ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ

2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μαρία Χατζηδάκη Μεταπτυχιακή Εργασία ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΡΗΤΗ ΜΑΙΟΣ 2001

3 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ Εργασία που υποβλήθηκε από την Μαρία Χατζηδάκη ως µερική εκπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης Συγγραφέας Χατζηδάκη Μαρία Τµήµα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισηγητική Επιτροπή Π. Κωνσταντόπουλος, Καθηγητής, Επόπτης Α. Καλπαξής, Καθηγητής, Μέλος εκτή Martin Doerr, Πληροφορικός Ερευνητής, Μέλος Θανάσης Καλπαξής, Καθηγητής Επιστηµονικός Υπεύθυνος Κρήτη, Μάιος 2001

4 Σχεδίαση Συστήµατος ιαχείρισης Πληροφοριών για την Τεκµηρίωση των Εργασιών Συντήρησης Μαρία Χατζηδάκη ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Τµήµατος Ιστορίας Αρχαιολογίας και Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης Περίληψη Η παρούσα εργασία έχει σκοπό της το σχεδιασµό ενός ηλεκτρονικού συστήµατος για την τεκµηρίωση και υποστήριξη των εργασιών συντήρησης αντικειµένων της παγκόσµιας πολιτισµικής και φυσικής κληρονοµιάς, µε τη βοήθεια του σχεσιακού - οντοκεντρικού µοντέλου. Η τεκµηρίωση της διαγνωστικής εξέτασης, της κατάστασης διατήρησης και των εργασιών συντήρησης είναι µια απαραίτητη διαδικασία που επιβάλλεται από τη σύγχρονη δεοντολογία της συντήρησης. Η χρήση ενός ηλεκτρονικού συστήµατος τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης βοηθά στην οργάνωση, τυποποίηση, ταξινόµηση και αξιοποίηση των δεδοµένων και κάνει πιο αποτελεσµατική και λιγότερο χρονοβόρα τη διαδικασία της τεκµηρίωσης. Οι απαιτήσεις του συστήµατος καθορίστηκαν µέσω διερεύνησης των αναγκών των πιθανών χρηστών και θεωρητικής µελέτης του αντικειµένου της τεκµηρίωσης στη συντήρηση. Η εννοιολογική σχεδίαση του συστήµατος υποστηρίζει τρεις κύριες διαδικασίες τεκµηρίωσης: (α) την καταγραφή, που περιλαµβάνει τις απαραίτητες διαχειριστικές πληροφορίες και τις βασικές πληροφορίες για το φυσικό αντικείµενο. (β) την τεχνική εξέταση, που περιλαµβάνει πληροφορίες για την τεχνολογία κατασκευής, το υλικό του αντικειµένου, την κατάσταση διατήρησής του, την καταγραφή των φθορών του, την καταγραφή περιβαλλοντικών συνθηκών, εξετάσεις, αναλύσεις, δοκιµές, προτεινόµενες εργασίες συντήρησης και (γ) τη συντήρηση, που περιλαµβάνει πληροφορίες για την επεµβατική και προληπτική συντήρηση. 4

5 Στα πλαίσια της εργασίας εντάσσονται επίσης τα αποτελέσµατα από την υποβολή ερωτηµατολογίου σε συντηρητές και µια πρώτη προσπάθεια οργάνωσης θησαυρού όρων για τη συντήρηση. 5

6 Design of a Computer-aided Conservation Documentation System Maria Chadjidakis Master of Science Thesis Department of History-Archaeology and Department of Computer Science University of Crete Abstract The objective of the present work is the design of a computer-aided system for the documentation of conservation work on objects that belong to the cultural and natural heritage of the world, using the Entity/Relationship model. The documentation of the diagnostic examination, of the state of preservation, and of the conservation and restoration interventions is a necessary procedure, which is demanded by modern standards of conservation. The use of a computer-aided system for the documentation of conservation projects helps to improve the organization, standardization, archiving and utilization of the data, and renders the procedure of documentation more effective and less time consuming. The requirements of the present system were determined through examination of the needs of the prospective users, and from the theoretical study of the object of documentation in the conservation project. The conceptual design of the system supports three main areas of documentation: (a) cataloguing, which includes the necessary handling procedure and other basic information about the natural object; (b) technical examination, which includes information on the construction technology, the material(s), the state of preservation of the object, a list of damages, a comprehensive description of environmental conditions, examination and analysis results, test results, and suggested conservation techniques; (c) conservation, which includes information on remedial and preventive-maintenance conservation actions. 6

7 The present work also includes the results obtained through a questionnaire, which was distributed to art-conservationists, as well as a first attempt to organize a thesaurus of conservation terminology. 7

8 Ευχαριστίες Ευχαριστώ τον καθηγητή του τµήµατος Επιστήµης Υπολογιστών κ. Πάνο Κωνσταντόπουλο που µου έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθώ µε ένα θέµα που µε ενδιαφέρει ιδιαίτερα, καθώς και για τις εξαιρετικά χρήσιµες παρατηρήσεις του. Ευχαριστώ τον καθηγητή του τµήµατος Ιστορίας και Αρχαιολογίας κ. Θανάση Καλπαξή για τις τόσο ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Ευχαριστώ τον πληροφορικό ερευνητή κ. Martin Doerr για το ενδιαφέρον του και τη γενικότερη συµβολή του στην πραγµατοποίηση της εργασίας. Ακόµη, ευχαριστώ τους συναδέλφους συντηρητές που αφιέρωσαν χρόνο για τη συµπλήρωση του ερωτηµατολογίου που χρησιµοποιήθηκε στην εργασία και για τις συζητήσεις προκειµένου να διασαφηνιστούν οι ανάγκες και τα προβλήµατα που υπάρχουν στο θέµα της τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης. Ευχαριστώ την Πεπίτα που µε συντρόφεψε πολλές νύχτες µελέτης. Επίσης, για άλλη µια φορά ευχαριστώ τη Ρεγγίνα για την πολύτιµη και µοναδική συµπαράστασή της. Ευχαριστώ το Γιώργο για όλα. Τέλος, ευχαριστώ τους κατοίκους των νησιδίων του Langerhans που µε τη δράση τους µε ώθησαν στην απόφασή µου αυτή και τους εύχοµαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 8

9 Περιεχόµενα Περίληψη Ι Abstract...ΙΙΙ Ευχαριστίες.V Περιεχόµενα.VI Κατάλογος σχεδίων.vii Κατάλογος εικόνων και φωτογραφιών..xi 1.0 Εισαγωγή Θέµα της εργασίας Σκοπός της εργασίας Οργάνωση της εργασίας Περιγραφή του αντικειµένου και των διαδικασιών της συντήρησης Ταξινόµηση του αντικειµένου της συντήρησης ιαδικασίες της συντήρησης Νοµικό καθεστώς Η τεκµηρίωση στη συντήρηση Η αναγκαιότητα της τεκµηρίωσης στη συντήρηση Προϊόντα της τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης Χρησιµότητα των πληροφοριών τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης στην αρχαιολογική έρευνα και µελέτη Η ηλεκτρονική τεκµηρίωση στη συντήρηση Γενικά Συστήµατα διαχείρισης συλλογών που περιέχουν πληροφορίες για την τεκµηρίωση εργασιών συντήρησης Εξειδικευµένες βάσεις δεδοµένων για τη συντήρηση. 29 9

10 3.4.4 Συστήµατα διαχείρισης συλλογών που περιέχουν πληροφορίες για την τεκµηρίωση εργασιών συντήρησης Ηλεκτρονική τεκµηρίωση των εργασιών συντήρησης στην Ελλάδα Ηλεκτρονικά συστήµατα τεκµηρίωσης συντήρησης vs. παραδοσιακής τεκµηρίωσης σε χαρτί Προσέγγιση στην πληροφορία που απαιτείται για την τεκµηρίωση των εργασιών συντήρησης Συγκέντρωση και επεξεργασία προτύπων και δελτίων Σύνταξη και υποβολή ερωτηµατολογίου Η ορολογία της συντήρησης Απαιτήσεις και περιγραφή του συστήµατος Σκοπός του συστήµατος τεκµηρίωσης εργασιών συντήρησης Περιεχόµενο του συστήµατος Χρήστες ενδιαφερόµενοι Είδη επικοινωνίας που χρειάζεται να υποστηριχθούν Προβλήµατα Οργάνωση της πληροφορίας Λειτουργίες του συστήµατος ιεπιφάνειες Έντυπες αναφορές Μελλοντικές επεκτάσεις Εννοιολογική σχεδίαση Συνοπτική παρουσίαση του µοντέλου ιαγράµµατα Απαιτήσεις πληροφορίας Αιτιολόγηση µοντέλου

11 Επίλογος Βιβλιογραφία Αναφορές. 203 Παράρτηµα Θησαυρός όρων Παράρτηµα Ερωτηµατολόγιο Παράρτηµα Γραφήµατα αποτελεσµάτων ερωτηµατολογίου 11

12 Κατάλογος σχηµάτων 2.1 Ταξινόµηση Αντικειµένων της Συντήρησης (α) Ταξινόµηση Αντικειµένων της Συντήρησης (β) ιάγραµµα ιαδικασιών Συντήρησης Βασικές ιαδικασίες της Συντήρησης ιαδικασίες της Προληπτικής και Επεµβατικής Συντήρησης Προϊόντα Έντυπες Αναφορές από τις ιαδικασίες Τεκµηρίωσης Εργασιών Συντήρησης ιάγραµµα Ροής ιαδικασιών Συντήρησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Αντικείµενο ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Υλικό Τεχνική ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων:Κατασκευή, Χρόνος Κατασκευής, ηµιουργός ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Κατάσταση ιατήρησης, Σκοπός Εισαγωγής, Ανάγκη Επέµβασης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Μέλη/Τµήµατα ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: ιαστάσεις, Βάρος ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Εύρεση, Χρόνος Εύρεσης, Χρήση/Λειτουργία, Χρόνος Χρήσης/Λειτουργίας, Ιστορικό ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Υπογραφή, Περιγραφή, Χαρακτηριστικά Σηµάδια, Επιγραφή ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Χρονολόγηση µε βάση Φυσικές Ιδιότητες, Αποτέλεσµα Χρονολόγησης, Υπεύθυνος Χρονολόγησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Χρονολόγηση µε Υφολογική Σύγκριση, Χρονολόγηση από Ιστορικά Στοιχεία, Αποτέλεσµα Χρονολόγησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Ιδιοκτήτης/Υπεύθυνος ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Θέση

13 7.13 ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: ηµόσιος Οργανισµός/Φορέας, Υπεύθυνος ηµοργανισµου/φορεα, Άδεια Εκτέλεσης Εργασιών, Συντήρησης, Μελέτη, Συντάκτης Μελέτης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: ελτίο Συντήρησης, Συντάκτης ελτίου, Προµελέτη, Συντάκτης Προµελέτης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Φωτογραφία, Φωτογράφος ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Σχέδιο, Υπεύθυνος Σχεδίου ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Προστασία/Νοµικό Καθεστώς ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων:. Βιβλιογραφία ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Υπεύθυνος Καταχώρησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: οµικά Συστατικά ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Παράδειγµα Εξειδίκευσης οµικών Συστατικών για Ζωγραφικά Έργα ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Εξέταση/Ανάλυση, Υπεύθυνος Εξέτασης/Ανάλυσης, Αποτέλεσµα Εξέτασης Ανάλυσης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: ειγµατοληψία, Υπεύθυνος ειγµατοληψίας ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: οκιµή, Υπεύθυνος οκιµής ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Περιβαλλοντικός Παράγοντας, Μέτρηση Περιβαλλοντικού Παράγοντα, Υπεύθυνος Μέτρησης Περιβαλλοντικού Παράγοντα ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Εξειδίκευση Περιβαλλοντικών Παρ/ων ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Παλαιότερες Επεµβάσεις, Υπεύθυνος Παλαιότερης Επέµβασης, Χρόνος Παλαιότερης Επέµβασης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Φθορά ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Προτεινόµενες Εργασίες Συντήρησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Επεµβατική Συντήρηση, Συντηρητής, Τόπος Συντήρησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Εξειδίκευση Επεµβατικής Συντήρησης για Ζωγραφικά Έργα ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Προληπτική Συντήρηση, Συντηρητής, Τόπος Συντήρησης ιάγραµµα Οντοτήτων Συσχετίσεων: Παράδειγµα Εξειδίκευσης της Προληπτικής Συντήρησης

14 Κατάλογος εικόνων και φωτογραφιών Εικόνα 3.1. Investigating Renaissance. 27 Εικόνα 3.2 Restoration on Line Εικόνα 3.3 Φιλόκαλος. Φόρµα εισαγωγής για την κατάσταση διατήρησης 34 Εικόνα 3.4 Φιλόκαλος. Φόρµα ανάκτησης δεδοµένων εργασιών συντήρησης 35 Εικόνα 3.5 Φιλόκαλος. Φόρµα ανάκτησης δεδοµένων τεχνολογίας κατασκευής. 36 Εικόνα 3.6. Αποτύπωση φθορών και παλαιότερων επεµβάσεων σε τοιχογραφίες.. 40 Εικόνα 3.7. Χάρτης υγρασίας 40 Εικόνα 3.8. Φορητή εικόνα, Η Ψηλάφηση του Θωµά, 18ος αι. Πριν και µετά από τις εργασίες συντήρησης Εικόνα 3.9 Τοµή δείγµατος ζωγραφικής επιφάνειας και προετοιµασίας φορητής εικόνας 18 ου αι Εικόνα 3.10 Ελαιογραφία σε µουσαµά, 20 ος αι. Μακροφωτογράφηση 42 Εικόνα 4.1 Καρτέλα καταγραφής του mda µε πεδία σχετικά µε τη συντήρηση αντικειµένου. 45 Εικόνα 6.1 Σχέδιο φόρµας εισαγωγής Εικόνα 6.2 Σχέδιο φόρµας.. 72 Εικόνα 6.3 Σχέδιο κεντρικής φόρµας εισαγωγής

15 «Τα γεγονότα δεν µπορούν να αποµονωθούν, αλλά µπορούν να εξαφανιστούν όταν δεν υπάρχει δοµή να τα συγκρατήσει». (Michel Foucault, Les mots et les choses, 1966) 15

16 1.0 Εισαγωγή «Τ α γεγονότα δεν µπορούν να αποµονωθούν, αλλά µπορούν να εξαφανιστούν όταν δεν υπάρχει δοµή να τα συγκρατήσει». Ο Michel Foucault 1 αναφέρεται στον πολιτισµικό µηχανισµό που αποσιωπά τα γεγονότα για τα οποία δεν υπάρχει παράδειγµα στο υπάρχον σύστηµα της γνώσης. Ο καθένας αναγνωρίζει στα πολιτισµικά αγαθά του παρελθόντος αυτό που έχει µελετήσει, αυτό που έχει ξαναδεί, αυτό που έχει ακούσει. «εν βλέπουµε παρά ότι γνωρίζουµε» έγραφε ο Goethe. Κατά προέκταση αντικείµενα που δε µπορούν να ταυτοποιηθούν, δε µπορούν να αρχειοθετηθούν, να διατηρηθούν, να µελετηθούν και να ερµηνευτούν. Η µοιραία αποσπασµατικότητα της µελέτης των καταλοίπων της πολιτισµικής και της φυσικής µας κληρονοµιάς, σε συνδυασµό µε τη σύγχυση και τη δυσθυµία της εποχής µας οδηγούν στην επιλογή της συντήρησης, της επεξεργασίας και της «τακτοποίησης» των δεδοµένων µας. Οι δυνατότητες που προσφέρει η ηλεκτρονική αποθήκευση και διαχείριση πληροφοριών και µάλιστα σε δοµηµένη µορφή, η επεξεργασία αυτών των δεδοµένων και οι αυξηµένες δυνατότητες επικοινωνίας και διασποράς της πληροφορίας που δίνει η σύγχρονη τεχνολογία παρέχουν µια πολύ καλή αφορµή για µια προσπάθεια οργάνωσης ενός τµήµατος αυτών των πληροφοριών. Έτσι, επιχειρείται µια προσπάθεια οργάνωσης, ταξινόµησης και εξεύρεσης των αρχετυπικών δοµών του πλέγµατος που συγκρατεί τα γεγονότα. Ο δρόµος αυτός οδηγεί στη µελέτη των δεδοµένων του πολιτισµού και σε τεχνικές παράστασης της γνώσης που προκύπτει µέσα από ηλεκτρονικά συστήµατα ταξινόµησης, διαχείρισης και ευρετηριασµού. Η τεκµηρίωση των διαγνωστικών εξετάσεων και των εργασιών συντήρησης ενός τεχνέργου ή οικοδεδοµένου µοιάζει µε την ιατρική εξέταση. Παρέχει τη βασική πληροφορία που χρησιµεύει ως βάση για τις αποφάσεις που θα ληφθούν για τη διατήρηση και διαχείριση του αντικειµένου. Και όπως ένας γιατρός δεν θα προχωρήσει σε µια εγχείριση αν δε µελετήσει το ιστορικό και τις εξετάσεις του ασθενή του έτσι και ο συντηρητής δεν επεµβαίνει στο αντικείµενο του χωρίς να προηγηθεί λεπτοµερής τεκµηρίωση. Με τη διαφορά ότι στη 1 Les mots et les choses,1966

17 συντήρηση ο «ασθενής» µπορεί να έχει ηλικία µερικές εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια. Έτσι η τεκµηρίωση γίνεται πιο πολύπλοκη αλλά και η ανάγκη οργάνωσης και διατήρησης της πληροφορίας της τεκµηρίωσης γίνεται πιο επιτακτική. Με αυτό ακριβώς το σκεπτικό η δυνατότητα που δίνουν τα ηλεκτρονικά πληροφοριακά συστήµατα για οργάνωση, διαχείριση και διατήρηση της πληροφορίας γίνεται εξαιρετικά ελπιδοφόρα. 1.1 Θέµα της εργασίας Θέµα της παρούσας εργασίας που έγινε στο πλαίσιο του ιατµηµατικού Μεταπτυχιακού Προγράµµατος του τµήµατος Ιστορίας Αρχαιολογίας και Επιστήµης Υπολογιστών του Πανεπιστηµίου Κρήτης µε θέµα «Συστήµατα πολιτισµικών πληροφοριών και διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονοµιάς», είναι ο σχεδιασµός ενός ηλεκτρονικού συστήµατος για την τεκµηρίωση και υποστήριξη των εργασιών συντήρησης, και παράλληλα η διερεύνηση του είδους της απαραίτητης πληροφορίας και των αναγκών που υπάρχουν σε αυτό το χώρο. Η κύρια ιδέα του συστήµατος που σχεδιάστηκε βασίζεται στην οργάνωση των διαδικασιών συντήρησης όπως συµβαίνουν σε πραγµατικό επίπεδο, δηλαδή καταγραφή, τεχνική εξέταση και συντήρηση. Οι διαδικασίες οργανώνονται και συνδέονται µε αυτό τον απλό και σαφή τρόπο που δίνει τη δυνατότητα εφαρµογής σε όλα τα είδη αντικειµένων και επιτρέπει την εξειδίκευση της πληροφορίας όταν αυτό κριθεί απαραίτητο. 1.2 Σκοπός Η παρούσα εργασία έχει σκοπό τη σχεδίαση ενός συστήµατος τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης µε τη χρήση του σχεσιακού οντοκεντρικού µοντέλου. Στόχος είναι ο σχεδιασµός συστήµατος που να εξυπηρετεί τις ανάγκες της τεκµηρίωσης της συντήρησης υλικών καταλοίπων και θα δίνει δυνατότητα πρόσβασης του αρχαιολόγου ή του µελετητή σε συχνά πολύτιµες πληροφορίες για την έρευνα και ερµηνεία του παρελθόντος. Η εργασία περιλαµβάνει τη γενική διερεύνηση του θέµατος της τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης, τη µελέτη απαιτήσεων και την εννοιολογική σχεδίαση του συστήµατος. Η βασική οντότητα του συστήµατος είναι οποιοδήποτε αντικείµενο της πολιτισµικής και φυσικής κληρονοµιάς καλούµαστε να διατηρήσουµε µέσω των διαδικασιών της επιστήµης της συντήρησης. Οι όροι συντήρηση έργων τέχνης και συντήρηση αρχαιοτήτων όσο είναι δυνατόν

18 αποφεύγονται ως µη επαρκείς να περιγράψουν το πολυδιάστατο γνωστικό αντικείµενο της συντήρησης υλικών καταλοίπων του παρελθόντος. Ακόµη, κρίθηκε απαραίτητη µια πρώτη προσέγγιση στη δηµιουργία ενός θησαυρού όρων της συντήρησης. Έτσι στο τέλος παρατίθενται σε παράρτηµα οι βασικοί όροι της συντήρησης στα ελληνικά µε µια εξειδίκευση στην ορολογία της συντήρησης των έργων τέχνης και πιο συγκεκριµένα στα ζωγραφική έργα. Για την κατανόηση των αναγκών και τη διασαφήνιση της απαραίτητης πληροφορίας και των διαδικασιών που περιλαµβάνει η συντήρηση έγινε έρευνα µέσω ενός ερωτηµατολογίου που υπάρχει στο παράρτηµα 2 και µε συζητήσεις µε πολλούς συντηρητές από το δηµόσιο και ιδιωτικό τοµέα. 1.3 Οργάνωση της εργασίας Η κατασκευή ενός µοντέλου πολιτισµικής τεκµηρίωσης απαιτεί τη διεπιστηµονική συνεργασία πολλών ειδικοτήτων όπως πληροφορικών, συντηρητών, αρχαιολόγων χηµικών κ.ά. και τη διατύπωση κοινής προβληµατικής και ορολογίας. Γι αυτό το λόγο δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στο στάδιο της διερεύνησης των αναγκών των συντηρητών, την υποβολή του ερωτηµατολογίου (σχετικού µε την ιεράρχηση των διαδικασιών συντήρησης, την αναγκαιότητα ή όχι διαφόρων δεδοµένων και τη συχνότητα χρήσης τους) και τη συζήτηση που συνήθως ακολουθούσε. Η διαδικασία εκπόνησης της εργασίας σχεδιασµού του συστήµατος τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης συµπεριέλαβε τα παρακάτω στάδια εργασιών Έρευνα και αξιολόγηση υπαρχόντων πληροφοριακών συστηµάτων για τη συντήρηση και συστηµάτων πολιτισµικής τεκµηρίωσης που περιλαµβάνουν και στοιχεία για τη συντήρηση Συλλογή και αξιολόγηση προτύπων δελτίων τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης που χρησιµοποιούνται στη συντήρηση και βιβλιογραφική έρευνα. Σύνταξη και υποβολή ερωτηµατολογίου σε συντηρητές Ανάλυση και καθορισµός της απαραίτητης πληροφορίας Πρώτη προσέγγιση οργάνωσης θησαυρού όρων για τη συντήρηση Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας περιγράφεται το αντικείµενο της συντήρησης που αποτελεί την κεντρική οντότητα του συστήµατος που περιγράφεται, οι διαδικασίες της

19 συντήρησης όπως συµβαίνουν στον πραγµατικό κόσµο και το νοµικό καθεστώς που διέπει τη συντήρηση. Στο τρίτο κεφάλαιο αναπτύσσεται η αναγκαιότητα και το είδος της τεκµηρίωσης στη συντήρηση και περιγράφονται τα προϊόντα, δελτία, µελέτες και αναφορές, που προκύπτουν. Ακόµη, παρουσιάζεται η έρευνα που έγινε σχετικά µε τα ηλεκτρονικά συστήµατα τεκµηρίωσης των εργασιών συντήρησης και των διαχειριστικών συστηµάτων που περιλαµβάνουν πληροφορίες για τη συντήρηση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ελάχιστα ηλεκτρονικά συστήµατα τεκµηρίωσης εργασιών συντήρησης που υπάρχουν στην Ελλάδα. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται προσπάθεια για προσέγγιση στην πληροφορία της συντήρησης, την απαραίτητη πληροφορία που καλείται να διαχειριστεί το σύστηµα. Για τον καθορισµό αυτής της πληροφορίας γίνεται γενική βιβλιογραφική έρευνα, συγκέντρωση και επεξεργασία προτύπων και δελτίων συντήρησης. Από αυτά προκύπτουν στοιχεία σχετικά µε τη χρησιµοποιούµενη δοµή αυτών των αναφορών και το είδος και βάθος της πληροφορίας. Ακόµη, περιγράφεται η διαδικασία σύνταξης και υποβολής ερωτηµατολογίου µε 63 ερωτήσεις σχετικά µε την τεκµηρίωση και την πληροφορία της συντήρησης, τη χρήση Η/Υ στη συντήρηση κ.ά. Τα αποτελέσµατα σχολιάζονται στο ίδιο κεφάλαιο και παρατίθενται σε µορφή γραφηµάτων στο Παράρτηµα 3. Στο κεφάλαιο πέντε αναπτύσσεται το πρόβληµα της ορολογίας της συντήρησης. Η έλλειψη οργανωµένης ορολογίας της συντήρησης δηµιουργεί ελλείψεις, ασάφεια και αδυναµία επικοινωνίας. Μια πρώτη προσπάθεια οργάνωσης θησαυρού όρων για τη συντήρηση παρατίθεται στο Παράρτηµα 1. Στο κεφάλαιο έξι περιγράφεται η µελέτη απαιτήσεων του συστήµατος. Ο σκοπός και το περιεχόµενό του, οι χρήστες και οι ενδιαφερόµενοι, τα είδη της επικοινωνίας που χρειάζεται να υποστηριχθούν και τα προβλήµατα που υπάρχουν για την πραγµατοποίησή του. Παρουσιάζεται η οργάνωση της πληροφορίας και οι λειτουργίες του συστήµατος καθώς και ορισµένες µελλοντικές επεκτάσεις του. Στο κεφάλαιο επτά αναπτύσσεται η εννοιολογική σχεδίαση και γίνεται η αιτιολόγηση του µοντέλου. Στον Επίλογο παρουσιάζονται µερικές γενικές διαπιστώσεις από την εργασία. Ακολουθεί η βιβλιογραφία και τρία Παραρτήµατα µε το θησαυρό όρων, το ερωτηµατολόγιο και τα αποτελέσµατα της υποβολής του ερωτηµατολογίου σε συντηρητές, σε µορφή γραφηµάτων.

20 2.0 Περιγραφή του αντικειµένου και των διαδικασιών της συντήρησης 2.1 Ταξινόµηση του αντικειµένου της συντήρησης Η συντήρηση έργων τέχνης και αρχαιοτήτων έχει σκοπό της τη διατήρηση των υλικών καταλοίπων της πολιτισµικής κληρονοµιάς, των τεχνέργων και της φυσικής κληρονοµιάς, των οικοδεδοµένων. Ως τέχνεργα καλούνται όλα τα αντικείµενα, κινητά και ακίνητα, που είναι προϊόντα της ανθρώπινης δραστηριότητας: εργαλεία, έργα τέχνης κ.τ.λ., ενώ ως οικοδεδοµένα ορίζονται τα φυσικά κατάλοιπα: φυτικά, ζωικά, ή ανόργανα, τοποθεσίες κ.τ.λ. Τα αντικείµενα που απασχολούν τη συντήρηση µπορούν να ταξινοµηθούν µε βάση διάφορα κριτήρια όπως: την προέλευσή τους, δηλαδή αν προέρχονται από τη φύση ή είναι προϊόν ανθρώπινης επεξεργασίας ή κατασκευής, τη χηµική σύστασή τους όπως ανόργανα ή οργανικά, το υλικό κατασκευής τους (χαρτί, ξύλο, κεραµικό, γυαλί, κ.τ.λ.), τη χρήση τους (έπιπλα, οικοδοµικά υλικά, εργαλεία), τη χρονολογική ταξινόµησή τους, όπως νεολιθικά, βυζαντινά κ.ά., το γενικότερο σύνολο ή τη συλλογή στην οποία συµµετέχουν (λαογραφικές συλλογές, συλλογές φυσικής ιστορίας), τον τρόπο που βρέθηκαν (ανασκαφικά υλικά) κ.ά. το αν είναι κινητά ή ακίνητα Τα έργα τέχνης ταξινοµούνται συνήθως µε κριτήριο: την τεχνική κατασκευής τους π.χ. ελαιογραφίες, φαγιούµ, τοιχογραφίες, ξυλόγλυπτα κ.ά. το συνδετικό τους όπως κρόκος αυγού, ξηραινόµενο έλαιο, κερί, ασβέστης, το υποστήριγµά τους όπως ξύλο, µέταλλο, χαρτί, κονίαµα, πέτρα κ.τ.λ.. Η ταξινόµηση που τηρείται από το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισµού και από σχολές συντήρησης στην Ελλάδα, την Αγγλία, τη Γαλλία κ.ά. είναι ο διαχωρισµός σε αρχαιολογικά αντικείµενα και σε έργα τέχνης. 5

21 Στα αρχαιολογικά αντικείµενα περιλαµβάνονται κυρίως ανόργανα αντικείµενα, µνηµεία, πέτρινα, µετάλλινα, γυάλινα, κεραµικά αντικείµενα, ψηφιδωτά αλλά και ορισµένα οργανικά ανασκαφικά υλικά όπως το έφυδρο ξύλο, τα οστά, το ανασκαφικό δέρµα κ.ά. Στα έργα τέχνης περιλαµβάνονται κυρίως οργανικά υλικά όπως ξύλινα, δερµάτινα, χάρτινα, περγαµηνά, υφασµάτινα, αντικείµενα και ζωγραφικά έργα τέχνης ενώ περιλαµβάνεται και η τοιχογραφία, αν και σε αρκετές περιπτώσεις περιέχει µόνο ανόργανα υλικά. Γενικά έχει επικρατήσει ο όρος συντήρηση έργων τέχνης και συντήρηση αρχαιοτήτων ο οποίος δεν επαρκεί για να εκφράσει την ποικιλοµορφία των αντικειµένων της φυσικής και πολιτισµικής κληρονοµιάς που καλούµαστε να διατηρήσουµε. Ο διαχωρισµός µε αυτά τα κριτήρια είναι άνισος, δηµιουργεί αλληλεπικαλύψεις και κενά και δεν κρίνεται σκόπιµο να υιοθετηθεί από ένα σύστηµα τεκµηρίωσης. Η κατηγορία των αρχαιολογικών αντικειµένων αφορά στο χρονολογικό κριτήριο και η κατηγορία των έργων τέχνης αφορά στον τρόπο κατασκευής και την πρόθεση της δηµιουργίας ή της χρήσης. Με αυτό τον τρόπο ταξινόµησης ένα εργαλείο του 16 ου αι., ή µια συλλογή φυσικής ιστορίας δεν µπορεί να ενταχθεί σε καµία από τις παραπάνω κατηγορίες, ενώ υπάρχουν αντικείµενα, όπως η τοιχογραφία κάποιου µακεδονικού τάφου, που µπορεί να ανήκουν και στις δυο κατηγορίες. Ένας εναλλακτικός τρόπος ταξινόµησης που εξυπηρετεί τους σκοπούς της συντήρησης είναι του Αrt & Αrchaeology Τechnical Αbstracts, της ετήσιας έκδοσης του ιδρύµατος J.P. Getty µε βιβλιογραφικές αναφορές για τη συντήρηση. Στα ΑΑΤΑ τα αντικείµενα που µπορεί να απασχολήσουν έναν συντηρητή ταξινοµούνται σύµφωνα µε το υλικό κατασκευής τους ως εξής: - Χαρτί, βιβλίο, αρχειακό υλικό, όπου περιλαµβάνονται κώδικες, χειρόγραφα, περγαµηνή, και δέρµα που έχει χρησιµοποιηθεί σε βιβλιοδεσίες καθώς και άλλα υλικά βιβλιοδεσίας όπως κλωστές και υφάσµατα - Φωτογραφίες και αρνητικά φωτογραφιών (σε χαρτί, γυαλί, µέταλλο, συνθετικά υλικά κ.ά), οπτικοακουστικό υλικό όπως αρνητικά κινηµατογραφικών ταινιών, µαγνητικές ταινίες - Ζωγραφικά έργα, σε διάφορα υποστρώµατα 2 όπως πέτρα, ξύλο, κονίαµα, ύφασµα. Ακόµη περιλαµβάνονται οι χρωστικές και τα είδη προετοιµασίας και βερνικιών. Οι ακουαρέλες ταξινοµούνται στα χαρτιά. - Ξύλινα αντικείµενα από λαογραφικές συλλογές, συλλογές φυσικής ιστορίας, τέµπλα, δοµικά στοιχεία όπως παράθυρα, έπιπλα, κατασκευές από ξύλο όπως πλοία, ανασκαφικό έφυδρο ξύλο. Περιλαµβάνονται αντικείµενα και δείγµατα από γυµνόσπερµα (κωνοφόρα) και δικοτυλήδονα αγγειόσπερµα (πλατύφυλλα) και µονοκοτυλήδονα, όπως το µπαµπού. 2 Υλικά των υποστρωµάτων που δεν διαθέτουν χρωµατικό στρώµα αναφέρονται σε ενότητα που αφορά στο υλικό του υποστρώµατος π.χ. ξύλο 6

22 - Υφάσµατα, ίνες, βαφές - Φυτικά υλικά όπως πάπυρος, βοτανικά δείγµατα, καλάθια κ.τλ. (εκτός από χαρτί, ξύλο και φυτικές ίνες που χρησιµοποιούνται για υφάσµατα) - Ζωικά υλικά όπως οστά, κέρατα, δόντια, ελεφαντοστό, µαλλί, µούµιες, ζωολογικά δείγµατα. - Μη κυτταρινικά φυσικά οργανικά υλικά όπως κεχριµπάρι, ρητίνες, καουτσούκ, πίσσα, κάρβουνο, λίπος, κερί, φυσικό σαπούνι. - Μέταλλα και µεταλλουργικά παραπροϊόντα - Κεραµικά, γυαλί, υαλώµατα - Πέτρα, οικοδοµικά υλικά, πολύτιµοι και ηµιπολύτιµοι λίθοι και ορυκτά. - Συνθετικά υλικά Η παραπάνω ταξινόµηση είναι πληρέστερη αν και δεν µπορεί να προταθεί ως οριστική λύση, κυρίως λόγω της ιδιαιτερότητας που παρουσιάζουν τα ζωγραφικά έργα τέχνης που µπορούν να ταξινοµηθούν µε διάφορους τρόπους και όχι αποκλειστικά βάση του υποστρώµατός τους. Όπως φαίνεται δεν είναι δυνατόν να βρεθεί ένας µοναδικός, σωστός, σαφής και οριστικός τρόπος ταξινόµησης των αντικειµένων που αφορούν στη συντήρηση έτσι η ταξινόµησή τους αναπόφευκτα γίνεται µε πολυκριτηριακό τρόπο κατά περίπτωση. ηλαδή στο πεδίο που ζητείται το είδος του αντικειµένου το αντικείµενο µπορεί να καταχωρηθεί µε την τρέχουσα ονοµασία του που δεν ανταποκρίνεται σε ένα αλλά σε πολλά κριτήρια κατά περίπτωση. Έτσι µια φορητή εικόνα µπορεί να την αναζητήσει κανείς ως τέχνεργο οργανικής σύστασης, µε ξύλινο υποστήριγµα, µε συνδετικό υλικό κρόκο αυγού (αν έχει ταυτοποιηθεί το συνδετικό µέσω κάποιας εξέτασης), στα βυζαντινά ή µεταβυζαντινά αντικείµενα, λατρευτικής χρήσης, µέλος λαογραφικής συλλογής ή συλλογής βυζαντινών και µεταβυζαντινών αντικειµένων. Μια φορητή εικόνα 3 καταχωρείται µε αυτή την ονοµασία που διασαφηνίζει το είδος της ως προς τη δυνατότητα µεταφοράς της, µια ελαιογραφία 4 µε κριτήριο την τεχνική της, ένα φαγιούµ 5 µε κριτήριο τον αρχικό τόπο εύρεσης της κατηγορίας που αντιπροσωπεύει, ένα λίθινο εργαλείο µε βάση το υλικό κατασκευής του και τη χρήση του κ.ο.κ. Η συντήρηση αντιµετωπίζει το αντικείµενό της ανάλογα µε το υλικό του. Οι επεµβάσεις που θα γίνουν για τη διατήρησή του εξαρτώνται κυρίως από το υλικό του και την κατάσταση διατήρησής του. 3 Φορητή εικόνα: σε αντιδιαστολή µε το σταθερό τοιχογραφικό και ψηφιδωτό διάκοσµο χριστιανικών ναών. 4 Ελαιογραφία: τεχνική ζωγραφικής όπου ως συνδετικό χρησιµοποιείται κάποιο ξηραινόµενο έλαιο. 5 Ελ Φαγιούµ: περιοχή της Αιγύπτου όπου βρέθηκαν πολλές νεκρικές προσωπογραφίες σε σαρκοφάγους. 7

23 Ως λύση για την ταξινόµηση των αντικειµένων που απασχολούν τη συντήρηση προτείνεται η κατασκευή ενός θησαυρού όρων για τη συντήρηση που να περιλαµβάνει και την ταξινόµηση των αντικειµένων σε πολλές ιεραρχίες. Μια πρώτη τέτοια προσπάθεια οργάνωσης θησαυρού όρων της συντήρησης και του αντικειµένου της υπάρχει στο τέλος της παρούσας εργασίας, στο παράρτηµα ιαδικασίες της συντήρησης Οι βασικές διαδικασίες της συντήρησης όπως καθορίζονται από διεθνείς οργανισµούς όπως το ICOM 6, το IIC 7, το AIC 8, το CIC 9 κ.ά. είναι η τεχνική εξέταση, η συντήρηση και η αποκατάσταση. Παρακάτω θα προσπαθήσουµε να περιγράψουµε τα στάδια και τις διαδικασίες συντήρησης ενός αντικειµένου προκειµένου να κατανοήσουµε καλύτερα και να αποσαφηνίσουµε τις διαδικασίες που σχετίζονται µε τη συντήρηση σε πραγµατικό και σε λογικό επίπεδο. 1. Ανάληψη έργου εισαγωγή αντικειµένου σε εργαστήριο συντήρησης Τα υλικά (τέχνεργα και οικοδεδοµένα) φτάνουν σε οµάδα συντηρητών ή σε έναν συντηρητή µε τη µεσολάβηση του ιδιοκτήτη, του νόµιµου υπεύθυνου, κάποιας δηµόσιας υπηρεσίας, ή του επιµελητή της συλλογής στην οποία ανήκει. Αυτό το γεγονός χαρακτηρίζεται από κάποιες χωροχρονικές συντεταγµένες και φυσικά είναι µια διαδικασία που µπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές για το ίδιο αντικείµενο. Η συντήρηση µπορεί να γίνει σε εργαστήριο συντήρησης ή in situ, όταν πρόκειται για κτήριο ή τοποθεσία. Η ανάληψη ενός έργου συντήρησης ή η εισαγωγή ενός αντικειµένου σε ένα εργαστήριο συντήρησης γίνεται πάντα µε κάποιο σκοπό, κάποιος ή κάποιοι φέρνουν ένα αντικείµενο (ή πολλά) σε ένα συντηρητή ή σε οµάδα συντηρητών µε σκοπό την διατήρησή τους. Η διατήρηση επιτυγχάνεται µε µια σειρά διαδικασιών που περιγράφονται παρακάτω. 2. Καταγραφή Μετά την εισαγωγή ενός αντικειµένου ή την ανάληψη ενός έργου συντήρησης γίνεται η καταγραφή των φυσικών και λογικών χαρακτηριστικών του αντικειµένου και η φωτογράφηση του. 6 International Council Of Museums 7 International Institute for Conservation of Historic and Artistic Works 8 American Institute for Conservation 9 Canadian Institute for Conservation 8

24 Η καταγραφή περιλαµβάνει τις διαδικασίες που σχετίζονται µε τη διατήρηση της ελάχιστης πληροφορίας που κάνει το αντικείµενο αναγνωρίσιµο και προσδιορίζει το σκοπό της παραµονής του σε ένα εργαστήριο ή της επίσκεψης σε ένα µνηµείο µαζί µε διαχειριστικές λεπτοµέρειες σχετικές µε το καθεστώς της ιδιοκτησίας του, τα άτοµα που εµπλέκονται, το οικονοµικό κόστος των εργασιών κ.τ.λ. Συνήθως σε αυτό το στάδιο συγκεντρώνονται οι απαραίτητες πληροφορίες και σύµφωνα µε το πρότυπο του object ID 10. Εφόσον το αντικείµενο ανήκει σε ένα µουσείο ή µια συλλογή πολλές από αυτές τις πληροφορίες υπάρχουν ήδη από την καταγραφή που έχει γίνει από τους υπεύθυνους του φορέα. Κατά τη διάρκεια της συντήρησης προκύπτει µεγάλος όγκος πληροφοριών σχετικά µε το αντικείµενο που συντηρείται, τη σύσταση του, την τεχνολογία κατασκευής του, τα αίτια των φθορών του κ.ά. Έτσι, µπορούµε να διακρίνουµε δύο είδη καταγραφών αυτή του επιµελητή µιας συλλογής, που καταχωρεί τη διαχειριστική πληροφορία που είναι κυρίως στατική και περιστασιακά αλλάζει όταν προστίθεται ή µεταβάλλεται κάτι ενώ η καταγραφή των πληροφοριών από το συντηρητή είναι δυναµική και µεταβάλλεται διαρκώς καθώς η κατάσταση διατήρησης του αντικειµένου µεταβάλλεται και οι επεµβάσεις µπορεί να διαδέχονται η µια την άλλη. Η συντήρηση είναι µια διαδικασία που επαναλαµβάνεται για το ίδιο αντικείµενο πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του έτσι δεν υπάρχει ένα οριστικό τέλος. 3. Τεχνική εξέταση Η τεχνική ή διαγνωστική εξέταση συνίσταται στον προσδιορισµό της σύστασης και της κατάστασης διατήρησης του αντικειµένου ή του µνηµείου της πολιτισµικής κληρονοµιάς, την τεκµηρίωση και τη διαπίστωση της φύσης των µεταβολών, την αποτίµηση των αιτίων που τις προκάλεσαν, τον προσδιορισµό του είδους και της έκτασης της απαιτούµενης επέµβασης συντήρησης που χρειάζεται. Στο στάδιο αυτό περιλαµβάνεται η εκπόνηση µελέτης τεκµηρίωσης του αντικειµένου ή του µνηµείου. Η τεχνική εξέταση περιλαµβάνει διαδικασίες για την ταυτοποίηση των δοµικών υλικών του αντικειµένου ή µνηµείου, το είδος και τα αίτια των φθορών του, την κατάστρωση προγράµµατος προτεινοµένων εργασιών συντήρησης, την καταγραφή των περιβαλλοντικών συνθηκών στις οποίες εκτίθεται το αντικείµενο, τη διεξαγωγή διαγνωστικών εξετάσεων και αναλύσεων. Η τεχνική εξέταση, συνδυάζοντας και στοιχεία της καταγραφής µπορεί να έχει ως προϊόντα µια προµελέτη, µελέτη, εκτίµηση της κατάστασης διατήρησης, ή οικονοµική προσφορά. 10 Το πρότυπο object ID περιλαµβάνει την ελάχιστη πληροφορία που χρειάζεται για να αναγνωριστεί ένα αντικείµενο σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής. 9

10 Τεκµηρίωση Συντήρησης

10 Τεκµηρίωση Συντήρησης Ο ΗΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Κέντρο Πολιτισµικής Πληροφορικής, Ινστιτούτο Πληροφορικής ΙΤΕ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας», Μέτρο 1.3 10 Τεκµηρίωση Συντήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 1) Ηλεκτρονική τεκμηρίωση του φωτογραφικού αρχείου του γλύπτη Γ. Παππά (άτομο 1)

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 1) Ηλεκτρονική τεκμηρίωση του φωτογραφικού αρχείου του γλύπτη Γ. Παππά (άτομο 1) ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Μουσείο Μπενάκη, στο πλαίσιο της Πράξης «ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ & ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ», ΥΕ 1 Τεκμηρίωση με ίδια μέσα, που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

736. «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΕΠΙΠΛΩΝ»

736. «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΕΠΙΠΛΩΝ» 736. «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΕΠΙΠΛΩΝ» Ι. ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ίδρυμα Σχολή Τμήμα Τομέας Διδάσκων Ειδικότητα / Ειδίκευση Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Ξύλου

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Υπουργείο Πολιτισµού - Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Αγ. Ασωµάτων 11, 105 53 Αθήνα Τηλ: 210-3229820, 210-3225323 Φαξ: 210-3225628 E-mail: deam@culture.gr Ιστοσελίδες:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ Έκδοση/ Τροποποίηση : 01/01 Συντάχθηκε από/ Υπογραφή : Μ. Πιτσίκα/ Ξ. Παπαϊωάννου Εγκρίθηκε από/ Υπογραφή Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των διεθνών προτύπων τεκμηρίωσης μουσειακών αντικειμένων στο Μουσείο Μπενάκη

Η χρήση των διεθνών προτύπων τεκμηρίωσης μουσειακών αντικειμένων στο Μουσείο Μπενάκη Η χρήση των διεθνών προτύπων τεκμηρίωσης μουσειακών αντικειμένων στο Μουσείο Μπενάκη Ιφιγένεια Διονυσιάδου Τμήμα Πληροφορικής Μουσείο Μπενάκη Ιανουάριος 2013 CDS Isis πρότυπο βάσης δεδομένων από το Καναδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Α ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΟΥ

Παράρτηµα Α ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΟΥ Οδηγίες Παρακολούθησης Εφαρµογής ΠΠE Παράρτηµα Α ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΟΥ Όλες οι βασικές πληροφορίες που αφορούν ένα έργο πρέπει να καταγράφονται σε ηµερήσια βάση και να τηρούνται σε αρχείο. Για το σκοπό αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων ΥΠ.ΠΟ.Τ. Ψηφιακός πολιτισμός και επιμέλεια

Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων ΥΠ.ΠΟ.Τ. Ψηφιακός πολιτισμός και επιμέλεια Μουσειολογία και ψηφιακή επιμέλεια: το ευρωπαϊκό δίκτυο προβολής ATHENA-EUROPEANA στο πλαίσιο διεπιστημονικής συνεργασίας για την ανάδειξη του ψηφιακού πολιτισμού. Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04)

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) 1. Οι οδηγίες που ακολουθούν εστιάζονται µόνο στα θέµατα εφαρµογής του ΠΠΕ και δεν έχουν ως αντικείµενό τους τον έλεγχο της σύνταξης του ΠΠΕ, το οποίο θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΦΟΙ : 14/11/2011 Ι ΈΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΑΡ ΠΡΩΤ:Φ19/4789 ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧ/ΤΩΝ /ΝΣΗ : ΕΛΦΟΙ Τ.Κ. 33054 ΠΛΗΡ.: ΑΛΤΙΠΑΡΜΑΚΗΣ Γ ΤΗΛ. : 22650-82313 Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις. Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού.

Απαντήσεις. Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού. Απαντήσεις 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού. 100.225 Λόγω του ότι η απόφαση για µεταφορά του Κινηµατογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων Πολιτική Χρήσης Θεσσαλονίκη 10/4/2013 Σελίδα 2 από 13 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 Εισαγωγή... 4 Πολιτική περιεχομένου... 5 Πολιτική κατάθεσης εργασιών... 5 Πολιτική πρόσβασης...

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Ψηφιοποίηση Αρχειοθέτηση Παρουσίαση ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

για όλους τους Φορείς ηµοσίου

για όλους τους Φορείς ηµοσίου Project Training & Consulting Ltd ιοργάνωση Σεµιναρίων Σύµβουλοι Επιχειρήσεων Για την Υπηρεσία σας Υπόψη Στελεχών που έχουν στην ευθύνη τους θέµατα Προκηρύξεων, ιαγωνισµών & Συµβάσεων Η πιο συµφέρουσα

Διαβάστε περισσότερα

8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1

8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1 8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1 8.1 ΟΡΙΣΜΟΣ...8-1 8.2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ...8-3 8.3 ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ...8-5 8.4 ΣΤΑ ΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ...8-7 8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Πατρών Πρόγραµµα Βασικής Έρευνας Κ. Καραθεοδωρή. Προκήρυξη 2009

Πανεπιστήµιο Πατρών Πρόγραµµα Βασικής Έρευνας Κ. Καραθεοδωρή. Προκήρυξη 2009 Πανεπιστήµιο Πατρών Πρόγραµµα Βασικής Έρευνας Κ. Καραθεοδωρή Προκήρυξη 2009 Η Εκπαίδευση και η Έρευνα αποτελούν θεµελιώδεις και άρρηκτα συνδεδεµένες δραστηριότητες της ακαδηµαϊκής ζωής. Το Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον

Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον Αντικείμενο σκοπός Στόχοι του Π.Μ.Σ. είναι η εκπαίδευση για την απόκτηση του επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συντήρησης

Η τέχνη της συντήρησης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 10Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η τέχνη της συντήρησης Χειρόγραφα Κεραμική Μεταλλοτεχνία Φορητές εικόνες Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικός Κανονισµός Λειτουργίας του Μουσείου Παθολογικής Ανατοµικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών

Εσωτερικός Κανονισµός Λειτουργίας του Μουσείου Παθολογικής Ανατοµικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Εσωτερικός Κανονισµός Λειτουργίας του Μουσείου Παθολογικής Ανατοµικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Άρθρο 1 Αντικείµενο Το Μουσείο Παθολογικής Ανατοµικής της Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ Άρθρο 1 ο 1. Ιδρύεται το μουσείο με την επωνυμία ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΡΑΣΗ ΡΑΣΗ 4.3 Κατάρτιση και δικτύωση όσων δραστηριοποιούνται στον τοµέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων 1) Κωδικός αριθµός: ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού ιεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού ιεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 8.30-9.00 ΕΓΓΡΑΦΕΣ 9.00-9.30 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ρ Μενδώνη Λίνα, Γενική Γραµµατέας ΥΠ.ΠΟΤ. Α ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 9.30-9.45

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π.

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ Ο ΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΙΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 Αθήνα, 26/5/2011 Σελίδα 2 από11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ... 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ... 5 ΓΕΝΙΚΑ... 5 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην:

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Εύη Κολίτσα Οι επιχειρήσεις µαζικής εστίασης, σε

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΩΝ ΕΣΥ ΕΠΤ/01/00/02-01-2004 1/5 ΕΣΥ ΕΠΤ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 00 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 2-01-2004 Ηµεροµηνία Αναθεώρησης: Υπεύθυνος Έκδοσης: Ο Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής σχετικά µε την επιβολή εισαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ (Εναρµόνιση του εθνικού δικαίου προς την οδηγία 2009/119/ΕΚ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ιατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΘΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Ακαδηµαϊκό Έτος 2007-2008 Μάθηµα: ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΩ ιδάσκων: Καθ. Ιωάννης Βασιλείου Ε ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σε συνέχεια των εγγράφων (σχετ. 1 και 2) µε τα οποία έχετε ενηµερωθεί για:

Σε συνέχεια των εγγράφων (σχετ. 1 και 2) µε τα οποία έχετε ενηµερωθεί για: Αθήνα, 11.09.2014 Αρ. Αριθµ. Πρωτ.:14995 ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Προς: Π.Α. Ταχ. /νση: Λ. Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κώδικας: 11526, Αθήνα Πληροφορίες: Τηλέφωνο: 210 6971570-582- 543 Fax: 210 6971501 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση & Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων Ι (Εργαστήριο) Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριακού υλικού της Δημοτικής επιχείρησης «Αναπτυξιακή ΑΕ»

Ανάλυση & Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων Ι (Εργαστήριο) Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριακού υλικού της Δημοτικής επιχείρησης «Αναπτυξιακή ΑΕ» Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια της εργασίας για το εργαστήριο «Ανάλυσης και Σχεδιασµού Πληροφοριακών Συστημάτων I» θα σχεδιαστεί το ακόλουθο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστηµα (ΟΠΣ): Σύστημα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοπός και οµή του ιδακτορικού Προγράµµατος

2. Σκοπός και οµή του ιδακτορικού Προγράµµατος Οδηγός ιδακτορικών Σπουδών Στο Τµήµα λειτουργούν, από το 1985, µεταπτυχιακές σπουδές διδακτορικής βαθµίδας. Με τη νοµοθεσία που ισχύει σήµερα, µε αίτησή τους οι απόφοιτοι του Μ.Π.Σ. µπορούν να συνεχίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ TOY ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (ΙΠ) ΤΟΥ Ι ΡΥΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΙΤΕ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ TOY ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (ΙΠ) ΤΟΥ Ι ΡΥΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΙΤΕ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ TOY ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (ΙΠ) ΤΟΥ Ι ΡΥΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΙΤΕ) Η Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου Πληροφορικής είναι η πρώτη οργανωµένη βιβλιοθήκη Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Certified in Crisis Management with G.I.S. (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified in Crisis Management with G.I.S. (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων ρ. Αναστασία Π. Βαλαβανίδου αρχιτέκτων µηχ.-µουσειολόγος Εφορεία Νεωτέρων Μνηµείων Κεντρικής Μακεδονίας, ΥΠΠΟΤ Ελένη Χρ. Οικονοµοπούλου αρχιτέκτων µηχ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. (Οι απαντήσεις του ΕΛΟΤ αριθµούνται ως Απάντηση 1, Απάντηση 2 κλπ και δίδονται µε πλάγια γράµµατα κάτω από κάθε ερώτηση).

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. (Οι απαντήσεις του ΕΛΟΤ αριθµούνται ως Απάντηση 1, Απάντηση 2 κλπ και δίδονται µε πλάγια γράµµατα κάτω από κάθε ερώτηση). ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ Α.Ε. MEΛΟΣ ΤΩΝ ISO-IEC-CEN-CENELEC-ETSI-IQNET ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 2006-07-28 Νο. 59-06 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΟΧΗ ΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΑΡ. 5248/06 «ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚ ΟΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 6. Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 2 Κεφάλαιο 1: Οργάνωση- Διοίκηση... 3 Κεφάλαιο 2: Εφαρμογή Πολιτικής και Μέτρων Ακτινοπροστασίας... 4 Κεφάλαιο 3: Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών Οι προτάσεις του ΣΕΦ

ιαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών Οι προτάσεις του ΣΕΦ ιαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών Οι προτάσεις του ΣΕΦ Μάιος 2004 Σύµφωνα µε το άρθρο 3 παρ. 3 περ. α) του Ν.2244/1994 Ρύθµιση θεµάτων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και από συµβατικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3121 Με την ολοκλήρωση των σπουδών τους οι πτυχιούχοι του τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων αποκτούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου

ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου Ιφιγένεια Βασιλείου Γραµµατέας ΜΟ ΙΠ ΤΕΙ Ηπείρου Καραθάνου Γεωργία Εξωτερικός Συνεργάτης ΜΟ ΙΠ ΤΕΙ Ηπείρου Μπότσας ηµήτριος Εξωτερικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ. Στόχος της εργασίας είναι ο σχεδιασμός και υλοποίηση μιας βάσης δεδομένων των Μουσείων της Λέσβου.

Α ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ. Στόχος της εργασίας είναι ο σχεδιασμός και υλοποίηση μιας βάσης δεδομένων των Μουσείων της Λέσβου. Α ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ Γενική περιγραφή Στόχος της εργασίας είναι ο σχεδιασμός και υλοποίηση μιας βάσης δεδομένων των Μουσείων της Λέσβου. Σκοπός του συστήματος είναι η ενοποιημένη

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος έργου: Προστασία και Ασφάλεια για τους επαγγελματίες στη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών - Advancing work safety for pest control workers

Τίτλος έργου: Προστασία και Ασφάλεια για τους επαγγελματίες στη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών - Advancing work safety for pest control workers Τίτλος έργου: Προστασία και Ασφάλεια για τους επαγγελματίες στη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών - Advancing work safety for pest control workers ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (Για την Ελλάδα στην ελληνική γλώσσα) Ακρωνύμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΥΛΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΥΛΙΚΟΥ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΣΠΥΡΟΣ ΖΕΡΒΟΣ 2 ώρες εβδομαδιαίως Τα αντικείμενα και τα υλικά Μάθημα 1: Επίδειξη παραδοσιακών αντικειμένων και υλικών Χαρτί (παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η προληπτική συντήρηση των

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοτικό µητρώο των πρόσθετων υλών ζωοτροφών σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 1831/2003

Κοινοτικό µητρώο των πρόσθετων υλών ζωοτροφών σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 Κοινοτικό µητρώο των πρόσθετων υλών ζωοτροφών σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 Επεξηγηµατικές σηµειώσεις (Καθεστώς : ηµοσιεύθηκε το Νοέµβριο του 2006.) [Αναθ. 6 ] ιεύθυνση D Υγεία και ευζωία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους 1 Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους Βασική προϋπόθεση για επιτυχηµένη διεξαγωγή και συγγραφή µιας ερευνητικής εργασίας αποτελεί η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

TΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

TΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ TΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΡΙΘ.6/02-04-2014. Αιγάλεω, σήµερα την 02-04-2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα