2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη"

Transcript

1 Με την ευγενική χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας ASTRAZENECA AE Ι.Μ.Ε.Θ.Α. 2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΟΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ 2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη 7-9 Νοεμβρίου Καλάβρυτα Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon Υπό την Αιγίδα της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος - Πελοποννήσου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΟΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 10 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS)

2 Ι. Μ. Ε. Θ. Α. Ινστιτουτο Μελετησ και Εκπαιδευσης στη Θρομβωση και την Αντιθρομβωτικη Αγωγη 2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη 7-9 Νοεμβρίου Καλάβρυτα Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΟΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

3 Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Ειδ. Γραμματέας Γεν. Γραμματέας Ταμίας Μέλη ΟΡΓΑΝΩΣΗ Α. Τσελέπης Γ. Ανδρικόπουλος Μ. Ματσάγκας Δ. Ρίχτερ Ε. Βαβουρανάκης Σ. Βασδέκης Κ. Βέμμος Γ. Γεροτζιάφας Σ. Σουρμελής ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ (Ι.Μ.Ε.Θ.Α.) Μαιάνδρου 23, Αθήνα Website: Τηλ.: Fax: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ CONGRESS WORLD EVENT TRAVEL E.E. Μαιάνδρου 23, Αθήνα, Τηλ.: , , Fax: ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Εκ μέρους των μελών του ΔΣ του Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (Ι.Μ.Ε.Θ.Α.), έχω την τιμή και τη χαρά να σας καλωσορίσω στο 2 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Με θέμα: «ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» το οποίο πραγματοποιείται στα Καλάβρυτα, στο Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon, 7-9 Νοεμβρίου, Μεταξύ των στόχων του Ι.Μ.Ε.Θ.Α., σημαντική θέση κατέχει η εκπαίδευση και η διαρκής ενημέρωση σχετικά με τις εξελίξεις στο επιστημονικό πεδίο της θρόμβωσης και της αντιθρομβωτικής αγωγής. Με δεδομένο ότι καμία ιατρική ειδικότητα ή μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στις πανεπιστημιακές σχολές της χώρας μας δεν παρέχει το σύνολο των απαιτούμενων γνώσεων για την κατανόηση και την περαιτέρω εμβάθυνση στο επιστημονικό αυτό πεδίο, το Ι.Μ.Ε.Θ.Α. αποφάσισε να διοργανώνει ετησίως ένα Χειμερινό Σχολείο με θέμα τη θρόμβωση και τα αντιθρομβωτικά φάρμακα. Το Σχολείο αυτό θα παρέχει σε μεταπτυχιακό επίπεδο τις σύγχρονες γνώσεις για την παθογένεια και φαρμακολογία της θρόμβωσης και θα παρέχει όλα τα πρόσφατα δεδομένα για την επιδημιολογία, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των νόσων που σχετίζονται με τη θρόμβωση. Τα μαθήματα θα διαρκούν 2 ημέρες και μπορούν να τα παρακολουθήσουν οι πτυχιούχοι ΑΕΙ ή ΤΕΙ που ασχολούνται ερευνητικά με θέματα σχετικά με τη θρόμβωση καθώς και τις κλινικές εκδηλώσεις της ή δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε χώρους που σχετίζονται με το παραπάνω επιστημονικό πεδίο, όπως ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων (Καρδιολόγοι, Παθολόγοι, Αιματολόγοι, Ορθοπεδικοί, Καρδιοχειρουργοί, Αγγειοχειρουργοί, Αναισθησιολόγοι, κλπ), βασικοί επιστήμονες, επιστημονικό προσωπικό φαρμακευτικών εταιρειών, κλπ. Το Ι.Μ.Ε.Θ.Α. θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το επίπεδο του Χειμερινού Σχολείου να είναι ιδιαίτερα υψηλό και στα πλαίσια αυτά έχει επιλέξει ως εκπαιδευτές διεθνούς κύρους Έλληνες επιστήμονες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων. Επίσης, ο αριθμός των επιστημόνων που θα συμμετέχουν ως εκπαιδευόμενοι είναι περιορισμένος ενώ η επιλογή τους έγινε αυστηρά με βάση το βιογραφικό τους σημείωμα. Η παρακολούθηση του Σχολείου είναι υποχρεωτική και κατά τη λήξη του απονέμεται πιστοποιητικό παρακολούθησης. Πιστεύουμε ότι το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για το Σχολείο θα είναι μεγάλο και τα οφέλη που θα προκύψουν για τους συμμετέχοντες σημαντικά, γεγονός που θα αναδείξει το Χειμερινό Σχολείο του Ι.Μ.Ε.Θ.Α. ως μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές - εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη χώρα μας. Ο Πρόεδρος του Ι.Μ.Ε.Θ.Α. Αλέξανδρος Τσελέπης Καθηγητής

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Επιστημονικό Πρόγραμμα... 7 Εκπαιδευτές Θρόμβωση: Παθοφυσιολογία-Φαρμακολογία Ε. Βερβέσου Πλειοτροπικές δράσεις Αντιαιμοπεταλιακών Φαρμάκων. Έχουν κλινική σημασία; Μ.Ε. Τσουμάνη, Α.Δ. Τσελέπης Ανταγωνιστές του αιμοπεταλιακού υποδοχέα PAR-1. Θα έχουν θέση στη σύγχρονη Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή; Η.Χ. Μοσχονάς, Α.Δ. Τσελέπης Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στην πρωτογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου Δ. Ρίχτερ Συνδυασμοί Αντιαιμοπεταλιακών Φαρμάκων σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο ή μετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα Ι. Ξανθοπούλου Η θέση της Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου Ε. Βαβουρανάκης Θεραπευτική προσέγγιση του Ισχαιμικού Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου. Αξιολόγηση των στρατηγικών θεραπείας Κ. Βέμμος Αλληλεπιδράσεις Αντιαιμοπεταλιακών και Αντιπηκτικών με άλλα φάρμακα Α. Πιπιλής Αντιπηκτική Αγωγή στην Κολπική Μαρμαρυγή: Τι παραμένει σταθερό και τι αλλάζει Ι. Γουδέβενος Αποτελέσματα κλινικών μελετών και πρόσφατη κλινική εμπειρία από τη χρήση του άμεσου αναστολέα της θρομβίνης με Κολπική Μαρμαρυγή Γ.Σ. Γκουμάς 5

5 Τα νεότερα από του στόματος Αντιπηκτικά στα Οξέα Στεφανιαία Σύνδρομα Σ. Τζέης Προφύλαξη της Φλεβικής Θρόμβωσης στις Ορθοπαιδικές Επεμβάσεις. Ο ρόλος των νεότερων από του στόματος Αντιπηκτικών Α.Β. Κορομπίλιας, Δ. Παπαδόπουλος Θεραπεία της Φλεβικής Θρομβοεμβολικής Νόσου. Τι αλλάζει με την εισαγωγή των νέων από του στόματος Αντιπηκτικών Σ. Κάκκος, Ι. Τσολάκης Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος σε ασθενείς με καρκίνο Ε. Δημακάκος, Κ.Ν. Συρίγος Στρατηγικές στη θεραπεία της Πνευμονικής Θρομβοεμβολής Σ. Βασδέκης Προβληματισμοί στην διαχείριση της Αντιαιμοπεταλιακής Και Αντιπηκτικής Αγωγής σε συνδυασμό με την προφύλαξη της Φλεβικής Θρόμβωσης στους ορθοπαιδικούς ασθενείς Σ. Σουρμελής Περιεγχειρητική διαχείριση Αντιαιμοπεταλιακής και Αντιπηκτικής Αγωγής σε ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε επεμβατικές πράξεις Ε. Αρναούτογλου Αντιθρομβωτική Αγωγή στις επεμβατικές πράξεις. Επιλογή Αντιθρομβωτικής Αγωγής σε επεμβάσεις στις καρωτίδες και τα περιφερικά αγγεία Μ. Ματσάγκας Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου :00-15:30 Προσέλευση Εγγραφές ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 15:30-15:45 Καλωσόρισµα Περιγραφή των στόχων του Σχολείου από τον Πρόεδρο του ΙΜΕΘΑ. Α. Τσελέπης 15:45-16:00 Χαιρετισµός από τον Πρόεδρο της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος Πελοποννήσου. Ι. Τσολάκης 1 η Ενότητα Θρόµβωση: Παθοφυσιολογία - Φαρµακολογία 16:00-16:45 Θρόμβωση: Παθοφυσιολογία - Φαρμακολογία Ε. Βερβέσου 16:45-17:30 Πλειοτροπικές δράσεις αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων. Έχουν κλινική σημασία; Α. Τσελέπης 17:30-18:15 Ανταγωνιστές του αιμοπεταλιακού υποδοχέα PAR-1. Θα έχουν θέση στη σύγχρονη αντιαιμοπεταλιακή αγωγή; Α. Τσελέπης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 18:15-18:30 Διάλειµµα καφέ 2 η Ενότητα Θρόµβωση και Καρδιαγγειακή Νόσος 18:30-19:15 Αντιαιµοπεταλιακή αγωγή στην πρωτογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου. Δ. Ρίχτερ 19:15-20:00 Συνδυασµοί αντιαιµοπεταλιακών φαρµάκων σε ασθενείς µε οξύ στεφανιαίο σύνδροµο ή µετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσµατικότητα. Ι. Ξανθοπούλου 20:00-20:45 Αντιαιµοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο; Ε. Βαβουρανάκης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 6 7

6 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣAΒΒΑΤΟ, 8 ΝΟΕΜΒΡIΟΥ 2014 ΣAΒΒΑΤΟ, 8 ΝΟΕΜΒΡIΟΥ η Ενότητα (Συνέχεια) Θρόµβωση και Καρδιαγγειακή Νόσος 09:00-09:45 Θεραπευτική προσέγγιση του ισχαιµικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Αξιολόγηση των στρατηγικών θεραπείας. Κ. Βέμμος 09:45-10:30 Αλληλεπίδραση αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών με άλλα φάρμακα. Τι πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός. Α. Πιπιλής 10:30-11:15 Νέα από του στόματος αντιπηκτικά: Τι παραμένει σταθερό και τι αλλάζει σε σχέση με τους ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ. Ι. Γουδέβενος Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 11:15-11:30 Διάλειµµα καφέ 3 η Ενότητα Τα νεώτερα αντιπηκτικά στον καρδιολογικό ασθενή 11:30-12:15 Αποτελέσµατα κλινικών µελετών και πρόσφατη κλινική εµπειρία από τη χρήση του άµεσου αναστολέα της θροµβίνης στους ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή. Γ. Γκουμάς 12:15-13:00 Νεώτερα δεδοµένα για τους άµεσους αναστολείς του παράγοντα Xa στην κολπική µαρµαρυγή. Σ. Τζέης 13:00-13:45 Τα νεώτερα από του στόµατος αντιπηκτικά στα οξέα στεφανιαία σύνδροµα. Σ. Τζέης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 13:45-15:00 Ελαφρύ γεύµα 4 η Ενότητα Αντιθροµβωτική αγωγή στη φλεβική θροµβοεµβολική νόσο 15:00-15:45 Προφύλαξη της φλεβικής θρόμβωσης στις ορθοπαιδικές επεμβάσεις. Ο ρόλος των νεότερων από του στόματος αντιπηκτικών. Α. Κορομπίλιας 15:45-16:30 Θεραπεία της φλεβικής θροµβοεµβολικής νόσου. Τι αλλάζει µε την εισαγωγή των νέων από του στόµατος αντιπηκτικών. Σ. Κάκκος 16:30-17:15 Αντιµετώπιση της φλεβικής θροµβοεµβολικής νόσου στους ασθενείς µε καρκίνο. Κ. Συρίγος 17:15-18:00 Φαρμακευτική αντιμετώπιση της πνευµονικής θροµβοεµβολής. Σ. Βασδέκης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 18:00-18:15 Διάλειµµα καφέ 5 η Ενότητα Αντιθροµβωτική αγωγή στις επεµβατικές πράξεις 18:15-19:00 Προβληματισμοί στη διαχείριση της αντιαιμοπεταλιακής και αντιπηκτικής αγωγής σε συνδυασμό με την προφύλαξη της φλεβικής θρόμβωσης στους ορθοπαιδικούς ασθενείς. Σ. Σουρµελής 19:00-19:45 Περιεγχειρητική διαχείριση αντιαιµοπεταλιακής και αντιπηκτικής αγωγής σε ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε επεµβατικές πράξεις. Ε. Αρναούτογλου 19:45-20:30 Επιλογή αντιθροµβωτικής αγωγής σε επεµβάσεις στις καρωτίδες και τα περιφερικά αγγεία. Μ. Ματσάγκας Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική µορφή µε την ενεργό συµµετοχή των εκπαιδευοµένων (interactive) 20:30 Λήξη Χειµερινού Σχολείου Απονοµή βεβαιώσεων παρακολούθησης 21:00 Δείπνο Εκπαιδευομένων 8 9

7 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ Αρναούτογλου Ε. Αν. Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βαβουρανάκης Ε. Αν. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Αθηνών, ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Βασδέκης Σ. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Βέμμος Κ. Παθολόγος, Συνεργάτης της Hellenic Cardiovascular Research Society Βερβέσου Ε. Διευθύντρια Αιματολογικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» Γκουμάς Γ. Καρδιολόγος, Αν. Διευθυντής Β Καρδιολογικής Κλινικής, «Ευρωκλινική» Αθηνών Γενικές Πληροφορίες Τόπος Ημερομηνίες διεξαγωγής 7 9 Νοεμβρίου 2014, Ξενοδοχείο KALAVRITA CANYON, Καλάβρυτα Εγγραφές Η παρακολούθηση του Χειμερινού Σχολείου είναι υποχρεωτική και περιλαμβάνει: Παρακολούθηση και παραλαβή πιστοποιητικού με 10 Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης. Το πιστοποιητικό θα χορηγηθεί στους εκπαιδευόμενους που θα παρακολουθήσουν τουλάχιστον το 60% των ωρών του επιστημονικού προγράμματος Συμμετοχή σε ένα ελαφρύ γεύμα και σε ένα δείπνο το Σάββατο Συμμετοχή στα διαλείμματα καφέ καθώς και συνεχή παράθεση καφέ το Σάββατο Γουδέβενος Ι. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κάκκος Σ. Επ. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Κορομπίλιας Α. Αν. Καθηγητής Ορθοπαιδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ματσάγκας Μ. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων Ξανθοπούλου Ι. Επιμ. Β Καρδιολογικού Τμήματος, ΠΓΝ Ρίου Πιπιλής Α. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής, Διαγνωστικό & Θεραπευτικό Κέντρο Αθηνών «Υγεία» Ρίχτερ Δ. Καρδιολόγος, Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, «Ευρωκλινική» Αθηνών Σουρμελής Σ. Διευθυντής Β Ορθοπαιδικής Κλινικής, Διαγνωστικό & Θεραπευτικό Κέντρο Αθηνών «Υγεία» Συρίγος Κ. Αν. Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Visiting Professor of Thoracic Oncology, Yale School of Medicine Τζέης Σ. Επιμ. Β Καρδιολογικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» Τσελέπης A. Καθηγητής Βιοχημείας- Κλινικής Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πρόεδρος Ι.Μ.Ε.Θ.Α. Ευχαριστίες Το Διοικητικό Συμβούλιο του Χειμερινού Σχολείου ευχαριστεί θερμά τις παρακάτω εταιρείες για την υποστήριξη της εκδήλωσης ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΟΡΗΓΟΙ BAYER ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ ELPEN AE PFIZER HELLAS AE ΕΛΑΣΣΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ASTRAZENECA ΑΕ ΧΟΡΗΓΟΙ ΒΙΑΝΕΞ ΑΕ LEO PHARMA HELLAS AE Τσολάκης Ι. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πρόεδρος Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος - Πελοππονήσου 10 11

8 ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΜΙΛΙΩΝ

9

10 ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ : Παθοφυσιολογία-Φαρμακολογία Ε. Βερβέσου Διευθύντρια Αιματολογικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ Θρόμβωση ορίζεται ως ο σχηματισμός θρόμβου σε οποιοδήποτε αγγείο, φλέβα ή αρτηρία. Εάν ο θρόμβος αποκολληθεί από το αγγείο που δημιουργήθηκε, και μεταφερθεί μέσω της κυκλοφορίας, έχουμε την θρομβοεμβoλκή νόσο. Οι θρομβώσεις και μάλιστα η ισχαιμική νόσος μυοκαρδίου και τα εγκεφαλικά επεισόδια ήταν υπεύθυνα για 12,9 εκατομμύρια θανάτους, το 25% των θανάτων το 2010, (The Global Burden of Disease Study 2010 (GBD 2010). Το 1990 το αντίστοιχο ποσοστό θανάτων από τις αιτίες αυτές ήταν 20%. Εάν λάβουμε υπόψιν ότι στη μελέτη αυτή δεν συμπεριλήφθηκαν θάνατοι λόγω θρομβοεμβολικής νόσου, κατανοείται εύκολα η υψηλότατη θνητότητα λόγω θρομβώσεων στην σημερινή εποχή. Είναι επίσης γνωστό ότι στις νεοπλασίες, η δημιουργία φλεβικών θρομβώσεων είναι η δεύτερη συχνότατη αιτία θανάτου στους ασθενείς αυτούς. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΘΡΟΜΒΟΥ Αιμοπεταλιακός θρόμβος Το ενδοθήλιο των αγγείων έχει τρείς μηχανισμούς προστασίας κατά της δημιουργίας θρόμβων: το μονοξείδιο του αζώτου, την προστακυκλίνη και την νoυκλεοπεπτιδάση CD39. Το κολλαγόνο στην υποενδοθηλιακή περιοχή των αγγείων μετέχει στη δημιουργία κλειστού στεγανού αγγειακού κυκλώματος. Oόταν το ενδοθήλιο/ ιστός διασπαστεί σε μια περιοχή, αποκαλύπτεται το κολλαγόνο και ενεργοποιημένος ιστικός παράγοντας (Tissue Factor, TF). Το εκτεθειμένο κολλαγόνο ενεργοποιεί και οδηγεί στην 15

11 συσσώρευση αιμοπεταλίων στην περιοχή της αγγειακής βλάβης. Στη διαδικασία σύνδεσης στο κολλαγόνο λαμβάνουν μέρος η γλυκοπρωτεΐνη VI των αιμοπεταλίων, καθώς και οι γλυκοπρωτεΐνες των αιμοπεταλίων Ib-V-IX μέσω σύνδεσης στον παράγοντα von Willebrand που συνδέεται στο εκτεθειμένο κολλαγόνο των αγγείων. Στον αρχικά δημιουργούμενο θρόμβο, συνδέονται επιπλέον πολλά αιμοπετάλια και ένας υποπληθυσμός αυτών ενεργοποιείται. Με την συμμετοχή πολλών άλλων παραγόντων (ταχύτητα ροής του αίματος, αλληλοεπιδράσεις με μονοκύτταρα/λεμφοκύτταρα/ παρουσία ή μη φλεγμονής κλπ.) ο θρόμβος σταθεροποιείται και δημιουργείται ένα προστατευτικό περιβάλλον που παρεμποδίζει την αποδόμησή του. Παράλληλα o ενεργοποιημένος TF δημιουργεί σύμπλοκα με τον παράγοντα VIIa και επάγει τη δημιουργία μικρής ποσότητας θρομβίνης. Η θρομβίνη ενεργοποιεί με την σειρά της, τη μετατροπή του ινωδογόνου σε ινώδες και ταυτόχρονα ενεργοποιεί και τα αιμοπετάλια. Ιστικός παράγοντας (Tissue factor, TF) Είναι μία μεμβρανική πρωτεΐνη που είναι παρούσα σε πολλούς ιστούς και έχει πολλαπλές ιδιότητες. Εκτός από την έναρξη της δημιουργίας θρόμβου, ο TF μετέχει σε πολλαπλά ενδοκυττάρια μονοπάτια σημαντικά για την αγγειογένεση, μετάσταση και αύξηση όγκων. Ο TF εκφράζεται στους ινοβλάστες και σε κύτταρα του μέσου χιτώνα των λείων μυϊκών ινών στα αγγεία. Το ενδοθήλιο των αγγείων λειτουργεί σαν φράγμα που εμποδίζει τον TF να έρθει σε επαφή με τον κυκλοφορούντα στο πλάσμα παράγοντα VIIa, με σκοπό να αποφεύγεται η δημιουργία θρόμβου όταν δεν υπάρχει τραύμα. Εντούτοις, ο TF κυκλοφορεί στο πλάσμα σε μορφή μικροσωματιδίων, διαμέτρου μικρότερης των 1000 nm. Tα μικροσωματίδια αυτά έχουν πρωτεΐνες των κυττάρων από τα οποία προέρχονται (πχ λευκά, λεία μυϊκά κύτταρα, μονοκύτταρα, αιμοπετάλια κλπ.). Όταν in vivο γίνεται ενεργοποίηση αιμοπεταλίων, εκφράζουν P-selectin. Tο μόριο αυτό συνδέεται με μικροσωματίδια που εκφράζουν τον υποδοχέα (ligand) της P-selectin, τον PSGL-1. Έτσι ο αιμοπεταλιακός θρόμβος συνδέεται με μικροσωματίδια πλούσια σε TF προερχόμενο από μονοκύτταρα. Τα ενεργοποιημένα αιμοπετάλια και ενδοθηλιακά κύτταρα απελευθερώνουν την πρωτεΐνη δισουλφιδική ισομεράση(pdi) η οποία ενεργοποιεί τη λύση/δημιουργία δισουλφιδικών δεσμών μεταξύ αμινοξέων κυστείνης σε πρωτεΐνες. Το μόριο του TF έχει δύο δισουλφιδικούς δεσμούς, και η τροποποίηση τους οδηγεί τελικά στο σχηματισμό συμπλόκων TF-παράγοντα VIIa, πού ενεργοποιούν τον παράγοντα Χ. Τα σύμπλοκα ΤF-VIIa δρουν στον παράγοντα VII, IX, και X. Ο παράγοντας IΧa συνδέεται στην συνέχεια με τον παράγοντα VΙΙΙ και το σύμπλοκο αυτό ενεργοποιεί την παράγονται Χ σε Χa.O Xa συνδέεται με τον παράγοντα V στην επιφάνεια μεμβρανών, και ενεργοποιεί τη μετατροπή της προθρομβίνης σε θρομβίνη. Η θρομβίνη μετατρέπει τους παράγοντες VIIΙ και V σε ενεργοποιημένους παράγοντες VΙΙΙa και Va, και τελικά ενεργοποιείται εκθετικά η δημιουργία θρομβίνης. Η παραγωγή θρομβίνης συνεχίζεται ακόμη και εάν στην συνέχεια δεν υπάρχουν σύμπλοκα ενεργοποιημένου TF-VIIa. Η νεοσχηματισμένη σε μεγάλες ποσότητες θρομβίνη ενεργοποιεί η ίδια τους παράγοντες VIII και V, σε VIIIa και Va γεγονός που ανατροφοδοτεί την συνεχιζόμενη σύνθεση θρομβίνης. Η κυτταρική μεμβράνη των ενεργοποιημένων αιμοπεταλίων είναι ο κύριος (αλλά όχι μοναδικός) τόπος που αρχίζει τελικά η δημιουργία θρομβίνης. Παράλληλα ο TF ενεργοποιεί τα αιμοπετάλια ανεξαρτήτως της ύπαρξης βλάβης του ενδοθηλίου του αγγείου. Πολλά πράγματα δεν είναι γνωστά όπως πιο ένζυμο ευθύνεται για συνεχή παρουσία του παράγοντα VIIa, ποιες είναι οι κυτταρικές επιφάνειες (εκτός των ενεργοποιημένων αιμοπεταλίων) στις οποίες λαμβάνει χώρα δημιουργία θρομβίνης? TF και μικροσωματίδια σε προ-θρομβωτικές καταστάσεις Καταστάσεις όπως οξεία φλεγμονή, λοίμωξη, σήψη και ενδοτοξιναιμία οδηγούν σε έκφρασης TF σε μονοκύτταρα και ενεργοποιημένα ενδοθηλιακά κύτταρα. Τελικό αποτέλεσμα είναι και η κυκλοφορίας μικροσωματιδίων που περιέχουν ενεργοποιμένο TF και η επαγωγή διάχυτης ενδοαγγειακής πήξης. Αντίστοιχα μικροσωματίδια που περιέχουν ενεργοποιημένο TF μπορεί να προέρχονται από νεοπλασματικά κύτταρα (κύρια αδενοκαρκινώματα). Στην παροξυσμική νυκτερινή αιμοσφαιρινουρία υπάρχει προ θρομβωτική διάθεση λόγω βλάβης μονοκυττάρων /μακροφάγων που έχουν υποέκφραση στα αντιγόνα CD55 καιcd59 και υφίστανται την κυτταρολυτική 16 17

12 δράση του συμπληρώματος. Τούτο οδηγεί στη δημιουργία μικροσωματιδίων που περιέχουν TF που προέρχεται από νεκρωμένα μονοκύτταρα/μακροφάγα. Η παθοφυσιολογία της δημιουργίας θρομβώσεων αντανακλά την αποτυχία ομοιοστασίας της αιμόστασης μέσω διαταραχής ισορροπίας μεταξύ δημιουργίας ινώδους/ινοδώλυσης /δημιουργία θρόμβου. Η δημιουργούμενη θρομβίνη ενώ προκαλεί τη μετατροπή του ινωδογόνου σε ινώδες και τη δημιουργία θρόμβου, ταυτόχρονα ενεργοποιεί τον αντιπηκτικό μηχανισμό της πρωτεΐνης C και το μηχανισμό της ινωδόλυσης μέσω ενεργοποίησης της απελευθέρωσης ιστικού ενεργοποιητή της πλασμίνης και τελικά παραγωγή πλασμίνης για την αποδόμηση του ινώδους που οδηγεί στο σχηματισμό των δ-διμερών. Η ίδια η δημιουργία θρομβίνης επάγει τη δημιουργία αντιθρομβίνης ΙΙΙ και η παραγωγή πλασμίνης τη δημιουργία αντιπλασμίνης. Η ιδανική αγωγή θεραπείας/πρόληψης θρομβώσεων θα ανέστειλε τις θρομβώσεις και θα άφηνε ανεπηρέαστη την αιμόσταση. Εκτός από τους αναστολείς της βιταμίνης Κ, την ηπαρίνη και τις ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους, νέοι φαρμακολογικοί παράγοντες χορηγούμενοι από του στόματος (Dabigatran etexilate, rivaroxaban και apixaban) έχουν μπει στην πρόληψη των θρομβώσεων. Εν τούτοις και οι νέοι αυτοί αναστολείς που έχουν μπει στην κλινική πράξη, έχουν τους ίδιους στόχους όπως τα προηγούμενα αντιπηκτικά και δεν είναι άμοιροι παρενεργειών όπως αιμορραγικών επεισοδίων διαφόρου βαθμού βαρύτητος. Ένας θεωρητικά ιδανικός στόχος αναστολής στην αντιθρομβωτική αγωγή είναι ο ενεργοποιημένος παράγοντας ΧΙΙa. Αναστολή του ΧΙΙa θα εμπόδιζε την παραγωγή θρομβίνης. Θρομβώσεις δεν παρατηρούνται σε ποντίκια με ανεπάρκεια παράγοντα XII και ανεπάρκεια XII δεν οδηγεί σε αιμορραγική διάθεση σε ανθρώπους ή ποντίκια. Tα κυκλοφορούντα μικροσωματίδια με παράγοντα TF προερχόμενο είτε από φυσιολογικά μονοκύτταρα σε φάση φλεγμονής ή από νεοπλασματικά κύτταρα μπορεί να αποτελέσουν πιθανό στόχο αναστολής των θρομβώσεων που παρατηρούνται συχνότατα σε άτομα με φλεγμονή ή νεοπλασίες. Αναστολή της σύνδεσης P-selectin με τον συνδέτη της PSGL-1 είναι ένας άλλος πιθανός τρόπος παρέμβασης στην προσπάθεια αναστολής θρομβώσεων. Ο ιδανικός αντιθρομβωτικός παράγοντας δεν έχει βρεθεί ακόμη και η προσπάθεια να βρεθεί ώστε να μην έχουμε μείζονες ή και θανατηφόρες αιμορραγίες κατά τη χρήση των σημερινά διαθέσιμων αντιπηκτικών φαρμάκων. Αυτό είναι επιτακτική ανάγκη γιατί η θρόμβωση παραμένει η τελική αιτία νόσησης και θανάτου σε μερικές από τις συχνότερα παρατηρούμενες ασθένειες όπως το έμφραγμα μυοκαρδίου, τα εγκεφαλικά επεισόδια και ο καρκίνος. Βιβλιογραφία Lozano R et al. Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study Lancet 380, , Raskob GE et al.: Thrombosis: A major contributor to global disease burden. Sen Throm Hemost, DOI: /s Furie B et al. Mechanisms of thrombus Formation.NEJM, 359, , Chai-Adisaksopha C et al. The impact of bleeding complications in patients receiving target-specific oral anticoagulants : a systematic review and metaanalysis. Blood, 124,

13 Πλειοτροπικές δράσεις αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων. Έχουν κλινική σημασία; Μαρία Μ.Ε. E. Τσουμάνη, Τσουμάνη, Αλέξανδρος Α.Δ. Τσελέπης Δ. Τσελέπης του του P2Y P2Y Αυτές. Αυτές οι οι πλειοτροπικές δράσεις δράσεις μπορεί μπορεί να να συμβάλλουν στο στο αποδεδειγμένο κλινικό κλινικό όφελος όφελος των των φαρμάκων αυτών αυτών στην στην καρδιαγγειακή νόσο νόσο Στο Στο παρόν παρόν άρθρο άρθρο αναφέρονται με συντομία με οι πλειοτροπικές οι δράσεις δράσεις των των P2Y P2Y ανταγωνιστών καθώς καθώς και και η πιθανή η πιθανή σημασία σημασία τους τους στην στην κλινική κλινική πράξη. πράξη. Κέντρο Αθηροθρόμβωσης / Εργαστήριο Βιοχημείας, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Εισαγωγή Η διπλή αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία με ασπιρίνη και έναν P2Y 12 ανταγωνιστή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπευτικής αντιμετώπισης ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (ΟΣΣ). Ο αιμοπεταλιακός υποδοχέας P2Y 12 ο οποίος συζευγνύεται με Gi-πρωτεΐνες είναι ο υποδοχέας του ADP και παίζει ρόλο-κλειδί στην αιμοπεταλιακή ενεργοποίηση και συσσώρευση. Το ADP επιφέρει ισχυρή ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων προκαλώντας ελάττωση των ενδοκυττάριων επιπέδων του c-amp 1. Η χρήση των ανταγωνιστών του υποδοχέα του P2Y 12 έχει συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη των θρομβωτικών επεισοδίων και στη συνολική μείωση της καρδιαγγειακής θνητότητας. Οι ανταγωνιστές του υποδοχέα P2Y 12 που χρησιμοποιούνται σήμερα στην κλινική πράξη είναι οι θειενοπυριδίνες, κλοπιδογρέλη και πρασουγρέλη, καθώς επίσης και η τικαγρελόρη 2. Υπάρχουν αρκετά επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν πως αυτοί οι ανταγωνιστές μπορεί να ασκούν και άλλες δράσεις, εκτός της αναστολής της ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι εκτός από τα αιμοπετάλια ο υποδοχέας P2Y 12 βρίσκεται και σε διάφορα κύτταρα και ιστούς όπως είναι τα λεία μυικά κάτταρα, τα λευκοκύτταρα, τα μακροφάγα, τα δενδριτικά κύτταρα, διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, κλπ με αποτέλεσμα να αυξάνεται το φάσμα των δράσεων των ανταγωνιστών του υποδοχέα P2Y 12 (πλειοτροπικές δράσεις). Επιπλέον, οι πλειοτροπικές δράσεις των P2Y 12 ανταγωνιστών μπορεί να συνδέονται και με μηχανισμούς διαφορετικούς ανεξάρτητους από την αλληλεπίδρασή τους με τον P2Y 12 υποδοχέα. Η φλεγμονώδης απόκριση, η ενδοθηλιακή λειτουργία, ο αγγειακός τόνος, ο μεταβολισμός της αδενοσίνης, κλπ επηρεάζονται από τη δράση των ανταγωνιστών Φλεγμονή και και καρδιαγγειακή νόσος. νόσος. Ο πιθανός Ο ρόλος ρόλος των των αιμοπεταλίων Η φλεγμονή Η διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ρόλο στην στην αθηροσκλήρωση και και την την καρδιαγγειακή νόσο. νόσο. Ο ρόλος Ο ρόλος αυτός αυτός υποστηρίζεται τόσο τόσο από από πειράματα in vitro in vitro και και μελέτες μελέτες σε πειραματόζωα σε in vivo, in vivo, όσο όσο και και από από τα αποτελέσματα τα κλινικών κλινικών μελετών μελετών που που δείχνουν ότι ότι τα επίπεδα τα επίπεδα διαφόρων δεικτών δεικτών της της φλεγμονής όπως όπως CD40L CD40L, 4,5, CRP CRP, 6,7 TNF-α, TNF-α, 8,9 MCP-1, MCP-1, IL-6 10, IL-6, 6,8 ICAM-1, ICAM-1 11,12 κλπ, κλπ, συσχετίζονται με αυξημένο με καρδιαγγειακό κίνδυνο. κίνδυνο. Για Για παράδειγμα, τα αυξημένα τα επίπεδα επίπεδα υψηλής υψηλής ευαισθησίας CRP CRP (hscrp) (hscrp) που που παρατηρούνται σε ασθενείς σε με σταθερή με σταθερή ή ασταθή ή ασταθή στηθάγχη αποτελούν ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα για για μελλοντικό ισχαιμικό επεισόδιο 7 (Πίνακας 7 1). 1). Επίσης, Επίσης, όπως όπως αναφέρεται στην στην επόμενη επόμενη παράγραφο, η η αλληλεπίδραση αιμοπεταλίων-λευκοκυττάρων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ρόλο στην στην αθηρογένεση και και στις στις επιπλοκές της 14 της. Τα 14. επίπεδα Τα επίπεδα αυτών αυτών των συμπλεγμάτων στο στο περιφερικό αίμα αίμα είναι είναι αυξημένα σε ασθενείς σε με ασταθή με ασταθή στηθάγχη, έμφραγμα του του μυοκαρδίου, σε σε ασθενείς που που υποβάλλονται σε σε αγγειοπλαστική καθώς καθώς και και σε σε ασθενείς με περιφερική με αρτηριακή νόσο νόσο (Πίνακας 1). 1). Πίνακας 1. Δείκτες 1. Δείκτες φλεγμονής σε ασθενείς σε με καρδιαγγειακή με νόσο νόσο Δείκτες Δείκτες φλεγμονής Πληθυσμός μελέτης μελέτης Κλινική Κλινική έκβαση έκβαση CD40L CD40L Ασθενείς με ΟΣΣ με ΟΣΣ ή ασταθή ή ασταθή Αυξημένος κίνδυνος στηθάγχη καρδιαγγειακών επεισοδίων scd40l scd40l Ασθενείς μετά μετά από από PCI PCI ή με ή με Αυξημένος κίνδυνος ασταθή ασταθή στηθάγχη καρδιαγγειακών επεισοδίων ICAM-1 ICAM-1 Ασθενείς που που υποβάλλονται σε σε στεφανιαία αγγειογραφία Αυξημένος κίνδυνος ΚΝ ΚΝ sicam-1 Υγιείς Υγιείς εθελοντές (άντρες) (άντρες) Αυξημένος κίνδυνος συμπτωματικής αρτηριακής νόσου νόσου MCP-1 MCP-1 Ασθενείς με ΠΑΝ με ΠΑΝ Αυξημένος κίνδυνος ΚΝ ΚΝ HsCRP HsCRP Ασθενείς με σταθερή με σταθερή ή ασταθή ή ασταθή Μελλοντικά ισχαιμικά στηθάγχη επεισόδια IL-6 IL-6 Ασθενείς που που υποβάλλονται σε σε Αυξημένος κίνδυνος ΚΝ ΚΝ στεφανιαία αγγειογραφία, Οξεία Οξεία φλεγμονώδης 20 21

14 Ασθενείς με οξύ με οξύ καρδιοεμβολικό αντίδραση ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο Αυξημένα επίπεδα επίπεδα του του TNFα TNF- Ασθενείς με ΚΝ με ΚΝ και και ασθενείς με με TNF-α TNF-α οξύ οξύ καρδιοεμβολικό ισχαιμικό Οξεία Οξεία φλεγμονώδης εγκεφαλικό επεισόδιο αντίδραση Ασθενείς με ασταθή με ασταθή στηθάγχη, Αυξημένα επίπεδα επίπεδα των των Συσσωματώματα ασθενείς με ΟΕΜ, με ΟΕΜ, ασθενείς που που συσσωματωμάτων αιμοπεταλίων- υποβάλλονται σε PCI, σε PCI, ασθενείς με με αιμοπεταλίωνλευκοκυττάρων ΠΑΝ ΠΑΝ λευκοκυττάρων ΟΣΣ: ΟΣΣ: Οξύ Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, PCI: PCI: Διαδερμική στεφανιαία επέμβαση, ΚΝ: ΚΝ: Καρδιαγγειακή Νόσος, Νόσος, ΟΕΜ: ΟΕΜ: Οξύ Οξύ Έμφραγμα του του Μυοκαρδίου, ΠΑΝ: ΠΑΝ: Περιφερική Αρτηριακή Νόσος Νόσος Εκτός Εκτός από από την την τεκμηριωμένη συμμετοχή τους τους στη στη θρόμβωση, τα αιμοπετάλια τα πιθανώς πιθανώς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ρόλο και και στη στη φλεγμονή. Είναι Είναι γνωστό γνωστό ότι ότι τα τα αιμοπετάλια αλληλεπιδρούν με με ποικίλους τρόπους τρόπους τόσο τόσο με με τα τα ενδοθηλιακά κύτταρα κύτταρα όσο όσο και και με με τα τα λευκοκύτταρα. Υπό Υπό συνθήκες ενεργοποίησης, τα τα αιμοπετάλια σχηματίζουν συσσωματώματα με τα με λευκοκύτταρα τα και και στη στη συνέχεια προκαλούν τη τη στρατολόγησή τους τους στο στο ενδοθήλιο αλληλεπιδρώντας με με τα τα ενδοθηλιακά κύτταρα. κύτταρα. Εναλλακτικά, τα τα αιμοπετάλια μπορεί μπορεί πρώτα πρώτα να να προσκολληθούν στο στο ενδοθήλιο και και στη στη συνέχεια να να προσελκύσουν τα τα λευκοκύτταρα στο στο ενδοθήλιο. Οι αλληλεπιδράσεις Οι αυτές αυτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ρόλο στις στις φλεγμονώδεις αντιδράσεις πριν πριν και και μετά μετά τη ρήξη τη ρήξη της της αθηρωματικής πλάκας πλάκας στο στο αρτηριακό τοίχωμα τοίχωμα και και διαμεσολαβούνται από από διάφορους προφλεγμονώδεις παράγοντες όπως όπως είναι είναι τα μόρια τα μόρια προσκόλλησης 17,18 17,18.. επάγει διάφορες χημειοκίνες όπως η MCP-1, η ιντερλευκίνη-1β και η ιντερλευκίνη- 8. Τα αιμοπετάλια αλληλεπιδρούν επίσης με τα ενδοθηλιακά κύτταρα. Σημαντικό ρόλο στην αλληλεπίδραση αυτή διαδραματίζει το CD40L και ο μεμβρανικός του υποδοχέας CD40. Μετά την ενεργοποίηση τους, τα αιμοπετάλια εκφράζουν στην επιφάνεια τους το CD40L και επίσης εκκρίνουν τη διαλυτή του μορφή, το scd40l. Το CD40L συνεισφέρει στην προσκόλληση των αιμοπεταλίων στο ενδοθήλιο ρυθμίζοντας την έκφραση της MCP-1, της E-σελεκτίνης, του VCAM-1 και του ICAM-1, μόρια που διαμεσολαβούν τη στρατολόγηση και την προσκόλληση των μονοκυττάρων και των λεμφοκυττάρων στο αρτηριακό τοίχωμα 23,24. Η χημειοκίνη CXCL4 (PF4) που εκκρίνεται από τα ενεργοποιημένα αιμοπετάλια, ενισχύει τη στρατολόγηση των ουδετεροφίλων και των μονοκυττάρων στις αθηρωματικές πλάκες και επάγει τη διαφοροποίηση των μονοκυττάρων σε μακροφάγα 26. Τέλος, σημαντικό ρόλο στην αλληλεπίδραση αιμοπεταλίων-λευκοκυττάρων-ενδοθηλιακών κυττάρων διαδραματίζει ο παράγοντας ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων (PAF) που συντίθεται και εκφράζεται στην κυτταρική μεμβράνη ή εκκρίνεται από τα παραπάνω κύτταρα. Η μεμβρανική έκφραση του PAF στα ενδοθηλιακά κύτταρα συνεισφέρει στην προσέλκυση των ουδετερόφιλων και των μονοκυττάρων στο ενεργοποιημένο ενδοθήλιο. Επίσης επάγει την προσκόλληση των αιμοπεταλίων στο ενδοθήλιο παρουσία ενεργοποιημένων μονοκυττάρων και ουδετεροφίλων 27 (Εικόνα 1). Στην Στην αλληλεπίδραση των των αιμοπεταλίων με τα με λευκοκύτταρα, τα σημαντικό ρόλο ρόλο διαδραματίζει η P-σελεκτίνη η (CD62) (CD62) η οποία η οποία αναγνωρίζει στην στην επιφάνεια των των λευκοκυττάρων τον τον ειδικό ειδικό υποδοχέα της, της, τον τον PSGL-1 PSGL-1 19 (Εικόνα 19 (Εικόνα 1Α). 1Α). Επίσης, Επίσης, τα τα μονοκύτταρα ή τα ή ουδετερόφιλα τα προσκολλώνται στα στα αιμοπετάλια διαμέσου του του CD11b/CD Ο 20. προσδέτης Ο αυτός αυτός των των λευκοκυττάρων αναγνωρίζει υποδοχείς και και παράγοντες των των αιμοπεταλίων όπως όπως η ιντεγκρίνη η GPIbα GPIbα 17, οι 17, διαμεμβρανικές οι πρωτεϊνες JAM-C, JAM-C, JAM-3 JAM , το, CD40L το CD40L 23,24 23,24 και και το ICAM-2 το ICAM-2 25 (Εικόνα 25 (Εικόνα 1B). 1B). Η πρόσδεση Η της της αιμοπεταλιακής P-σελεκτίνης στον στον υποδοχέα PSGL-1 PSGL-1 των των μονοκυττάρων επάγει επάγει την την ενεργοποίηση των των β1 β1 και και β2 β2 ιντεγκρινών. Επίσης, Επίσης, ενισχύει ενισχύει τη στρατολόγηση τη των των μονοκυττάρων στο στο ενεργοποιημένο ενδοθήλιο και και 22 23

15 πλειοτροπικές δράσεις των θειενοπυριδινών αφορούν τις δράσεις τους στη φλεγμονή. Επίδραση των θειενοπυριδινών στη φλεγμονώδη απόκριση Εικόνα Εικόνα 1. Αλληλεπίδραση 1. των των αιμοπεταλίων με με τα τα ενδοθηλιακά κύτταρα και και τα τα λευκοκύτταρα A. Η A. μεταφορά Η της της P-σελεκτίνης από από τα α- τα κοκκία α- κοκκία στην στην κυτταρική μεμβράνη επιτρέπει στα στα λευκοκύτταρα να να προσκολληθούν στα στα αιμοπετάλια μέσω μέσω του του PSGL-1. B. B. Ισχυρή Ισχυρή πρόσδεση μεταξύ μεταξύ των των ενεργοποιημένων αιμοπεταλίωνενδοθηλιακών κυττάρων και και λευκοκυττάρων Πλειοτροπικές δράσεις των των θειενοπυριδινών Το Το κλινικό κλινικό όφελος όφελος των των θεινοπυριδινών κλοπιδογρέλη και και πρασουγρέλη έχει έχει αποδοθεί κυρίως κυρίως στη στη δράση δράση τους τους στον στον αιμοπεταλιακό υποδοχέα P2Υ P2Υ 12 του 12 του ADP ADP και και στην στην αναστολή της της συσσώρευσης των των αιμοπεταλίων. Ωστόσο, η αναστολή η αυτού αυτού του του μονοπατιού ενεργοποίησης των των αιμοπεταλίων επηρεάζει και και άλλες άλλες λειτουργίες των των κυττάρων αυτών αυτών όπως όπως αυτές αυτές που που σχετίζονται με τη με φλεγμονώδη τη αντίδραση. Επίσης, Επίσης, ο υποδοχέας ο P2Υ P2Υ 12 υπάρχει 12 και και σε σε άλλα άλλα κύτταρα όπως όπως είναι είναι τα λεία τα λεία μυικά μυικά κύτταρα, τα λευκοκύτταρα, τα τα μακροφάγα, τα τα δενδριτικά τα κύτταρα, κλπ κλπ συνεπώς τα φάρμακα τα αυτά αυτά μπορεί μπορεί να να επηρεάζουν τη λειτουργικότητα τη και και άλλων άλλων κυττάρων, εκτός εκτός των των αιμοπεταλίων. Σύμφωνα με με τα τα παραπάνω τόσο τόσο η η κλοπιδογρέλη όσο όσο και και η πρασουγρέλη, η εκτός εκτός από από την την πολύ πολύ καλά καλά τεκμηριωμένη ανασταλτική τους τους δράση δράση στη στη συσσώρευση των των αιμοπεταλίων, εμφανίζουν ποικιλία ποικιλία δράσεων (πλειοτροπικές δράσεις). Οι περισσότερες Οι μελέτες μελέτες που που αναφέρονται στις στις Διάφορες μελέτες in vitro έχουν αποδείξει ότι τόσο η κλοπιδογρέλη όσο και η πρασουγρέλη αναστέλλουν την έκφραση του CD40L και της P-σελεκτίνης, παράλληλα με την αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης _ENREF_28. Η κλοπιδογρέλη επίσης αναστέλλει τη μεμβρανική έκφραση του CD40L στα αιμοπετάλια, μειώνει την αλληλεπίδραση αιμοπεταλίων-μονοκυττάρων και αιμοπεταλίων-ουδετεροφίλων λευκοκυττάρων καθώς και τα επίπεδα της spσελεκτίνης και του scd40l στο περιφερικό αίμα ασθενών με ΟΣΣ, 24h μετά από δόση φόρτισης 300 mg 31 (Πίνακας 2). Σε μια υπομελέτη της κλινικής μελέτης ASCET (Aspirin non-responsiveness and Clopidogrel Endpoint Trial) 32, η κλοπιδογρέλη μείωσε σημαντικά, αλλά σε παρόμοιο ποσοστό με την ασπιρίνη, τα επίπεδα των δεικτών φλεγμονής CRP, TNF-α, IL-6, IL-10, MCP-1, CD40L, P- σελεκτίνη και TGF-β μετά από 1 έτος χορήγησης 9. Επίσης, σε μια μετα-ανάλυση της μελέτης CREDO (Clopidogrel for the Reduction of Events During Observation) διερευνήθηκε η πιθανή συσχέτιση του κλινικού οφέλους της κλοπιδογρέλης σε σχέση με τα επίπεδα της hscrp πριν τη χορήγηση του φαρμάκου 33. Η ανάλυση αυτή έδειξε ότι το σύνθετο καταληκτικό σημείο θανάτου, εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου στον 1 χρόνο συσχετιζόταν με τα υψηλά τεταρτημόρια των επιπέδων της hscrp στους ασθενείς που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Επιπρόσθετα, στους ασθενείς που έλαβαν κλοπιδογρέλη, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση κατά 44% του σύνθετου καταληκτικού σημείου στους ασθενείς με το υψηλότερο τεταρτημόριο επιπέδων hscrp. Το όφελος αυτό από τη χορήγηση κλοπιδογρέλης παρατηρήθηκε τόσο εντός 28 ημερών μετά την αγγειοπλαστική όσο και στο διάστημα μεταξύ 28 ημερών και 1 έτους όπου ήταν περισσότερο εμφανές 34 (Πίνακας 2). Σύμφωνα με μελέτες της ερευνητικής μας ομάδας, υπάρχει διαφοροποίηση ως προς την ανασταλτική δράση της κλοπιδογρέλης (ημερήσια δόση 75 mg) στην αιμοπεταλιακή συσσώρευση και στη φλεγμονή που επάγεται από τα αιμοπετάλια σε ασθενείς με ΟΣΣ που υποβάλλονται σε αγγειοπλαστική, εντός 30 ημερών από την έναρξη της θεραπείας, ένα φαινόμενο που επηρεάζεται σημαντικά από τη μεγάλη διακύμανση της 24 25

16 απόκρισης των ασθενών στο φάρμακο (αντίσταση στην κλοπιδογρέλη) 35. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή (συνδυασμός ασπιρίνης με ανταγωνιστή του P2Y 12 ) είναι περισσότερο αποτελεσματική από ότι η μονοθεραπεία με ανταγωνιστή του P2Y 12, ως προς τη μείωση των επιπέδων διαφόρων δεικτών της φλεγμονής Σε ασθενείς με NSTEMI και υψηλή αιμοπεταλιακή ενεργότητα, τα επίπεδα των φλεγμονωδών δεικτών hscrp και scd40l μειώθηκαν στατιστικά σημαντικά μόνο στους ασθενείς που έλαβαν διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή με κλοπιδογρέλη και ασπιρίνη 38. Πίνακας 2. Κλινικές μελέτες που διερεύνησαν την επίδραση των θειενοπυριδινών στη φλεγμονώδη απόκριση ΟΣΣ: Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, PCI: Διαδερμική στεφανιαία επέμβαση, ΚΝ: Καρδιαγγειακή Νόσος Αντιαιμοπεταλιακ ό φάρμακο Ασπιρίνη Πληθυσμός μελέτης Ασθενείς με ΚΝ Ασθενείς με ΟΣ Φλεγμονώδεις δείκτες hscrp, IL- 6,MCP-1, Σχεδιασμ ός μελέτης Τυχαιοποιημέ νη Followup 1-χρόνος Έκβαση σχετική με τη φλεγμονή Μείωση Σε μία υπομελέτη που έγινε στα πλαίσια της κλινικής μελέτης JUMBO (Joint TGF-β, TNF-α Utilization of Medications to Block Platelets Optimally) σε ασθενείς με ΟΣΣ που υποβλήθηκαν σε αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent και έλαβαν ασπιρίνη και Ασθενείς με ΟΣΣ CD40L,Pσελεκτίνη, Case control 24-ώρες Μείωση πρασουγρέλη, τα επίπεδα των φλεγμονωδών δεικτών P-σελεκτίνη και CD40L ήταν στατιστικά χαμηλότερα στις 24h και 30 ημέρες από την έναρξη της θεραπείας σε σχέση με αυτά πριν την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής 39. Επίσης, σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 110 ασθενείς με σταθερή Κλοπιδογρέλη Συσσωματώμ ατα αιμοπεταλίωνλευκοκυττάρω ν στεφανιαία νόσο που ελάμβαναν ασπιρίνη, η προσθήκη πρασουγρέλης είχε ως συνέπεια τη στατιστικά μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων των συμπλεγμάτων αιμοπεταλίων-λευκοκυττάρων και της P-σελεκτίνης, 2h και 24h καθώς και 14 και 29 ημέρες μετά την προσθήκη της πρασουγρέλης σε σχέση με αυτούς που έλαβαν συνδυασμό ασπιρίνης και κλοπιδογρέλης 40 (Πίνακας 2). Επιπλέον, χρησιμοποιώντας πειραματικό μοντέλο ποντικιών βρέθηκε πως η πρασουγρέλη μειώνει την αλληλεπίδραση των αιμοπεταλίων με τα μονοκύτταρα μειώνοντας τη συγκέντρωση στο πλάσμα φλεγμονωδών δεικτών όπως η έκφραση της P- Πρασουγρέλη Ασπιρίνη+Κλοπιδο γρέλη Ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI Ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI NSTEMI ασθενείς hscrp CD40L, P- σελεκτίνη hscrp,scd40 L Post hoc ανάλυση Τυχαιοποιημέ νη Τυχαιοποιημέ νη 1-χρόνος 1-μήνας 6-ημέρες Μείωση Μείωση Μείωση σελεκτίνης, η παραγωγή του θρομβοξανίου Α 2 και τη σύνθεση του TNF-α. Επίσης, αυξάνει την παραγωγή του ΝΟ. Ασπιρίνη+Κλοπιδο γρέλη έναντι Ασπιρίνη+Πρασουγ ρέλη Ασθενείς με ΚΝ P-σελεκτίνη Τυχαιοποιημέ νη 29-ημέρες Μικρότερη μείωση στην ομάδα ασθενών με ασπιρίνη+ κλοπιδογρέλη σε σύγκριση με την ομάδα ασθενών ασπιρίνη + πρασουγρέλη Ασπιρίνη+Πρασουγ ρέλη Ασθενείς με ΟΣΣ P-σελεκτίνη, CD40L Τυχαιοποιημέ νη 1-χρόνος Αναστολή 26 27

17 Άλλες πλειοτροπικές δράσεις των θειενοπυριδινών Κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει πως η χορήγηση κλοπιδογρέλης έχει ευεργετικές επιδράσεις στους ασθενείς με αθηροθρομβωτική νόσο. Πρόσφατες in vitro μελέτες έδειξαν ότι η κλοπιδογρέλη επηρεάζει τη λειτουργικότητα των ενδοθηλιακών κυττάρων με μηχανισμό διαφορετικό από αυτόν της αναστολής της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης. Επίσης, η κλοπιδογρέλη βελτιώνει την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Πενήντα έξι ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο τυχαιοποιήθηκαν στο να λάβουν μία εφάπαξ δόση κλοπιδογρέλης 600mg ή 300mg. Η ενδοθηλιακή λειτουργία εκτιμήθηκε με τη μέτρηση της ροής στη βραχιόνια αρτηρία πριν καθώς και 2, 4 και 22 ώρες μετά τη χορήγηση της κλοπιογρέλης. Επίσης προσδιορίστηκε η ανασταλτική δράση της κλοπιδογρέλης στη συσσώρευση των αιμοπεταλίων με την ανάλυση VASP. H κλοπιδογρέλη στη δόση των 600 mg βελτίωσε σημαντικά τη ροή και στα 3 χρονικά διαστήματα, ώρες ενώ στη δόση των 300 mg μόνο στις 4 και 22 ώρες. Συνεπώς, η κλοπιδογρέλη βελτιώνει την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία με χρόνο- και δοσοεξαρτώμενο τρόπο 41. Σε πειραματικό μοντέλο αρουραίου η κλοπιδογρέλη προκαλεί αγγειοδιαστολή των αρτηριών χωρίς να χρειάζεται η ηπατική βιομετατροπή και ενεργοποίησή της και ανεξάρτητα από τη συγκέντρωσή της 42. Τέλος, σε άλλη μελέτη διερευνήθηκε αν η αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία με σιλοσταζόλη και κλοπιδογρέλη σε πειραματικό μοντέλο ποντικού μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα της αθηρωματικής πλάκας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τόσο η σιλοσταζόλη όσο και η κλοπιδογρέλη μειώνουν τις ασταθείς και αυξάνουν τις σταθερές περιοχές της αθηρωματικής πλάκας, οδηγώντας παράλληλα στη μείωση του αθηρώματος 43. Τα παραπάνω αποτελέσματα αποτελούν ισχυρές ενδείξεις ότι η κλοπιδογρέλη εκφράζει πλειοτροπικές δράσεις επηρεάζοντας τη λειτουργικότητα διαφόρων κυττάρων εκτός των αιμοπεταλίων οι οποίες πιθανώς συμβάλλουν στις ευεργετικές επιδράσεις της κλοπιδογρέλης στην καρδιαγγειακή νόσο. καρδιαγγειακής και συνολικής θνητότητας στους ασθενείς που έλαβαν τικαγρελόρη 44,45. Το αποτέλεσμα αυτό υποθέτει ότι η τικαγρελόρη δρα και με μηχανισμό ανεξάρτητο από την αναστολή του αιμοπεταλιακού υποδοχέα P2Y 12. Κατά τη διάρκεια της υπομελέτης Holter στην PLATO, περισσότεροι ασθενείς που έλαβαν τικαγρελόρη είχαν κοιλιακές παύσεις 3 sec σε σχέση με αυτούς που έλαβαν κλοπιδογρέλη κατά τη διάρκεια της οξείας φάσης του ΟΣΣ. Επίσης, αναφέρθηκε η δύσπνοια ως παρενέργεια της χορήγησης της τικαγρελόρης, με συνέπεια 0,9% των ασθενών να διακόψει την αγωγή (έναντι 0,1% της κλοπιδογρέλης). Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν την παραπάνω υπόθεση για επιπλέον δράση (εις) της τικαγρελόρης πέραν της αναστολής του αιμοπεταλιακού P2Y 12 (πλειοτροπικές δράσεις). Με βάση την παρατήρηση ότι οι κοιλιακές παύσεις και η δύσπνοια εμφανίζονται επίσης μετά από χορήγηση αδενοσίνης, διατυπώθηκε η υπόθεση ότι η τικαγρελόρη μπορεί τουλάχιστον μερικώς να εμφανίζει πλειοτροπικές δράσεις αυξάνοντας τα επίπεδα της αδενοσίνης στο πλάσμα. Μελέτες τόσο σε πειραματόζωα όσο και σε ασθενείς απέδειξαν ότι η τικαγρελόρη αυξάνει σημαντικά τα επίπεδα της αδενοσίνης στο πλάσμα με ένα μηχανισμό ανεξάρτητο από τον υποδοχέα P2Y 12, αναστέλλoντας την πρόσληψη της αδενοσίνης από τα ερυθροκύτταρα μέσω του εξισορροπιστή μεταφορέα-1 των νουκλεοσιδίων, ΕΝΤ1 46 (Εικόνα 2). Πλειοτροπικές δράσεις της τικαγρελόρης Ένα από τα σημαντικά αποτελέσματα της μελέτης PLATO, η οποία συνέκρινε την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της τικαγρελόρης σε σχέση με την κλοπιδογρέλη σε ένα ευρύ φάσμα ασθενών με ΟΣΣ είναι η μείωση της Εικόνα 2. Η τικαγρελόρη αναστέλλει την πρόσληψη της αδενοσίνης από τα ερυθροκύτταρα μέσω του ENT

18 Μεταξύ των δράσεων της αδενοσίνης που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στις πλειοτροπικές δράσεις της τικαγρελόρης στους ασθενείς με ΟΣΣ είναι η αγγειοδιαστολή, η βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας, οι αντιφλεγμονώδεις και καρδιοπροστατευτικές δράσεις, καθώς και η αναστολή της ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων 47. Πράγματι πρόσφατες μελέτες απέδειξαν ότι η χορήγηση τικαγρελόρης σε ασθενείς με ΟΣΣ, αυξάνει τα επίπεδα της αδενοσίνης 48, βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία σε σχέση με την κλοπιδογρέλη ή την πρασουγρέλη 49, αυξάνει την ταχύτητα της αιματικής ροής στα στεφανιαία αγγεία 50,51 και αναστέλλει την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων όχι μόνο αναστέλλοντας τον P2Y 12 αλλά και διαμέσου της δράσης της αδενοσίνης στους αιμοπεταλιακούς υποδοχείς της 46 (Εικόνα 3). αυτός δεν φαίνεται να συμβάλλει σημαντικά στη συνολικά αύξηση των επιπέδων της αδενοσίνης που προκαλεί η τικαγρελόρη. Εκτός από τις διαμεσολαβούμενες από την αδενοσίνη δράσεις της τικαγρελόρης, το πλεονέκτημα της τικαγρελόρης έναντι της κλοπιδογρέλης ως προς τη μείωση της καρδιαγγειακής και ολικής θνητότητας που ανέδειξε η κλινική μελέτη PLATO, μπορεί επίσης να προέρχεται από την επίδραση που ασκεί η τικαγρελόρη στα κύτταρα των αθηρωματικών πλακών στα στεφανιαία αγγεία διαμέσου των υποδοχέων P2Y 12, η παρουσία των οποίων έχει αποδειχθεί από τους Lee και συν 52. Συνεπώς, η τικαγρελόρη αλλά και οι άλλοι P2Y 12 ανταγωνιστές μπορεί να ασκούν και αντιαθηρογόνες δράσεις επάγοντας τη σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας, με την τικαγρελόρη να ασκεί ισχυρότερη δράση σε σύγκριση με την κλοπιδογρέλη και την πρασουγρέλη λόγω της φαρμακοκινητικής της υπεροχής. Επίσης, η τικαγρελόρη βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία στα περιφερικά αγγεία ασθενών με ιστορικό ΟΣΣ σε σύγκριση με τους ασθενείς που λαμβάνουν κλοπιδογρέλη ή πρασουγρέλη 49. Εικόνα 3. Η τικαγρελόρη αναστέλλει την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων τόσο αναστέλλοντας τον υποδοχέα P2Y 12 όσο και διαμέσου της αδενοσίνης. Συμπεράσματα Αναμφίβολα, οι ανταγωνιστές του υποδοχέα P2Y 12 ασκούν διάφορες δράσεις εκτός από αυτή της συσσώρευσης των αιμοπεταλίων. Κατ επέκταση, τα φάρμακα αυτά επηρεάζουν την παθογένεια της καρδιαγγειακής νόσου σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Η μείωση της φλεγμονής, η βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας, οι αγγειοδιασταλτικές δράσεις καθώς και οι επιδράσεις που διαμεσολαβούνται από την αδενοσίνη (στην περίπτωση της τικαγρελόρης) είναι μόνο μερικές από τις δράσεις των φαρμάκων αυτών που μπορεί να είναι ευεργετικές για τον ασθενή με καρδιαγγειακή νόσο ιδιαίτερα μετά από ένα ΟΣΣ. Ωστόσο, οι μηχανισμοί με τους οποίους οι P2Y 12 ανταγωνιστές ασκούν τις πλειοτροπικές δράσεις τους και η πιθανή κλινική σημασία των δράσεων αυτών χρειάζονται περισσότερη διερεύνηση. Ένας εναλλακτικός μηχανισμός, πιθανώς υπεύθυνος για τις διαμεσολαβούμενες από την αδενοσίνη πλειοτροπικές δράσεις της τικαγρελόρης, είναι η απελευθέρωση της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP) από τα ερυθροκύτταρα 47 η οποία στη συνέχεια αποικοδομείται ενζυμικά στην κυκλοφορία προς αδενοσίνη αυξάνοντας έτσι τα επίπεδά της στο πλάσμα. Όμως ο μηχανισμός Βιβλιογραφία 1. Bonello L C-JL, Armero S, Com O, Arques S, Burignat-Bonello C, Giacomoni MP, Bonello R, Collet F, Rossi P, Barragan P, Dignat- George F, Paganelli F. Tailored clopidogrel loading dose according to platelet reactivity monitoring to prevent acute and subacute stent thrombosis. Am J Cardiol 2009;103:

19 2. Cattaneo M. New P2Y(12) inhibitors. Circulation 2010;121: Adamski P, Kozinski M, Ostrowska M, et al. Overview of pleiotropic effects of platelet P2Y12 receptor inhibitors. Thromb Haemost 2014;112: Varo N, de Lemos JA, Libby P, et al. Soluble CD40L: risk prediction after acute coronary syndromes. Circulation 2003;108: Aukrust P, Muller F, Ueland T, et al. Enhanced levels of soluble and membrane-bound CD40 ligand in patients with unstable angina. Possible reflection of T lymphocyte and platelet involvement in the pathogenesis of acute coronary syndromes. Circulation 1999;100: Noto D, Cottone S, Baldassare Cefalu A, et al. Interleukin 6 plasma levels predict with high sensitivity and specificity coronary stenosis detected by coronary angiography. Thromb Haemost 2007;98: Ridker PM, Rifai N, Rose L, Buring JE, Cook NR. Comparison of C-reactive protein and low-density lipoprotein cholesterol levels in the prediction of first cardiovascular events. N Engl J Med 2002;347: Licata G, Tuttolomondo A, Di Raimondo D, Corrao S, Di Sciacca R, Pinto A. Immuno-inflammatory activation in acute cardio-embolic strokes in comparison with other subtypes of ischaemic stroke. Thromb Haemost 2009;101: Solheim S, Pettersen AA, Arnesen H, Seljeflot I. No difference in the effects of clopidogrel and aspirin on inflammatory markers in patients with coronary heart disease. Thromb Haemost 2006;96: Hoogeveen RC, Morrison A, Boerwinkle E, et al. Plasma MCP-1 level and risk for peripheral arterial disease and incident coronary heart disease: Atherosclerosis Risk in Communities study. Atherosclerosis 2005;183: Albert MA, Glynn RJ, Buring JE, Ridker PM. Differential effect of soluble intercellular adhesion molecule-1 on the progression of atherosclerosis as compared to arterial thrombosis: a prospective analysis of the Women's Health Study. Atherosclerosis 2008;197: Pradhan AD, Rifai N, Ridker PM. Soluble intercellular adhesion molecule-1, soluble vascular adhesion molecule-1, and the development of symptomatic peripheral arterial disease in men. Circulation 2002;106: Zebrack JS, Anderson JL, Maycock CA, Horne BD, Bair TL, Muhlestein JB. Usefulness of high-sensitivity C-reactive protein in predicting long-term risk of death or acute myocardial infarction in patients with unstable or stable angina pectoris or acute myocardial infarction. Am J Cardiol 2002;89: Sarma J, Laan CA, Alam S, Jha A, Fox KA, Dransfield I. Increased platelet binding to circulating monocytes in acute coronary syndromes. Circulation 2002;105: Garlichs CD, Eskafi S, Raaz D, et al. Patients with acute coronary syndromes express enhanced CD40 ligand/cd154 on platelets. Heart 2001;86: Furman MI, Barnard MR, Krueger LA, et al. Circulating monocyte-platelet aggregates are an early marker of acute myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 2001;38: Von Hundelshausen Philip WC. Platelets as Immune Cells: Bridging Inflammation and Cardiovascular Disease. Circ Res 2007;100: Zarbock A P-GR, Ley K. Platelet-neutrophil-interactions: linking hemostasis and inflammation. Blood Rev 2007;21: Fernandesa S. Laura CDI, Smitha C. Wayne, Kansasb S. Geoffrey, Snappc R.Karen, Benneta Nelson, Ballantynea Christie, McIntired V. Larry, Smitha E. O Brian, Klema A. Jeffrey et al. Platelet monocyte complex formation: effect of blocking PSGL-1 alone, and in combination with aiibh3 and amh2, in coronary stenting. Thrombosis Research 2003;111: Santoso S SU, Kroll H, Linder M, Ruf A, Preissner KT, Chavakis T. The junctional adhesion molecule 3 (JAM-3) on human platelets is a counterreceptor for the leukocyte integrin Mac-1. J Exp Med 2002;196: Ravi M. Rao LY, Guillermo Garcia-Cardena, Francis W. Luscinskas. Endothelial-Dependent Mechanisms of Leukocyte Recruitment to the Vascular Wall. Circ Res 2007;101: Christian Weber LF, Elisabetta Dejana. The role of junctional adhesion molecules in vascular inflammation. Nature Reviews Immunology 2007;7: Zirlik A MC, Gerdes N, MacFarlane L, Soosairajah J, Bavendiek U, Ahrens I, Ernst S, Bassler N, Missiou A, Patko Z, Aikawa M, Scho nbeck U, Bode C, Libby P, Peter K. CD40 ligand mediates inflammation independently of CD40 by interaction with Mac-1. Circulation 2007;115: Dirk Lievens WJE, Eric A.L. Biessen, Mat J. A. P. Daemen, Esther Lutgens. The multi-functionality of CD40L and its receptor CD40 in atherosclerosis. Thromb Haemost 2009;102: Diacovo TG dfa, Bainton DF, Springer TA. A functional integrin ligand on the surface of platelets: intercellular adhesion molecule-2. J Clin Invest 1994;94: von Hundelshausen P KR, Sack M, et al. Heterophilic interactions of platelet factor 4 and RANTES promote monocyte arrest on endothelium. Blood 2005;105: Tatsuji Takahashi YN, Fumihiko Hato, Haruo Shintaku, Nobuji Maeda, Nagatoshi Fujiwara, Masaaki Inaba, Kazuo Kobayashi, Seiichi Kitagawa. Neutrophil-activating activity and platelet-activating factor synthesis in cytokinestimulated endothelial cells: Reduced activity in growth-arrested cells. Microvascular Research 2007;73: Evangelista V, Manarini S, Dell'Elba G, et al. Clopidogrel inhibits plateletleukocyte adhesion and platelet-dependent leukocyte activation. Thromb Haemost 2005;94: Judge HM, Buckland RJ, Sugidachi A, Jakubowski JA, Storey RF. The active metabolite of prasugrel effectively blocks the platelet P2Y12 receptor and inhibits procoagulant and pro-inflammatory platelet responses. Platelets 2008;19: Frelinger AL, 3rd, Jakubowski JA, Li Y, et al. The active metabolite of prasugrel inhibits ADP-stimulated thrombo-inflammatory markers of platelet activation: Influence of other blood cells, calcium, and aspirin. Thromb Haemost 2007;98: Xiao Z, Theroux P. Clopidogrel inhibits platelet-leukocyte interactions and thrombin receptor agonist peptide-induced platelet activation in patients with an acute coronary syndrome. J Am Coll Cardiol 2004;43: Pettersen AA, Seljeflot I, Abdelnoor M, Arnesen H. High On-Aspirin Platelet Reactivity and Clinical Outcome in Patients With Stable Coronary Artery Disease: Results From ASCET (Aspirin Nonresponsiveness and Clopidogrel Endpoint Trial). J Am Heart Assoc 2012;1:e Beinart SC, Kolm P, Veledar E, et al. Long-term cost effectiveness of early and sustained dual oral antiplatelet therapy with clopidogrel given for up to one year after percutaneous coronary intervention results: from the Clopidogrel for the 32 33

20 Reduction of Events During Observation (CREDO) trial. J Am Coll Cardiol 2005;46: Steinhubl SR, Topol EJ. Risk reduction with long-term clopidogrel following percutaneous coronary intervention. Eur Heart J 2004;25: ; author reply Kalantzi KI, Dimitriou AA, Milionis HJ, Goudevenos IA, Tselepis AD. Clopidogrel differentially affects platelet-mediated thrombosis and inflammatory response in patients with acute coronary syndromes. J Thromb Haemost 2011;9: Klinkhardt U, Bauersachs R, Adams J, Graff J, Lindhoff-Last E, Harder S. Clopidogrel but not aspirin reduces P-selectin expression and formation of plateletleukocyte aggregates in patients with atherosclerotic vascular disease. Clin Pharmacol Ther 2003;73: Rao AK, Vaidyula VR, Bagga S, et al. Effect of antiplatelet agents clopidogrel, aspirin, and cilostazol on circulating tissue factor procoagulant activity in patients with peripheral arterial disease. Thromb Haemost 2006;96: Vavuranakis M, Latsios G, Aggelis D, et al. Randomized comparison of the effects of ASA plus clopidogrel versus ASA alone on early platelet activation in acute coronary syndromes with elevated high-sensitivity C-reactive protein and soluble CD40 ligand levels. Clin Ther 2006;28: Serebruany VL, Midei MG, Meilman H, Malinin AI, Lowry DR. Platelet inhibition with prasugrel (CS-747) compared with clopidogrel in patients undergoing coronary stenting: the subset from the JUMBO study. Postgrad Med J 2006;82: Braun OO, Johnell M, Varenhorst C, et al. Greater reduction of platelet activation markers and platelet-monocyte aggregates by prasugrel compared to clopidogrel in stable coronary artery disease. Thromb Haemost 2008;100: Warnholtz A, Ostad MA, Velich N, et al. A single loading dose of clopidogrel causes dose-dependent improvement of endothelial dysfunction in patients with stable coronary artery disease: results of a double-blind, randomized study. Atherosclerosis 2008;196: Froldi G, Bertin R, Dorigo P, Montopoli M, Caparrotta L. Endotheliumindependent vasorelaxation by ticlopidine and clopidogrel in rat caudal artery. J Pharm Pharmacol 2011;63: Takeda M, Yamashita T, Shinohara M, et al. Beneficial effect of anti-platelet therapies on atherosclerotic lesion formation assessed by phase-contrast X-ray CT imaging. Int J Cardiovasc Imaging 2012;28: Serebruany VL. Mortality benefit in PLATO cannot be explained by antiplatelet properties of ticagrelor. Cardiology 2010;117: Serebruany VL. Adenosine release: a potential explanation for the benefits of ticagrelor in the PLATelet inhibition and clinical outcomes trial? Am Heart J 2011;161: Cattaneo M, Schulz R, Nylander S. Adenosine-mediated effects of ticagrelor: evidence and potential clinical relevance. J Am Coll Cardiol 2014;63: Ohman J, Kudira R, Albinsson S, Olde B, Erlinge D. Ticagrelor induces adenosine triphosphate release from human red blood cells. Biochem Biophys Res Commun 2012;418: Bonello L, Laine M, Kipson N, et al. Ticagrelor increases adenosine plasma concentration in patients with an acute coronary syndrome. J Am Coll Cardiol 2014;63: Torngren K, Ohman J, Salmi H, Larsson J, Erlinge D. Ticagrelor improves peripheral arterial function in patients with a previous acute coronary syndrome. Cardiology 2013;124: Alexopoulos D, Moulias A, Koutsogiannis N, et al. Differential effect of ticagrelor versus prasugrel on coronary blood flow velocity in patients with non-stelevation acute coronary syndrome undergoing percutaneous coronary intervention: an exploratory study. Circ Cardiovasc Interv 2013;6: Wittfeldt A, Emanuelsson H, Brandrup-Wognsen G, et al. Ticagrelor enhances adenosine-induced coronary vasodilatory responses in humans. J Am Coll Cardiol 2013;61: Lee CW, Hwang I, Park CS, et al. Comparison of differential expression of P2Y(1)(2) receptor in culprit coronary plaques in patients with acute myocardial infarction versus stable angina pectoris. Am J Cardiol 2011;108:

Ι. Μ. Ε. Θ. Α. Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη. 7-9 Νοεμβρίου 2014 - Καλάβρυτα. Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon

Ι. Μ. Ε. Θ. Α. Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη. 7-9 Νοεμβρίου 2014 - Καλάβρυτα. Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon Ι. Μ. Ε. Θ. Α. Ινστιτουτο Μελετησ και Εκπαιδευσης στη Θρομβωση και την Αντιθρομβωτικη Αγωγη 2 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη 7-9 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η σωστή χρήση των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων στην καθημερινή κλινική πράξη Διοικητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η σωστή χρήση των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων στην καθημερινή κλινική πράξη Διοικητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4 ο Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Ε τ α ι ρ ε ί α ς Α θ η ρ ο σ κ λ ή ρ ωσ η ς Αθηροθρόμβωση: Από τ ην Πα θοφυσ ιολογία σ τη Θ ε ραπ ε ία 30 Ιουνίου 2 Ιουλίου 2011, Ξενοδοχείο Crowne Plaza,

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή

Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Παρασκευή 3 και Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014, Grand Hotel Palace, Θεσσαλονίκη Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Α. Τσελέπης

Διαβάστε περισσότερα

3 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

3 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 3 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κολπική Μαρμαρυγή, Περιφερική Αρτηριακή Νόσος Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος 6-8 Νοεμβρίου 2015 - Πορταριά Ξενοδοχείο Xenia Portaria ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 10 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ. 17.30-19.30 Κλινικό φροντιστήριο: Αντιθρομβωτική αγωγή του ασθενή με οξύ ή

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ. 17.30-19.30 Κλινικό φροντιστήριο: Αντιθρομβωτική αγωγή του ασθενή με οξύ ή ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2014 17.30-19.30 Κλινικό φροντιστήριο: Αντιθρομβωτική αγωγή του ασθενή με οξύ ή παλαιό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ). Παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων. Πρόεδροι:

Διαβάστε περισσότερα

(Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ)

(Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ) 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 11 & 12 Απριλίου 2014, ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα (Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παρασκευή 24 Απριλίου 2015 09.00-09.15 Εγγραφές 24-25 Απριλίου 2015 Αθήνα, Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗΣ Πλειοτροπικές δράσεις Αντιαιμοπεταλιακών Φαρμάκων. Έχουν κλινική σημασία; Αλέξανδρος. Τσελέπης, MD, PhD Καθηγητής Βιοχημείας - Κλινικής Χημείας Disclosures

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΜΕΘΑ Αθήνα, 11 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 09.00 Εγγραφές 09.00-09.30 Τελετή έναρξης Χαιρετισμοί 09.30-10.30 Εξελίξεις στη θρόμβωση και την

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερα από το Μέτωπο της Πρόληψης των Εγκεφαλικών Επεισοδίων στην Κολπική Μαρμαρυγή

Νεότερα από το Μέτωπο της Πρόληψης των Εγκεφαλικών Επεισοδίων στην Κολπική Μαρμαρυγή Ελληνική Εταιρεία Καρδιαγγειακής Υγείας Hellenic Society of Cardiovascular Health Νεότερα από το Μέτωπο της Πρόληψης των Εγκεφαλικών Επεισοδίων στην Κολπική Μαρμαρυγή Ένα Σεμινάριο για τη Χρήση των Νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Κωνσταντίνος Κατσένης

Αναπληρωτής Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Κωνσταντίνος Κατσένης 1 2 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αρτηριακή Υπέρταση και συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή

στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 5 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 14 & 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ Thraki Palace ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (ΙΑΠ) Σε συνεργασία με Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Heart Vessels. & stroke. 22-23 January 2011. [Καρδία, Αγγεία & Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια] Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri

Heart Vessels. & stroke. 22-23 January 2011. [Καρδία, Αγγεία & Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια] Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri Heart Vessels & stroke [Καρδία, Αγγεία & Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια] 22-23 January 2011 Friday 21 st Σύγχρονες Κλινικές Μελέτες Under the Auspice: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization:

Διαβάστε περισσότερα

στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή

στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 9 & 10 Νοεμβρίου 2012, Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) 2 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Α. Πιτταράς

Διαβάστε περισσότερα

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο.

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Iωάννα Ανδρεάδου Τοµέας Φαρµακευτικής Χηµείας, Τµήµα Φαρµακευτικής, ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ημέρες Υπέρτασης 2015 Επιστημονική Διημερίδα: Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ξενοδοχείο Dolphin

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ημέρες Υπέρτασης 2015 Επιστημονική Διημερίδα: Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ξενοδοχείο Divani

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ Aspirin Clopidogrel Prasugrel Ticagrelor Συνοπτική απεικόνιση δράσης αντιαιμοπεταλιακων Tousoulis et al.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Στο 2ο (Εαρινό) κατά σειράν, Κλινικό Φροντιστήριο με θέμα "Σύγχρονες Απόψεις στην Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρες Υπέρτασης 2014

Ημέρες Υπέρτασης 2014 Ημέρες Υπέρτασης 2014 3 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Αρτηριακή υπέρταση & συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης 2013 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

Αιµόσταση. Αιµορραγία

Αιµόσταση. Αιµορραγία Αιµόσταση Αιµορραγία Αιµάτωµα Μηχανισµοί Αιµόστασης σπασµός του αγγείου σχηµατισµός αιµοπεταλειακού θρόµβου πήξη αίµατος ανάπτυξη ινώδους ιστού για τη µόνιµη απόφραξη της οπής Αγγειακός σπασµός το ερέθισµατουτραυµατισµένου

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Aντιθρομβωτικά. Ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη (>40 γενόσημα) πρασουγρέλη τικαγρελόρη, καγρελόρη ελινογρέλη, TRAP

Aντιθρομβωτικά. Ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη (>40 γενόσημα) πρασουγρέλη τικαγρελόρη, καγρελόρη ελινογρέλη, TRAP Nothing to declare Aντιθρομβωτικά Τα ποιό συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα Ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη (>40 γενόσημα) πρασουγρέλη τικαγρελόρη, καγρελόρη ελινογρέλη, TRAP Ανταγωνιστές βιτ Κ: sintrom >2 εκατ άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015 Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Αρτηριακή υπέρταση & συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου. Σύγχρονη διάγνωση και θεραπευτική προσέγγιση Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των μεταβολικών νοσημάτων:

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των μεταβολικών νοσημάτων: Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης 1 ο ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 23-26 Μαΐου 2013 Ξενοδοχείο Αlexander the Great, Κρυοπηγή, Κασσάνδρα Χαλκιδικής Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των μεταβολικών

Διαβάστε περισσότερα

«Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015»

«Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ KAI AΓΓEIAΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 4 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015» 30 Απριλίου - 3 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο LAZARETO ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακών. Σεµινάριο. Παθήσεων. 5 º Ελλαδοκυπριακό 27-28. Επιστηµονικό Πρόγραµµα. Νοεµβρίου 2015. Ξενοδοχείο Hilton Park Λευκωσία - Κύπρος

Καρδιαγγειακών. Σεµινάριο. Παθήσεων. 5 º Ελλαδοκυπριακό 27-28. Επιστηµονικό Πρόγραµµα. Νοεµβρίου 2015. Ξενοδοχείο Hilton Park Λευκωσία - Κύπρος Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου 27-28 Νοεµβρίου 2015 Ξενοδοχείο Hilton Park Λευκωσία - Κύπρος Xορήγηση Πιστοποιητικού µε 8 µόρια (credits) Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD). Οργάνωση - Γραµµατεία:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 8 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 8 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 8 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Χ. Γράσσος Αντιπρόεδρος Α. Πιτταράς Γεν. Γραμματέας A. Τριανταφύλλου Ταμίας Κ. Κυφνίδης

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Χ. Γράσσος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης- Alexander

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές

Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές Συνθετάση Συνθετάση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές Andrew D Blann, Martin J Landray, Gregory Y H Lip Πολλά από τα κοινά προβλήματα στην κλινική πράξη σήμερα σχετίζονται με τη θρόμβωση.

Διαβάστε περισσότερα

Κολπική Μαρμαρυγή. Παναγιώτης Γ. Κοραντζόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας Παν. Ιωαννίνων

Κολπική Μαρμαρυγή. Παναγιώτης Γ. Κοραντζόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας Παν. Ιωαννίνων Κολπική Μαρμαρυγή Παναγιώτης Γ. Κοραντζόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας Παν. Ιωαννίνων Mechanisms of Thrombus formation in AF Stasis Endothelial Dysfunction Hypercoaguble State (Virchow s triad)

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 16-18 Δεκεμβρίου 2011 Ξενοδοχείο «Kalavrita Canyon» Καλάβρυτα Πρόλογος ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY Εθνικής Αντιστάσεως 61 & Χίου 2, 15231, Κάτω Χαλάνδρι, Αθήνα Τηλ: 210 6723827, Φαξ: 210 6775135 e-mail: info@cardioresearch.net;

Διαβάστε περισσότερα

7η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

7η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 7η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 21-24 Ιουνίου 2013 Ξενοδοχείο «Margarona Royal» Πρέβεζα

Διαβάστε περισσότερα

16 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

16 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ - Α. ΑΧΕΙΜΑΣΤΟΣ - Σ. ΠΑΠΠΑΣ 16 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας και των ηλεκτρολυτών» Χορηγούνται 6 μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση

Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση Νάσος Μαγγίνας, FESC, FACC Νοσοκομείο Mediterraneo Γλυφάδα Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή (ααα) Ασπιρίνη 75-100

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ)

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΑΝΘΗ Σ. ΤΡΑΥΛΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η ΗΠΑΡΙΝΗ Ειναι το φάρμακο εκλογής όταν απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Κάπνισµα Προάγει την αθηρογένεση Περιορίζει την αιµατική ροή Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Επηρεάζει τη πήξη Μειώνει πλασµινογόνο και τον ενεργοποιητή του

Διαβάστε περισσότερα

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ www.atherosclerosis.gr 8ο Θερινό Σχολείο 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ 25-27 Ιουνίου 2015 Ξενοδοχείο ROYAL OLYMPIC, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ. Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις

ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ. Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις Θρομβοσθενίνη Σύμφωνα με νεότερη ονοματολογία ως "θρομβοπλαστίνη" χαρακτηρίζεται ειδικά ο "ιστικός παράγοντας" που συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

19 Δεκεμβρίου 2009 Ξενοδοχείο «Du Lac», Ιωάννινα. Από τη διάγνωση στη σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2

19 Δεκεμβρίου 2009 Ξενοδοχείο «Du Lac», Ιωάννινα. Από τη διάγνωση στη σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Από τη διάγνωση στη σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2 19 Δεκεμβρίου 2009 Ξενοδοχείο «Du Lac», Ιωάννινα ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της αντιθρομβωτικής αγωγής στον χρόνο

Η εξέλιξη της αντιθρομβωτικής αγωγής στον χρόνο Η εξέλιξη της αντιθρομβωτικής αγωγής στον χρόνο Μαριάννα Πολίτου Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Διευθύντρια Υπηρεσίας Αιμοδοσίας-Αιματολογικού Εργαστηρίου ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ Νοσοκομείο Αντιθρομβωτική

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Καβάλα 27-28 Σεπτεμβρίου 2013. Περιφερειακό Καρδιολογικό Συνέδριο Aνατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Καβάλα 27-28 Σεπτεμβρίου 2013. Περιφερειακό Καρδιολογικό Συνέδριο Aνατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας 1 Καβάλα 27-28 Σεπτεμβρίου 2013 Περιφερειακό Καρδιολογικό Συνέδριο Aνατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Τμήματα ΕΚΕ Αττικής Θεσσαλονίκης Καρδιολογικά Τμήματα Νοσοκομείων Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ. Α. Γιαλεράκη

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ. Α. Γιαλεράκη ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Α. Γιαλεράκη ΣΤΟΧΟΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΕΝΗ ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΟΥ ΑΓΓΕΙΟΥ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΕ ΥΓΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 6 ο Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Ε τ α ι ρ ε ί α ς Α θ η ρ ο σ κ λ ή ρ ω σ η ς ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Α Γ Ω ΓΗ Γ Ι Α ΤΗΝ Π ΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ Α ΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ Π Λ Η ΘΥΣΜΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 08:30-08:45 Καλωσόρισμα - Σκοπός του σεμιναρίου Θεωρητικό Mέρος 08:45-10:20 Ενότητα Α Βασικές αρχές υπερηχογραφικής διερεύνησης αγγειακού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Τhe role of platelets in regeneration of endothelium in arterial wall

Τhe role of platelets in regeneration of endothelium in arterial wall Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 5(1):28 36 R E V I E W Hellenic Journal of Atherosclerosis 5(1):28 36 Ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην αναγέννηση του ενδοθηλίου του αρτηριακού τοιχώματος

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΓΠΝΑ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΗΞΗΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΓΠΝΑ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΗΞΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΓΠΝΑ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΗΞΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ Γενικά ο όρος αιμόσταση περικλείει το σύνολο των μηχανισμών που έχουν σκοπό την κατάπαυση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Δρ Ελευθερία Λευκού, Αιματολόγος Επιμελήτρια Β Ιπποκράτειο Γ.Ν.Θ Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Θρόμβωση στο Guy s & St Thomas Hopsital, London UK Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011, Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) www.ivd.gr/thromvosi

Διαβάστε περισσότερα

Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο

Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο Βαβουρανάκης Εμμανουήλ Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

8 Φεβρουαρίου 2014. Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ. Ξενοδοχείο «Elisso», Ξάνθη

8 Φεβρουαρίου 2014. Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ. Ξενοδοχείο «Elisso», Ξάνθη Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Σε συνεργασία με τους Ιατρικούς Συλλόγους Ξάνθης και Καβάλας Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Χ. Γράσσος Αντιπρόεδρος Α. Πιτταράς Γεν. Γραμματέας A. Τριανταφύλλου Ταμίας Κ. Κυφνίδης

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης Σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου και την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων: μετα-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση προοπτικών μελετών Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αγαπητοί συνάδελφοι, κατά την τελευταία συνεδρίαση του πυρήνα της Ομάδας Εργασίας παρουσιάστηκε από τον κο Βασ. Σπανό και τον Κύριο Εμμ. Βαβουρανάκη ένα προσχέδιο για την εκπαίδευση/πιστοποίηση των επεμβατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 8 ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ 25 27Ιουνίου 2015, ΞενοδοχείοRoyal Olympic, Αθήνα Summer School is endorsed

Διαβάστε περισσότερα