόκολλα αναλογία µε τηλεφωνική κλήση 1. εγκαθίδρυση σύνδεσης 2. [διαπραγµάτευση] 3. ανταλλαγή δεδοµένων 4. τερµατισµός σύνδεσης κλήση αριθµού [επιλογή γλώσσας] οµιλία τερµατισµός virtual circuit υπηρεσία παρέχει την ψευδαίσθηση ενός αποκλειστικού καναλιού Παρέχεται εγγύηση άφιξης μηνυμάτων σε ορθή σειρά η εφαρμογή δεν χρειάζεται να προμηθεύει τη διεύθυνση παράδοσης σε κάθε μήνυμα έναντι circuit-switched υπηρεσία

63 Connectionless Πρωτόκολλα - χωρίς αποκατάσταση σύνδεσης -αποστολή/λήψηδεδοµένων (διεύθυνση παραλαβής πακέτο) - χωρίς τερµατισµό σύνδεσης

64 Connectionless Πρωτόκολλα αναλογία µε ταχυδροµείο χωρίς αποκατάσταση σύνδεσης -αποστολή/λήψηδεδοµένων (διεύθυνση παραλαβής πακέτο) - χωρίς τερµατισµό σύνδεσης ρίψη γράµµατος στο ταχ. κουτί (διεύθυνση γράµµα) datagram υπηρεσία ο client δεν είναι σίγουρος εάν το μήνυμα έφθασε στον προορισμό δεν διατηρείται κάποια κατάσταση επικοινωνίας στον client ή server φθηνότερη αλλά λιγότερο αξιόπιστη έναντι της virtual circuit υπηρεσίας

65 Επίπεδο Δικτύου (Network Layer) Δρομολόγηση 65

66 Ethernet Επίπεδα 1 & 2 του OSI μοντέλου Physical (1) Καλώδια: 10Base-T, 100Base-T, 1000Base-T, κτλ. Data Link (2) Ethernet γεφύρωση Data frame ανάλυση Data frame μετάδοση Ανίχνευση λαθών Αναξιόπιστο, connectionless επικοινωνία

67 Ethernet 48-bit ethernet address Πακέτο μεταβλητού-μεγέθους 1518-byte MTU 18-byte header, 1500 bytes data Πακέτο γίγας για Gigabit ethernet 9000-byte MTU dest addr src addr frame length data (payload) CRC 6 bytes 6 bytes bytes 4 18 bytes + data

68 ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ(ROUTING) 68

69 Δρομολογητής (Router) Router Ένας κόμβος μεταγωγής που συνδέει δύο ή περισσότερες γραμμές μετάδοσης (π.χ. διαφορετικά Ethernet δίκτυα) Δρομολογεί πακέτα από το ένα δίκτυο στο άλλο (OSI επίπεδο 3) Υλικό ειδικού σκοπού ή Η/Υ γενικού σκοπού με δύο ή περισσότερες κάρτες δικτύου

70 Διαδικασία προώθησης (δρομολόγησης) 1. Αφαίρεσε το πακέτο από µία ουρά εισόδου 2. Έλεγχος για λάθη, µείωση της τιµής του πεδίου TTL 4. Τοποθέτησε το πακέτο στη σωστή ουρά εξόδου Forwarding Process 3. Αντιστοίχισε τον προορισµό του πακέτου µε µια έγγραφή του πίνακα δροµολόγησης Πίνακας δροµολόγησης (Forwarding Table) ροµολογητής

71 Δρομολόγηση σε WAN

72 Πίνακες δρομολόγησης

73 Δυναμικό Routing Κλάση πρωτοκόλλων μέσω των οποίων οι κόμβοι μπορούν να προσαρμόσουν τους πίνακες δρομολόγησης ώστε να είναι ενημερωμένοι σε σχέση με αλλαγές στο φορτίο του δικτύου ή αποτυχίες κόμβων του δικτύου Κόστος διαδρομής: Hop count (# routers στο μονοπάτι)

74 Λειτουργικά μέρη δυναμικού routing λαμβάνει αποφάσεις για να καθορίσει τη διαδρομή ενός πακέτου καθώς ταξιδεύει στο δίκτυο και ενημερώνει δυναμικά τη γνώση για την τρέχουσα κατάσταση του δικτύου (δικτυακό φόρτο, αλλαγές ή σφάλματα στη διαμόρφωση, κλπ). Όλες αυτές οι δραστηριότητες είναι κατανεμημένες σε όλο το δίκτυο. 74

75 Πως δημιουργούνται/ενημερώνονται οι πίνακες δρομολόγησης; Στατικά Ο διαχειριστής χειροκίνητα διαµορφώνει τις τιµές των πεδίων του πίνακα + Περισσότερος έλεγχος + εν περιορίζεται σε προώθηση βάσει του προορισµού (π.χ. static routes) - Όχι καλή κλιµάκωση - Αργή προσαρµογή σε δικτυακές αποτυχίες υναµικά Οι δροµολογητές ανταλλάσσουν πληροφορίαχρησιµοποιώντας πρωτόκολλα δροµολόγησης που υπολογίζουν τις «καλύτερες» διαδροµές + Προσαρµόζεται ταχύτατα σε αλλαγές στη δικτυακή τοπολογία + Καλύτερη κλιµάκωση - Πολύπλοκοι κατανεµηµένοι αλγόριθµοι - Κατανάλωση CPU, εύρους ζώνης, µνήµης - ύσκολη αποσφαλµάτωση Στην πράξη: ένα µίγµα των δύο τεχνικών.

76 Πρωτόκολλα Δυναμικού Routing RIP (Routing Information Protocol) Ανταλλαγή routing tables με γειτονικούς routers σε εσωτερικά δίκτυα Επιλογή καλύτερου route εάν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές OSPF (Open Shortest Path First) Έλεγχος της κατάστασης του καναλιού σύνδεσης σε κάθε γείτονα. Αποστέλλει την κατάσταση διαθεσιμότητας καναλιού στους γείτονες. Το κόστος μπορεί να ορισθεί ως προς την αξιοπιστία και χρόνο BGP (Border Gateway Protocol) TCP σύνδεση μεταξύ ζευγαριών μηχανών Επιλογή διαδρομής βασισμένη σε distance vector Ανταλλαγή πληροφορίας για προσβάσιμα δίκτυα Περιοδικά keep-alive μηνύματα

77 Βασικό μοντέλο: εύρεση συντομότερων διαδρομών (shortest paths) 100 B Βρες διαδροµές από µια αφετηρία (source) προς όλους τους άλλους κόµβους ώστε να ελαχιστοποιείται το άθροισµα του κόστους των ακµών A 80 Source C 10 Τα κόστη των ακµών είναι συνήθως δυναµικά Τα IP πρωτόκολλα δροµολόγησης αποφεύγουν ζεύξεις µε συµφόρηση D E

78 Πρωτόκολλα Distance Vector vs. Link State Λύση στο πρόβληµα της συντοµότερης διαδροµής = Κατευθυνόµενοι γράφοι και δοµές δεδοµένων ακµές, κόµβοι, Κόστη ακµών + αλγόριθµος Dijkstra ή Bellman-Ford Πως µπορεί ο υπολογισµός συντοµότερης διαδροµής να είναι κατανεµηµένος και να εκτελείται από πολλούς συνεργαζόµενους δροµολογητές; ιάνυσµα απόστασης (Distance Vector) Κατανοµή του υπολογισµού της διαδροµής. Κρατάει δεδοµένα µόνο για την κατάσταση των τοπικών ζεύξεων Παραδείγµατα: RIP, EIGRP, BGP Κατάστασης ζεύξης (Link State) Κατανοµή όλων των δεδοµένων για την κατάσταση ζεύξεων Τοπική εκτέλεση υπολογισµού διαδροµών Παραδείγµατα: OSPF, IS-IS, IDPR

79 RIP routing algorithm if (Rr.link n )

80 RIP routing algorithm Περιοδικά,και όταν το τοπικό routing table αλλάζει, κάθε router, αποστέλλει τον πίνακά του σε όλους τους προσπελάσιμους γείτονες. Δηλαδή, στέλνει ένα RIP πακέτο που περιέχει ένα αντίγραφο του πίνακα σε κάθε λειτουργικό κανάλι (link) στο οποίο συνδέεται. Όταν ένας γειτονικός router λαμβάνει ένα RIP πακέτο, εάν περιέχει μια διαδρομή σ έναν καινούριο προορισμό (router), ή μια καλύτερη (μικρότερου κόστους) διαδρομή σε γνωστό προορισμό, τότε ενημερώνει κατάλληλα τον πίνακα. Εάν το πακέτο παραλήφθηκε από το κανάλι nκαι περιέχει διαφορετικό κόστος από τον τοπικό πίνακα για μια διαδρομή που ξεκινά από το κανάλι n, τότε αντικαθιστά το τοπικό κόστος με το νέο κόστος. Το παραπάνω γίνεται επειδή το RIP πακέτο ήρθε από έναν router o οποίος είναι εγγύτερα στον σχετικό προορισμό και συνεπώς είναι πιο έγκυρος για να προσδιορίσει κόστος διαδρομών που περνούν από αυτόν.

81 RIP routing algorithm Στον προηγούμενο ψευδοκώδικα T r είναι ο πίνακας που λαμβάνεται από άλλον router και Τ l είναι ο τοπικός πίνακας. Η συχνότητα tμε την οποία οι πίνακες μεταδίδονται από τον έναν router στον άλλο, ακόμη και εάν δεν έχει συμβεί κάποια αλλαγή, έχει προβλεφθεί για εξασφάλιση, για παράδειγμα στην περίπτωση που κάποιο πακέτο RIP χαθεί. Η τιμή tγια το Διαδίκτυο είναι 30 seconds. Κάθε router παρακολουθεί τα κανάλια στα οποία συνδέεται για σφάλματα. Όταν αναγνωρίσει ένα ελαττωματικό κανάλι n, τότε θέτει το κόστος του ίσο με για όλες τις εγγραφές στον τοπικό πίνακα που αναφέρονται στο κανάλι αυτό και εκτελεί την λειτουργία Send. Όταν αυτή η πληροφορία διαδοθεί στους γειτονικούς routers τότε θα επεξεργασθεί σύμφωνα με την λειτουργία Receive (ισχύει ότι +1= ) και σιγά σιγά θα διαδοθεί και σε άλλους κόμβους μέχρι να φθάσει σε κάποιον, εάν υπάρχει, που έχει έγκυρη σύνδεση με τους προορισμούς που είχαν πρόβλημα.

82 INTERNET PROTOCOLS 82

83 IP Internet Protocol Γεννήθηκε το 1969 ως ένα ερευνητικό δίκτυο για 4 μηχανές Χρηματοδοτήθηκε από το υπουργείο άμυνας (ARPA) Στόχος: Να δηµιουργηθεί ένα αποδοτικό και αξιόπιστο δίκτυο που θα µπορεί να συνδέσει ετερογενείς µηχανές και να συνδέσει διαφορετικά δίκτυα µεταξύ τους.

84 Internet Protocol Connectionless πρωτόκολλο που σχεδιάστηκε για να διαχειρισθεί τη διασύνδεση μεγάλου αριθμού τοπικών και ευρείας κλίμακας δίκτυα που απαρτίζουν σήμερα το internet Το IP μπορεί να δρομολογήσει μηνύματα από το ένα φυσικό δίκτυο στο άλλο.

85 IP διευθυνσιοδότηση Κάθε υπολογιστής σε ένα IPδίκτυο έχει μια μοναδική διεύθυνση μήκους 32 bitπου χαρακτηρίζει το network layer interface: IP διεύθυνση διεύθυνση μηχανής (π.χ. Ethernet address) Ένας υπολογιστής που συνδέεται σε πολλά φυσικά δίκτυα θα έχει πολλές IP διευθύνσεις Μια για κάθε δίκτυο

86 IP χώρος διευθύνσεων 32-bit διευθύνσεις > 4 δισεκατ. διευθύνσεις! Οι routers όμως θα χρειάζονται πίνακες με ισάριθμες εγγραφές Σχεδίαση των πινάκων δρομολόγησης ώστε μια εγγραφή να μπορεί να καλύψει πολλαπλές διευθύνσεις Ιεραρχία: διευθύνσεις που είναι γεωγραφικά κοντά (π.χ. στον ίδιο οργανισμό) θα μοιράζονται ένα κοινό πρόθεμα

87 IP διευθυνσιοδότηση : δίκτυα& κόμβοι icsd.aegean.gr C3 FB math.aegean.gr C3 FB 0D 03 network # host # τα πρώτα 16 bits αναγνωρίζουντο Παν. Αιγαίου εξωτερικοί routers χρειάζονται μόνον μια εγγραφή Δρομολόγηση των *.* στο Παν. Αιγαίου

88 IP διευθυνσιοδότηση : δίκτυα& κόμβοι IP διεύθυνση network #:αριθμός δικτύου που ανήκει ο υπολογιστής host #: αριθμός κόμβου (υπολογιστή) στο δίκτυο χρησιμοποιούμε τοnetwork #για να δρομολογήσουμε τα πακέτα στο σωστό δίκτυο χρησιμοποιούμε το host #για να μιλήσουμε με έναν συγκεκριμένο υπολογιστή

89 IP διευθυνσιοδότηση Πρόβλεψη: λίγα μεγάλα δίκτυα και πολλά μικρά δημιουργία διαφορετικών κλάσεων (classes) δικτύων τα πρώτα bits μιας IP διεύθυνσης προσδιορίζουν την κλάση class leading bits bits for net # bits for host # A 0 7 (128) 24 (16M) B (16K) 16 (64K) C (2M) 8 (256) Για να είναι εφικτή η υποστήριξη επιπλέον δικτύων σ έναν οργανισµό : χρησιµοποιούµε µερικά από τα high bits του host number για να ορίσουµε ένα δίκτυο εντός δικτύου subnet

90 IP διευθυνσιοδότηση IBM: xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx network # 8 bits host # 24 bits Subnet within IBM (internal routers only) xxxxxx xxxxxxxxx network # 8 bits subnet # 10 bits host # 14 bits

91 IP ειδικές διευθύνσεις All bits 0 Έγκυρη μόνο ως διεύθυνση πηγής Αναφέρεται ως όλες οι διευθύνσεις για αυτή τη μηχανή Δεν είναι έγκυρη διεύθυνση για αποστολή στο δίκτυο All host#bits 1 Έγκυρη μόνο ως διεύθυνση προορισμού Broadcast στο δίκτυο All bits 1 Έγκυρη μόνο ως διεύθυνση προορισμού Broadcast σε όλα τα απ ευθείας συνδεδεμένα δίκτυα Leading bits 1110 Class D network(multicast group) : δεσμευμένη για τοπική μετάδοση loopback στον ίδιο τον υπολογιστή (localhost)

92 Domain Name Server (DNS) Σ ένα IP δίκτυο οι υπολογιστές ονομάζονται ιεραρχικά, π.χ. hra.icsd.aegean.gr Για να βρούμε μια IP διεύθυνση με βάση το όνομα γίνεται αναζήτηση σε μια ΒΔ. Τα ερωτήματα στην ΒΔ τα διαχειρίζεται μια Τα ερωτήματα στην ΒΔ τα διαχειρίζεται μια κατανεμημένη υπηρεσία που είναι γνωστή ως Domain Name Server ή DNS

93 Εξάντληση των διευθύνσεων Τεράστια ανάπτυξη του Διαδικτύου Η πολιτική των κλάσεων οδηγεί σε σπάταλη κατανομή των δικτύων Πολλές αχρησιμοποίητες διευθύνσεις εντός του δικτύου Κάθε υπολογιστής που συνδέεται στο Διαδίκτυο χρειάζεται μια μοναδική σε όλον τον κόσμο διεύθυνση (IP address)

94 Classless Inter-Domain Routing (CIDR) Εγκατάλειψη των class A, B, C διευθύνσεων: Επί τούτου προσδιορισμός του # of bits για το network number έναντι των προκαθορισμένων 8 (A), 16 (B), 24 (C) bits Αποδοτικότερη κάλυψη των αναγκών ενός οργανισμού Οργανισμός που χρειάζεται 1000 διευθύνσεις : ζητά έναν22-bit network number (1024hosts) αντί για class B address (64K hosts)

95 Classless Inter-Domain Routing Πως ένας router μπορεί να ξέρει # bitsγια το network? Μια CIDR address πρέπει να το προσδιορίζει: 32-bit-address/bits-for-network-prefix /16 /27 : [1/8 ] of a class C (32 hosts) /24 : class C /16 : class B Η διαχείριση των CIDR addresses & prefixes μπορεί να είναι επίπονη!

96 Παράδειγμα To ακόλουθο παράδειγμα δείχνει τον διαχωρισμό του network # και του host # από μια διεύθυνση σε CIDR μορφή /24. Στον πίνακα φαίνεται η χρήση 2 bits από το host number στο subnet mask για να οριστεί ένα μικρότερο subnet με 64 hosts. 96

97 IPv6 vs. IPv4 IPv4 4 byte (32 bit) addresses IPv6: 16-byte (128 bit) addresses 3.6 x possible addresses Αρκετό για 7x IP διευθύνσεις / m 2 επί της γης! 8 x φορές περισσότερες διευθύνσεις από IPv4 8-bit hop limit (Time To Live) Flow label (20-bits)

98 Network Address Translation (NAT) External IP address External address Virtual port Internal address Int port Internal IP address x

99 Network Address Translation (NAT) Όταν ένας υπολογιστής στο εσωτερικό δίκτυο ενός οργανισμού στέλνει ένα UDP/TCP πακέτο σ έναν υπολογιστή στο Διαδίκτυο, ο routerτου οργανισμού που λαμβάνει το πακέτο, αποθηκεύει την source IP address και port number σε μια διαθέσιμη εγγραφή του πίνακα μετάφρασης διευθύνσεων. Ο routerαντικαθιστά την source IP addressμε την δικιά του IP στο πακέτο και το source port number με ένα virtual port number το οποίο είναι δείκτης στην εγγραφή του πίνακα που περιέχει τα στοιχεία διεύθυνσης του υπολογιστή αποστολέα. Το πακέτο με τα αλλαγμένα IP και port number προωθείται από τον router προς τον παραλήπτη. Ο πίνακας μετάφρασης διευθύνσεων περιέχει μια απεικόνιση από το virtual port number στην πραγματική IP address και port number του αποστολέα υπολογιστή στο εσωτερικό δίκτυο. Όταν ο router λαμβάνει ένα UDP/TCP πακέτο από το Διαδίκτυο χρησιμοποιεί το destination port number στο πακέτο για να βρει την κατάλληλη εγγραφή στον πίνακα μετάφρασης. Αντικαθιστά την διεύθυνση και port number προορισμού στο πακέτο με αυτά που κρατά ο πίνακας για τον εσωτερικό υπολογιστή παραλήπτη του πακέτου.

100 Transport-layer protocols πάνω από IP IP στέλνει πακέτα στη μηχανή Δεν παρέχεται μηχανισμός για τον προσδιορισμό της εφαρμογής που στέλνει ή λαμβάνει Το Transport layer χρησιμοποιεί ένα port number για τον προσδιορισμό της εφαρμογής TCP Transmission Control Protocol UDP User Datagram Protocol

101 TCP Transmission Control Protocol Virtual circuit service (connection-oriented) Αποστέλλει acknowledgement για κάθε πακέτο που λαμβάνεται Checksum για την εγκυροποίηση των δεδομένων Τα δεδομένα μπορεί να μεταδίδονται ταυτόχρονα και προς τις δύο κατευθύνσεις

102 UDP User Datagram Protocol Datagram service (connectionless) Τα δεδομένα μπορεί να χαθούν Τα δεδομένα μπορεί να φθάσουν εκτός σωστής σειράς Υποστηρίζεται checksum για τα δεδομένα, αλλά όχι επαναμετάδοση Απόρριψη των μη-ακέραιων πακέτων (bad packets)

103 IP header device header IP header TCP/UDP header IP data payload vers hlen svc type (TOS) total length fragment identification flags fragment offset TTL protocol header checksum source IP address destination IP address options and pad 20 bytes

104 Headers: TCP & UDP device header IP header TCP/UDP header IP data payload TCP header UDP header src port dest port src port dest port seq number seg length checksum hdr len ack number - flags window 20 bytes 8 bytes checksum urgent ptr options and pad

105 Device header (Ethernet) device header IP header TCP/UDP header IP data payload dest addr src addr frame type data CRC 6 bytes 6 bytes bytes 4 18 bytes + data

106 Φθάνοντας το μήνυμα στον υπολογιστή Το IP είναι έναλογικό δίκτυοπου κτίζεται πάνω από διάφορα φυσικά δίκτυα Υποστήριξη ΛΣ για IP: IP driver receive data send data IP driver receive packet send packet network driver from wire to wire

107 IP driver αρμοδιότητες Λαμβάνει λειτουργικές παραμέτρους από τον device driver Maximum packet size (MTU) Λειτουργίες για την αρχικοποίηση των HW headers Μήκος τουhw header Δρομολόγηση πακέτων Από το ένα φυσικό δίκτυο στο άλλο Κατακερματισμός πολύ μεγάλων πακέτων Send operations για λογαριασμό υψηλότερων επιπέδων Λήψη δεδομένων από τον device driver Απόρριψη bad/expired data

108 Device driver αρμοδιότητες Ελέγχει το network interface card Επεξεργάζεται διακοπές από το network interface Λαμβάνει πακέτα Τα στέλνει στον IP driver Λαμβάνει πακέτα από τον IP driver Τα στέλνει στο hardware Εξασφαλίζει την αποστολή των πακέτων χωρίς συγκρούσεις

109 Network device Η Network card εξετάζει τα πακέτα που ταξιδεύουν στο καλώδιο Συγκρίνει την destination address Πριν αποστείλει ένα πακέτο πρέπει να το φακελώσει (enveloped) για το φυσικό δίκτυο device header IP header IP data payload

110 Device addressing IP address ethernet address Address Resolution Protocol (ARP) 1. Έλεγχος της τοπικής ARP cache 2. Αποστολή broadcast μηνύματος με αίτημα την εύρεση ethernet address για μια μηχανή με συγκεκριμένη IP address 3. Αναμονή για απάντηση (με timeout)

Εισαγωγή στο διαδίκτυο

Εισαγωγή στο διαδίκτυο Εισαγωγή στο διαδίκτυο Στόχοι κεφαλαίου Περιγραφή των κύριων θεμάτων σχετικά με τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών δικτύων Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής ίκτυα Η/Υ Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα Μοντέλο TCP/IP πολλές πολλοί N A N B Ενότητα E PC A PC B PC D PC E E A E B

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο δικτύου (network layer)

Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο δικτύου (network layer) Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο δικτύου (network layer) Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Μοντέλα υπηρεσιών του επιπέδου δικτύου Προώθηση έναντι δρομολόγησης (forwarding vs routing) IP: Πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet)

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Περίληψη Πως τα διάφορα δίκτυα διαφέρουν μεταξύ τους Πως συνδέονται ανομοιογενή δίκτυα μεταξύ τους Εικονικά κυκλώματα συνδεδεμένα σε σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς Τεχνολογίες WAN και Δρομολόγηση LAN Επεκτείνεται μόνον σε ένα κτίριο ή ομάδα κτιρίων WAN (Wide Area Network) Επεκτείνονται σε μεγάλες περιοχές MAN Ενδιάμεσο ως προς το μέγεθος της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 012. Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο

ΕΠΛ 012. Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο ΕΠΛ 012 Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο Βιβλιογραφία: Nell Dale & John Lewis, Computer Science Illuminated, 2 nd Edition, 2005 Θέματα Η ανάγκη για δίκτυα Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή Διδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Γιατί Δίκτυα Υπολογιστών; Επιχειρησιακές Εφαρμογές Π.χ., εξ αποστάσεως πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων. Εξοικονόμηση χρημάτων από τον καταμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας. ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΚΤΥΟΥ Το επίπεδο δικτύου ασχολείται με τη μεταφορά πακέτων από την προέλευσή τους μέχρι τον προορισμό τους. Επιλέγει τις κατάλληλες διαδρομές από τους διάφορους δρομολογητές ώστε ένα πακέτο να

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση

Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση (πες μου την IP σου να σου πω ποιος είσαι) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ (IP για που το έβαλες) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής (Application layer):

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ι (Θεωρία)

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ι (Θεωρία) ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ι (Θεωρία) 4 ο Εξάμηνο Μέρος 3 Διδάσκων: Μαδεμλής Ιωάννης M.Sc Ηλεκτρονικός Μηχανικός 1 Εφαρμογές ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ Δίκτυα Η/Υ Χαμηλό κόστος Δίκτυα BackEnd και Δίκτυα Αποθήκευσης Διασυνδέουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων

ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων 2.1 Ethernet 2.2 Internet 2.3 Asynchronous Transfer Mode 2.4 Η αρχιτεκτονική του Δικτύου Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 2A (Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ., Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Η/Υ στην Επιχείρηση

Δίκτυα Η/Υ στην Επιχείρηση Δίκτυα Η/Υ στην Επιχείρηση Δικτυακά πρωτόκολλα και εφαρμογές, Δρομολόγηση Γκάμας Βασίλειος, Εργαστηριακός Συνεργάτης Μοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Προκειμένου να χρησιμοποιήσουμε μια υπηρεσία του Internet

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Δικτύωσης. Ευάγγελος Παπαπέτρου

Βασικές Αρχές Δικτύωσης. Ευάγγελος Παπαπέτρου Δίκτυα Υπολογιστών Βασικές Αρχές Δικτύωσης Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ Μηχ Η/Υ & Πληροφορικής, Παν Ιωαννίνων ΕΠαπαπέτρου (ΤμΜηχ Η/Υ & Πληροφορικής) ΠΛΥ606: Δίκτυα Υπολογιστών 1 / 36 Διάρθρωση 1 Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών

Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2 η Διάλεξη: TCP/UDP Δικτυακά πρωτόκολλα / εφαρμογές Ports Unix δικτυακές εντολές Transmission Control Protocol - TCP Πρωτόκολλο Mεταφοράς RFC 793 [Postel 1981] Xρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Το επίπεδο σύνδεσης αποτελείται από δύο υποεπίπεδα: Το υποεπίπεδο ελέγχου προσπέλασης μέσων (Medium Access Control) Το υποεπίπεδο λογικού ελέγχου σύνδεσης (Logical Link Control) To υποεπίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Στρώμα δικτύου στο Internet. Δίκτυα Υπολογιστών

ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Στρώμα δικτύου στο Internet. Δίκτυα Υπολογιστών ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Στρώμα δικτύου στο Internet Παράδοση πακέτων IP Για να παραδοθεί ένα πακέτο IP εμπλέκονται δύο διαφορετικές διεργασίες: 1. Προώθηση: Πώς θα μεταφερθεί το πακέτο από τη διεπαφή εισόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts)

Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts) Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts) Η επικοινωνία εφαρµογών που τρέχουν σε ετερογενή συστήµατα τα οποία συνδέονται σε δίκτυα διαφορετικών τεχνολογιών Χρήστος Ηλιούδης, Πέτρος Λάµψας & Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση των αρχών που διέπουν της υπηρεσίες του επιπέδου δικτύου:

Κατανόηση των αρχών που διέπουν της υπηρεσίες του επιπέδου δικτύου: ίκτυα Υπολογιστών (Γ έτος, ΣΤ εξ) ιάλεξη #5: Επίπεδο ικτύου (IP layer). ρομολόγηση (routing) σε IP δίκτυα. Εργαστηριακές ασκήσεις με το εργαλείο ανάλυσης πρωτοκόλλων (protocol analyzer) Ethereal. Γαβαλάς

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Αρχές δικτυακών εφαρμογών Αρχιτεκτονικές Μοντέλα υπηρεσιών επιπέδου μεταφοράς Μοντέλο πελάτη

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών W N net works R E O T HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών K Μαρία Παπαδοπούλη Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Χειμερινό εξάμηνο 20010-2011 Θέματα προς συζήτηση Είδη πολυπλεξίας Μεταγωγή Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 7 : Δίκτυα Υπολογιστών. Δρ. Γκόγκος Χρήστος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 7 : Δίκτυα Υπολογιστών. Δρ. Γκόγκος Χρήστος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Πληροφορική Ι Ενότητα 7 : Δίκτυα Υπολογιστών Δρ. Γκόγκος Χρήστος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS)

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΣΤΟΧΟΙ: 1. Δίκτυα Πληροφοριών 2. Πελάτης/Διακομιστής 3. Διαδίκτυο 4. Ενδοδίκτυο Και Ενδοδίκτυο Εξωτερικής Πρόσβασης 5. Μεταφορά Δεδομένων 6. Υπηρεσίες Σύνδεσης Με Το Διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Ενότητες Μαθήµατος. Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Ενότητες Μαθήµατος. Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Ενότητες Μαθήµατος ίκτυα Η/Υ Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) 1. Επίπεδο 2 στο Μοντέλο TCP/IP- (Network Access ή Data Link

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Δικτύωση και Διαδίκτυο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Δικτύωση και Διαδίκτυο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Δικτύωση και Διαδίκτυο Βασικές αρχές δικτύων Τοπικά δίκτυα Διασύνδεση δικτύων, το Διαδίκτυο Υπηρεσίες Οι διαφάνειες περιλαµβάνουν σε βασικές γραµµές το υλικό του βιβλίου αλλά µε διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης 1. Αντικείµενο Η εργαστηριακή άσκηση αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών µε το ζήτηµα των λογικών διαδικασιών, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση 10: Προηγμένες Τηλεματικές Υπηρεσίες Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Δίκτυο Τ.Ε.Ι. Ηπείρου ΙΙ ΛΕΞΙΚΟ ΟΡΩΝ

Πρόσκληση 10: Προηγμένες Τηλεματικές Υπηρεσίες Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Δίκτυο Τ.Ε.Ι. Ηπείρου ΙΙ ΛΕΞΙΚΟ ΟΡΩΝ 100baseT ΛΕΞΙΚΟ ΟΡΩΝ Το πρότυπο Ethernet για τα τοπικά δίκτυα που χρησιμοποιούν καλώδιο συνεστραμμένου ζεύγους για τη μεταφορά δεδομένων με ταχύτητα 100 megabit ανά δευτερόλεπτο (Mbps). 10base2 Το πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη Τεχνικών Δικτύων

Επανάληψη Τεχνικών Δικτύων Επανάληψη Τεχνικών Δικτύων Βασικές Τοπολογίες Δικτύων Αρτηρία (Bus) Δέντρο (Tree) Δακτύλιος (Ring) Αστέρας (Star) Το μοντέλο Αναφοράς OSI Μετάδοση Δεδομένων στο Μοντέλο OSI Το Mοντέλο Aναφοράς TCP/IP Τα

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπιµότητα των firewalls

Σκοπιµότητα των firewalls Σκοπιµότητα των firewalls Παρέχουν προστασία των εσωτερικών δικτύων από απειλές όπως: Μη εξουσιοδοτηµένη προσπέλαση των δικτυακών πόρων: όταν επίδοξοι εισβολείς προσπαθούν να εισχωρήσουν στο δίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Λογισμικό Δεδομένα Πακέτο Πακέτο Υλικό Πλαίσιο Bit Επίπεδο δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Για τη λειτουργία των δικτύων εκτός από την απαραίτητη υλικοκατασκευή, απαιτείται και το απαραίτητο λογισμικό.

Για τη λειτουργία των δικτύων εκτός από την απαραίτητη υλικοκατασκευή, απαιτείται και το απαραίτητο λογισμικό. ΕΝΟΤΗΤΑ 9 9.0 ΔΙΚΤΥΑ ΜΕΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα δίκτυο μέσων πληροφορικής περιλαμβάνει δύο ή περισσότερες συσκευές πληροφορικής (Ηλεκτρονικούς υπολογιστές, εκτυπωτές, άλλες περιφερειακές μονάδες ή

Διαβάστε περισσότερα

7.1.1 Επίπεδο δικτύου Γενικές Αρχές

7.1.1 Επίπεδο δικτύου Γενικές Αρχές Κεφάλαιο 7 3 κατώτερα επίπεδα OSI 7.1.1 Επίπεδο δικτύου Γενικές Αρχές Σελ. 220-224 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Επικοινωνία σταθμών

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης)

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) TEI Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) Subnetting-VLSM-Troubleshooting IP Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Δρ. Αναστάσιος Πολίτης Καθηγητής Εφαρμογών anpol@teiser.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Στην καθημερινή μας ζωή, πρωτόκολλο είναι ένα σύνολο από συμβάσεις που καθορίζουν το πώς πρέπει να πραγματοποιηθεί κάποια διαδικασία. Στον κόσμο των δικτύων, πρωτόκολλο είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση. Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα τεχνολογίας IP. Εισαγωγή. Διάρθρωση

Διάρθρωση. Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα τεχνολογίας IP. Εισαγωγή. Διάρθρωση Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα τεχνολογίας IP Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ Μηχ Η/Υ & Πληροφορικής, Παν Ιωαννίνων 1 Η έννοια της διαδικτύωσης 2 3 4 ΕΠαπαπέτρου (ΤμΜηχ Η/Υ & Πληροφορικής) ΠΛΥ606: Δίκτυα Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών. ίκτυα Επικοινωνιών. Λάζαρος Μεράκος

Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών. ίκτυα Επικοινωνιών. Λάζαρος Μεράκος Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ίκτυα Επικοινωνιών Λάζαρος Μεράκος Περιεχόµενα Εισαγωγή2 ίκτυα πρόσβασης Φυσικά µέσα Καθυστερήσεις στα δίκτυα µεταγωγής πακέτων Θεώρηση των δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 5ο Βελώνης - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 Σύνδεση με το Internet PSTN, ISDN, xdsl, Leased Line 5-2 Τρόποι Σύνδεσης 1. Σύνδεση μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01

Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01 Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01 1η ιάλεξη ιδάσκων: Νίκος Ντάρµος [http://www.cs.uoi.gr/~ntarmos/courses/networkprogramming/] Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Γενικά Υλη Βαθµολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Πανεπιστήµιο Μακεδονίας 1. ΙΚΤΥΑ Η/Υ 1.1. Τι είναι ίκτυο Υπολογιστών. Ένα δίκτυο υπολογιστών είναι ένα σύστηµα επικοινωνίας δεδοµένων που συνδέει δύο ή περισσότερους αυτόνοµους και ανεξάρτητους υπολογιστές και περιφερειακές συσκευές.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014- ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ1ο Α.1 Να αναφέρετε ονομαστικά τα πέντε (5) υποσυστήματα με τα οποία υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.4 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα περιγράψαμε συνδέσεις, που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο TCP. Θυμηθείτε, ότι το TCP είναι υπεύθυνο για το τεμαχισμό των μηνυμάτων σε τμήματα και την επανασύνδεση τους στον προορισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Τηλεπικοινωνίες, Διαδίκτυο και Ασύρματη Τεχνολογία Τάσεις στα Δίκτυα

Διαβάστε περισσότερα

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον.

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Το Plugwise είναι ένα εύχρηστο σύστηµα διαχείρισης ενέργειας σε εργασιακούς χώρους. Μετράει την κατανάλωση ρεύµατος κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Ασφάλειας

Στρατηγικές Ασφάλειας Στρατηγικές Ασφάλειας Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. Διδάσκων: Σ. Κοντογιάννης Least/(Most) Privileges Defense in Depth Συγκεντρωτική Στρατηγική Weakest Link Strategy Fail Safe Stance Fail Safe Stance

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Ασφάλεια Δικτύων Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Περίμετρος Δικτύου Αποτελεί κρίσιμο ζήτημα η περιφρούρηση της περιμέτρου δικτύου Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Επικοινωνιακό υποδίκτυο ονομάζεται το σύνολο των κόμβων που παρεμβάλλονται κατά την αποστολή ενός πακέτου από τη πηγή στο προορισμό. Το επικοινωνιακό υποδίκτυο μπορεί να βασίζεται είτε στη φιλοσοφία των

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες ιαδικτύου

Τεχνολογίες ιαδικτύου Τεχνολογίες ιαδικτύου Εισαγωγή Αρχιτεκτονική, Πρωτόκολλα και Πρότυπα Βασικών Υπηρεσιών Ιστορικά Στοιχεία ARPANET Ο «παππούς» των δικτύων Αναπτύχθηκε από την DARPA στα τέλη του 60 Το 83 διασπάται σε MILNET

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 10. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 10. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 10 Δίκτυα Η/Υ, το Internet 1 Δίκτυα Πολλοί υπολογιστές μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους με χρήση του κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Επίπεδα πρωτοκόλλων. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Επίπεδα πρωτοκόλλων. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Επίπεδα πρωτοκόλλων Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 5: Δίκτυα επικοινωνίας Τι είναι δίκτυο; Δίκτυο είναι μια ομάδα υπολογιστών συνδεδεμένων μεταξύ τους ενσύρματα ή ασύρματα, η οποία επιτρέπει σε πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 6η ιάλεξη: Ασφάλεια δικτύων

Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 6η ιάλεξη: Ασφάλεια δικτύων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 6 η ιάλεξη: Ασφάλεια δικτύων Ασφάλεια ικτύων Μέθοδοι επίθεσης Denial-of-Service i (DoS) Μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση (Unauthorized access attacks) Password attacks, Trojan

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σχεδίασης Δικτύων Υπολογιστών ΘΕΩΡΙΑ 5 ου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Τα πρωτόκολλα δρομολόγησης (routing protocols) είναι υπεύθυνα για:

Εργαστήριο Σχεδίασης Δικτύων Υπολογιστών ΘΕΩΡΙΑ 5 ου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Τα πρωτόκολλα δρομολόγησης (routing protocols) είναι υπεύθυνα για: Εισαγωγή Εργαστήριο Σχεδίασης Δικτύων Υπολογιστών ΘΕΩΡΙΑ 5 ου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Τα πρωτόκολλα δρομολόγησης (routing protocols) είναι υπεύθυνα για: την επιλογή του καλύτερου δρόμου προς οποιοδήποτε δίκτυο/υποδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

«Τεχνικές προδιαγραφές για την υλοποίηση πιλοτικού συστήματος ασύρματης διάδοσης δεδομένων μέσω διαδικτύου σε κτίρια του ΥΕΝ, ΑΕΝ και Λιμενικές Αρχές»

«Τεχνικές προδιαγραφές για την υλοποίηση πιλοτικού συστήματος ασύρματης διάδοσης δεδομένων μέσω διαδικτύου σε κτίρια του ΥΕΝ, ΑΕΝ και Λιμενικές Αρχές» Πειραιάς 24-05-2005 «Τεχνικές προδιαγραφές για την υλοποίηση πιλοτικού συστήματος ασύρματης διάδοσης δεδομένων μέσω διαδικτύου σε κτίρια του ΥΕΝ, ΑΕΝ και Λιμενικές Αρχές» 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ ΣΚΟΠΟΣ Η ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #2 Ethernet MAC Στρώµα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #2 Ethernet MAC Στρώµα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #2 Ethernet MAC Στρώµα 1. Αντικείµενο Η εργαστηριακή άσκηση αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών µε το ζήτηµα των λογικών διαδικασιών, οι οποίες υλοποιούνται στο επίπεδο του στρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π ΑΤ Ρ Ω Ν ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ DHCP ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ NAT

Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π ΑΤ Ρ Ω Ν ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ DHCP ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ NAT Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π ΑΤ Ρ Ω Ν ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση και έλεγχος του δικτύου

Διαμόρφωση και έλεγχος του δικτύου Εργαστήριο 8 ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ Διαμόρφωση και έλεγχος του δικτύου Στόχος Ο στόχος αυτού του εργαστηρίου είναι η κατανόηση και εξοικείωση με τα εργαλεία διαμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Αναστάσιος Α. Νάνος ananos@cslab.ntua.gr Επιβλέπων: Νεκτάριος

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής ΔΙΑΔΙΚΤΥΑ ΜΕ TCP / IP. Βίτσας Βασίλειος

Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής ΔΙΑΔΙΚΤΥΑ ΜΕ TCP / IP. Βίτσας Βασίλειος ΔΙΑΔΙΚΤΥΑ ΜΕ TCP / IP Βίτσας Βασίλειος Αρχιτεκτονική και φιλοσοφία του Internet Ένα διαδίκτυο TCP/IP παρέχει 3 είδη υπηρεσιών Η διάταξη τους είναι ιεραρχική Ασυνδεσμικό σύστημα παράδοσης ΗυπηρεσίαIP ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικότητα στο Διαδίκτυο

Κινητικότητα στο Διαδίκτυο ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κινητικότητα στο Διαδίκτυο Περίληψη Κατανόηση των προβλημάτων που υπεισέρχονται για την υποστήριξη της κινητικότητας (αλλαγή του σημείου πρόσβασης) των υπολογιστών στο Διαδίκτυο. Λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 23: Εισαγωγή στην Δικτύωση (Networking) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Διευθύνσεις και Θύρες - Sockets και ServerSockets Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου ΕΠΛ233 Αντικειμενοστρεφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM 1 ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΒΑΝΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 111 110 101 100 000 001 010 011 Αναλογικό σήµα είγµατα αναλογικού σήµατος στην κλίµακα κβαντοποίησης Κωδικοποίηση διαστηµάτων 100 111

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Packet Tracer. ηµιουργία τοπολογίας Βήµα 1: Εκτελούµε το Packet Tracer

Packet Tracer. ηµιουργία τοπολογίας Βήµα 1: Εκτελούµε το Packet Tracer Packet Tracer Το Packet Tracer είναι ένα πρόγραµµα που προσοµοιώνει τη λειτουργία ενός δικτύου και των πρωτοκόλλων µε τα οποία λειτουργεί. Αναπτύχθηκε από τον Dennis Frezzo και την οµάδα του στη Cisco

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP Άσκηση 1 η : Καθυστερήσεις Θεωρείστε μία σύνδεση μεταξύ δύο κόμβων Χ και Υ. Το εύρος ζώνης του συνδέσμου είναι 10Gbits/sec

Διαβάστε περισσότερα

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet.

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. PROXY SERVER Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. Αποτελεσματικό εργαλείο για την απόκρυψη των εσωτερικών λεπτομερειών και διευθύνσεων IP του δικτύου. Αυξάνει τη συνολική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι υπολογιστές της ίδιας ή και διαφορετικής μάρκας συνδεδεμένοι μεταξύ τους σε τοπικό (local) ή ευρύ (wide) επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Ευρείας Περιοχής

Δίκτυα Ευρείας Περιοχής Κεφάλαιο 6 Δίκτυα Ευρείας Περιοχής 6.6 Frame Relay 6.7 ATM 6.8 xdsl 6.9 Εικονικά ιδιωτικά δίκτυα 6.10 Κριτήρια Επιλογής τεχνολογιών WAN Σελ. 205-216 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

www.costaschatzinikolas.gr

www.costaschatzinikolas.gr ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Σημειώσεις Θεωρίας ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Σημειώσεις Θεωρίας Δημιουργία - Συγγραφή Costas Chatzinikolas www.costachatzinikolas.gr info@costaschatzinikolas.gr Τελευταία Ενημέρωση: 06

Διαβάστε περισσότερα