Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής»"

Transcript

1 With the support of European Commission Πακέτο Εργασίας N 3 Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής για την Πρόληψη της βίας μέσω της Ευαισθητοποίησης Μαθητών και Μαθητριών και της Προαγωγής μη Στερεοτυπικών Αντιλήψεων για τα δύο Φύλα στη Νέα Γενιά Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής» Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος DAPHNE ΙΙΙ με τίτλο «Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής με στόχο την Ευαισθητοποίηση Μαθητών και Μαθητριών για την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών στην Ευρώπη» [Αρ. Συμβολαίου: JLS/2007/DAP-1/100] 1 υλοποιήθηκε στην Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας παρέμβαση ευαισθητοποίησης μαθητών και μαθητριών με τίτλο: «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα». Στα Κεφάλαια που ακολουθούν παρουσιάζεται η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος στην Ελλάδα με τέτοιο τρόπο ώστε το παρόν να μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο Οδηγό σε εκπαιδευτικούς ή άλλους επαγγελματίες που επιθυμούν να υλοποιήσουν ένα αντίστοιχο πρόγραμμα ευαισθητοποίησης εφήβων στο σχολείο 2. 1 Περισσότερες πληροφορίες για το Πρόγραμμα και την εμπειρία υλοποίησής του σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα παρέχονται στην ιστοσελίδα: 2 Λεπτομερής περιγραφή της υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος σε δύο Λύκεια της Αθήνας είναι διαθέσιμη στο Παραδοτέο Ν 6: Τεκμηριωμένη Παρουσίαση της Υλοποίησης του Προγράμματος στα Σχολεία Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας

2 1. Σκοπός του Προγράμματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α... για Εκπαιδευτικούς Το Πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» έχει ως στόχο να ευαισθητοποιήσει έφηβους και έφηβες στο φαινόμενο της έμφυλης βίας και να προάγει τη δημιουργία υγιών διαφυλικών σχέσεων με απώτερο στόχο την ανάπτυξη στάσεων και συμπεριφορών μηδενικής ανοχής στην βία. Το προσδοκώμενο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα του προγράμματος είναι μελλοντικές γενιές ανδρών και γυναικών με μηδενική ανοχή στην έμφυλη βία, χωρίς στερεοτυπικές αναπαραστάσεις για τους ρόλους των δύο φύλων, των οποίων οι σχέσεις θα χαρακτηρίζονται από ισοτιμία και αλληλοσεβασμό και, ως εκ τούτου, θα είναι απαλλαγμένες από κάθε μορφή έμφυλης βίας. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος αγόρια και κορίτσια κινητοποιούνται για να διερευνήσουν τα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων, να αντιληφθούν τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν αρνητικά την «υγεία» των διαφυλικών τους σχέσεων αλλά και των σχέσεών τους γενικότερα, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη πιο υγιών και ισότιμων σχέσεων. 2. Μεθοδολογία, Δομή, Οργανωτικό Σχήμα και Περιεχόμενο Το πρόγραμμα βασίζεται σε μεθόδους βιωματικής μάθησης και ενεργητικής συμμετοχής των εφήβων, μέσω της μεθόδου της αλληλοδιδακτικής μεταξύ συνομήλικων: δηλαδή, αρχικά ευαισθητοποιούνται και εκπαιδεύονται μαθητές και μαθήτριες που, στη συνέχεια, καλούνται να ευαισθητοποιήσουν όλα τα συνομήλικα άτομα που φοιτούν στο σχολείο τους μέσα από ομαδικές δραστηριότητες (βιωματικές ασκήσεις, δραματοποίηση, θεατρικά παιχνίδια, κ.ά.). Σκοπός, λοιπόν, είναι να εκπαιδευτεί και να εφοδιαστεί κατάλληλα μια ομάδα μαθητών και μαθητριών έτσι ώστε να μπορεί στη συνέχεια να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» που θα μεταφέρουν την εμπειρία και τις γνώσεις που αποκόμισαν στα συνομήλικά τους άτομα. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής έχει εφαρμοστεί ευρέως για την ευαισθητοποίηση των νέων σε θέματα, όπως, τα ναρκωτικά και το αλκοόλ, το AIDS και άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, θέματα ψυχικής υγείας κλπ. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται ολοένα και περισσότερα προγράμματα που χρησιμοποιούν τη μέθοδο της αλληλοδιδακτικής σε θέματα πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας, της βίας στις ρομαντικές και ερωτικές σχέσεις των εφήβων, της έμφυλης βίας, κλπ. (Turner, 2006; Hamnett, Marker, Davidson-Coronado & Silverio, 1999; Orpinas, Kelder, Frankowski, Murray, Zhang & Mcalister, 2000), τα οποία δείχνουν να είναι αποτελεσματικά τουλάχιστον ως προς την αύξηση των γνώσεων και την τροποποίηση των στάσεων των συμμετεχόντων/-ουσών ως προς τη βία στις σχέσεις. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής είναι μια μέθοδος άτυπης εκπαίδευσης που επιτρέπει σε νεαρά άτομα να μάθουν, όχι από κάποιον «ειδικό» ή «εκπαιδευτικό» αλλά ο ένας από τον άλλον. Έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνει τη μετάδοση πληροφοριών μεταξύ συνομηλίκων, που στην προκειμένη περίπτωση αφορούν πληροφορίες για τα στερεότυπα των φύλων, τις υγιείς και μη υγιείς σχέσεις και την έμφυλη βία. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής προτείνεται καθώς α) έχει φανεί ότι τα άτομα είναι πιο δεκτικά σε πληροφορίες που τους παρέχονται από συνομήλικα άτομα, και β) οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων ξέρουν καλύτερα από κάθε άλλον πώς να προσελκύσουν το ενδιαφέρον της ομάδας των συνομηλίκων τους, τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς τη 2

3 μετάδοση των πληροφοριών (Parkin & McKeganey, 2000; Shiner, 1999; Varenhorst, 1992). Το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί σε σχολικές τάξεις Λυκείου ή Γυμνασίου, ακολουθώντας τη διάρθρωση που εμφανίζεται στον Πίνακα 1. Οι Φάσεις Α και Β είναι υποχρεωτικές ενώ η Φάση Γ είναι προαιρετική. Πίνακας 1. Δομή και Διάρθρωση του Προγράμματος ΦΑΣΗ Α Οργάνωση Λήψη άδειας ή αδειών που απαιτούνται για την υλοποίηση (βλ. Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 1) Οργάνωση και προετοιμασία o Επιλογή του τμήματος εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων (βλ. παρόν Παραδοτέο Κεφ. 3) o Κατάρτιση ωρολογίου προγράμματος συναντήσεων o Κατάρτιση προγράμματος δραστηριοτήτων κάθε συνάντησης o Προετοιμασία υλικών ΦΑΣΗ Β Υλοποίηση 1 ο Στάδιο: Εκπαίδευση Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Διεξαγωγή Έρευνας Αναγκών Ευαισθητοποίηση μαθητών/-τριών μέσω της εφαρμογής του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» Εκπαίδευση των ευαισθητοποιημένων μαθητών/-τριών για να αναλάβουν το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» Αξιολόγηση της παρέμβασης 2 ο Στάδιο: Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής Οργάνωση των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Εφαρμογή του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» από τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» σε όλες τις τάξεις του σχολείου Αξιολόγηση της παρέμβασης ΦΑΣΗ Γ Διάχυση Εξωσχολικές Δραστηριότητες 3 Μια έκθεση/ εκδήλωση/ γιορτή μπορεί να διοργανωθεί μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, με στόχο τον εορτασμό της ολοκλήρωσής του και τη διάχυση των αποτελεσμάτων σε μεγαλύτερο πληθυσμό εκπαιδευτικών και μαθητών/-τριών. Στα Κεφάλαια που ακολουθούν περιγράφονται όλες οι Φάσεις του Προγράμματος Φάση Α : Οργάνωση Αφού ληφθεί η απαιτούμενη άδεια για την εφαρμογή του προγράμματος (για λεπτομερή περιγραφή, βλ. Κεφάλαιο 1 στο Παραδοτέο Ν ο 5), ο/η Συντονιστής/-τρια πρέπει να σχεδιάσει και να οργανώσει την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων, ως εξής: Τόπος εφαρμογής: η ευαισθητοποίηση της ομάδας μαθητών/-τριών που θα κληθεί να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» μπορεί να πραγματοποιείται στη σχολική αίθουσα των παιδιών ή σε άλλο χώρο του σχολείου π.χ. μικρό αμφιθέατρο. Μέγεθος και σύσταση ομάδας: προτείνεται να επιλέξετε ένα ολόκληρο τμήμα μαθητών/- τριών του σχολείου για να εκπαιδευτεί έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων». Επομένως, ο αριθμός των μελών της ομάδας των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» δεν θα ξεπερνά τα άτομα, που είναι το 3 Διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιούνται όχι μόνο στο τέλος της παρέμβασης αλλά και παράλληλα με την εφαρμογή των Σταδίων 1 και 2 της Υλοποίησης. 3

4 σύνηθες μαθητικό δυναμικό μιας σχολικής τάξης στην Ελλάδα. Προτείνεται, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, να επιλέξετε ένα τμήμα με όσο το δυνατόν ομοιόμορφη κατανομή των δύο φύλων. Επίσης, εφόσον είναι εφικτό, προτείνεται η ομάδα των ατόμων να διαιρείται σε δύο μικρότερες ομάδες (των ατόμων) που μπορεί να συντονίζονται είτε ταυτόχρονα από δύο Συντονιστές/-τριες ή σε διαφορετικό χρόνο η κάθε ομάδα από έναν/μια Συντονιστή/-τρια (βλ. και Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 3.3). Διάρκεια και συχνότητα συναντήσεων: η προτεινόμενη διάρκεια ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων είναι τουλάχιστον 12 ώρες. Το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί είτε σε 2 ημέρες (2 συναντήσεις) ή και σε περισσότερες με μικρότερη διάρκεια, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του εκάστοτε σχολείου αλλά και του/της εκπαιδευτικού που εφαρμόζει το πρόγραμμα. Επιπρόσθετα, μετά το τέλος της ευαισθητοποίησης χρειάζεται να αφιερωθούν 2-3 ώρες για την εκπαίδευση, καθοδήγηση και οργάνωση των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής που θα διεξάγουν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων. Τέλος, μπορείτε να αφιερώσετε επιπλέον ώρες σε διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες σχετιζόμενες με τη θεματολογία Φάση Β : Υλοποίηση Η Β φάση της υλοποίησης του προγράμματος αποτελείται από δύο στάδια, της εκπαίδευσης των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων και της ευαισθητοποίησης όλου του μαθητικού πληθυσμού μέσω δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Επειδή οι δραστηριότητες του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» (1 η 3 η Ενότητα του Πίνακα 2) αποτελούν το μέσο για την ευαισθητοποίηση των μαθητών/-τριών που θα αναλάβουν το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» (1 ο Στάδιο), όσο και των συμμαθητών/-τριών τους (2 ο Στάδιο), θα παρουσιαστούν αναλυτικότερα στη συνέχεια. Πίνακας 2. Δομή και περιεχόμενο του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» (1 η 3 η Ενότητα) και της εκπαίδευσης Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (4 η 5 η Ενότητα) 1 η Ενότητα: Εισαγωγή (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι 1. Γνωριμία (εάν χρειάζεται) Γνωριμία με τους/τις μαθητές/-τριες 2. Έρευνα Αναγκών Συλλογή δεδομένων για την υφιστάμενη γνώση των μαθητών/- τριών, τις στάσεις και συμπεριφορές τους όσον αφορά τα στερεότυπα των δύο φύλων και την έμφυλη βία (συμπλήρωση ερωτηματολογίου πριν την παρέμβαση) 3. Προσδοκίες και Στόχοι Διερεύνηση των προσδοκιών των μαθητών/-τριών και ενημέρωση για τους στόχους του προγράμματος 4. Κανόνες Δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και σεβασμού μέσω της δημιουργίας βασικών κανόνων που όλη η ομάδα οφείλει να σέβεται κατά τη διάρκεια του προγράμματος 2 η Ενότητα: Στερεότυπα και Κοινωνικοί Ρόλοι των δύο Φύλων (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι 1. Πώς είναι να είσαι κορίτσι - πώς Να μπορέσουν οι μαθητές/-τριες: είναι να είσαι αγόρι Να κατανοήσουν και να περιγράψουν τη διαφορά ανάμεσα στο 2. Οι ρόλοι των δύο φύλων βιολογικό και στο κοινωνικό φύλο, διακρίνοντας τα βιολογικά 3. Τι μου αρέσει τι δεν μου αρέσει χαρακτηριστικά από τους κοινωνικούς ρόλους, τις μαθημένες συμπεριφορές και τα στερεότυπα 4. Βιολογικό & Κοινωνικό Φύλο Να διερευνήσουν και να αναγνωρίσουν τα στερεότυπα και τις 5. Επαγγέλματα, ρόλοι και ανισότητες ανάμεσα στα δύο φύλα και τις συνέπειες αυτών των δραστηριότητες γυναικών και στερεοτυπικών αντιλήψεων για τα δύο φύλα ανδρών Να διερευνήσουν τις προσωπικές τους στάσεις και αντιλήψεις για 4

5 6. Συμφωνώ Διαφωνώ τους ρόλους των ανδρών και των γυναικών 7. Η Φυλακή του Φύλου μας Να κατανοήσουν την κοινωνική κατασκευή των ρόλων των δύο φύλων, πώς μαθαίνονται και πώς ενισχύονται. 3 η Ενότητα: Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις - εισαγωγή στην Έμφυλη Βία (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα 1. Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις αναγνωρίζοντας τις προειδοποιητικές ενδείξεις 2. Τι θα έκανες αν Τι είναι η έμφυλη βία (σενάρια έμφυλης βίας) 4. Πρόσωπα και Πράγματα 5. Μύθοι και πραγματικότητα 6. Το συνεχές των επώδυνων συμπεριφορών Στόχοι Να μπορέσουν οι μαθητές/-τριες: Να διερευνήσουν τα χαρακτηριστικά των υγιών και μη υγιών σχέσεων Να κατανοήσουν και να περιγράψουν τις έννοιες-κλειδιά της έμφυλης βίας (π.χ. ισχύς, έλεγχος) Να αναγνωρίσουν τις καθημερινές στάσεις και συμπεριφορές που στηρίζουν τις οικείες σε όλους/-ες μας αντιλήψεις για την αρρενωπότητα και τη θηλυκότητα, και οι οποίες συμβάλουν στην εμφάνιση της βίας ανάμεσα στα δύο φύλα Να αναγνωρίσουν τις λανθασμένες πεποιθήσεις που πολλές φορές συνδέονται με το θέμα της έμφυλης βίας (π.χ. «η ζήλια είναι ένδειξη αγάπης», «οι άνδρες είναι εκ φύσεως βίαιοι») Να ορίσουν και να αναγνωρίζουν τις τρεις κύριες μορφές της: ψυχολογική, σωματική, σεξουαλική κακοποίηση Να εντοπίσουν τα κύρια προειδοποιητικά σημάδια της έμφυλης βίας και να διερευνήσουν τις συνέπειές της Να σκεφτούν σε ποιον θα μπορούσαν να απευθυνθούν εάν βρίσκονται, ή εάν στο μέλλον βρεθούν, σε μια σχέση κακοποίησης. 4 η Ενότητα: Αλληλοδιδακτική (1 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι Ασκήσεις σχετικά με την επίδραση Κατανόηση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζονται τα παιδιά από που ασκεί η ομάδα των συνομηλίκων τους συνομηλίκους τους και πώς μπορούν οι ίδιοι/-ες να ασκούν θετική επιρροή στους συνομηλίκους τους και εισαγωγή στην έννοια της αλληλοδιδακτικής, Συμπλήρωση ερωτηματολογίου Αξιολόγηση της παρέμβασης (στο τέλος της ενότητας) 5 η Ενότητα: Οργάνωση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής (2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι Οργάνωση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Κατανόηση του ρόλου που οι μαθητές/-τριες θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» Δημιουργία ομάδων Εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων και κατανομή τους στις τάξεις του σχολείου Επιλογή δραστηριοτήτων που επιθυμούν να εφαρμόσουν στην τάξη στην οποία θα συντονίσουν το πρόγραμμα και εξοικείωση με το υλικό και τη χρήση του «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα». Σε όλες τις συναντήσεις τα θρανία απομακρύνονται και οι μαθητές/-τριες δουλεύουν σε κύκλο ή σε μικρές ομάδες, ανάλογα με τη δραστηριότητα. Η επεξεργασία όλων των θεμάτων στις ενότητες 1-3 πραγματοποιείται μέσω αλληλεπιδραστικών ασκήσεων, συζήτησης και εργασίας των παιδιών είτε στην ολομέλεια ή σε μικρές ομάδες των 3-4 ατόμων, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε άσκησης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ποικιλία εκπαιδευτικών μεθόδων σε κάθε ενότητα, στις οποίες περιλαμβάνονται εργασίες σε ομαδικό ή ατομικό επίπεδο, παιχνίδια ρόλων και μη, ασκήσεις, ζωγραφική και συζητήσεις σε μεγάλες ομάδες. Η 1 η Ενότητα στοχεύει στη γνωριμία του/της Συντονιστή/-τριας και των μελών της ομάδας μεταξύ τους αλλά και με το πρόγραμμα και τον τρόπο «εργασίας» της ομάδας. Σ αυτή την εισαγωγική ενότητα/συνάντηση, οι μαθητές/-τριες ενημερώνονται για τους στόχους και το περιεχόμενο του προγράμματος, τη διάρκειά του, τις ημέρες και ώρες των συναντήσεων κλπ. Εάν ο/η Συντονιστής/-τρια δεν είναι πρόσωπο γνώριμο στους/στις μαθητές/-τριες (ή 5

6 εάν τα παιδιά δεν γνωρίζονται μεταξύ τους) τότε γίνεται η γνωριμία τους, είτε μέσα από παιχνίδια είτε με αυτοκόλλητα χαρτάκια στα οποία κάθε άτομο γράφει το όνομά του και φροντίζει να το έχει κολλημένο πάνω στην μπλούζα του καθ όλη τη διάρκεια των συναντήσεών. Εάν τα άτομα γνωρίζονται μεταξύ τους, τότε αυτή η δραστηριότητα αντικαθίσταται από μία άσκηση για «ζέσταμα». Στη συνέχεια ο/η Συντονιστής/-τρια διερευνά και καταγράφει τις προσδοκίες που έχουν τα παιδιά από το πρόγραμμα, ζητώντας τους να απαντήσουν στις ερωτήσεις: α. Με ποια θέματα πιστεύετε ότι θα ασχοληθούμε σ αυτό το πρόγραμμα που ονομάζεται «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα»; β. Τι νομίζετε ότι έχετε να κερδίσετε από τη συμμετοχή σας σ αυτό το πρόγραμμα; Ο Συντονιστής επιβεβαιώνει τις ορθές και διορθώνει τυχόν εσφαλμένες προσδοκίες των παιδιών, αναφέροντας τους στόχους του προγράμματος. Στο τέλος της ενότητας αυτής, η ομάδα καθοδηγείται να θέσει τους κανόνες λειτουργίας της, τους οποίους δεσμεύονται να τηρούν όλα τα μέλη της ομάδας κατά τη διάρκεια όλων των συναντήσεων, όπως για παράδειγμα: δουλεύουμε ως ομάδα κάθε άτομο είναι ελεύθερο να εκφράζει την άποψή του ακούμε με προσοχή χωρίς να διακόπτουμε το άτομο που μιλάει όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι, ρωτάμε σεβόμαστε την άποψη των άλλων, ακόμα και όταν είναι διαφορετική από τη δική μας μπορούμε να διαφωνούμε με τις απόψεις άλλων αλλά χωρίς κριτική καμία άποψη ή ερώτηση δεν είναι λάθος ή χαζή εχεμύθεια Συνίσταται, είτε κατά την έναρξη αυτής της πρώτης συνάντησης, ή και νωρίτερα, να διεξαχθεί Έρευνα Αναγκών προκειμένου να διαπιστωθούν οι πραγματικές ανάγκες της ομάδας σε σχέση με τα υπό διερεύνηση θέματα. Τα παιδιά καλούνται, δηλαδή, να απαντήσουν ερωτήσεις που στοχεύουν να διερευνήσουν την υφιστάμενη γνώση τους, τις στάσεις και συμπεριφορές τους όσον αφορά τα στερεότυπα των δύο φύλων και την έμφυλη βία. Οι πληροφορίες που θα συλλέξει ο/η εκπαιδευτικός από τις απαντήσεις των παιδιών θα αποτελέσουν τη βάση για την επιλογή των καταλληλότερων δραστηριοτήτων για τη συγκεκριμένη τάξη. Με τις δραστηριότητες της 2 ης Ενότητας επιχειρείται η εισαγωγή και/ή εξοικείωση των μαθητών/-τριών στις έννοιες των στερεοτύπων και των κοινωνικών ρόλων των δύο φύλων. Τα παιδιά καθοδηγούνται, μέσω ασκήσεων όπως αυτή που παρουσιάζεται παρακάτω, να κατανοήσουν τις έννοιες βιολογικό και κοινωνικό φύλο να συζητήσουν πως διαφοροποιούνται μεταξύ τους αλλά και τι προσδοκούν οι άλλοι από εκείνους/-ες ως κορίτσια και ως αγόρια, πως δημιουργούνται αυτές οι προσδοκίες και πώς επηρεάζουν τη ζωή τους και τις επιλογές τους. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΗΣ 2 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Τίτλος Βιολογικό και Κοινωνικό Φύλο 4 Διάρκεια Στόχος 30 λεπτά Να κατανοήσουν οι μαθητές/-τριες τη διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο, να διακρίνουν δηλαδή τα βιολογικά χαρακτηριστικά που 4 Δραστηριότητα προσαρμοσμένη από: - Williams, S. (1994). The Oxfam Gender Training Manual (pp ). Oxfam UK and Ireland. - Daphe Program: Artsafe & Conflict Transformation [JLS/2006/DAP-1/127/Y] 6

7 συνδέονται με το φύλο από τους κοινωνικούς ρόλους, τις μαθημένες συμπεριφορές και τα στερεότυπα του φύλου. Διαδικασία Ο/η συντονιστής/-τρια αρχικά διερευνά αν οι μαθητές/-τριες γνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο (Τι εννοούμε όταν λέμε ότι ένα άτομο είναι «αρσενικού ή θηλυκού γένους»; Τι εννοούμε όταν λέμε «φύλο»; Σε τι διαφέρει ένα κορίτσι από ένα αγόρι; Εννοούμε κάτι με το οποίο έχουμε γεννηθεί ή κάτι που μας έχουν μάθει;). Κατόπιν, οι μαθητές/-τριες χωρίζονται σε μικρές ομάδες των 4-5 ατόμων και κάθε ομάδα παίρνει από ένα φύλλο εργασίας το οποίο περιλαμβάνει ορισμένες προτάσεις (όπως οι παρακάτω) για τις οποίες αφού τις συζητήσουν στην ομάδα τους αποφασίζουν αν πρόκειται για χαρακτηριστικό που αποδίδεται σε διαφορές βιολογικού ή κοινωνικού φύλου: Οι γυναίκες είναι καλύτερες στις δουλειές του σπιτιού σε σχέση με τους άνδρες Οι γυναίκες μένουν έγκυες ενώ οι άνδρες όχι Οι άνδρες δεν κλαίνε ενώ οι γυναίκες κλαίνε Τα κορίτσια είναι σεμνά, χαριτωμένα και συνεσταλμένα ενώ τα αγόρια είναι σκληρά και ζόρικα Οι γυναίκες μαγειρεύουν καλύτερα από τους άνδρες Οι άνδρες δεν μπορούν να προσέχουν τα παιδιά τόσο καλά όπως οι γυναίκες Οι γυναίκες έχουν εμμηνόρροια ενώ οι άνδρες όχι Τα κορίτσια παίζουν με κούκλες ενώ τα αγόρια παίζουν με αυτοκίνητα Οι γυναίκες δεν οδηγούν τρένα Τα κορίτσια φορούν φούστες ενώ τα αγόρια όχι Οι γυναίκες ακούν το κλάμα του μωρού τη νύχτα ενώ οι άνδρες όχι Οι γυναίκες θηλάζουν, οι άνδρες όχι Σε ορισμένες δουλειές, οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερο σε σχέση με τους άνδρες για την ίδια εργασία Η δουλειά του υδραυλικού είναι για άνδρες Στην αρχαία Ελλάδα οι άνδρες συμμετείχαν στη διακυβέρνηση του κράτους ή σε άλλες εκδηλώσεις της δημόσιας ζωής ενώ οι γυναίκες έμεναν στο σπίτι Οι μαθητές/-τριες, βάσει της γνώσης που αποκτούν για το κοινωνικό και βιολογικό φύλο, διερευνούν τους κοινωνικούς ρόλους στο περιβάλλον τους και συζητούν για το πώς μπορεί να επηρεάζεται η ζωή τους από τις προσδοκίες και τα στερεότυπα του φύλου. Τα θέματα συζήτησης σε αυτή τη δεύτερη ενότητα μέσω αντίστοιχων αλληλεπιδραστικών δραστηριοτήτων μπορεί να είναι: Πώς αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά όταν τους δίνονται καθορισμένοι ρόλοι και πρέπει να συμπεριφερθούν σύμφωνα με αυτούς και πώς τα περιορίζουν; Τι είναι αυτό που μας αναγκάζει να κάνουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν ή/και να μην κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν; Ποιο από τα δύο φύλα φαίνεται να έχει περισσότερη δύναμη/να είναι πιο ισχυρό στην κοινωνία μας; Γιατί ορισμένες δουλειές/δραστηριότητες γίνονται μόνο από γυναίκες και ορισμένες μόνο από άνδρες; Γιατί δεν μπορούν να γίνουν και από τα δύο φύλα; Ισχύουν στην 7

8 πραγματικότητα αυτοί οι λόγοι; Από που προέρχονται αυτοί οι λόγοι: από το βιολογικό φύλο ή από την κοινωνία; Τι αποτρέπει τις γυναίκες και τους άνδρες από το να κάνουν κάποια επαγγέλματα /δραστηριότητες και γιατί; Μπορεί να αλλάξει αυτό; Από που μαθαίνουμε αυτούς τους ρόλους των δύο φύλων; Πότε ξεκινάμε να τους μαθαίνουμε; Όταν αποδεχόμαστε τους στερεότυπους ρόλους των δύο φύλων: o τι προσδοκίες αναπτύσσουν οι άνδρες για τις γυναίκες; o τι προσδοκίες αναπτύσσουν οι γυναίκες για τους άνδρες; Πώς μπορούν αυτές οι προσδοκίες να επηρεάσουν τους στόχους και τα όνειρά μας για το μέλλον; Τι μπορούμε να κάνουμε για να διαχειριστούμε αυτές τις προσδοκίες και ταυτόχρονα να πετύχουμε τους στόχους μας; Τι είναι αυτό που μας αναγκάζει να συμμορφωνόμαστε με τα στερεότυπα του φύλου μας; Τι κόστος έχει αυτό για ένα αγόρι/κορίτσι; Στο τέλος της 2 ης Ενότητας, αφού ζητήσετε από τους/τις μαθητές/-τριες να χωριστούν σε ζευγάρια (κατά προτίμηση ένα αγόρι και ένα κορίτσι), κάθε ζεύγος θα πρέπει να διαλέξει ποιες από τις δραστηριότητες στις οποίες συμμετείχαν τους άρεσαν και θα ήθελαν να εφαρμόσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής στα συνομήλικά τους άτομα. Στην περίπτωση που ο αριθμός της ομάδας είναι μονός, καθοδηγείστε τα παιδιά να σχηματίσουν ζευγάρια και τριάδες, προκειμένου να αποφύγετε κάποιο παιδί να μείνει μόνο του (τα πλεονεκτήματα της χρήσης ζευγών ή τριάδων εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, έναντι μεμονωμένων ατόμων, περιγράφονται στο Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 3.3). Η 3 η ενότητα, όπως επισημαίνεται και από το όνομά της, «Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις - εισαγωγή στην Έμφυλη Βία», στοχεύει να δώσει στους/στις μαθητές/-τριες την ευκαιρία να εντοπίσουν και να συζητήσουν τι χαρακτηρίζει μια υγιή και μη-υγιή σχέση, τι είναι η έμφυλη βία, αλλά και πώς συνδέονται οι κοινωνικές αντιλήψεις για τους στερεότυπους ρόλους των ανδρών και των γυναικών με την έμφυλη βία και τη βία στις ερωτικές σχέσεις. Τα παιδιά καθοδηγούνται, μέσω ασκήσεων όπως αυτές που παρουσιάζονται παρακάτω, να κατανοήσουν την έννοια της έμφυλης βίας, τις μορφές της, τις προειδοποιητικές ενδείξεις, να δώσουν παραδείγματα και να συζητήσουν. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ 3 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΜΗ ΥΓΙΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ - ΕΜΦΥΛΗ ΒΙΑ Τίτλος Υγιείς και μη υγιείς σχέσεις Διάρκεια λεπτά Στόχος Να δοθεί η ευκαιρία στους/στις μαθητές/-τριες να διερευνήσουν τα χαρακτηριστικά των υγιών και μη υγιών σχέσεων και ποια χαρακτηριστικά μη υγιών σχέσεων μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις μιας βίαιης σχέσης. Διαδικασία Τα παιδιά χωρίζονται σε μικρές ομάδες των 4-5 ατόμων και κάθε ομάδα παίρνει μια σειρά από αυτοκόλλητες ετικέτες στις οποίες αναγράφονται χαρακτηριστικά υγιών και μη υγιών σχέσεων αλλά και μια σειρά από κενές ετικέτες στις οποίες καλούνται να καταγράψουν επιπλέον χαρακτηριστικά μιας υγιούς και μη υγιούς σχέσης. Κατόπιν καλούνται να ταξινομήσουν τις κάρτες που έχουν στα χέρια τους και να τις κολλήσουν σε δυο μεγάλα φύλλα χαρτιού που το ένα έχει επικεφαλίδα «Υγιείς Σχέσεις» και το άλλο «Μη Υγιείς Σχέσεις» και ακολουθεί συζήτηση: 8

9 Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το σημαντικότερο πράγμα που χαρακτηρίζει μια υγιή σχέση; Τι κατά τη γνώμη σας χαρακτηρίζει μια μη υγιή σχέση; Μια μη υγιής σχέση μπορεί να μετατραπεί σε βίαιη σχέση; Ποια από τα χαρακτηριστικά των μη υγιών σχέσεων νομίζετε ότι μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις ότι η σχέση μπορεί να γίνει βίαιη; Γιατί νομίζετε ότι είναι δύσκολο μερικές φορές για κάποιον/-α να αναγνωρίσει ότι βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση; Γιατί μένουν ορισμένα άτομα σε μια μη υγιή σχέση; Εάν κάποιος/-α βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση, τι μπορεί να κάνει; Τίτλος Τι είναι η έμφυλη βία; Διάρκεια 45 λεπτά Στόχος Να καθοδηγηθούν οι μαθητές/-τριες να αναγνωρίσουν ποιες συμπεριφορές σε μια σχέση είναι βίαιες και τις μορφές της έμφυλης βίας (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική). Διαδικασία Ο/η Συντονιστής/-τρια μοιράζει στα παιδιά διάφορα υποθετικά σενάρια που περιγράφουν σχέσεις δύο ή περισσότερων προσώπων στις οποίες μπορεί να υπάρχει κάποιας μορφής βία αλλά μπορεί και όχι. Τα παιδιά, αφού σχηματίσουν ομάδες (ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που εμπλέκονται σε κάθε σενάριο), μελετούν το σενάριό τους και καλούνται να «ζωντανέψουν» και να αναπαραστήσουν την κάθε ιστορία με θεατρικό τρόπο στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας (ακροατήριο), υιοθετώντας τους ρόλους που περιγράφονται σε κάθε ιστορία. Στο τέλος κάθε θεατρικού παιχνιδιού, ο/η Συντονιστής/-τρια θέτει ερωτήσεις με βάση τις οποίες, το ακροατήριο πρέπει να εντοπίσει εάν υπάρχει ή όχι κάποιας μορφής βία στη σχέση που περιγράφει το σενάριο και να αιτιολογήσουν την απάντησή τους. Μέσω της συζήτησης αναγνωρίζονται ποιες είναι εκείνες οι μη-υγιείς συμπεριφορές που οδηγούν την ομάδα στο συμπέρασμα ότι υπάρχει βία στη συγκεκριμένη σχέση. Επιπρόσθετα, στα σενάρια που αναγνωρίζεται μια βίαιη σχέση, η ομάδα καλείται να αναγνωρίσει και τον τύπο της βίας (σωματική/ψυχολογική/σεξουαλική). Ο/η Συντονιστής/-τρια μπορεί, με αφορμή το κάθε σενάριο, να εισάγει και επιπρόσθετες συνθήκες που να οδηγήσουν την ομάδα σε περαιτέρω προβληματισμό, όπως για παράδειγμα: αν αυτό συνέβαινε μόνο μια φορά, θα λέγατε ότι είναι μια σχέση βίαιη; Με αυτό τον τρόπο, οι απαντήσεις των παιδιών βοηθούν την ομάδα να σχηματίσει το δικό της ορισμό για την έμφυλη βία. Τα θέματα συζήτησης της 3 ης ενότητας περιλαμβάνουν: Ποιο είναι (κατά τη γνώμη των παιδιών) το σημαντικότερο πράγμα που χαρακτηρίζει μια «υγιή σχέση»; Πώς μοιάζει αυτή η σχέση; Πώς συμπεριφέρεται το ένα άτομο στο άλλο; Τι κατά τη γνώμη σας είναι αυτό που χαρακτηρίζει μια «μη υγιή σχέση»; Πώς μοιάζει; Πώς συμπεριφέρεται το ένα άτομο στο άλλο; Ποια από τα χαρακτηριστικά των «μη υγιών σχέσεων» μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις ότι η σχέση μπορεί να γίνει βίαιη; 9

10 Γιατί είναι δύσκολο μερικές φορές να αναγνωρίσει κάποιος/-α ότι βρίσκεται σε μια «μη υγιή σχέση»; Γιατί μένουν ορισμένα άτομα σε μια «μη υγιή σχέση»; Εάν κάποιος/-α βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση, τι μπορεί να κάνει; Υπάρχουν μορφές βίας που σχετίζονται με το φύλο του ατόμου; Ποια νομίζετε ότι είναι η πιο συχνή μορφή βίας κατά των γυναικών; Κατά των ανδρών; Είναι μόνο οι άνδρες βίαιοι ή είναι και οι γυναίκες; Ποια είναι η πιο συχνή μορφή βίας που χρησιμοποιούν οι γυναίκες; Τι λόγους έχει ένα άτομο που υφίσταται βία να μιλήσει σε κάποιον/-α για αυτό που του/της συμβαίνει και τι λόγους έχει για να μη μιλήσει; Από που μπορεί να ζητήσει βοήθεια ένα άτομο που βρίσκεται σε μια σχέση κακοποίησης; Ποιες είναι οι πιο συχνές μορφές βίας που εμφανίζονται στις ερωτικές/ρομαντικές σχέσεις; Υπάρχουν φορές που «αξίζει» ένα άτομο, είτε άνδρας είτε γυναίκα, να υφίσταται κάποιας μορφής βία; Γιατί; Υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στη δύναμη/ισχύ και τη βία; Σε ποια είδη σχέσεων το ένα άτομο μπορεί να έχει μεγαλύτερη ισχύ επάνω στο άλλο άτομο; Ποιες είναι οι συνέπειες της βίας στα άτομα; Στις σχέσεις; Στις κοινότητες; Όπως και στην προηγούμενη ενότητα, στο τέλος της 3 ης Ενότητας κάθε ζευγάρι/τριάδα «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» θα πρέπει να επιλέξει ποιες δραστηριότητες θέλουν να εφαρμόσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Η 4 η και η 5 η Ενότητα της Φάσης Β παρουσιάζονται στο Κεφάλαιο Β, καθώς αφορούν αφενός την εκπαίδευση των ήδη ευαισθητοποιημένων μαθητών/-τριών προκειμένου να είναι σε θέση να εφαρμόσουν μέσω αλληλοδιδακτικής το πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» και αφετέρου την οργάνωση της υλοποίησης των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Φάση Γ : Διάχυση Εξωσχολικές δραστηριότητες Διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε παράλληλα με τη διεξαγωγή της φάσης Β είτε μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, με στόχο τη διάχυση των αποτελεσμάτων του. Εντελώς παραδειγματικά, αναφέρονται οι εξής: διοργάνωση επισκέψεων σε φορείς που δραστηριοποιούνται στο χώρο της πρόληψης της έμφυλης βίας, δημιουργία ομάδων εργασίας μαθητών/-τριών που θα αναλάβουν διάφορα έργα της αρεσκείας τους, π.χ. κατασκευή υλικού ευαισθητοποίησης με στόχο να διανεμηθεί σε μέλη της κοινότητας (π.χ. ημερολόγιο με μηνύματα για την πρόληψη της βίας), ζωγραφιές, διοργάνωση θεατρικής παράστασης κλπ. Επίσης, μπορούν να δοθούν θέματα ασκήσεων για προετοιμασία είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο από τα οποία μπορούν να διαλέξουν θέματα που τους αρέσουν, να τα προετοιμάσουν και να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα των εργασιών τους σε μια εκδήλωση που μπορεί να πραγματοποιηθεί στο τέλος του προγράμματος παρουσία της σχολικής κοινότητας αλλά και συγγενών των παιδιών. Τέτοια θέματα ασκήσεων μπορεί να περιλαμβάνουν: 1. Δημιουργία κολάζ με εικόνες γυναικών και ανδρών από περιοδικά, εφημερίδες, internet, κλπ. με στόχο την απεικόνιση του τρόπου με τον οποίο τα Μ.Μ.Ε. «αντιλαμβάνονται» και αναπαριστούν τους ρόλους των δύο φύλων και τον εντοπισμό των μηνυμάτων που περνά αυτός ο τρόπος αναπαράστασης. 10

11 2. Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο απεικονίζονται οι άνδρες και οι γυναίκες/ τα αγόρια και τα κορίτσια στα σχολικά βιβλία: τα παιδιά μπορούν να φωτοτυπήσουν αποσπάσματα κειμένων ή εικόνες από τα σχολικά βιβλία (ανεξαρτήτως τάξης) που δείχνουν ισότητα ή ανισότητα των δύο φύλων. Επίσης, μπορεί να γίνει και περιγραφή περιστατικών από την καθημερινή ζωή στο σχολείο που δείχνουν ισότητα ή ανισότητα των δύο φύλων 3. Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο απεικονίζονται οι άνδρες και οι γυναίκες/ τα αγόρια και τα κορίτσια στην τηλεόραση (διαφημίσεις, τηλεοπτικές σειρές, ταινίες): τα παιδιά παρακολουθούν με κριτικό μάτι και εντοπίζουν διαφημίσεις και/ή σκηνές από τηλεοπτικές σειρές/ταινίες όπου: παρουσιάζονται στερεοτυπικοί ρόλοι των δύο φύλων, ενισχύοντας έτσι την ανισότητα των φύλων παρουσιάζονται μη-στερεοτυπικοί ρόλοι των δύο φύλων, προάγοντας έτσι την ισότητα των φύλων 4. Προετοιμασία θεατρικής παράστασης με σενάριο που τα ίδια τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν με θέμα την ανισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα (π.χ. θεατρική παράσταση με αντεστραμμένους τους κοινωνικούς ρόλους των δύο φύλων). 3. Επιλογή των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Για την εφαρμογή του προγράμματος προτείνεται να μην γίνεται επιλογή συγκεκριμένων μαθητών/-τριών που θα κληθούν να αναλάβουν το ρόλο των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (για αποφυγή τυχόν διακρίσεων) αλλά επιλογή ενός ολόκληρου τμήματος του σχολείου. Κάθε παιδί του συγκεκριμένου τμήματος θα πρέπει να έχει την ευκαιρία, εφόσον το επιθυμεί, να γίνει «εκπαιδευτής/-τρια συνομηλίκων» και να πραγματοποιήσει δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής. Βασικός γνώμονας για την επιλογή του τμήματος θα πρέπει να είναι η ισάριθμη -όσο αυτό είναι δυνατόν- κατανομή αγοριών και κοριτσιών στο συγκεκριμένο τμήμα και όχι το πόσο «καλά», «υπάκουα» ή «έξυπνα» θεωρούνται τα παιδιά ενός τμήματος. Η επιλογή του τμήματος προτείνεται να γίνεται μεταξύ των τμημάτων της Β Τάξης Λυκείου (ή Γυμνασίου) για τους εξής λόγους: οι μαθητές/-τριες Γ Λυκείου έχουν περισσότερες υποχρεώσεις όσον αφορά τις επικείμενες εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, οι μαθητές/-τριες της Β Λυκείου θα βρίσκονται κατά πάσα πιθανότητα στο ίδιο σχολείο και την επόμενη σχολική χρονιά, γεγονός που τους παρέχει τη δυνατότητα να επαναλάβουν την εμπειρία τους και την επόμενη σχολική χρονιά, εφόσον το επιθυμούν, ενώ οι μαθητές/-τριες της Α Λυκείου, ενδέχεται να μην αισθάνονται άνετα να συντονίσουν ομάδες μεγαλύτερων παιδιών (Γ Λυκείου). Ελλοχεύει επίσης ο κίνδυνος οι δέκτες (τα μεγαλύτερα παιδιά της Γ Λυκείου), αρκετά από τα οποία έχουν ήδη ρομαντικές ή ερωτικές σχέσεις, να μην λάβουν σοβαρά υπόψη τους τα μηνύματα, επειδή ακριβώς θα αξιολογήσουν ότι οι πομποί των μηνυμάτων (παιδιά της Α Λυκείου) διαθέτουν σημαντικά λιγότερες εμπειρίες για το υπό διερεύνηση θέμα. 4. Εποπτεία των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων από τους/τις εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων συνιστάται να είναι διαθέσιμα τα άτομα που τα εκπαίδευσαν (Συντονιστές/-τριες Συνομήλικων), σε κάποιο ξεχωριστό χώρο του σχολείου (π.χ. σε μια άδεια αίθουσα), 11

12 προκειμένου να μπορούν να προσφέρουν την όποια βοήθεια μπορεί να χρειαστούν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αλλά και για να παρακολουθούν την πορεία της υλοποίησης. Ανά τα τακτά χρονικά διαστήματα οι συντονιστές/-τριες των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων μπορούν να επισκέπτονται τις ομάδες και να προσφέρουν βοήθεια εάν χρειάζεται. Επίσης, μετά το πέρας των δραστηριοτήτων οι Συντονιστές/-τριες συλλέγουν το αποτέλεσμα των εργασιών όλων των ομάδων (π.χ. συμπληρωμένα flipcharts, συμπληρωμένα φύλλα εργασίας) και συζητούν με τους/τις εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων, προκειμένου να αξιολογήσουν την εμπειρία τους. 5. Πώς μπορεί να συνδεθεί το πρόγραμμα με τις σχολικές δραστηριότητες και τι μπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί Η θεματολογία του προγράμματος σχετίζεται στενά με τη θεματολογία των Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας, και συγκεκριμένα με τις ενότητες α) Διαφυλικές σχέσεις σεξουαλική αγωγή, β) Ισότητα των δύο φύλων, γ) Διαπροσωπικές σχέσεις Ψυχική Υγεία. Οι ενότητες αυτές είναι μεν διαθέσιμες αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει μέχρι στιγμής στην Ελλάδα επαρκές εκπαιδευτικό υλικό που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εκπαιδευτικούς για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης της βίας κατά των γυναικών και κοριτσιών. Επίσης, τα προγράμματα Αγωγής Υγείας υλοποιούνται εκτός ωρολογίου προγράμματος και με εθελοντική συμμετοχή των παιδιών. Ωστόσο, το περιεχόμενο του προγράμματος συνδέεται με διάφορα γνωστικά αντικείμενα που διδάσκονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των μαθημάτων του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού μπορούν οι μαθητές/-τριες να καθοδηγηθούν να διερευνήσουν τα στερεότυπα που επικρατούν γύρω από τα επαγγέλματα που θεωρούνται «ανδρικά» και «γυναικεία». Επίσης, οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας των γνωστικών αντικειμένων τους, να εντοπίζουν και να επισημαίνουν τυχόν στερεοτυπικές αναπαραστάσεις των δύο φύλων, που πολύ συχνά συναντάμε στα σχολικά εγχειρίδια. Και βέβαια, όσον αφορά το εκπαιδευτικό πλαίσιο, όπως και σε κάθε άλλο κοινωνικό πλαίσιο, ο σεξιστικός λόγος είναι κυρίαρχος και η άνιση μεταχείριση των δύο φύλων εμφανίζεται σε πολλά επίπεδα: στα σχολικά εγχειρίδια (κείμενο και εικονογράφηση), στο φύλο του ατόμου που είναι πιο πιθανό να διευθύνει το σχολείο ή να διδάσκει τα «θετικά» ή τα «θεωρητικά» μαθήματα, στον τρόπο επικοινωνίας μεταξύ εκπαιδευτικών, μεταξύ μαθητών/-τριών, αλλά και μεταξύ διδασκόντων/-ουσών και μαθητών/-τριών, κ.ά. Στα σχολικά εγχειρίδια το θηλυκό γένος είναι ανύπαρκτο καθώς έχει αντικατασταθεί από το αρσενικό. Το ίδιο όμως παρατηρείται και στο λόγο των εκπαιδευτικών και των δύο φύλων: «ποιος θα πει μάθημα σήμερα;» και όχι «ποιος ή ποια θα πει μάθημα;». Αν όλοι/-ες οι εκπαιδευτικοί προσπαθούσαν να συνηθίσουν να απευθύνονται στα παιδιά με λόγο μη σεξιστικό, τότε το όφελος θα ήταν μεγάλο. Η υιοθέτηση δηλαδή απλά και μόνο ενός μη σεξιστικού προφορικού και γραπτού λόγου κατά την καθημερινή επικοινωνία των εκπαιδευτικών με τους μαθητές και τις μαθήτριες συνιστά από μόνη της μια πολύ σημαντική παρέμβαση. Τέλος, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών επισκέψεων που ενδέχεται να διοργανώνονται σε σχολεία, θα μπορούσαν να διοργανώνονται και επισκέψεις σε φορείς που δραστηριοποιούνται στο τομέα της πρόληψης ή της αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β... για Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων Το έργο των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων είναι να μεταφέρουν την εμπειρία τους στα συνομήλικά τους άτομα και να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίησή τους μεταφέροντας το μήνυμα της πρόληψης της έμφυλης βίας, μέσω της υλοποίησης δραστηριοτήτων στις οποίες οι ίδιοι/-ες συμμετείχαν κατά τη διάρκεια της ευαισθητοποίησής τους. 1. Μεθοδολογία, Δομή, Οργανωτικό Σχήμα και Περιεχόμενο 1.1. Εκπαίδευση «Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων» (Φάση Β, 1 ο Στάδιο) Εκτός από την ευαισθητοποίησή τους σε ζητήματα ισότητας των φύλων και βίας στις σχέσεις, που περιγράφτηκε στο Κεφάλαιο 2.2. (Ενότητες 1-3), οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων πρέπει επίσης να εκπαιδευτούν έτσι ώστε να είναι σε θέση να κατανοούν τη φύση και το σκοπό της αλληλοδιδακτικής, τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζονται από τα συνομήλικά τους άτομα και πώς μπορούν οι ίδιοι/-ες να ασκούν θετική ή/και αρνητική επιρροή στους συνομηλίκους τους, αλλά και το ρόλο που θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Αυτός είναι και ο στόχος της 4 ης Ενότητας (βλ. παράδειγμα άσκησης παρακάτω). ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΗΣ 4 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΑΛΛΗΛΟΔΙΔΑΚΤΙΚΗ Τίτλος Θετικά και αρνητικά πράγματα που έχω μάθει από συνομήλικά μου άτομα 5 Στόχος Να καθοδηγηθούν οι μαθητές/-τριες να κατανοήσουν τη φύση και το σκοπό της αλληλοδιδακτικής και το ρόλο που θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Διαδικασία Τα παιδιά δημιουργούν μικρές ομάδες και τους ζητείται να συζητήσουν και να καταγράψουν πράγματα που έχουν μάθει από τα συνομήλικά τους άτομα, τόσο θετικά όσο και αρνητικά, καθώς και με ποιον τρόπο έχουν μάθει καθετί από τους συνομηλίκους τους. Μετά την παρουσίαση του αποτελέσματος της άσκησης οι ομάδες ενθαρρύνονται να σκεφτούν και να συζητήσουν τι τους έκανε εντύπωση από αυτά που έχουν μάθει από τους συνομηλίκους τους και γιατί, αλλά και να συζητήσουν για το θέμα της επιρροής που ασκούν τα συνομήλικά τους άτομα επάνω τους. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να συνεχιστεί αντιστρέφοντας τους ρόλους, ρωτώντας δηλαδή τα παιδιά την επιρροή που τα ίδια μπορούν να ασκήσουν στους συνομηλίκους τους. Στην 4 η Ενότητα ο/η Συντονιστής/-τρια αρχίζει επίσης να συζητάει με την ομάδα τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθούν οι δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής. Στο τέλος της 4 ης ενότητας, συνίσταται να συμπληρώνουν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων ένα ερωτηματολόγιο αξιολόγησης (μετά το τέλος της Ενότητας), προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της συγκεκριμένης παρέμβασης. 5 Peer education Module 1 (Available at: assessed 5 July 2009) 13

14 Στόχος της 5 ης Ενότητας, είναι η όσο το δυνατόν πιο άρτια οργάνωση της υλοποίησης των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής με κάθε υπο-ομάδα 2-3 εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων. Η συγκεκριμένη ενότητα μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε μία συνάντηση είτε σε περισσότερες, ανάλογα με το εάν οι Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε μία ή περισσότερες ημέρες. Σ αυτή τη συνάντηση ή τις συναντήσεις, καθορίζεται ποιο τμήμα του σχολείου θα αναλάβει κάθε ζευγάρι/τριάδα να ευαισθητοποιήσει, υπενθυμίζεται στους «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» η σειρά και ο τρόπος διεξαγωγής των δραστηριοτήτων που έχουν επιλέξει και παραλαμβάνουν το απαραίτητο υλικό (που έχει προετοιμάσει ο/η συντονιστής/-τρια). Επιπλέον, οι «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» λαμβάνουν χρήσιμες, πρακτικές, οδηγίες και έχουν την ευκαιρία να θέσουν τυχόν ερωτήματα και να συζητήσουν προβληματισμούς τους Οργάνωση (Φάση Β, 2 ο Στάδιο) Ο/η Συντονιστής/-τρια, μαζί με τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» οργανώνει την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών/-τριών του σχολείου, μέσω δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής, ως εξής: Τόπος εφαρμογής: οι δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής πραγματοποιούνται στη σχολική αίθουσα των μαθητών/-τριών που συμμετέχουν στις δραστηριότητες που θα συντονίζουν οι «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Μέγεθος και σύσταση ομάδας: όπως και κατά τη διάρκεια της ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, προτείνεται κάθε τμήμα μαθητών/-τριών που θα συμμετέχει στις δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής να χωρίζεται σε 2 υπο-ομάδες (10-12 άτομα σε κάθε υπο-ομάδα) στις οποίες θα πρέπει να γίνει ισομερής κατανομή αγοριών και κοριτσιών. Κάθε υπο-ομάδα θα συντονίζεται από ένα ζευγάρι ή μια τριάδα «εκπαιδευτών/- τριών συνομηλίκων». Διάρκεια και συχνότητα συναντήσεων: η προτεινόμενη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής είναι 6-8 ώρες, οι οποίες μπορεί να διεξαχθούν είτε όλες μαζί είτε να κατανεμηθούν σε 2-10 ημέρες, ανάλογα με τον αριθμό των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, αλλά και τη διαθεσιμότητα του σχολείου και του/της συντονιστή/-τριας. Επιπλέον ώρες μπορούν επίσης να αφιερωθούν σε διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες σχετιζόμενες με τη θεματολογία (βλ. παραπάνω κεφ. Α 2.3). Στο Σχήμα 1 αποτυπώνεται η οργάνωση της διεξαγωγής της Φάσης Β του προγράμματος σε ένα Λύκειο το οποίο αποτελείται από 6 τμήματα (δύο τμήματα σε κάθε τάξη). Στο 1 ο Στάδιο, εκπαιδεύεται το τμήμα Β2, το οποίο αποτελείται από 21 παιδιά (9 μαθητές και 12 μαθήτριες). Καθώς η ομάδα ήταν μεγάλη, το τμήμα χωρίστηκε σε δύο υποομάδες, στην Ομάδα Α (4 μαθητές και 6 μαθήτριες), η οποία ευαισθητοποιείται και εκπαιδεύεται από έναν/μια Συντονιστή/-τρια (Νο1) και στην Ομάδα Β (5 μαθητές και 6 μαθήτριες), την οποία αναλαμβάνει άλλος/-η Συντονιστή/-τρια (Νο2). Από την Α Ομάδα σχηματίζονται 5 ζευγάρια και από τη Β Ομάδα 4 ζεύγη και μια τριάδα εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων. Στο 2 ο Στάδιο, της Εφαρμογής Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής, καθένα από τα υπόλοιπα τμήματα του σχολείου χωρίζεται σε 2 υποομάδες και κάθε ζευγάρι/τριάδα εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων αναλαμβάνει να υλοποιήσει τις δραστηριότητες σε μια υποομάδα: για παράδειγμα, όπως απεικονίζεται και στο Σχήμα 1, τα ζεύγη Α1 και Α2 αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες στο τμήμα Α1, τα ζεύγη Α3 και Α4 στο τμήμα Α2,... το ζεύγος Β2 και η τριάδα Β3 αναλαμβάνει το τμήμα Γ1, κ.ο.κ. 14

15 1 ο ΣΤΑΔΙΟ Ευαισθητοποίηση και Εκπαίδευση Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Συντονιστής/-τρια Νο1 Ομάδας Α Ευαισθητοποίηση & Εκπαίδευση Ομάδας Α Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (10 άτομα: 4 αγόρ.+6 κορ.) Ζευγάρια Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Τμήμα Β2 (21 άτομα: 9 αγόρια + 12 κορίτσια) Συντονίστρια Νο2 Ομάδας Β Ευαισθητοποίηση και Εκπαίδευση Ομάδας Β Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (11 άτομα: 5 αγόρ.+6 κορ.) Ζευγάρια Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Α1 Α2 Α3 Α4 Α5 Β1 Β2 Β3 Β4 Β5 2 ο ΣΤΑΔΙΟ Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής Τμήμα Α1 Τάξη Α Τάξη Β Τάξη Γ Τμήμα Α2 Τμήμα Β1 Σχήμα 1. Σχηματική απεικόνιση της μεθοδολογίας του προγράμματος. Τμήμα Γ1 Τμήμα Γ Υλοποίηση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής (Φάση Β, 2 ο Στάδιο). Η υλοποίηση του προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» μέσω αλληλοδιδακτικής, πραγματοποιείται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που περιγράφτηκε στο Κεφάλαιο 2.2, με μόνη διαφορά ότι α) το συντονιστικό ρόλο έχουν τα ζεύγη/τριάδες των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» και β) ο αριθμός των δραστηριοτήτων που θα εφαρμοστούν εξαρτάται από τη διάρκεια της συγκεκριμένης παρέμβασης. Τα ζεύγη/τριάδες των «εκπαιδευτών/-τριών συνομήλικων» έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν, μεταξύ των δραστηριοτήτων στις οποίες συμμετείχαν στις Ενότητες 2 και 3, ποιες προτιμούν να χρησιμοποιήσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Κάθε ζεύγος/τριάδα όμως, πρέπει υποχρεωτικά να ξεκινήσει τις δραστηριότητες διερευνώντας τις προσδοκίες των συμμαθητών/-τριών τους και καθοδηγώντας την ομάδα να θέσει τους βασικούς κανόνες της συζήτησης και να κλείσει τις δραστηριότητες ζητώντας από την ομάδα τους να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο για την αξιολόγηση της εμπειρίας τους. Την ημέρα της υλοποίησης των δράσεων αλληλοδιδακτικής οι Συντονιστές/-τριες που εκπαίδευσαν τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» δεν παρευρίσκονται στις αίθουσες που γίνεται η εφαρμογή αλλά είναι συνεχώς διαθέσιμες/-οι σε μια άλλη αίθουσα/ γραφείο του σχολείου σε περίπτωση που κάποιος/-α εκπαιδευτής/-τρια χρειαστεί να ρωτήσει κάτι ή να ζητήσει τη βοήθειά τους. Μετά το τέλος κάθε διδακτικής ώρας, οι 15

16 «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» παραδίδουν το αποτέλεσμα των εργασιών τους και παραλαμβάνουν τα υλικά που χρειάζονται για τις δραστηριότητες της επόμενης ώρας. Οι συντονιστές/-τριες μπορούν να επισκέπτονται τις σχολικές αίθουσες όπου πραγματοποιούνται οι δράσεις αλληλοδιδακτικής για διακριτική επίβλεψη με το πρόσχημα της λήψης φωτογραφιών χωρίς, ωστόσο, να επεμβαίνουν στη διαδικασία. Στο τέλος των δραστηριοτήτων (ή της κάθε ημέρας εφαρμογής), συνίσταται να αξιολογηθεί η εμπειρία των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» μέσω συζήτησης (ατομικής ή σε focus group), συμπλήρωσης ερωτηματολογίου ή μέσω και των δύο μεθόδων. Επιπρόσθετα, η αξιολόγηση της εμπειρίας τόσο των παιδιών που ευαισθητοποιήθηκαν μέσω αλληλοδιδακτικής όσο και των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί και από την επισκόπηση των υλικών που θα παραχθούν στην τάξη, μέσω της οποίας μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσο ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία και/ή επιτεύχθηκε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα (παραδείγματα των αναμενόμενων αποτελεσμάτων από την εφαρμογή των δραστηριοτήτων υπάρχουν διαθέσιμα στο συνοδευτικό αρχείο του Παραδοτέου Ν ο 6). Βιβλιογραφία Hamnett, M., Marker, N., Davidson-Coronado, J., & Silverio, M. (1999). Evaluation of sexual assault prevention curriculum in Hawai s Peer Education Program. Social Science Research Institute, University of Hawai at Manoa. p Orpinas, P., Kelder, S., Frankowski, R., Murray, N., Zhang, Q., & Mcalister, A. (2000). Outcome evaluation of a multi-component violence-prevention program for middle schools: the Students for Peace project. Health Education Research, 15(1), Parkin, S. & McKeganey, N. (2000). The rise and rise of peer education approaches. Drugs: education, prevention and policy, 7(3), Shiner, M. (1999). Defining peer education. Journal of Adolescence, 22, Turner, C. J. (2006). Using Peers to influence dating relationships: An evaluation of a dating violence prevention program. Paper presented at the annual meeting of the American Society of Criminology (ASC), Los Angeles Convention Center, Los Angeles, CA. Retrieved October 1, 2009 from Varenhorst, B. B. (1992). Why peer helping? The Peer Facilitator Quarterly, 10(2),

Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής

Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής With the support of European Commission Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής 1. Εφαρμογή του Προγράμματος στο Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Το Πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ Φύση και Μαθηματικά Η χρυσή τομή φ Ερευνητική Εργασία (Project) Α' Λυκείου 1ο ΓΕΛ Ξάνθης 2011 2012 Επιβλέποντες καθηγητές Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Βασιλική Κώττη Φύση και Μαθηματικά 2 Τι είναι η χρυσή

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ... ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Συνηγόρου του Πολίτη Συνηγόρου του Παιδιού για τoν θεσμό της σχολικής διαμεσολάβησης

Ερωτηματολόγιο Συνηγόρου του Πολίτη Συνηγόρου του Παιδιού για τoν θεσμό της σχολικής διαμεσολάβησης Ερωτηματολόγιο Συνηγόρου του Πολίτη Συνηγόρου του Παιδιού για τoν θεσμό της σχολικής διαμεσολάβησης Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, συγκεντρώνει στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ανάθεση Πρώτη για όλες τις ειδικότητες Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

SAFESEX. Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης. www.safesexedu.com. Χρηματοδοτείται από:

SAFESEX. Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης. www.safesexedu.com. Χρηματοδοτείται από: SAFESEX Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης www.safesexedu.com Χρηματοδοτείται από: Αυτή η έκδοση είναι προϊόν του προγράμματος Safesex, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC 1 Εισαγωγή - Κανόνες 1. Στόχοι Οι στόχοι του παιχνιδιού ανάληψης ρόλων είναι: -Να διευκολυνθεί η αφομοίωση των νέων γνώσεων -Να ενθαρρυνθεί

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 76-10434 ΑΘΗΝΑ - email vbrinia@aueb.gr - ASOE GR, www.aueb.gr (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό εμπόριο παραδοσιακών προϊόντων - γυναίκες 50+

Ηλεκτρονικό εμπόριο παραδοσιακών προϊόντων - γυναίκες 50+ EUROPEAN PROGRAMME LLP - Leonardo da Vinci - Transfer for Innovation Ηλεκτρονικό εμπόριο παραδοσιακών προϊόντων - γυναίκες 50+ Αριθμός προγράμματος: 2009-1-GR1-LEO 05-01858 www.e50plus.eu ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ Β ηµοτικό Σχολείο.Σ. ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote):

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): 1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): Αμυγδαλούδης Κωνσταντίνος Νερατζάκης Κωνσταντίνος Μποτούρ Μεμέτ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Digital. Ψηφιακή Συμμαχία για τη Γυναικεία Απασχόληση. Women & Girls Go. Παντελής Νικολαΐδης Συντονιστής Δράσης. Συνέδριο Women & Girls Go Digital

Digital. Ψηφιακή Συμμαχία για τη Γυναικεία Απασχόληση. Women & Girls Go. Παντελής Νικολαΐδης Συντονιστής Δράσης. Συνέδριο Women & Girls Go Digital Ψηφιακή Συμμαχία για τη Γυναικεία Απασχόληση Women & Girls Go Digital Παντελής Νικολαΐδης Συντονιστής Δράσης Συνέδριο Women & Girls Go Digital Ψηφιακή Συμμαχία για την Γυναικεία Απασχόληση 2 Agenda Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΝΕΟΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ &

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Στο εργαστήρι αυτό οι μαθητές καλούνται να παρουσιάσουν ένα θεατρικό διάλογο και να προβληματιστούν για τα κριτήρια επιλογής των αντιπροσώπων τους στα μαθητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα

Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ-ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών προς πολίτες και φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Α-ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 2006-2010 Ο Δήμος Συκεών επιδιώκοντας να συμβάλει στην ισότιμη κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Α.Υ ΜΕ ΘΕΜΑ :ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Α.Υ ΜΕ ΘΕΜΑ :ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα