Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής. Τα Οφέλη Της Βρεφικής Και Νηπιακής Κολύµβησης Στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής. Τα Οφέλη Της Βρεφικής Και Νηπιακής Κολύµβησης Στην Ελλάδα"

Transcript

1 Τα Οφέλη Της Βρεφικής Και Νηπιακής Κολύµβησης Στην Ελλάδα Κοντζιά 1 M., Καρακατσάνης 2 K., Τριγώνης 1 Ι. 1 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού 2 Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου, Τµήµα Οργάνωσης & ιαχείρισης Αθλητισµού Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Κοντζιά Μαργαρίτα Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής, Vol.3, pp.67-91, J.S.T.a.R. All rights reserved. ISSN: To link to this article:

2 Τα Οφέλη Της Βρεφικής Και Νηπιακής Κολύµβησης Στην Ελλάδα Περίληψη Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνήσει τα οφέλη της κολύµβησης σε βρέφη και νήπια. Επίσης να διερευνήσει την επίδραση της ηλικίας των παιδιών στην έναρξη του προγράµµατος κολύµβησης, το χρονικό διάστηµα παρακολούθησης, της συχνότητας παρακολούθησης και το ενδιαφέρον τους για αυτό, σε σχέση µε τα οφέλη της κολύµβησης σε βρέφη και νήπια. Στην έρευνα συµµετείχαν 109 συνοδοί/γονείς (27 άνδρες και 82 γυναίκες) όπου τα παιδιά τους συµµετείχαν σε προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης στην Αθήνα. Η διαδικασία της επιλογής των συνοδών/γονέων έγινε µε τυχαία δειγµατοληψία. Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς τα οφέλη της κολύµβησης σε νήπια και βρέφη, εκτός από τα οφέλη στον ύπνο και στην ασθένεια. Από το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe διαπιστώθηκαν εξίσου στατιστικά σηµαντικές διαφορές στα οφέλη των βρεφών και των νηπίων, στη βελτίωση της κολυµβητικής ικανότητας (F (3,108) =5.960, p<.05.), στη βελτίωση της κοινωνικότητας (F (3,107) =4.375, p<.05.), στην αύξηση της αυτοπεποίθησης (F (3,108) =5.210, p<.05.), στην αύξηση της ανεξαρτησίας (F (3,108) =4.735, p<.05.), στη µείωση του φόβου και την αύξηση της άγνοιας κινδύνου (F (3,107) =4.214, p<.05.). Η παρούσα έρευνα µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την κατανοήση της θετικής επίδρασης της κολύµβησης σε βρέφη και νήπια ως προς τη διαµόρφωση του χαρακτήρα τους καθώς και στην ψυχοσωµατική και πνευµατική ανάπτυξη τους. Λέξεις κλειδιά: βρεφική και νηπιακή ηλικία, κολύµβηση, οφέλη. 68

3 Τα Οφέλη Της Βρεφικής Και Νηπιακής Κολύµβησης Στην Ελλάδα Εισαγωγή Το πρόγραµµα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης είναι ένα πρόγραµµα εκµάθησης βασικών κολυµβητικών ικανοτήτων µε την µορφή παιχνιδιού στο οποίο συµµετέχουν οι γονείς µε τα βρέφη τους υπό την καθοδήγηση εκπαιδευτή σε ειδικά διαµορφωµένη πισίνα µε ζεστό νερό (γύρω στους 32 0 C) και ύψους µέχρι τον ώµο (Ahrendt, 2002). Στα προγράµµατα αυτά µπορούν να πάρουν µέρος από νεογνά ως την ηλικία των 3,5 ετών. Τα προγράµµατα σχεδιάζονται έτσι ώστε να βοηθήσουν τα βρέφη στην εξοικείωση µε το νερό και στην ανάπτυξη εµπιστοσύνης σε αυτό διάµεσου της συµµετοχής τους σε ασφαλείς και ευχάριστες δραστηριότητες στην πισίνα. Αυτές οι δραστηριότητες µπορούν να οδηγήσουν στην εκµάθηση βασικών κινήσεων κολύµβησης και δεξιοτήτων που βοηθούν την ασφάλεια τους στο νερό µέσω του παιχνιδιού, της εξερεύνησης και ενθάρρυνσης (Cesari et al, 2001). Επιστηµονικές έρευνες των βρεφών στο νερό έχουν πραγµατοποιηθεί από πολύ νωρίς, όπου περιγράφηκαν οι κινήσεις των βρεφών σαν κολυµβητικές κινήσεις (Mumford, 1897). Ο Mumford (1897), παρατήρησε ότι τα βρέφη στη πρηνή θέση µέσα στο νερό συνέδεαν ρυθµικές, εξωτερικές και εσωτερικές κινήσεις κάµπτοντας και εκτείνοντας τα χέρια και τα πόδια τους. Στην συνέχεια, ο Watson (1919) παρατήρησε µη συντονισµένες συνδυασµένες κινήσεις στην ύπτια θέση. Αναφέρθηκαν επίσης, αντανακλαστικές κολυµβητικές κινήσεις και αντανακλαστικό κράτηµα της αναπνοής όταν τα βρέφη βρίσκονται κάτω από το νερό από τους πρώτους κιόλας τέσσερις µήνες της ζωής τους (Mc Graw, 1939). Η αντανακλαστική κολύµβηση είναι η πρωτογενής κινητική συµπεριφορά που έχουν τα νεογνά στο νερό αµέσως µετά τη γέννα (Mc Graw, 1939). Αυτές οι έµφυτες αντανακλαστικές κολυµβητικές κινήσεις αναφέρονται σαν φυλογενετική ανάµνηση από την ζωή των βρεφών πριν γεννηθούν (Mc Graw, 1939). Όµως, αυτή η συµπεριφορά είναι πραγµατικά ενστικτώδης και όχι κάτω από ένα συνειδητό έλεγχο του βρέφους. Αυτό δεν επιτρέπει στο βρέφος να ανυψώσει το κεφάλι πάνω από την επιφάνεια του νερού και έτσι δεν υπάρχει καµία ναυαγοσωστική αξία για το βρέφος (Langendorfer & Bruya, 1995). Έχουν επίσης αναγνωριστεί συντονισµένες κολυµβητικές κινήσεις µέχρι τον πέµπτο µήνα(mayerhofer, 1952; Peiper, 1961). Οι Wielki και Houben (1983) επιβεβαίωσαν την ύπαρξη των αντανακλαστικών κολυµβητικών κινήσεων µέχρι το πέµπτο µήνα όπου αντικαθίστανται από µη συντονισµένο σχέδιο κίνησης. Οι 69

4 αντανακλαστικές κολυµβητικές κινήσεις αν καλλιεργηθούν σωστά µπορούν να γίνουν εκούσιες κολυµβητικές κινήσεις από τον 11 ο µήνα (Wielki και Houben, 1983). Ο Zelazo (1983) διαπίστωσε ότι η αντανακλαστική κίνηση κολύµβησης παρουσιάζει ένα προ-κολυµβητικό σχέδιο. Σύµφωνα µε τους ισχυρισµούς του, εάν τα βρέφη εξασκηθούν τακτικά, αυτή η αντανακλαστική κίνηση µπορεί να παράγει πρόωρη κολύµβηση διότι τα παιδιά προετοιµάζονται σε ένα εναλλακτικό σχέδιο κίνησης όπως η «κολύµβηση σκύλου» ή η στοιχειώδης κίνηση ελευθέρου. Στα ίδια αποτελέσµατα κατέληξαν οι Bauermeister (1984) και Bresges/Diem (1983) που µελέτησαν τις ενστικτώδεις κολυµβητικές κινήσεις των βρεφών. Αυτές οι ενστικτώδεις κινήσεις µπορούν να δηµιουργήσουν τα κατάλληλα ερεθίσµατα για την προετοιµασία των παιδιών στο να καταφέρουν να κολυµπούν αυτόνοµα στο µέλλον, από την πρώιµη ηλικία των 3 χρόνων. Ο τύπος των κινήσεων που εφαρµόζουν τα παιδιά δεν είναι «παραδοσιακές κολυµβητικές κινήσεις» όπως το ελεύθερο ή το ύπτιο αλλά είναι κινήσεις σαν την «κολύµβηση σκύλου» ή «κίνηση αρχαρίου» (Langendorfer & Bruya, 1995). Οι κινήσεις αυτές περιλαµβάνουν κινήσεις των άκρων του σώµατος, οι οποίες προκαλούν και τη µετακίνηση µέσα στο νερό και ουσιαστικά µε αυτό τον τρόπο κολυµπούν. Αυτές οι δεξιότητες είναι απλά στοιχειώδη τρόποι κίνησης µέσα στο νερό οι οποίες αποτελούν τη βάση για τους παραδοσιακούς τρόπους κολυµβητικών κινήσεων. Τα παιδιά εκτελούν ένα βασικό κολυµβητικό σχέδιο κίνησης, το οποίο είναι προ-στάδιο στη µετέπειτα προηγµένη κολυµβητική κίνηση. Με την εξάσκηση τα µικρά παιδιά µπορούν να εκτελέσουν αρχάριες κινήσεις κολύµβησης στο νερό κάποιες φορές και από την ηλικία του ενός έτους. Κάποια από αυτά είναι ικανά να εκτελέσουν νωρίτερα, ενώ κάποια άλλα θα τα εκτελέσουν µόνο σε µετέπειτα ηλικία (Langendorfer & Bruya, 1995). Όλα όµως τα παιδιά θα πρέπει να µαθαίνουν τις βασικές κολυµβητικές δεξιότητες και κινήσεις πριν εισαχθούν στα κολυµβητικά στιλ(langendorfer & Bruya, 1995). Σε µια µακρόχρονη έρευνα ο Diem (1982) παρατήρησε την επίδραση σε παιδιά που είχαν παρακολουθήσει προγράµµατα κινητικής αγωγής στο νερό στην κοινωνική αντιληπτική και κινητική εξέλιξη στη σχολική ηλικία. Όµως σε µικρότερη έρευνα ο Langendorfer (1974) διαπίστωσε µη βραχυπρόθεσµη προστιθέµενη ανάπτυξη από την πρόωρη ενασχόληση µε την κολύµβηση ή µε τη πρόωρη εµπειρία µε τις κινήσεις. Παρόλα αυτά η πρόωρη κολυµβητική εµπειρία προσφέρει οφέλη σε άλλες περιοχές της ανάπτυξης των παιδιών. Σε αντίστοιχη έρευνα, η Erbaugh (1986) διαπίστωσε την θετική επίδραση στην ανάπτυξη κολυµβητικών ικανοτήτων σε παιδιά που είχαν προηγούµενη 70

5 συµµετοχή στα προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης όταν έφταναν στην προσχολική ηλικία. Επιπλέον, σύµφωνα µε πολλούς ερευνητές (McGraw 1935;1975; Seefeldt, 1980; Gladish, 2002) η πρόωρη ενασχόληση των βρεφών µε τα προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης µπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των µετέπειτα δεξιοτήτων. Στο ίδια συµπεράσµατα καταλήγει και έρευνα του Diem (1982) που υποστηρίζει ότι η πρωτύτερη εµπειρία φαίνεται να παρέχει το βασικό κλειδί για την βελτίωση της θεµελιώδους ποιότητας στην εκτέλεση των κινήσεων. Σε αντίθεση µε τα παραπάνω αποτελέσµατα έρχεται η έρευνα των Blanksby Parker Bradley και Ong, 1995) όπου απέδειξαν ότι οι κολυµβητικές ικανότητες αναπτύσσονται γρηγορότερα µετά την ηλικία των πέντε ετών, ενώ η περίοδος εκµάθησης κολυµβητικών ικανοτήτων κάτω τον 3 χρονών είναι µεγαλύτερη λόγω νευροµυϊκής ανεπάρκειας. Ενώ σύµφωνα µε τους Parker και Blanksby (1997), η ενασχόληση µε τέτοια προγράµµατα από την βρεφική ηλικία δεν εγγυάται την ταχύτερη εκµάθησης τεχνικής στην κολύµβηση ή επιδόσεων σε µεγαλύτερη ηλικία. Οι Serebriakova, Simutenko, Barsegian, Makarenko & Tambovtseva (1989), παρατήρησαν βελτίωση στο επίπεδο υγείας και τα χαρακτηριστικά των αυτόνοµων αντιδράσεων στα βρέφη που παρακολουθούσαν προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης. Η βελτίωση της υγείας και έγινε πιο φανερή στα παιδιά µε υψηλή άγνοια κινδύνου. Στα συναφή αποτελέσµατα κατέληξε και η Ahrendt (1997), που απέδειξε ότι τα βρέφη που παίρνουν µέρος σε τέτοια προγράµµατα αρρωσταίνουν λιγότερο από εκείνα που δεν συµµετέχουν. Ο Plimpton (1986) διαπίστωσε ότι τα βρέφη που έχουν παρακολουθήσει προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης έχουν αναπτύξει µεγαλύτερη ποικιλία κινήσεων και θετική συναισθηµατική συµπεριφορά (Plimpton, 1986). Στα ίδια αποτελέσµατα κατέληξε και η Ahrendt που διαπίστωσε (2000) ότι τα παιδιά που παρακολουθούσαν προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης από µικρή ηλικία ήταν πολύ πιο ανοιχτόµυαλα και πιο άνετα µέσα στο νερό σε σχέση µε τα άλλα παιδιά. Επιπλέον, σύµφωνα µε την Ahrendt, 2002 η ενασχόληση των βρεφών σε κινητικά προγράµµατα σε νερό υποσυνείδητα ενδυναµώνει την σχέση µεταξύ γονιού-παιδιού και διαµέσου της επαφής µε τα άλλα βρέφη οδηγούνται στην ανάπτυξη του παιδιού στην προσωπικότητα του στην κοινωνικότητα αλλά και σε κινητικές δεξιότητες Ο Moulin, (1997) διαπίστωσε σηµαντικές διαφορές όσον αφορά τις κινητικές ικανότητες, τη ψυχο-κοινωνική σταθερότητα και την ικανότητα εκτέλεσης στα παιδιά που παρακολουθούσαν προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης όταν έφταναν στην ηλικία των 71

6 30 µηνών. Επιπροσθέτως, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά που είχαν παρακολουθήσει τέτοια προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης ήταν πιο κοινωνικά και είχαν εντονότερη εξερευνητική διάθεση για παιχνίδι (Moulin, 1997). Σε έρευνα των Diem, Lehr, Olbrich &Undeutsch, 1980 φάνηκε ότι η επίδραση της βρεφικής κολύµβησης από την βρεφική ηλικία είχε θετικά αποτελέσµατα στην ανάπτυξη της προσωπικότητας τους όταν έφταναν στα τρία τους χρόνια. Τα παιδιά αυτά έδειχναν µεγαλύτερη προσαρµοστικότητα στα ερεθίσµατα, υψηλότερο βαθµό εµπιστοσύνης στον εαυτό τους και ανεξαρτησίας Σύµφωνα µε έρευνα των Kliorin και Aleksandrovich, (1989) η κολύµβηση φάνηκε να προκαλεί ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα στη νευροψυχική ανάπτυξη των παιδιών ακόµα και από τον πρώτο µήνα ενασχόλησης τους. Η ανάπτυξη των κινήσεων και συναισθηµάτων επηρεάστηκε πρώτα σε µεγαλύτερο βαθµό ενώ αργότερα, η κολύµβηση παρήγαγε ένα θετικό αποτέλεσµα στην ανάπτυξη του λόγου. Εφόσον η νευρική ανάπτυξη των βρεφών δεν έχει ολοκληρωθεί είναι πιθανό να επηρεαστεί η συνολική ανάπτυξη µέσω της κατάλληλης φυσικής και πνευµατικής εξάσκησης (Ahsen, 1984). Το νερό µε τα χαρακτηριστικά του (σύσταση, άνωση, αντίσταση, κ.λ.π.) παρέχει στα βρέφη ένα οικείο περιβάλλον και πολλές ευκαιρίες για αισθητήρια ενεργοποίηση που δεν θα µπορούσαν να έχουν από κάπου αλλού, τουλάχιστον τόσο νωρίς (Sporns & Edelman, 1993). Επιπλέον το νερό, παρέχει στα βρέφη µια πολύ καλή ευκαιρία να ανακαλύψουν ότι είναι ικανά να διαχειριστούν τις κινήσεις τους επιβοηθούµενα από τα θετικά χαρακτηριστικά του νερού και ενάντια στα αρνητικά χαρακτηριστικά (µειωµένη µυϊκή δύναµη και δυσκαµψία όπως και µη κατάλληλη σώµατος αναλογία που οφείλονται στην έλλειψη ωρίµανσης και ανάπτυξης (Thelen & Fisher, 1983; Thelen, Fisher & Ridley-Johnson 1984; Schneider, Zernicke, Schmidt & Hart, Σε αυτό το περιβάλλον, τα βρέφη µπορούν να εκτελούν αυθόρµητες και αυτόνοµες κινήσεις που σε κάθε άλλη περίπτωση δεν θα ήταν δυνατό. Σύµφωνα µε τον Diem (1985) τα προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης υποστηρίζουν την ανάπτυξη των βρεφών. Υποβοηθούµενη «κολύµβηση» των βρεφών προσδίδει την ευκαιρία στα βρέφη για ελεύθερη κίνηση στο νερό σε αντίθεση µε την σχετικά περιορισµένη ευκινησία στην ξηρά. Στο νερό το βρέφος, είναι ικανό να µάθει το συνδυασµό των κινήσεων των χεριών και των ποδιών, πώς να βρίσκει τον προσανατολισµό του, πώς να βρίσκει τη σωστή κατεύθυνση και πώς να αντιδρά στις παραινέσεις των γονιών του (Diem, 1985). Η κινητική δραστηριότητα στο νερό που προωθεί τον συνδυασµό των αισθητήριων κινήσεων µπορεί να έχει θετική επίδραση 72

7 σχέση στην κινητική ανάπτυξη των βρεφών και έµµεσα στις αντιλαµβανόµενες και γνωστικές ικανότητες (Numminen & Saakslahti, 1993). Η κινητική ανάπτυξη αποτελεί από µόνη της να ένα θετικό στοιχείο στο γενικότερο σύστηµα ανάπτυξης (Fagan, Singer, Ohr & Freckenstein, 1987). Οι Numminen και Saakslathi (1998) διαπίστωσαν ότι η ενασχόληση µε την κολύµβηση από την βρεφική ηλικία προωθεί τις ικανότητες ελαστικότητας, στήριξης, αγκαλιάσµατος αλλά και στήριξης στην καθιστή θέση. Επιπλέον, σε έρευνα των Thelen, Skala & Kelso (1987) παρατηρήθηκε ότι η συµµετοχή σε οργανωµένο πρόγραµµα βρεφικής κολύµβησης φαίνεται να υποστηρίζει την άποψη ότι οι επιδράσεις του περπατήµατος στο νερό αυξάνουν την δύναµη των µυών του σώµατος και των µελών (Thelen, Skala & Kelso, 1987). Στα ίδια περίπου αποτελέσµατα κατέληξε και η Ahrendt (2000) που διαπίστωσε ότι στη βρεφική κολύµβηση, µέσω της θέσης του σώµατος και της διέγερσης των κινήσεων, τα βρέφη συνδύαζαν αισθητηριακές και κινητικές ικανότητες. Επιπλέον, φάνηκε βελτίωση στην στήριξη του βρέφους και την συναρµογή των σώµατος στις κινήσεις που χρειάζονται ισορροπία. Επίσης ήταν εµφανής, ότι τα παιδιά που είχαν παρακολουθήσει τέτοια προγράµµατα από µικρή ηλικία είχαν καλύτερη κινητική απόδοση σε µετέπειτα ηλικία. Ένας από τους στόχους των οργανωµένων προγραµµάτων βρεφικής κολύµβησης είναι η διατήρηση των αντανακλαστικών κινήσεων αναπήδησης των ποδιών ώστε να εκτελούνται συνειδητά στην ηλικία των 11 µηνών (Wielke & Houben, 1983) µέσω της αναπτυσσόµενης σχέσης των οπτικών και απτικών πληροφοριών µε εξωτερικά και εσωτερικά ερεθίσµατα πληροφοριών (Hattwell, 1987) φυσώντας, πιτσιλώντας το νερό ή µε την παρουσίαση παιχνιδιών. Η συµµετοχή στα προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης παρέχει στους γονείς και στους εκπαιδευτές την ευκαιρία να προκαλέσουν την νευρική δραστηριότητα που είναι υπεύθυνη για την αντανακλαστική κίνηση των ποδιών και χεριών. Θα πρέπει να αλληλεπιδρούν το επίπεδο δραστηριότητας (Eaton & Enns, 1986, ή ο αριθµός των κινήσεων, ή η κατεύθυνση της κίνησης (Friedman, Jacobs & Werthman, 1982) µε την ωρίµανση όπου αυξάνει η ανάρµοστη ανάπτυξη της µυϊκής δύναµης σε αυτά τα µέρη του σώµατος και έµµεσα σε ολόκληρο το σώµα. Για να µπορέσει το βρέφος να λάβει ακριβές εµπειρίες από την σχέση του µε τον περιβάλλοντα χώρο, η δραστηριότητα των βρεφών θα πρέπει να είναι αυτόνοµη (το βρέφος να ξεκινά από µόνο του) παρά παθητική (υποστηριζόµενη από κάποιο γονιό (Benson &Urgiris, 1985). 73

8 Η πρώιµη κολυµβητική εµπειρία στα βρέφη σύµφωνα µε τον Diem (1982) επηρεάζει την συνολική ανάπτυξη των βρεφών. Σε αντίθεση ο Langendorfer (1986, 1987)υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο είναι µια επιθυµητή σκέψη των εκπαιδευτών και των γονέων. Όµως έρευνα των Fagan, Singer, Ohr & Fleckenstein (1987) φάνηκε ότι το επίπεδο δραστηριότητας φάνηκε να έχει θετική επίδραση στην κινητική ανάπτυξη. Οι Numminen και Saakslahti, (1992) ωθούµενοι από τα παραπάνω συµπεράσµατα, προσπάθησαν να βρουν τον ενεργό χρόνο κίνησης στο νερό, τι είδους κινήσεις του σώµατος πραγµατοποιούνται σε ένα οργανωµένο µάθηµα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης, εάν τέτοια οργανωµένα προγράµµατα έχουν επιδράσεις στην κινητική ανάπτυξη των βρεφών και εάν υπάρχει σχέση µεταξύ του ενεργού χρόνου και της κινητικής ανάπτυξης των βρεφών. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας φάνηκε ότι ενεργός χρόνος ήταν λεπτά για κάθε µάθηµα σε αντίθεση µε τα αποτελέσµατα παλαιότερης έρευνας στην Σουηδία όπου ο ενεργός χρόνος κίνησης των βρεφών σε ένα µάθηµα βρεφικής κολύµβησης κυµαινόταν από 1-11 λεπτά την εβδοµάδα µε µέσο όρο 4 ½ λεπτά. (Engstrom, 1984). Επίσης, από την έρευνα φάνηκε ότι η κάθετη θέση στο νερό αύξησε έµµεσα την µυϊκή δύναµη του σώµατος όπου οδήγησε στο να στέκονται υποβοηθούµενα πιο νωρίς σε σχέση µε την οµάδα ελέγχου. Η αντίσταση του νερού αναπτύσσει τα χέρια της πειραµατικής οµάδας στην οριζόντια θέση ενώ τους παρέχει την δυνατότητα να καθοδηγούν οπτικά τις κινήσεις των χεριών νωρίτερα. Επιπλέον, ο ενεργός χρόνος δεν οδήγησε σε αναπτυξιακές διαφορές σε σχέση µε την πειραµατική οµάδα όµως, η πρωτύτερη έναρξη της συµµετοχής µε την παροχή περισσότερων και συχνότερων µαθηµάτων ίσως υπολογιστεί στην αναπτυξιακή διαφορά του δείγµατος. Η µάθηση βασίζεται στην κινητικότητα του νευρικού συστήµατος και η ενεργή αντίδραση απάντηση των βρεφών σε αυτό, µπορεί να οφείλεται στο ότι το νερό µε τα ειδικά χαρακτηριστικά του, παρέχει στα βρέφη τέτοιες πιθανότητες για αισθητήρια ενεργοποίηση που δεν θα µπορούσαν να έχουν από κάπου αλλού, τουλάχιστον τόσο νωρίς (Ayres, 1981). Επιπλέον, το νερό µπορεί να παρέχει στα βρέφη ευκαιρίες για αισθητήρια ολοκλήρωση και µέσω της δηµιουργίας νοητικών σχηµάτων να αποκτούν κινητικό έλεγχο και µάθηση (Ahsen, 1984). Στα ίδια συµπεράσµατα οδηγήθηκε η έρευνα των Numminen και Saakslahti (1993) όπου φαίνεται ότι τα οργανωµένα µαθήµατα βρεφικής κολύµβησης µπορούν να µεταφέρουν τα αποτελέσµατα στην κινητική ανάπτυξη των βρεφών. Συγκεκριµένα, οι Numminen και Saakslahti (1993) διαπίστωσαν ότι τα βρέφη βελτιώθηκαν σε κριτήρια που µετρούσαν την έκταση των γωνιακών αρθρώσεων του σώµατος. Επιπλέον, 74

9 παρατηρήθηκε ότι η ικανότητα έλεγχου του σώµα τους στην κάθετη θέση, στην καθιστή θέση και στην επιβοηθούµενη στήριξη αποκτήθηκε νωρίτερα. Επίσης, παρατηρήθηκε ότι τα βρέφη βελτιώθηκαν σε στόχους για επιδέξιους χειρισµούς. Η σύσταση του νερού ανάπτυξε τα χέρια τους και πιθανότατα τους οδήγησε στην αντικειµενική επιδεξιότητα. Επιπλέον, τα βρέφη παρουσίασαν βελτίωση στις κινήσεις βηµατισµού των ποδιών και στο επιβοηθούµενο περπάτηµα. Αυτό πιθανότητα οφείλεται στην ενδυνάµωση των ποδιών τους που προήλθε από την χρησιµοποίηση των ποδιών ενάντια στην αντίσταση του νερού. Η συχνότητα της κάθετης θέσης στο νερό µπορεί επιπλέον να τους βοήθησε να συνηθίζουν να ισορροπούν το σώµα τους ενάντια στην δύναµη της βαρύτητας που τους βοηθά να ισορροπούν το σώµα τους στην επιβοηθούµενη στήριξη. Η συχνότητα της συµµετοχής σε οργανωµένο πρόγραµµα κινητικής αγωγής σε βρέφη φαίνεται να υποστηρίζουν την άποψη ότι οι επιδράσεις του περπατήµατος στο νερό αυξάνουν την δύναµη των µυών του σώµατος και των µελών (Thelen, Skala & Kelso, 1987).Τέλος, βελτιώθηκε η κινητική ανάπτυξη των βρεφών στο κριτήριο όπου η µυϊκή δύναµη ήταν απαραίτητη. Σε περαιτέρω έρευνα οι Numminen και Saakslahti (1994) διαπίστωσαν αύξηση της κινητική ικανότητας των βρεφών µε την συµµετοχή σε προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης. Αυτή η αύξηση µπορεί να οφείλεται στα πολλαπλά ερεθίσµατα που παρέχει το υγρό περιβάλλον στο οποίο τα βρέφη ενσωµατώνονται µέσω της αυτόκαθοδηγούµενης κινητικής δραστηριότητας τους που ακολουθείται από την δική τους ανακάλυψη των θετικών στοιχείων του νερού. Η ποιότητα των διαφορετικών δραστηριοτήτων µπορεί να οδηγήσει στην ολοκλήρωση των αισθητήριων κινήσεων και της ανάπτυξης. Συγκεκριµένα, από την κατάδυση, τα βρέφη έγιναν πιο ευαίσθητα σε κιναισθητικά, απτά και οπτικά ερεθίσµατα. Η ενεργή δραστηριότητα της κατάδυσης αυξήθηκε κατά την διάρκεια του προγράµµατος και της χρονολογική ηλικίας, από το οποίο φαίνεται ότι τα βρέφη οικειοποιήθηκαν αυτό το αισθητήριο ερέθισµα και ξεκίνησαν να απολαµβάνουν την κατάδυση. Το αποτέλεσµα έρχεται σε συµφωνία µε προηγούµενες έρευνες (Thelen & Fisher, 1983; Thelen, Fisher & Ridley-Johnson 1984; Schneider, Zernicke, Schmidt & Hart, 1989) ότι το νερό και οι ιδιότητες του παρέχουν στα βρέφη την ευκαιρία να ανακαλύψουν ότι είναι ικανά να κρατήσουν την κάθετη θέση που σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν αδύνατο. Η κάθετη θέση παρέχει επίσης στα βρέφη κιναισθητικά ερεθίσµατα και του δίνει µια νέα προοπτική να δουν το περιβάλλον και τους ανθρώπους σαν υποκείµενα µέσα σε αυτό. Οι αλλαγές στην πρηνή θέση ήταν µικρές κατά την διάρκεια του προγράµµατος ενώ ήταν και η επικρατέστερη θέση κατά 75

10 την διάρκεια του µαθήµατος. Αυτή η πρηνή θέση παρέχει στα βρέφη και κιναισθητικά ερεθίσµατα, που ενσωµατώνονται στον τρόπο κυλιούνται, ρολάρουν, ανασηκώνονται και περπατούν (Ayres, Ο χρόνος στους χειρισµούς επιδεξιότητας αυξήθηκε κατά την διάρκεια της περιόδου εξάσκησης και µε την αύξηση της ηλικίας. Τα βρέφη έγιναν πιο ικανά στο να ελέγχουν της κινήσεις των χεριών τους µέσω των κατάλληλων κινήτρων στους χειρισµούς επιδεξιότητας. Αυτό µπορεί να οφείλεται στην επίδραση της σύσταση του νερού όπου µε την αναπτύσσει τα χέρια των βρεφών στο οριζόντιο επίπεδο ώστε να ανακαλύπτουν τα χέρια τους, της παλάµες τους και τα δάκτυλα τους στην αντικειµενική επιδεξιότητα (Numminen & Saakslahti, 1992). Σε αντίθεση, ο χρόνος των παθητικών δραστηριοτήτων µειώθηκε (όπως η κατάκλιση στην ύπτια θέση, στην ρυθµική ταλάντωση, στο αγκάλιασµα. Αυτό συνεπάγεται ότι η αυτόνοµη δραστηριότητα αυξήθηκε µε την ανάπτυξη της αισθητήριας ανάµειξης συνεπώς και η συνολική ενεργή δραστηριότητα αυξήθηκε κατά την περίοδο εξάσκησης. Επιπλέον, τα βρέφη ως καθοδηγητικά στοιχεία των προγραµµάτων αφέθηκαν ελεύθερα από τους εκπαιδευτές και γονείς να ανακαλύψουν µόνοι τους τα θετικά συστατικά του νερού στην κινητική δραστηριότητα τους. Στην καρδιακή συχνότητα παρατηρήθηκε µείωση κατά την διάρκεια της περιόδου εξάσκησης που οφείλεται στην εξοικείωση των βρεφών µε το υγρό στοιχείο και φάνηκε τα βρέφη να αρχίζουν να απολαµβάνουν την ζεστασιά του νερού. Αυτή η χαλαρότητα που αναπτύχθηκε στην κινητική δραστηριότητα µπορεί να αύξησε την αντιλαµβανόµενη διαδικασία κατά την διάρκεια ποικίλων αισθητήριων ερεθισµάτων. Αυτή η αντίληψη και η κινητική δραστηριότητα µπορεί να είναι αµοιβαία, διότι η αντίληψη και η κινητική δραστηριότητα καθοδηγούν η µια την άλλη στην περίοδο της ανάπτυξης (Bushnell, Bourneau, 1993). Οι Numminen και Saakslahti (1998), προσπάθησαν να διερευνήσουν εάν υπάρχουν βελτιώσεις ανάλογα µε την συχνότητα συµµέτοχης των βρεφών σε προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα η πρώιµη ηλικιακά ενασχόληση µε την κολύµβηση από την βρεφική ηλικία προωθεί τις ικανότητες ελαστικότητας ενώ συνδεόταν σηµαντικά µε το άγγιγµα, την στήριξη των χεριών, το κάθισµα, και την έκταση των χεριών. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας φαίνεται ότι θα πρέπει να υπάρχει µια κρίσιµη περίοδο στα βρέφη για να ξεκινήσουν τα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης ώστε να αυξήσουν θετικά την ανάπτυξη τους έξω από το νερό. Επιπροσθέτως, η συχνότητα συµµετοχής που προκαλεί της µεγαλύτερες αλλαγές στην κινητική ανάπτυξη των βρεφών φαίνεται να είναι 1 φορά την εβδοµάδα. 76

11 Συµπερασµατικά, οι κατάλληλες αντανακλαστικές κινήσεις µέσα στο νερό οδηγούν στην εµφάνιση παρόµοιων κινήσεων έξω από το νερό. Τα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης υποστηρίζουν την ανάπτυξη των βρεφών. Υποβοηθούµενη «κολύµβηση» των βρεφών προσδίδει την ευκαιρία στα βρέφη για ελεύθερη κίνηση στο νερό σε αντίθεση µε την σχετικά περιορισµένη ευκινησία στην ξηρά. Στο νερό το βρέφος, είναι ικανό να µάθει το συνδυασµό των κινήσεων των χεριών και των ποδιών, πώς να βρίσκει τον προσανατολισµό του, πώς να βρίσκει τη σωστή κατεύθυνση και πώς να αντιδρά στις παραινέσεις των γονιών του (Diem, 1985). Το νερό προσφέρει ποικιλία ερεθισµάτων και απαντήσεων που είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατικά στην αφύπνιση αναγνώρισης των αισθήσεων και των αυθόρµητων κινήσεων. (Ahrendt, 2000). Ορµώµενη από τα παραπάνω συµπεράσµατα, η Ahrendt (2001), διερεύνησε αν η εβδοµαδιαία παρακολούθηση προγραµµάτων βρεφικής κολύµβησης επηρεάζει την κινητική ανάπτυξη των παιδιών στον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι τα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης πιθανά δεν συνδέονται σηµαντικά µε την αδρή κινητική ανάπτυξη ποσοτικά. Όµως εξετάζοντας την ανάπτυξη των βρεφών σε σχέση µε την καθιστή θέση και σε άλλες συγκεκριµένες ικανότητες φαίνεται ότι η ποιότητα στάσης στην καθιστή θέση (για σωστό όρθιο κάθισµα, έλεγχο ανεξάρτητης στάσης ήταν φανερά καλύτερη στα βρέφη που συµµετείχαν στα προγράµµατα κινητικής αγωγής στο νερό. Επίσης σηµαντικά καλύτερη ήταν η ποιότητα βαδίσµατος και ελέγχου της ισορροπίας στη προσπάθεια καθίσµατος. Την κινητική δραστηριότητα των παιδιών κατά το πρώτο χρόνο ζωής τους µελέτησε η Ahrendt (2000). Από τα αποτελέσµατα της έρευνας φάνηκε ότι η βρεφική κολύµβηση, µέσω της θέσης του σώµατος και της διέγερσης των κινήσεων των βρεφών συνδύαζαν αισθητηριακές και κινητικές ικανότητες. Τα αποτελέσµατα έκαναν σαφές ότι τα προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης συγκεκριµένα στην πρώτη βρεφική φάση ήταν εποικοδοµητική για την στήριξη του βρέφους όπου τα παιδιά µπορούσαν να στέκονται καλύτερα στην καθιστή θέση σε ποικίλα στάδια ανάπτυξης. Υπήρχαν εµφανής ενδείξεις ότι η βελτίωση στην συναρµογή των σώµατος στις κινήσεις που χρειάζονται ισορροπία όπως της αργής µετακίνησης, του περπατήµατος, του σκυψίµατος, της εναλλαγής ποδιών όταν στρίβουν. Αυτό οφείλεται στο ότι µε την βρεφική κολύµβηση, τα βρέφη ενδυναµώνουν ιδιαίτερα τους οπίσθιους µύες και διεγείρουν τα όργανα της ισορροπίας. Επίσης είναι εµφανής, ότι τα παιδιά που είχαν παρακολουθήσει τέτοια προγράµµατα από µικρή ηλικία είχαν καλύτερη κινητική απόδοση σε µετέπειτα ηλικία. 77

12 Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι η πρόωρη ενασχόληση των βρεφών µε τα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης µπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των µετέπειτα δεξιοτήτων (McGraw 1935,1975; Seefeldt, 1980; McGraw 1935,1975, 1939, 1963) απέδειξε µακρόχρονες ποιοτικές βελτιώσεις στη βασική κολύµβηση και σε άλλες ικανότητες σαν αποτέλεσµα της πρόωρης εµπειρίας µε τη βρεφική κολύµβηση. Το βρέφος µπορεί να εµπλουτίσει µε εµπειρίες αλλά αυτός ο εµπλουτισµός είναι στοχευόµενος σε συγκεκριµένη περιοχή των ικανοτήτων. Όµως, οι εµπειρίες από βρεφική κολύµβηση µπορούν προωθήσουν τη µετέπειτα κολυµβητική ικανότητα των παιδιών (McGraw,1935 :1975). Επιπλέον, η πρόωρη εξάσκηση βοηθάει επίσης των µαθητευόµενο να οδηγηθεί σε µια γρηγορότερη και περισσότερο ολοκληρωµένη ανάπτυξη αφού η πρόωρη µάθηση εγκαθιστά µια ισχυρότερη βάση (Schimidt, 1975). Σε συµφωνία έρχονται και τα αποτελέσµατα του Diem (1982) που ισχυρίζεται ότι ενώ σχεδόν όλες οι κινητικές ικανότητες αυξάνονται πιο γρήγορα σε µεγαλύτερες ηλικίες κατά την διάρκεια της παιδικής ηλικίας, η πρωτύτερη εµπειρία φαίνεται να παρέχει το βασικό κλειδί για την βελτίωση της θεµελιώδους ποιότητας στην εκτέλεση των κινήσεων (Diem, 1982). Παρόλο ότι τα παιδιά γύρω στα 4 χρόνια µπορούν να µάθουν να κολυµπούν κάποιες κολυµβητικές κινήσεις σε σχετικά µικρότερο χρόνο, η προηγούµενη εµπειρία που παρουσιάστηκε σταδιακά και στην διάρκεια χρόνου των µαθηµάτων κινητικής αγωγής στο νερό φαίνεται να βελτιώνει την ποιότητα των κολυµβητικών δεξιοτήτων (Gladish, 2002). Επιπλέον, η κολυµβητική δραστηριότητα µπορεί να οικοδοµηθεί από την ηλικία των 6 µηνών µε την συµµετοχή γονέα βρέφους σε προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης (American Red Cross, 1998). Η Erbaugh (1986) εξέτασε τις επιδράσεις της βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης στην ανάπτυξη κολυµβητικών ικανοτήτων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν 126 παιδιά ηλικίας 2,5-5,5 χρονών κατά τη διάρκεια 8 µηνών. ύο οµάδες παρακολούθησαν προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης. Η πρώτη οµάδα συµµετείχε ήδη σε τέτοια προγράµµατα στο ξεκίνηµα της έρευνας, η δεύτερη οµάδα ήταν νέες συµµετοχές και υπήρχε και µια τρίτη οµάδα ελέγχου που δεν συµµετείχε σε προγράµµατα βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης. Κατά την έρευνα εκτελέσθηκαν έξι κατηγορίες κολυµβητικών στόχων που µετρήθηκαν σε τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους 1 ος µήνας, 2 ος µήνας, 8 ος µήνας. Οι κατηγορίες αυτές ήταν κινήσεις για προώθηση προς τα µπροστά και προς τα πίσω, το χτύπηµα των ποδιών, η είσοδος στο νερό(βουτιά), η κατάδυση και η συγκέντρωση παιχνιδιών µέσα από το νερό. Από τις επαναλαµβανόµενες µετρήσεις η ανάλυση διακύµανσης έδειξε ότι 78

13 η οµάδα που είχε προηγούµενη συµµετοχή σε τέτοια προγράµµατα είχαν καλύτερο επίπεδο απόδοσης από τις άλλες οµάδες σε κάθε µέτρηση. Οι οµάδα των νέων συµµετεχόντων µετά την παρακολούθησης του προγράµµατος εκτελούσε καλύτερα 5 κατηγορίες κολυµβητικών στόχων σε σχέση µε την οµάδα ελέγχου. Η συµµετοχή στα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης επηρέασε σηµαντικά την κολυµβητική ικανότητα και οι επιδράσεις της εκπαίδευσης ήταν στοχευόµενες όταν το δείγµα εκτελούσε περιόδους µε συγκεκριµένα χαρακτηριστικά κίνησης. Ορµώµενοι από τα παραπάνω αποτελέσµατα, οι Saakslahti, Numminen και Koivunen, (1997) ερεύνησαν εάν µπορούν να µάθουν να κολυµπούν παιδιά στην ηλικία των 3 ½ - 4 ετών και εάν υπάρχουν διαφορές στην εκµάθηση κολύµβησης µε τα παιδιά που είχαν προηγούµενη εµπειρία από προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης. Από τα αποτελέσµατα της παραπάνω έρευνας φάνηκε βελτίωση σε όλες τις κολυµβητικές δεξιότητες κατά την διάρκεια του προγράµµατος. Στα τεστ διατήρησης φάνηκε ότι παιδιά µπορούν να βοηθηθούν να µάθουν τις κολυµβητικές δεξιότητες από αυτήν την πρώιµη ηλικία των 3 ½ 4 ετών ακόµα και εάν το µάθηµα γίνεται σε γκρουπ µαθητών. Τα παιδιά που είχαν προηγούµενη εµπειρία σε προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης πέτυχαν µεγαλύτερα σκορ από τα υπόλοιπα σε όλες τις µετρήσεις. Η προηγούµενη εµπειρία τους βοηθούσε να αρχίζουν την εκµάθηση των δεξιοτήτων ευκολότερα και γρηγορότερα λόγω του µειωµένου φόβου για το νερό. Παραδόξως, ενώ η αρχική οικειότητα µε το νερό ήταν διαφορετική µεταξύ των δυο γκρουπ παιδιών στο τέλος όλα τα παιδιά έµαθαν τις κολυµβητικές δεξιότητες σχεδόν το ίδιο. Αυτό µπορεί να οφείλεται στην παιδο-κεντρική µέθοδο διδασκαλίας µε δυο εκπαιδευτές που από αποτελέσµατα φάνηκε ότι ήταν πολύ αποτελεσµατική στην εκµάθηση κολυµβητικών δεξιοτήτων. Ο Plimpton (1986) εξέτασε σε έρευνά του τα αποτελέσµατα της βρεφικής κολύµβησης στην ανάπτυξη των παιδιών. Η επίδραση των κινήσεων στη κινητική ανάπτυξη και η αλληλεπίδραση στης συµπεριφοράς των παιδιών στο υγρό και στερεό περιβάλλον εξετάσθηκε µέσα στη περίοδο των 7 µηνών σε βρέφη µε µέσο όρο ηλικίας 9,5 µηνών. Οι παρατηρητές εξέτασαν τη συµπεριφορά των κινήσεων των παιδιών στις παρακάτω περιοχές κίνηση, χαµόγελο, δηµιουργία θορύβου, αγγίγµατος, κλάµατος και αγκαλιάσµατος. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας φάνηκε ότι τα βρέφη που έχουν παρακολουθήσει προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης έχουν αναπτύξει µεγαλύτερη ποικιλία κινήσεων και θετική συναισθηµατική συµπεριφορά (Plimpton, 1986). Ο Moulin (1997) µέσα σε περίοδο 2 χρόνων εξέτασε την ανάπτυξη της ανεξαρτησίας των παιδιών σύµφωνα µε τη δραστηριότητά τους στο νερό σε βρέφη

14 µηνών. Στην ηλικία των 30 µηνών βρέθηκαν σηµαντικές διαφορές όσον αφορά τις κινητικές ικανότητες, τη ψυχο-κοινωνική σταθερότητα και την ικανότητα εκτέλεσης µεταξύ της οµάδας που παρακολούθησε προγράµµατα κι βρεφικής και νηπιακής κολύµβησης και στην οµάδα ελέγχου. Τα αποτελέσµατα της ανάλυσης αλληλεπίδρασης φανερώνουν ότι τα παιδιά που έχουν παρακολουθήσει προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης είναι πιο κοινωνικά και έχουν εντονότερη εξερευνητική διάθεση για παιχνίδι (Moulin, 1997). Η Ahrendt (2000), σε έρευνα της εξέτασε την εξοικείωση των νηπίων µε το νερό συγκεκριµένα σύγκρινε την αυτοπεποίθηση των νηπίων και τις αντιδράσεις τους σε ποικίλες καταστάσεις σε υγρό περιβάλλον κατά την διάρκεια των παιχνιδιών που εφαρµόζονται στον χώρο πισίνας και των ντους. Αυτά τα παιδιά που παρακολουθούσαν προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης από µικρή ηλικία αποδείχθηκε ότι είναι πολύ πιο ανοιχτόµυαλα και πιο άνετα µέσα στο νερό σε σχέση µε τα άλλα παιδιά. Οι Kliorin και Aleksandrovich (1989),µελέτησαν τα χαρακτηριστικά της νευροψυχολογικής ανάπτυξης των βρεφών κατά το πρώτο χρόνο ζωής που παρακολουθούσαν προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης και µε 50 βρέφη που δεν παρακολουθούσαν τα προγράµµατα αυτά. Η νευροψυχική ανάπτυξη µετρήθηκε µε βάση ένα πίνακα δεδοµένων που δόθηκε στο Methodological Recommendation στο Gorky Research Institute το Η κολύµβηση φάνηκε να προκαλεί ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα στη νευροψυχική ανάπτυξη των παιδιών. Αυτό το πλεονέκτηµα παρατηρήθηκε ακόµα και από τον πρώτο µήνα ενασχόλησης των βρεφών µε τη κολύµβηση. Η ανάπτυξη των κινήσεων και των συναισθηµάτων επηρεάστηκε πρώτα από όλα ενώ σε µεγαλύτερο βαθµό. Αργότερα, η κολύµβηση παρήγαγε ένα θετικό αποτέλεσµα στην ανάπτυξη του λόγου. Το αποτέλεσµα στην νευροψυχική ανάπτυξη ήταν περισσότερο φανερό στα αγόρια από ότι στα κορίτσια. Μεθοδολογία είγµα Στην έρευνα συµµετείχαν 109 συνοδοί/γονείς (27 άνδρες και 82 γυναίκες), από την πόλη της Αθήνας. Η διαδικασία της επιλογής έγινε µε τυχαία δειγµατοληψία, αντιπροσωπευτική από κάθε κολυµβητήριο που πραγµατοποιούνταν αντίστοιχα προγράµµατα κολύµβησης σε βρέφη και νήπια. Όργανα µέτρησης Στην παρούσα έρευνα χρησιµοποιήθηκαν τα παρακάτω όργανα µέτρησης: Ερωτηµατολόγια: 80

15 Αξιολόγηση του θετικού τρόπου επίδρασης της κολύµβησης σε βρέφη και νήπια. (Ahrendt, 2002; Langendorfer & Bruya, 1995). 8 θέµατα σε 5βάθµια κλίµακα ιαδικασία συλλογής δεδοµένων Η συλλογή των δεδοµένων πραγµατοποιήθηκε µέσω ερωτηµατολογίων που µοιράστηκαν στους συνοδούς των βρεφών και νηπίων µετά από την παρακολούθηση προγράµµατος βρεφικής κολύµβηση. Τα ερωτηµατολόγια, που παρέµειναν ανώνυµα, σκοπό είχαν να καταγράψουν τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά των γονέων και των βρεφών καθώς και τις επιδράσεις που έχουν αυτά τα προγράµµατα στα παιδιά τους. Στατιστική ανάλυση Για τη στατιστική ανάλυση της έρευνας χρησιµοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο spss (10.0). Πραγµατοποιήθηκε ανάλυση διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way Anova) για να διαπιστωθούν αν υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα, της διαφορετικής συχνότητας συµµετοχής στο πρόγραµµα, της διαφορετικής ηλικίας έναρξης του προγράµµατος και του διαφορετικού χρονικού διαστήµατος παρακολούθησης του προγράµµατος ως προς τα οφέλη της βρεφικής κολύµβησης. Αποτελέσµατα Από τους 109 συνοδούς που εθελοντικά έλαβαν µέρος στην έρευνα οι 27 ήταν άνδρες (48.1%) και οι 82 ήταν γυναίκες (51.9%). (Πίνακας 3). Πίνακας 1. Περιγραφικά στοιχεία του δείγµατος Μαθητές Συχνότητα Ποσοστά Άνδρες % Γυναίκες % Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), δε διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ της διαφορετικής συχνότητας συµµετοχής στο πρόγραµµα, της διαφορετικής ηλικίας έναρξης του προγράµµατος και του διαφορετικού χρονικού διαστήµατος παρακολούθησης του προγράµµατος ως προς τα οφέλη της κολύµβησης σε νήπια και βρέφη Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος 81

16 του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς τα οφέλη της κολύµβησης σε νήπια και βρέφη, εκτός από τα οφέλη στον ύπνο και στην ασθένεια. Αναλυτικότερα, από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (F (3,108) =5.960, p<.05.) µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς τη βελτίωση της κολυµβητικής ικανότητας των βρεφών και νηπίων. Συγκεκριµένα, εφαρµόστηκε το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe όπου διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών που παρουσίαζαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν υψηλό και πάρα πολύ υψηλό ενδιαφέρον ως προς τη βελτίωση της κολυµβητικής τους ικανότητας. Τα παιδιά µε µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν χαµηλότερη τιµή (Μ.Ο.=3.53, SD=0.84) σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=4.15, SD=0.66) και αυτών που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=4.44, SD=0.85). Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (F (3,107) =4.375, p<.05.) µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς τη βελτίωση της κοινωνικότητας των βρεφών και νηπίων. Συγκεκριµένα, εφαρµόστηκε το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe όπου διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών που παρουσίαζαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον ως προς τη βελτίωση της κοινωνικότητας τους. Τα παιδιά µε µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν χαµηλότερη τιµή (Μ.Ο.=2.89, SD=1.05) σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=3.89, SD=0.85). Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (F (3,108) =5.210, p<.05.) µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς την αύξηση της αυτοπεποίθησης των βρεφών και νηπίων. Συγκεκριµένα, εφαρµόστηκε το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe όπου διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών που παρουσίαζαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον ως προς την αύξηση της αυτοπεποίθησής τους. Τα παιδιά µε µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν χαµηλότερη τιµή (Μ.Ο.=3.16, SD=0.76) σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=4.00, SD=0.68). 82

17 Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (F (3,108) =4.735, p<.05.) µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς την αύξηση της ανεξαρτησίας των βρεφών και νηπίων. Συγκεκριµένα, εφαρµόστηκε το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe όπου διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών που παρουσίαζαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον ως προς την αύξηση της ανεξαρτησίας τους. Τα παιδιά µε µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν χαµηλότερη τιµή (Μ.Ο.=3.11, SD=0.74) σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=3.93, SD=0.83). Από τις αναλύσεις διακύµανσης ως προς έναν παράγοντα (One Way ANOVA), διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (F (3,107) =4.214, p<.05.) µεταξύ του διαφορετικού ενδιαφέροντος του παιδιού για το πρόγραµµα ως προς τη µείωση του φόβου και την αύξηση της άγνοιας κινδύνου των βρεφών και νηπίων. Συγκεκριµένα, εφαρµόστηκε το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Scheffe όπου διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών που παρουσίαζαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον ως προς τη µείωση του φόβου τους και την αύξηση της άγνοιας κινδύνου. Τα παιδιά µε µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν χαµηλότερη τιµή (Μ.Ο.=2.42, SD=1.02) σε σχέση µε τα παιδιά που παρουσίαζαν πολύ υψηλό ενδιαφέρον (Μ.Ο.=3.52, SD=1.05). Συζήτηση Από την ανάλυση των αποτελεσµάτων φαίνεται ότι ο σκοπός και οι ερευνητικές υποθέσεις της έρευνας ικανοποιήθηκαν. Από τις αναλύσεις φάνηκε βελτίωση στις κολυµβητικές των παιδιών. Ειδικότερα τα παιδιά που είχαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν µέτρια βελτίωση στις κολυµβητικές τους ικανότητες, ενώ τα παιδιά που παρουσίασαν υψηλό και πολύ υψηλό ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν αντίστοιχα υψηλές και πολύ υψηλές κολυµβητικές ικανότητες. Επίσης, από τις αναλύσεις φάνηκε βελτίωση της κοινωνικότητας τους, αύξηση της ανεξαρτησίας και µείωση του φόβου τους. Συγκεκριµένα τα παιδιά που είχαν µέτριο ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν µικρή βελτίωση της κοινωνικότητα τους, µέτρια αύξηση της αυτοπεποίθησής τους, µέτρια αύξηση της ανεξαρτησίας τους καθώς 83

18 και λιγοστή µείωση του φόβου και της άγνοιας κινδύνου. Αντίστοιχα, τα παιδιά που είχαν υψηλό ενδιαφέρον για το πρόγραµµα παρουσίασαν υψηλότερη βελτίωση της κοινωνικότητάς τους, υψηλή αύξηση της αυτοπεποίθησής τους, υψηλή αύξηση της ανεξαρτησίας τους καθώς και υψηλότερη µεγαλύτερη µείωση του φόβου και της άγνοιας κινδύνου. Από την άλλη µεριά, το διαφορετικό ενδιαφέρον των παιδιών για το πρόγραµµα δεν παρουσίασε καµία διαφορά στον ύπνο τους καθώς και την τάση για ασθένειες. Το 49,5 των γονέων παρατήρησε ότι τα παιδιά τους που παρακολουθούσαν το πρόγραµµα ανεξάρτητα από το βαθµό ενδιαφέροντός τους αρρώσταιναν λιγότερο, ενώ το 28% παρατήρησε ότι δεν αρρώσταιναν καθόλου. Επίσης, τα παιδιά τους σε ποσοστό 47,2 % είχαν πολύ πιο ευχάριστο και ήρεµο ύπνο και το 18,9% είχαν πάρα πολύ πιο ευχάριστο και ήρεµο ύπνο. Από τις αναλύσεις φάνηκε ότι τα οφέλη των βρεφών και των νηπίων από την συµµετοχή τους σε προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης ήταν µεγάλα αλλά δεν σχετίζονταν µε τη διαφορετική συχνότητα συµµετοχής στο πρόγραµµα, µε τη διαφορετική ηλικία έναρξης του προγράµµατος καθώς και του διαφορετικού χρονικού διαστήµατος που παρακολουθούσαν το πρόγραµµα. Συµπεράσµατα Μετά την αξιολόγηση των αποτελεσµάτων, συµπεραίνουµε ότι τα οφέλη των βρεφών και των νηπίων από την παρακολούθηση προγραµµάτων βρεφικής κολύµβησης είναι πολλαπλά και εντοπίζονται στη βελτίωση των κολυµβητικών ικανοτήτων, στη βελτίωση της κοινωνικότητάς τους, στην αύξηση της αυτοπεποίθησής τους, στην αύξηση της ανεξαρτησίας τους, στη µείωση του φόβου και της άγνοιας κινδύνου. Επιπροσθέτως, βελτιώθηκε η ποιότητα του ύπνου τους, αφού παρατηρήθηκε ότι ο ύπνος τους έγινε πιο ευχάριστος και ήρεµος ενώ, παρατηρήθηκε ισχυροποίηση του ανοσοποιητικού τους συστήµατος από το γεγονός ότι τα παιδιά δεν αρρώσταιναν τόσο συχνά ή σχεδόν καθόλου. Αξιοσηµείωτο είναι ότι αυτά τα οφέλη στα βρέφη και στα νήπια παρουσιάστηκαν ανεξάρτητα από τη συχνότητα συµµετοχής τους στα προγράµµατα βρεφικής κολύµβησης. Τα παιδιά που παρακολουθούσαν µια φορά την εβδοµάδα είχαν τα ίδια οφέλη µε αυτά που παρακολουθούσαν περισσότερες φορές. Τα αποτελέσµατα αυτά έρχονται σε συµφωνία µε τα αποτελέσµατα των Numminen και Saakslahti (1998), όπου η ιδανική συχνότητα συµµετοχής του µαθηµάτων είναι µια φορά την εβδοµάδα. 84

19 Αντίστοιχα, µεγάλα οφέλη παρουσιάστηκαν στα βρέφη και στα νήπια από τη συµµετοχή τους στα προγράµµατα ανεξάρτητα από την ηλικία που ξεκινούσαν το πρόγραµµα καθώς και ανεξάρτητα από το χρονικό διάστηµα παρακολούθησης του προγράµµατος. Άρα τα οφέλη της βρεφικής κολύµβησης εµφανίζονται άµεσα στα παιδιά και ανεξάρτητα από την κολυµβητική τούς ηλικία και την πραγµατική τους ηλικία. Βιβλιογραφία Ahrendt, L. (2002). Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Ahrendt, L. (2001). The influence of water programs on infants motor development. 6th Annual Congress of European College of Sport Science- 15th Congress of German Society of Sport Science, Cologne, July 2001, 754. Ahrendt, L. (2001): Motorishe Fruhstimulation durch Sauglingsschimmen. Univ. Diss. Kohn. In: The influence of water programs on infants motor development. 6th Annual Congress of European College of Sport Science- 15th Congress of German Society of Sport Science, Cologne, July 2001, 754. Ahsen, A. (1984): ISM: The Triple Code Model for Imagery and Psychophysiology. Journal of Mental Imagery, 8, American Academy of Pediatrics, American Public Health Association, and Maternal and Child Health Bureau (2002). Caring for Our Children: National Health and Safety Performance Standards. Guidelines for Out-of-Home Child Care Programs. 2nd ed. Elk Grove Village, IL: American Academy of Pediatrics; American Red Cross (1992) Water Safety Instructor's Manual, Infant Preschool Aquatics Program. St Louis, MO: CV Mosby;: Year Book. American Red Cross (1992a). Guide for training instructors. St.louis: Mosby Author. American Red Cross (1992). Swimming and Aquatic Safety. Washington, DC: 85

20 American Academy of Pediatrics (2000). Committee on Sports Medicine and Fitness and Committee on Injury and Poison Prevention. Swimming Programs for Infants and Toddlers. Pediatrics, 105(4), Ayres, A.J. (1987): Kun lapsi ei opi leikkimaan. Helsinki: Valtion painatuskeskus. In. Numminen, P., Saakslahti, A. (1994). Analysis on the changes of motor activity in infant swimming. Proceedings of the viii. International symposium on biomechanics and medicine in swimming. Atlanta. Ayres, A.J. (1981): Sensory Integration and the Child. Los Angeles: Westen Psychological Services. Bauermeister, H. (1984): In der Badewanne fängt es an. (Wie kleine Kinder spielend schwimmen lernen). Ιn: Ahrendt, L. (2002). Babyswimming. Parent-Child- Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Benson, J. & Uzgiris, L. (1985). Effect of self-initiated locomotion on infant search activity. Developmental Psychology, 21(6), Blanksby, B.A., Parker, H.E., Bradley, S., Ong, V. (1995). Children's readiness for learning front crawl swimming. Aust J Sci Med Sport. 27(2): Bresges, L. (1981): Schwimmen im 1. und 2. Lebensjahr. In: Ahrendt, L. (2002). Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Bushenell, E. & Boudreau, P. (1993). Motor Development and the Mind: The Potetial Role of motor Abilities as a Determinant of Aspects of Perceptual Development.Child Development. 63, (4), Canadian Pediatrics Society (2003). Swimming Programs for Infants and Toddlers. Paedian Child Health, 8(2). 86

21 Cesari J., Gage R., King M., Maclean, J., Zancanaro, J. & Ure, C. (2001). Teaching Infant and Preschool Aquatics: Water Experiences the Australian Way. Windsor, Ontario: AUSTSWIM Inc./Human Kinetics. 1, Gladish, Κ. (2002). Swimming Programs for Infants and Toddlers. Pediatrics, Diem, L. (1982). Early motor stimulation and personal development: A study of four to six year old German children. Perceptual and Motor Skills, 47, Diem, L. (1980). Gesunde Kinder dutsh Korperpflege und Bewegung. Kosel: Munchen. In: Ahrendt, L. (2001): The influence of water programs on infants motor development. 6th Annual Congress of European College of Sport Science- 15th Congress of German Society of Sport Science, Cologne, July 2001, 254. Diem, L., Lehr, U., Olbrich, E. & Undeutsch, U. (1980): Längsschnittuntersuchung über die Wirkung frühzeitiger Stimulation auf die Gesamtentwicklung des Kindes im Lebensjahr. In: Ahrendt, L. (2002). Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Diem, L Early motor stimulation and personal development A study of four to six-year old German childern. Perceptual and Motor Skills,47, Eaton, W.O. Enns, L.R Sex differences in human motor activity level. Psychological Bulletin, 100, Engstrom, L.E Inrktning och effecter. Lakartidningen 81, 34, In: Ahrendt, L. (2002). Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Erbaugh, S.J. (1986a). Effects of aquatic Training on swimming skill Development of Preschool Children. Perceptual and Motor Skills, 62,

22 Fagan, J. Singer, J., Ohr, P.S. Flecknstein, L.K Infant temperament and performance on the Baley Scales of Infant Development at 4,8, and 12 months of age. Infant Behavior and Development, 10, Friedman, S.L., Jacobs, B.S. Werthman, M.W Preterms of low medical risk Spontaneus behaviors and soothability at expected date of birth. Infant Behavior and Development, 5, Gladish, K., Washington, R.L, & Bull, M.J. (2002). Programs for Infants and Toddlers. Pediatrics, 109(1), Hatwell, Y Motor and cognitive functions of the hand in infancy and childhood. International journal of Behavioral Development, 10, 4, Kliorin A.I, & Aleksandrovich N.Z.H. (1989) Characteristics of the neuropsychological development of infants during the first year of life, engaged in swimming. Pediatriia, (2),16-8. Langendorfer, S.J. 1987a. Prelinitudinal screening of overarm striking development performed under two enviromental performed under evironmental conditions. In: Langendorfer, S.J., & Bruya, L.D. (1995). Aquatic Readiness: Developing water competence in young Children, Human Kinetics. Langendorfer, S.J. 1987b. Facts and fiction in aquatics for the young children. National aquatics Journal, 3(1), 2-4. Langendorfer, S.J. 1986a. Aquatics for young children facts and myths. Journal of Physical Education Recreation and Dance, 57, Langendorfer, S.J. 1986b. Health and safety concerns in preschool swimming. National aquatics Journal,1(3), 8-9. Langendorfer, S.J., & Bruya, L.D. (1995). Aquatic Readiness: Developing water competence in young Children, Human Kinetics. Langendorfer, S.J., Bruya, L.D. & Reid, A. (1987). Facilitating aquatic Motor 88

23 Development: A Review of Developmental and Enviromental Variables. Advances in Motor Development Research, 1, Mayerhofer, A. (1952). Schwimmbewegunden bei Sauglingen. In: Ahrendt, L. (2002): Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Arno. Mc Graw, M.B. (1975). Growth: A study of Johnny and Jimmy. New York: Hafner. Mc Graw, M., B. (1963). Swimming behavior of the human infant. New York: Am.,15(4), Mc Graw, M., B. (1939). Swimming behavior of the human infant. J. Pediatrics Moulin, J.P. (1997). Pratiques aquatiques du jeune enfant et développement de l autonomie. Etude longitudinale de l influence des pratiques aquatiques sur le développement de l autonomie de l enfant, de l age de 9 mois a celui de 30 mois. Univ. Diss.: Toulouse Mumford, A.A. (1897). Survival Movements of the human infancy. Brain, 20, Numminen, P., Saakslahti, A. (1998). Water as a stimulant for infants Motor Development. Proceedings of the viii. International symposium on biomechanics and medicine in swimming. Jyväskylä (Finnland) Univ. Jyväskylä,102 Numminen, P., Saakslahti, A. (1993). The First Steps in Learning. World Aquatic Baby Conference. Los Angeles. Numminen, P., Saakslahti, A. (1992). Facts and fiction about infant swimming. An experimental study on the effects of organized swimming on infants motor development. AIESEP Olympic Congress. Benalmadena, Spain. 89

24 Parker, H.,E., Blanksby B.,A. (1997). Starting age and aquatic skill learning in young children: mastery of prerequisite water confidence and basic aquatic locomotion skills. Aust J Sci Med Sport.29(3):83-7. Peier, A. (1961). Die eigenart der kindlichen hirntatigkeit. In: Ahrendt, L. (2002): Babyswimming. Parent-Child-Swimming During the First Year of Life in Theory and in Practice. Meyer & Meyer, World Publishers Association: Oxford. Plimprton, C.E.(1986). Effects of water and land in early experience programs on the motor development and movement comfortable of infant Aged 6 to 18 months. Perceptual and motor skills, 62(3), Schneider, K., Zernicke, R., Schmidt, R. & Hart, T. (1989). Modulation of Limd Dynamics During the Learning of Rapid Arm Movements. Journal of Biomechanics, 22, Seefeldt, V. (1980). Developmental motor patterns: implications for elementary school physical education. In: Langendorfer, S.J., & Bruya, L.D. (1995). Aquatic Readiness: Developing water competence in young Children, Human Kinetics. Serebriakova T.M., Simutenko L.V., Barsegian G.G., Makarenko I.A., Tambovtseva V.I.(1989) Health status and the characteristics of autonomic reactions in infants engaged in swimming Pediatriia, (2):12-5. Thelen, E, & Fisher, D.M. & Ridley- Johnson, R. (1984. The relatioship between Physical Growth and a Newborn Reflex. Infant Behavior and development. 7, Thelen, E, & Fisher, D.M. (1983. The Organization of spontaneouw Leg Movements in Newborn Infants. Journal of Motor Behavior, 15, Thelen, E, Skala, K. & Kelso, S. (1987. The Dynamic nature of early Coornination: Evidence from Bilateral Leg movements in Young Infants. Developmental Psycholog,. 23 (2, Wilke, C. & Houben, M. (1983). Descriptions of the leg movement of infant in 90

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

ikid Σύνοψη Ελένη Λούκουτου Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Περιεχόµενο

ikid Σύνοψη Ελένη Λούκουτου Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Περιεχόµενο Ελένη Λούκουτου ikid Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Σύνοψη Περιεχόµενο Αυτισµός και Κολύµβηση Στίβος Ιππασία Πολεµικές τέχνες Ποδηλασία Μουσική Τέχνη Από την αρχαιότητα ήταν γνωστές οι

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 3: Δεξιότητες Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Ορισµοί: Στρες & άγχος Επίδρασή του στην απόδοση Ιδέες για τη διαχείρισης άγχους Συνοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 9: Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προπόνησης συντονιστικών ικανοτήτων Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

7. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 8. ΠΗΓΕΣ 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

7. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 8. ΠΗΓΕΣ 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Παιδαγωγική - Θεωρία και Πράξη, 5, 85-97. Εμβαλωτής, Α., Ανδρουλάκης, Γ., Μπονίδης, Κ., Σταμοβλάσης, Δ., Κακλαμάνη Σ., (2011). «Εμπειρίες και απόψεις εκπαιδευτικών που εργάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. 5. Ταξινόμηση Δεξιοτήτων στα Σπορ. 5.1. Οι Ικανότητες Στηρίζουν την Εκτέλεση των Δεξιοτήτων

Κεφάλαιο 5. 5. Ταξινόμηση Δεξιοτήτων στα Σπορ. 5.1. Οι Ικανότητες Στηρίζουν την Εκτέλεση των Δεξιοτήτων Κεφάλαιο 5 Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται τα μονοδιάστατα και πολυδιάστατα συστήματα ταξινόμησης κινητικών δεξιοτήτων και αθλημάτων σύμφωνα με το μαθησιακό αλλά και το αναπτυξιακό μοντέλο. Γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής γής Τρέξτε τώρα που μπορείτε για να μην. «τρέχετε» όταν δεν μπορείτε Ποια είναι η κατάσταση στη χώρα μας; Αριθμός σταδίων (μέση τιμή)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ»

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» «ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» Δραμιλαράκη Σοφία Πιλάκη Σαββίνα Τμήμα Ψυχολογίας- Προφορική παρουσίαση στο μάθημα της «Οικολογικής και Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Βαθμίδα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΕΤΖΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 6. Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική επανένταξη Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΠΑΙΔΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ε.Λ.Ε.Π.Α.Π ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος εγκεφαλική παράλυση αναφέρεται σε μια ομάδα παθήσεων, στις οποίες υπάρχουν διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.»

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» «Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει τις επιδράσεις ενός προγράμματος ανάπτυξης μυϊκής δύναμης και υπερτροφίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Facilitating a European Quality Assurance through Peer Review for VET Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

21-24 μήνες...84 Ενδεικτικές καθημερινές αναπτυξιακές δραστηριότητες για εσάς και το παιδί σας (6-24 μηνών)...90 2 έως 3 ετών...93 Η εκπαίδευση στη

21-24 μήνες...84 Ενδεικτικές καθημερινές αναπτυξιακές δραστηριότητες για εσάς και το παιδί σας (6-24 μηνών)...90 2 έως 3 ετών...93 Η εκπαίδευση στη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...9 Εισαγωγή...11 Βασικές αρχές της ανάπτυξης... 13 Βρεφική ανάπτυξη (σωματική, κινητική, γνωστική, γλωσσική, ψυχοσυναισθηματική)...18 Η ανάπτυξη του εγκεφάλου...22 Η σημασία των ερεθισμάτων...24

Διαβάστε περισσότερα

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό 1. Προζφπικά ζηοιτεία Όνομα: Μαρία Δπίθεηο: Κρεκούκια Ημερομηνία Γέννηζης: 2 Φεβροσαρίοσ 1970 Τόπος Γέννηζης: Κσπαριζζία Μεζζηνίας Όνομα παηέρα: Ιφάννης Όνομα μηηέρας: Αναζηαζία Οικογενειακή καηάζηαζη:

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. ΗΓυµναστική στη σχολική Φυσική Αγωγή διδασκαλία Συντάξεις µετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ «Η ψυχοκινητική καθυστέρηση ως σημαντικό κομμάτι πολλών διαταραχών. Μέθοδοι ψυχοκινητικής ανάπτυξης καθώς και υλικό (ασκήσεις) ως εναλλακτική μορφή επικουρικής αγωγής στη λογοθεραπεία». Γιαννάκη Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής:

Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: 1 Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Παναρέτου Κατερίνα, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ Ακαδημαϊκή Θέση Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. email: fbonoti@uth.gr Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση Βασικά Στοιχεία και Έννοιες της Άσκησης µε Βάρη Φυσική Κατάσταση Το σύνολο των φυσικών ικανοτήτων που καθορίζουν την επίδοση Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Μαζικός Αθλητισµός Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Μάθημα IΙ Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Περιεχόμενο διάλεξης 1. Ποιος είναι ο σκοπός της ανασκόπησης της βιβλιογραφίας; 2. Πώς ξεκινάς μια ανασκόπηση βιβλιογραφίας ; Από

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΥΪΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Είναι η συνεχής ελαφρά σύσπαση των µυών ακόµη και σε κατάσταση ηρεµίας. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΜΥΪΚΟΥ ΤΟΝΟΥ Εγκεφαλική παράλυση Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. 7. Κινητική Ανάπτυξη

Κεφάλαιο 7. 7. Κινητική Ανάπτυξη Κεφάλαιο 7 Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες και οι θεωρίες της κινητικής ανάπτυξης. Περιγράφονται οι κατηγορίες των βασικών κινητικών δεξιοτήτων καθώς και τα διαφορετικά επίπεδά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία

Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Τι είναι χαλάρωση 2) Περιγραφή 2 τεχνικών χαλάρωσης

Διαβάστε περισσότερα

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341 Fitness Training Seminar Series ΙΙ H Maximum Fitness σε συνεργασία µε τη Gymnastika διοργανώνουν σειρά επιµορφωτικών και εκπαιδευτικών σεµιναρίων. Ο σχεδιασµός και η δοµή των σεµιναρίων ακολουθούν τα διεθνή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μοντέλα αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής Θέµατα της παρουσίασης Τα βασικότερα µοντέλα φυσικής αγωγής. Τα χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάρτιος 2012 Να κατανοήσετε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, τα χαρακτηριστικά των μαθητών με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας. Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων

Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας. Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας Προπόνηση με όργανα διαφορετικού βάρους Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων Φανή Μπερμπερίδου PhD. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ Βασικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορίζοντας την ποιότητα του Εκπαιδευτικού (ΠΠΕ) Μαθαίνοντας μέσα από την παρατήρηση

Προσδιορίζοντας την ποιότητα του Εκπαιδευτικού (ΠΠΕ) Μαθαίνοντας μέσα από την παρατήρηση Προσδιορίζοντας την ποιότητα του Εκπαιδευτικού (ΠΠΕ) Μαθαίνοντας μέσα από την παρατήρηση Μάθηση έξω από την τάξη 4. ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Δραστηριότητα έξω από την τάξη για παιδιά νηπιαγωγείου

Διαβάστε περισσότερα

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Ειδικότητα Κλασικού Αθλητισμού (μαθ.453) Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Μαντζουράνης Ι. Νικόλαος Ψυχολογικά Προσόντα αθλητών/τριων αναπτυξιακής ηλικίας Προσωπικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα