ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΛΙΛΑ Επιμ Α Τμήμα Ανοσολογίας- Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α «Λαϊκό»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΛΙΛΑ Επιμ Α Τμήμα Ανοσολογίας- Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α «Λαϊκό»"

Transcript

1 ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΛΙΛΑ Επιμ Α Τμήμα Ανοσολογίας- Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α «Λαϊκό»

2 ΟΞΕΙΑ ΜΥΕΛΟΓΕΝΗΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ Maturation arrest Η ΟΜΛ είναι μία κλωνική διαταραχή του πρόδρομου αιμοποιητικού κυττάρου (HSC) που χαρακτηρίζεται απο την επικράτηση άωρων κυττάρων με ελάχιστη ή καμμία ικανότητα ωρίμανσης.

3 ΟΞΕΙΑ ΜΥΕΛΟΓΕΝΗΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πιο συχνή στους ενήλικες Στους ενήλικες 70-80% των περιπτώσεων οξείας λευχαιμίας είναι ΟΜΛ. Η επίπτωση της αυξάνει με την ηλικία. Στα παιδιά ~15% των περιπτώσεων οξείας λευχαιμίας είναι ΟΜΛ. Πιο συχνή Το πρώτο έτος της ζωής Σε ομάδες υψηλού κινδύνου (σύνδρομο Down)

4

5 ΚΑΡΥΟΤΥΠΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗΝ ΟΜΛ

6 Aκόμα και ο φυσιολογικός καρυότυπος παρουσιάζει μοριακή ετερογένεια

7 FAB classification of AML (1976) M0 Minimally differentiated M1 Without maturation M2 With maturation M3 Promyelocytic M4 Myelomonocytic M5 M5a Monoblastic(>80% monoblasts) M5b Monocytic (<80% monoblasts) M6 Erythroid M6a Erythroleukemia M6b Pure erythroid leukemia M7 Megakaryocytic >30% blasts, <3% blasts MPO+, SBB+ >30% blasts, >3% blasts MPO+, SBB+ <10% maturing myeloids (promyelocyte and beyond) >30% blasts >10% maturing myeloids (promyelocyte and beyond) >30% blast equivalents (neoplastic promyelocytes and myeloblasts) >30% blast equivalents (myeloblasts, monoblasts and promonocytes) >20% monocytic elements (NSE+) >20% myeloid elements (MPO+, SBB+) >30% blast equivalents (myeloblasts, monoblasts and promonocytes) >80% NSE+ monocytic elements <20% MPO+, SBB+ myeloid elements >50% erythroid elements >30% of nonerythroid elements are myeloid blasts >80% immature erythroid elements >30% blasts of megakaryocytic lineage

8 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ FAB ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΚΥΡIΩΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΕΙΑ M3 M1 M2 M4 M5 M0 M6 M7

9 2008 WHO classification of AML AML with recurrent cytogenetic abnormalities AML with t(8;21)(q22;q22), (AML1/ETO) 5% AML with inv(16)(p13q22) or t(16;16)(p13;q22), (CBFbeta/MYH11) 5-8% AML with t(15;17)(q22;12), (PML/RARalpha) and variants 5-8% AML with t(9;11)(p22q23) (MLL) 2% adults AML with t(6;9)(p23q34) (DEK-NUP214) 1-2% AML with inv(3)(q21q26.2) or t(3;3)(q21;q26.2) (RPN1-EVI1) 1-2% AML with t(1;22)(p13q13) (RBC15-MKL1) <1% Provisional: AML with gene mutations (NPM1, CEBPA) AML with myelodysplasia related changes 24-35% Therapy related myeloid neoplasms 10-20% AML not otherwise specified AML minimally differentiated 25-30% <5% AML without maturation 5-10% AML with maturation 10% Acute myelomonocytic leukemia 5-10% Acute monoblastic and monocytic leukemia <5%, <5% Acute erythroid leukemia <5%, rare Acute megakaryoblastic leukemia <5%, [+21, t(1;22)] Acute basophilic leukemia <1% Acute panmyelosis with myelofibrosis rare Myeloid sarcoma Myeloid proliferations related to Down syndrome Blastic plasmatocytoid dendritic cell neoplasms Acute leukemias of ambiguous lineage AUL/ MPAL

10

11 Τα κύτταρα του φυσιολογικού μυελού Οι διάφοροι πληθυσμοί των άωρων και ώριμων κυττάρων του φυσιολογικού μυελού καταλαμβάνουν χαρακτηριστική θέση στο στικτόγραμμα CD45/SSC.

12 Δείκτες κατά την φυσιολογική διαφοροποίηση της μυελικής σειράς

13 Δείκτες κατά την φυσιολογική διαφοροποίηση της μονοκυτταρικής σειράς Μονοβλάστες : CD64+ CD36+ CD11b+ CD4+ CD14 IREM2 MPO Προμονοκύτταρα : CD64++ CD36+ CD11b+ CD4+ CD14 + IREM2 MPO dim Μονοκύτταρα : CD64++ CD36+ CD11b+ CD4+ CD14 + IREM2 + MPO dim

14 ΑΤΛΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ Άτλας με τα μονοπάτια διαφοροποίησης των κυττάρων του φυσιολογικού μυελού

15 Πολυχρωματική Κυτταρομετρία στην διάγνωση της ΟΜΛ Σε αρκετά κέντρα του εξωτερικού εφαρμόζεται στην ρουτίνα η μελέτη με συνδυασμούς 6, 8 ή και περισσοτέρων χρωμάτων και χρησιμοποιούνται αυτοματοποιημένα προγράμματα ανάλυσης των δεδομένων (πχ INFINICYT) για την γρήγορη επεξεργασία των πολυάριθμων πληροφοριών που προκύπτουν από την πολυπαραμετρική ανάλυση Για την σωστή διάγνωση και ταξινόμηση μιας ΟΛ δεν είναι απαραίτητη η χρησιμοποίηση πολλών χρωμάτων και πολύπλοκων προγραμμάτων ανάλυσης αλλά είναι απαραίτητη η γνώση των ανοσοφαινοτυπικών χαρακτηριστικών των σταδίων διαφοροποίησης και ωρίμανσης των κυττάρων, η επιλογή του κατάλληλου panel δεικτών, η σωστή ρύθμιση του κυτταρομετρητή, η εφαρμογή κάποιων κοινά αποδεκτών κριτηρίων (WHO, 2008) και κυρίως η εμπειρία.

16 Αλγόριθμος για την διάγνωση και ταξινόμηση της ΟMΛ Therapy related AML (t-aml) Prior Therapy + blasts > 20% myeloid lineage AML in Down Syndrome Cytogenetics AML with Myelodysplasia changes AML with recurrent Genetic abnormalities AML - NOS Granulocytic Monocytic Erythroid Megacaryocytic Basophilic Mast cell differentiation

17 Η ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΜΛ Η πολυπαραμετρική κυτταρομετρία ροής με την χρησιμοποίηση 3-4 τουλάχιστον φθοριοχρωμάτων είναι μέθοδος εκλογής για τον χαρακτηρισμό της σειράς (ΟΜΛ - ΟΛΛ) την λεπτομερέστερη ταξινόμηση σε υποκατηγορίες ΟΜΛ (Μ0, Μ1, Μ2, Μ3, Μ4/Μ5, Μ6, Μ7) την διάγνωση λευχαιμιών που τα παθολογικά μορφολογικά χαρακτηριστικά όπως είναι η αδιαφοροποίητη λευχαιμία, (AUL) κύτταρα δεν έχουν σαφή οι λευχαιμίες με μικτό φαινότυπο (MPAL-Mixed Phenotype Acute Leukemia) η μεγακαρυοβλαστική λευχαιμία το νεόπλασμα απο πλασματοκυτταροειδή δενδριτικά κύτταρα (BDCN)

18 Η ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΜΛ Τα τελευταία χρόνια από διάφορες ομάδες γίνονται προσπάθειες καθορισμού συγκεκριμένων κατευθυντήριων συστάσεων που αφορούν τους συνδυασμούς και τον αριθμό των MoAbs που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την διάγνωση της ΟΜΛ με σκοπό την προτυποποίηση της μεθόδου. Το European LeukemiaNet και το EuroFlow προτείνουν την χρησιμοποίηση μιας σειράς επιλεγμένων δεικτών ή ενός συγκεκριμένου panel 8πλού φθορισμού για την διάγνωση της ΟΜΛ καθώς και της ΟΛ με μικτό φαινότυπο (MPAL: mixed phenotype acute leukemia)

19 PANEL ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΛ

20

21

22 PANEL ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΜΛ Συνιστάται η χρησιμοποίηση σε όλα τα σωληνάρια δύο τουλάχιστον δεικτών που χαρακτηρίζουν τον βλαστικό πληθυσμό όπως το CD45 και το CD34. Προτείνεται η χρησιμοποίηση ενός περιορισμένου panel αρχικά με συνδυασμούς κυρίως κυτταροπλασματικών δεικτών (cympo, cycd3, cycd79a) που θα ξεκαθαρίσουν αν πρόκειται για ΟΜΛ ή ΟΛΛ. (mandatory/orientation panel) Στην συνέχεια με ένα ευρύτερο panel δεικτών : καθοριζεται η σειρά στην οποία ανήκουν τα βλαστικά κύτταρα καθώς και το στάδιο ωρίμανσης τους. αναγνωρίζονται τα διάφορα άτυπα πρότυπα έκφρασης των λευχαιμικών κυττάρων της ΟΜΛ. καταγράφονται οι σχετιζόμενοι με την λευχαιμία ανοσοφαινότυποι (Leukemia Associated Immunophenotypes, LAIPs ) αναζητούνται ανοσοφαινοτυπικά προφίλ (π.χ ΟΠΛ) ή έκτοπη έκφραση δεικτών (π.χ CD2, CD19, NG2) που σχετίζονται με συγκεκριμένες γενετικές ανωμαλίες. Εκτιμάται η έκφραση δεικτών που έχουν προγνωστική σημασία (πχ CD56) ή που αποτελούν στόχους θεραπείας (πχ CD33, CD123)

23 ΑΝΤΙΓΟΝΑ (CD) ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ PANEL ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΜΛ

24

25 Εκφραση δεικτών για την διάγνωση της ΟΜΛ Δείκτες αωρότητας: CD34, CD133, CD38, HLA-DR cympo: ο πιο ειδικός δείκτης της μυελικής σειράς CD117 : δείκτης που χαρακτηρίζει τα άωρα κύτταρα της μυελικής αλλά εκφράζεται και στα μαστοκύτταρα και σπάνια στις Τ-ΟΛΛ CD13,CD33: δείκτες της μυελικής σειράς, μπορεί να εκφράζονται άτυπα σε βλαστικά κύτταρα της Β σειράς. CD15, CD65: δείκτες που εκφράζονται στα ώριμα κύτταρα της μυελικής σειράς CD14, CD64, CD35, CD36, IREM2, cylysozyme : δείκτες που χαρακτηρίζουν την μονοκυτταρική σειρά. Ο δείκτης CD14 συνήθως δεν εκφράζεται στους μονοβλάστες, ενώ ο δείκτης CD64 εκφράζεται ασθενώς στα ουδετερόφιλα και έντονα στα μονοκύτταρα. CD11c, CD11b: μόρια προσκόλλησης που εκφράζονται στα ώριμα κύτταρα της μυελικής και μονοκυτταρικής σειράς. CD123: δείκτης που εκφράζεται στα ουδετερόφιλα, μονοκύτταρα, μεγακαρυοκύτταρα, βασεόφιλα και στα pdc bright CD16 : εκφράζεται στα ουδετερόφιλα CD36,CD71, CD235a : Δείκτες που χαρακτηρίζουν την ερυθρά σειρά CD61, CD41, CD42 : Δείκτες που χαρακτηρίζουν την μεγακαρυοκυτταρική σειρά

26 LEUKEMIA ASSOCIATED IMMUNOPHENOTYPES- LAIPs Η μεγάλη ετερογένεια που χαρακτηρίζει την ΟΜΛ αντανακλάται και στην μεγάλη ποικιλία άτυπων προτύπων έκφρασης αντιγόνων που συναντούμε στον ανοσοφαινότυπο των λευχαιμικών κυττάρων. Οι συχνότερες ατυπίες που περιγράφονται στην ΟΜΛ είναι οι εξής: 1. Ασύγχρονη έκφραση δεικτών: ταυτόχρονη έκφραση άωρων και ώριμων δεικτών στο ίδιο κύτταρο (π.χ συνέκφραση του CD34 και του CD15) 2. Εκφραση ενός δείκτη άλλης κυτταρικής σειράς : έκφραση δεικτών της λεμφικής σειράς στους βλάστες της μυελικής σειράς (π.χ συνέκφραση CD2, CD5, CD7, CD10, CD19). 3. Υπερέκφραση ενός δείκτη : παθολογικά αυξημένη έκφραση ενός αντιγόνου 4. Απουσία έκφρασης ειδικών για την σειρά δεικτών : απουσία του CD13 ή/και του CD33 από τους μυελοβλάστες 5. Μη αναμενόμενα σκεδαστικά χαρακτηριστικά : έκφραση λεμφικών δεικτών σε κύτταρα με υψηλό FSC/SSC που αντιστοιχούν στα φυσιολογικά κύτταρα της μυελικής σειράς. Η χρησιμοποίηση της πολυπαραμετρικής ανάλυσης έδειξε ότι σε κάθε ασθενή με ΟΜΛ μπορεί να αναγνωριστούν >1 LAIP στην διάγνωση. Οι LAIPs που ανιχνεύονται στην διάγνωση πρέπει να καταγράφονται γιατί αποτελούν το «ανοσολογικό αποτύπωμα» της συγκεκριμένης ΟΜΛ το οποίο χρησιμεύει για την παρακολούθηση του ασθενούς και την ανίχνευση της ελάχιστης υπολειμματικής νόσου (MRD).

27 Δείκτες και ανοσοφαινοτυπικά προφίλ που καθοδηγούν την μοριακή μελέτη στην ΟΜΛ Aνοσοφαινοτυπικά προφίλ που σχετίζονται με γενετικές ανωμαλίες Δείκτες που η έκφραση τους στα κύτταρα της μυελικής σειράς σχετίζεται με γενετικές ανωμαλίες SSC high CD34-HLADR- CD15- CD11b- CD117+CD33++ CD13+ MPO+ CD34-HLADR+/- CD15+CD117+ CD33++CD13+ CD123+ MPO+ CD2 CD19 NG2 APL PML RARA NPM1 APLvar PML RARA INV16 t(8;21) 11q23 MLL rearenged

28 Δείκτες άλλων σειρών που μπορεί να εκφράζονται στους βλάστες της ΟMΛ CD7 Δείκτης της Τ λεμφικής σειράς και των ΝΚ Ο πιο συχνός έκτοπος δείκτης στην ΟΜΛ (25-37%) Συνήθως Μ0,Μ1,Μ2 αλλά και Μ7 Ποτέ στην Οξεία Προμυελοκυτταρική Λευχαιμία Συχνά σε ΟΜΛ από εκτροπή MDS Πρέπει να ελέγχεται αν cytcd3- TdΤ Δείκτης που εκφράζεται προσωρινά στον πυρήνα κατά τη διαφοροποίηση των Τ και Β λεμφοκυττάρων Εκφράζεται έκτοπα στο 10% των ΟΜΛ Συνήθως Μ0 (50%), M1 Στην Μ2 με t(8;21) σε συνδυασμό με CD19 και CD56 οπότε θα πρέπει να ελέγχεται αν cytcd22- CD56 Δείκτης που εκφράζεται στα ΝΚ και στα κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα Εκφράζεται ασθενώς στα ουδετερόφιλα και μονοκύτταρα κατά την χορήγηση αυξητικού παράγοντα (G-CSF) Εκφράζεται στο 10-30% των ΟΜΛ Η έκφραση του σχετίζεται με αντοχή στην θεραπεία, εξωμυελική εντόπιση και κακή πρόγνωση. Εκφράζεται στο ΒPDN Εκφράζεται σε μη αιμοποιητικούς όγκους που διηθούν τον μυελό (νευροβλάστωμα)

29 Αναγνώριση - οριοθέτηση των βλαστών Καθορισμός της σειράς που ανήκουν οι βλάστες βλάστες > 20% MPO+ ή μονοκυτταρικοί δείκτες+ και cytcd3 - και CD19- cytcd79a- MPO+ ή μονοκυτταρικοί δείκτες+ και cytcd3 + ή CD19+ cytcd79a+ MPO- μονοκυτταρικοί δείκτες- και cytcd3 - και CD19- cytcd79a- ΟΛ ΑΜΛ MPAL ΑΜΛ,AUL,BDCN Στάδιο διαφοροποίησης και ωρίμανσης των βλαστών Μ0,M1,M2,M4,M5,M6,M7 Αναζήτηση έκφρασης δεικτών ή ανοσοφαινοτυπικών προφίλ που σχετίζονται με συγκεκριμένη γενετική ανωμαλία Καθοδήγηση μοριακής μελέτης για αναζήτηση PML RARA (APL) t8;21, inv16, 11q23/MLL, NPM1 Αναγνώριση άτυπων προτύπων έκφρασης- LAIP Αναζήτηση έκφρασης δεικτών που σχετίζονται με την πρόγνωση ή αποτελούν θεραπευτικούς στόχους Ανίχνευση υπολειπόμενης νόσου μετά την θεραπεία MRD Θεραπευτικές αποφάσεις

30 Αναγνώριση και οριοθέτηση βλαστικού πληθυσμού στην ΟMΛ Αναγνώριση του βλαστικού πληθυσμού από το στικτόγραμμα CD45/SSC Υπολογισμός του ποσοστού των βλαστών για να καθοριστεί αν πρόκειται για ΟΛ. > 20% βλάστες στο περιφερικό αίμα ή στον μυελό. (WHO, 2001,2008) Εξαίρεση αποτελούν οι ΟΜΛ με t(8;21), t(15;17), inv(16), t(16;16) και η ερυθρολευχαιμία. Όλα τα CD34+ κύτταρα είναι βλάστες / Oλοι οι βλάστες δεν είναι CD34+ Μέθοδος εκλογής για τον υπολογισμό του % των βλαστών είναι η μορφολογία

31 Αναγνώριση και οριοθέτηση βλαστικού πληθυσμού στην ΟMΛ Οι βλάστες στην ΟΜΛ μπορεί να είναι CD45dim (ή CD45-) και SSC low και να εκφράζουν δείκτες αωρότητας: CD34+CD38+HLA-DR+ ή/και CD117+ είναι CD34 - CD117+ είναι CD34 - CD117- CD45+ SSC inter/high παρουσιάζουν ετερογένεια δηλαδή οι δείκτες αωρότητας να εκφράζονται σε ένα μέρος του πληθυσμού ενώ το υπόλοιπο να εκφράζει δείκτες ωρίμανσης. Προσοχή στις ΟΜΛ με ΜΔΣ τύπου αλλοιώσεις, όπου μπορεί λόγω της δυσπλασίας (υποκοκκίωση) ώριμα κύτταρα της μυελικής ή μονοκυτταρικής σειράς να πέφτουν στο βλαστικό παράθυρο. Προσοχή στην αναγνώριση των βασεόφιλων που μπορεί στο στικτόγραμμα CD45 SSC να βρίσκονται στο βλαστικό παράθυρο με αποτέλεσμα την υπερεκτίμηση του % των βλαστών.

32 Καθορισμός θετικότητας ενός δείκτη στον βλαστικό πληθυσμό Ενας δείκτης θεωρείται θετικός όταν εκφράζεται σε ποσοστό > 20% του υπό μελέτη πληθυσμού. Για αντιγόνα που χαρακτηρίζουν αωρότητα όπως είναι το CD34, CD117, TdT το όριο θετικότητας είναι το 10%. Για την MPO θεωρείται ότι ισχύει το αναφερόμενο όριο 10% αλλά στις περιπτώσεις που δεν εκφράζονται άλλοι δείκτες της μυελικής ή ειδικοί δείκτες της Β ή Τ λεμφικής σειράς η ανεύρεση ποσοστού βλαστικών κυττάρων >3% που εκφράζουν MPO αρκεί για να χαρακτηριστεί ή ΟΛ σαν ΟΜΛ ή ΜPAL με μυελικό στοιχείο.

33 Αναγνώριση και οριοθέτηση βλαστικού πληθυσμού στην ΟMΛ Οι βλάστες είναι CD45dim SSC low CD34+CD117+ Οι βλάστες είναι CD45- SSC low CD34+CD117+

34 Αναγνώριση και οριοθέτηση βλαστικού πληθυσμού στην ΟMΛ Οι βλάστες είναι CD45dim SSC inter/high και παρουσιάζουν ετερογένεια Οι βλάστες είναι CD45dim SSC inter CD34 - CD117+

35 Αναγνώριση και οριοθέτηση βλαστικού πληθυσμού στην ΟMΛ Οι βλάστες είναι CD45dim SSC high CD34- CD117+ Οι βλάστες είναι CD45++ SSC high CD34- CD117-

36 ΟΜΛ -NOS Οξεια Μυελογενής Λευχαιμία με ελάχιστη διαφοροποίηση: (FAB- M0) δεν υπάρχουν μορφολογικές ή κυτταροχημικές αποδείξεις μυελικής διαφοροποίησης οι βλάστες εκφράζουν μόνο δείκτες αωρότητας : CD34+CD38+HLA-DR+ δεν εκφράζουν δείκτες μυελικής ή μονοκυτταρικής ώρίμανσης (CD15,CD14, CD11b,CD64) δεν εκφράζουν ειδικούς δείκτες της Β και Τ σειράς μπορεί να εκφράζουν CD117 ή/και CD13, TdT, CD7. η MPO αρνητική στην κυτταροχημική χρώση αλλά ανιχνεύεται κυτταροπλασματικά σε ένα μικρό ποσοστό (< 3%) των βλαστών με κυτταρομετρία. Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία χωρίς ωρίμανση: (FAB- M1) οι βλάστες εκφράζουν MPO και δείκτες μυελικής διαφοροποίησης CD13,CD33, CD117 καθώς και CD34 και HLA-DR. δεν εκφράζουν δείκτες μυελικής ή μονοκυτταρικής ώρίμανσης (CD15,CD14,CD64) δεν εκφράζουν ειδικούς δείκτες της Β και Τ σειράς μπορεί να εκφράζουν CD7

37 ΟΜΛ με ελάχιστη διαφοροποίηση Μ0 CD45-/dim CD34+CD38+HLA-DR+CD117+CD13+CD33- TdT+ MPO+ (στο 2,6% των βλαστών)

38 ΟΜΛ χωρίς ωρίμανση Μ1 CD45dim CD34+CD38+HLA-DR+CD117+CD13+CD33+MPO+(>3%) CD7dim

39 ΟΜΛ -NOS Οξεια Μυελογενής Λευχαιμία με ώρίμανση: (FAB- M2) οι βλάστες εκφράζουν MPO και δείκτες μυελικής διαφοροποίησης CD13,CD33, καθώς και δείκτες μυελικής ώρίμανσης (CD15,CD11b). Συνήθως εκφράζουν επίσης HLA-DR, CD34 ή/ και CD117 δεν εκφράζουν δείκτες μονοκυτταρικής ώρίμανσης CD14, CD64 και το μονοκυτταρικό στοιχείο στα εμπύρηνα κύτταρα του μυελού είναι < 20% Οξεία Μυελομονοκυτταρική Λευχαιμία : (FAB- M4) οι βλάστες παρουσιάζουν ετερογένεια και αποτελούνται από ένα πληθυσμό που εκφράζει δείκτες μυελικής διαφοροποίησης (CD13, CD33, CD15) και έναν πληθυσμό που εκφράζει δείκτες μονοκυτταρικής διαφοροποίησης (CD14, CD64, CD36, CD4, CD11b, CD68, lysozyme). Εκφράζουν HLA-DR ενώ η MPO εκφράζεται ασθενώς. Συχνά υπάρχει και πληθυσμός πιο άωρων βλαστών CD34 + ή/και CD117+ Οξεία Μονοβλαστική και Οξεία Μονοκυτταρική Λευχαιμία : (FAB- M5) 80% των βλαστών ανήκουν στην μονοκυτταρική σειρά (Μ5α οξεία μονοβλαστική > 80% μονοβλάστες, Μ5β οξεία μονοκυτταρική κυρίως προμονοκύτταρα) οι βλάστες εκφράζουν CD13, CD33bright, CD15, CD14, CD64, CD68, CD36, CD4, CD11b, lysozyme, HLA-DR ενώ MPO εκφράζεται στην μονοκυτταρική. Συνήθως εκφράζουν CD117, σπανιότερα CD34 ενώ μπορεί να εκφράζουν CD56.

40 ΟΜΛ με ωρίμανση Μ2 βλαστικός πληθυσμός με ετερογένεια CD45dim, SSC inter/high, ένα μέρος του εκφράζει δείκτες αωρότητας CD34,CD117,HLA-DR και το υπόλοιπο δείκτες διαφοροποίησης και ωρίμανσης της μυελικής σειράς CD13+CD15+CD33dim MPO+ Δεν εκφράζονται δείκτες της μονοκυτταρικής σειράς

41 ΟΜΛ μυελομονοκυτταρική Μ4 βλαστικός πληθυσμός με ετερογένεια: CD45dim,SSC inter/high, ένα μέρος εκφράζει δείκτες μυελικής CD13+CD15+CD33bright και δείκτες αωρότητας CD34+CD117+HLA-DR+ και το υπόλοιπο δείκτες μονοκυτταρικής σειράς CD14+CD64+CD11b+ H MPO εκφράζεται ασθενώς

42 ΟΜΛ μονοκυτταρική Μ5 Ομοιόμορφος βλαστικός πληθυσμός : CD45+, SSC high, που εκφράζει δείκτες της μονοκυτταρικής σειράς CD14+CD64+CD11b+ και CD15, CD33bright HLA-DR+ CD4+CD56+ Δείκτες αωρότητας δεν εκφράζονται

43 ΟΜΛ -NOS Οξεία Λευχαιμία της Ερυθράς σειράς (FAB- M6) Ερυθρολευχαιμία : > 50% των εμπυρήνων κυττάρων του μυελού ανήκουν στην ερυθρά σειρά και > 20% των CD45+ κυττάρων είναι βλάστες της μυελικής σειράς. Αληθής λευχαιμία της ερυθράς σειράς : > 80% των εμπυρήνων κυττάρων του μυελού ανήκουν στην ερυθρά σειρά ( προερυθροβλάστες) χωρίς μυελοβλάστες. οι βλάστες είναι CD45-/dim CD34 - HLA-DR - MPO αλλά μπορεί να εκφράζουν CD117. Εκφράζουν δείκτες που χαρακτηρίζουν την ερυθρά σειρά CD235a, CD71, CD36, CD105. Το CD235a μπορεί να μην εκφράζεται στους πιο άωρους ερυθροβλάστες. Οξεία μεγακαρυοβλαστική λευχαιμία (FAB- M7) βλάστες >20% εκ των οποίων > 50% ανήκουν στην μεγακαρυοβλαστική σειρά οι βλάστες είναι CD45-/dim CD34 - HLA-DR - MPO. Εκφράζουν μία ή περισσότερες γλυκοπρωτείνες των αιμοπεταλίων συνήθως CD41 ή/και CD61, (σπανιώτερα CD42), CD36 και μπορεί να εκφράζουν CD13, CD33 και σπάνια CD7. συστήνεται η χρησιμοποίηση του συνδυασμού CD61/CD64 ή η κυτταροπλασματική χρώση του CD61 για την αποφυγή ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων από την προσκόλληση των αιμοπεταλίων στα μονοκύτταρα.

44 ΕΡΥΘΡΟΛΕΥΧΑΙΜΙΑ- Μ6 27% βλάστες της μυελικής σειράς στα CD45+ CD45dim CD34+CD117+CD13+ 50% βλάστες της ερυθράς σειράς στα εμπύρηνα CD45-CD36+CD235a+

45 ΟΞΕΙΑ ΜΕΓΑΚΑΡΥΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ - Μ7 Περιφερικό αίμα βλαστικός πληθυσμός >20% των εμπυρήνων CD45- SSC low, που εκφράζουν δείκτες της μεγακαρυοκυτταρικής σειράς CD61, CD41, ενώ δεν εκφράζουν δείκτες αωρότητας.

46 ΟΜΛ Οξεία βασεοφιλική λευχαιμία Πολύ σπάνια λευχαιμία οι βλάστες εκφράζουν CD123, CD203c, CD11b, CD9, δείκτες της μυελικής CD13 ή/και CD33 και σε μερικές περιπτώσεις CD22 ή/καιtdt Μπορεί να εκφράζουν CD34 αλλά αντιθέτως από τα φυσιολογικά βασεόφιλα είναι ΗLA-DR+ CD117- Δεν εκφράζουν MPO. Οξεία Μαστοκυτταρική Λευχαιμία Πολύ σπάνια λευχαιμία οι βλάστες εκφράζουν CD117 bright, CD2, CD25, tryptase, CD9 Μπορεί να εκφράζουν CD33 αλλά είναι CD34- ΗLA-DR- Δεν εκφράζουν MPO

47 ΟΜΛ Μυελικές λευχαιμίες σχετιζόμενες με το σύνδρομο Down Παροδική ανώμαλη μυελοποίηση: διαταραχή που εμφανίζεται μόνο στα νεογέννητα με σύνδρομο Down. Oι βλάστες έχουν μορφολογικά και ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά της μεγακαρυοκυτταρικής σειράς. Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία : Είναι συνήθως οξεία μεγακαρυοβλαστική λευχαιμία με χαρακτηριστικό ανοσοφαινότυπο. Οι βλάστες είναι CD13+, CD33+, CD117+CD7+CD4+CD41+CD61+CD42+CD36+ CD71+ και MPO CD15 CD14 CD235a-. Οξεία πανμυέλωση με μυελοίνωση οι βλάστες εκφράζουν δείκτες της μυελικής CD13, CD33, CD117 καθώς και CD34. Συνυπάρχουν άωρα κύτταρα της ερυθράς και μεγακαρυοκυτταρικής σειράς. Μυελοειδές σάρκωμα Μάζα που βρίσκεται σε μια οποιαδήποτε ανατομική θέση εκτός του μυελού και αποτελείται από βλάστες της μυελικής ή μονοκυτταρικής σειράς με ή χωρίς ωρίμανση. Στο παρακέντημα υπάρχουν βλάστες της μυελικής (CD13,CD33,CD117,MPO) της μονοκυτταρικής σειράς (CD14, CD163, CD68, CD11C) ή

48 Οξεία Προμυελοκυτταρική Λευχαιμία- APL FAB: ΟΜΛ-M3 Συνήθως εμφανίζεται σαν επείγον περιστατικό (ΔΕΠ) Θεραπεία: ATRA t (15;17)(q22:q21), PML/RARa pos H ταχύτατη αναγνώριση ενός χαρακτηριστικού ανοσοφαινοτυπικού προφίλ με κυτταρομετρία ροής: κατευθύνει την μοριακή μελέτη για αναζήτηση του PML/RARa Επισπεύδει την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας. Δεν αρκεί η ανεύρεση CD34- HLA-DRμυελοβλαστών για να χαρακτηριστεί μία ΟΜΛ σαν ΟΠΛ

49 ΟΞΕΙΑ ΠΡΟΜΥΕΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ- APL t (15;17)(q22:q21), PML/RARa pos Hypergranular type Microgranular type (APLv) ~75% ~25% HLA-DR- CD133-CD34- CD11a-CD11b-CD18- CD15-/dim CD65-/dim CD45dim CD38dim CD117-/dim CD13+CD33++MPO++ Χαμηλά WBC HLA-DR-/dim CD34-/+dim CD11a-CD11b-CD18- CD15-/dim CD65-/dim CD45+ CD38dim CD117-/+dim CD13+CD33++MPO++ CD2+ή/και CD56+ Ψηλά WBC 50, ,000/µL

50 Ανοσοφαινοτυπικό Προφίλ Οξείας Προμυελοκυτταρικής Λευχαιμίας- ΟΠΛ (APL) CD45+SSChigh CD34-/part CD117+/dim CD13heterCD33++MPO+ CD15-CD11b-HLA-DR- Προσοχή στην εκτίμηση της έκφρασης των δεικτών λόγω αυτοφθορισμού των κυττάρων της ΟΠΛ Προσοχή έκφραση του δείκτη CD2 σε κύτταρα της μυελικής = πιθανόν ΟΠΛvar όπου μπορεί να εκφράζεται και CD34dim

51 Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία t (8;21)(q22:q22), AML1/ETO pos FAB: AML-M2? Παράδειγμα Core Binding Factor (CBF) λευχαιμίας. Καλή πρόγνωση Ευαισθησία σε πολλαπλούς διαδοχικούς κύκλους high-dose cytosine arabinoside. Ανοσοφαινότυπος : CD34+ CD13+ CD33-/dim+ MPO+ HLA-DR+ CD11a-CD18- CD19+ ή/ και CD56+ Η έκφραση του CD19 μπορεί να είναι ασθενής ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται FITC. Η ανεύρεση CD34+ CD13+ CD33- CD19+ επιβάλλει την ανίχνευση MPO και cycd22.

52 ΟΜΛ με t (8;21)(q22:q22), AML1/ETO pos ΟΜΛ με ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά Μ2 και συνέκφραση CD19 (CD79a-CD22-)

53 Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία Inv(16)(p13;q22) / t(16;16)(p13;q22), CBFβ/MYH11 FAB: ΟΜΛ M4eo Core Binding Factor (CBF) λευχαιμία. Οξεία μυελομονοκυτταρική λευχαιμία με ανώμαλα ηωσινόφιλα. Καλή πρόγνωση Ανοσοφαινότυπος: CD34p+ CD117p+ CD13++ CD33++ MPO++ HLA-DR+ CD15p+ CD11bp+ CD14p+ CD64+ CD4p+ CD2+/-

54 Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία Inv(16)(p13;q22) / t(16;16)(p13;q22), CBFβ/MYH11 ΟΜΛ με ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά Μ4 και συνέκφραση CD2 (cytcd3-)

55 Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία t(9;11)(p22;q23), MLLT3-MLL ΟΜΛ με ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά Μ4/Μ5 και συνέκφραση NG2 Η έκφραση του NG2 (μόριο χονδροϊτίνης που συνδέεται με το 7,1 MoAb) στους βλάστες μίας Μ4/Μ5 κατευθύνει την μοριακή μελέτη στην αναζήτηση MLL αναδιατάξεων

56 Πολυάριθμες μελέτες προσπαθούν να συσχετίσουν ανοσοφαινοτυπικά προφίλ με συγκεκριμένες γενετικές διαταραχές HLA-DR- CD34- (CD56+CD123+CD133-) + Μορφολογία + αρνητικός καρυότυπος FLT3-ITD+ CD34- CD117+ CD13+CD15+CD33++ CD123+ HLA-DR+/- NPM1+

57 H MPO στην διάγνωση και ταξινόμηση της ΟΛ MPO+ MPO cytcd3-cytcd79a-cytcd22-cd19- M1 M2 APL bright M4 M5b dim MPAL (το μυελικό στοιχείο) M0 M5a (μονοβλάστες προμονοκύτταρα dim) M6 (μυελοβλάστες +) M7 Baseophilic Leukemia Mast cell Leukemia AUL BDCN

58 Ανοσοφαινοτυπικό προφίλ που κατευθύνει την ταξινόμηση της ΟMΛ CD34 HLADR Mε SSC high APL Mε CD45-dim M6, Μ7 Mε cup like μορφολογία και ψευδο Chediac κοκκίωση NPM1+ ή /και FLT3 ITD+

59 ΝΕΟΠΛΑΣΜΑ ΑΠΟ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΠΛΑΣΜΑΤΟΚΥΤΤΑΡΟΕΙΔΗ ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (Blastic plasmacytoid dendritic cell neoplasm, BPDCΝ) Παλαιότερα ήταν γνωστό σαν CD4+/CD56+ αιματοδερμικό νεόπλασμα αλλά στην WHO,2008 ενσωματώθηκε στα νεοπλάσματα μυελικής προέλευσης. Σπάνιο και επιθετικό νεόπλασμα που εμφανίζεται αρχικά με εστίες στο δέρμα και στην συνέχεια διηθεί το περιφερικό αίμα και τον μυελό. Οι βλάστες δεν εκφράζουν δείκτες ειδικούς κάποιας σειράς (lineage- : MPO-, NSE-, cycd3-, cycd22-) ούτε τους δείκτες αωρότητας CD34 και CD117. εκφράζουν τους δείκτες CD4+ CD56+ CD123++ HLA-DR++ BDCA-2 (CD303+) CD43+ TCL1+ CLA+ CD45RA+ συχνα συνεκφράζουν CD7 και CD33 και στο 30% των περιπτώσεων TdT ενώ CD68 εκφράζεται στο 50% των περιπτώσεων. σπάνια το CD56 είναι αρνητικό αλλά αυτό δεν αποκλείει την διάγνωση αν εκφράζονται το CD4+ CD123++TCL1+ και είναι lineage- ενώ αν δεν πληρούνται τα κριτήρια θα πρέπει να ταξινομείται στις λευχαιμίες αδιευκρίνιστης σειράς. σπάνια η διήθηση μυελού προηγείται της εμφάνισης των δερματικών αλλοιώσεων.

60 BPDC ΔΕΡΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΥΕΛΟΣ Markers Present Absent Profile: 1 CD4+CD56+/-CD11c- MPO- ccd79a-ccd3- CD123+/high Scoring System 1 BDCN excluded 0 (CD123-/dim) BDCA-2 BDCA

61

62 ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ ΑΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ (Αcute leukemias of Αmbiguous lineage) Σπάνιες λευχαιμίες που περιλαμβάνουν Οξεία αδιαφοροποίητη λευχαιμία (Acute undifferenciated leukemia,aul) τα λευχαιμικά κύτταρα δεν εκφράζουν κανένα ειδικό δείκτη διαφοροποίησης προς συγκεκριμένη σειρά. (CD34+ HLA-DR+ CD38+/- lineage - ) Οξεία λευχαιμία με μικτό φαινότυπο ( Mixed phenotype acute leukemia, MPAL): τα λευχαιμικά κύτταρα εκφράζουν δείκτες περισσοτέρων της μίας σειράς (μυελική+β-λεμφική, μυελική+τ-λεμφική, μυελική+β-λεμφική+τ-λεμφική) και μπορεί να είναι ή Δικλωνικές : δύο οι περισσότεροι βλαστικοί πληθυσμοί από διαφορετικές σειρές Διφαινοτυπικές :ένας βλαστικός πληθυσμός που εκφράζει δείκτες από διαφορετικές σειρές στο ίδιο κύτταρο

63 ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ ΜΕ ΜΙΚΤΟ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟ - MPAL Οξεία Λευχαιμία με μικτό φαινότυπο και t(9;22)(q34;q11.2); BCR-ABL1 Στις περισσότερες περιπτώσεις οι βλάστες πληρούν τα κριτήρια για την μυελική και την Β λεμφική σειρά και σπανιώτερα για την μυελική και Τ λεμφική σειρά. Οξεία Λευχαιμία με μικτό φαινότυπο και t(v;11q23); MLL rearranged Στις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρείται διμορφικός βλαστικός πληθυσμός με βλάστες που μοιάζουν με μονοβλάστες και βλάστες που μοιάζουν με λεμφοβλάστες. Μπορεί όμως να μοιάζουν και με αδιαφοροποίητους βλάστες. οι λεμφοβλάστες είναι CD19+ CD10- CD22-/dim CD79a -/dim CD15+ ενώ οι μονοβλάστες εκφράζουν δείκτες της μονοκυτταρικής σειράς CD14, CD64, CD11b, lysozyme, CD36. η χρησιμοποίηση του 7,1 MoAb που συνδέεται με το NG2 ομόλογο που εκφράζεται στους βλάστες των ΟΜΛ με 11q23 βοηθάει στην ταυτοποίηση της σπάνιας αυτής λευχαιμίας.

64 ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ ΜΕ ΜΙΚΤΟ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟ - MPAL Στην WHO, 2008 αποτελούν ξεχωριστή ομάδα νεοπλασμάτων μυελικής προέλευσης που περιλαμβάνει τις παλαιότερα ταξινομούμενες σύμφωνα με το EGIL scoring system σαν Διφαινοτυπικές (BAL) και Δικλωνικές Λευχαιμίες EGIL-Revised scoring system 1998 points Β-lineage Τ-lineage Myeloid lineage 2 CD79a CD3 (memb/cyt) anti-mpo cyt IgM anti-tcr α/β cyt CD22 anti-tcr γ/δ 1 CD19 CD2 CD117 (c-kit) CD10 CD5 CD13 CD20 CD8 CD33 CD10 CD TdT TdT CD14 CD24 CD7 CD15 CD1a CD64 BAL is defined when the score is over 2 for both the myeloid and the lymphoid lineage

65 ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ ΜΕ ΜΙΚΤΟ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟ - MPAL Τα κριτήρια που απαιτείται να πληρούνται για να χαρακτηριστεί μια ΟΛ σαν Οξεία Λευχαιμία με Μικτό Φαινότυπο (MPAL) είναι πολύ πιο αυστηρά και βασίζονται κυρίως στον ανοσοφαινότυπο

66 ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ ΜΕ ΜΙΚΤΟ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟ - MPAL H πολυχρωματική ΚΡ απαραίτητη για την διάγνωση των MPAL Μυελική + Τ Μυελική + Β Η ανίχνευση του cytcd3 πρέπει να γίνεται με MoAbs έναντι της ε αλυσίδας του μορίου CD3 συνδεδεμένα με ένα έντονο φθοριόχρωμα (PE) Θετικό όταν εκφράζεται με την ίδια ή λίγο ασθενέστερη ένταση που το εκφράζουν τα φυσιολογικά Τ λεμφοκύτταρα

67 Οξεία Λευχαιμία με Μικτό Φαινότυπο (Μυελική +Τ λεμφική) MPAL (Μ+Τ) Μυελική σειρά : MPO+ Λεμφική σειρά : cytcd3+

68 Οξεία Λευχαιμία με Μικτό Φαινότυπο (Μονοκυτταρική +Β λεμφική) MPAL (Μ+Β) με t(v;11q23); MLL rearranged 1: CD19+CD15+CD34- CD22-CD79a-TdT- 2: CD64+CD14p+ lysozyme+ CD15+CD34- Η αναγνώριση του χαρακτηριστικού ανοσοφαινοτυπικού προφίλ ή /και η αναζήτηση της έκφρασης του δείκτη NG2 κατευθύνει την μοριακή μελέτη για την ανίχνευση t(v;11q23);mll

69 Ας προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τα κριτήρια της WHO, 2008

70 0ΜΛ με έκφραση Β και Τ δεικτών? MPAL (Μυελική+Β)? MPAL (Μυελική+Τ)? Πως θα χαρακτηρίζατε αυτή την λευχαιμία εφαρμόζοντας τα κριτήρια της WHO,2008 και πώς εφαρμόζοντας το EGIL scoring system?

71 Έκθεση αποτελέσματος σε μια ΟΛ Ονοματεπώνυμο, ηλικία, φύλο του ασθενούς, ημερομηνία παραλαβής του δείγματος Είδος δείγματος (μυελός, περιφερικό αίμα κλπ),χρονική στιγμή (διάγνωση, παρακολούθηση) Πληροφορίες από το ιστορικό, την κλινική εικόνα, την μορφολογία, τις υπόλοιπες εργαστηριακές εξετάσεις ( αν έχουν δοθεί) Πληροφορίες για την ακεραιότητα, την σύσταση και την βιωσιμότητα των κυττάρων του δείγματος Ποσοστό % των βλαστών στο σύνολο των εμπυρήνων κυττάρων του δείγματος Αναφορά των δεικτών που εκφράζει ο παθολογικός πληθυσμός Αναφέρονται πρώτα οι δείκτες που χαρακτηρίζουν την σειρά και το στάδιο διαφοροποίησης και ωρίμανσης του βλαστικού πληθυσμού, οι δείκτες αωρότητας (αν εκφράζονται) και τέλος αν εκφράζονται δείκτες από άλλη σειρά ή δείκτες που σχετίζονται με συγκεκριμένη γενετική διαταραχή ή με την πρόγνωση. Θα πρέπει να αναφέρεται η ένταση της έκφρασης των δεικτών (dim, bright) καθώς και αν εκφράζονται στο σύνολο ή σε ένα μέρος των βλαστών (partial) Στο συμπέρασμα πρέπει να αναγράφεται πως χαρακτηρίζεται ανοσοφαινοτυπικά η ΟΛ, το στάδιο διαφοροποίησης κατά WHO ή/και κατά FAB (πχ ΟΜΛ χωρίς ωρίμανση/μ1), πληροφορίες για την κατεύθυνση της μοριακής μελέτης και τα LAIP με τα οποία θα αναζητηθεί η MRD κατά την παρακολούθηση.

72 Leukemia Stem Cells (LSC) στην ΟΜΛ Αρκετές μελέτες τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι σχεδόν σε κάθε ΟΜΛ μέσα στον βλαστικό πληθυσμό υπάρχει, έστω και σε πολύ μικρό αριθμό, ένας υποπληθυσμός LSC ( CD34+CD38-lin-) στον οποίο φαίνεται να οφείλεται η αντοχή στην χημειοθεραπεία και ως εκ τούτου η υποτροπή Δείκτες LSC : CD34+CD38-CD123+CD25+ CLL-1+? Η αναγνώριση και μέτρηση των LSC στον ανοσοφαινότυπο της διάγνωσης μπορεί να συμβάλλει στην πρόγνωση (ασθενείς με LSC < 3,5% των CD34+ έχουν καλύτερο RFS) στην ανίχνευση MRD κατά την παρακολούθηση στην εφαρμογή LSC στοχευμένης θεραπείας

73 PANEL ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΛ Screening panel αρχικά Ευρύ panel στην συνέχεια Δείκτες για αναγνώριση χαρακτηριστικών ανοσοφαινοτυπικών προφίλ λήψη γρήγορων θεραπευτικών αποφάσεων καθοδήγηση μοριακής μελέτης πρόγνωση επιλογή κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής Δείκτες για την αναγνώριση, επιλογή και καταγραφή των κατάλληλων LAIP για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και την ανίχνευση MRD Εκτίμηση της έκφρασης δεικτών που αποτελούν θεραπευτικούς στόχους (targeted therapy).

74 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΜΛ/MPAL Προσοχή στον υπολογισμό % βλαστών λόγω της ετερογένειας του βλαστικού πληθυσμού Οι βλάστες της ΟΜΛ μπορεί να μην εκφράζουν δείκτες αωρότητας (CD34-CD117-HLADR-) Η έκφραση Τ δεικτών σε έναν βλαστικό πληθυσμό MPO+ επιβάλλει την ανίχνευση cytcd3 για να αποφασιστεί αν πρόκειται για ΟΜΛ με έκτοπη έκφραση Τ δεικτών ή MPAL (Μυελική+Τ) Η έκφραση Β δεικτών σε έναν βλαστικό πληθυσμό MPO+ επιβάλλει την ανίχνευση cytcd79α και cytcd22 για να αποφασιστεί αν πρόκειται για ΟΜΛ με έκτοπη έκφραση Β δεικτών ή MPAL (Μυελική+Β) Ένας βλαστικός πληθυσμός MPO- μπορεί να ανήκει στην μυελική σειρά αν δεν εκφράζει ειδικούς δείκτες της Τ ή Β σειράς Ένας βλαστικός πληθυσμός MPO- μονοκυτταρικοί δείκτες-cytcd3- CD19-cytCD22-cytCD79a- επιβάλλει την ανίχνευση δεικτών της ερυθράς και μεγακαρυοβλαστικής σειράς, δεικτών που χαρακτηρίζουν τα βασεόφιλα και μαστοκύτταρα καθώς και του ανοσοφαινοτυπικού προφίλ που χαρακτηρίζει το BPDCN προκειμένου να χαρακτηριστεί τελικά AUL

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΞΕΙΩΝ ΛΕΥΧΑΙΜΙΩΝ Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO Μαρία Γ. Βάγια Αιματολόγος, 401 ΓΣΝΑ Μαρία Ν. Παγώνη Αιματολόγος Αιματολογική - Λεμφωμάτων Κλινική και ΜΜΜΟ ΓΝΑ «ο Ευαγγελισμός» Ιωάννινα, 13 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Π.Παρασκευοπούλου

ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Π.Παρασκευοπούλου ΟΞΕΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Π.Παρασκευοπούλου Λευχαιμία Υπέρμετρος - ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός άωρων προβαθμίδων (μυελικής ή λεμφικής) προερχομένων από νεοπλασματικά εκτραπέν μητρικό κύτταρο και απώλεια ικανότητος

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία και υπολειμματική νόσος. Από τις κατευθυντήριες οδηγίες στην ελληνική πραγματικότητα Μαριάννα Ν.

Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία και υπολειμματική νόσος. Από τις κατευθυντήριες οδηγίες στην ελληνική πραγματικότητα Μαριάννα Ν. Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία και υπολειμματική νόσος. Από τις κατευθυντήριες οδηγίες στην ελληνική πραγματικότητα Μαριάννα Ν. Τζανουδάκη Είναι πλέον κοινός τόπος το ότι η κυτταρομετρία ροής αποτελεί πολύτιμο

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Τζανουδάκη Τμήμα Ανοσολογίας & Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Μαριάννα Τζανουδάκη Τμήμα Ανοσολογίας & Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. Παίδων «Η Αγία Σοφία» ΙΙΙβ. Τ Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (T ALL) και Yπολειμματική Νόσος (ΜRD) Μαριάννα Τζανουδάκη Τμήμα Ανοσολογίας & Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. Παίδων «Η Αγία Σοφία» Η ωρίμανση των Τ λεμφοκυττάρων Τ και Β Λεμφοκύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο φυσιολογικός μυελός των οστών. Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός"

Ο φυσιολογικός μυελός των οστών. Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. Ο Ευαγγελισμός Ο φυσιολογικός μυελός των οστών Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός" μυελός των οστών πολύπλοκος όλες οι κυτταρικές σειρές από αρχέγονο αδιαφοροποίητο κύτταρο μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ)

Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) Ευγενία Βερίγου Πανεπιστήμιο Πατρών Γ' Μέρος Βασικής Εκπαίδευσης στην Κυτταρομετρία Κυτταρομετρία Ροής και Aιματολογία ΜΔΣ- κλινική Δχ κ Πχ κατηγοριοποίηση και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Κατάταξη λεμφικών νεοπλασμάτων Τα νεοπλάσματα των Β, Τ, ΝΚ λεμφοκυττάρων είναι όγκοι από ανώριμα και

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Αιματολογικές νεοπλασίες είναι τα είδη καρκίνου που επηρεάζουν το αίμα, το μυελό των οστών και τους λεμφαδένες. Δεδομένου ότι και τα τρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ανοσοφαινότυπος της οξείας μυελογενούς λευχαιμίας σε υλικό οστεομυελικής βιοψίας. Πρόλογος

Ο ανοσοφαινότυπος της οξείας μυελογενούς λευχαιμίας σε υλικό οστεομυελικής βιοψίας. Πρόλογος 1 Πρόλογος Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο της Παθολογικής Ανατομικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, κατά τη χρονική περίοδο 1999-2000. Η ανάθεση του θέματος και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΛΕΥΚΟΘΕΑ Σ. ΝΤΟΒΑ Βιοχημικός, Msc, PhD Επιστημονικός συνεργάτης Μονάδας Μοριακής Βιολογίας- Αιματολογικό Εργαστηρίο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά Ανοσολογικό σύστηµα Βασικό σύστηµα του οργανισµού Λειτουργικές µονάδες του ανοσολογικού συστήµατος Οργανωµένος λεµφικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες

Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες Εργαστήριο Υγειοφυσικής & Περιβαλλοντικής Υγείας, ΙΠΤ-Α, Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος» Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες Μανωλά Καλλιόπη, Ph.D Ερευνήτρια Γ Κυτταρογενετική Κλάδος της Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος. Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο

T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος. Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο Περιφερικά T / NK Λεμφώματα Ετερογενής ομάδα σπάνιων χρόνιων λεμφοϋπερλαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία ΙΙ Αιματολογία Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Αλέξανδρος Α. Δρόσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: Aπόλυτη λεμφοκυττάρωση:

Διαβάστε περισσότερα

13 15 Σεπτεμβρίου 2013 ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αμφιθέατρο του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

13 15 Σεπτεμβρίου 2013 ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αμφιθέατρο του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ελληνική Εταιρεία Κυτταρομετρίας Υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ' Μέρος της Βασικής Εκπαίδευσης στην Κυτταρομετρία ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ»

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Σταυρούλα Β. Αλεξιά Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Τα λεμφώματα είναι νεοπλάσματα του λεμφικού ιστού. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι ταξινομήσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ Παρούσα νόσος Ασθενής 53 ετών προσήλθε στο ΓΝ Καστοριάς λόγω εύκολης κόπωσης και αδυναμίας Έναρξη συμπτωμάτων προ διμήνου με επιδείνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Μικρά ή µεσαίου µεγέθους λεµφοειδή κύτταρα Πυρήνες στρογγυλοί ή ανωµάλου σχήµατος (µονοκυτταροειδείς ή σαν κεντροκύτταρα) ιαυγές κυτταρόπλασµα ΛΕΜΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

ÇÁÅÌÁ/Áßìá The Journal of the Hellenic Society of Haematology http://www.eae.gr/new/periodiko.asp

ÇÁÅÌÁ/Áßìá The Journal of the Hellenic Society of Haematology http://www.eae.gr/new/periodiko.asp ÇÁÅÌÁ/Áßìá The Journal of the Hellenic Society of Haematology http://www.eae.gr/new/periodiko.asp ISSN 1108-2682 National Library of Medicin 100935747 LCCN 00-243359 OCLC 44682439 Το παρόν τεύχος επιμελήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Λ Ε Υ Χ Α Ι Μ Ι Ε Σ. Παπανικολάου Λαµπρινή

Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Λ Ε Υ Χ Α Ι Μ Ι Ε Σ. Παπανικολάου Λαµπρινή Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Λ Ε Υ Χ Α Ι Μ Ι Ε Σ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Υπεύθυνες Εργασίας: Τσαλογλίδου Αρετή Αδάµου Βησσαρία Παπανικολάου Λαµπρινή Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός CD34 + αρχέγονων αιµοποιητικών κυττάρων

Προσδιορισµός CD34 + αρχέγονων αιµοποιητικών κυττάρων Προσδιορισµός CD34 + αρχέγονων αιµοποιητικών κυττάρων Ελληνική Εταιρεία Κυτταροµετρίας Βασιλική Ε. Καλοδήµου (PhD PhD) Μοριακή Γενετίστρια Υπ. Τµήµατος Κυτταροµετρίας Ροής- Έρευνας & Αναγεννητικής Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ 1. Οι προμηθευτές υποχρεούνται με την υπογραφή της σύμβασης να προσφέρουν (πιστοποιημένα δύο νέους (μη χρησιμοποιημένους) αιματολογικούς

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός ανοσοφαινοτυπικής τυποποίησης και μοριακών τεχνικών στη διάγνωση των οξειών λευχαιμιών

Συνδυασμός ανοσοφαινοτυπικής τυποποίησης και μοριακών τεχνικών στη διάγνωση των οξειών λευχαιμιών ΕΙ ΙΚΟ ΑΡΘΡΟ SPECIAL ARTICLE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(6):832-838 Συνδυασμός ανοσοφαινοτυπικής τυποποίησης και μοριακών τεχνικών στη διάγνωση των οξειών λευχαιμιών Σχεδόν αμέσως μετά τη δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών

Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών ΙΠΤ-Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΕΙΟΦΥΣΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΟΝΟΤΟΞΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών ρ Κωνσταντίνα Σαμπάνη Ερευνήτρια Α 1 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ (MDS) Δρ ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΚΑΚΗ Δ/ντρια Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ»

ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ (MDS) Δρ ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΚΑΚΗ Δ/ντρια Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ (MDS) Δρ ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΚΑΚΗ Δ/ντρια Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα Μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (MDS) είναι μια ομάδα κλωνικών αιματολογικών νοσημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία»

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» Ογκοι του όρχεως στα παιδιά 1-2% συµπαγών παιδιατρικών όγκων 2-5% κακοήθων νεοπλασµάτων στα αγόρια ιαφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Ποιες είναι οι διαφορές μιας πρωτογενούς από μια δευτερογενή χυμική ανοσολογική απόκριση; Περιγράψετε τους μηχανισμούς ενεργοποίησης στις δυο περιπτώσεις. ΘΕΜΑ 2 (1 μονάδα) Περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας»

ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας» ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας» ΧΡΟΝΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Βραδεία κλινική εξέλιξη Ωριμότερα κύτταρα ΜΥΕΛΟΓΕΝΕΙΣ ΛΕΜΦΟΓΕΝΕΙΣ WHO 2008 Μυελοϋπερπλαστικές κακοήθειες ΧMΛ Αληθής πολυκυτταραιμία

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ. Τ λεµφοκύτταρα:

ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ. Τ λεµφοκύτταρα: ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ Προέλευση: µυελός των οστών. Μερικά µεταναστεύουν στο θύµο, όπου παραµένουν για ποικίλες περιόδους πριν διασκορπισθούν στο σώµα. Βίος: η ζωή τους ποικίλει. Τα µνηµοκύτταρα ζουν για πολλά χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

IV. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΚΥΤΤΑΡΩΝ IV. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Κώνστα Ευγενία, Χημικός, PhD Επιστημονικός Συνεργάτης, Β Παθολογική Προπαιδευτική Κλινική, Αιματολογική Μονάδα, Π.Γ.Ν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Καρκινογόνα Κυρίως τρεις τύποι: Χηµικά (µόλυνση, κάπνισµα, αµίαντος) Φυσικά (ιονίζουσα ακτινοβολία, µή- ιονίζουσα???) Βιολογικά (ιοί π.χ.. HPV) Καρκίνος παχέος εντέρου ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία ασθενών με Ενδιαμέσου-2/Υψηλού κινδύνου ΜΔΣ. Ιωάννα Σακελλάρη Μονάδα Μεταμόσχευσης

Θεραπεία ασθενών με Ενδιαμέσου-2/Υψηλού κινδύνου ΜΔΣ. Ιωάννα Σακελλάρη Μονάδα Μεταμόσχευσης Θεραπεία ασθενών με Ενδιαμέσου-2/Υψηλού κινδύνου ΜΔΣ Ιωάννα Σακελλάρη Μονάδα Μεταμόσχευσης Ιωάννα Σακελλάρη Μονάδα Μεταμόσχευσης Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ No conflicts of interest WHO 2008 περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2012: Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία

Ενότητα 2012: Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2012: Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία 7-8 Σεπτεμβρίου 2012 Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2011: Λεμφώματα

Ενότητα 2011: Λεμφώματα Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2011: Λεμφώματα 23-24 Σεπτεμβρίου 2011 Ηράκλειο, Κρήτη Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ουδετεροφιλίας και λεμφοκυττάρωσης

Διερεύνηση ουδετεροφιλίας και λεμφοκυττάρωσης Διερεύνηση ουδετεροφιλίας και λεμφοκυττάρωσης Βασίλης Περιφάνης Λέκτορας Αιματολογίας Α.Π.Θ. Δες τη μορφολογία WBC Λευκοκυττάρωση: Βλάστες Περίπτωση Γεν. αίματος: Λευκά 110Χ10 9 /Lit Λευκοκυτταρικός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογική λειτουργία κυττάρων αίματος Ερυθρά αιμοσφαίρια, κύτταρα χωρίς πυρήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Έκφραση του γονιδίου IRF4 σε υγιή παιδιά και σε παιδιά με Οξεία Λευχαιμία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Έκφραση του γονιδίου IRF4 σε υγιή παιδιά και σε παιδιά με Οξεία Λευχαιμία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Έκφραση του γονιδίου IRF4 σε υγιή παιδιά και σε παιδιά με Οξεία Λευχαιμία Μαρία Αδαμάκη, Αρχοντής Ζαμπογιάννης, Αναστασία Αθανασιάδου, Μαριάννα Τζανουδάκη, Σπύρος Βλαχόπουλος, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Αιματολογική Κλινική και Λεμφωμάτων, Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών Δημήτρης Καρακάσης Σχεδιάγραμμα της ομιλίας Εισαγωγή Ασθενής - ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Ο καρκίνος είναι μια ιδιαίτερα ετερογενής νόσος, που προκύπτει από συσσώρευση μεταλλάξεων του DNA. Η αιτιολογία του καρκίνου είναι πολυπαραγοντική,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΟΡΗΓΗΤΟΥ/ΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΕΜΦΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ογκογονίδια και ογκοκατασταλτικά γονίδια

Ογκογονίδια και ογκοκατασταλτικά γονίδια , Φυσικός MSc 1 Ογκογονίδια και ογκοκατασταλτικά γονίδια O καρκίνος είναι μια νόσος προκαλούμενη από ογκογονίδια, από ογκοκατασταλτικά γονίδια και από γονίδια micrοrna. Οι αλλαγές αυτές είναι συνήθως γεγονότα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της PCR στις αιματολογικές κακοήθειες

Εφαρμογές της PCR στις αιματολογικές κακοήθειες Εφαρμογές της PCR στις αιματολογικές κακοήθειες M. Σπελέτας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιατρική Σχολή, Λάρισα Εφαρμογές της PCR στις αιματολογικές κακοήθειες «Beginning with a single molecule of the genetic

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΚΟΗΘΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΚΟΗΘΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΚΟΗΘΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Κατά τη διάγνωση Φύλαξη DNA, RNA, ορού και ζωντανών κυττάρων (σε βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ λ η ν ι κ ή Ε τ α ι ρ ί α Κ υ τ τ α ρ ο μ ε τ ρ ί α ς Π ρ ο κ α τ α ρ κ τ ι κ ό Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε λ λ η ν ι κ ή Ε τ α ι ρ ί α Κ υ τ τ α ρ ο μ ε τ ρ ί α ς Π ρ ο κ α τ α ρ κ τ ι κ ό Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 1 P a g e 8 o Π α ν ε λ λ ή ν ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή Ε τ α ι ρ ί α Κ υ τ τ α ρ ο μ ε τ ρ ί α ς Π ρ ο κ α τ α ρ κ τ ι κ ό Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 19 Ιουνίου 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στα σκουπίδια πετιούνται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες Ομφαλικά Μοσχεύματα (βλαστοκυτταρα), τα οποία δίνουν ανεκτίμητη βοήθεια και λύση στο

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Είδος µεταµοσχευµένου οργάνου (σε συµπαγές όργανο 1,4-2 %, καρδιά 1,8-9,8 %, καρδιά µε πνεύµονα 4,6-12,5 % και πάγκρεας µε άλλο όργανο µέχρι 32% ) Ηλικία του λήπτη (συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση (immune response)

Ανοσιακή απάντηση (immune response) Ανοσιακή απάντηση (immune response) Το σύνολο των μηχανισμών που καθιστούν τον οργανισμό ικανό να αναγνωρίζει,να εξουδετερώνει και να απομακρύνει κάθε ξένη ουσία προς αυτόν χαρακτηρίζεται ως ανοσία. Αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 2) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ Αποτέλεσμα θραύσης και ανώμαλης ανασύστασης χρωμοσωμάτων Αφορούν ή ένα χρωμόσωμα περισσότερα χρωμοσώματα Είναι ή Ισοζυγισμένες (διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ Πηνελόπη Κορκολοπούλου Αν. Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατοµικής Παν/µίου Αθηνών 1 Β-ΛΕΜΦΩΜΑ ΑΠO ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΗΣ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ (MZL) (WHO 2001) Tρεις τύποι λεµφωµάτων τα οποία αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ»

ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» 1 η ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΒΟ ΟΜΑΔΑΣ Επίτοκος 36 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Επεξεργασίας Λεµφικών Ιστών. Θεοδώρα Παπαδάκη Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο

Πρωτόκολλο Επεξεργασίας Λεµφικών Ιστών. Θεοδώρα Παπαδάκη Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο Πρωτόκολλο Επεξεργασίας Λεµφικών Ιστών Θεοδώρα Παπαδάκη Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο Νοσ. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΙΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΜΕΣΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΠΡΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ιαφορική

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική Οξεία Λευχαιµία : Ιάσιµη Νόσος? ΝΑΙ Σε σηµαντικό ποσοστό παιδιατρικών ασθενών και µε προοπτική περαιτέρω βελτίωσης

Παιδική Οξεία Λευχαιµία : Ιάσιµη Νόσος? ΝΑΙ Σε σηµαντικό ποσοστό παιδιατρικών ασθενών και µε προοπτική περαιτέρω βελτίωσης Παιδική Οξεία Λευχαιµία : Ιάσιµη Νόσος? ΙΩΑΝΝΗΣ Π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΠΑΙ ΙΑΤΡΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ- ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΝΑΙ Σε σηµαντικό ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα

Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα 27-28 Σεπτεμβρίου 2013 Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική Αιμοποίηση. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας

Φυσιολογική Αιμοποίηση. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογική Αιμοποίηση Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Εισαγωγή Μελέτη αίματος, αιμοποιητικών και λεμφικών οργάνων 1. αιματολογικές διαταραχές σε πληθώρα καταστάσεων και όχι μόνο σε αμιγή αιματολογικά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις. M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας

Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις. M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας Εισαγωγή Σύστημα RhD : - αναγνωρίστηκε το 1939 - το πιο σημαντικό κλινικά σύστημα μετά το ΑΒΟ - προκαλεί αιμολυτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του ρόλου ανοσο-τροποποιητικής δράσεως της p38 µιτογονο-ενεργοποιηµένης κινάσης ( p38 MAPK ) Μαυρόπουλος Αθανάσιος, PhD ΕΙΣΑΓΩΓΗ-Ι H p38 MAPK ενεργοποιείται από τις ιντερλευκίνες IL-12 και IL-18

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗ ΣΕ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗ ΣΕ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: KAΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΚΑΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠ.

Διαβάστε περισσότερα

Υποπλαστικά Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επικ. Καθηγήτρια Παθολ.-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών

Υποπλαστικά Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επικ. Καθηγήτρια Παθολ.-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Υποπλαστικά Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επικ. Καθηγήτρια Παθολ.-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών ΜΔΣ Κλωνικη αιμοποίηση Μη αποτελεσματκή διαφοροποίηση πενίες Αυξημένος

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Σελ.65, Αιµατολογία Αιµοδοσία Ι ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τα µεγάλα µονοκύτταρα ή µονοπύρηνα αποτελούν τα φαγοκύτταρα του οργανισµού,

Διαβάστε περισσότερα

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες Χρωμοσωματικές ανωμαλίες ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ: 50% ΤΩΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 60 ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ~0.7% ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 2 % ΤΩΝ ΚΥΗΣΕΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ»

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση οφειλόμενη σε αντι-jka Επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση οφειλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY Μαμάρα Α. (1), Καλαλά Φ. (1), Λιαδάκη Κ. (1), Παπαδούλης Ν. (2), Μανδαλά Ε. (3), Παπαδάκης Ε. (4), Γιαννακούλας N. (5), Παλασοπούλου M. (5), Λαφιωνιάτης Σ. (6), Κιουμή A. (4), Κοραντζής I. (4), Καρτάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013 2012 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 ος ΚΥΚΛΟΣ: 5.20 h 18/2/2012 Αθήνα, 19/2/2012 Θεσσαλονίκη 9.00πμ 15.50μμ 9.00πμ 11.00πμ Αιμοποίηση και αρχέγονο αιμοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ Σπυριδούλα Βασιλείου Βιολόγος, PhD Αιματολογική Κλινική-Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών, Γ.Ν.Α. Κυτταρομετρία Ροής (ΚΡ): απαραίτητο εργαλείο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετ:Τα αρ.π04/110/22-2-02,π04/139/14-4-03,π04/76/24-2-04,π04/360/13-12-05 έγγραφά µας.

Σχετ:Τα αρ.π04/110/22-2-02,π04/139/14-4-03,π04/76/24-2-04,π04/360/13-12-05 έγγραφά µας. Κοινοποίηση καταλόγου µε τα αποδοτέα ποσά παρακλινικών εξετάσεων και ιατρικών πράξεων που έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή Καθορισµού Ιατρικών Αµοιβών ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (Ε. Κ. Ι. Α.) ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Γ.Ε.: Π0/58/2-6-2007

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Εισαγωγή στην Ανοσολογία ρ. Γιώργος Κρασιάς Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Τµήµα Μοριακής Ιολογίας Τι είναι το Ανοσοποιητικό Σύστηµα (ΑΣ)? Το ΑΣ (Immune System) είναι ένα σύστηµα άµυνας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά»

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. γ 2. γ 3. δ 4. α 5. β ΘΕΜΑ 2ο 1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» 2. σελ. 119-120: «Θεραπευτικά. Τα αντισώματα μπορούν να

Διαβάστε περισσότερα