ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ"

Transcript

1 Των D. Viegas 1 και Γ. Ευτυχίδη 2 Εισαγωγή Η δασοπυρόσβεση έχει πολλά κοινά στοιχεία με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Απαιτεί πειθαρχία, οργάνωση, σεβασμό της ιεραρχίας, μαζικές μετακινήσεις προσωπικού και εξοπλισμού, τακτική αεροπορική υποστήριξη και μεγάλες περιόδους μάχης και ψυχολογικής πίεσης, μέχρι να ελεγχθεί «ο εχθρός» (Mangan 2007). Παρόλα αυτά, υπάρχει και μία σημαντική διαφορά. Στη δασοπυρόσβεση δεν προβλέπονται απώλειες, όπως συμβαίνει στις αποστολές του στρατού. Και όμως, τα θύματα στον πόλεμο με τη φωτιά αυξάνονται συνεχώς, σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι απώλειες αυτές μπορούν να αποφευχθούν με κατάλληλη εκπαίδευση σχετικά με την ιδιαίτερη συμπεριφορά της πυρκαγιάς και με τη γνώση και εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας της δασοπυρόσβεσης. Κατά τη διάρκεια μιας δασικής πυρκαγιάς, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο η εξάπλωση του μετώπου να επιταχυνθεί ξαφνικά. Η απότομη αυτή αύξηση του ρυθμού διάδοσης είναι υπεύθυνη, σε πολλές περιπτώσεις, για θανατηφόρα ατυχήματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Η απότομη αλλαγή της συμπεριφοράς της φωτιάς σχετίζεται με διάφορους παράγοντες και φαινόμενα, τα οποία παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο. Επειδή το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε ρέματα, χαράδρες και απότομες πλαγιές και συνοδεύεται από ισχυρούς ανοδικούς ανέμους, είναι κοινά γνωστό σαν «φαινόμενο καμινάδας» ή «blow up». Ο όρος «blow-up» δε μεταφράζεται ακριβώς στα ελληνικά. Μπορεί, όμως, να χρησιμοποιηθεί ο όρος «ξέσπασμα ή έκρηξη της πυρκαγιάς», καθώς το φαινόμενο προσομοιάζει με τις ηφαιστειακές εκρήξεις, κατά τις οποίες ενεργοποιείται ξαφνικά μια ισχυρή ανοδική διαδικασία. Η φάση της έκρηξης στη συμπεριφορά της πυρκαγιάς έχει συνδεθεί, κατά το παρελθόν, με θανατηφόρα ατυχήματα σε χώρες, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, οι Η.Π.Α. και πολλές άλλες. Στην Ελλάδα (Xanthopoulos 2007), εκρήξεις στη συμπεριφορά πυρκαγιών έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών που έγιναν αιτία για την απώλεια δασοπυροσβεστών στον Πύργο το 1990, στον Καρέα το 1998, στη Χίο το 1999 και πρόσφατα, στο Ρέθυμνο, στην Κρήτη. Για όλες σχεδόν τις περιπτώσεις ατυχημάτων στις ΗΠΑ, υπάρχει αναλυτική τεκμηρίωση του συμβάντος και της θανατηφόρας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τυπικά παραδείγματα αποτελούν η φωτιά στο Rattlesnake, όπου σκοτώθηκαν πέντε δασοπυροσβέστες το 1953, το ατύχημα στην πυρκαγιά του Mann Gulch, στο οποίο βρήκαν το θάνατο 13 δασοπυροσβέστες, η φωτιά στο South Canyon το 1994, όπου έχασαν τη ζωή τους 14 άτομα, η πυρκαγιά στο φαράγγι Cramer το 2003 και η φωτιά στο Thirty Mile, στην οποία σκοτώθηκαν τέσσερα άτομα σαν αποτέλεσμα της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς (Mangan 2007). Η τεκμηρίωση αυτή χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με μοντέλα συμπεριφοράς της πυρκαγιάς για ανάλυση των ατυχημάτων, σύνταξη αναφορών και βελτίωση των κανόνων ασφαλείας στη δασοπυρόσβεση. Η μεταβαλλόμενη συμπεριφορά της πυρκαγιάς Η συμπεριφορά της πυρκαγιάς επηρεάζεται από τη βλάστηση, την τοπογραφία και τις μετεωρολογικές συνθήκες. Οι τρεις αυτοί παράγοντες δε λειτουργούν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον. Αλληλεπιδρούν και σχηματίζουν ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, που καθορίζει το πλαίσιο συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Αυτό σημαίνει ότι, κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, τα χαρακτηριστικά των παραγόντων που προαναφέραμε, μεταβάλλονται διαρκώς όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στο χρόνο. Επομένως, τα χαρακτηριστικά της πυρκαγιάς, όπως η ταχύτητα διάδοσης, η θερμική ένταση, το ύψος της φλόγας και η εκλυόμενη ενέργεια από το μέτωπο δεν είναι σταθερά, αλλά μεταβάλλονται διαρκώς. Για το λόγο αυτό, το τρίγωνο της συμπεριφοράς της φωτιάς πρέπει να εξετάζεται και από μία τέταρτη διάσταση, αυτήν του χρόνου (Viegas 2006). Είναι γνωστό ότι η πυρκαγιά διαδίδεται με τρεις βασικούς τρόπους. Με επαφή με τις φλόγες, με ακτινοβολία και με μεταφορά θερμών αερίων μαζών. Τα διαθέσιμα μοντέλα εκτίμησης της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, όπως το BEHAVE (Andrews 1986), το οποίο είναι το περισσότερο χρησιμοποιούμενο επιχειρησιακά μοντέλο, ενσωματώνουν στους υπολογισμούς τους τη διάδοση με ακτινοβολία. Για το λόγο αυτό, δεν προβλέπουν την επίδραση της μεταφοράς των θερμών αερίων μαζών στην 26

2 Εικ. 1: Χρήση πειραματικής τράπεζας καύσης του ADAI, για προσομοίωση πυρκαγιάς σε πλαγιά με ρυθμιζόμενες συνθήκες ανέμου (αριστερά) και σε χαράδρα με ρυθμιζόμενη διατομή και κλίση. εξάπλωση και τη συμπεριφορά της φωτιάς. Τα υπάρχοντα μοντέλα αποδέχονται ότι η εξάπλωση της πυρκαγιάς βασίζεται κυρίως στη μεταφορά της θερμότητας με ακτινοβολία και εκτιμούν ότι η διάδοση γίνεται με σταθερό ρυθμό, επειδή θεωρούν ότι οι παράμετροι που καθορίζουν την ταχύτητα της πυρκαγιάς (τύπος καυσίμου, κλίση και άνεμος) διατηρούν σταθερές τιμές στο χρόνο. Σε πολλές, όμως, περιπτώσεις, αυτό δεν είναι αλήθεια. Αντίθετα, η συμπεριφορά της πυρκαγιάς επηρεάζεται εκτός των παραπάνω τριών βασικών παραμέτρων και από το χρόνο. Η ταχύτητα δηλαδή μιας πυρκαγιάς, που διαδίδεται στο ίδιο καύσιμο, με σταθερό άνεμο και κλίση, είναι διαφορετική μετά από 10 λεπτά εξάπλωσης και διαφορετική (μεγαλύτερη), μετά από μισή ώρα (Vaz et al 2004). Αυτό δείχνει, ότι η δασική πυρκαγιά δεν είναι ένα τοπικό φαινόμενο. Για να προβλέψουμε τη συμπεριφορά της διαχρονικά, κατά τη διάρκεια ενός συμβάντος, πρέπει να συνεκτιμήσουμε την πορεία της στο χώρο και το χρόνο και όχι απλά να κάνουμε υπολογισμούς με βάση τοπικές μετρήσεις, με τιμές των παραμέτρων πριν από την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Η έντονη και σύνθετη τοπογραφία των μεσογειακών περιοχών, σε συνδυασμό με την πυρόφιλη θαμνώδη και ποώδη βλάστηση, διαμορφώνει ένα περιβάλλον, το οποίο ευνοεί ιδιαίτερα τα ξεσπάσματα της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τέτοια συμπεριφορά παρατηρείται πολύ συχνά στις πυρκαγιές των νοτίων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά τη σοβαρότητα και σπουδαιότητα του φαινομένου, ιδιαίτερα σε σχέση με θέματα ασφάλειας και προστασίας των δασοπυροσβεστών, δεν υπάρχει εκτεταμένη έρευνα για την ερμηνεία και ανάλυσή του, ώστε να ενημερωθούν οι επαγγελματίες της δασοπυρόσβεσης για τα χαρακτηριστικά και τις νομοτέλειες, που το διέπουν (Viegas 2006). Σημαντική δουλειά στο συγκεκριμένο θέμα έχει γίνει, στην Ευρώπη, από την ερευνητική ομάδα ADAI του Πανεπιστημίου της Coimbra, στην Πορτογαλία. Η ομάδα αυτή ερευνά συστηματικά τα θέματα εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς και το φαινόμενο της καμινάδας τα τελευταία 15 χρόνια, σε συνεργασία με πολλούς φορείς και οργανισμούς από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το αποτέλεσμα της έρευνας της ομάδας του ADAI είναι η ανάπτυξη ενός μαθηματικού μοντέλου, με το οποίο μπορεί να προβλεφθεί η συμπεριφορά της πυρκαγιάς, κατά τη φάση της έκρηξης, σε ιδιαίτερους τοπογραφικούς σχηματισμούς, όπως χαράδρες και απότομες πλαγιές. Το μοντέλο αυτό βασίζεται σε ανάλυση δεδομένων και παρατηρήσεων από καύσεις δασικής καύσιμης ύλης σε περιβάλλον εργαστηρίου (Εικόνα 1) και σε αεροσήραγγες, πειραματικές υπαίθριες πυρκαγιές, που διοργανώνει το Πανεπιστήμιο της Coimbra κάθε Άνοιξη από το 1998 και πραγματικά επεισόδια πυρκαγιών, σε πολλές χώρες της Νοτίου Ευρώπης. Η έκρηξη της πυρκαγιάς Όπως αναφέρθηκε ήδη, η απλούστευση, η οποία γίνεται για πρακτικούς λόγους και η οποία μοντελοποιεί τη διαδικασία διάδοσης της πυρκαγιάς με σταθερή ταχύτητα, δεν είναι ικανή να υποστηρίξει την πρόβλεψη της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Η ανάγκη αυτή μπορεί να καλυφθεί από εξειδικευμένα μαθηματικά μοντέλα, όπως το μοντέλο του ADAI, που αναφέραμε προηγουμένως. Το μοντέλο αυτό στηρίζεται στην αρχή, ότι η εξάπλωση της πυρκαγιάς σε ανωφέρειες επηρεάζεται από τα ρεύματα, τα οποία δημιουργεί η καύση της βλάστησης, με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται διαρκώς ο ρυθμός εξάπλωσης, παρά το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες διατηρούνται σταθερές. Έτσι, τα συμβατικά μοντέλα εξάπλωσης μπορεί να είναι χρήσιμα για την απόδοση του μέσου ρυθμού εξάπλωσης, αδυνατούν, όμως, να προβλέψουν ή να εκτιμήσουν στιγμιαίες αποκλίσεις της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, οι οποίες, όμως, μπορεί να είναι κρίσιμες και επικίνδυνες. Πειραματικά αποτελέσματα της ομάδας του ADAI έδειξαν ότι η φωτιά εξαπλώνεται με διαφορετική ταχύτητα διάδοσης τόσο στο χώρο όσο και στο χρόνο, κυρίως σαν συνέπεια της μεταβολής των χαρακτηριστικών καύσης της βλάστησης και του ανέμου, που δημιουργεί η ίδια η πυρκαγιά. Λόγω της θέρ- 27

3 Εικ. 2: Αναπαράσταση εξάπλωσης πυρκαγιάς σε τοπογραφία χαράδρας, χωρίς επίδραση ανέμου, στο εργαστήριο του ADAI. μανσης των αερίων μαζών στην περιοχή της καύσης και της διαφοράς θερμοκρασίας από τις υπερκείμενες στην περιοχή αέριες μάζες, η πυρκαγιά δημιουργεί ένα δικό της ρεύμα που συμβάλλει στην ένταση των χαρακτηριστικών της. Μία διαφορετική απόπειρα ερμηνείας της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς έχει γίνει από το Ινστιτούτο Έρευνας της Γαλλικής Πολιτικής Προστασίας για τις δασικές πυρκαγιές CEREN. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας των Picard και Giroud (Feray-Ferrand et al 2005) η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί να συνδέεται με την παραγωγή και συγκέντρωση -λόγω βαρύτητας- εύφλεκτων πτητικών αερίων σε τοπογραφικούς θύλακες, στους πρόποδες των πλαγιών και στις εισόδους και την κοίτη φαραγγιών. Σχηματίζονται έτσι «φούσκες» από εύφλεκτα αέρια, οι οποίες εκρήγνυνται, όταν η φωτιά φτάσει σε εκείνο το σημείο. Το φαινόμενο παρατηρείται μετά από περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας και έντονης ηλιοφάνειας. Η ερμηνεία αυτή διερευνάται ακόμη, πλην όμως δείχνει πολύ περιοριστική, για να μπορέσει να εξηγήσει την ένταση, την έκταση και την επαναληψιμότητα του φαινομένου της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Ας θεωρήσουμε την περίπτωση μιας φωτιάς, η οποία ξεκινάει από μία σχετικά επίπεδη περιοχή και διαδίδεται σε μία πλαγιά ή χαράδρα. Η φωτιά, αρχικά, εάν δε φυσά άνεμος, θα αναπτυχθεί σε σχήμα σχεδόν κυκλικό (εφόσον καίει ένα ομοιογενές και ομοιόμορφο στρώμα δασικών καυσίμων), με πολύ αργό ρυθμό. Αρχίζοντας να ανεβαίνει στην πλαγιά, θα παρατηρήσουμε ότι, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, το μέτωπο σχηματίζει φλόγες μεγαλύτερου ύψους και επιταχύνεται, καθώς δέχεται τη θερμότητα από όλη την υπόλοιπη περιοχή ή τη φωτιά που βρίσκεται πίσω από αυτό (Εικόνα 2). Η αύξηση του ύψους της φλόγας προκαλεί αντίστοιχη αύξηση της κίνησης των αερίων ρευμάτων, στην περιοχή μπροστά από το μέτωπο, γεγονός που κάνει την αντίδραση της καύσης εκεί περισσότερο έντονη. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται διαρκώς, κατά την εξάπλωση της πυρκαγιάς προς τα ανάντη, με αποτέλεσμα η ταχύτητα να αυξάνει διαρκώς, επηρεαζόμενη βέβαια σε κάποιο βαθμό και από την ομοιομορφία της κατανομής του καυσίμου, στο στρώμα στο οποίο εξαπλώνεται. Οι παρατηρήσεις έχουν δείξει ότι, όταν φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης -σε συνθήκες ελάχιστης κλίσης και απουσίας ανέμου- μπορεί η ταχύτητα διάδοσής της να πολλαπλασιαστεί ακόμη και 100 φορές. Αυτό σημαίνει ότι Εικ. 3: Ο κόκκινος κύκλος, στην αριστερή εικόνα, δείχνει την περιοχή που σημειώθηκε το ατύχημα στο Rattlesnake. Η εικόνα δεξιά δείχνει με κόκκινο-καφέ χρώμα την περιοχή που το μοντέλο προσδιόρισε σαν υψηλού κινδύνου για έκρηξη της πυρκαγιάς. 28

4 α Εικ. 4: Στην εικόνα α βλέπουμε την εξάπλωση της πυρκαγιάς στο φαράγγι Cramer, ενώ στην εικόνα β φαίνεται η σχέση της ταχύτητας της πυρκαγιάς (μαύρες στιγμές) με την αντίστοιχη εκτίμηση του μοντέλου του Viegas, για το ίδιο διάστημα (καμπύλη). η πυρκαγιά μπορεί ξαφνικά να κινηθεί με εκατονταπλάσια ταχύτητα από την παρατηρούμενη μέχρι εκείνη τη στιγμή, ένα δυναμικό το οποίο είναι εκτός ελέγχου οποιουδήποτε μηχανισμού καταστολής και το οποίο εκμηδενίζει κάθε μέτρο ασφάλειας. Στη φάση της έκρηξης, η μεταφορά της θερμότητας με τις αέριες μάζες που δημιουργεί η πυρκαγιά, προκαλεί ξαφνικά ισχυρούς ανέμους, που εκδηλώνονται με ένα χαρακτηριστικό υπόκωφο θόρυβο, ο οποίος είναι αρκετά γνώριμος στους δασοπυροσβέστες. Ο θόρυβος αυτός συνδυάζεται, πολλές φορές, λανθασμένα, με περίεργα ατμοσφαιρικά φαινόμενα, που θεωρείται ότι προκαλούν την έκρηξη της πυρκαγιάς. Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι η πυρκαγιά δημιουργεί η ίδια τις συνθήκες, που οδηγούν στην εκρηκτική συμπεριφορά της, ανεξάρτητα από τις συνθήκες που επικρατούν γύρω της. Με την προϋπόθεση ύπαρξης ομοιόμορφα κατανεμημένης βλάστησης, η πυρκαγιά εξαπλώνεται σε μια πλαγιά, όπως περιγράφτηκε παραπάνω, μέχρι να φτάσει σε έκρηξη, ανεξάρτητα από τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Όσο πιο απότομη είναι η πλαγιά ή όσο πιο στενή είναι μια χαράδρα, τόσο πιο γρήγορα θα φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης. Εάν η πλαγιά δεν είναι αρκετά απότομη ή δεν έχει ικανό μήκος, μπορεί να καεί ολόκληρη, χωρίς η πυρκαγιά να φτάσει σε σημείο ξεσπάσματος. Σε περιπτώσεις μεγάλων κλίσεων, δηλαδή πάνω από 30 ο (58%), η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί να παρατηρηθεί στα πρώτα μόλις λεπτά της εξάπλωσης (Viegas 2006). Το μοντέλο του ADAI εστιάζεται σε χρονικές εκτιμήσεις για τον προσδιορισμό του χρονικού σημείου, στο οποίο η πυρκαγιά θα φτάσει στη φάση της έκρηξης, ανάλογα με το τοπίο και τον τύπο του καυσίμου. Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί ότι η πυρκαγιά μπορεί να φτάσει στη φάση του ξεσπάσματος σε 5-10 λεπτά, στην περίπτωση που καίει ποώδη βλάστηση, ενώ στην περίπτωση θάμνων και φρυγάνων χρειάζεται αντίστοιχα λεπτά, με την προϋπόθεση ότι όλες οι άλλες παράμετροι παραμένουν αμετάβλητες. Φαίνεται, λοιπόν, από τις παρατηρήσεις ότι, εκτός της τοπογραφίας, ο τύπος καυσίμου είναι β σημαντικός για τον προσδιορισμό του χρόνου της έκρηξης. Το μοντέλο που έχει αναπτυχθεί από το ADAI, ερμηνεύει και τυποποιεί την εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς, με απόλυτα τεκμηριωμένο τρόπο. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση πολλών επεισοδίων εκρηκτικής συμπεριφοράς πυρκαγιών, στις Η.Π.Α. Οι αμερικανικές υπηρεσίες δίνουν μεγάλη σημασία και προτεραιότητα στα θέματα ασφάλειας, κατά τη δασοπυρόσβεση. Συλλέγουν, διατηρούν και δημοσιεύουν στοιχεία για τις συνθήκες των πυροσβεστικών επιχειρήσεων, προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσουν σε γνώση τα ατυχήματα, που είναι φυσικό να συμβαίνουν. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης του μοντέλου του ADAI στην ανάλυση της έκρηξης της πυρκαγιάς του Rattlesnake, στο δημόσιο δάσος του Mendocino στην Καλιφόρνια, τον Ιούλιο του 1953, που έγινε από την Oμάδα Aνάλυσης Eπιχειρησιακών Yπηρεσιών της Αμερικανικής Δασικής Υπηρεσίας (Fites 2006), φαίνεται στην Εικόνα 3. Αντίστοιχο παράδειγμα εφαρμογής του μοντέλου στην έκρηξη της πυρκαγιάς στο φαράγγι Cramer, όπου έχασαν τη ζωή τους δύο δασοπυροσβέστες, 50 χρόνια αργότερα (Ιούλιος 2003), φαίνεται στην Εικόνα 4. Η αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης Ένας βασικός παράγοντας, που καθορίζει τη μεταβολή της ταχύτητας διάδοσης της πυρκαγιάς στο χρόνο, είναι η αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης μπροστά από το μέτωπο, λόγω της μεταφοράς θερμών αέριων μαζών, που δημιουργούνται στη ζώνη της καύσης. Οι μάζες αυτές είτε με τη βοήθεια της κλίσης της πλαγιάς είτε με τον άνεμο, που δημιουργεί η καύση, περιβάλλουν μία μεγάλη έκταση μπροστά από το ενεργό μέτωπο και μειώνουν την περιεχόμενη υγρασία στη ζωντανή καύσιμη ύλη, επιταχύνοντας την κίνηση του μετώπου. Ο ρυθμός εξάπλωσης της πυρκαγιάς καθορίζεται από τα λεπτά καύσιμα, αλλά επίσης από την περιεχόμενη υγρασία στα ζωντανά καύσιμα. Η ζωντανή βλάστηση είναι αυτή η οποία καθυστερεί την εξάπλωση της πυρκαγιάς, καταναλώνοντας μεγάλο μέρος της εκλυόμενης από την πυρκαγιά θερμότητας για την εξάτμιση της υψηλής υγρασίας, που περιέχεται στην κόμη των δέντρων και θάμνων. Η μεταφορά των θερμών αερίων μαζών από τη ζώνη της καύσης, στην περιοχή μπροστά από το μέτωπο, μειώνει σταδιακά την περιεχόμενη υγρασία της ζωντανής βλάστησης από τα υψηλά ποσοστά του 70-90% σε μερικά εκατοστά, ξεραίνοντάς τη τελείως. Προσομοιώνοντας την εξέλιξη της πυρκαγιάς με το λογισμικό GR-BEHAVE και την τυπολογία δασικών καυσίμων ΠΡΟΜΗ- ΘΕΑΣ (Riano και άλλοι 2002) κάτω από αντίστοιχες συνθήκες, η ομάδα της ΑΛΓΟΣΥΣΤΕΜΣ παρατήρησε ότι η ταχύτητα διάδοσης, λόγω της μείωσης της υγρασίας της ζωντανής βλάστησης, πολλαπλασιάζεται σημαντικά, όπως φαίνεται στο επόμενο διάγραμμα (Εικόνα 5). Η προσομοίωση έγινε με κλίση περιοχής 10% και απουσία ανέμου. Λήφθηκε υπ όψιν μόνο το ρεύμα, που δημιουργεί η ίδια η πυρκαγιά. 29

5 Εικ. 5: Η πυρκαγιά επιταχύνεται στον ίδιο τύπο καυσίμου με το χρόνο (φάση της πυρκαγιάς). Η τυπολογία δασικών καυσίμων ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ αντιστοιχεί σε χορτολίβαδα και αγρούς (1), φρύγανα (2), χαμηλούς (3) και ψηλούς (4) θάμνους, συστάδες χωρίς υπόροφο (5), συστάδες με μέτριο υπόροφο (6), συστάδες με ψηλό και πυκνό υπόροφο (7). Είναι, λοιπόν, φανερό ότι η ταχύτητα εξάπλωσης (στο ίδιο καύσιμο και στις ίδιες συνθήκες περιβάλλοντος) επιταχύνεται συνεχώς, επειδή όσο περνάει η ώρα, τόσο περισσότερο αφυδατώνεται η ζωντανή βλάστηση στην κατεύθυνση της εξάπλωσης της πυρκαγιάς, λόγω της επίδρασης των θερμών αερίων μαζών που την περιβάλλει. Έκρηξη παρατηρείται στα καύσιμα, όπου υπάρχει συμμετοχή της ζωντανής βλάστησης στο στρώμα του καυσίμου. Η προσέγγιση των φάσεων συμπεριφοράς στη χρονική εξέλιξη της πυρκαγιάς ενσωματώνει τη διάσταση της μεταφοράς της θερμότητας με τις θερμές αέριες μάζες και σε συνδυασμό με το μοντέλο του Rothermel, το οποίο αναπαριστά τη μεταφορά της θερμότητος με ακτινοβολία, είναι δυνατό να έχουμε μία ένδειξη για τη δυναμική της πυρκαγιάς. Η κάθε φάση της πυρκαγιάς ορίζεται από ένα σταδιακά μεταβαλλόμενο σετ παραμέτρων υγρασίας, στο στρώμα του καυσίμου. Οι φάσεις αυτές αφορούν τις αρχικές συνθήκες, την αφυδάτωση της νεκρής καύσιμης ύλης πολύ μικρών έως μετρίων διαστάσεων, την αφυδάτωση της ζωντανής βλάστησης, τη φάση αυτανάφλεξης και την έκρηξη της πυρκαγιάς. Ο χρόνος της κάθε φάσης δεν είναι ορισμένος και καθορίζεται από ένα σύνολο παραγόντων, με κυρίαρχους την πορεία της πυρκαγιάς, την τοπογραφία και τον τύπο του καυσίμου. Παράλληλα με την ταχύτητα, η θερμική ένταση της πυρκαγιάς αυξάνεται με τις φάσεις εξέλιξης της πυρκαγιάς και οδηγείται σε παράλληλη έκρηξη. Στο επόμενο διάγραμμα (Εικόνα 6), φαίνονται τα αποτελέσματα της προσομοίωσης εξέλιξης της θερμικής έντασης μιας πυρκαγιάς, για τα καύσιμα της τυπολογίας ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ. Επειδή η κλίση της περιοχής επηρεάζει τη θερμική ένταση της πυρκαγιάς περισσότερο από την ταχύτητα του ανέμου, η έκρηξη της έντασης είναι αναλογικά ισχυρότερη από εκείνη της ταχύτητας. Σύμφωνα με τα προηγούμενα, εάν η περιεχόμενη στη ζωντανή καύσιμη ύλη υγρασία μειωθεί απότομα, τότε η διάδοση της πυρκαγιάς παρουσιάζει ένα ξέσπασμα, διανύοντας μεγάλη απόσταση σε μηδενικό σχεδόν χρόνο. Τέτοιες περιπτώσεις παρατηρούνται, όταν η πυρκαγιά εξαπλώνεται από μικρότερη σε μεγαλύτερη κλίση, ακόμη και χωρίς άνεμο, στον ίδιο τύπο καυσίμου ή όταν η πυρκαγιά αλλάζει καύσιμο, κινούμενη από ένα αργό (πχ. υψηλοί θάμνοι) σε ένα γρήγορο (π.χ. χόρτα) τύπο. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά των καταστάσεων (κλίσεις, καύσιμα κ.λπ.), τόσο εντονότερη είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς και τόσο πιο γρήγορα φτάνει η πυρκαγιά στο ξέσπασμα. Η έκταση της περιοχής, η οποία υποβάλλεται κάθε στιγμή της πυρκαγιάς, σε στρες εξάτμισης, καθώς και ο ρυθμός απώλειας υγρασίας από τα ζωντανά καύσιμα καθορίζει την έκταση και την ένταση του ξεσπάσματος της πυρκαγιάς. Η αφυδάτωση μετατρέπει τη ζωντανή βλάστηση σε νεκρή καύσιμη ύλη, πολλαπλασιάζοντας το φορτίο της νεκρής βιομάζας μικρών διαστάσεων. Αυτό το γεγονός, διαφοροποιεί τα χαρακτηριστικά του καυσίμου, προκαλώντας εντελώς διαφορετική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Πρακτικές συνέπειες Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τη σχέση πολλών ατυχημάτων με την εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Ιδιαίτερα όταν αυτή εκδηλώνεται στο αρχικό στάδιο της πυρκαγιάς ή κάτω από μετεωρολογικές και τοπογραφικές συνθήκες που δεν προϊδεάζουν για αλλαγή της συμπεριφοράς της (π.χ. επίπεδες περιοχές, άπνοια κ.λπ.), ο κίνδυνος είναι πολύ σοβαρός. Ακόμη και έμπειροι δασοπυροσβέστες είναι πιθανόν να παρασυρθούν σε λάθος εκτιμήσεις, κάτω από τέτοιες συνθήκες. Όταν ένα πεζοπόρο τμήμα φτάνει να κατασβήσει μια πυρκαγιά στους πρόποδες μιας πλαγιάς, η αργή διάδοση της πυρκαγιάς μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο έλεγχος θα είναι εύκολος. Χτυπώντας τη φωτιά από πίσω, οι δασοπυροσβέστες συνήθως την ακολουθούν στην πλαγιά, όπου εξαπλώνεται, προσπαθώντας να την περιορίσουν με πλευρική κατάσβεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποφασίζεται να βγουν οι δασοπυροσβέστες μπροστά από το μέτωπο σε δρόμους ή κορυφές, δηλαδή σε σημεία που διευκολύνουν τον έλεγχο και την κατάσβεση, για να ανακόψουν την εξάπλωση του μετώπου. Εάν η κίνηση αυτή πραγματοποιηθεί πριν η πυρκαγιά φτάσει στη φάση της έκρηξης της συμπεριφοράς της, οι συνέπειες μπορεί να είναι μοιραίες (Viegas 2006). Η έκρηξη της πυρκαγιάς μπορεί όχι μόνο να αιφνιδιάσει και να εγκλωβίσει τους δασοπυροσβέστες, αλλά να κάνει τη συμπεριφορά της για κάποιο χρονικό διάστημα εντελώς ανεξέλεγκτη από οποιοδήποτε κατασταλτικό μηχανισμό. Πυρκαγιές με φλόγες πάνω από 20μ. ή ένταση πάνω από Kw/m δεν είναι αντιμετωπίσιμες. Τα χαρακτηριστικά μιας πυρκαγιάς, στη φάση της έκρηξης, έχουν τιμές υπερπολλαπλάσιες. Για το λόγο αυτό, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της καταστολής, 30

6 Εικ. 6: Έκρηξη της θερμικής έντασης της πυρκαγιάς σε συνάρτηση με το χρόνο. στους πρόποδες ορεινών ή λοφωδών περιοχών, θα πρέπει να γίνεται πάντοτε με εμπεριστατωμένη εκτίμηση της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς στο χρόνο και τήρηση των κανόνων ασφαλείας. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρώνονται στον έγκαιρο έλεγχο και την κατάσβεση της πυρκαγιάς, πριν αυτή επεκταθεί στους πρόποδες. Είναι βασικός κανόνας ασφαλείας, να μη γίνεται πυρόσβεση στη μέση της πλαγιάς από πεζοπόρα τμήματα, εάν υπάρχει χαμηλότερα ενεργή πυρκαγιά και ειδικά στην περίπτωση, που μεσολαβεί συνεχές στρώμα καυσίμων ανάμεσα στο μέτωπο και τη θέση που επιχειρούν οι δυνάμεις. Η διάταξη επίγειων δυνάμεων, εξοπλισμού και υλικών, στα ανάντη ενός εξελισσόμενου μετώπου, ενέχει πάντοτε σοβαρούς κινδύνους και θα πρέπει να γίνεται μόνο εάν συντρέχουν σοβαροί και ουσιαστικοί λόγοι. Αυτό ισχύει ακόμη και αν η διάταξη αυτή γίνεται σε κορυφογραμμές ή πλατώματα πάνω από το εξελισσόμενο μέτωπο. Το ξέσπασμα της πυρκαγιάς παράγει ζεστά αέρια και ροή θερμότητας, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή και την υγεία των πυροσβεστών. Ακόμη και καθαρισμένες ζώνες μεγάλου πλάτους, όπως οι αντιπυρικές λωρίδες, δεν μπορούν να εγγυηθούν ασφαλή παραμονή, καθώς δεν εξασφαλίζουν προστασία από την εισπνοή θερμών αερίων. Έτσι θα πρέπει να γίνεται εκτίμηση της πιθανότητας εκδήλωσης εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, στην περιοχή που επιχειρούν οι δυνάμεις πυρόσβεσης και να δίνονται οι κατάλληλες οδηγίες στο προσωπικό, ώστε να τηρούνται οι απαραίτητοι κανόνες ασφαλείας της δασοπυρόσβεσης. Οι επιτελείς θα πρέπει να επιλέγουν τακτικές και πρακτικές, που να μην επιτρέπουν την έκθεση του προσωπικού στην κίνηση του μετώπου της πυρκαγιάς, στο μέσον της πλαγιάς. Προφανώς, η εκπαίδευση των δασοπυροσβεστών σε θέματα ασφαλείας μπορεί να βοηθήσει στη σωστή και αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών οδηγιών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε υποδομές, οι οποίες λειτουργούν σε ψηλά σημεία ή κορυφές, όπως πυροφυλάκια, πυλώνες τηλεπικοινωνιών, ανεμογεννήτριες κ.λπ. Οι υποδομές αυτές είναι συχνά εκτεθειμένες στην εκρηκτική συμπεριφορά των πυρκαγιών, λόγω της θέσης τους. Σε περίπτωση που η λειτουργία τους προϋποθέτει ανθρώπινη παρουσία, θα πρέπει το προσωπικό τους να απομακρύνεται, εφόσον υπάρχει ενεργή πυρκαγιά, στις πλαγιές της κορυφής που είναι εγκατεστημένες. Σημαντικός είναι, επίσης, ο κίνδυνος για κατοικίες και κατασκευές τοποθετημένες στα ψηλότερα σημεία δασωμένων πλαγιών, με μεγάλο μήκος κλίσης ή στις κορυφές ορεινών ρεμάτων. Μια περίπτωση με θύματα στην Πορτογαλία Στις 5 Αυγούστου του 2003, ένα ζευγάρι δασοκτήμονες, στη Βόρεια Πορτογαλία, έχασαν τη ζωή τους εξ αιτίας της έκρηξης στη συμπεριφορά μιας πυρκαγιάς, σε μικρή απόσταση από την πόλη Freixo-de-Espada-a-Cinta, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία. Η τοπογραφία της περιοχής, όπου συνέβη το ατύχημα (Εικόνα 6), είναι ένα μεγάλο φαράγγι πάνω από τον ποταμό Douro. Η φωτιά ξεκίνησε στις και παρά τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, οι δασοπυροσβέστες κατάφεραν γρήγορα να την ελέγξουν. Η προσπάθεια κατάσβεσης είχε στόχο να περιοριστεί η επέκταση της φωτιάς προς τα ανάντη της πλαγιάς και να πιεστεί η εξάπλωσή της προς την κοίτη του ποταμού, ώστε να σβήσει. Στις 17:00, η φωτιά θεωρητικά είχε τεθεί υπό πλήρη έλεγχο, εκτός από ένα πολύ μικρό μέτωπο μήκους μικρότερου από 30μ., κοντά στη βάση μιας διπλής χαράδρας, όπου σημειώθηκε αργότερα το θανατηφόρο ατύχημα. Οι δύο δασοκτήμονες έφυγαν από το σπίτι τους με το αυτοκίνητό τους, λίγο πριν από τις 18:00 και πήγαν στο δασόκτημά τους, που βρισκόταν στις πλαγιές του φαραγγιού, για να διαπιστώσουν αν απειλείται από την εξέλιξη της φωτιάς. Βρίσκονταν σε απόσταση περίπου δύο χιλιομέτρων από το μικρό μέτωπο στην είσοδο του φαραγγιού, το οποίο δεν μπορούσαν να δουν λόγω της τοπογραφίας. Αισθάνονταν ασφαλείς, καθώς η φωτιά είχε δηλωθεί υπό έλεγχο και δεν είχαν οπτική επαφή με το μέτωπο. Άφησαν το αυτοκίνητό τους στο δρόμο πάνω από το φαράγγι και κατέβηκαν με τα πόδια, να κάνουν ένα γρήγορο έλεγχο σε μία συστάδα του κτήματος. Γρήγορα ξανανέβηκαν την πλαγιά, για να πάνε στη θέση που είχαν αφήσει το αυτοκίνητό τους. Η έκρηξη της πυρκαγιάς, όμως, τους πρόλαβε πριν φτάσουν εκεί. Η φωτιά που έκαιγε για 20 περίπου λεπτά, στην είσοδο του φαραγγιού, εξελίχθηκε ξαφνικά σε ένα κύμα από φλόγες, που εξαπλώθηκε από τους πρόποδες στην κορυφή της πλαγιάς, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Το κύμα αυτό εγκλώβισε το ζευγάρι των δασοκτημόνων και προκάλεσε το θάνατό τους από ασφυξία, ενώ τυχαίο ήταν το γεγονός ότι δεν υπήρξαν άλλα θύματα ανάμεσα στους δασοπυροσβέστες, που βρίσκονταν στην περιοχή (Viegas 2006). Στην κορυφή του λόφου υπήρχε ένας αυτόματος μετεωρολογικός σταθμός (Α.Μ.Σ.), ο οποίος έπαθε ζημιά από την πυρκαγιά, τα στοιχεία του, όμως, σώθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν για την αναπαραγωγή της συμπεριφοράς της φωτιάς. Τα στοιχεία της θερμοκρασίας και του ανέμου, που κατέγραψε 31

7 Μέση θερμοκρασία αέρα Μέση ταχύτητα ανέμου Εικ. 7: Μέσες τιμές θερμοκρασίας αέρα (αριστερά) και ταχύτητας ανέμου (δεξιά), που καταγράφηκαν στις 5/8/2003 από τον ΑΜΣ του Freixo-de-Espada-a-Cinta. Είναι εμφανής η έκρηξη της πυρκαγιάς στις ο σταθμός, φαίνονται στην Εικόνα 7. Είναι χαρακτηριστική η απότομη διαφοροποίηση των τιμών στο διάστημα της έκρηξης της πυρκαγιάς. Οι τιμές στο διάγραμμα της Εικόνας 7 είναι μέσοι όροι 10λεπτων μετρήσεων, όπως καταγράφηκαν στον καταχωρητή δεδομένων του μετεωρολογικού σταθμού. Στις 18:30', η θερμοκρασία ανέβηκε ξαφνικά και έφτασε, μέσα σε διάστημα δύο διαδοχικών 10λέπτων από 23 ο C σε 58 ο C (μέση τιμή 10λέπτου). Οποιοσδήποτε άνθρωπος εκτεθεί σε αέρια τέτοιων θερμοκρασιών για αντίστοιχο χρονικό διάστημα, δεν είναι δυνατό να επιζήσει. Στο ίδιο διάστημα, η ταχύτητα του ανέμου αυξήθηκε από 15 km/h σε 65 km/h (μέση τιμή), ενώ καταγράφηκαν ταχύτητες μέχρι και 96km/h, που έκαναν την ταχύτητα διάδοσης της πυρκαγιάς αστραπιαία, σε συνδυασμό με τις μεγάλες ποσότητες της αποξηραμένης βλάστησης. Τα παραπάνω δεδομένα, χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο της εκρηκτικής συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, με τη χρήση του μοντέλου του A.D.A.I. και τα αποτελέσματα φαίνονται στην Εικόνα 8. Τα αποτελέσματα αποδεικνύουν τη δυναμική της εξέλιξης της πυρκαγιάς, αλλά και την ικανότητα του μοντέλου να εκτιμήσει την απότομη αύξηση στην ταχύτητα της πυρκαγιάς, μετά την έκρηξη. Η φάση της έκρηξης εκτιμήθηκε από το μοντέλο ότι ξεκίνησε 240 μετά την έναρξη της πυρκαγιάς, δηλαδή στις 18:30. Η εκτίμηση αυτή ταυτίζεται με τις καταγραφές του Μετεωρολογικού Σταθμού του Freixo-de-Espada-a-Cinta. Συμπεράσματα Ανάμεσα σε διάφορες περιπτώσεις ακραίας συμπεριφοράς των δασικών πυρκαγιών, η έκρηξη της πυρκαγιάς είναι, ίσως, η πλέον επικίνδυνη. Αυτό έχει να κάνει με το γεγονός, ότι η έκρηξη εκδηλώνεται απότομα και χωρίς να υπάρχει κάποια προηγούμενη ένδειξη για την αλλαγή της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Τα ατυχήματα που προκαλούνται από την έκρηξη στη συμπεριφορά της φωτιάς, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, που θα πρέπει οι επιτελείς της δασοπυρόσβεσης να αξιολογούν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Ο ορισμός Υπευθύνου Ασφαλείας, σε μεγάλες πυρκαγιές, αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού της δασοπυρόσβεσης, σε όλους τους σύγχρονους οργανισμούς. Έχει διαπιστωθεί ότι, τις περισσότερες φορές που συμβαίνουν τέτοια ατυχήματα, πολύ πριν συμβεί το μοιραίο, παρατηρείται ελλιπής συντονισμός, αδυναμία εφαρμογής του επιχειρησιακού σχεδιασμού ή αδυναμία προσαρμογής στις απαιτήσεις ασφαλείας, που συνδέονται με την αύξηση του μεγέθους της πυρκαγιάς. Τα ατυχήματα, συνήθως, συμβαίνουν σε ελαφρά καύσιμα (χόρτα, φρύγανα, θάμνοι), κλειστές ή μεγάλου μήκους χαράδρες και σε περιπτώσεις αλλαγής της διεύθυνσης του ανέμου. Αυτοί οι παράγοντες θα πρέπει πάντοτε να ελέγχονται κατά το σχεδιασμό των επιχειρήσεων, για να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Τα πιο πολλά ατυχήματα, που σχετίζονται με την έκρηξη της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, συμβαίνουν σε μικρά σχετικά επεισόδια ή σε απομονωμένους τομείς μεγάλων πυρκαγιών και όχι στο κυρίως μέτωπο. Η εφαρμογή κατάσβεσης μέσης πλαγιάς θα πρέπει να αποφεύγεται σε περιπτώσεις που εκτιμάται πιθανή εκδήλωση ακραίας συμπεριφοράς ή έκρηξη της πυρκαγιάς. Το προσωπικό θα πρέπει να ενημερώνεται άμεσα για την επικινδυνότητα και το ενδεχόμενο ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς. Θα πρέπει, επίσης, να προσεχθεί η έκθεση των δασοπυροσβεστών στο μονοξείδιο του άνθρακα. Η επίδραση του μονοξειδίου στον ανθρώπινο οργανισμό είναι αθροιστική. Αυξημένες συγκεντρώσεις επηρεάζουν την ετοιμότητα, την κρίση, την όραση και την εγρήγορση των δασοπυροσβεστών. Αυτό, τους κάνει ακόμη περισσότερο ευάλωτους στην εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Το ξέσπασμα της πυρκαγιάς είναι ένα φαινόμενο, στο οποίο καταλυτικό ρόλο παίζει η τοπογραφία της περιοχής. Για να φτάσει η πυρκαγιά στη φάση της έκρηξης απαιτείται να κινηθεί ανοδικά σε μια πλαγιά με ικανό μήκος, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, που θα οδηγήσουν στην εκδήλωση της εκρηκτικής συμπεριφοράς. Αυτό σημαίνει ότι πυρκαγιές, που ξεκινούν από τους πρόποδες μιας πλαγιάς με σημαντικό μήκος και ομοιόμορφη βλάστηση, έχουν μεγάλες 32

8 Εικόνα 8. Η περιοχή όπου σημειώθηκε το ατύχημα στο Freixo-de-Espada-a-Cinta (αριστερά) και αναπαραγωγή της ταχύτητας εξάπλωσης της πυρκαγιάς με το μοντέλο του ADAI (δεξιά). Σαν αρχή της χρονικής κλίμακας του διαγράμματος, χρησιμοποιήθηκε ο χρόνος εκδήλωσης της έκρηξης της πυρκαγιάς (14.30 ). πιθανότητες να φτάσουν στη φάση της έκρηξης. Η συχνότητα τέτοιων επεισοδίων αυξάνεται σε περιόδους μετά από καύσωνα και εφόσον η βλάστηση είναι ιδιαίτερα αφυδατωμένη μετά από μεγάλη περίοδο ξηρασίας. Οι παραπάνω συνθήκες επιταχύνουν την κίνηση της πυρκαγιάς, καθώς συμβάλλουν με την πάροδο της ώρας στη μείωση της υγρασίας της ζωντανής βλάστησης μπροστά από το μέτωπο, την αύξηση της ποσότητας της νεκρής καύσιμης ύλης λεπτών διαστάσεων και την ενίσχυση του ανέμου, με τη συμβολή ρευμάτων που δημιουργεί η καύση. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο άρθρο αυτό, η εκρηκτική συμπεριφορά της πυρκαγιάς μπορεί να προβλεφθεί. Εν τούτοις, παρόμοιες καταστάσεις εξακολουθούν να αιφνιδιάζουν ακόμη και έμπειρο προσωπικό δασοπυρόσβεσης και θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα συμπεριφοράς της πυρκαγιάς, με στόχο την πρόληψη καταστάσεων που θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή και υγεία. Το μοντέλο του ADAI και οι άλλες προσεγγίσεις που παρουσιάστηκαν στο άρθρο αυτό για την εκτίμηση της φάσης έκρηξης της πυρκαγιάς, μπορεί να χρησιμοποιηθούν επιχειρησιακά, για την υποστήριξη του σχεδιασμού και την οργάνωση της καταστολής. Παρόλα αυτά, η τελική αξιολόγηση της πιθανότητας εκδήλωσης ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς και οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται επί τόπου από τους συντονιστές της δασοπυρόσβεσης, με βάση την εμπειρία και τις αρμοδιότητές τους. Το μοντέλο του ADAI μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο, επίσης, για την αναπαραγωγή και την αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν σε επεισόδια έκρηξης της πυρκαγιάς. Είναι, με άλλα λόγια, ένα εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στην εκπαίδευση των δασοπυροσβεστών, σε θέματα ασφαλείας και να χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση και εξέταση περιπτώσεων ζημιών και ατυχημάτων, που συνδέονται με την ακραία συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Βιβλιογραφία - Andrews, P.L BEHAVE: Fire behavior prediction and fuel modeling system Burn subsystem, Part I. USDA For. Serv. Gen. Tech. Rep. INT Andrews, P.L., και C.H. Chase BEHAVE: Fire behavior and prediction modeling System Burn subsystem, Part II. USDA For. Serv. Gen. Tech. Rep. INT Ferlay-Ferrand, V., Picard, C., Prim, C Approche toxicologique des fumées de feux de forêts, medic/art-medical-4.htm. - Fites, J.A Fire Blow-Up modeling: Implications for Situational Awareness and LCES. Adaptive Management Services Enterprise Team, USDA Forest Service. - Mangan, R.J Wildland Fire Fatalities in the United States: Tech Report 0751-XXXX-MTDC, Missoula, Montana USA (in press, Final version available). - David Riaño, Emilio Chuvieco, Javier Salas, Alicia Palacios-Orueta, και Aitor Bastarrika Generation of fuel type maps from Landsat TM images and ancillary data in Mediterranean ecosystems.can. J. For. Res. 32: DOI: /X NRC Canada. - Vaz, G, André, J. C. S. και Viegas, D. X Fire Spread Model For A Linear Front In A Horizontal Solid Porous Fuel Bed In Still Air. Combustion Science And Technology, Volume 176, Number 2, February 2004, Pp (48). - Viegas, D.X. και L.P. Pita Fire spread in canyons. International Journal of Wildland Fire 13(3) Viegas D.X., Pita L.P., Ribeiro L.M. και Palheiro P Eruptive Fire Behaviour in Past Fatal Accidents. In: Butler, B.W and Alexander, M.E. Eds Eighth International Wildland Firefighter Safety Summit: Human Factors - 10 Years Later; April 26-28, 2005 Missoula, MT. The International Association of Wildland Fire, Hot Springs, SD. - Viegas, D.X Parametric study of an eruptive fire behaviour model. International Journal of Wildland Fire 15(2) Viegas, D.X Anatomy of a Blow-Up, Wildfire Magazine September/ October k. - Xanthopoulos, G Forest fire related deaths in Greece: confirming what we already know. In Proceedings of Wildfire 2007, Sevilla Espana. 1 Ο Domingos Xavier Viegas είναι Διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας Αεροδυναμικών Εφαρμογών ADAI, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Coimbra, Πορτογαλία, 2 Ο Γιώργος Ευτυχίδης είναι Δασολόγος, Υπεύθυνος στο Τμήμα Έ- ρευνας και Ανάπτυξης της εταιρείας ΑΛΓΟΣΥΣΤΕΜΣ Α.Ε., algosystems.gr 33

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation)

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation) Βασιλική Βαρελά 1*, Αθανάσιος Σφέτσος 1, Ιωάννης Μητσόπουλος 2, Γαβριήλ Ξανθόπουλος 3, Διαμάντω Βλαχογιάννη 1, Nικόλαος Γούναρης 1 1 Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Ερευνών, ΙΠΡΕΤΕΑ, ΕΚΕΦΕ «Δ», Πατριάρχου Γρηγορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 3: Απλοποιημένος Οδηγός Ενεργειών

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 3: Απλοποιημένος Οδηγός Ενεργειών ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών προγνωστική χαρτογράφηση κινδύνου πυρκαγιάς, με βάση το Καναδικό Σύστημα Μετεωρολογικού Δείκτη Κινδύνου FWI Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εργαστήριο Περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή Νικόλαος Γρηγοριάδης, Πρόεδρος Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας ( Δασολόγος-Ερευνητής), Δρ.Δασοκομίας-Οικολογίας - Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσ-νίκης/ΕΛΓΟ -ΔΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση

Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων e-mail: gxnrtc@fria.gr Το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΟΙ ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΪΑΣ ΤΗΣ 23/08/2007

ΣΕΝΑΡΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΟΙ ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΪΑΣ ΤΗΣ 23/08/2007 Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα Υγροτόπου Μουστού Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Συνάντηση παρουσίασης των αποτελεσμάτων του έργου LIFE PINUS Τίτλος παρουσίασης:

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Γιώργος Ευτυχίδης ασολόγος Τι είναι τα ΠΣΔΠ? Συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη του έργου της διαχείρισης των πυρκαγιών.

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών.

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών. Κυρίες και Κύριοι Κάθε χρόνο το τέλος του Οκτώβρη, σημαίνει για εμάς τους Πυροσβέστες, ότι άλλη μια αντιπυρική περίοδος έφτασε στο τέλος της και άλλη μια αποτίμηση της ξεκινάει. Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Συμβολή στην επιλογή της καλύτερης μεθόδου πρόβλεψης της συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών για την Ελλάδα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Συμβολή στην επιλογή της καλύτερης μεθόδου πρόβλεψης της συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών για την Ελλάδα ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ KAI ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ» ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Διευθυντής Ερευνών: Δρ. Χ. Γιαννακόπουλος Συνεργάτες: Α. Καράλη, Γ. Λεμέσιος, Α. Ρούσσος, Β. Τενέντες Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ Το παρόν έντυπο επιμελήθηκε από τον Εθελοντή Αρχιπυροσβέστη Φιλιππόπουλο Νίκο για τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Ομάδας Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Διασωστών Εκάλης. Η ανατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ. ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος. Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ. ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος. Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η µετάδοση των δασικών πυρκαγιών µε κάφτρες είναι χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

FIREMENTOR: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

FIREMENTOR: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ FIREMENTOR: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ Νικόλαος-Χρήστος Μαρκάτος, Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σ.Χ.Μ. Βασίλειος Βεσκούκης, Επ.Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Η µετάδοση των δασικών πυρκαγιών µε κάφτρες είναι χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Η ηλιακή ακτινοβολία που πέφτει στην επιφάνεια της Γης απορροφάται κατά ένα μέρος από αυτήν, ενώ κατά ένα άλλο μέρος εκπέμπεται πίσω στην ατμόσφαιρα με την μορφή υπέρυθρης

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των δασικών πυρκαγιών στη θνησιµότητα

Επίδραση των δασικών πυρκαγιών στη θνησιµότητα Επίδραση των δασικών πυρκαγιών στη θνησιµότητα Αντώνης Αναλυτής, Γιάννης Γεωργιάδης και Κλέα Κατσουγιάννη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδηµιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ Νοέμβριος 2013 Πυραγός Στούπας Δανιήλ ΝΟΜΟΣ 2612/1998(ΦΕΚ112Α ) Ανάθεση της δασοπυρόσβεσης στο Πυροσβεστικό Σώμα και άλλες διατάξεις Άρθρο 1 Φορέας δασοπυρόσβεσης 1. Η ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ

ΑΙΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ ΑΙΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γ. ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΟΣ Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΑΙΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ταχύτητα ανέμου Παράγοντες που την καθορίζουν Μεταβολή ταχύτητας ανέμου με το ύψος από το έδαφος Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Πυρκαγιές. Φιλιππόπουλος Νίκος

Πυρκαγιές. Φιλιππόπουλος Νίκος Πυρκαγιές Φιλιππόπουλος Νίκος Επισκόπηση Βασικά Στοιχεία Πυρκαγιών Τρίγωνο Πυρκαγιάς Κατάσβεση Πυρκαγιών Καπνοί Ο πιο ύπουλος αντίπαλος Στοιχεία Πυροσβεστήρων Στοιχεία επιβίωσης σε Πυρκαγιές Αστικές Πυρκαγιές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ και Μ. ΜΑΝΑΣΗ Natural Resource Technologies Consulting, Μουσών 31, 17562, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης i-safe Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ #DOC 2015/BUSES/FWR/ILP/Rev. 2.0 Η «καρδιά» της γκάμας προϊόντων i-safe είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Industrial Safety for the onshore and offshore industry ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Μ.Ν. Χριστόλη, Πολ. Μηχ. Περ/γου DEA Ν.Χ. Μαρκάτου, Ομότ.

Διαβάστε περισσότερα

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης FiWaRec Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ #DOC 2013/ELECTRIC/FWR/Rev. 1.0 Καπανέως 73 104 44 Αθήνα - Tηλ. 210.5157400

Διαβάστε περισσότερα

Επιτήρηση οδικής ασφάλειας

Επιτήρηση οδικής ασφάλειας Επιτήρηση οδικής ασφάλειας «Πρώτη Προτεραιότητα: Οδική Ασφάλεια» Κρήτη, 9-18 Νοεμβρίου 2013 Γιώργος Γιαννής, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Αλεξάνδρα Λαΐου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΜΠ Πέτρος Ευγενικός, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2:

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Εφαρµόστε τεχνικές ελεγχόµενης καύσης της βλάστησης Ετοιµάστε συσκευές ανάφλεξης και βοηθητικό εξοπλισµό για να χρησιµοποιηθούν στην κατάσβεση πυρκαγιών Ενεργοποιήστε

Διαβάστε περισσότερα

Το σημερινό θέμα μας είναι το φυσικό περιβάλλον. Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που συνεχώς μεταβάλλεται και εξελίσσεται και

Το σημερινό θέμα μας είναι το φυσικό περιβάλλον. Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που συνεχώς μεταβάλλεται και εξελίσσεται και Το σημερινό θέμα μας είναι το φυσικό περιβάλλον. Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που συνεχώς μεταβάλλεται και εξελίσσεται και αυτοοργανώνεται! 1 Κάθε πολύπλοκο σύστημα το προσεγγίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος 1, Νίκος Ζηρογιάννης και Μιλτιάδης Αθανασίου

Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος 1, Νίκος Ζηρογιάννης και Μιλτιάδης Αθανασίου Το αντίπυρ στην Ελλάδα και η χρήση του κατά το καλοκαίρι του 2007 Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος 1, Νίκος Ζηρογιάννης και Μιλτιάδης Αθανασίου 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρογόνο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρογόνο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο άοσμο μη τοξικό μη διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο όρια αναφλεξιμότητας: 4-75 % κ.ο. στον αέρα (20 o C)

Διαβάστε περισσότερα

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ.

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑ 1 ο (Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. 1. πεδίο είναι ένας χώρος μέσα στον οποίο ασκούνται δυνάμεις Σ Λ 2. όταν κόβουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Για να υπάρξει φωτιά είναι απαραίτητη η συνύπαρξη τριών στοιχείων:

Για να υπάρξει φωτιά είναι απαραίτητη η συνύπαρξη τριών στοιχείων: Για να υπάρξει φωτιά είναι απαραίτητη η συνύπαρξη τριών στοιχείων: - το καύσιμο (στερεό, υγρό ή αέριο) - το οξυγόνο (21% του ατμοσφαιρικού αέρα) - η αρχική θερμότητα. Αυτά είναι και τα μέρη του τρίγωνου

Διαβάστε περισσότερα

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3 ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ, ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ KAI ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑ Στην κατακόρυφη κίνηση του αέρα οφείλονται πολλές ατμοσφαιρικές διαδικασίες, όπως ο σχηματισμός των νεφών και

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014 Σελίδα 1 από 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.ΣΚΟΠΟΣ...3 2. ΔΟΓΜΑ...3 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ...3 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΘΕΣΗΣ...3 5. ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ...4 6. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ Γυμνασίου. «Μείωση των θερμικών απωλειών από κλειστό χώρο με τη χρήση διπλών τζαμιών»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ Γυμνασίου. «Μείωση των θερμικών απωλειών από κλειστό χώρο με τη χρήση διπλών τζαμιών» 3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΒΡΙΛΗΣΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 2017 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ Γυμνασίου «Μείωση των θερμικών απωλειών από κλειστό χώρο με τη χρήση διπλών τζαμιών» του μαθητή Διονύση Κλαδά Μάιος 2017 1 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ Σκοπός της άσκησης 1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Σκοπός αυτής της άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με τα σφάλματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR GROUND EVACUATION Ως μέλη της ΠΑ είναι πολλές οι φορές που θα ταξιδέψουμε με C-130 για υπηρεσιακούς ή μη λόγους. Άλλες φορές πάλι θα βρεθούμε στην θέση του επιβάτη σε κάποιο πολιτικό αεροσκάφος. Στα ταξίδια

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΤΟΠΙΟΥ. Κώστας Καλαµποκίδης, Όλγα Ρούσσου, Χρήστος Βασιλάκος και ιονυσία Μαρκοπούλου

ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΤΟΠΙΟΥ. Κώστας Καλαµποκίδης, Όλγα Ρούσσου, Χρήστος Βασιλάκος και ιονυσία Μαρκοπούλου ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΤΟΠΙΟΥ Κώστας Καλαµποκίδης, Όλγα Ρούσσου, Χρήστος Βασιλάκος και ιονυσία Μαρκοπούλου Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Γεωγραφίας Περίληψη Οι δασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Για τον άνθρωπο: Ρεύμα μέσα από το ανθρώπινο σώμα (ηλεκτροπληξία) Εγκαύματα Για τις συσκευές: Πυρκαγιά από υπερφόρτιση (Υψηλά Υψηλά ρεύματα σε συνδυασμό με τον χρόνο ~Ι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Κριτήρια απόρριψης απόμακρων τιμών

Κεφάλαιο 5 Κριτήρια απόρριψης απόμακρων τιμών Κεφάλαιο 5 Κριτήρια απόρριψης απόμακρων τιμών Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται δύο κριτήρια απόρριψης απομακρυσμένων από τη μέση τιμή πειραματικών μετρήσεων ενός φυσικού μεγέθους και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE Διαδικτυακή υπηρεσία FLIRE*-G.FMIS : Υποστήριξη Πρόληψης δασικών Πυρκαγιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση * LIFE11ENV/GR/975 Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE, To έργο FLIRE «FLIRE: Floods & fire Risk

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ 1. Εισαγωγή... 21 2. Ορισμοί - Γενικές έννοιες... 21 3. Η χημεία της καύσης... 22 3.1. Οξείδωση... 22 3.2. Ανάφλεξη... 22 3.3. Καύση... 22 3.4. Φωτιά... 23

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 7 Πλημμύρες πλημμυρικές απορροές ρ. Θεοχάρης Μενέλαος

Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 7 Πλημμύρες πλημμυρικές απορροές ρ. Θεοχάρης Μενέλαος Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 7 Πλημμύρες πλημμυρικές απορροές ρ. Θεοχάρης Μενέλαος 3.4 Πλημμυρικές απορροές Πλημμυρικές απορροές θεωρούνται οι απορροές που ακολουθούν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σωτηρία Δριβάλου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Εργονομίας Συστήματα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Παράγοντες που συντελούν στη δηµιουργία χιονοστιβάδων 1. ΤΟ ΥΨΟΜΕΤΡΟ Οι χιονοστιβάδες δηµιουργούνται πάνω από την ζώνη δασικής ανάπτυξης (timberline). Το ύψος της ζώνης αυτής, ποικίλλει ανάλογα µε το γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος Παύλος. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή. Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» ACSTAC 2012

Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος Παύλος. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή. Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» ACSTAC 2012 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΔΥΣΦΟΡΙΑΣ (DISCOMFORT INDEX) ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ (HEAT INDEX) ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 2010 Κραχτόπουλος Κωνσταντίνος, Κραχτόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 3 Μέτρηση Θερμοκρασίας Σύστημα Ελέγχου Θερμοκρασίας με Θερμοστάτη. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Σκοπός Βασική δομή ενός προγράμματος στο LabVIEW.

Διαβάστε περισσότερα

Τοπυρηνικόατύχηµατης Fukushima I. Καινουργιάκης Εµµανουήλ

Τοπυρηνικόατύχηµατης Fukushima I. Καινουργιάκης Εµµανουήλ Τοπυρηνικόατύχηµατης Fukushima I Καινουργιάκης Εµµανουήλ Μερικά στοιχεία για την Ιαπωνία Η Ιαπωνία διαθέτει 55 πυρηνικούς αντιδραστήρες. Από αυτούς παράγεται το 29% της ενέργειας που καταναλώνεται στην

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού Ε υρώπη, 1347. Μεγάλη καταστροφή πρόκειται να χτυπήσει. Ο Μαύρος Θάνατος πλησιάζει την Ευρώπη και μέσα στα επόμενα 4-5 χρόνια ο πληθυσμός της θα μείνει μισός. Οι παίκτες αποικούν στις διάφορες περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Λυχνία Κλύστρον Ανακλάσεως

Λυχνία Κλύστρον Ανακλάσεως Λυχνία Κλύστρον Ανακλάσεως Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη της λειτουργίας μιας λυχνίας Κλύστρον ανακλάσεως τύπου 2K25 και η παρατήρηση των διαφορετικών τρόπων ταλάντωσης που υποστηρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες:

Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες: Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες: 1. Η εξέταση διαρκεί 5 h (πέντε ώρες). Υπάρχουν τρεις ερωτήσεις και κάθε μια από αυτές βαθμολογείται με 10 βαθμούς. 2. Χρησιμοποιήστε μόνο το στυλό που υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα''

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' ''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' Ο Σεπτέμβριος ως μεταβατικός μήνας από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, ιδιαίτερα το πρώτο δεκαήμερο,

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Αφού επαναληφθεί το τυπολόγιο, να γίνει επανάληψη στα εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ερωτήσεις: (Από σελ. 7 και μετά)

Διαβάστε περισσότερα

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C ιδακτική ενότητα: Βρασµός Β' Γυµνασίου Σχέδιο µαθήµατος Α) ιδακτικοί στόχοι Οι µαθητές θα πρέπει: 1. Να αναγνωρίζουν πότε ένα υγρό βράζει 2. Να διακρίνουν το βρασµό από την εξάτµιση 3. Να διατυπώνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου. Ενδεικτικές Λύσεις. Θέµα Α

1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου. Ενδεικτικές Λύσεις. Θέµα Α 1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου Α.1. Η µονάδα 1m/s 2 δηλώνει ότι : Ενδεικτικές Λύσεις Θέµα Α (γ) η ταχύτητα του κινητού µεταβάλλεται κατά 1m/s σε

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρόθειο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο έχει χαρακτηριστική οσμή (σαν χαλασμένα αυγά) τοξικό διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο βαρύτερο του αέρα (σχετική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 13 Πυρκαγιές - τηλεπισκόπιση ρ. Θεοχάρης Μενέλαος

Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 13 Πυρκαγιές - τηλεπισκόπιση ρ. Θεοχάρης Μενέλαος Φυσικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι (Εργαστήριο) Ενότητα 13 Πυρκαγιές - τηλεπισκόπιση ρ. Θεοχάρης Μενέλαος 6.4.3 Ταξινόμηση της εικόνας Στο στάδιο της ταξινόμησης της εικόνας, πραγματοποιείται επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 6932 946778 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ Περιεχόμενα 1. Όρια καταστατικής εξίσωσης ιδανικού αερίου 2. Αποκλίσεις των Ιδιοτήτων των πραγματικών αερίων από τους Νόμους

Διαβάστε περισσότερα

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Χημική, εσωτερική, κινητική, δυναμική, φωτεινή, ηλεκτρική Η ενέργεια αποθηκεύεται στα υλικά σώματα σε διάφορες μορφές, ως χημική, εσωτερική,

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Περιβαλλοντικών Μελετών Μ. Αθανασίου Θωμά Παλαιολόγου 8, 13673 Αχαρνές, e-mail: info@m-athanasiou.gr

Γραφείο Περιβαλλοντικών Μελετών Μ. Αθανασίου Θωμά Παλαιολόγου 8, 13673 Αχαρνές, e-mail: info@m-athanasiou.gr ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥΣ ΘΑΜΝΩΝΕΣ, ΦΡΥΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΘΕΙΣΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΤΟΥ BEHAVEPLUS Αθανασίου Μιλτιάδης 1, Ξανθόπουλος Γαβριήλ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3 Η ΔΙΟΔΟΣ ΩΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΣ

Άσκηση 3 Η ΔΙΟΔΟΣ ΩΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΣ Άσκηση 3 Η ΔΙΟΔΟΣ ΩΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΣ Αυτό έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike Greece 3.0. Ονοματεπώνυμο: Μητρόπουλος Σπύρος Α.Ε.Μ.: 3215 Εξάμηνο: Β' Σκοπός της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

1. Τοπικοί άνεµοι και ατµοσφαιρική ρύπανση

1. Τοπικοί άνεµοι και ατµοσφαιρική ρύπανση 1. Τοπικοί άνεµοι και ατµοσφαιρική ρύπανση Όπως είναι γνωστό, οι ρύποι µιας καπνοδόχου αποµακρύνονται ακολουθώντας υποχρεωτικά την κατεύθυνση πνοής του ανέµου. Η ταχύτητα του ανέµου δεν είναι σταθερή.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου

1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου 1ο ιαγώνισµα Α Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 30 Νοέµβρη 2014 Κινηµατική Υλικού Σηµείου Σύνολο Σελίδων: έξι (6) - ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Βαθµολογία % Ονοµατεπώνυµο: Θέµα Α Στις ηµιτελείς προτάσεις Α.1

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΕΙΣ ΒΡΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΦΑΣΕΙΣ ΒΡΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Ο εναλλάκτης ψύξης ονομάζεται και εξατμιστής. Τούτο διότι στο εσωτερικό του λαμβάνει χώρα μετατροπή του ψυκτικού ρευστού, από υγρό σε αέριο (εξάτμιση) σε μια κατάλληλη πίεση, ώστε η αντίστοιχη θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 16_10_2012 ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2.1 Απεικόνιση του ανάγλυφου Μια εδαφική περιοχή αποτελείται από εξέχουσες και εισέχουσες εδαφικές μορφές. Τα εξέχοντα εδαφικά τμήματα βρίσκονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά)

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά) ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/05/2010 ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 07:30 10:00 π.μ. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Το φτερό του αεροπλάνου

Το φτερό του αεροπλάνου Το φτερό του αεροπλάνου Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Πίεση) Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι μαθητές: - Να εξηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ. 1. Εισαγωγή

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ. 1. Εισαγωγή ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ 1. Εισαγωγή Πολλές φορές κρίνεται σκόπιμη η πραγματοποίηση μετρήσεων με το ύψος. Συγκεκριμένα είναι απαραίτητη η συλλογή πληροφορίας η οποία αναφέρεται σε διαφορετικά ύψη από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες τεχνολογίες τηλεπισκόπησης για την ανίχνευση, καταγραφή, παρακολούθηση, αποτίμηση πυρκαγιών και προστασία των πληγέντων περιοχών.

Σύγχρονες τεχνολογίες τηλεπισκόπησης για την ανίχνευση, καταγραφή, παρακολούθηση, αποτίμηση πυρκαγιών και προστασία των πληγέντων περιοχών. Σύγχρονες τεχνολογίες τηλεπισκόπησης για την ανίχνευση, καταγραφή, παρακολούθηση, αποτίμηση πυρκαγιών και προστασία των πληγέντων περιοχών. Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης, Τομέας Τοπογραφίας, Σχολή Αγρονόμων

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο δηµιουργίας «Ατυχήµατα»

Μοντέλο δηµιουργίας «Ατυχήµατα» Μοντέλο δηµιουργίας «Ατυχήµατα» Τα τροχαία ατυχήµατα αποτελούν ένα από τα µελανά σηµεία της καθηµερινής ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους καθηµερινά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ *********************************************************** ΕΙΔΗΣΕΙΣ Από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας *********************************************************** Από το Γραφείο Τύπου της Ν.Α. Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση...

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση... Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Μην καίτε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά κατά τη διάρκεια των θερινών µηνών. Μην ανάβετε τους θερινούς µήνες υπαίθριες ψησταριές στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΠΜΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK Με τη βοήθεια του φωτοηλεκτρικού φαινομένου προσδιορίσαμε τη σταθερά του Planck. Βρέθηκε h=(3.50±0.27) 10-15 ev sec. Προσδιορίσαμε επίσης το έργο εξόδου της καθόδου του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Κλιματική αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ Θαλάσσια ρεύματα και Ωκεάνια κυκλοφορία Οι θαλάσσιες μάζες δεν είναι σταθερές ΑΙΤΙΑ: Υπάρχει (αλληλ)επίδραση με την ατμόσφαιρα (π.χ., ο άνεμος ασκεί τριβή στην επιφάνεια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Ν. Κανελλόπουλος Ιόνιο Πανεπιστήµιο, kane@ionio.gr Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. kane@cti.gr 5/5/2008 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρουσιαζόµενο

Διαβάστε περισσότερα