Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών των Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων μεταξύ της Ελλάδας και των 10 ΧΚΑΕ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών των Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων μεταξύ της Ελλάδας και των 10 ΧΚΑΕ"

Transcript

1 Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 11(2): Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών των Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων μεταξύ της Ελλάδας και των 10 ΧΚΑΕ Γιώργος Θεοδοσίου Τμήμα Εμπορίας και Ποιότητας Αγροτικών Προϊόντων, Τ.Ε.Ι. Δ. Μακεδονίας, Τέρμα Κοντόπουλου, , Φλώρινα. Τηλ , Fax Κωνσταντίνος Σούτσας Καθηγητής, Τμήμα Δασολογίας, ΤΕΙ Λάρισας Περίληψη Μετά από 12 χρόνια μετάβασης των ΧΚΑΕ, οι εμπορικές τους σχέσεις στα αγροτικά προϊόντα, και μέσα στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αλλά και των συμφωνιών του Marrakesch και της διεθνούς υπουργικής συνάντησης στη Doha, γίνονται περισσότερο περίπλοκες. Σ αυτό το πλαίσιο, φαίνεται ότι είναι απαραίτητο, γι αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις για την εμπορική πολιτική των αγροτικών προϊόντων, ενός εργαλείου που θα επιτρέπει την ποσοτική ανάλυση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των ΧΚΑΕ και της Ελλάδος. Έγινε προσπάθεια για την ανάπτυξη της ενός μοντέλου γενικής ισορροπίας, που θα μελετά τη τάση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ελλάδος και των ΧΚΑΕ. Η βάση του μοντέλου αυτού είναι το μοντέλο M.I.R.A.G.E (Modelling Inernaional Relaionship in Applied General Equilibrium) που αναπτύχθηκε από τους Mohamed Hedi Bchir, Yvan Decreux, Jean-Louis Guerin και Sebasien Lean, στο CPEII (CENTRE D ETUDES PROSPECTIVES ET D INFORMATION INTERNATIONALES). Στη παρούσα εργασία γίνεται μια γενική περιγραφή του μοντέλου. Στην ανάπτυξη του μοντέλου, δεν ελήφθησαν υπόψη οι δασμοί, οι ειδικές συμφωνίες κάθε ΧΚΑΕ με την Ελλάδα, οι ποσοστώσεις παραγωγής, οι απαγορεύσεις και τα δικαιώματα anidumping. Η πληροφόρηση που διατίθεται είναι σε επίπεδο 10 χωρών, όλες μαζί και χωριστά η κάθε μια με την Ελλάδα, και για σαράντα σημαντικά αγροτικά προϊόντα. Δεν λήφθηκε υπόψη η ελαστικότητα ζήτησης των αγροτικών προϊόντων στις ΧΚΑΕ λόγω της έλλειψης στοιχείων. Η πηγή των πληροφοριών που χρησιμοποιήθηκε είναι η Ε.Σ.Υ.Ε. Λέξεις κλειδιά: Διαφοροποίηση, Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, ποσόστωση, κεφάλαιο, συνάρτησης παραγωγής, τέλειου ανταγωνισμού, κινητικότητα. Ιανουάριος 2005 Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολη, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πεδίον Άρεως, Βόλος, Τηλ: , hp://www.prd.uh.gr Διαθέσιμο ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: hp://www.prd.uh.gr/research/dp/2005/uh-prd-dp _gr.pdf

2

3 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ Εισαγωγή Οι εμπορικές συμφωνίες μπορούν να ασκήσουν ουσιαστικές μεταβολές στις τιμές των προϊόντων, στους πόρους και στα εισοδήματα. Οι μεταβολές αυτές θέτουν συχνά σε αντίθεση τόσο τους κλάδους της οικονομίας και όσο και χώρες(ruherford and Tarr, 2002). Το Μοντέλο της Γενικής Ισορροπίας περιγράφει την επίδραση αυτών των αντιθέσεων στις οικονομίες των χωρών. Σε σχέση με τα κλασικά μοντέλα, που χρησιμοποιήθηκαν πριν από 20 χρόνια από την Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank,2001) για την συνολική ανάλυση και προοπτική των θεμάτων της ανάπτυξης, πολλές σημαντικές βελτιώσεις έχουν γίνει στα χρησιμοποιούμενα μοντέλα, ειδικότερα σ αυτά που χρησιμοποιούνται για την μελέτη των ωφελειών που αναμένονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από το Γύρο της Ουρουγουάης (Francois, McDonald and Nordsron, 1995). Από τον Harris (1984,) ο υπολογισμός της ατέλειας του ανταγωνισμού και η οριζόντια διαφοροποίηση των προϊόντων χρησιμοποιείται ευρέως. Το μοντέλο M.I.R.A.G.E περιγράφει την ατέλεια του ανταγωνισμού και την οριζόντια διαφοροποίηση των προϊόντων με μια σταθερή μορφή για τέτοιου τύπου μοντέλο και για τη καλύτερη εκμετάλλευση των διαθεσίμων πληροφοριών, χρησιμοποιεί μια διαδικασία βαρύτητας των νέων αντιστοίχων παραμέτρων. Το μοντέλο έγινε σ ένα δυναμικό πλαίσιο χρονολογικής σειρά (sequeniel) όπου o αριθμός των επιχειρήσεων αναπροσαρμόζεται προοδευτικά και το επενδυμένο κεφάλαιο θεωρείται σταθερό, ιδίως μεταξύ των κλάδων. Η επαναχορήγηση του κεφαλαίου γίνεται μόνο με τον συνδυασμό της απόσβεσης και της επένδυσης. Είναι δηλαδή αδρανής και αυτό επιτρέπει την περιγραφή των προθεσμιών της προσαρμογής του διαθέσιμου κεφαλαίου και του συνδεδεμένου κόστους κεφαλαίου. Τέλος, το μοντέλο χρησιμοποιεί τη βάση δεδομένων GTAP 5 (Dimaranan and Mac Dougall, 2002). Για την καλύτερη περιγραφή της μετάδοσης των ζημιών (chocs) της εμπορικής πολιτικής, το μοντέλο M.I.R.A.G.E έχει στη διάθεση του τρία επιπλέον σημαντικά χαρακτηριστικά: Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (Α.Ξ.Ε) περιγράφονται ρητά, με ένα μοντέλο το οποίο συμβιβάζει τη θεωρητική αλληλεξάρτηση (μαζί με τη συμπεριφορά των οικονομικών δυνάμεων και μαζί με τον καθορισμό της εσωτερικής επένδυσης) και την αλληλεξάρτηση με τα αποτελέσματα των εμπειρικών μελετών των Α.Ξ.Ε. Εισάγεται ένα στοιχείο της κάθετης διαφοροποίησης των προϊόντων, διακρίνοντας δυο κλίμακες ποιότητας. Τα εμπόδια των εμπορικών ανταλλαγών περιγράφονται με βάση τα δεδομένα MacMaps (Boue, Fonagne, Minoumi and Picho 2002) τα οποία μετρούν την ισοδυναμία των δασμών των δικαιωμάτων κατ αξία, τα ειδικά δικαιώματα, τις ποσοστώσεις, τις απαγορεύσεις και τα δικαιώματα αντι-dumping, μεταξύ 137 χωρών σε αμφίπλευρο επίπεδο και 220 συμμετεχόντων, λαμβάνοντας υπόψη Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

4 30 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας των υπαρχουσών προτιμισιακών συμφωνιών. Αυτή η πληροφόρηση, για ως προϊόντα ανάλογα τη χώρα, είναι απαραίτητη για τη σύνταξη των σεναρίων. Το M.I.R.A.G.E λοιπόν στηρίζεται σε μια περιγραφή των εμπορικών εμποδίων η οποία προφυλάσσει τον αμφίπλευρο χαρακτήρα της πληροφόρησης. 2. Περιγραφή του Μοντέλου M.I.R.A.G.E Το M.I.R.A.G.E είναι ένα πολυπεριφερειακό και πολυκλαδικό μοντέλο, του οποίου η γεωγραφική και η κλαδική διάκριση είναι προαποφασισμένη για κάθε εφαρμογή. Στο τμήμα αυτό περιγράφεται η γενική δομή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη ζήτηση, στον ανταγωνισμό και στη διάρθρωση της αγοράς, στις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και στη δυναμική δομή του μοντέλου. 2.1 Η Ζήτηση Η τελική ζήτηση εκπορεύεται σε κάθε περιοχή από μια αντιπροσωπευτική οικονομική μονάδα μεγιστοποιώντας μια συνάρτηση χρησιμότητας, επιτρέποντας την διάκριση των αποφάσεων του καταναλωτή σε διαφορετικά επίπεδα, από τα οποία το πρώτο είναι αποταμίευση ενός σταθερού μέρους του εισοδήματος. Η κατανομή της κατανάλωσης ανά οικονομικό κλάδο πρέπει να περιγράφεται με τέτοιο τρόπο ώστε να λαμβάνεται υπόψη οι διαφορές στη δομή κάθε περιφέρειας, και κυρίως σε σχέση με το επίπεδο ανάπτυξης της. Μια ομογενής συνάρτηση δεν είναι εφαρμοστέα. Γι αυτό επιλέχτηκε η συνάρτηση LES-CES (Linear Expendiure Sysem- Conasan Elasiciy of Subsiuion, Γραμμικό σύστημα δαπανών- -Σταθερή ελαστικότητα αντικατάστασης 1 ) η οποία δεν κάνει την υπόθεση της σταθερής ελαστικότητας αντικατάστασης παρά μόνο για το πλεόνασμα στις κλαδικές καταναλωτικές δαπάνες σε σχέση με την ελάχιστη. (η ελάχιστη καταναλωτική δαπάνη για κάθε κλάδο είναι σταθερή και στις ανεπτυγμένες χώρες αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της ενεργούς κατανάλωσης, ενώ στις υπό ανάπτυξη αντιστοιχεί στα δυο τρίτα). Αυτό επιτρέπει τον ταυτόχρονο υπολογισμό της διαφοροποίησης των προϊόντων ανάλογα με τη γεωγραφική προέλευση, των τοπικών προϊόντων που εισάγονται και της οριζόντιας διαφοροποίησης μεταξύ των ποικιλιών της ίδιας προέλευσης(harrison, Ruheford and Tarr, 1997). 1 Είναι η μέτρηση της επίπτωσης που έχει η μεταβολή των σχετικών τιμών δυο προϊόντων στην αναλογία με την οποία αυτά τα δυο αγαθά καταναλώνονται. Όταν η τιμή ενός αγαθού αυξηθεί σε σχέση με τη τιμή ενός άλλου αγαθού, αν τα δυο αυτά αγαθά θεωρούνται από τους καταναλωτές ως υποκατάστατα μεταξύ τους, τότε η ζήτηση του αγαθού η τιμή του οποίου έχει αυξηθεί θα μειωθεί προς όφελος της ζήτησης του άλλου αγαθού. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

5 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 31 Μια τέτοια διατύπωση όμως, δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη τη κάθετη διαφοροποίηση των προϊόντων που είναι πολύ σημαντική στο εμπόριο, ούτε την εξειδίκευση των χωρών ανά ποιοτική κλίμακα. Για τους λόγους αυτούς στη συνάρτηση ζήτησης έχει εισαχθεί ένα συμπληρωματικό επίπεδο το οποίο διακρίνει δυο κλίμακες της ποιότητας, σύμφωνα με τις οποίες το προϊόν έχει παραχθεί σε μια ανεπτυγμένη ή σε μια υπό ανάπτυξη χώρα. Αυτή η μορφοποίηση είναι στοιχειώδης, αλλά επιτρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι, σ ένα δεδομένο οικονομικό κλάδο, τα προϊόντα μιας υπό ανάπτυξη χώρας συναγωνίζονται με περισσότερη αμεσότητα τα προϊόντα μιας άλλης υπό ανάπτυξη χώρας παρά μιας πλούσιας χώρας, επειδή οι τελευταίες διαφοροποιούνται ποιοτικά. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

6 32 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας Σχεδιάγραμμα 1: Το δένδρο της ζήτησης ενός προϊόντος i ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

7 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 33 Σημειώσεις: Οι περιφέρειες του τύπου u είναι αυτές που ανήκουν στο ίδιο ποιοτικό επίπεδο με τον εισαγωγέα. Οι περιφέρειες του τύπου v είναι αυτές που ανήκουν σε διαφορετικό ποιοτικό επίπεδο. Οι ελαστικότητες αντικατάστασης είναι συνδεδεμένες με τις παρακάτω σχέσεις: σ ARM -1 = 2 ( σ GEO -1). σ IMP -1 = 2 ( σ ARM -1). σ VAR -1 = 2 ( σ IMP -1). σ ARM = Η ελαστικότητα αντικατάστασης της συνάρτησης χρησιμότητας αγαθού σ GEO =Η ελαστικότητα αντικατάστασης της συνάρτησης παραγωγής αγαθού σ IMP =Η ελαστικότητα αντικατάστασης της συνάρτησης της ενδιάμεσης αγαθού κατανάλωσης 2.2 Η Πρόσφορα Πέντε παράγοντες της παραγωγής έχουν ληφθεί υπόψη στο M.I.R.A.G.E: το κεφάλαιο, η εξειδικευμένη εργασία, η ανειδίκευτος εργασία, η γη και οι φυσικοί πόροι. Οι δυο τελευταίοι χρησιμοποιούνται μόνο για μερικούς κλάδους. Για κάθε περιφέρεια θεωρείται ότι υπάρχει πλήρης απασχόληση και το ποσοστό της ανάπτυξης είναι σταθερό με τρόπο εξωγενή εκτός για το κεφάλαιο. Το επιτόκιο ταμιευτηρίου είναι εξωγενές αλλά το εισόδημα και οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις είναι ενδογενείς. Το επενδυμένο κεφάλαιο και οι φυσικοί πόροι θεωρούνται σταθεροί. Το επίπεδο της αμοιβής τους διαφέρει από κλάδο σε κλάδο. Όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες βρίσκονται σε μια τέλεια κινητικότητα μεταξύ των κλάδων. Τέλος δεν υφίσταται καμία διεθνής κινητικότητα των παραγόντων της παραγωγής εκτός της επένδυσης. Η παραγωγή περιγράφεται βήμα - βήμα στο παρακάτω σχεδιάγραμμα 2. Το ανώτερο επίπεδο της συνάρτησης παραγωγής συνδυάζει την προστιθέμενη αξία και την ενδιάμεση κατανάλωση των εισροών. Η κατανάλωση των ενδιάμεσων εισροών ακολουθεί την ίδια διάρθρωση με την τελική κατανάλωση, με εξαίρεση της δια-κλαδικής κατανομής, που περιγράφεται από μια συνάρτηση CES. Η προστιθέμενη αξία είναι μια συνάρτηση CES των παραγόντων της γης, των φυσικών πόρων, της ανειδίκευτης εργασίας, και μια σύνθεση του κεφαλαίου και της εξειδικευμένης εργασίας. Αυτή η μορφή επιτρέπει να λαμβάνομε υπόψη τη σχετική συμπληρωματικότητα μεταξύ του κεφαλαίου και της εξειδικευμένης εργασίας, μεταξύ των οποίων η ελαστικότητα αντικατάστασης είναι 0,6. Υποτίθεται ότι ορισμένοι κλάδοι όπως η Γεωργία και οι μεταφορές εξελίσσονται σ ένα περιβάλλον τέλειου ανταγωνισμού και βρίσκονται αντιμέτωποι με τη σταθερή κλίμακα αμοιβών μέσα στη παραγωγική διαδικασία. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

8 34 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας Οι υπόλοιπο κλάδοι βρίσκονται σε μια κατάσταση κινητικότητας μέσα σ ένα πλαίσιο ολιγοπωλιακό με οριζόντια διαφοροποίηση των προϊόντων και με αυξανόμενη κλιμάκωση των αμοιβών, σύμφωνα με το θεωρητικό μοντέλο του Krugman (1979) και του μοντέλου της σχετικής ισορροπίας των Smih και Venables (1988). Κάθε επιχείρηση παράγει μια ποικιλία, με τεχνολογία της οποίας το οριακό κόστος είναι σταθερό για δεδομένο κόστος. Οι επιχειρήσεις αποφασίζουν την παραγόμενη ποσότητα υποθέτοντας ότι οι αποφάσεις τους δεν επηρεάζουν τους ανταγωνιστές τους. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις λαμβάνουν υπόψη την δύναμη τους στην αγορά, δηλαδή την επιρροή που ασκούν στις τιμές των προϊόντων του κλάδου που ευρίσκονται, σε κάθε περιφέρεια. Λαμβάνοντας μια συνάρτηση που έγινε κλασική από τους Smih και Venables (1988), το ποσοστό του περιθωρίου που έχει μια επιχείρηση του κλάδου i μιας χώρας r στην αγορά της χώρας s είναι: P irs 1 μ irs = = (1) MC rs 1- (1/ EP irs ) μ irs =είναι το ποσοστό του περιθωρίου που έχει μια επιχείρηση του κλάδου i μιας χώρας r στην αγορά της χώρας s. MC rs είναι το οριακό κόστος παραγωγής (το οποίο δεν εξαρτάται από την αγορά της χώρας προορισμού) Ο δείκτης παραλείπεται σε όλους τις μεταβλητές. EP irs είναι η ελαστικότητα ζήτησης. Αυτή είναι η συνάρτηση της ελαστικότητας αντικατάστασης μεταξύ διαφόρων προϊόντων από τις εταιρίες i στη χώρα r. Η ελαστικότητα είναι μια φθίνουσα συνάρτηση από τη πλευρά της αγοράς σε ένα κλάδο με ποικιλίες προϊόντων ίδιας προέλευσης. Αυτός ο τύπος της μορφοποίησης απαιτεί τρεις τύπους παραμέτρων : την ελαστικότητα αντικατάστασης μεταξύ των προϊόντων, τις οικονομίες κλίμακας και την ένταση του ανταγωνισμού. Αυτοί οι παράμετροι βρίσκονται σε κάθε κλάδο με τον περιορισμό του μηδενικού κέρδους. Οι δυο πρώτοι υπολογίζονται σύμφωνα με στοιχεία που υπάρχουν σε εξωτερικές πηγές ενώ η τρίτη είναι μετρήσιμη η διάμετρος της. Η εξέλιξη του αριθμού των επιχειρήσεων είναι επίσης ένα σημαντικό ερώτημα: αυτή επηρεάζει το μέγεθος των επιχειρήσεων, το ποσοστό κέρδους, αλλά μεταβάλλει επίσης τον αριθμό των διαθεσίμων ποικιλιών, το οποίο έχει μια επίδραση στη ζήτηση από τους καταναλωτές. Οι κλάδοι που βρίσκονται σε μονοπωλιακό ανταγωνισμό είναι χωρισμένοι σε δυο κατηγορίες σύμφωνα με τη δυναμική διάρθρωση της αγοράς. Η ανάλυση του Suon (1991) προσφέρει μια βάση σύμφωνα με την προηγούμενη έννοια, καθόσον ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

9 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 35 διακρίνει τους διαιρημένους κλάδους, όπου τα μη εισπρακτέα κόστη είναι εξωγενή και τους τμηματοποιημένους κλάδους που είναι ενδογενή. Η ανάπτυξη γίνεται λοιπόν περισσότερο από την αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων για την πρώτη περίπτωση των επιχειρήσεων και την αύξηση του μεγέθους για τη δεύτερη περίπτωση. Οι Oliveira- Marins (1994) και οι Oliveira- Marins, Scarpea και Pila (1996) έδειξαν τη χρησιμότητα αυτής της ταξινόμησης για την εμπειρική ανάλυση των κλαδικών εξελίξεων. Την ίδια ταξινόμηση χρησιμοποιεί και το M.I.R.A.G.E, υποθέτοντας ότι τα κέρδη ελαττώνονται κάθε περίοδο 20% στους τμηματοποιημένους κλάδους και 50% στους διαιρημένους κλάδους σε σχέση με το ύψος που θα είχαν φθάσει εάν ο αριθμός των επιχειρήσεων παρέμεινε σταθερός. 2.3 Κεφαλαίο, Επένδυση και Μακρο-Οικονομικό Περιβάλλον Τα καλά μιας επένδυσης δεν διαφέρουν από κλάδο σε κλάδο. Μόνο οι συντελεστές της κατανομής των συναρτήσεων διαφέρουν. Το επενδυμένο κεφάλαιο θεωρείται σταθερό, η προσαρμογή των διαθεσίμων κεφαλαίων ανά κλάδο γίνεται βαθμιαία, με μοναδικό κίνητρο την επένδυση. Η είσπραξη του κεφαλαίου μπορεί να θεωρηθεί απαισιόδοξη και η αντίστοιχη απώλεια μπορεί να εκτιμηθεί σαν ένα κόστος προσαρμογής της οικονομίας. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το ποσοστό της ρευστοποίησης του επενδυμένου κεφαλαίου ποικίλει ανάλογα με τον κλάδο. Οι επενδύσεις παίζουν ένα σημαντικό ρόλο και κυρίως από τη διεθνή σύνθεση της. (Άμεσες Ξένες Επενδύσεις) Το μοντέλο M.I.R.A.G.E δεν λαμβάνει τη διεθνή κίνηση του κεφαλαίου σύμφωνα με το προσφερόμενο επιτόκιο (και τον ανάλογο κίνδυνο).οι υπάρχουσες εμπειρικές εργασίες δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι η κίνηση αυτή των κεφαλαίων είναι συστηματική και έτσι δεν συμπεριλαμβάνονται στο μοντέλο M.I.R.A.G.E, στο οποίο η ποιότητα των προϊόντων θεωρείται ανεξάρτητη από τη προέλευση των κεφαλαίων της επιχείρησης και δεν εξαρτάται από τη χώρα παραγωγής. Από θεωρητική άποψη, η μοντελοποίηση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στο M.I.R.A.G.E οφείλει να είναι συμβατή με αυτή που χρησιμοποιείται για τις εθνικές επενδύσεις και οφείλει να είναι στενά συνδεδεμένη με μια ορθολογική συμπεριφορά των επενδυτών, σύμφωνα με τον προσδιορισμό της αποταμίευσης τους. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

10 36 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας Σχεδιάγραμμα 2: Η συνάρτηση παραγωγής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

11 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 37 Το επιτόκιο του επενδυμένου κεφαλαίου είναι μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια και εξαρτάται από τον κλάδο και τη χώρα. Αντίθετα, το επιτόκιο των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, σύμφωνα με τις εμπειρικές μελέτες, εξαρτάται από το μέγεθος της αγοράς, από το επίπεδο ανάπτυξης της ή από τη δυναμική της. Στη βάση αυτών των διαφορετικών στοιχείων, χρησιμοποιείται ένας μοναδικός τρόπος καθορισμού των επενδύσεων, είτε αυτές προέρχονται από το εξωτερικό είτε είναι εγχώριες. Ο τρόπος αυτός είναι μια χορήγηση από τις αποταμιεύσεις των οικονομικών μονάδων σε διάφορους κλάδους των διαφορετικών περιφερειών και έχει σχέση με τη δομή των αποταμιεύσεων, το διαθέσιμο κεφάλαιο και το ποσοστό της κλαδικής ρευστοποίησης του κεφαλαίου, με μια ελαστικότητα α. PK s I irs A irs PK s K is e awk is = S r Σ Α irs PK s K is e awk is IS PK s είναι η τιμή των προϊόντων του κεφαλαίου στη χώρα s. S r είναι η αποταμίευση στη χώρα s I irs είναι η επένδυση της αντιπροσωπευτικής μονάδας της χώρας r προς τον κλάδο i της χώρας s K is είναι τα διαθέσιμα κεφάλαια στο κλάδο i της χώρας s. A irs είναι μια παράμετρος που έχει καθοριστεί η διάμετρο της wk is είναι το ποσοστό της αμοιβής του κεφαλαίου στον κλάδο i της χώρας s a είναι μια παράμετρος Το κεφαλαιουχικό προϊόν που χρησιμοποιείται για επένδυση στη περιφέρεια s είναι το ίδιο με αυτό της εγχώριας επένδυσης στη περιφέρεια s Με τον ίδιο τρόπο, είναι δυνατόν να εισαχθεί μια ενδογενής μεταβλητή Β r και η συνάρτηση να γραφτεί ως εξής: I irs = B r A irs P K is e awk ΣPK s I irs = S r is Το Β r επίσης γράφεται: Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

12 38 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας Β r = (S r ) / Σ A irs PK s K is PK s I irs is Η τελευταία αυτή εξίσωση επιτρέπει την εμφάνιση του κόστους ευκαιρίας R r αναλαμβανόμενου κεφαλαίου στη χώρα r. α είναι μια παράμετρος της ταχύτητας της εναρμόνισης του διαθέσιμου κεφαλαίου. Δυο μορφές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων υπάρχουν. Η πρώτη είναι αυτή που αγοράζει υπάρχουσες επιχειρήσεις και η δεύτερη είναι αυτή που δημιουργεί νέες. Η πρώτη περίπτωση έχει υποτεθεί ότι αποτελεί τα δυο τρίτα ενώ η δεύτερη το ένα τρίτου των συνολικών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. Σε όλες τις περιπτώσεις οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις αυξάνουν τα διαθέσιμα κεφάλαια. Ο αριθμός των υπαρχουσών εξαγορασμένων επιχειρήσεων δεν έχει καμία επίδραση στο κλάδο, αν και η επένδυση με την δημιουργία επιχείρησης αυξάνει άμεσα το αριθμό των επιχειρήσεων. Εκτός της αμοιβής του κεφαλαίου η οποία κατανέμεται στη χώρα προέλευσης, οι θυγατρικές που είναι εγκαταστημένες σε μια περιφέρεια s στο εξωτερικό έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τις εγχώριες επιχειρήσεις στη περιφέρεια s. Δεν υφίσταται καμία υπόθεση, ούτε της τεχνολογικής διάχυσης, ούτε της συμπληρωματικότητας με τις εμπορικές ροές. Αυτή η μοντελοποίηση στηρίζεται στην υπόθεση ότι οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις απαντούν σε μια βιομηχανική λογική, διαφορετική από άλλους τύπους εξωτερικών χρηματοδοτήσεων (Charakrabari, 2001). Η λογική αυτή είναι περισσότερο χρηματοοικονομική. Συνεπώς το μάρκο- οικονομικό περιβάλλον υποθέτει ότι το ισοζύγιο των επενδυμένων κεφαλαίων εκτός των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων είναι εξωγενές, και είναι ίσο με τη αξία τους στο έτος βάσης. Το τρέχον ισοζύγιο εξαρτάται επομένως από τη ροή των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. Για παράδειγμα, μια χώρα που η καθαρή ροή των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων αυξάνεται, έχει περισσότερες πιθανότητες εξωτερικής χρηματοδότησης. 2.4 Η Δυναμική Η προσαρμογή της εμπορικής πολιτικής σε ένα κίνδυνο (shock) δεν είναι ούτε στιγμιαία ούτε ανώδυνη. Μια δυναμική προσέγγιση είναι χρήσιμη για τη μελέτη της φάσης της αντίστοιχης αναπροσαρμογής δηλαδή τις επιδράσεις τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Επιπλέον, ένας σημαντικός αριθμός στοιχείων είναι δυναμικά με την έννοια ότι είναι συνδεδεμένα με μια διαδικασία συσσώρευσης ή εξέλιξης και είναι δύσκολο να υπολογιστούν σε ένα στατικό πλαίσιο. Αυτά τα στοιχεία είναι κυρίως δυο ειδών. Από τη μια πλευρά οι εμπορικές πολιτικές μπορεί να επιδρούν στα διαθέσιμα κεφάλαια μιας οικονομίας και έμμεσα στο εισόδημα και στο επιτόκιο ταμιευτηρίου (Baldwin, 1989). Από την άλλη πλευρά αυτές μπορεί να έχουν επίδραση στην εξέλιξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

13 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 39 του εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και στη τεχνολογία. Οι εμπειρικές μελέτες δεν επιτρέπουν να εξαχθεί ένα συμπέρασμα σχετικό με τη ύπαρξη αυτών των αναπτυξιακών στοιχείων. Στις περιπτώσεις αυτές, η λογική είναι απαραίτητα για την αποφυγή αμφιβόλων υποθέσεων. Συνεπώς, καμία τεχνολογική εξωτερίκευση συνδεδεμένη με το εμπορικό άνοιγμα δεν λαμβάνεται υπόψη στο μοντέλο M.I.R.A.G.E. και η συσσώρευση του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού είναι εξωγενής. Σε ότι αφορά τα διαθέσιμα κεφάλια λήφθηκε υπόψη μόνο το θέμα της εξέλιξης του εισοδήματος ενώ το επιτόκιο αποταμίευσης θεωρήθηκε σταθερό. Η δυναμική του μοντέλου ακολουθεί μια χρονολογική σειρά καθόσον η ισορροπία μπορεί να προκύψει κάθε περίοδο. Ο χρονικός ορίζοντας μπορεί να επιλεγεί ελεύθερα, αλλά το πλέον συχνό είναι τα 15 με 20 χρόνια. Το ποσοστό ανάπτυξης είναι καθορισμένο με τρόπο εξωγενή. Όλοι οι κινητοί συντελεστές προσαρμόζονται άμεσα (υπό τον περιορισμό του επιπέδου αμοιβής τους σε κάθε οικονομία), αν και τα διαθέσιμα κεφάλαια προσαρμόζονται μόνο με την επένδυση. Επιπλέον, ο αριθμός των επιχειρήσεων σε ένα κλάδο που λειτουργούν σε ένα πλαίσιο του ατελή ανταγωνισμού, εξελίσσεται. Το μοντέλο δεν λαμβάνει υπόψη του το κόστος προσαρμογής. Αντίθετα για τα διαθέσιμα κεφάλαια και τον αριθμό των επιχειρήσεων λαμβάνεται υπόψη το κόστος προσαρμογής. 2.5 Η Προσαρμογή του Μοντέλου στην Εμπορία των Αγροτικών Προϊόντων της Ελλάδας με τις ΧΚΑΕ. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το μοντέλο MIRAGE αποτελεί βασικό πλαίσιο αναφοράς για μια πολυτομεακή ανάλυση της ισορροπίας μεταξύ πολλών περιοχών που έχουν αναπτύξει μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές. Λαμβάνει μάλιστα υπόψη του, την ύπαρξη διαφορετικών επίπεδων ανάπτυξης μεταξύ των χώρων που εξετάζονται και προσφέρει τη δυνατότητα εκτίμησης για μια περιοχή ή χώρα, των επιπτώσεων της αλλαγής της εμπορικής πολιτικής. Χρησιμοποιώντας επομένως τη «φιλοσοφία» του μοντέλου MIRAGE, παρουσιάζεται εδώ, μια προσαρμοσμένη για την περίπτωση της Ελλάδας μορφή του μοντέλου, με σκοπό τη δημιουργία ενός εργαλείου ανάλυσης και εκτίμησης των επιπτώσεων της ένταξης των 10 νέων χώρων στην Ε.Ε. για το αγροτικό τομέα της Ελλάδας και ειδικότερα των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που το συνθέτουν. Πρόκειται για μια «απλούστερη» μορφή του αρχικού μοντέλου με την έννοια ότι, δύο μόνο κατηγόριων χώρων εξετάζονται: η Ελλάδα από τη μια πλευρά και τις άλλες 10 χώρες από την άλλη. Η παρουσίαση που ακολουθεί, επικεντρώνεται στη δομή του μοντέλου. Πρέπει να τονιστεί ότι, στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, η πραγματική αξιοποίηση του προτεινόμενου μοντέλου δεν καθίσταται εφικτή, λόγω της δύσκολης πρόσβασης σε Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

14 40 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας βασικά δεδομένα, και ειδικότερα τις διάφορες μεταβλητές ελαστικότητας οι οποίες είναι απαραίτητες για την εκτίμηση των εξισώσεων προσφοράς και ζήτησης. Παρόλο αυτά, θεωρούμε ότι, η παρουσίαση του μοντέλου είναι χρήσιμη διότι δίνει σε όλους αυτούς που ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο θέμα, μια θεωρητική βάση για περαιτέρω ανάλυση. Η δομή του μοντέλου ως προς την Ελλάδα και οι σχετικές εξισώσεις, είναι η ακόλουθη: Η προσφορά Η προσφορά αγροτικών προϊόντων βασίζεται στο Μοντέλο του Leonief ενώ θεωρείται ότι, υπάρχει πλήρης ανταγωνισμός. Η προστιθεμένη αξία (VA) είναι συνάρτηση CES των ακόλουθων συντελεστών παραγωγής: - TE = γη, - RN = φυσικοί πόροι, - L = μη εξειδικευμένη εργασία, - Q = συνθετικός συντελεστής κεφαλαίου (K) και εξειδικευμένης εργασίας (H). Ο συντελεστής Κ αφορά το συνολικό κεφαλαίο που χρησιμοποιεί ο κλάδος στην περιοχή, το οποίο περιλαμβάνει θεωρητικά και το εισαγόμενο κεφαλαίο. Ο συνθετικός συντελεστής Q είναι και ο ίδιος συνάρτηση CES των δύο πρωτογενών συντελεστών που το διαμορφώνουν. Η ενσωμάτωση του συγκεκριμένου συντελεστή επιτρέπει να λαμβάνεται υπόψη τη σχετική συμπληρωματικότητα που υπάρχει μεταξύ του κεφαλαίου και της εξειδικευμένης εργασίας. Αρκετές εμπειρικές μελέτες (Hamermesh, 1993, Cahuc & Zylberberg, 1996) συμπεραίνουν ότι η ελαστικότητα αντικατάστασης μεταξύ κεφαλαίου και εξειδικευμένης εργασίας τείνει προς τη μονάδα. Όμως στη περίπτωση του αγροτικού κλάδου, η εκτίμηση αυτή δεν θεωρείται κατάλληλη. Στον αναλυτικό μοντέλο MIRAGE, σύμφωνα με εμπειρικές αναλύσεις, η συγκεκριμένη ελαστικότητα ορίζεται ως ίσον με 0,6. Nb i,. PY i,. (Y i, + CF i, ) = PVA i,. VA i, + PCNT i,. CNT i, Y i, = Παραγωγή του κλάδου i στο έτος CF i, = Σταθερός κόστος σε παραγόμενη μονάδα τελικού προϊόντος i στο έτος VA i, = Προστιθεμένη αξία του κλάδου i στο έτος CNT i, = ενδιάμεσες καταναλώσεις (inpus) από το κλάδο i στο έτος Οι μεταβλητές PY i,, PVA i, και PCNT i, αφορούν τις τιμές των σχετικών μεταβλητών Y i,, VA i, και CNT i,. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

15 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 41 Ο υπολογισμός της ζήτησης από το σύνολο των παραγόντων / επιχειρήσεων του κλάδου, για τους συντελεστές παραγωγής γης, φυσικών πόρων, εργασίας κλπ δίνεται από τα ακόλουθα δύο προγράμματα: 1 ο πρόγραμμα: Min (PVA i,. VA i, = PL i,. L i, + PTE i,. TE i, + PRN i,. RN i, + PQ i,. Q i, ) υπό τον περιορισμό: (VA i, ) σ1 = a L. (L i, ) σ1 + a TE. (TE i, ) σ1 + a RN. (RN i, ) σ1 + a Q. (Q i, ) σ1 και η ελαστικότητα δίνεται από: σ 1 = 1 1/σ VA 2 ο πρόγραμμα: Min (PQ i,. Q i, = PK i,. K i, + PH i,. H i, ) υπό τον περιορισμό: (Q i, ) σ2 = a K. (K i, ) σ2 + a H. (H i, ) σ2 και η ελαστικότητα δίνεται από: σ 2 = 1 1/σ CAP Η πλήρη απασχόληση των συντελεστών παραγωγής σημαίνει: Lbar = L i, TEbar = TE i, Hbar = H j, i i i όπου: Lbar, TEbar και Hbar είναι η συνολική προσφορά μη εξειδικευμένης εργασίας (L), γης (TE) και εξειδικευμένης εργασίας (H) Η ζήτηση Η συνάρτηση ζήτησης είναι μια συνάρτηση τύπου LES-CES η οποία επιτρέπει να λάβουμε υπόψη τη διαφορετική προέλευση των προϊόντων που καταναλώνονται μέσα στη χώρα με την έννοια ότι, δύο κατηγορίες ποιότητας του προϊόντος ενσωματώνονται στο μοντέλο: η πρώτη αφορά το προϊόν που παράγεται σε χώρες με σχετικά ίδιο επίπεδο ανάπτυξης (δηλαδή στην περίπτωση μας, οι 14 χώρες της Ε.Ε. πριν την ένταξη των 10 νέων μελών) και η δεύτερη αφορά το προϊόν που παράγεται στις 10 νέες χώρες οι οποίες δεν έχουν ακόμα φτάσει στο ίδιο επίπεδο ανάπτυξης. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

16 42 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας Η συνολική ζήτηση για κάθε προϊόν DEMTOT i, αποτελείται από τρεις συνιστώσες: C i, Σ IC i,j, KG i, = Συνολική τελική κατανάλωση σε προϊόν i = Άθροισμα των ενδιάμεσων καταναλώσεων στο προϊόν i = Ζήτηση σε προϊόν i για την διαμόρφωση κεφαλαιούχου προϊόντος Οι τιμές για το προϊόν i ανάλογα με τη χρήση του, ορίζονται ως έξης : PC i, PIC i, PKG i, = PDEMTOT i,. (1 + axcc i,) = PDEMTOT i,. (1 + axic i,) = PDEMTOT i,. (1 + axkg i,) Όπου axcc i,, axcc i,, axcc i, αφορά το ποσοστό φόρο που επιβαρύνει την τιμή του προϊόντος ανάλογα με τη μορφή «κατανάλωση» του. Με βάση τα παραπάνω, η συνάρτηση ζήτησης διαμορφώνεται ως έξης: DEMTOT i, = C i, + Σ IC i,j, + KG i, Λαμβάνοντας υπόψη τη διαφορετική προέλευση, έχουμε τότε τον ακόλουθο πρόγραμμα: Min PDEMTOT i,. DEMTOT i, = PDEMU i,. DEMU i, + PDEMV i,. DEMV i, υπό τον περιορισμό: (DEMTOT i, ) σ3 = a U. (DEMU i, ) σ3 + a V. (DEMV i, ) σ3 και η ελαστικότητα δίνεται από: σ 3 = 1 1/σ GEO όπου: DEMU i, = συνολική ζήτηση προϊόντος προέχοντας από τις χώρες με ίδιο επίπεδο ανάπτυξης DEMV i, = συνολική ζήτηση προϊόντος προέχοντας από χώρες με διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης Η Ενδιάμεση κατανάλωση δίνεται από: IC a i, j, = IC. CNTER j, PCNTER PICi, j, j, σ 4 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

17 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 43 όπου: IC i,j, = κατανάλωση σε προϊόν i από το κλάδο j CNTER i, = συνολικές ενδιάμεσες καταναλώσεις στο κλάδο jή ζήτηση προϊόντος προέχοντας από τις χώρες με ίδιο επίπεδο ανάπτυξης PCNTER και PIC είναι οι τιμές των αντίστοιχων μεταβλητών CNTER, IC Η ζήτηση σε προϊόν i για την διαμόρφωση κεφαλαιούχου προϊόντος δίνεται από: KG όπου: = i, akg. PINVTOT INVTOT PKGi, σ 5 INVTOT = Συνολικές επενδύσεις στη χώρα και πιο συγκεκριμένα: PINVTOT INVTOT = PKGi,. KGi, i. PINVTOT είναι η τιμή της αντίστοιχης μεταβλητής INVTOT Η ισορροπία Η ισορροπία στις αγορές δίνεται επομένως από: Y i, = DEMTOT i, Η ισορροπία για τη χώρα δίνεται από τις δύο ακόλουθες συναρτήσεις. Η ισορροπία περνά επομένως μέσω της μεταβλητής SOLD. REV + SOLD = PK i,. K i, + PROFITi,. + DQUOTAi, + RECi, i i i i Lbar. PLbar + TEbar. PTEbar + Hbar. PHbar + και: epa REV = PINVTOTi,. INVOTi, i. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

18 44 Γιώργος Θεοδοσίου, Κωνσταντίνος Σούτσας όπου: REV = συνολικό εισόδημα της χώρας για το έτος. epa = ποσοστό αποταμίευσης στη χώρα στο έτος. PROFIT = Κέρδος για κάθε παραγωγικό κλάδο i. PK i,. K i, = Συνολικές εθνικές και ξένες επενδύσεις στο κλάδο i. DQUOTA i, = Μετάβαση εισοδήματος από την επιβολή ποσοστώσεων μεταξύ της χώρας και των άλλων ομάδων χώρων σε επίπεδο παραγωγής. Επομένως, η μεταβλητή DQUOTAi, είναι η διάφορα (+/-) μεταξύ επιβαλλομένων ποσοστώσεων στη χώρα και από τις άλλες. Σύμφωνα με της Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, υφίσταται μια τάση μείωσης των ποσοστώσεων στο εμπόριο. RECi = Σύνολο των εισπράξεων οι οποίες προκύπτουν από τους διάφορους φόρους και αυτό, από τη διαδικασία παραγωγής έως τη τελική κατανάλωση (ΦΠΑ, φόρος ενέργειας κ.λπ.) στο κλάδο i. 3. Τα Υπέρ του Μοντέλου και γιατί θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον Είναι ένα μοντέλο γενικής ισορροπίας. Περιγράφει τον ατελή ανταγωνισμό, την οριζόντια διαφοροποίηση των προϊόντων, το κόστος προσαρμογής, εισάγει την έννοια της ποιότητας των προϊόντων για την καλύτερη ανάλυση του ανταγωνισμού και της εμπορικής αποτυχίας. Προτείνει μια ρεαλιστική και με συνοχή μοντελοποίηση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και στηρίζεται στο λεπτομερή υπολογισμό των εμπορικών εμποδίων. Δείχνει την σημαντικότητα της επίδρασης του κινδύνου (shock) της απελευθέρωσης του εμπορίου. Η χρήση του μοντέλου στο μέλλον κρίνεται απαραίτητη γιατί: Λήφθηκε υπόψη η ποιότητα των προϊόντων. Έγινε λεπτομερής μελέτη των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. Μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις οικονομίες. Ο αγροτικός τομέας μπορεί να μοντελοποιηθεί όπως και οι άλλοι τομείς της οικονομίας. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης

19 Το Μοντέλο των Εμπορικών Συναλλαγών Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων Ελλάδας-ΧΚΑΕ 45 Βιβλιογραφία BALDWIN, R. E. (1989). The Growh Effecs of Economy Policy vol 9, no 2, p BCHIR H. M., DECREUX, Y. GUERIN, J-L & JEAN, S. (2002), MIRAGE a compuable General Equilibrium Model for Trade Policy Analysis, CPEII Working Paper no 17. BOUET, A., FONTAGNE L., MINOUMI, M., & PICHOT X., (2002). MAcMaps : une mesure bilaérale e désagrège de l ; accès au marchée. Economie inernaional, ce numéro. CAHUC, P. & ZYLBERBERG, A., (1996) Economie du ravail: la Formaion des Salaires e les déerminans du Chômage De Boeck, Paris, Bruxelles, chapire 2. CHARAKRABARTI, A., (2001) The Deerminans of Foreign Direc Invesmen : Sensiive Analyses of Cross Counry Regression, Kyklos 54 9!0, DIMARANAN, B.V. & MCDOUGALL, R.A., (2002), Global Assisance and Producion, The GTAP5 Daa Base. Cener for Global Trade Analysis. Purdue Universiy. FRANCOIS, J.F., MCDONALD,B. & NORDSTOM, H., (1995). Assessing he Uruguay Round. In: MARTIN, W. & WINTERS, L.A. (eds), The Uruguay Round and he developing economies, World Bank Discussion Paper 307, HAMERMESH, D.S. (1993) Labor Demand, Princeon Universiy Press, Princeon, New Jersey. HARRIS, M., RAVIV, (1979), Opimal incenive conracs wih imperfec informaion, Journal of Economic Theory, 21: HARRISON,G. W., RUTHEFORD, T.,F., & TARR, D.,G., (1997) Quanify he Uruguay Round. The Economic Journal 107 (444), KRUGMAN, P. (1979) Increasing reurns, monopolisic compeiion and inernaional rade. Journal of Inernaional Economics 9, OLIVEIRA- MARTINS J., (1994) Srucures de marche, échanges e salaire dans l indusrie. Revenue Economique de l OECD, prinemps, OLIVEIRA- MARTINS, J. SCARPETTA, S. & PILAT, D., (1996) Mark up pricing, marke srucure and he business cycle. OECD Economic Sudies 27, RUTHERFORD, D. & TARR, D. (2002). Trade Liberalizaion, produc variey and growh in a small open economy: a quanaive assessmen, Journal of Inernaional Economics 56, SUTTON, J., (1991) Sunk coss and marke srucure. MIT Press. SMITH, A., and VENABLES, A. (1988), Compleing he inernal marke in he European Communiy: Some indusry simulaions. European Economic Review 32-7, WORLD BANK, (2001). Global Economic Prospecs and he Developing Counries 2002, The World Bank. Σειρά Ερευνητικών Εργασιών, 2005, 11(2)

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ Τα μέτρα διασποράς χρησιμεύουν για τη μέτρηση των περιφερειακών ανισοτήτων. Τα περιφερειακά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η έννοια και πως ορίζεται το πλεόνασμα του καταναλωτή και

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Κλασική, Νεοκλασική και σύγχρονη προσέγγιση Προκλασικοί Μερκαντιλισμός Κλασικοί David Ricardo(συγκριτικό πλεονέκτημα) Το αγαθό με το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5., να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Πόροι και Διεθνές Εµπόριο. Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin

Πόροι και Διεθνές Εµπόριο. Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin Πόροι και Διεθνές Εµπόριο Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin 1 Το Υπόδειγµα Heckscher Ohlin η θεωρία των Heckscher Ohlin υποθέτει ότι όλοι οι συντελεστές παραγωγής µπορούν να µετακινηθούν µεταξύ των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή Διάκριση Τιμών ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) -H διάκριση τιμών 1 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση γνωρίζει τις ατομικές συναρτήσεις ζήτησης όλων των καταναλωτών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game)

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) Γιώργος Μαυρωτάς Επικ. Καθηγητής Εργαστήριο Βιομηχανικής & Ενεργειακής Οικονομίας Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π. Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών)

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Περίληψη νέων όρων Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής Υπηρεσίες μεταποίησης Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Η νέα ορολογία περιγράφει αυτή την κατηγορία με μεγαλύτερη ακρίβεια Πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Αιμ. Κονδύλη, Ι. Κ. Καλδέλλης, Χρ. Παπαποστόλου ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Μηχανολογίας Απρίλιος 2007 Στόχοι της εργασίας Η τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Άντε πάλι.. Για να δούμε πόσες φορές θα κάνουμε αυτή τη δουλειά Κεφάλαιο 2 Οικονομικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή? Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού ΗΜΕΡΙΔΑ: «Παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών μεγεθών και αστικών δεικτών Habitat», URBAN II Η Κομοτηνή στον 21ο αιώνα: Παρακολουθώντας το σήμερα Σχεδιάζοντας το αύριο B. Φούρκας Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και.

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Άσκηση 5 Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 και u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 Ω = (2,0) Ω = (0,1) και το αρχικό απόθεμα και. Να προσδιοριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Εφαρμογές Θεωρίας 1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για την κατανάλωση του νερού ενός φράγματος (εκφρασμένη σε ευρώ) είναι q = 12-P και το οριακό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές Αρ. Διάλεξης: 09 Τι είναι ανταγωνιστική αγορά; Η ανταγωνιστική αγορά έχει πολλούς αγοραστές/καταναλωτές και πολλούς παραγωγούς/επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 10: Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 10: Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 10: Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων

Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Επιστήμη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Ανάλυση Κόστους - Οφέλους Χρηματοοικονομική ανάλυση Ο ιδιώτης: στοχεύει στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία Μια Μακροοικονομική Θεωρία για την ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 30 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα