ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ"

Transcript

1 Των D. Viegas 1 και Γ. Ευτυχίδη 2 Εισαγωγή Η δασοπυρόσβεση έχει πολλά κοινά στοιχεία με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Απαιτεί πειθαρχία, οργάνωση, σεβασμό της ιεραρχίας, μαζικές μετακινήσεις προσωπικού και εξοπλισμού, τακτική αεροπορική υποστήριξη και μεγάλες περιόδους μάχης και ψυχολογικής πίεσης, μέχρι να ελεγχθεί «ο εχθρός» (Mangan 2007). Παρόλα αυτά, υπάρχει και μία σημαντική διαφορά. Στη δασοπυρόσβεση δεν προβλέπονται απώλειες, όπως συμβαίνει στις αποστολές του στρατού. Και όμως, τα θύματα στον πόλεμο με τη φωτιά αυξάνονται συνεχώς, σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι απώλειες αυτές μπορούν να αποφευχθούν με κατάλληλη εκπαίδευση σχετικά με την ιδιαίτερη συμπεριφορά της πυρκαγιάς και με τη γνώση και εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας της δασοπυρόσβεσης. Κατά τη διάρκεια μιας δασικής πυρκαγιάς, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο η εξάπλωση του μετώπου να επιταχυνθεί ξαφνικά. Η απότομη αυτή αύξηση του ρυθμού διάδοσης είναι υπεύθυνη, σε πολλές περιπτώσεις, για θανατηφόρα ατυχήματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Η απότομη αλλαγή της συμπεριφοράς της φωτιάς σχετίζεται με διάφορους παράγοντες και φαινόμενα, τα οποία παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο. Επειδή το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε ρέματα, χαράδρες και απότομες πλαγιές και συνοδεύεται από ισχυρούς ανοδικούς ανέμους, είναι κοινά γνωστό σαν «φαινόμενο καμινάδας» ή «blow up». Ο όρος «blow-up» δε μεταφράζεται ακριβώς στα ελληνικά. Μπορεί, όμως, να χρησιμοποιηθεί ο όρος «ξέσπασμα ή έκρηξη της πυρκαγιάς», καθώς το φαινόμενο προσομοιάζει με τις ηφαιστειακές εκρήξεις, κατά τις οποίες ενεργοποιείται ξαφνικά μια ισχυρή ανοδική διαδικασία. Η φάση της έκρηξης στη συμπεριφορά της πυρκαγιάς έχει συνδεθεί, κατά το παρελθόν, με θανατηφόρα ατυχήματα σε χώρες, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, οι Η.Π.Α. και πολλές άλλες. Στην Ελλάδα (Xanthopoulos 2007), εκρήξεις στη συμπεριφορά πυρκαγιών έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών που έγιναν αιτία για την απώλεια δασοπυροσβεστών στον Πύργο το 1990, στον Καρέα το 1998, στη Χίο το 1999 και πρόσφατα, στο Ρέθυμνο, στην Κρήτη. Για όλες σχεδόν τις περιπτώσεις ατυχημάτων στις ΗΠΑ, υπάρχει αναλυτική τεκμηρίωση του συμβάντος και της θανατηφόρας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τυπικά παραδείγματα αποτελούν η φωτιά στο Rattlesnake, όπου σκοτώθηκαν πέντε δασοπυροσβέστες το 1953, το ατύχημα στην πυρκαγιά του Mann Gulch, στο οποίο βρήκαν το θάνατο 13 δασοπυροσβέστες, η φωτιά στο South Canyon το 1994, όπου έχασαν τη ζωή τους 14 άτομα, η πυρκαγιά στο φαράγγι Cramer το 2003 και η φωτιά στο Thirty Mile, στην οποία σκοτώθηκαν τέσσερα άτομα σαν αποτέλεσμα της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς (Mangan 2007). Η τεκμηρίωση αυτή χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με μοντέλα συμπεριφοράς της πυρκαγιάς για ανάλυση των ατυχημάτων, σύνταξη αναφορών και βελτίωση των κανόνων ασφαλείας στη δασοπυρόσβεση. Η μεταβαλλόμενη συμπεριφορά της πυρκαγιάς Η συμπεριφορά της πυρκαγιάς επηρεάζεται από τη βλάστηση, την τοπογραφία και τις μετεωρολογικές συνθήκες. Οι τρεις αυτοί παράγοντες δε λειτουργούν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον. Αλληλεπιδρούν και σχηματίζουν ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, που καθορίζει το πλαίσιο συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Αυτό σημαίνει ότι, κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, τα χαρακτηριστικά των παραγόντων που προαναφέραμε, μεταβάλλονται διαρκώς όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στο χρόνο. Επομένως, τα χαρακτηριστικά της πυρκαγιάς, όπως η ταχύτητα διάδοσης, η θερμική ένταση, το ύψος της φλόγας και η εκλυόμενη ενέργεια από το μέτωπο δεν είναι σταθερά, αλλά μεταβάλλονται διαρκώς. Για το λόγο αυτό, το τρίγωνο της συμπεριφοράς της φωτιάς πρέπει να εξετάζεται και από μία τέταρτη διάσταση, αυτήν του χρόνου (Viegas 2006). Είναι γνωστό ότι η πυρκαγιά διαδίδεται με τρεις βασικούς τρόπους. Με επαφή με τις φλόγες, με ακτινοβολία και με μεταφορά θερμών αερίων μαζών. Τα διαθέσιμα μοντέλα εκτίμησης της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, όπως το BEHAVE (Andrews 1986), το οποίο είναι το περισσότερο χρησιμοποιούμενο επιχειρησιακά μοντέλο, ενσωματώνουν στους υπολογισμούς τους τη διάδοση με ακτινοβολία. Για το λόγο αυτό, δεν προβλέπουν την επίδραση της μεταφοράς των θερμών αερίων μαζών στην 26

2 Εικ. 1: Χρήση πειραματικής τράπεζας καύσης του ADAI, για προσομοίωση πυρκαγιάς σε πλαγιά με ρυθμιζόμενες συνθήκες ανέμου (αριστερά) και σε χαράδρα με ρυθμιζόμενη διατομή και κλίση. εξάπλωση και τη συμπεριφορά της φωτιάς. Τα υπάρχοντα μοντέλα αποδέχονται ότι η εξάπλωση της πυρκαγιάς βασίζεται κυρίως στη μεταφορά της θερμότητας με ακτινοβολία και εκτιμούν ότι η διάδοση γίνεται με σταθερό ρυθμό, επειδή θεωρούν ότι οι παράμετροι που καθορίζουν την ταχύτητα της πυρκαγιάς (τύπος καυσίμου, κλίση και άνεμος) διατηρούν σταθερές τιμές στο χρόνο. Σε πολλές, όμως, περιπτώσεις, αυτό δεν είναι αλήθεια. Αντίθετα, η συμπεριφορά της πυρκαγιάς επηρεάζεται εκτός των παραπάνω τριών βασικών παραμέτρων και από το χρόνο. Η ταχύτητα δηλαδή μιας πυρκαγιάς, που διαδίδεται στο ίδιο καύσιμο, με σταθερό άνεμο και κλίση, είναι διαφορετική μετά από 10 λεπτά εξάπλωσης και διαφορετική (μεγαλύτερη), μετά από μισή ώρα (Vaz et al 2004). Αυτό δείχνει, ότι η δασική πυρκαγιά δεν είναι ένα τοπικό φαινόμενο. Για να προβλέψουμε τη συμπεριφορά της διαχρονικά, κατά τη διάρκεια ενός συμβάντος, πρέπει να συνεκτιμήσουμε την πορεία της στο χώρο και το χρόνο και όχι απλά να κάνουμε υπολογισμούς με βάση τοπικές μετρήσεις, με τιμές των παραμέτρων πριν από την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Η έντονη και σύνθετη τοπογραφία των μεσογειακών περιοχών, σε συνδυασμό με την πυρόφιλη θαμνώδη και ποώδη βλάστηση, διαμορφώνει ένα περιβάλλον, το οποίο ευνοεί ιδιαίτερα τα ξεσπάσματα της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τέτοια συμπεριφορά παρατηρείται πολύ συχνά στις πυρκαγιές των νοτίων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά τη σοβαρότητα και σπουδαιότητα του φαινομένου, ιδιαίτερα σε σχέση με θέματα ασφάλειας και προστασίας των δασοπυροσβεστών, δεν υπάρχει εκτεταμένη έρευνα για την ερμηνεία και ανάλυσή του, ώστε να ενημερωθούν οι επαγγελματίες της δασοπυρόσβεσης για τα χαρακτηριστικά και τις νομοτέλειες, που το διέπουν (Viegas 2006). Σημαντική δουλειά στο συγκεκριμένο θέμα έχει γίνει, στην Ευρώπη, από την ερευνητική ομάδα ADAI του Πανεπιστημίου της Coimbra, στην Πορτογαλία. Η ομάδα αυτή ερευνά συστηματικά τα θέματα εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς και το φαινόμενο της καμινάδας τα τελευταία 15 χρόνια, σε συνεργασία με πολλούς φορείς και οργανισμούς από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το αποτέλεσμα της έρευνας της ομάδας του ADAI είναι η ανάπτυξη ενός μαθηματικού μοντέλου, με το οποίο μπορεί να προβλεφθεί η συμπεριφορά της πυρκαγιάς, κατά τη φάση της έκρηξης, σε ιδιαίτερους τοπογραφικούς σχηματισμούς, όπως χαράδρες και απότομες πλαγιές. Το μοντέλο αυτό βασίζεται σε ανάλυση δεδομένων και παρατηρήσεων από καύσεις δασικής καύσιμης ύλης σε περιβάλλον εργαστηρίου (Εικόνα 1) και σε αεροσήραγγες, πειραματικές υπαίθριες πυρκαγιές, που διοργανώνει το Πανεπιστήμιο της Coimbra κάθε Άνοιξη από το 1998 και πραγματικά επεισόδια πυρκαγιών, σε πολλές χώρες της Νοτίου Ευρώπης. Η έκρηξη της πυρκαγιάς Όπως αναφέρθηκε ήδη, η απλούστευση, η οποία γίνεται για πρακτικούς λόγους και η οποία μοντελοποιεί τη διαδικασία διάδοσης της πυρκαγιάς με σταθερή ταχύτητα, δεν είναι ικανή να υποστηρίξει την πρόβλεψη της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Η ανάγκη αυτή μπορεί να καλυφθεί από εξειδικευμένα μαθηματικά μοντέλα, όπως το μοντέλο του ADAI, που αναφέραμε προηγουμένως. Το μοντέλο αυτό στηρίζεται στην αρχή, ότι η εξάπλωση της πυρκαγιάς σε ανωφέρειες επηρεάζεται από τα ρεύματα, τα οποία δημιουργεί η καύση της βλάστησης, με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται διαρκώς ο ρυθμός εξάπλωσης, παρά το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες διατηρούνται σταθερές. Έτσι, τα συμβατικά μοντέλα εξάπλωσης μπορεί να είναι χρήσιμα για την απόδοση του μέσου ρυθμού εξάπλωσης, αδυνατούν, όμως, να προβλέψουν ή να εκτιμήσουν στιγμιαίες αποκλίσεις της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, οι οποίες, όμως, μπορεί να είναι κρίσιμες και επικίνδυνες. Πειραματικά αποτελέσματα της ομάδας του ADAI έδειξαν ότι η φωτιά εξαπλώνεται με διαφορετική ταχύτητα διάδοσης τόσο στο χώρο όσο και στο χρόνο, κυρίως σαν συνέπεια της μεταβολής των χαρακτηριστικών καύσης της βλάστησης και του ανέμου, που δημιουργεί η ίδια η πυρκαγιά. Λόγω της θέρ- 27

3 Εικ. 2: Αναπαράσταση εξάπλωσης πυρκαγιάς σε τοπογραφία χαράδρας, χωρίς επίδραση ανέμου, στο εργαστήριο του ADAI. μανσης των αερίων μαζών στην περιοχή της καύσης και της διαφοράς θερμοκρασίας από τις υπερκείμενες στην περιοχή αέριες μάζες, η πυρκαγιά δημιουργεί ένα δικό της ρεύμα που συμβάλλει στην ένταση των χαρακτηριστικών της. Μία διαφορετική απόπειρα ερμηνείας της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς έχει γίνει από το Ινστιτούτο Έρευνας της Γαλλικής Πολιτικής Προστασίας για τις δασικές πυρκαγιές CEREN. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας των Picard και Giroud (Feray-Ferrand et al 2005) η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί να συνδέεται με την παραγωγή και συγκέντρωση -λόγω βαρύτητας- εύφλεκτων πτητικών αερίων σε τοπογραφικούς θύλακες, στους πρόποδες των πλαγιών και στις εισόδους και την κοίτη φαραγγιών. Σχηματίζονται έτσι «φούσκες» από εύφλεκτα αέρια, οι οποίες εκρήγνυνται, όταν η φωτιά φτάσει σε εκείνο το σημείο. Το φαινόμενο παρατηρείται μετά από περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας και έντονης ηλιοφάνειας. Η ερμηνεία αυτή διερευνάται ακόμη, πλην όμως δείχνει πολύ περιοριστική, για να μπορέσει να εξηγήσει την ένταση, την έκταση και την επαναληψιμότητα του φαινομένου της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Ας θεωρήσουμε την περίπτωση μιας φωτιάς, η οποία ξεκινάει από μία σχετικά επίπεδη περιοχή και διαδίδεται σε μία πλαγιά ή χαράδρα. Η φωτιά, αρχικά, εάν δε φυσά άνεμος, θα αναπτυχθεί σε σχήμα σχεδόν κυκλικό (εφόσον καίει ένα ομοιογενές και ομοιόμορφο στρώμα δασικών καυσίμων), με πολύ αργό ρυθμό. Αρχίζοντας να ανεβαίνει στην πλαγιά, θα παρατηρήσουμε ότι, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, το μέτωπο σχηματίζει φλόγες μεγαλύτερου ύψους και επιταχύνεται, καθώς δέχεται τη θερμότητα από όλη την υπόλοιπη περιοχή ή τη φωτιά που βρίσκεται πίσω από αυτό (Εικόνα 2). Η αύξηση του ύψους της φλόγας προκαλεί αντίστοιχη αύξηση της κίνησης των αερίων ρευμάτων, στην περιοχή μπροστά από το μέτωπο, γεγονός που κάνει την αντίδραση της καύσης εκεί περισσότερο έντονη. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται διαρκώς, κατά την εξάπλωση της πυρκαγιάς προς τα ανάντη, με αποτέλεσμα η ταχύτητα να αυξάνει διαρκώς, επηρεαζόμενη βέβαια σε κάποιο βαθμό και από την ομοιομορφία της κατανομής του καυσίμου, στο στρώμα στο οποίο εξαπλώνεται. Οι παρατηρήσεις έχουν δείξει ότι, όταν φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης -σε συνθήκες ελάχιστης κλίσης και απουσίας ανέμου- μπορεί η ταχύτητα διάδοσής της να πολλαπλασιαστεί ακόμη και 100 φορές. Αυτό σημαίνει ότι Εικ. 3: Ο κόκκινος κύκλος, στην αριστερή εικόνα, δείχνει την περιοχή που σημειώθηκε το ατύχημα στο Rattlesnake. Η εικόνα δεξιά δείχνει με κόκκινο-καφέ χρώμα την περιοχή που το μοντέλο προσδιόρισε σαν υψηλού κινδύνου για έκρηξη της πυρκαγιάς. 28

4 α Εικ. 4: Στην εικόνα α βλέπουμε την εξάπλωση της πυρκαγιάς στο φαράγγι Cramer, ενώ στην εικόνα β φαίνεται η σχέση της ταχύτητας της πυρκαγιάς (μαύρες στιγμές) με την αντίστοιχη εκτίμηση του μοντέλου του Viegas, για το ίδιο διάστημα (καμπύλη). η πυρκαγιά μπορεί ξαφνικά να κινηθεί με εκατονταπλάσια ταχύτητα από την παρατηρούμενη μέχρι εκείνη τη στιγμή, ένα δυναμικό το οποίο είναι εκτός ελέγχου οποιουδήποτε μηχανισμού καταστολής και το οποίο εκμηδενίζει κάθε μέτρο ασφάλειας. Στη φάση της έκρηξης, η μεταφορά της θερμότητας με τις αέριες μάζες που δημιουργεί η πυρκαγιά, προκαλεί ξαφνικά ισχυρούς ανέμους, που εκδηλώνονται με ένα χαρακτηριστικό υπόκωφο θόρυβο, ο οποίος είναι αρκετά γνώριμος στους δασοπυροσβέστες. Ο θόρυβος αυτός συνδυάζεται, πολλές φορές, λανθασμένα, με περίεργα ατμοσφαιρικά φαινόμενα, που θεωρείται ότι προκαλούν την έκρηξη της πυρκαγιάς. Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι η πυρκαγιά δημιουργεί η ίδια τις συνθήκες, που οδηγούν στην εκρηκτική συμπεριφορά της, ανεξάρτητα από τις συνθήκες που επικρατούν γύρω της. Με την προϋπόθεση ύπαρξης ομοιόμορφα κατανεμημένης βλάστησης, η πυρκαγιά εξαπλώνεται σε μια πλαγιά, όπως περιγράφτηκε παραπάνω, μέχρι να φτάσει σε έκρηξη, ανεξάρτητα από τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Όσο πιο απότομη είναι η πλαγιά ή όσο πιο στενή είναι μια χαράδρα, τόσο πιο γρήγορα θα φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης. Εάν η πλαγιά δεν είναι αρκετά απότομη ή δεν έχει ικανό μήκος, μπορεί να καεί ολόκληρη, χωρίς η πυρκαγιά να φτάσει σε σημείο ξεσπάσματος. Σε περιπτώσεις μεγάλων κλίσεων, δηλαδή πάνω από 30 ο (58%), η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί να παρατηρηθεί στα πρώτα μόλις λεπτά της εξάπλωσης (Viegas 2006). Το μοντέλο του ADAI εστιάζεται σε χρονικές εκτιμήσεις για τον προσδιορισμό του χρονικού σημείου, στο οποίο η πυρκαγιά θα φτάσει στη φάση της έκρηξης, ανάλογα με το τοπίο και τον τύπο του καυσίμου. Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί ότι η πυρκαγιά μπορεί να φτάσει στη φάση του ξεσπάσματος σε 5-10 λεπτά, στην περίπτωση που καίει ποώδη βλάστηση, ενώ στην περίπτωση θάμνων και φρυγάνων χρειάζεται αντίστοιχα λεπτά, με την προϋπόθεση ότι όλες οι άλλες παράμετροι παραμένουν αμετάβλητες. Φαίνεται, λοιπόν, από τις παρατηρήσεις ότι, εκτός της τοπογραφίας, ο τύπος καυσίμου είναι β σημαντικός για τον προσδιορισμό του χρόνου της έκρηξης. Το μοντέλο που έχει αναπτυχθεί από το ADAI, ερμηνεύει και τυποποιεί την εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς, με απόλυτα τεκμηριωμένο τρόπο. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση πολλών επεισοδίων εκρηκτικής συμπεριφοράς πυρκαγιών, στις Η.Π.Α. Οι αμερικανικές υπηρεσίες δίνουν μεγάλη σημασία και προτεραιότητα στα θέματα ασφάλειας, κατά τη δασοπυρόσβεση. Συλλέγουν, διατηρούν και δημοσιεύουν στοιχεία για τις συνθήκες των πυροσβεστικών επιχειρήσεων, προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσουν σε γνώση τα ατυχήματα, που είναι φυσικό να συμβαίνουν. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης του μοντέλου του ADAI στην ανάλυση της έκρηξης της πυρκαγιάς του Rattlesnake, στο δημόσιο δάσος του Mendocino στην Καλιφόρνια, τον Ιούλιο του 1953, που έγινε από την Oμάδα Aνάλυσης Eπιχειρησιακών Yπηρεσιών της Αμερικανικής Δασικής Υπηρεσίας (Fites 2006), φαίνεται στην Εικόνα 3. Αντίστοιχο παράδειγμα εφαρμογής του μοντέλου στην έκρηξη της πυρκαγιάς στο φαράγγι Cramer, όπου έχασαν τη ζωή τους δύο δασοπυροσβέστες, 50 χρόνια αργότερα (Ιούλιος 2003), φαίνεται στην Εικόνα 4. Η αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης Ένας βασικός παράγοντας, που καθορίζει τη μεταβολή της ταχύτητας διάδοσης της πυρκαγιάς στο χρόνο, είναι η αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης μπροστά από το μέτωπο, λόγω της μεταφοράς θερμών αέριων μαζών, που δημιουργούνται στη ζώνη της καύσης. Οι μάζες αυτές είτε με τη βοήθεια της κλίσης της πλαγιάς είτε με τον άνεμο, που δημιουργεί η καύση, περιβάλλουν μία μεγάλη έκταση μπροστά από το ενεργό μέτωπο και μειώνουν την περιεχόμενη υγρασία στη ζωντανή καύσιμη ύλη, επιταχύνοντας την κίνηση του μετώπου. Ο ρυθμός εξάπλωσης της πυρκαγιάς καθορίζεται από τα λεπτά καύσιμα, αλλά επίσης από την περιεχόμενη υγρασία στα ζωντανά καύσιμα. Η ζωντανή βλάστηση είναι αυτή η οποία καθυστερεί την εξάπλωση της πυρκαγιάς, καταναλώνοντας μεγάλο μέρος της εκλυόμενης από την πυρκαγιά θερμότητας για την εξάτμιση της υψηλής υγρασίας, που περιέχεται στην κόμη των δέντρων και θάμνων. Η μεταφορά των θερμών αερίων μαζών από τη ζώνη της καύσης, στην περιοχή μπροστά από το μέτωπο, μειώνει σταδιακά την περιεχόμενη υγρασία της ζωντανής βλάστησης από τα υψηλά ποσοστά του 70-90% σε μερικά εκατοστά, ξεραίνοντάς τη τελείως. Προσομοιώνοντας την εξέλιξη της πυρκαγιάς με το λογισμικό GR-BEHAVE και την τυπολογία δασικών καυσίμων ΠΡΟΜΗ- ΘΕΑΣ (Riano και άλλοι 2002) κάτω από αντίστοιχες συνθήκες, η ομάδα της ΑΛΓΟΣΥΣΤΕΜΣ παρατήρησε ότι η ταχύτητα διάδοσης, λόγω της μείωσης της υγρασίας της ζωντανής βλάστησης, πολλαπλασιάζεται σημαντικά, όπως φαίνεται στο επόμενο διάγραμμα (Εικόνα 5). Η προσομοίωση έγινε με κλίση περιοχής 10% και απουσία ανέμου. Λήφθηκε υπ όψιν μόνο το ρεύμα, που δημιουργεί η ίδια η πυρκαγιά. 29

5 Εικ. 5: Η πυρκαγιά επιταχύνεται στον ίδιο τύπο καυσίμου με το χρόνο (φάση της πυρκαγιάς). Η τυπολογία δασικών καυσίμων ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ αντιστοιχεί σε χορτολίβαδα και αγρούς (1), φρύγανα (2), χαμηλούς (3) και ψηλούς (4) θάμνους, συστάδες χωρίς υπόροφο (5), συστάδες με μέτριο υπόροφο (6), συστάδες με ψηλό και πυκνό υπόροφο (7). Είναι, λοιπόν, φανερό ότι η ταχύτητα εξάπλωσης (στο ίδιο καύσιμο και στις ίδιες συνθήκες περιβάλλοντος) επιταχύνεται συνεχώς, επειδή όσο περνάει η ώρα, τόσο περισσότερο αφυδατώνεται η ζωντανή βλάστηση στην κατεύθυνση της εξάπλωσης της πυρκαγιάς, λόγω της επίδρασης των θερμών αερίων μαζών που την περιβάλλει. Έκρηξη παρατηρείται στα καύσιμα, όπου υπάρχει συμμετοχή της ζωντανής βλάστησης στο στρώμα του καυσίμου. Η προσέγγιση των φάσεων συμπεριφοράς στη χρονική εξέλιξη της πυρκαγιάς ενσωματώνει τη διάσταση της μεταφοράς της θερμότητας με τις θερμές αέριες μάζες και σε συνδυασμό με το μοντέλο του Rothermel, το οποίο αναπαριστά τη μεταφορά της θερμότητος με ακτινοβολία, είναι δυνατό να έχουμε μία ένδειξη για τη δυναμική της πυρκαγιάς. Η κάθε φάση της πυρκαγιάς ορίζεται από ένα σταδιακά μεταβαλλόμενο σετ παραμέτρων υγρασίας, στο στρώμα του καυσίμου. Οι φάσεις αυτές αφορούν τις αρχικές συνθήκες, την αφυδάτωση της νεκρής καύσιμης ύλης πολύ μικρών έως μετρίων διαστάσεων, την αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης, τη φάση αυτανάφλεξης και την έκρηξη της πυρκαγιάς. Ο χρόνος της κάθε φάσης δεν είναι ορισμένος και καθορίζεται από ένα σύνολο παραγόντων, με κυρίαρχους την πορεία της πυρκαγιάς, την τοπογραφία και τον τύπο του καυσίμου. Παράλληλα με την ταχύτητα, η θερμική ένταση της πυρκαγιάς αυξάνεται με τις φάσεις εξέλιξης της πυρκαγιάς και οδηγείται σε παράλληλη έκρηξη. Στο επόμενο διάγραμμα (Εικόνα 6), φαίνονται τα αποτελέσματα της προσομοίωσης εξέλιξης της θερμικής έντασης μιας πυρκαγιάς, για τα καύσιμα της τυπολογίας ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ. Επειδή η κλίση της περιοχής επηρεάζει τη θερμική ένταση της πυρκαγιάς περισσότερο από την ταχύτητα του ανέμου, η έκρηξη της έντασης είναι αναλογικά ισχυρότερη από εκείνη της ταχύτητας. Σύμφωνα με τα προηγούμενα, εάν η περιεχόμενη στη ζωντανή καύσιμη ύλη υγρασία μειωθεί απότομα, τότε η διάδοση της πυρκαγιάς παρουσιάζει ένα ξέσπασμα, διανύοντας μεγάλη απόσταση σε μηδενικό σχεδόν χρόνο. Τέτοιες περιπτώσεις παρατηρούνται, όταν η πυρκαγιά εξαπλώνεται από μικρότερη σε μεγαλύτερη κλίση, ακόμη και χωρίς άνεμο, στον ίδιο τύπο καυσίμου ή όταν η πυρκαγιά αλλάζει καύσιμο, κινούμενη από ένα αργό (πχ. υψηλοί θάμνοι) σε ένα γρήγορο (π.χ. χόρτα) τύπο. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά των καταστάσεων (κλίσεις, καύσιμα κ.λπ.), τόσο εντονότερη είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς και τόσο πιο γρήγορα φτάνει η πυρκαγιά στο ξέσπασμα. Η έκταση της περιοχής, η οποία υποβάλλεται κάθε στιγμή της πυρκαγιάς, σε στρες εξάτμισης, καθώς και ο ρυθμός απώλειας υγρασίας από τα ζωντανά καύσιμα καθορίζει την έκταση και την ένταση του ξεσπάσματος της πυρκαγιάς. Η αφυδάτωση μετατρέπει τη ζωντανή βλάστηση σε νεκρή καύσιμη ύλη, πολλαπλασιάζοντας το φορτίο της νεκρής βιομάζας μικρών διαστάσεων. Αυτό το γεγονός, διαφοροποιεί τα χαρακτηριστικά του καυσίμου, προκαλώντας εντελώς διαφορετική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Πρακτικές συνέπειες Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τη σχέση πολλών ατυχημάτων με την εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Ιδιαίτερα όταν αυτή εκδηλώνεται στο αρχικό στάδιο της πυρκαγιάς ή κάτω από μετεωρολογικές και τοπογραφικές συνθήκες που δεν προϊδεάζουν για αλλαγή της συμπεριφοράς της (π.χ. επίπεδες περιοχές, άπνοια κ.λπ.), ο κίνδυνος είναι πολύ σοβαρός. Ακόμη και έμπειροι δασοπυροσβέστες είναι πιθανόν να παρασυρθούν σε λάθος εκτιμήσεις, κάτω από τέτοιες συνθήκες. Όταν ένα πεζοπόρο τμήμα φτάνει να κατασβήσει μια πυρκαγιά στους πρόποδες μιας πλαγιάς, η αργή διάδοση της πυρκαγιάς μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο έλεγχος θα είναι εύκολος. Χτυπώντας τη φωτιά από πίσω, οι δασοπυροσβέστες συνήθως την ακολουθούν στην πλαγιά, όπου εξαπλώνεται, προσπαθώντας να την περιορίσουν με πλευρική κατάσβεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποφασίζεται να βγουν οι δασοπυροσβέστες μπροστά από το μέτωπο σε δρόμους ή κορυφές, δηλαδή σε σημεία που διευκολύνουν τον έλεγχο και την κατάσβεση, για να ανακόψουν την εξάπλωση του μετώπου. Εάν η κίνηση αυτή πραγματοποιηθεί πριν η πυρκαγιά φτάσει στη φάση της έκρηξης της συμπεριφοράς της, οι συνέπειες μπορεί να είναι μοιραίες (Viegas 2006). Η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί όχι μόνο να αιφνιδιάσει και να εγκλωβίσει τους δασοπυροσβέστες, αλλά να κάνει τη συμπεριφορά της για κάποιο χρονικό διάστημα εντελώς ανεξέλεγκτη από οποιοδήποτε κατασταλτικό μηχανισμό. Πυρκαγιές με φλόγες πάνω από 20μ. ή ένταση πάνω από Kw/m δεν είναι αντιμετωπίσιμες. Τα χαρακτηριστικά μιας πυρκαγιάς, στη φάση της έκρηξης, έχουν τιμές υπερπολλαπλάσιες. Για το λόγο αυτό, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της καταστολής, 30

6 Εικ. 6: Έκρηξη της θερμικής έντασης της πυρκαγιάς σε συνάρτηση με το χρόνο. στους πρόποδες ορεινών ή λοφωδών περιοχών, θα πρέπει να γίνεται πάντοτε με εμπεριστατωμένη εκτίμηση της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς στο χρόνο και τήρηση των κανόνων ασφαλείας. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρώνονται στον έγκαιρο έλεγχο και την κατάσβεση της πυρκαγιάς, πριν αυτή επεκταθεί στους πρόποδες. Είναι βασικός κανόνας ασφαλείας, να μη γίνεται πυρόσβεση στη μέση της πλαγιάς από πεζοπόρα τμήματα, εάν υπάρχει χαμηλότερα ενεργή πυρκαγιά και ειδικά στην περίπτωση, που μεσολαβεί συνεχές στρώμα καυσίμων ανάμεσα στο μέτωπο και τη θέση που επιχειρούν οι δυνάμεις. Η διάταξη επίγειων δυνάμεων, εξοπλισμού και υλικών, στα ανάντη ενός εξελισσόμενου μετώπου, ενέχει πάντοτε σοβαρούς κινδύνους και θα πρέπει να γίνεται μόνο εάν συντρέχουν σοβαροί και ουσιαστικοί λόγοι. Αυτό ισχύει ακόμη και αν η διάταξη αυτή γίνεται σε κορυφογραμμές ή πλατώματα πάνω από το εξελισσόμενο μέτωπο. Το ξέσπασμα της πυρκαγιάς παράγει ζεστά αέρια και ροή θερμότητας, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή και την υγεία των πυροσβεστών. Ακόμη και καθαρισμένες ζώνες μεγάλου πλάτους, όπως οι αντιπυρικές λωρίδες, δεν μπορούν να εγγυηθούν ασφαλή παραμονή, καθώς δεν εξασφαλίζουν προστασία από την εισπνοή θερμών αερίων. Έτσι θα πρέπει να γίνεται εκτίμηση της πιθανότητας εκδήλωσης εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, στην περιοχή που επιχειρούν οι δυνάμεις πυρόσβεσης και να δίνονται οι κατάλληλες οδηγίες στο προσωπικό, ώστε να τηρούνται οι απαραίτητοι κανόνες ασφαλείας της δασοπυρόσβεσης. Οι επιτελείς θα πρέπει να επιλέγουν τακτικές και πρακτικές, που να μην επιτρέπουν την έκθεση του προσωπικού στην κίνηση του μετώπου της πυρκαγιάς, στο μέσον της πλαγιάς. Προφανώς, η εκπαίδευση των δασοπυροσβεστών σε θέματα ασφαλείας μπορεί να βοηθήσει στη σωστή και αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών οδηγιών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε υποδομές, οι οποίες λειτουργούν σε ψηλά σημεία ή κορυφές, όπως πυροφυλάκια, πυλώνες τηλεπικοινωνιών, ανεμογεννήτριες κ.λπ. Οι υποδομές αυτές είναι συχνά εκτεθειμένες στην εκρηκτική συμπεριφορά των πυρκαγιών, λόγω της θέσης τους. Σε περίπτωση που η λειτουργία τους προϋποθέτει ανθρώπινη παρουσία, θα πρέπει το προσωπικό τους να απομακρύνεται, εφόσον υπάρχει ενεργή πυρκαγιά, στις πλαγιές της κορυφής που είναι εγκατεστημένες. Σημαντικός είναι, επίσης, ο κίνδυνος για κατοικίες και κατασκευές τοποθετημένες στα ψηλότερα σημεία δασωμένων πλαγιών, με μεγάλο μήκος κλίσης ή στις κορυφές ορεινών ρεμάτων. Μια περίπτωση με θύματα στην Πορτογαλία Στις 5 Αυγούστου του 2003, ένα ζευγάρι δασοκτήμονες, στη Βόρεια Πορτογαλία, έχασαν τη ζωή τους εξ αιτίας της έκρηξης στη συμπεριφορά μιας πυρκαγιάς, σε μικρή απόσταση από την πόλη Freixo-de-Espada-a-Cinta, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία. Η τοπογραφία της περιοχής, όπου συνέβη το ατύχημα (Εικόνα 6), είναι ένα μεγάλο φαράγγι πάνω από τον ποταμό Douro. Η φωτιά ξεκίνησε στις και παρά τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, οι δασοπυροσβέστες κατάφεραν γρήγορα να την ελέγξουν. Η προσπάθεια κατάσβεσης είχε στόχο να περιοριστεί η επέκταση της φωτιάς προς τα ανάντη της πλαγιάς και να πιεστεί η εξάπλωσή της προς την κοίτη του ποταμού, ώστε να σβήσει. Στις 17:00, η φωτιά θεωρητικά είχε τεθεί υπό πλήρη έλεγχο, εκτός από ένα πολύ μικρό μέτωπο μήκους μικρότερου από 30μ., κοντά στη βάση μιας διπλής χαράδρας, όπου σημειώθηκε αργότερα το θανατηφόρο ατύχημα. Οι δύο δασοκτήμονες έφυγαν από το σπίτι τους με το αυτοκίνητό τους, λίγο πριν από τις 18:00 και πήγαν στο δασόκτημά τους, που βρισκόταν στις πλαγιές του φαραγγιού, για να διαπιστώσουν αν απειλείται από την εξέλιξη της φωτιάς. Βρίσκονταν σε απόσταση περίπου δύο χιλιομέτρων από το μικρό μέτωπο στην είσοδο του φαραγγιού, το οποίο δεν μπορούσαν να δουν λόγω της τοπογραφίας. Αισθάνονταν ασφαλείς, καθώς η φωτιά είχε δηλωθεί υπό έλεγχο και δεν είχαν οπτική επαφή με το μέτωπο. Άφησαν το αυτοκίνητό τους στο δρόμο πάνω από το φαράγγι και κατέβηκαν με τα πόδια, να κάνουν ένα γρήγορο έλεγχο σε μία συστάδα του κτήματος. Γρήγορα ξανανέβηκαν την πλαγιά, για να πάνε στη θέση που είχαν αφήσει το αυτοκίνητό τους. Η έκρηξη της πυρκαγιάς, όμως, τους πρόλαβε πριν φτάσουν εκεί. Η φωτιά που έκαιγε για 20 περίπου λεπτά, στην είσοδο του φαραγγιού, εξελίχθηκε ξαφνικά σε ένα κύμα από φλόγες, που εξαπλώθηκε από τους πρόποδες στην κορυφή της πλαγιάς, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Το κύμα αυτό εγκλώβισε το ζευγάρι των δασοκτημόνων και προκάλεσε το θάνατό τους από ασφυξία, ενώ τυχαίο ήταν το γεγονός ότι δεν υπήρξαν άλλα θύματα ανάμεσα στους δασοπυροσβέστες, που βρίσκονταν στην περιοχή (Viegas 2006). Στην κορυφή του λόφου υπήρχε ένας αυτόματος μετεωρολογικός σταθμός (Α.Μ.Σ.), ο οποίος έπαθε ζημιά από την πυρκαγιά, τα στοιχεία του, όμως, σώθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν για την αναπαραγωγή της συμπεριφοράς της φωτιάς. Τα στοιχεία της θερμοκρασίας και του ανέμου, που κατέγραψε 31

7 Μέση θερμοκρασία αέρα Μέση ταχύτητα ανέμου Εικ. 7: Μέσες τιμές θερμοκρασίας αέρα (αριστερά) και ταχύτητας ανέμου (δεξιά), που καταγράφηκαν στις 5/8/2003 από τον ΑΜΣ του Freixo-de-Espada-a-Cinta. Είναι εμφανής η έκρηξη της πυρκαγιάς στις ο σταθμός, φαίνονται στην Εικόνα 7. Είναι χαρακτηριστική η απότομη διαφοροποίηση των τιμών στο διάστημα της έκρηξης της πυρκαγιάς. Οι τιμές στο διάγραμμα της Εικόνας 7 είναι μέσοι όροι 10λεπτων μετρήσεων, όπως καταγράφηκαν στον καταχωρητή δεδομένων του μετεωρολογικού σταθμού. Στις 18:30', η θερμοκρασία ανέβηκε ξαφνικά και έφτασε, μέσα σε διάστημα δύο διαδοχικών 10λέπτων από 23 ο C σε 58 ο C (μέση τιμή 10λέπτου). Οποιοσδήποτε άνθρωπος εκτεθεί σε αέρια τέτοιων θερμοκρασιών για αντίστοιχο χρονικό διάστημα, δεν είναι δυνατό να επιζήσει. Στο ίδιο διάστημα, η ταχύτητα του ανέμου αυξήθηκε από 15 km/h σε 65 km/h (μέση τιμή), ενώ καταγράφηκαν ταχύτητες μέχρι και 96km/h, που έκαναν την ταχύτητα διάδοσης της πυρκαγιάς αστραπιαία, σε συνδυασμό με τις μεγάλες ποσότητες της αποξηραμένης βλάστησης. Τα παραπάνω δεδομένα, χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, με τη χρήση του μοντέλου του A.D.A.I. και τα αποτελέσματα φαίνονται στην Εικόνα 8. Τα αποτελέσματα αποδεικνύουν τη δυναμική της εξέλιξης της πυρκαγιάς, αλλά και την ικανότητα του μοντέλου να εκτιμήσει την απότομη αύξηση στην ταχύτητα της πυρκαγιάς, μετά την έκρηξη. Η φάση της έκρηξης εκτιμήθηκε από το μοντέλο ότι ξεκίνησε 240 μετά την έναρξη της πυρκαγιάς, δηλαδή στις 18:30. Η εκτίμηση αυτή ταυτίζεται με τις καταγραφές του Μετεωρολογικού Σταθμού του Freixo-de-Espada-a-Cinta. Συμπεράσματα Ανάμεσα σε διάφορες περιπτώσεις ακραίας συμπεριφοράς των δασικών πυρκαγιών, η έκρηξη της πυρκαγιάς είναι, ίσως, η πλέον επικίνδυνη. Αυτό έχει να κάνει με το γεγονός, ότι η έκρηξη εκδηλώνεται απότομα και χωρίς να υπάρχει κάποια προηγούμενη ένδειξη για την αλλαγή της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τα ατυχήματα που προκαλούνται από την έκρηξη στη συμπεριφορά της φωτιάς, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, που θα πρέπει οι επιτελείς της δασοπυρόσβεσης να αξιολογούν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Ο ορισμός Υπευθύνου Ασφαλείας, σε μεγάλες πυρκαγιές, αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού της δασοπυρόσβεσης, σε όλους τους σύγχρονους οργανισμούς. Έχει διαπιστωθεί ότι, τις περισσότερες φορές που συμβαίνουν τέτοια ατυχήματα, πολύ πριν συμβεί το μοιραίο, παρατηρείται ελλιπής συντονισμός, αδυναμία εφαρμογής του επιχειρησιακού σχεδιασμού ή αδυναμία προσαρμογής στις απαιτήσεις ασφαλείας, που συνδέονται με την αύξηση του μεγέθους της πυρκαγιάς. Τα ατυχήματα, συνήθως, συμβαίνουν σε ελαφρά καύσιμα (χόρτα, φρύγανα, θάμνοι), κλειστές ή μεγάλου μήκους χαράδρες και σε περιπτώσεις αλλαγής της διεύθυνσης του ανέμου. Αυτοί οι παράγοντες θα πρέπει πάντοτε να ελέγχονται κατά το σχεδιασμό των επιχειρήσεων, για να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Τα πιο πολλά ατυχήματα, που σχετίζονται με την έκρηξη της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, συμβαίνουν σε μικρά σχετικά επεισόδια ή σε απομονωμένους τομείς μεγάλων πυρκαγιών και όχι στο κυρίως μέτωπο. Η εφαρμογή κατάσβεσης μέσης πλαγιάς θα πρέπει να αποφεύγεται σε περιπτώσεις που εκτιμάται πιθανή εκδήλωση ακραίας συμπεριφοράς ή έκρηξη της πυρκαγιάς. Το προσωπικό θα πρέπει να ενημερώνεται άμεσα για την επικινδυνότητα και το ενδεχόμενο ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Θα πρέπει, επίσης, να προσεχθεί η έκθεση των δασοπυροσβεστών στο μονοξείδιο του άνθρακα. Η επίδραση του μονοξειδίου στον ανθρώπινο οργανισμό είναι αθροιστική. Αυξημένες συγκεντρώσεις επηρεάζουν την ετοιμότητα, την κρίση, την όραση και την εγρήγορση των δασοπυροσβεστών. Αυτό, τους κάνει ακόμη περισσότερο ευάλωτους στην εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Το ξέσπασμα της πυρκαγιάς είναι ένα φαινόμενο, στο οποίο καταλυτικό ρόλο παίζει η τοπογραφία της περιοχής. Για να φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης απαιτείται να κινηθεί ανοδικά σε μια πλαγιά με ικανό μήκος, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, που θα οδηγήσουν στην εκδήλωση της εκρηκτικής συμπεριφοράς. Αυτό σημαίνει ότι πυρκαγιές, που ξεκινούν από τους πρόποδες μιας πλαγιάς με σημαντικό μήκος και ομοιόμορφη βλάστηση, έχουν μεγάλες 32

8 Εικόνα 8. Η περιοχή όπου σημειώθηκε το ατύχημα στο Freixo-de-Espada-a-Cinta (αριστερά) και αναπαραγωγή της ταχύτητας εξάπλωσης της πυρκαγιάς με το μοντέλο του ADAI (δεξιά). Σαν αρχή της χρονικής κλίμακας του διαγράμματος, χρησιμοποιήθηκε ο χρόνος εκδήλωσης της έκρηξης της πυρκαγιάς (14.30 ). πιθανότητες να φτάσουν στη φάση της έκρηξης. Η συχνότητα τέτοιων επεισοδίων αυξάνεται σε περιόδους μετά από καύσωνα και εφόσον η βλάστηση είναι ιδιαίτερα αφυδατωμένη μετά από μεγάλη περίοδο ξηρασίας. Οι παραπάνω συνθήκες επιταχύνουν την κίνηση της πυρκαγιάς, καθώς συμβάλλουν με την πάροδο της ώρας στη μείωση της υγρασίας της ζωντανής βλάστησης μπροστά από το μέτωπο, την αύξηση της ποσότητας της νεκρής καύσιμης ύλης λεπτών διαστάσεων και την ενίσχυση του ανέμου, με τη συμβολή ρευμάτων που δημιουργεί η καύση. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο άρθρο αυτό, η εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς μπορεί να προβλεφθεί. Εν τούτοις, παρόμοιες καταστάσεις εξακολουθούν να αιφνιδιάζουν ακόμη και έμπειρο προσωπικό δασοπυρόσβεσης και θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, με στόχο την πρόληψη καταστάσεων που θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή και υγεία. Το μοντέλο του ADAI και οι άλλες προσεγγίσεις που παρουσιάστηκαν στο άρθρο αυτό για την εκτίμηση της φάσης έκρηξης της πυρκαγιάς, μπορεί να χρησιμοποιηθούν επιχειρησιακά, για την υποστήριξη του σχεδιασμού και την οργάνωση της καταστολής. Παρόλα αυτά, η τελική αξιολόγηση της πιθανότητας εκδήλωσης ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς και οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται επί τόπου από τους συντονιστές της δασοπυρόσβεσης, με βάση την εμπειρία και τις αρμοδιότητές τους. Το μοντέλο του ADAI μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο, επίσης, για την αναπαραγωγή και την αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν σε επεισόδια έκρηξης της πυρκαγιάς. Είναι, με άλλα λόγια, ένα εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στην εκπαίδευση των δασοπυροσβεστών, σε θέματα ασφαλείας και να χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση και εξέταση περιπτώσεων ζημιών και ατυχημάτων, που συνδέονται με την ακραία συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Βιβλιογραφία - Andrews, P.L BEHAVE: Fire behavior prediction and fuel modeling system Burn subsystem, Part I. USDA For. Serv. Gen. Tech. Rep. INT Andrews, P.L., και C.H. Chase BEHAVE: Fire behavior and prediction modeling System Burn subsystem, Part II. USDA For. Serv. Gen. Tech. Rep. INT Ferlay-Ferrand, V., Picard, C., Prim, C Approche toxicologique des fumées de feux de forêts, medic/art-medical-4.htm. - Fites, J.A Fire Blow-Up modeling: Implications for Situational Awareness and LCES. Adaptive Management Services Enterprise Team, USDA Forest Service. - Mangan, R.J Wildland Fire Fatalities in the United States: Tech Report 0751-XXXX-MTDC, Missoula, Montana USA (in press, Final version available). - David Riaño, Emilio Chuvieco, Javier Salas, Alicia Palacios-Orueta, και Aitor Bastarrika Generation of fuel type maps from Landsat TM images and ancillary data in Mediterranean ecosystems.can. J. For. Res. 32: DOI: /X NRC Canada. - Vaz, G, André, J. C. S. και Viegas, D. X Fire Spread Model For A Linear Front In A Horizontal Solid Porous Fuel Bed In Still Air. Combustion Science And Technology, Volume 176, Number 2, February 2004, Pp (48). - Viegas, D.X. και L.P. Pita Fire spread in canyons. International Journal of Wildland Fire 13(3) Viegas D.X., Pita L.P., Ribeiro L.M. και Palheiro P Eruptive Fire Behaviour in Past Fatal Accidents. In: Butler, B.W and Alexander, M.E. Eds Eighth International Wildland Firefighter Safety Summit: Human Factors - 10 Years Later; April 26-28, 2005 Missoula, MT. The International Association of Wildland Fire, Hot Springs, SD. - Viegas, D.X Parametric study of an eruptive fire behaviour model. International Journal of Wildland Fire 15(2) Viegas, D.X Anatomy of a Blow-Up, Wildfire Magazine September/ October k. - Xanthopoulos, G Forest fire related deaths in Greece: confirming what we already know. In Proceedings of Wildfire 2007, Sevilla Espana. 1 Ο Domingos Xavier Viegas είναι Διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας Αεροδυναμικών Εφαρμογών ADAI, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Coimbra, Πορτογαλία, 2 Ο Γιώργος Ευτυχίδης είναι Δασολόγος, Υπεύθυνος στο Τμήμα Έ- ρευνας και Ανάπτυξης της εταιρείας ΑΛΓΟΣΥΣΤΕΜΣ Α.Ε., algosystems.gr 33

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Γιώργος Ευτυχίδης ασολόγος Τι είναι τα ΠΣΔΠ? Συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη του έργου της διαχείρισης των πυρκαγιών.

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών προγνωστική χαρτογράφηση κινδύνου πυρκαγιάς, με βάση το Καναδικό Σύστημα Μετεωρολογικού Δείκτη Κινδύνου FWI Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εργαστήριο Περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ Το παρόν έντυπο επιμελήθηκε από τον Εθελοντή Αρχιπυροσβέστη Φιλιππόπουλο Νίκο για τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Ομάδας Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Διασωστών Εκάλης. Η ανατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2:

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Εφαρµόστε τεχνικές ελεγχόµενης καύσης της βλάστησης Ετοιµάστε συσκευές ανάφλεξης και βοηθητικό εξοπλισµό για να χρησιµοποιηθούν στην κατάσβεση πυρκαγιών Ενεργοποιήστε

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ και Μ. ΜΑΝΑΣΗ Natural Resource Technologies Consulting, Μουσών 31, 17562, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρογόνο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρογόνο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο άοσμο μη τοξικό μη διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο όρια αναφλεξιμότητας: 4-75 % κ.ο. στον αέρα (20 o C)

Διαβάστε περισσότερα

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Ν. Κανελλόπουλος Ιόνιο Πανεπιστήµιο, kane@ionio.gr Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. kane@cti.gr 5/5/2008 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρουσιαζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επιστηµονική κοινότητα επισηµαίνει ότι τα χαρακτηριστικά των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία µεταβάλλονται. Σε αυτό συµβάλλουν οι κλιµατικές αλλαγές, οι οποίες προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος Παύλος. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή. Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» ACSTAC 2012

Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος Παύλος. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή. Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» ACSTAC 2012 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΔΥΣΦΟΡΙΑΣ (DISCOMFORT INDEX) ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ (HEAT INDEX) ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 2010 Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE Διαδικτυακή υπηρεσία FLIRE*-G.FMIS : Υποστήριξη Πρόληψης δασικών Πυρκαγιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση * LIFE11ENV/GR/975 Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE, To έργο FLIRE «FLIRE: Floods & fire Risk

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική Μοντελοποίηση Διάδοσης Φωτιάς σε Κτίρια

Υπολογιστική Μοντελοποίηση Διάδοσης Φωτιάς σε Κτίρια ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Εργαστήριο Ετερογενών Μιγμάτων και Συστημάτων Καύσης Υπολογιστική Μοντελοποίηση Διάδοσης Φωτιάς σε Κτίρια Δ. Κοντογεώργος, Δ. Κολαΐτης, Μ. Φούντη,

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρόθειο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο έχει χαρακτηριστική οσμή (σαν χαλασμένα αυγά) τοξικό διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο βαρύτερο του αέρα (σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ - πρόληψη και ελαχιστοποίηση κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς - περιορισμό της έντασης και των δυνατοτήτων μετάδοσής της - ύπαρξη δρόμων διαφυγής - περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά)

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά) ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/05/2010 ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 07:30 10:00 π.μ. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα

Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα Βαγγέλης Τσούκας Γενικά - Πρόβλεψη Θερμικών Οι ανεμοπόροι συνήθως αφιερώνουν πολύ χρόνο στα δελτία καιρού και στα σχετικά site στο internet προκειμένου να έχουν μια ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση...

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση... Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Μην καίτε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά κατά τη διάρκεια των θερινών µηνών. Μην ανάβετε τους θερινούς µήνες υπαίθριες ψησταριές στα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Θέρμανση Μη θερμαινόμενα Ελαφρώς θερμαινόμενα Πλήρως θερμαινόμενα θερμοκήπια Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Κατάλογος Προϊόντων / Σκοπός και Δομή Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. των μαθητών από διάφορους κινδύνους και συμφορές. Υπουργείο Εσωτερικών - Πολιτική Άμυνα Άμυνα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. των μαθητών από διάφορους κινδύνους και συμφορές. Υπουργείο Εσωτερικών - Πολιτική Άμυνα Άμυνα ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ των μαθητών από διάφορους κινδύνους και συμφορές Υπουργείο Εσωτερικών - Πολιτική Άμυνα Άμυνα Υπουργείο Υπουργείο Παιδείας και Παιδείας Πολιτισμούκαι - Γραφείο Πολιτισμού Πολιτικής Άμυνας

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων 1 Πίνακας Περιεχομένων Οδηγίες ασφάλειας...3 Εισαγωγή...4 Σύνδεση φορτίων...4 Κατάσταση Search Mode...4 Πως συνδέεται ο inverter στην μπαταρία...4 Τα καλώδια σύνδεσης...5 Πριν θέσετε σε λειτουργία τον

Διαβάστε περισσότερα

Δεκάλογος της πρόληψης ή έστω της μείωσης του κινδύνου μιας πυρκαγιάς :

Δεκάλογος της πρόληψης ή έστω της μείωσης του κινδύνου μιας πυρκαγιάς : ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ --------------- ΣΧΕΔΙΟ ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ «ΛΟΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΕΤΩΝ» ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Σε περίπτωση που εκδηλωθεί πυρκαγιά στην κατασκήνωση ή κάπου κοντά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 22/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 28/1/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 8, 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ Έκρηξη είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ.

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 5.1 Γενικά Οι γενικοί κανόνες κυκλοφορίας του Κ.Ο.Κ. εφαρμόζονται σε όλα τα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προορίζονται για τη μαζική

Διαβάστε περισσότερα

αστικά στερεά απορρίµµατα

αστικά στερεά απορρίµµατα υνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης βιοαερίου από αστικά στερεά απορρίµµατα Εφαρµογή στον ΧΥΤΑ Ταγαράδων Χριστόδουλος Χατζηδηµούλας, ιευθυντής Λειτουργίας & Συντήρησης Το πρόβληµα των Αστικών Στερεών Απορριµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Στόχος(οι): Η διαπαιδαγώγηση των μαθητών γύρω από το ζήτημα της ενεργειακής αποδοτικότητας στα σχολεία με έμφαση στην χρήση των παραθύρων (εφόσον επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ)

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Υπεύθυνος Μαθήματος Γαλάνης Αθανάσιος Πολιτικός Μηχανικός PhD Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1o A Λυκείου 22 Μαρτίου 28 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β )

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) ΠΥΞΙΔΑ Ν Ο 38 ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) Οι ηλεκτρικές ιδιότητες των υποδημάτων για επαγγελματική χρήση Τα υποδήματα για επαγγελματική χρήση διακρίνονται ως προς τις ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση Η εκστρατεία ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΠΙΟ ΠΡΑΣΙΝΑ (Make Cars Green) στοχεύει στη μείωση των περιβαλλοντικών συνεπειών από την κίνηση των αυτοκινήτων και στο να βοηθήσει τους οδηγούς να σκεφτούν οικολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση διαρροής φυσικού αερίου

Ανάλυση διαρροής φυσικού αερίου Ασφάλεια Φυσικού Αερίου Το παρόν κείμενο βασίζεται σε εισήγηση του Απόστολου Ευθυμιάδη, Δρ. Μηχ., Διπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος Μηχ, στην Ημερίδα για το Φυσικό Αέριο : ΣΜΗΒΕ, Θεσσαλονίκη, 5 Δεκεμβρίου 2003. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Κούταβου, Τ.Θ. 222, 28100 Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλ. & Fax: 26710 29258. Ε-mail: foreasainou@ath.forthnet.gr ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007 Δ.Π.Μ.Σ. Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσομοίωση

Λίγα λόγια για την προσομοίωση Λίγα λόγια για την προσομοίωση Η συγκεκριμένη προσομοίωση με εικονικό εργαστήριο είναι μια ενδιαφέρουσα και αρκετά ελκυστική προσομοίωση για τους μαθητές. Γίνεται αναπαράσταση της κίνησης των φορτίων σε

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα

Ε-News Τεύχος. Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων. Μάιος 2012

Ε-News Τεύχος. Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων. Μάιος 2012 Ε-News Τεύχος 60 Μάιος 2012 Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων To προγράμμα Ωριαίας Ανάλυσης της Carrier (HAP) είναι ένα εργαλείο πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα;

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μόνο κατά την διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας. Επίσης, όταν ένα κινητό βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 21/1/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑ O κίνδυνος πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ

ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΥΡΓΙΑΛΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τα θερμικά είναι ο κινητήρας του αθλήματός μας. Χωρίς αυτά κάθε πτήση θα ήταν μία απλή κατολίσθηση ή στην καλύτερη περίπτωση θα μπορούσαμε να κρατηθούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτό το χειμώνα. Να αφήσουμε τη φωτιά μόνο να μας ζεστάνει. και όχι να μας κάψει

Αυτό το χειμώνα. Να αφήσουμε τη φωτιά μόνο να μας ζεστάνει. και όχι να μας κάψει Αυτό το χειμώνα Δεκέμβρης 2013 Να αφήσουμε τη φωτιά μόνο να μας ζεστάνει και όχι να μας κάψει Συμβουλές για τη χρήση των εναλλακτικών πηγών θέρμανσης, αυτό το δύσκολο χειμώνα Τα τελευταία χρόνια, στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ (ΕΚΡΗΚΤΙΚΟ) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ (ΕΚΡΗΚΤΙΚΟ) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ (ΕΚΡΗΚΤΙΚΟ) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. Εισαγωγή Εκρηκτικό περιβάλλον υπάρχει όπου υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας έκρηξης λόγω μείγματος εύφλεκτου αερίου, ατμού ή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Γ. ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΠΡΟΒΛΕΨΗ-ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ-ΜΕΤΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ) Dr PATRICK VANHONACKER

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΝΕΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ. Σύμφωνες με τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές όλης της Ευρώπης!!

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΝΕΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ. Σύμφωνες με τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές όλης της Ευρώπης!! ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΝΕΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ Σύμφωνες με τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές όλης της Ευρώπης!! ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ADURO Asgård ΜΟΝΤΕΛΟ Σελίδα Asgård 1 3 Asgård

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Α1) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΗΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ Ο ηλιακός τοίχος Trombe και ο ηλιακός τοίχος μάζας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Φίλτρο σωματιδίων καυσίμου ντίζελ

Φίλτρο σωματιδίων καυσίμου ντίζελ Φίλτρο σωματιδίων καυσίμου ντίζελ 12.07 - Οδηγίες χρήσης g 51145780 DFG 316-320 08.10 DFG 316s-320s DFG 425-435 DFG 425s-435s Πρόλογος Για την ασφαλή χρήση του μεταφορέα διαδρόμου απαιτούνται γνώσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χώρα, Πόλη Ελλάδα, Αρχάνες Μελέτη περίπτωσης Όνομα Δήμου: Αρχανών κτιρίου: Όνομα σχολείου: 2 Δημοτικό Σχολείο Αρχανών Το κλίμα στις Αρχάνες έχει εκτεταμένες περιόδους ηλιοφάνειας, Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

" ιαχείριση ασικών Πυρκαγιών µε την Πλατφόρµα Προσοµοίωσης i-protect"

 ιαχείριση ασικών Πυρκαγιών µε την Πλατφόρµα Προσοµοίωσης i-protect ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ " ιαχείριση ασικών Πυρκαγιών µε την Πλατφόρµα Προσοµοίωσης i-protect" Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Με τη διαδικασία Derating, ο μετατροπέας μειώνει την απόδοσή του, ώστε να προστατεύσει τα εξαρτήματα από υπερθέρμανση. Αυτό το έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΛΟΓΩ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΛΟΓΩ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΛΟΓΩ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ Ιούνιος 2014 1 Αθήνα, 17-7-2014 Αρ. πρωτ. : οικ. 663 ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις μετάδοσης δασικών πυρκαϊών με καύτρες στην Ελλάδα

Παρατηρήσεις μετάδοσης δασικών πυρκαϊών με καύτρες στην Ελλάδα Περίληψη Παρατηρήσεις μετάδοσης δασικών πυρκαϊών με καύτρες στην Ελλάδα Αθανασίου Μιλτιάδης 1, Ξανθόπουλος Γαβριήλ 2 1 Γραφείο Περιβαλλοντικών Μελετών Μ. Αθανασίου Θωμά Παλαιολόγου 8, 13673 Αχαρνές, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 9 Ευχαριστίες 12 Το βιβλίο αυτό 13 Πώς να αξιοποιήσετε στο έπακρο το βιβλίο αυτό 19. Λίγα πράγματα που πρέπει να ξέρετε πριν ξεκινήσετε

Πρόλογος 9 Ευχαριστίες 12 Το βιβλίο αυτό 13 Πώς να αξιοποιήσετε στο έπακρο το βιβλίο αυτό 19. Λίγα πράγματα που πρέπει να ξέρετε πριν ξεκινήσετε Περιεχόμενα Πρόλογος 9 Ευχαριστίες 12 Το βιβλίο αυτό 13 Πώς να αξιοποιήσετε στο έπακρο το βιβλίο αυτό 19 Μέρος 1 Μέρος 2 Μέρος 3 Λίγα πράγματα που πρέπει να ξέρετε πριν ξεκινήσετε 1 Απαιτούμενο υπόβαθρο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής. Τα συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής παρουσιάζουν τα

Συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής. Τα συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής παρουσιάζουν τα Συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής Τα συστήματα μεταβλητής πολλαπλής εισαγωγής παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια ραγδαία αύξηση στους κινητήρες παραγωγής. Χρησιμοποιούνται ως μέσα βελτίωσης της ροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας. 1 Οι εργασίες που γίνονται κατά τη διαδικασία επεξεργασίας ξύλου και παραγωγής επίπλων, εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως σκόνη ξύλου (κατά τη διάρκεια της μηχανικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα