Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής»"

Transcript

1 With the support of European Commission Πακέτο Εργασίας N 3 Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής για την Πρόληψη της βίας μέσω της Ευαισθητοποίησης Μαθητών και Μαθητριών και της Προαγωγής μη Στερεοτυπικών Αντιλήψεων για τα δύο Φύλα στη Νέα Γενιά Παραδοτέο Ν 4 Θεματικές Ενότητες για Εκπαιδευτικούς και Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων βασισμένες στη Μεθοδολογία της «Αλληλοδιδακτικής» Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος DAPHNE ΙΙΙ με τίτλο «Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής με στόχο την Ευαισθητοποίηση Μαθητών και Μαθητριών για την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών στην Ευρώπη» [Αρ. Συμβολαίου: JLS/2007/DAP-1/100] 1 υλοποιήθηκε στην Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας παρέμβαση ευαισθητοποίησης μαθητών και μαθητριών με τίτλο: «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα». Στα Κεφάλαια που ακολουθούν παρουσιάζεται η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος στην Ελλάδα με τέτοιο τρόπο ώστε το παρόν να μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο Οδηγό σε εκπαιδευτικούς ή άλλους επαγγελματίες που επιθυμούν να υλοποιήσουν ένα αντίστοιχο πρόγραμμα ευαισθητοποίησης εφήβων στο σχολείο 2. 1 Περισσότερες πληροφορίες για το Πρόγραμμα και την εμπειρία υλοποίησής του σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα παρέχονται στην ιστοσελίδα: 2 Λεπτομερής περιγραφή της υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος σε δύο Λύκεια της Αθήνας είναι διαθέσιμη στο Παραδοτέο Ν 6: Τεκμηριωμένη Παρουσίαση της Υλοποίησης του Προγράμματος στα Σχολεία Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας

2 1. Σκοπός του Προγράμματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α... για Εκπαιδευτικούς Το Πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» έχει ως στόχο να ευαισθητοποιήσει έφηβους και έφηβες στο φαινόμενο της έμφυλης βίας και να προάγει τη δημιουργία υγιών διαφυλικών σχέσεων με απώτερο στόχο την ανάπτυξη στάσεων και συμπεριφορών μηδενικής ανοχής στην βία. Το προσδοκώμενο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα του προγράμματος είναι μελλοντικές γενιές ανδρών και γυναικών με μηδενική ανοχή στην έμφυλη βία, χωρίς στερεοτυπικές αναπαραστάσεις για τους ρόλους των δύο φύλων, των οποίων οι σχέσεις θα χαρακτηρίζονται από ισοτιμία και αλληλοσεβασμό και, ως εκ τούτου, θα είναι απαλλαγμένες από κάθε μορφή έμφυλης βίας. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος αγόρια και κορίτσια κινητοποιούνται για να διερευνήσουν τα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων, να αντιληφθούν τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν αρνητικά την «υγεία» των διαφυλικών τους σχέσεων αλλά και των σχέσεών τους γενικότερα, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη πιο υγιών και ισότιμων σχέσεων. 2. Μεθοδολογία, Δομή, Οργανωτικό Σχήμα και Περιεχόμενο Το πρόγραμμα βασίζεται σε μεθόδους βιωματικής μάθησης και ενεργητικής συμμετοχής των εφήβων, μέσω της μεθόδου της αλληλοδιδακτικής μεταξύ συνομήλικων: δηλαδή, αρχικά ευαισθητοποιούνται και εκπαιδεύονται μαθητές και μαθήτριες που, στη συνέχεια, καλούνται να ευαισθητοποιήσουν όλα τα συνομήλικα άτομα που φοιτούν στο σχολείο τους μέσα από ομαδικές δραστηριότητες (βιωματικές ασκήσεις, δραματοποίηση, θεατρικά παιχνίδια, κ.ά.). Σκοπός, λοιπόν, είναι να εκπαιδευτεί και να εφοδιαστεί κατάλληλα μια ομάδα μαθητών και μαθητριών έτσι ώστε να μπορεί στη συνέχεια να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» που θα μεταφέρουν την εμπειρία και τις γνώσεις που αποκόμισαν στα συνομήλικά τους άτομα. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής έχει εφαρμοστεί ευρέως για την ευαισθητοποίηση των νέων σε θέματα, όπως, τα ναρκωτικά και το αλκοόλ, το AIDS και άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, θέματα ψυχικής υγείας κλπ. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται ολοένα και περισσότερα προγράμματα που χρησιμοποιούν τη μέθοδο της αλληλοδιδακτικής σε θέματα πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας, της βίας στις ρομαντικές και ερωτικές σχέσεις των εφήβων, της έμφυλης βίας, κλπ. (Turner, 2006; Hamnett, Marker, Davidson-Coronado & Silverio, 1999; Orpinas, Kelder, Frankowski, Murray, Zhang & Mcalister, 2000), τα οποία δείχνουν να είναι αποτελεσματικά τουλάχιστον ως προς την αύξηση των γνώσεων και την τροποποίηση των στάσεων των συμμετεχόντων/-ουσών ως προς τη βία στις σχέσεις. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής είναι μια μέθοδος άτυπης εκπαίδευσης που επιτρέπει σε νεαρά άτομα να μάθουν, όχι από κάποιον «ειδικό» ή «εκπαιδευτικό» αλλά ο ένας από τον άλλον. Έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνει τη μετάδοση πληροφοριών μεταξύ συνομηλίκων, που στην προκειμένη περίπτωση αφορούν πληροφορίες για τα στερεότυπα των φύλων, τις υγιείς και μη υγιείς σχέσεις και την έμφυλη βία. Η μέθοδος της αλληλοδιδακτικής προτείνεται καθώς α) έχει φανεί ότι τα άτομα είναι πιο δεκτικά σε πληροφορίες που τους παρέχονται από συνομήλικα άτομα, και β) οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων ξέρουν καλύτερα από κάθε άλλον πώς να προσελκύσουν το ενδιαφέρον της ομάδας των συνομηλίκων τους, τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς τη 2

3 μετάδοση των πληροφοριών (Parkin & McKeganey, 2000; Shiner, 1999; Varenhorst, 1992). Το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί σε σχολικές τάξεις Λυκείου ή Γυμνασίου, ακολουθώντας τη διάρθρωση που εμφανίζεται στον Πίνακα 1. Οι Φάσεις Α και Β είναι υποχρεωτικές ενώ η Φάση Γ είναι προαιρετική. Πίνακας 1. Δομή και Διάρθρωση του Προγράμματος ΦΑΣΗ Α Οργάνωση Λήψη άδειας ή αδειών που απαιτούνται για την υλοποίηση (βλ. Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 1) Οργάνωση και προετοιμασία o Επιλογή του τμήματος εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων (βλ. παρόν Παραδοτέο Κεφ. 3) o Κατάρτιση ωρολογίου προγράμματος συναντήσεων o Κατάρτιση προγράμματος δραστηριοτήτων κάθε συνάντησης o Προετοιμασία υλικών ΦΑΣΗ Β Υλοποίηση 1 ο Στάδιο: Εκπαίδευση Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Διεξαγωγή Έρευνας Αναγκών Ευαισθητοποίηση μαθητών/-τριών μέσω της εφαρμογής του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» Εκπαίδευση των ευαισθητοποιημένων μαθητών/-τριών για να αναλάβουν το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» Αξιολόγηση της παρέμβασης 2 ο Στάδιο: Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής Οργάνωση των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Εφαρμογή του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» από τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» σε όλες τις τάξεις του σχολείου Αξιολόγηση της παρέμβασης ΦΑΣΗ Γ Διάχυση Εξωσχολικές Δραστηριότητες 3 Μια έκθεση/ εκδήλωση/ γιορτή μπορεί να διοργανωθεί μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, με στόχο τον εορτασμό της ολοκλήρωσής του και τη διάχυση των αποτελεσμάτων σε μεγαλύτερο πληθυσμό εκπαιδευτικών και μαθητών/-τριών. Στα Κεφάλαια που ακολουθούν περιγράφονται όλες οι Φάσεις του Προγράμματος Φάση Α : Οργάνωση Αφού ληφθεί η απαιτούμενη άδεια για την εφαρμογή του προγράμματος (για λεπτομερή περιγραφή, βλ. Κεφάλαιο 1 στο Παραδοτέο Ν ο 5), ο/η Συντονιστής/-τρια πρέπει να σχεδιάσει και να οργανώσει την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων, ως εξής: Τόπος εφαρμογής: η ευαισθητοποίηση της ομάδας μαθητών/-τριών που θα κληθεί να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» μπορεί να πραγματοποιείται στη σχολική αίθουσα των παιδιών ή σε άλλο χώρο του σχολείου π.χ. μικρό αμφιθέατρο. Μέγεθος και σύσταση ομάδας: προτείνεται να επιλέξετε ένα ολόκληρο τμήμα μαθητών/- τριών του σχολείου για να εκπαιδευτεί έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναλάβει το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων». Επομένως, ο αριθμός των μελών της ομάδας των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» δεν θα ξεπερνά τα άτομα, που είναι το 3 Διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιούνται όχι μόνο στο τέλος της παρέμβασης αλλά και παράλληλα με την εφαρμογή των Σταδίων 1 και 2 της Υλοποίησης. 3

4 σύνηθες μαθητικό δυναμικό μιας σχολικής τάξης στην Ελλάδα. Προτείνεται, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, να επιλέξετε ένα τμήμα με όσο το δυνατόν ομοιόμορφη κατανομή των δύο φύλων. Επίσης, εφόσον είναι εφικτό, προτείνεται η ομάδα των ατόμων να διαιρείται σε δύο μικρότερες ομάδες (των ατόμων) που μπορεί να συντονίζονται είτε ταυτόχρονα από δύο Συντονιστές/-τριες ή σε διαφορετικό χρόνο η κάθε ομάδα από έναν/μια Συντονιστή/-τρια (βλ. και Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 3.3). Διάρκεια και συχνότητα συναντήσεων: η προτεινόμενη διάρκεια ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων είναι τουλάχιστον 12 ώρες. Το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί είτε σε 2 ημέρες (2 συναντήσεις) ή και σε περισσότερες με μικρότερη διάρκεια, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του εκάστοτε σχολείου αλλά και του/της εκπαιδευτικού που εφαρμόζει το πρόγραμμα. Επιπρόσθετα, μετά το τέλος της ευαισθητοποίησης χρειάζεται να αφιερωθούν 2-3 ώρες για την εκπαίδευση, καθοδήγηση και οργάνωση των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής που θα διεξάγουν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων. Τέλος, μπορείτε να αφιερώσετε επιπλέον ώρες σε διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες σχετιζόμενες με τη θεματολογία Φάση Β : Υλοποίηση Η Β φάση της υλοποίησης του προγράμματος αποτελείται από δύο στάδια, της εκπαίδευσης των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων και της ευαισθητοποίησης όλου του μαθητικού πληθυσμού μέσω δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Επειδή οι δραστηριότητες του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» (1 η 3 η Ενότητα του Πίνακα 2) αποτελούν το μέσο για την ευαισθητοποίηση των μαθητών/-τριών που θα αναλάβουν το ρόλο των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» (1 ο Στάδιο), όσο και των συμμαθητών/-τριών τους (2 ο Στάδιο), θα παρουσιαστούν αναλυτικότερα στη συνέχεια. Πίνακας 2. Δομή και περιεχόμενο του Προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» (1 η 3 η Ενότητα) και της εκπαίδευσης Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (4 η 5 η Ενότητα) 1 η Ενότητα: Εισαγωγή (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι 1. Γνωριμία (εάν χρειάζεται) Γνωριμία με τους/τις μαθητές/-τριες 2. Έρευνα Αναγκών Συλλογή δεδομένων για την υφιστάμενη γνώση των μαθητών/- τριών, τις στάσεις και συμπεριφορές τους όσον αφορά τα στερεότυπα των δύο φύλων και την έμφυλη βία (συμπλήρωση ερωτηματολογίου πριν την παρέμβαση) 3. Προσδοκίες και Στόχοι Διερεύνηση των προσδοκιών των μαθητών/-τριών και ενημέρωση για τους στόχους του προγράμματος 4. Κανόνες Δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και σεβασμού μέσω της δημιουργίας βασικών κανόνων που όλη η ομάδα οφείλει να σέβεται κατά τη διάρκεια του προγράμματος 2 η Ενότητα: Στερεότυπα και Κοινωνικοί Ρόλοι των δύο Φύλων (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι 1. Πώς είναι να είσαι κορίτσι - πώς Να μπορέσουν οι μαθητές/-τριες: είναι να είσαι αγόρι Να κατανοήσουν και να περιγράψουν τη διαφορά ανάμεσα στο 2. Οι ρόλοι των δύο φύλων βιολογικό και στο κοινωνικό φύλο, διακρίνοντας τα βιολογικά 3. Τι μου αρέσει τι δεν μου αρέσει χαρακτηριστικά από τους κοινωνικούς ρόλους, τις μαθημένες συμπεριφορές και τα στερεότυπα 4. Βιολογικό & Κοινωνικό Φύλο Να διερευνήσουν και να αναγνωρίσουν τα στερεότυπα και τις 5. Επαγγέλματα, ρόλοι και ανισότητες ανάμεσα στα δύο φύλα και τις συνέπειες αυτών των δραστηριότητες γυναικών και στερεοτυπικών αντιλήψεων για τα δύο φύλα ανδρών Να διερευνήσουν τις προσωπικές τους στάσεις και αντιλήψεις για 4

5 6. Συμφωνώ Διαφωνώ τους ρόλους των ανδρών και των γυναικών 7. Η Φυλακή του Φύλου μας Να κατανοήσουν την κοινωνική κατασκευή των ρόλων των δύο φύλων, πώς μαθαίνονται και πώς ενισχύονται. 3 η Ενότητα: Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις - εισαγωγή στην Έμφυλη Βία (1 ο και 2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα 1. Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις αναγνωρίζοντας τις προειδοποιητικές ενδείξεις 2. Τι θα έκανες αν Τι είναι η έμφυλη βία (σενάρια έμφυλης βίας) 4. Πρόσωπα και Πράγματα 5. Μύθοι και πραγματικότητα 6. Το συνεχές των επώδυνων συμπεριφορών Στόχοι Να μπορέσουν οι μαθητές/-τριες: Να διερευνήσουν τα χαρακτηριστικά των υγιών και μη υγιών σχέσεων Να κατανοήσουν και να περιγράψουν τις έννοιες-κλειδιά της έμφυλης βίας (π.χ. ισχύς, έλεγχος) Να αναγνωρίσουν τις καθημερινές στάσεις και συμπεριφορές που στηρίζουν τις οικείες σε όλους/-ες μας αντιλήψεις για την αρρενωπότητα και τη θηλυκότητα, και οι οποίες συμβάλουν στην εμφάνιση της βίας ανάμεσα στα δύο φύλα Να αναγνωρίσουν τις λανθασμένες πεποιθήσεις που πολλές φορές συνδέονται με το θέμα της έμφυλης βίας (π.χ. «η ζήλια είναι ένδειξη αγάπης», «οι άνδρες είναι εκ φύσεως βίαιοι») Να ορίσουν και να αναγνωρίζουν τις τρεις κύριες μορφές της: ψυχολογική, σωματική, σεξουαλική κακοποίηση Να εντοπίσουν τα κύρια προειδοποιητικά σημάδια της έμφυλης βίας και να διερευνήσουν τις συνέπειές της Να σκεφτούν σε ποιον θα μπορούσαν να απευθυνθούν εάν βρίσκονται, ή εάν στο μέλλον βρεθούν, σε μια σχέση κακοποίησης. 4 η Ενότητα: Αλληλοδιδακτική (1 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι Ασκήσεις σχετικά με την επίδραση Κατανόηση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζονται τα παιδιά από που ασκεί η ομάδα των συνομηλίκων τους συνομηλίκους τους και πώς μπορούν οι ίδιοι/-ες να ασκούν θετική επιρροή στους συνομηλίκους τους και εισαγωγή στην έννοια της αλληλοδιδακτικής, Συμπλήρωση ερωτηματολογίου Αξιολόγηση της παρέμβασης (στο τέλος της ενότητας) 5 η Ενότητα: Οργάνωση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής (2 ο Στάδιο) Δραστηριότητα Στόχοι Οργάνωση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Κατανόηση του ρόλου που οι μαθητές/-τριες θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» Δημιουργία ομάδων Εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων και κατανομή τους στις τάξεις του σχολείου Επιλογή δραστηριοτήτων που επιθυμούν να εφαρμόσουν στην τάξη στην οποία θα συντονίσουν το πρόγραμμα και εξοικείωση με το υλικό και τη χρήση του «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα». Σε όλες τις συναντήσεις τα θρανία απομακρύνονται και οι μαθητές/-τριες δουλεύουν σε κύκλο ή σε μικρές ομάδες, ανάλογα με τη δραστηριότητα. Η επεξεργασία όλων των θεμάτων στις ενότητες 1-3 πραγματοποιείται μέσω αλληλεπιδραστικών ασκήσεων, συζήτησης και εργασίας των παιδιών είτε στην ολομέλεια ή σε μικρές ομάδες των 3-4 ατόμων, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε άσκησης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ποικιλία εκπαιδευτικών μεθόδων σε κάθε ενότητα, στις οποίες περιλαμβάνονται εργασίες σε ομαδικό ή ατομικό επίπεδο, παιχνίδια ρόλων και μη, ασκήσεις, ζωγραφική και συζητήσεις σε μεγάλες ομάδες. Η 1 η Ενότητα στοχεύει στη γνωριμία του/της Συντονιστή/-τριας και των μελών της ομάδας μεταξύ τους αλλά και με το πρόγραμμα και τον τρόπο «εργασίας» της ομάδας. Σ αυτή την εισαγωγική ενότητα/συνάντηση, οι μαθητές/-τριες ενημερώνονται για τους στόχους και το περιεχόμενο του προγράμματος, τη διάρκειά του, τις ημέρες και ώρες των συναντήσεων κλπ. Εάν ο/η Συντονιστής/-τρια δεν είναι πρόσωπο γνώριμο στους/στις μαθητές/-τριες (ή 5

6 εάν τα παιδιά δεν γνωρίζονται μεταξύ τους) τότε γίνεται η γνωριμία τους, είτε μέσα από παιχνίδια είτε με αυτοκόλλητα χαρτάκια στα οποία κάθε άτομο γράφει το όνομά του και φροντίζει να το έχει κολλημένο πάνω στην μπλούζα του καθ όλη τη διάρκεια των συναντήσεών. Εάν τα άτομα γνωρίζονται μεταξύ τους, τότε αυτή η δραστηριότητα αντικαθίσταται από μία άσκηση για «ζέσταμα». Στη συνέχεια ο/η Συντονιστής/-τρια διερευνά και καταγράφει τις προσδοκίες που έχουν τα παιδιά από το πρόγραμμα, ζητώντας τους να απαντήσουν στις ερωτήσεις: α. Με ποια θέματα πιστεύετε ότι θα ασχοληθούμε σ αυτό το πρόγραμμα που ονομάζεται «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα»; β. Τι νομίζετε ότι έχετε να κερδίσετε από τη συμμετοχή σας σ αυτό το πρόγραμμα; Ο Συντονιστής επιβεβαιώνει τις ορθές και διορθώνει τυχόν εσφαλμένες προσδοκίες των παιδιών, αναφέροντας τους στόχους του προγράμματος. Στο τέλος της ενότητας αυτής, η ομάδα καθοδηγείται να θέσει τους κανόνες λειτουργίας της, τους οποίους δεσμεύονται να τηρούν όλα τα μέλη της ομάδας κατά τη διάρκεια όλων των συναντήσεων, όπως για παράδειγμα: δουλεύουμε ως ομάδα κάθε άτομο είναι ελεύθερο να εκφράζει την άποψή του ακούμε με προσοχή χωρίς να διακόπτουμε το άτομο που μιλάει όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι, ρωτάμε σεβόμαστε την άποψη των άλλων, ακόμα και όταν είναι διαφορετική από τη δική μας μπορούμε να διαφωνούμε με τις απόψεις άλλων αλλά χωρίς κριτική καμία άποψη ή ερώτηση δεν είναι λάθος ή χαζή εχεμύθεια Συνίσταται, είτε κατά την έναρξη αυτής της πρώτης συνάντησης, ή και νωρίτερα, να διεξαχθεί Έρευνα Αναγκών προκειμένου να διαπιστωθούν οι πραγματικές ανάγκες της ομάδας σε σχέση με τα υπό διερεύνηση θέματα. Τα παιδιά καλούνται, δηλαδή, να απαντήσουν ερωτήσεις που στοχεύουν να διερευνήσουν την υφιστάμενη γνώση τους, τις στάσεις και συμπεριφορές τους όσον αφορά τα στερεότυπα των δύο φύλων και την έμφυλη βία. Οι πληροφορίες που θα συλλέξει ο/η εκπαιδευτικός από τις απαντήσεις των παιδιών θα αποτελέσουν τη βάση για την επιλογή των καταλληλότερων δραστηριοτήτων για τη συγκεκριμένη τάξη. Με τις δραστηριότητες της 2 ης Ενότητας επιχειρείται η εισαγωγή και/ή εξοικείωση των μαθητών/-τριών στις έννοιες των στερεοτύπων και των κοινωνικών ρόλων των δύο φύλων. Τα παιδιά καθοδηγούνται, μέσω ασκήσεων όπως αυτή που παρουσιάζεται παρακάτω, να κατανοήσουν τις έννοιες βιολογικό και κοινωνικό φύλο να συζητήσουν πως διαφοροποιούνται μεταξύ τους αλλά και τι προσδοκούν οι άλλοι από εκείνους/-ες ως κορίτσια και ως αγόρια, πως δημιουργούνται αυτές οι προσδοκίες και πώς επηρεάζουν τη ζωή τους και τις επιλογές τους. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΗΣ 2 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Τίτλος Βιολογικό και Κοινωνικό Φύλο 4 Διάρκεια Στόχος 30 λεπτά Να κατανοήσουν οι μαθητές/-τριες τη διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο, να διακρίνουν δηλαδή τα βιολογικά χαρακτηριστικά που 4 Δραστηριότητα προσαρμοσμένη από: - Williams, S. (1994). The Oxfam Gender Training Manual (pp ). Oxfam UK and Ireland. - Daphe Program: Artsafe & Conflict Transformation [JLS/2006/DAP-1/127/Y] 6

7 συνδέονται με το φύλο από τους κοινωνικούς ρόλους, τις μαθημένες συμπεριφορές και τα στερεότυπα του φύλου. Διαδικασία Ο/η συντονιστής/-τρια αρχικά διερευνά αν οι μαθητές/-τριες γνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο (Τι εννοούμε όταν λέμε ότι ένα άτομο είναι «αρσενικού ή θηλυκού γένους»; Τι εννοούμε όταν λέμε «φύλο»; Σε τι διαφέρει ένα κορίτσι από ένα αγόρι; Εννοούμε κάτι με το οποίο έχουμε γεννηθεί ή κάτι που μας έχουν μάθει;). Κατόπιν, οι μαθητές/-τριες χωρίζονται σε μικρές ομάδες των 4-5 ατόμων και κάθε ομάδα παίρνει από ένα φύλλο εργασίας το οποίο περιλαμβάνει ορισμένες προτάσεις (όπως οι παρακάτω) για τις οποίες αφού τις συζητήσουν στην ομάδα τους αποφασίζουν αν πρόκειται για χαρακτηριστικό που αποδίδεται σε διαφορές βιολογικού ή κοινωνικού φύλου: Οι γυναίκες είναι καλύτερες στις δουλειές του σπιτιού σε σχέση με τους άνδρες Οι γυναίκες μένουν έγκυες ενώ οι άνδρες όχι Οι άνδρες δεν κλαίνε ενώ οι γυναίκες κλαίνε Τα κορίτσια είναι σεμνά, χαριτωμένα και συνεσταλμένα ενώ τα αγόρια είναι σκληρά και ζόρικα Οι γυναίκες μαγειρεύουν καλύτερα από τους άνδρες Οι άνδρες δεν μπορούν να προσέχουν τα παιδιά τόσο καλά όπως οι γυναίκες Οι γυναίκες έχουν εμμηνόρροια ενώ οι άνδρες όχι Τα κορίτσια παίζουν με κούκλες ενώ τα αγόρια παίζουν με αυτοκίνητα Οι γυναίκες δεν οδηγούν τρένα Τα κορίτσια φορούν φούστες ενώ τα αγόρια όχι Οι γυναίκες ακούν το κλάμα του μωρού τη νύχτα ενώ οι άνδρες όχι Οι γυναίκες θηλάζουν, οι άνδρες όχι Σε ορισμένες δουλειές, οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερο σε σχέση με τους άνδρες για την ίδια εργασία Η δουλειά του υδραυλικού είναι για άνδρες Στην αρχαία Ελλάδα οι άνδρες συμμετείχαν στη διακυβέρνηση του κράτους ή σε άλλες εκδηλώσεις της δημόσιας ζωής ενώ οι γυναίκες έμεναν στο σπίτι Οι μαθητές/-τριες, βάσει της γνώσης που αποκτούν για το κοινωνικό και βιολογικό φύλο, διερευνούν τους κοινωνικούς ρόλους στο περιβάλλον τους και συζητούν για το πώς μπορεί να επηρεάζεται η ζωή τους από τις προσδοκίες και τα στερεότυπα του φύλου. Τα θέματα συζήτησης σε αυτή τη δεύτερη ενότητα μέσω αντίστοιχων αλληλεπιδραστικών δραστηριοτήτων μπορεί να είναι: Πώς αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά όταν τους δίνονται καθορισμένοι ρόλοι και πρέπει να συμπεριφερθούν σύμφωνα με αυτούς και πώς τα περιορίζουν; Τι είναι αυτό που μας αναγκάζει να κάνουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν ή/και να μην κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν; Ποιο από τα δύο φύλα φαίνεται να έχει περισσότερη δύναμη/να είναι πιο ισχυρό στην κοινωνία μας; Γιατί ορισμένες δουλειές/δραστηριότητες γίνονται μόνο από γυναίκες και ορισμένες μόνο από άνδρες; Γιατί δεν μπορούν να γίνουν και από τα δύο φύλα; Ισχύουν στην 7

8 πραγματικότητα αυτοί οι λόγοι; Από που προέρχονται αυτοί οι λόγοι: από το βιολογικό φύλο ή από την κοινωνία; Τι αποτρέπει τις γυναίκες και τους άνδρες από το να κάνουν κάποια επαγγέλματα /δραστηριότητες και γιατί; Μπορεί να αλλάξει αυτό; Από που μαθαίνουμε αυτούς τους ρόλους των δύο φύλων; Πότε ξεκινάμε να τους μαθαίνουμε; Όταν αποδεχόμαστε τους στερεότυπους ρόλους των δύο φύλων: o τι προσδοκίες αναπτύσσουν οι άνδρες για τις γυναίκες; o τι προσδοκίες αναπτύσσουν οι γυναίκες για τους άνδρες; Πώς μπορούν αυτές οι προσδοκίες να επηρεάσουν τους στόχους και τα όνειρά μας για το μέλλον; Τι μπορούμε να κάνουμε για να διαχειριστούμε αυτές τις προσδοκίες και ταυτόχρονα να πετύχουμε τους στόχους μας; Τι είναι αυτό που μας αναγκάζει να συμμορφωνόμαστε με τα στερεότυπα του φύλου μας; Τι κόστος έχει αυτό για ένα αγόρι/κορίτσι; Στο τέλος της 2 ης Ενότητας, αφού ζητήσετε από τους/τις μαθητές/-τριες να χωριστούν σε ζευγάρια (κατά προτίμηση ένα αγόρι και ένα κορίτσι), κάθε ζεύγος θα πρέπει να διαλέξει ποιες από τις δραστηριότητες στις οποίες συμμετείχαν τους άρεσαν και θα ήθελαν να εφαρμόσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής στα συνομήλικά τους άτομα. Στην περίπτωση που ο αριθμός της ομάδας είναι μονός, καθοδηγείστε τα παιδιά να σχηματίσουν ζευγάρια και τριάδες, προκειμένου να αποφύγετε κάποιο παιδί να μείνει μόνο του (τα πλεονεκτήματα της χρήσης ζευγών ή τριάδων εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, έναντι μεμονωμένων ατόμων, περιγράφονται στο Παραδοτέο Ν ο 5, Κεφ. 3.3). Η 3 η ενότητα, όπως επισημαίνεται και από το όνομά της, «Υγιείς & μη υγιείς σχέσεις - εισαγωγή στην Έμφυλη Βία», στοχεύει να δώσει στους/στις μαθητές/-τριες την ευκαιρία να εντοπίσουν και να συζητήσουν τι χαρακτηρίζει μια υγιή και μη-υγιή σχέση, τι είναι η έμφυλη βία, αλλά και πώς συνδέονται οι κοινωνικές αντιλήψεις για τους στερεότυπους ρόλους των ανδρών και των γυναικών με την έμφυλη βία και τη βία στις ερωτικές σχέσεις. Τα παιδιά καθοδηγούνται, μέσω ασκήσεων όπως αυτές που παρουσιάζονται παρακάτω, να κατανοήσουν την έννοια της έμφυλης βίας, τις μορφές της, τις προειδοποιητικές ενδείξεις, να δώσουν παραδείγματα και να συζητήσουν. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ 3 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΜΗ ΥΓΙΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ - ΕΜΦΥΛΗ ΒΙΑ Τίτλος Υγιείς και μη υγιείς σχέσεις Διάρκεια λεπτά Στόχος Να δοθεί η ευκαιρία στους/στις μαθητές/-τριες να διερευνήσουν τα χαρακτηριστικά των υγιών και μη υγιών σχέσεων και ποια χαρακτηριστικά μη υγιών σχέσεων μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις μιας βίαιης σχέσης. Διαδικασία Τα παιδιά χωρίζονται σε μικρές ομάδες των 4-5 ατόμων και κάθε ομάδα παίρνει μια σειρά από αυτοκόλλητες ετικέτες στις οποίες αναγράφονται χαρακτηριστικά υγιών και μη υγιών σχέσεων αλλά και μια σειρά από κενές ετικέτες στις οποίες καλούνται να καταγράψουν επιπλέον χαρακτηριστικά μιας υγιούς και μη υγιούς σχέσης. Κατόπιν καλούνται να ταξινομήσουν τις κάρτες που έχουν στα χέρια τους και να τις κολλήσουν σε δυο μεγάλα φύλλα χαρτιού που το ένα έχει επικεφαλίδα «Υγιείς Σχέσεις» και το άλλο «Μη Υγιείς Σχέσεις» και ακολουθεί συζήτηση: 8

9 Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το σημαντικότερο πράγμα που χαρακτηρίζει μια υγιή σχέση; Τι κατά τη γνώμη σας χαρακτηρίζει μια μη υγιή σχέση; Μια μη υγιής σχέση μπορεί να μετατραπεί σε βίαιη σχέση; Ποια από τα χαρακτηριστικά των μη υγιών σχέσεων νομίζετε ότι μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις ότι η σχέση μπορεί να γίνει βίαιη; Γιατί νομίζετε ότι είναι δύσκολο μερικές φορές για κάποιον/-α να αναγνωρίσει ότι βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση; Γιατί μένουν ορισμένα άτομα σε μια μη υγιή σχέση; Εάν κάποιος/-α βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση, τι μπορεί να κάνει; Τίτλος Τι είναι η έμφυλη βία; Διάρκεια 45 λεπτά Στόχος Να καθοδηγηθούν οι μαθητές/-τριες να αναγνωρίσουν ποιες συμπεριφορές σε μια σχέση είναι βίαιες και τις μορφές της έμφυλης βίας (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική). Διαδικασία Ο/η Συντονιστής/-τρια μοιράζει στα παιδιά διάφορα υποθετικά σενάρια που περιγράφουν σχέσεις δύο ή περισσότερων προσώπων στις οποίες μπορεί να υπάρχει κάποιας μορφής βία αλλά μπορεί και όχι. Τα παιδιά, αφού σχηματίσουν ομάδες (ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που εμπλέκονται σε κάθε σενάριο), μελετούν το σενάριό τους και καλούνται να «ζωντανέψουν» και να αναπαραστήσουν την κάθε ιστορία με θεατρικό τρόπο στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας (ακροατήριο), υιοθετώντας τους ρόλους που περιγράφονται σε κάθε ιστορία. Στο τέλος κάθε θεατρικού παιχνιδιού, ο/η Συντονιστής/-τρια θέτει ερωτήσεις με βάση τις οποίες, το ακροατήριο πρέπει να εντοπίσει εάν υπάρχει ή όχι κάποιας μορφής βία στη σχέση που περιγράφει το σενάριο και να αιτιολογήσουν την απάντησή τους. Μέσω της συζήτησης αναγνωρίζονται ποιες είναι εκείνες οι μη-υγιείς συμπεριφορές που οδηγούν την ομάδα στο συμπέρασμα ότι υπάρχει βία στη συγκεκριμένη σχέση. Επιπρόσθετα, στα σενάρια που αναγνωρίζεται μια βίαιη σχέση, η ομάδα καλείται να αναγνωρίσει και τον τύπο της βίας (σωματική/ψυχολογική/σεξουαλική). Ο/η Συντονιστής/-τρια μπορεί, με αφορμή το κάθε σενάριο, να εισάγει και επιπρόσθετες συνθήκες που να οδηγήσουν την ομάδα σε περαιτέρω προβληματισμό, όπως για παράδειγμα: αν αυτό συνέβαινε μόνο μια φορά, θα λέγατε ότι είναι μια σχέση βίαιη; Με αυτό τον τρόπο, οι απαντήσεις των παιδιών βοηθούν την ομάδα να σχηματίσει το δικό της ορισμό για την έμφυλη βία. Τα θέματα συζήτησης της 3 ης ενότητας περιλαμβάνουν: Ποιο είναι (κατά τη γνώμη των παιδιών) το σημαντικότερο πράγμα που χαρακτηρίζει μια «υγιή σχέση»; Πώς μοιάζει αυτή η σχέση; Πώς συμπεριφέρεται το ένα άτομο στο άλλο; Τι κατά τη γνώμη σας είναι αυτό που χαρακτηρίζει μια «μη υγιή σχέση»; Πώς μοιάζει; Πώς συμπεριφέρεται το ένα άτομο στο άλλο; Ποια από τα χαρακτηριστικά των «μη υγιών σχέσεων» μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις ότι η σχέση μπορεί να γίνει βίαιη; 9

10 Γιατί είναι δύσκολο μερικές φορές να αναγνωρίσει κάποιος/-α ότι βρίσκεται σε μια «μη υγιή σχέση»; Γιατί μένουν ορισμένα άτομα σε μια «μη υγιή σχέση»; Εάν κάποιος/-α βρίσκεται σε μια μη υγιή σχέση, τι μπορεί να κάνει; Υπάρχουν μορφές βίας που σχετίζονται με το φύλο του ατόμου; Ποια νομίζετε ότι είναι η πιο συχνή μορφή βίας κατά των γυναικών; Κατά των ανδρών; Είναι μόνο οι άνδρες βίαιοι ή είναι και οι γυναίκες; Ποια είναι η πιο συχνή μορφή βίας που χρησιμοποιούν οι γυναίκες; Τι λόγους έχει ένα άτομο που υφίσταται βία να μιλήσει σε κάποιον/-α για αυτό που του/της συμβαίνει και τι λόγους έχει για να μη μιλήσει; Από που μπορεί να ζητήσει βοήθεια ένα άτομο που βρίσκεται σε μια σχέση κακοποίησης; Ποιες είναι οι πιο συχνές μορφές βίας που εμφανίζονται στις ερωτικές/ρομαντικές σχέσεις; Υπάρχουν φορές που «αξίζει» ένα άτομο, είτε άνδρας είτε γυναίκα, να υφίσταται κάποιας μορφής βία; Γιατί; Υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στη δύναμη/ισχύ και τη βία; Σε ποια είδη σχέσεων το ένα άτομο μπορεί να έχει μεγαλύτερη ισχύ επάνω στο άλλο άτομο; Ποιες είναι οι συνέπειες της βίας στα άτομα; Στις σχέσεις; Στις κοινότητες; Όπως και στην προηγούμενη ενότητα, στο τέλος της 3 ης Ενότητας κάθε ζευγάρι/τριάδα «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» θα πρέπει να επιλέξει ποιες δραστηριότητες θέλουν να εφαρμόσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Η 4 η και η 5 η Ενότητα της Φάσης Β παρουσιάζονται στο Κεφάλαιο Β, καθώς αφορούν αφενός την εκπαίδευση των ήδη ευαισθητοποιημένων μαθητών/-τριών προκειμένου να είναι σε θέση να εφαρμόσουν μέσω αλληλοδιδακτικής το πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» και αφετέρου την οργάνωση της υλοποίησης των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Φάση Γ : Διάχυση Εξωσχολικές δραστηριότητες Διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε παράλληλα με τη διεξαγωγή της φάσης Β είτε μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, με στόχο τη διάχυση των αποτελεσμάτων του. Εντελώς παραδειγματικά, αναφέρονται οι εξής: διοργάνωση επισκέψεων σε φορείς που δραστηριοποιούνται στο χώρο της πρόληψης της έμφυλης βίας, δημιουργία ομάδων εργασίας μαθητών/-τριών που θα αναλάβουν διάφορα έργα της αρεσκείας τους, π.χ. κατασκευή υλικού ευαισθητοποίησης με στόχο να διανεμηθεί σε μέλη της κοινότητας (π.χ. ημερολόγιο με μηνύματα για την πρόληψη της βίας), ζωγραφιές, διοργάνωση θεατρικής παράστασης κλπ. Επίσης, μπορούν να δοθούν θέματα ασκήσεων για προετοιμασία είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο από τα οποία μπορούν να διαλέξουν θέματα που τους αρέσουν, να τα προετοιμάσουν και να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα των εργασιών τους σε μια εκδήλωση που μπορεί να πραγματοποιηθεί στο τέλος του προγράμματος παρουσία της σχολικής κοινότητας αλλά και συγγενών των παιδιών. Τέτοια θέματα ασκήσεων μπορεί να περιλαμβάνουν: 1. Δημιουργία κολάζ με εικόνες γυναικών και ανδρών από περιοδικά, εφημερίδες, internet, κλπ. με στόχο την απεικόνιση του τρόπου με τον οποίο τα Μ.Μ.Ε. «αντιλαμβάνονται» και αναπαριστούν τους ρόλους των δύο φύλων και τον εντοπισμό των μηνυμάτων που περνά αυτός ο τρόπος αναπαράστασης. 10

11 2. Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο απεικονίζονται οι άνδρες και οι γυναίκες/ τα αγόρια και τα κορίτσια στα σχολικά βιβλία: τα παιδιά μπορούν να φωτοτυπήσουν αποσπάσματα κειμένων ή εικόνες από τα σχολικά βιβλία (ανεξαρτήτως τάξης) που δείχνουν ισότητα ή ανισότητα των δύο φύλων. Επίσης, μπορεί να γίνει και περιγραφή περιστατικών από την καθημερινή ζωή στο σχολείο που δείχνουν ισότητα ή ανισότητα των δύο φύλων 3. Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο απεικονίζονται οι άνδρες και οι γυναίκες/ τα αγόρια και τα κορίτσια στην τηλεόραση (διαφημίσεις, τηλεοπτικές σειρές, ταινίες): τα παιδιά παρακολουθούν με κριτικό μάτι και εντοπίζουν διαφημίσεις και/ή σκηνές από τηλεοπτικές σειρές/ταινίες όπου: παρουσιάζονται στερεοτυπικοί ρόλοι των δύο φύλων, ενισχύοντας έτσι την ανισότητα των φύλων παρουσιάζονται μη-στερεοτυπικοί ρόλοι των δύο φύλων, προάγοντας έτσι την ισότητα των φύλων 4. Προετοιμασία θεατρικής παράστασης με σενάριο που τα ίδια τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν με θέμα την ανισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα (π.χ. θεατρική παράσταση με αντεστραμμένους τους κοινωνικούς ρόλους των δύο φύλων). 3. Επιλογή των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Για την εφαρμογή του προγράμματος προτείνεται να μην γίνεται επιλογή συγκεκριμένων μαθητών/-τριών που θα κληθούν να αναλάβουν το ρόλο των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (για αποφυγή τυχόν διακρίσεων) αλλά επιλογή ενός ολόκληρου τμήματος του σχολείου. Κάθε παιδί του συγκεκριμένου τμήματος θα πρέπει να έχει την ευκαιρία, εφόσον το επιθυμεί, να γίνει «εκπαιδευτής/-τρια συνομηλίκων» και να πραγματοποιήσει δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής. Βασικός γνώμονας για την επιλογή του τμήματος θα πρέπει να είναι η ισάριθμη -όσο αυτό είναι δυνατόν- κατανομή αγοριών και κοριτσιών στο συγκεκριμένο τμήμα και όχι το πόσο «καλά», «υπάκουα» ή «έξυπνα» θεωρούνται τα παιδιά ενός τμήματος. Η επιλογή του τμήματος προτείνεται να γίνεται μεταξύ των τμημάτων της Β Τάξης Λυκείου (ή Γυμνασίου) για τους εξής λόγους: οι μαθητές/-τριες Γ Λυκείου έχουν περισσότερες υποχρεώσεις όσον αφορά τις επικείμενες εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, οι μαθητές/-τριες της Β Λυκείου θα βρίσκονται κατά πάσα πιθανότητα στο ίδιο σχολείο και την επόμενη σχολική χρονιά, γεγονός που τους παρέχει τη δυνατότητα να επαναλάβουν την εμπειρία τους και την επόμενη σχολική χρονιά, εφόσον το επιθυμούν, ενώ οι μαθητές/-τριες της Α Λυκείου, ενδέχεται να μην αισθάνονται άνετα να συντονίσουν ομάδες μεγαλύτερων παιδιών (Γ Λυκείου). Ελλοχεύει επίσης ο κίνδυνος οι δέκτες (τα μεγαλύτερα παιδιά της Γ Λυκείου), αρκετά από τα οποία έχουν ήδη ρομαντικές ή ερωτικές σχέσεις, να μην λάβουν σοβαρά υπόψη τους τα μηνύματα, επειδή ακριβώς θα αξιολογήσουν ότι οι πομποί των μηνυμάτων (παιδιά της Α Λυκείου) διαθέτουν σημαντικά λιγότερες εμπειρίες για το υπό διερεύνηση θέμα. 4. Εποπτεία των Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων από τους/τις εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων συνιστάται να είναι διαθέσιμα τα άτομα που τα εκπαίδευσαν (Συντονιστές/-τριες Συνομήλικων), σε κάποιο ξεχωριστό χώρο του σχολείου (π.χ. σε μια άδεια αίθουσα), 11

12 προκειμένου να μπορούν να προσφέρουν την όποια βοήθεια μπορεί να χρειαστούν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αλλά και για να παρακολουθούν την πορεία της υλοποίησης. Ανά τα τακτά χρονικά διαστήματα οι συντονιστές/-τριες των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων μπορούν να επισκέπτονται τις ομάδες και να προσφέρουν βοήθεια εάν χρειάζεται. Επίσης, μετά το πέρας των δραστηριοτήτων οι Συντονιστές/-τριες συλλέγουν το αποτέλεσμα των εργασιών όλων των ομάδων (π.χ. συμπληρωμένα flipcharts, συμπληρωμένα φύλλα εργασίας) και συζητούν με τους/τις εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων, προκειμένου να αξιολογήσουν την εμπειρία τους. 5. Πώς μπορεί να συνδεθεί το πρόγραμμα με τις σχολικές δραστηριότητες και τι μπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί Η θεματολογία του προγράμματος σχετίζεται στενά με τη θεματολογία των Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας, και συγκεκριμένα με τις ενότητες α) Διαφυλικές σχέσεις σεξουαλική αγωγή, β) Ισότητα των δύο φύλων, γ) Διαπροσωπικές σχέσεις Ψυχική Υγεία. Οι ενότητες αυτές είναι μεν διαθέσιμες αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει μέχρι στιγμής στην Ελλάδα επαρκές εκπαιδευτικό υλικό που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εκπαιδευτικούς για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης της βίας κατά των γυναικών και κοριτσιών. Επίσης, τα προγράμματα Αγωγής Υγείας υλοποιούνται εκτός ωρολογίου προγράμματος και με εθελοντική συμμετοχή των παιδιών. Ωστόσο, το περιεχόμενο του προγράμματος συνδέεται με διάφορα γνωστικά αντικείμενα που διδάσκονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των μαθημάτων του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού μπορούν οι μαθητές/-τριες να καθοδηγηθούν να διερευνήσουν τα στερεότυπα που επικρατούν γύρω από τα επαγγέλματα που θεωρούνται «ανδρικά» και «γυναικεία». Επίσης, οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας των γνωστικών αντικειμένων τους, να εντοπίζουν και να επισημαίνουν τυχόν στερεοτυπικές αναπαραστάσεις των δύο φύλων, που πολύ συχνά συναντάμε στα σχολικά εγχειρίδια. Και βέβαια, όσον αφορά το εκπαιδευτικό πλαίσιο, όπως και σε κάθε άλλο κοινωνικό πλαίσιο, ο σεξιστικός λόγος είναι κυρίαρχος και η άνιση μεταχείριση των δύο φύλων εμφανίζεται σε πολλά επίπεδα: στα σχολικά εγχειρίδια (κείμενο και εικονογράφηση), στο φύλο του ατόμου που είναι πιο πιθανό να διευθύνει το σχολείο ή να διδάσκει τα «θετικά» ή τα «θεωρητικά» μαθήματα, στον τρόπο επικοινωνίας μεταξύ εκπαιδευτικών, μεταξύ μαθητών/-τριών, αλλά και μεταξύ διδασκόντων/-ουσών και μαθητών/-τριών, κ.ά. Στα σχολικά εγχειρίδια το θηλυκό γένος είναι ανύπαρκτο καθώς έχει αντικατασταθεί από το αρσενικό. Το ίδιο όμως παρατηρείται και στο λόγο των εκπαιδευτικών και των δύο φύλων: «ποιος θα πει μάθημα σήμερα;» και όχι «ποιος ή ποια θα πει μάθημα;». Αν όλοι/-ες οι εκπαιδευτικοί προσπαθούσαν να συνηθίσουν να απευθύνονται στα παιδιά με λόγο μη σεξιστικό, τότε το όφελος θα ήταν μεγάλο. Η υιοθέτηση δηλαδή απλά και μόνο ενός μη σεξιστικού προφορικού και γραπτού λόγου κατά την καθημερινή επικοινωνία των εκπαιδευτικών με τους μαθητές και τις μαθήτριες συνιστά από μόνη της μια πολύ σημαντική παρέμβαση. Τέλος, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών επισκέψεων που ενδέχεται να διοργανώνονται σε σχολεία, θα μπορούσαν να διοργανώνονται και επισκέψεις σε φορείς που δραστηριοποιούνται στο τομέα της πρόληψης ή της αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β... για Εκπαιδευτές/-τριες Συνομηλίκων Το έργο των Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων είναι να μεταφέρουν την εμπειρία τους στα συνομήλικά τους άτομα και να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίησή τους μεταφέροντας το μήνυμα της πρόληψης της έμφυλης βίας, μέσω της υλοποίησης δραστηριοτήτων στις οποίες οι ίδιοι/-ες συμμετείχαν κατά τη διάρκεια της ευαισθητοποίησής τους. 1. Μεθοδολογία, Δομή, Οργανωτικό Σχήμα και Περιεχόμενο 1.1. Εκπαίδευση «Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων» (Φάση Β, 1 ο Στάδιο) Εκτός από την ευαισθητοποίησή τους σε ζητήματα ισότητας των φύλων και βίας στις σχέσεις, που περιγράφτηκε στο Κεφάλαιο 2.2. (Ενότητες 1-3), οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων πρέπει επίσης να εκπαιδευτούν έτσι ώστε να είναι σε θέση να κατανοούν τη φύση και το σκοπό της αλληλοδιδακτικής, τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζονται από τα συνομήλικά τους άτομα και πώς μπορούν οι ίδιοι/-ες να ασκούν θετική ή/και αρνητική επιρροή στους συνομηλίκους τους, αλλά και το ρόλο που θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Αυτός είναι και ο στόχος της 4 ης Ενότητας (βλ. παράδειγμα άσκησης παρακάτω). ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΗΣ 4 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ: ΑΛΛΗΛΟΔΙΔΑΚΤΙΚΗ Τίτλος Θετικά και αρνητικά πράγματα που έχω μάθει από συνομήλικά μου άτομα 5 Στόχος Να καθοδηγηθούν οι μαθητές/-τριες να κατανοήσουν τη φύση και το σκοπό της αλληλοδιδακτικής και το ρόλο που θα κληθούν να αναλάβουν ως «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Διαδικασία Τα παιδιά δημιουργούν μικρές ομάδες και τους ζητείται να συζητήσουν και να καταγράψουν πράγματα που έχουν μάθει από τα συνομήλικά τους άτομα, τόσο θετικά όσο και αρνητικά, καθώς και με ποιον τρόπο έχουν μάθει καθετί από τους συνομηλίκους τους. Μετά την παρουσίαση του αποτελέσματος της άσκησης οι ομάδες ενθαρρύνονται να σκεφτούν και να συζητήσουν τι τους έκανε εντύπωση από αυτά που έχουν μάθει από τους συνομηλίκους τους και γιατί, αλλά και να συζητήσουν για το θέμα της επιρροής που ασκούν τα συνομήλικά τους άτομα επάνω τους. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να συνεχιστεί αντιστρέφοντας τους ρόλους, ρωτώντας δηλαδή τα παιδιά την επιρροή που τα ίδια μπορούν να ασκήσουν στους συνομηλίκους τους. Στην 4 η Ενότητα ο/η Συντονιστής/-τρια αρχίζει επίσης να συζητάει με την ομάδα τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθούν οι δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής. Στο τέλος της 4 ης ενότητας, συνίσταται να συμπληρώνουν οι εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων ένα ερωτηματολόγιο αξιολόγησης (μετά το τέλος της Ενότητας), προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της συγκεκριμένης παρέμβασης. 5 Peer education Module 1 (Available at: assessed 5 July 2009) 13

14 Στόχος της 5 ης Ενότητας, είναι η όσο το δυνατόν πιο άρτια οργάνωση της υλοποίησης των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής με κάθε υπο-ομάδα 2-3 εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων. Η συγκεκριμένη ενότητα μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε μία συνάντηση είτε σε περισσότερες, ανάλογα με το εάν οι Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε μία ή περισσότερες ημέρες. Σ αυτή τη συνάντηση ή τις συναντήσεις, καθορίζεται ποιο τμήμα του σχολείου θα αναλάβει κάθε ζευγάρι/τριάδα να ευαισθητοποιήσει, υπενθυμίζεται στους «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» η σειρά και ο τρόπος διεξαγωγής των δραστηριοτήτων που έχουν επιλέξει και παραλαμβάνουν το απαραίτητο υλικό (που έχει προετοιμάσει ο/η συντονιστής/-τρια). Επιπλέον, οι «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» λαμβάνουν χρήσιμες, πρακτικές, οδηγίες και έχουν την ευκαιρία να θέσουν τυχόν ερωτήματα και να συζητήσουν προβληματισμούς τους Οργάνωση (Φάση Β, 2 ο Στάδιο) Ο/η Συντονιστής/-τρια, μαζί με τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» οργανώνει την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών/-τριών του σχολείου, μέσω δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής, ως εξής: Τόπος εφαρμογής: οι δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής πραγματοποιούνται στη σχολική αίθουσα των μαθητών/-τριών που συμμετέχουν στις δραστηριότητες που θα συντονίζουν οι «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων». Μέγεθος και σύσταση ομάδας: όπως και κατά τη διάρκεια της ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, προτείνεται κάθε τμήμα μαθητών/-τριών που θα συμμετέχει στις δραστηριότητες αλληλοδιδακτικής να χωρίζεται σε 2 υπο-ομάδες (10-12 άτομα σε κάθε υπο-ομάδα) στις οποίες θα πρέπει να γίνει ισομερής κατανομή αγοριών και κοριτσιών. Κάθε υπο-ομάδα θα συντονίζεται από ένα ζευγάρι ή μια τριάδα «εκπαιδευτών/- τριών συνομηλίκων». Διάρκεια και συχνότητα συναντήσεων: η προτεινόμενη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής είναι 6-8 ώρες, οι οποίες μπορεί να διεξαχθούν είτε όλες μαζί είτε να κατανεμηθούν σε 2-10 ημέρες, ανάλογα με τον αριθμό των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων, αλλά και τη διαθεσιμότητα του σχολείου και του/της συντονιστή/-τριας. Επιπλέον ώρες μπορούν επίσης να αφιερωθούν σε διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες σχετιζόμενες με τη θεματολογία (βλ. παραπάνω κεφ. Α 2.3). Στο Σχήμα 1 αποτυπώνεται η οργάνωση της διεξαγωγής της Φάσης Β του προγράμματος σε ένα Λύκειο το οποίο αποτελείται από 6 τμήματα (δύο τμήματα σε κάθε τάξη). Στο 1 ο Στάδιο, εκπαιδεύεται το τμήμα Β2, το οποίο αποτελείται από 21 παιδιά (9 μαθητές και 12 μαθήτριες). Καθώς η ομάδα ήταν μεγάλη, το τμήμα χωρίστηκε σε δύο υποομάδες, στην Ομάδα Α (4 μαθητές και 6 μαθήτριες), η οποία ευαισθητοποιείται και εκπαιδεύεται από έναν/μια Συντονιστή/-τρια (Νο1) και στην Ομάδα Β (5 μαθητές και 6 μαθήτριες), την οποία αναλαμβάνει άλλος/-η Συντονιστή/-τρια (Νο2). Από την Α Ομάδα σχηματίζονται 5 ζευγάρια και από τη Β Ομάδα 4 ζεύγη και μια τριάδα εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων. Στο 2 ο Στάδιο, της Εφαρμογής Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής, καθένα από τα υπόλοιπα τμήματα του σχολείου χωρίζεται σε 2 υποομάδες και κάθε ζευγάρι/τριάδα εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων αναλαμβάνει να υλοποιήσει τις δραστηριότητες σε μια υποομάδα: για παράδειγμα, όπως απεικονίζεται και στο Σχήμα 1, τα ζεύγη Α1 και Α2 αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες στο τμήμα Α1, τα ζεύγη Α3 και Α4 στο τμήμα Α2,... το ζεύγος Β2 και η τριάδα Β3 αναλαμβάνει το τμήμα Γ1, κ.ο.κ. 14

15 1 ο ΣΤΑΔΙΟ Ευαισθητοποίηση και Εκπαίδευση Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Συντονιστής/-τρια Νο1 Ομάδας Α Ευαισθητοποίηση & Εκπαίδευση Ομάδας Α Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (10 άτομα: 4 αγόρ.+6 κορ.) Ζευγάρια Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Τμήμα Β2 (21 άτομα: 9 αγόρια + 12 κορίτσια) Συντονίστρια Νο2 Ομάδας Β Ευαισθητοποίηση και Εκπαίδευση Ομάδας Β Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων (11 άτομα: 5 αγόρ.+6 κορ.) Ζευγάρια Εκπαιδευτών/-τριών Συνομηλίκων Α1 Α2 Α3 Α4 Α5 Β1 Β2 Β3 Β4 Β5 2 ο ΣΤΑΔΙΟ Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής Τμήμα Α1 Τάξη Α Τάξη Β Τάξη Γ Τμήμα Α2 Τμήμα Β1 Σχήμα 1. Σχηματική απεικόνιση της μεθοδολογίας του προγράμματος. Τμήμα Γ1 Τμήμα Γ Υλοποίηση Δραστηριοτήτων Αλληλοδιδακτικής (Φάση Β, 2 ο Στάδιο). Η υλοποίηση του προγράμματος «Χτίζοντας Υγιείς Σχέσεις ανάμεσα στα Δύο Φύλα» μέσω αλληλοδιδακτικής, πραγματοποιείται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που περιγράφτηκε στο Κεφάλαιο 2.2, με μόνη διαφορά ότι α) το συντονιστικό ρόλο έχουν τα ζεύγη/τριάδες των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» και β) ο αριθμός των δραστηριοτήτων που θα εφαρμοστούν εξαρτάται από τη διάρκεια της συγκεκριμένης παρέμβασης. Τα ζεύγη/τριάδες των «εκπαιδευτών/-τριών συνομήλικων» έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν, μεταξύ των δραστηριοτήτων στις οποίες συμμετείχαν στις Ενότητες 2 και 3, ποιες προτιμούν να χρησιμοποιήσουν κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αλληλοδιδακτικής. Κάθε ζεύγος/τριάδα όμως, πρέπει υποχρεωτικά να ξεκινήσει τις δραστηριότητες διερευνώντας τις προσδοκίες των συμμαθητών/-τριών τους και καθοδηγώντας την ομάδα να θέσει τους βασικούς κανόνες της συζήτησης και να κλείσει τις δραστηριότητες ζητώντας από την ομάδα τους να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο για την αξιολόγηση της εμπειρίας τους. Την ημέρα της υλοποίησης των δράσεων αλληλοδιδακτικής οι Συντονιστές/-τριες που εκπαίδευσαν τους/τις «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» δεν παρευρίσκονται στις αίθουσες που γίνεται η εφαρμογή αλλά είναι συνεχώς διαθέσιμες/-οι σε μια άλλη αίθουσα/ γραφείο του σχολείου σε περίπτωση που κάποιος/-α εκπαιδευτής/-τρια χρειαστεί να ρωτήσει κάτι ή να ζητήσει τη βοήθειά τους. Μετά το τέλος κάθε διδακτικής ώρας, οι 15

16 «εκπαιδευτές/-τριες συνομηλίκων» παραδίδουν το αποτέλεσμα των εργασιών τους και παραλαμβάνουν τα υλικά που χρειάζονται για τις δραστηριότητες της επόμενης ώρας. Οι συντονιστές/-τριες μπορούν να επισκέπτονται τις σχολικές αίθουσες όπου πραγματοποιούνται οι δράσεις αλληλοδιδακτικής για διακριτική επίβλεψη με το πρόσχημα της λήψης φωτογραφιών χωρίς, ωστόσο, να επεμβαίνουν στη διαδικασία. Στο τέλος των δραστηριοτήτων (ή της κάθε ημέρας εφαρμογής), συνίσταται να αξιολογηθεί η εμπειρία των «εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων» μέσω συζήτησης (ατομικής ή σε focus group), συμπλήρωσης ερωτηματολογίου ή μέσω και των δύο μεθόδων. Επιπρόσθετα, η αξιολόγηση της εμπειρίας τόσο των παιδιών που ευαισθητοποιήθηκαν μέσω αλληλοδιδακτικής όσο και των εκπαιδευτών/-τριών συνομηλίκων μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί και από την επισκόπηση των υλικών που θα παραχθούν στην τάξη, μέσω της οποίας μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσο ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία και/ή επιτεύχθηκε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα (παραδείγματα των αναμενόμενων αποτελεσμάτων από την εφαρμογή των δραστηριοτήτων υπάρχουν διαθέσιμα στο συνοδευτικό αρχείο του Παραδοτέου Ν ο 6). Βιβλιογραφία Hamnett, M., Marker, N., Davidson-Coronado, J., & Silverio, M. (1999). Evaluation of sexual assault prevention curriculum in Hawai s Peer Education Program. Social Science Research Institute, University of Hawai at Manoa. p Orpinas, P., Kelder, S., Frankowski, R., Murray, N., Zhang, Q., & Mcalister, A. (2000). Outcome evaluation of a multi-component violence-prevention program for middle schools: the Students for Peace project. Health Education Research, 15(1), Parkin, S. & McKeganey, N. (2000). The rise and rise of peer education approaches. Drugs: education, prevention and policy, 7(3), Shiner, M. (1999). Defining peer education. Journal of Adolescence, 22, Turner, C. J. (2006). Using Peers to influence dating relationships: An evaluation of a dating violence prevention program. Paper presented at the annual meeting of the American Society of Criminology (ASC), Los Angeles Convention Center, Los Angeles, CA. Retrieved October 1, 2009 from Varenhorst, B. B. (1992). Why peer helping? The Peer Facilitator Quarterly, 10(2),

Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής

Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής With the support of European Commission Παραδοτέο Ν 5 Μεθοδολογικές Προτάσεις για τις Δραστηριότητες Αλληλοδιδακτικής 1. Εφαρμογή του Προγράμματος στο Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Το Πρόγραμμα «Χτίζοντας Υγιείς

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Ν 6 Τεκμηριωμένη Παρουσίαση της Υλοποίησης του Προγράμματος στα Σχολεία

Παραδοτέο Ν 6 Τεκμηριωμένη Παρουσίαση της Υλοποίησης του Προγράμματος στα Σχολεία With the support of European Commission Παραδοτέο Ν 6 Τεκμηριωμένη Παρουσίαση της Υλοποίησης του Προγράμματος στα Σχολεία 1. Μεθοδολογία επαφής με τα σχολεία Η παρέμβαση που υλοποιήθηκε στην Ελλάδα στο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική προσέγγιση - Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Πρόληψης και Προαγωγής της στοματικής υγείας στο μαθητικό πληθυσμό

Παιδαγωγική προσέγγιση - Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Πρόληψης και Προαγωγής της στοματικής υγείας στο μαθητικό πληθυσμό Παιδαγωγική προσέγγιση - Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Πρόληψης και Προαγωγής της στοματικής υγείας στο μαθητικό πληθυσμό Ματίνα Στάππα Αναστασία Μιχαηλίδου Γιώργος Μενεγάκης Η προαγωγή της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου

Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου Ανθούσα Βασιλάκη Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου *Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευαισθητοποίηση εκπαιδευτικών και Παρεμβατικά προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης Ενότητα: Σκοπός: Στόχοι: Βασικές Έννοιες: Μεθοδολογικές Επιλογές: ισότητα φύλων, έμφυλες ταυτότητες ανάπτυξη αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης σε σχέση με τις ταυτότητες φύλου 1) κατανόηση του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμοποιήθηκε ο πίνακας, ό- που σημείωνα τις απαντήσεις τους.

Χρησιμοποιήθηκε ο πίνακας, ό- που σημείωνα τις απαντήσεις τους. Αποτίμηση της διδασκαλίας της Κοινωνικής & Πολιτικής Αγωγής ΣΤ Τάξη Δημοτικού Ονοματεπώνυμο:. Ομάδα:Α Γενική εκτίμηση της διδασκαλίας: Πιστεύω ότι η διδασκαλία μου ήταν αποτελεσματική και πολύ ευχάριστη

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Κωνσταντίνα Δ. Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Θέμα: Εφαρμογή των Βιωματικών Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή της «Θεματικής Εβδομάδας» στο 3 ο Γυμνάσιο Βόλου

Η Εφαρμογή της «Θεματικής Εβδομάδας» στο 3 ο Γυμνάσιο Βόλου 3 ο Γυμνάσιο Βόλου Η Εφαρμογή της «Θεματικής Εβδομάδας» στο 3 ο Γυμνάσιο Βόλου Ενημερωτική συνάντηση με τους γονείς και κηδεμόνες των μαθητών και μαθητριών του 3 ου Γυμνασίου Βόλου Νίκη Ρηγάκη, Κοινωνιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Μια βιωματική διδακτική πρόταση στην Πληροφορική Γ Γυμνασίου με θέμα: «Από τον Αλγόριθμο στον Προγραμματισμό σε περιβάλλον MicroWorlds Pro»

ΘΕΜΑ : Μια βιωματική διδακτική πρόταση στην Πληροφορική Γ Γυμνασίου με θέμα: «Από τον Αλγόριθμο στον Προγραμματισμό σε περιβάλλον MicroWorlds Pro» ΘΕΜΑ : Μια βιωματική διδακτική πρόταση στην Πληροφορική Γ Γυμνασίου με θέμα: «Από τον Αλγόριθμο στον Προγραμματισμό σε περιβάλλον MicroWorlds Pro» Μαζέρας Αχιλλέας ΠΕ19 MsC Αυτοματισμού 1 ο Γυμνάσιο Καισαριανής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι αναμένουμε να πάρουμε;

Τι αναμένουμε να πάρουμε; Φωνάζει, διακόπτει, παίζει στο μάθημα Εφαρμόζοντας τη στρατηγική Eλέγχω και Aποχωρώ σε παιδιά με ήπια και συχνά προβλήματα συμπεριφοράς στην τάξη A Λευκή Κουρέα, Πανεπιστήμιο Κύπρου Έλενα Αγαπίου, Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SAFE FROM HARM Αναγκαιότητα Στόχοι Αποτελέσματα Αμαλία Δρουσιώτου ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΣΤΕ ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΜΑ; Ο Προσκοπισμός δημιουργεί ένα θετικό περιβάλλον ανάπτυξης της προσωπικότητας των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΙΝΔΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΙΝΔΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΙΝΔΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2016 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΑΞΗ: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία (Project)

Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητικές Εργασίες (Project) Τι είναι ερευνητική εργασία Σκοπός της ερευνητικής εργασίας Εκπαιδευτική Αξία Προϋποθέσεις επιτυχίας του project Ρόλος του μαθητή Ρόλος του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ : ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ

PROJECT ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ : ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ PROJECT 2013-2014 ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ : ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΜΑΡΚΟΣ ΛΕΝΤΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΡΑΤΣΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΟΛΥΖΟΣ 1 Με τον όρο επάγγελμα εννοούμε το "είδος της βιοποριστικής εργασίας", δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΓΚΡΟΤΟΥΝΤΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα:

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα: Εισαγωγική Ενότητα Στην παρούσα ενότητα τα παιδιά επαναφέρουν έννοιες από τη Γ τάξη και εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους σχετικά με την προσωπική τους ιστορία. Καθώς οργανώνουμε την ενότητα, προσπαθούμε στο

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου 1 Διάρκεια: 14 διδακτικές ώρες Μέθοδος: Διαθεματικό σχέδιο εργασίας (project) Τάξη: ΣΤ Δημοτικού 2 Project: Ένας τρόπος ομαδικής διδασκαλίας, στην οποία συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΕΞΩΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΞΩΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Βιωματικές Δράσεις - ΣΔΕ - Project Δημιουργός: ΑΜΑΛΙΑ ΚΑΖΙΑΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το φύλο στην εκπαίδευση. Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών

Το φύλο στην εκπαίδευση. Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών Το φύλο στην εκπαίδευση Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών Τα θέματα-άξονες της σχέσης φύλο και εκπαίδευση Η πρόσβαση και η συμμετοχή των δύο φύλων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012 Σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων,

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, σκόπιμων ή άσκοπων λόγων, πράξεων και διαδικασιών που οδηγούν σε αρνητικές διακρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα;

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στα

Διαβάστε περισσότερα

3. Πώς θα ήθελα να είναι / συμπεριφέρονται τα παιδιά για να είμαι ευχαριστημένος/η; Παράρτημα ΙΙ

3. Πώς θα ήθελα να είναι / συμπεριφέρονται τα παιδιά για να είμαι ευχαριστημένος/η; Παράρτημα ΙΙ Παράρτημα Ι Εργαλείο 1: Γνωριμία - Διερεύνηση προσωπικών θεωριών 1. Τα πιο σημαντικά πράγματα που θέλω να πετύχω στην τάξη μου είναι: Α. Β. Γ. Δ. 2. Είμαι ευχαριστημένος/η από τη δουλειά μου όταν: Α. Β.

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Παιδαγωγικά παιχνίδια Ελεύθερος συνειρμός Το παιχνίδι ρόλων Οραματισμός Ζωγραφική / Σχέδιο Εργασία σε μικρές ομάδες Επισκέπτες ομιλητές Χρήση Βίντεο Ανάθεση εργασιών Τα παιδαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. To διακρατικό πρόγραμμα Δάφνη ΙΙ ΙΙΙ (2006-2010) Mε στόχο την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Σχολικής Τάξης μέσα από ομαδοσυνεργατική προσέγγιση. Μπέλλου Ιωάννα: Σχ. Σύμβουλος Πληροφορικής

Διαχείριση Σχολικής Τάξης μέσα από ομαδοσυνεργατική προσέγγιση. Μπέλλου Ιωάννα: Σχ. Σύμβουλος Πληροφορικής Διαχείριση Σχολικής Τάξης μέσα από ομαδοσυνεργατική προσέγγιση Μπέλλου Ιωάννα: Σχ. Σύμβουλος Πληροφορικής ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ορισμός O σχολική αίθουσα O κοινωνική ομάδα O σύστημα σχέσεων O σύστημα αλληλεπιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού;

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

Η κάθε εκδήλωση είναι ανεξάρτητη και οι παραστάσεις παρουσιάζονται ζωντανά κατά τη διάρκεια 2 ημερών.

Η κάθε εκδήλωση είναι ανεξάρτητη και οι παραστάσεις παρουσιάζονται ζωντανά κατά τη διάρκεια 2 ημερών. Η δράση Η δράση «Μαθαίνοντας επιστήμη μέσα από το θέατρο» είναι μια πρωτοβουλία της Science View σε συνεργασία με το Τμήμα ΦΠΨ του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Απευθύνεται σε μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΤΑΞΗ: Β ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ: 23 ΑΓΟΡΙΑ: 13 ΚΟΡΙΤΣΙΑ: 10 ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΛΙΑΠΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Εκφοβισμό και τη Βία: ΟΧΙ ΠΙΑ ΦΟ-ΒΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Μαρία Λαγουδάκη ΠΕ19 (Πληροφορικής)

Σχολικό Εκφοβισμό και τη Βία: ΟΧΙ ΠΙΑ ΦΟ-ΒΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Μαρία Λαγουδάκη ΠΕ19 (Πληροφορικής) ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ (Υποβάλλεται έντυπα και ηλεκτρονικά στον Σχολικό Σύμβουλο Παιδαγωγικής Ευθύνης) Σχ. Έτος: 2013-14 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Γυμνάσιο Περάματος Μυλοποτάμου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας Πρακτικής Άσκησης ΤΕΦ

Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας Πρακτικής Άσκησης ΤΕΦ Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας Πρακτικής Άσκησης ΤΕΦ Άρθρο 1: Γενικά Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δ.Π.Θ. ενέταξε την Πρακτική Άσκηση στο πρόγραμμα σπουδών του ως επιλεγόμενο μάθημα με κωδικό ΕΕΠΑ551

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε.

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε. 38 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ένας από τους βασικούς στόχους της παρούσας έρευνας ήταν η εύρεση εκείνων των χαρακτηριστικών των εφήβων τα οποία πιθανόν συνδέονται με τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές. Ως

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ης ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος. 70 0 Δημοτικό Σχολείο Νομού Αττικής Αθήνας Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

«Βελτιώνω τη φυσική κατάσταση, προάγω και προασπίζω την υγεία μου» Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

«Βελτιώνω τη φυσική κατάσταση, προάγω και προασπίζω την υγεία μου» Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Ενδεικτικό σχέδιο δράσης Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο «Βελτιώνω τη φυσική κατάσταση, προάγω και προασπίζω την υγεία μου» Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Η βασική ιδέα της δράσης Να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Δράσεις Α τάξης Τμήμα Α1 Στις 4/3 θα συζητήσουμε για τη σαρακοστή τα ήθη και τα έθιμα. Θα κατασκευάσουμε την Κυρά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Σε ισχύ το ΑΠΣ του 1990 (ΥΠΕΠΘ Δ/νση Φυσικής Αγωγής, Αθήνα 1990) Οι μαθητές επιλέγουν ένα άθλημα ή μια κινητική δραστηριότητα της αρεσκείας τους,

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο 1 η διδακτική ώρα 1 Φάση αφόρμησης / εξέταση της προηγούμενης ΔΕ Τρεις μήνες πέρασαν μετά

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετωπίζω προκλήσεις

Αντιμετωπίζω προκλήσεις Αντιμετωπίζω προκλήσεις ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πιέσεις και επιρροές 45-60 λεπτά Δραστηριότητα έναρξης / Δραστηριότητα 1 Όλα τα παιδιά κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010 ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Φεβρουάριος 2010 Α.Π.Θ Ιδρυματικά Υπεύθυνη Βαβάτση Χριστάκη Νόρμα, Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής. Επιμέλεια/ Συντονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Η μετάβαση από το Πρόγραμμα Σπουδών του 1990 στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του 2015 Σύνταξη του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ Πετρίδου Βαρβάρα Υπ. Π.Ε. Και Ξενίας Παντελής Υπ. Α.Υ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνω σήμερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γίνομαι αύριο ενεργός πολίτης»

«Μαθαίνω σήμερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γίνομαι αύριο ενεργός πολίτης» «Μαθαίνω σήμερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γίνομαι αύριο ενεργός πολίτης» Τάξη : Α Τμήμα : Α 1 Σχολική Μονάδα : 1 ο Δημοτικό Σχολείο Καλυθιών Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός : Πατέλη Ολυμπία Σχολικό Έτος : 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Σκοπός Έρευνας

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Σκοπός Έρευνας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Σκοπός Έρευνας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση των παραγόντων που επιδρούν και διαμορφώνουν τη γνώμη, στάση και αντίληψη των νέων (μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα