ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη"

Transcript

1 ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα, τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας συμβαίνει παράλληλα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται διαμήκη κύματα

2

3 ΠΟΛΩΣΗ (Χαρακτηριστικό γνώρισμα μόνο των εγκάρσιων κυμάτων) Σύνηθες ορατό φως: Το ηλιακό φως, το φως από μια φλόγα ή από έναν λαμπτήρα πυράκτωσης ή φθορισμού προέρχεται από μια πληθώρα ανεξαρτήτων ατόμων ή μορίων και των κινήσεων που αυτά εκτελούν, και έτσι δεν εμφανίζει συγκεκριμένη διεύθυνση πόλωσης. Αυτό το φως ονομάζεται μη πολωμένο, και αυτό σημαίνει ότι η υπέρθεση όλων των διανυσμάτων των ηλεκτρικών πεδίων που προέρχονται από όλες τις επιμέρους πηγές φωτός (που είναι τα άτομα ή τα μόρια) οδηγεί σε μια κατεύθυνση, για τη συνολική ένταση, η οποία αλλάζει τυχαία με τον χρόνο. Πολωμένο φως:

4 Μηχανικά ανάλογα: ΠΟΛΩΣΗ

5 ΠΟΛΩΣΗ

6 ΠΟΛΩΣΗ Καθώς η κατανομή των επιπέδων πόλωσης γύρω από τη διεύθυνση διάδοσης είναι συμμετρική, παριστάνουμε το φυσικό φως με το σχήμα στα αριστερά ή μπορούμε να παραστήσουμε το φυσικό φως με τη βοήθεια δύο ΑΣΥΜΦΩΝΩΝ και σε ορθογώνια διεύθυνση (κατά μήκος δύο αξόνων στο εγκάρσιο, στη διεύθυνση διάδοσης του κύματος, επίπεδο) γραμμικά πολωμένων κυμάτων ίδιας έντασης. Κατακόρυφα πολωμένο φως μπορεί να προκύψει από μια μη πολωμένη δέσμη, που διαδίδεται προς τα δεξιά, όταν αυτή προσπέσει σε ένα πολωτικό φύλλο Polaroid, το οποίο είναι προσανατολισμένο με τον άξονα πόλωσης να είναι π.χ. κατακόρυφος.

7 ΠΟΛΩΣΗ Τα φύλλα Polaroid, παρουσιάζουν διχρωισμό, δηλ. επιλεκτική απορρόφηση μιας από τις συνιστώσες πόλωσης σε πολύ έντονο βαθμό ενώ η άλλη συνιστώσα απορροφάται ελάχιστα. Το μη πολωμένο φως, κατά τη δίοδό του μέσα από ένα φύλλο Polaroid, πολώνεται γραμμικά κατά μήκος του άξονα του Polaroid.

8 Γραμμικός Διχρωϊσμός Πόλωση με επιλεκτική απορρόφηση Τα διχρωϊκά υλικά (όπως τα φύλλα polaroid) απορροφούν ισχυρά το φως όταν αυτό είναι γραμμικά πολωμένο σε μια διεύθυνση που είναι χαρακτηριστική για το υλικό, ενώ επιτρέπουν τη διέλευση του φωτός στην κάθετη διεύθυνση EMANIM Μη πολωμένο προσπίπτων φως Κατάσταση πόλωσης που διέρχεται ανεπηρέαστη (η διεύθυνσή της συμπίπτει με τον ΟΠΤΙΚΟ ΑΞΟΝΑ του διχρωΐκού υλικού) Κατάσταση πόλωσης που απορροφάται ισχυρά Στη περίπτωση τέλειου διχρωϊσμού το εξερχόμενο φως είναι γραμμικά πολωμένο. Αλλιώς είναι μερικώς μόνο πολωμένο.

9 Μερικώς πολωμένο φως Το πλήρως πολωμένο φως και το φυσικό φως που είναι μη πολωμένο είναι οι δύο ακραίες περιπτώσεις. Συνήθως το φως είναι μερικώς πολωμένο. Το φως αυτό παριστάνεται από την επαλληλία φυσικού (μη πολωμένου) και πλήρως πολωμένου φωτός.

10 Πηγή εκπομπής μικροκυμάτων Μια εξήγηση του Διχρωϊσμού Συρμάτινο πλαίσιο το οποίο δρά ως πολωτής. Ο άξονας διέλευσης είναι κάθετος στα σύρματα δηλ. από τον πολωτή αυτό διέρχεται μόνο η κατάσταση πόλωσης όπου το διάνυσμα E σύρματα. ΠΕΙΡΑΜΑ ΠΟΛΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΩΝ Ανιχνευτής μικροκυμάτων Τα ελεύθερα e - των συρμάτων τίθονται σε κίνηση στη διεύθυνση που τους επιβάλλει το διάνυσμα E. 1) Αν η κίνηση γίνεται κατά μήκος των συρμάτων, τότε η προσπίπτουσα ενέργεια μετατρέπεται σε θερμική. είναι κάθετο στα 2) Αν αντίθετα το διάνυσμα E ασκεί δύναμη στα e - κάθετα προς τα σύρματα, επειδή η κινητικότητά τους σε αυτή τη διεύθυνση είναι περιορισμένη, δεν έχουμε μετατροπή, σε μεγάλο ποσοστό, της προσπίπτουσας φωτεινής ενέργειας σε θερμική.

11 Τα φίλτρα από polaroid Τα φίλτρα polaroid (ανακαλύφθηκαν από τόν E. Ladd το 1932) μπορούν να θεωρηθούν σαν τέτοια πλέγματα τα οποία σχηματίζονται από πολυμερές που τείνεται (ώστε τα μόρια του πολυμερούς να διαταχθούν σε ευθείες παράλληλες γραμμές ακριβώς όπως τα σύρματα). Πάνω στα μόρια των υδρογονανθράκων προσροφώνται άτομα ιωδίου τα οποία παρέχουν τα απαραίτητα ελεύθερα ηλεκτρόνια. Ο πιο γνωστός κρύσταλλος που εμφανίζει αυτή την ιδιότητα είναι ημιπολύτιμος λίθος τουρμαλίνη.

12 ΠΟΛΩΣΗ Μελέτη της κατάστασης πόλωσης κύματος με χρήση πολωτή-αναλυτή (δύο πολωτές σε σειρά) Αν η προσπίπτουσα δέσμη, έντασης Ι 0 δεν είναι πολωμένη και την αναλύσουμε σε δύο ορθογώνιες συνιστώσες εκ των οποίων η μία είναι παράλληλη στον άξονα του πολωτή, τότε (υποθέτοντας ότι ο πολωτής είναι ιδανικός) μόνο αυτή η συνιστώσα θα διέλθει από τον πολωτή και το φως θα είναι γραμμικά πολωμένο σε αυτήν την διεύθυνση ενώ η ένταση του (δεδομένου ότι οι δύο αρχικές συνιστώσες συνυπάρχουν στην ίδια αναλογία) θα είναι πάντα: Ι 0 /2

13 ΠΟΛΩΣΗ Μελέτη της κατάστασης πόλωσης κύματος με χρήση πολωτή-αναλυτή (δύο πολωτές σε σειρά) Ένας δεύτερος πολωτής, (συνήθως ονομάζεται αναλυτής), τοποθετείται στην πορεία του πολωμένου κύματος που διήλθε από τον πρώτο πολωτή. Μπορούμε να αναλύσουμε και αυτό με τη σειρά του σε δύο συνιστώσες: μιας παράλληλης και μιας κάθετης στον άξονα του αναλυτή, ο οποίος άξονας υποθέτουμε ότι σχηματίζει γωνία φ με τον αντίστοιχο άξονα του πολωτή. Μόνο η παράλληλη συνιστώσα θα διέλθει μέσα από τον αναλυτή.

14 ΠΟΛΩΣΗ Μελέτη της κατάστασης πόλωσης κύματος με χρήση πολωτή-αναλυτή (δύο πολωτές σε σειρά) Αν η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου του προσπίπτοντος κύματος στον αναλυτή είναι E 0, η διερχόμενη συνιστώσα, κατά μήκος του άξονα του αναλυτή, θα είναι: Καθώς, η ένταση του κύματος είναι ανάλογη με το τετράγωνο της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου, η διερχόμενη ένταση I διερχ συνδέεται με την προσπίπτουσα I 0 σύμφωνα με τη σχέση: εξίσωση που είναι γνωστή ως νόμος του Malus.

15 ΠΟΛΩΣΗ Παράδειγμα: Αν ο πρώτος πολωτής είναι τοποθετημένος με τον άξονά του κατακόρυφο, τότε ανεξαρτήτως της κατάστασης πόλωσης της προσπίπτουσας δέσμης, μόνο κατακόρυφα πολωμένα κύματα θα διέρθουν από τον πολωτή, υποθέτοντας βέβαια ότι αυτός είναι ιδανικός. Αν η προσπίπτουσα δέσμη έχει ένταση Ι 0, η γραμμικά πολωμένη (στην κατακόρυφη διεύθυνση) που εξέρχεται από τον πρώτο πολωτή θα έχει: Ι 0 /2 Τοποθετείται δεύτερος πολωτής (αναλυτής) στην πορεία του κατακόρυφα πολωμένου κύματος που διήλθε από τον πρώτο πολωτή. - Αν ο άξονας του αναλυτή είναι και αυτός στην κατακόρυφη διεύθυνση τότε φ = 0 και επομένως, αφού συνφ = 1, η διερχόμενη ακτινοβολία διέρχεται αναλλοίωτη από αυτόν και η ένταση της θα είναι: Ι διερχ = Ι 0 /2 -Αν ο άξονας του αναλυτή είναι στην οριζόντια διεύθυνση τότε φ = 90 και συνφ = 0, και επομένως δεν διέρχεται ακτινοβολία από τον αναλυτή Ι διερχ = 0. - Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση: Ι διερχ = (Ι 0 /2) συν 2 φ

16 Πολωτικό μικροσκόπιο Πολλά βιολογικά συστήματα περιέχουν στοιχεία που είναι ανισοτροπικά. Η δομή αυτών των στοιχείων χαρακτηρίζεται από διατάξεις που εμφανίζουν διαφορές σε διαφορετικές διευθύνσεις, (π.χ. τα ινίδια των μυϊκών ινών ή η διάταξη των αλυσίδων των πρωτεϊνών του κρυσταλλοειδή φακού του οφθαλμού). Εξαιτίας της ανισοτροπίας των στοιχείων αυτών θα παρατηρούνται μεταβολές στην πόλωση του διερχόμενου φωτός από αυτά. Ίνες βαμβακιού Ανθρώπινες τρίχες

17 Πολωτικό μικροσκόπιο Η μικροσκοπία πόλωσης είναι ένας ακόμα τρόπος απεικόνισης τέτοιων ανισοτροπικών δομών. Σε αυτή, στο δείγμα προσπίπτει γραμμικά πολωμένο φως, το οποίο, αφού διέλθει από το δείγμα, διασταυρώνεται με άλλον πολωτή του οποίου ο άξονας πόλωσης είναι κάθετος με τη διεύθυνση πόλωσης του αρχικά προσπίπτοντος φωτός. Έτσι, απουσία δείγματος, το φως του υπόβαθρου σβήνει εντελώς.

18 Πολωτικό μικροσκόπιο Αν στο δείγμα υπάρχουν δομές στοιχείων που προκαλούν κάποια απώλεια της πόλωσης του προσπίπτοντος φωτός, ο διασταυρωμένος πολωτής δεν θα σβήνει το φως που διέρχεται από αυτές και έτσι θα παράγεται κάποια φωτεινή απεικόνισή τους. EMANIM

19 Πολωτικό μικροσκόπιο Εικόνα από πολωτικό μικροσκόπιο του δέρματος αρουραίου. Τα χρώματα οφείλονται σε καθυστέρηση εξαιτίας της διπλοδιαθλαστικότητας των στοιχείων του δέρματος η οποία προκαλεί απώλεια της πόλωσης σε διάφορους βαθμούς του προσπίπτοντος φωτός μετά τη διέλευσή του από αυτά.

20 Πολωτές Φυσικό φως ΠΟΛΩΤΗΣ Πολωμένο φως Η λειτουργία όλων των γραμμικών πολωτών βασίζεται σε έναν από τους εξής τέσσερις μηχανισμούς: 1) ΑΝΑΚΛΑΣΗ 2) ΣΚΕΔΑΣΗ 3) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ (ΔΙΧΡΩΪΣΜΟΣ) 4) ΔΙΠΛΟΘΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

21 Στη γενική περίπτωση μετά την ανάκλαση προκύπτει μερικώς πολωμένο φως. 1) Πόλωση από ανάκλαση σε διηλεκτρικό υλικό Έστω ότι μη πολωμένο φως προσπίπτει σε μια επιφάνεια και ανακλάται κατοπτρικά από αυτή. n 1 n 2 θ π Κατάσταση πόλωσης κάθετη στο επίπεδο της ανάκλασης. Διέρχεται ανεπηρέαστη. θ δ Το μη πολωμένο φως παρίσταται από δύο κάθετες μεταξύ του καταστάσεις πόλωσης που είναι ασύμφωνες. Κατάστασης πόλωσης παράλληλη στο επίπεδο της ανάκλασης. Ανακλάται "εξασθενημένη".

22 Νόμος Brewster Αν συμβαίνει το διάνυσμα της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου μέσα στο δεύτερο υλικό να είναι παράλληλο με τη διεύθυνση της ανακλώμενης ακτίνας τότε η συγκεκριμένη κατάσταση πόλωσης δεν ανακλάται καθώς θα οδηγήσει σε διάμηκες ηλεκτρομαγνητικό κύμα. n 1 θ π θ π θ δ = 180 Νόμος Snell: n 1 sin θ π = n 2 sinθ δ n 2 θ δ tan n n 2 1 ΓΩΝΙΑ BREWSTER

23 Συνοπτικά Ανάλογα λοιπόν με την γωνία πρόσπτωσης του φωτός σε μια διηλεκτρική επιφάνεια το ανακλώμενο φως είναι: ΜΗ ΠΟΛΩΜΕΝΟ: Αν θ π = 0 ή 90. ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ: Αν. (η πόλωση κάθετη στο επίπεδο της ανάκλασης) arctan n n 2 1 ΜΕΡΙΚΩΣ ΠΟΛΩΜΕΝΟ: Για όλες τις υπόλοιπες τιμές της γωνίας πρόσπτωσης θ π.

24

25 Ορισμένες εφαρμογές Τα γυαλιά ηλίου με πολωτικά φίλτρα, σκο-πεύουν στο να "αποκόψουν" το οριζόντια πολωμένο ανακλώμενο φως (που είναι κάθετο στο επίπεδο της ανάκλασης). Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα προκύπτουν "αναπάντεχα" αποτελέσματα. Κατακόρυφη οθόνη που φωτίζεται από πίσω Οριζόντια γυάλινη προθήκη Στο τμήμα της γυάλινης προθήκης που προσπίπτει φυσικό φως δεν μπορούμε να δούμε εύκολα από κάτω Φίλτρο που πολώνει κατακόρυφα το φως Καθώς η φωτογράφηση έχει γίνει κοντά στη γωνία Brewster, στο τμήμα όπου προσπίπτει κατακόρυφα πολωμένο φως βλέπουμε κάτω από την επιφάνεια του γυαλιού Υπάρχουν υποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες ορισμένα πουλιά χρησιμοποιούν ένα παρόμοιο μηχανισμό προκειμένου να βλέπουν κάτω από την επιφάνεια της θάλλασας και να "ψαρεύουν".

26 Ο ύπτιος κολυμβητής (Notonecta) είναι ένα έντομο που ζεί στην επιφάνεια στάσιμων νερών και λιμνών Κατά καιρούς πετά ψάχνοντας κάποια νέα κατοικία. (Η συνηθισμένη στάση του σώματος του εντόμου σε αυτές τις πτήσεις φαίνεται στο σχήμα) Λίγο όμως πριν επιχειρήσει να κατέβει στην επιφάνεια της λίμνης το έντομο υιοθετεί τη διπλανή στάση Η γωνία Brewster για την περίπτωση αέρα-νερού είναι περίπου 53. Στη συγκεκριμένη θέση παρατήρησης λοιπόν, αναμένεται να έχουμε ανακλώμενο φως οριζόντια πολωμένο. Το έντομο ανιχνεύει με ειδικούς αισθητήρες που διαθέτει στο μάτι του το αν το φως είναι οριζόντια πολωμένο, και έτσι μπορεί να αντιληφθεί αν όντως η ανάκλαση προέρχεται από την επιφάνεια του νερού.

27 2) Πόλωση από σκέδαση Έστω ότι μη πολωμένο φως διέρχεται από μια περιοχή στην οποία υπάρχουν κάποια σκεδαστικά κέντρα. Τότε το φως που σκεδάζεται σε οποιαδήποτε διεύθυνση που σχηματίζει γωνία 90 με τη διεύθυνση διάδοσης θα είναι γραμμικά πολωμένο. Περιοχή που περιλαμβάνει κέντρα σκέδασης y z 90 Παρατηρώντας το φως σε οποιαδήποτε άλλη κατεύθυνση αντιλαμβανόμαστε μερικώς πολωμένο φως. Π x 33% 100% 33%

28 Για την περίπτωση του ηλιακού φωτός, το επόμενο σχήμα δείχνει το βαθμό πόλωσης που αντιλαμβάνεται ένας παρατηρητής Μ ανάλογα με τη διεύθυνση από την οποία προέρχεται το φως. Το προερχόμενο από όλες τις υπόλοιπες διευθύνσεις φως είναι μερικά μόνο πολωμένο. Εμπρόσθια σκέδαση Οπιστοσκέδαση Διεύθυνση που σχηματίζει γωνία 90 με την ευθεία που συνδέει τον ήλιο με τον παρατηρητή. Από την συγκεκριμένη διεύθυνση προέρχεται γραμμικά πολωμένο φως. Ήλιος Εξαιτίας των πολλαπλών σκέδασεων που υφίσταται το φως πριν φθάσει στον παρατηρητή, το τελικό αποτέλεσμα διαφέρει σημαντικά από την προηγούμενη θεωρητική κατανομή.

29 Πως οι μέλισσες προσανατολίζονται με τη βοήθεια του πολωμένου φωτός Όταν οι εργάτριες μέλισσες γυρίζουν στην κυψέλη, χρησιμοποιούν ένα χορό προκειμένου να καθοδηγήσουν τις υπόλοιπες για το που βρίσκεται η τροφή. Αν ο ήλιος είναι ορατός, και ο χορός γίνεται σε οριζόντιο επίπεδο τότε το κεντρικό τμήμα του χορού δείχνει την κατεύθυνση, ως προς τον ήλιο, στην οποία βρίσκεται η τροφή. Τροφή Ήλιος

30 Ο Karl von Frisch παρατήρησε ότι οι μέλισσες μπορούσαν να πληροφορήσουν την κυψέλη για τη θέση της τροφής ακόμα και αν ο ήλιος δεν ήταν ορατός εφόσον όμως μπορούσαν να "βλέπουν" ένα τμήμα του ουρανού. Για να εξηγήσει την παρατήρηση έκανε την υπόθεση ότι οι μέλισσες μπορούσαν να ανιχνεύσουν και να χρησιμοποιήσουν το βαθμό πόλωσης του σκεδαζόμενου φωτός προκειμένου να "προσδιορίζουν" τη θέση του ήλιου. Τμήμα του ουρανού που μπορούσαν να "δούν" οι μέλισσες Karl von Frisch: Βραβείο Νόμπελ στην Ιατρική και Φυσιολογία το 1973 (από κοινού με τους K. Lorenz και N. Tinbergen) Το φως που φθάνει στη μέλισσα είναι μερικά πολωμένο Τροφή Ήλιος

31 Για να επιβεβαιώσει τη θεωρία του τοποθέτησε ένα πολωτικό φίλτρο στο άνοιγμα και παρατήρησε ότι: 1) Όταν ο άξονας διέλευσης ήταν τέτοιος ώστε να διέρχεται η γραμμικά πολωμένη συνιστώσα του σκεδαζόμενου φωτός τότε ο χορός της μέλισσας έμενε ανεπηρέαστος. 2) Αντίθετα, αν ο άξονας διέλευσης του φίλτρου στρέφονταν, ώστε να αλλάξει η διεύθυνση του πολωμένου φωτός που έφθανε στη μέλισσα, τότε ο χορός της άλλαζε κατεύθυνση. Στο τμήμα του ουρανού που μπορούσαν να "δούν" οι μέλισσες έχει τοποθετηθεί τώρα πολωτικό φίλτρο (αρχικά ο άξονας διέλευσής του ταυτίζεται με την διεύθυνση πόλωσης του σκεδαζόμενου φωτός) Στο τμήμα του ουρανού που μπορούσαν να "δούν" οι μέλισσες έχει τοποθετηθεί τώρα πολωτικό φίλτρο (ο άξονας διέλευσής του έχει περιστραφεί ως προς την διεύθυνση πόλωσης του σκεδαζόμενου φωτός) Σκεδαζόμενο φως (είναι μερικά πολωμένο) Ήλιος Ήλιος Τροφή Σκεδαζόμενο φως (είναι μερικά πολωμένο) Τροφή

32 3) Πόλωση με επιλεκτική απορρόφηση (Γραμμικός Διχρωϊσμός) Ορισμένα υλικά απορροφούν ισχυρά το φως όταν αυτό είναι γραμμικά πολωμένο σε μια διεύθυνση που είναι χαρακτηριστική για το υλικό, ενώ επιτρέπουν τη διέλευση του φωτός στην κάθετη διεύθυνση. Τέτοια υλικά ονομάζονται διχρωϊκά. Μη πολωμένο προσπίπτων φως Κατάσταση πόλωσης που διέρχεται ανεπηρέαστη (η διεύθυνσή της συμπίπτει με τον ΟΠΤΙΚΟ ΑΞΟΝΑ του διχρωΐκού υλικού) Κατάσταση πόλωσης που απορροφάται ισχυρά Στη περίπτωση τέλειου διχρωϊσμού το εξερχόμενο φως είναι γραμμικά πολωμένο. Αλλιώς είναι μερικώς μόνο πολωμένο.

33 Πηγή εκπομπής μικροκυμάτων Μια εξήγηση του Διχρωϊσμού ΠΕΙΡΑΜΑ ΠΟΛΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΩΝ Ανιχνευτής μικροκυμάτων Συρμάτινο πλαίσιο το οποίο δρά ως πολωτής. Ο άξονας διέλευσης είναι κάθετος στα σύρματα δηλ. από τον πολωτή αυτό διέρχεται μόνο η κατάσταση πόλωσης όπου το διάνυσμα E είναι κάθετο στα σύρματα. Τα ελεύθερα e - των συρμάτων τίθονται σε κίνηση στη διεύθυνση που τους επιβάλλει το διάνυσμα E. 1) Αν η κίνηση γίνεται κατά μήκος των συρμάτων, τότε η προσπίπτουσα ενέργεια μετατρέπεται σε θερμική. 2) Αν αντίθετα το διάνυσμα E ασκεί δύναμη στα e - κάθετα προς τα σύρματα, επειδή η κινητικότητά τους σε αυτή τη διεύθυνση είναι περιορισμένη, δεν έχουμε μετατροπή, σε μεγάλο ποσοστό, της προσπίπτουσας φωτεινής ενέργειας σε θερμική.

34 Τα φίλτρα από polaroid Τα φίλτρα polaroid (ανακαλύφθηκαν από τόν E. Ladd το 1932) μπορούν να θεωρηθούν σαν τέτοια πλέγματα τα οποία σχηματίζονται από πολυμερές που τείνεται (ώστε τα μόρια του πολυμερούς να διαταχθούν σε ευθείες παράλληλες γραμμές ακριβώς όπως τα σύρματα). Πάνω στα μόρια των υδρογονανθράκων προσροφώνται άτομα ιωδίου τα οποία παρέχουν τα απαραίτητα ελεύθερα ηλεκτρόνια. Ο πιο γνωστός κρύσταλλος που εμφανίζει αυτή την ιδιότητα είναι ημιπολύτιμος λίθος τουρμαλίνη.

35 4) Γραμμική Διπλοθλαστικότητα Αν υπάρχει μια ανισοτροπία (εξάρτηση από τη διεύθυνση) στην κινητικότητα των ηλεκτρονίων εμφανίζεται το φαινόμενο του διχρωϊσμού. Στην περίπτωση τώρα που υπάρχει μια ανισοτροπία στις δυνάμεις αλληλεπίδρασης των δέσμιων ηλεκτρονίων με τους πυρήνες, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη διαφορετικών δεικτών διάθλασης (άρα και διαφορετικών ταχυτήτων) για το διαδιδόμενο φως. z + x ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΑΝΑΛΟΓΟ Αν τα ελατήρια είναι ίδιας σκληρότητας τότε έχουμε ισότροπο ταλαντωτή Αν τα ελατήρια είναι διαφορετικής σκληρότητας τότε έχουμε ανισοτροπικό ταλαντωτή. y

36 Αλληλεπίδραση του φωτός με ένα διπλοθλαστικό μέσο Η επίδραση ενός διπλοθλαστικού μέσου στο διαδιδόμενο φως εξαρτάται από τη σχέση που έχει η προσπίπτουσα δέσμη με τον οπτικό άξονα του διπλοθλαστικού μέσου. 1η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ (Η διεύθυνση διάδοσης του φωτός είναι παράλληλη προς τον οπτικό άξονα) ΦΥΣΙΚΟ ΦΩΣ Και οι δύο συνιστώσες (που αντιπροσωπεύουν τις δύο ανεξάρτητες καταστάσεις πόλωσης) είναι κάθετες στον οπτικό άξονα (Ο.Α.). Θα διαδίδονται λοιπόν με την ίδια ταχύτητα, οπότε θα εξέρχεται από το υλικό μη πολωμένο φως. ΦΥΣΙΚΟ ΦΩΣ 2η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ (Η διεύθυνση διάδοσης του φωτός είναι κάθετη προς τον οπτικό άξονα) 3η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ (Η διεύθυνση διάδοσης του φωτός σχηματίζει τυχαία γωνία με τον οπτικό άξονα) ΦΥΣΙΚΟ Ο.Α. Ο.Α. Ο.Α. Η μια από τις δύο συνιστώσες (που αντιπροσωπεύουν τις δύο ανεξάρτητες καταστάσεις πόλωσης) είναι κάθετη στον οπτικό άξονα (Ο.Α.) και η άλλη παράλληλη. Θα διαδίδονται λοιπόν με διαφορετικές ταχύτητες και κατά την έξοδό τους από το υλικό θα υπάρχει μια διαφορά φάσης μεταξύ τους. ΦΩΣ ΕΚΤΑΚΤΗ ΤΑΚΤΙΚΗ Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται το φαινόμενο της ΔΙΠΛΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ δηλαδή προσπίπτουσα δέσμη χωρίζεται σε δύο δέσμες που ονομάζονται ΤΑΚΤΙΚΗ και ΕΚΤΑΚΤΗ αντιστoίχως. Μάλιστα οι δύο αυτές δέσμες είναι γραμμικά πολωμένες.

37

38 Η διπλοθλαστικότητα του ασβεστίτη Η διπλοθλαστικότητα στην περίπτωση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι είναι διαφορετική η συμπεριφορά των e - όταν το ηλεκτρικό πεδίο βρίσκεται στο επίπεδο που ορίζει η ομάδα CO 3 και διαφορετκή όταν είναι κάθετο στο επίπεδο αυτό. Προβολή της δομής του ασβεστίτη (CaCO 3 ) σε οριζόντιο επίπεδο. Η ομάδα CO 3 ορίζει ένα επίπεδο. Κάθετα σε αυτό το επίπεδο ορίζεται ο οπτικός άξονας του κρυστάλλου.

39 ΙΔΕΑΤΟ ΔΙΧΡΩΪΚΟ ΜΕΣΟ ΙΔΕΑΤΟ ΔΙΠΛΟΘΛΑΣΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΔΟΜΕΝΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ (ΑΞΟΝΑΣ ΔΙΕΛΕΥΣΗΣ) ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΔΟΜΕΝΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ (ΟΠΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ) ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΙΣΟΣΤΡΟΠΟ ΜΕΣΟ ΔΙΑΔΟΣΗΣ

40 Καταστάσεις Πόλωσης του Φωτός Ι Η πιο απλή κατάσταση πόλωσης είναι η γραμμική. ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ Εικόνα του κύματος από το πλάι z y x z y x Εικόνα του κύματος από μπροστά z y z y Στα σχήματα φαίνεται η διεύθυνση ταλάντωσης του διανύσματος του ηλεκτρικού πεδίου.

41 Καταστάσεις Πόλωσης του Φωτός ΙΙ Μπορεί να προκύψει γραμμικά πολωμένο φως, σε τυχαία διεύθυνση, από τη σύνθεση κατακόρυφα και οριζόντια πολωμένου φωτός αρκεί αυτά: 1) Να μην έχουν διαφορά φάσης και 2) Να έχουν την ίδια συχνότητα. y y z z x Αλλάζοντας μάλιστα τη σχέση των πλατών αλλάζει η διεύθυνση της πόλωσης. EMANIM

42 Καταστάσεις Πόλωσης του Φωτός ΙΙΙ Στην περίπτωση τώρα που το κατακόρυφο και το οριζόντιο γραμμικά πολωμένο κύμα έχουν: 1) Ίδια πλάτη 2) Διαφορά φάσης (Δφ) 90 ή 90 τότε προκύπτει κυκλικά πολωμένο φως. ΔΕΞΙΟΣΤΡΟΦΑ ΚΥΚΛΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ (Δφ = 90 ) ΑΡΙΣΤΕΡΟΣΤΡΟΦΑ ΚΥΚΛΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ (Δφ = - 90 ) Εικόνα από το πλάι Εικόνα από εμπρός

43 Καταστάσεις Πόλωσης του Φωτός ΙV Στην περίπτωση σύνθεσης κατακόρυφα και οριζόντια πολωμένου φωτός όπου, είτε η διαφορά φάσης είναι διαφορετική από 0 ή 90, είτε τα δύο κύματα έχουν διαφορετικά πλάτη προκύπτει ελλειπτικά πολωμένο φως. ΔΕΞΙΟΣΤΡΟΦΑ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣΤΡΟΦΑ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ Εικόνα από το πλάι Εικόνα από εμπρός

44 ΚΥΚΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ Κυκλική (ελλειπτική) πόλωση: το διάνυσμα του ηλεκτρικού πεδίου κινείται στο εγκάρσιο προς τη διεύθυνση διάδοσης του κύματος επίπεδο, ώστε η άκρη του να διαγράφει κύκλο (ή έλλειψη). Η συγκεκριμένη κατάσταση πόλωσης προκύπτει από τις x και y συνιστώσες του διανύσματος όταν αυτές έχουν διαφορά φάσης ίση με 90 (αν κάποια στιγμή η y συνιστώσα έχει μέγιστη τιμή, τότε η x συνιστώσα είναι ίση με το μηδέν, και καθώς η y συνιστώσα μειώνεται, η x θα αυξάνεται, φθάνοντας μάλιστα τη μέγιστη τιμή της όταν η y μηδενίζεται κ.ο.κ.) E M A N I M

45 ΚΥΚΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ Κυκλική πόλωση: Τα μέτρα των x και y συνιστωσών είναι ίσα. Το πέρας του διανύσματος του συνολικού ηλεκτρικού πεδίου διαγράφει κύκλο στο εγκάρσιο στη διεύθυνση διάδοσης του κύματος επίπεδο. Ελλειπτική πόλωση: οι δύο συνιστώσες x και y δεν είναι ίσες. Η πραγματική διαδρομή που διαγράφει το πέρας του ηλεκτρικού πεδίου στον χώρο είναι μια κυκλική (ή αντιστοίχως ελλειπτική) έλικα, καθώς ταυτόχρονα με την περιστροφή του E, το κύμα διαδίδεται προς μια κατεύθυνση. όπου Ε 0x, Ε 0y είναι τα πλάτη των ηλεκτρικών πεδίων. Θεωρούμε ότι το Ε x προηγείται του Ε y κατά 90. Χρησιμοποιώντας την: η οποία είναι εξίσωση έλλειψης. Αν τα δύο πλάτη είναι ίσα μεταξύ τους (Ε 0x = Ε 0y = Ε 0 ), τότε γίνεται εξίσωση κύκλου:

46 ΚΥΚΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ Aν η διαφορά φάσης των δύο αρχικών κυμάτων είναι θετική ή αρνητική, το προκύπτον κυκλικά πολωμένο φως θα είναι δεξιόστροφο ή αριστερόστροφο. Δεξιόστροφο: το κυκλικά πολωμένο φως του οποίου το διάνυσμα του ηλεκτρικού πεδίου, E, για έναν παρατηρητή που βλέπει το κύμα να κατευθύνεται προς αυτόν, στρέφεται κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού (αριστερόστροφο όταν στρέφεται κατά την αντίθετη φορά).

47 Μια Αλλαγή Οπτικής Η μέχρι στιγμής ανάλυση βασίστηκε σε δύο ανεξάρτητες γραμμικές καταστάσεις πόλωσης (οριζόντια & κατακόρυφη) και τη σύνθεσή τους. Μπορεί να αποδειχθεί ότι η ίδια ανάλυση μπορεί να επιτευχθεί στη βάση δύο ανεξάρτητων κυκλικών καταστάσεων πόλωσης (δεξιόστροφη & αριστερόστροφη). ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ: Ανάκλαση ΚΥΚΛΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΩΣΗΣ: Διέλευση του φωτός από οπτικά ενεργές ουσίες. Το βασικότερο σημείο που μας ενδιαφέρει είναι ότι η σύνθεση δεξιόστροφα και αριστερόστροφα πολωμένου φωτός με τα ίδια πλάτη οδηγεί σε γραμμικά πολωμένο φως. EMANIM

48 Αλληλεπίδραση του Φωτός με την Ύλη I Κατά τη διέλευση του φωτός από την ύλη συμβαίνουν δύο βασικά φαινόμενα. ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ Η ένταση του φωτός (δηλ. ουσιαστικά το πλάτος του κύματος) μειώνεται. ΕΛΑΤΤΩΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ Η ταχύτητα του φωτός μειώνεται.

49 Αλληλεπίδραση του Φωτός με την Ύλη II ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ Το φαινόμενο περιγράφεται από την απορρόφηση Α. I0 I όπου: A log C η συγκέντρωση I 0 I το μήκος του δείγματος ε γραμμομοριακός συντελεστής απορρόφησης C Νόμος Beer-Lambert. ΕΛΑΤΤΩΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ Το φαινόμενο περιγράφεται από το δείκτη διάθλασης n. n c 0 c όπου: c 0 η ταχύτητα του φωτός στο κενό και c η ταχύτητα του φωτός στο υλικό.

50 Κυκλικός Διχρωϊσμός & Κυκλική Διπλοθλαστικότητα ΜΕΣΟ ΔΙΑΔΟΣΗΣ Το μέσο διάδοσης απορροφά σε διαφορετικό βαθμό το δεξιόστροφα και το αριστερόστροφα πολωμένο φως Το δεξιόστροφα και το αριστερόστροφα πολωμένο φως διαδίδονται με διαφορετική ταχύτητα στο μέσο Το μέσο διάδοσης εμφανίζει διαφορετικές απορροφήσεις για το δεξιόστροφα (Α R ) και το αριστερόστροφα (A L ) πολωμένο φως Το μέσο διάδοσης εμφανίζει διαφορετικούς δείκτες διάθλασης για το δεξιόστροφα (n R ) και το αριστερόστροφα (n L ) πολωμένο φως Η διαφορά των δύο αυτών απορροφήσεων Α R A L ονομάζεται ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΔΙΧΡΩΪΣΜΟΣ (Circular Dichroism) Η διαφορά των δύο αυτών δεικτών διάθλασης n R n L ονομάζεται ΚΥΚΛΙΚΗ ΔΙΠΛΟΘΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ (Circular Birefringence)

51 Κυκλικός Διχρωϊσμός & Κυκλική Διπλοθλαστικότητα Η ύπαρξη κυκλικού διχρωϊσμού έχει ως αποτέλεσμα αν στην ουσία προσπέσει γραμμικά πολωμένο φως αυτό να μετατραπεί σε ελλειπτικά πολωμένο Η ύπαρξη κυκλικής διπλοθλαστικότητας έχει ως αποτέλεσμα αν στην ουσία προσπέσει γραμμικά πολωμένο φως να στραφεί το επίπεδο πόλωσής του Οριζόντια γραμμικά πολωμένο φως Οπτικά ενεργός ουσία Ελλειπτικά πολωμένο φως Οριζόντια γραμμικά πολωμένο φως ΚΟΚΚΙΝΟ: Αριστερόστροφα πολωμένο φως, Οπτικά ενεργός ουσία ΠΡΑΣΙΝΟ: Δεξιόστροφα πολωμένο φως (θεωρούμε ότι δεν απορροφάται καθόλου) Κατακόρυφα γραμμικά πολωμένο φως

52 Ε R (Δεξιόστροφα πολωμένο φως θεωρούμε ότι δεν απορροφάται καθόλου από το υλικό) Ε L - Ε R Κυκλικός Διχρωϊσμός & Κυκλική Διπλοθλαστικότητα Η ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΟΤΗΤΑ (ellipticity) του προκύπτοντος πολωμένου φωτός ορίζεται από την αντίστροφη εφαπτομένη του πηλίκου των ημιαξόνων της έλλειψης και αποδεικνύεται ότι συνδέεται με την τιμή του κυκλικού διχρωϊσμού μέσω της εξίσωσης: 2,3 A R AL 180 (σε μοίρες) 4 E arctan E Ε L + Ε R L L Ε L (Αριστερόστροφα πολωμένο φως) E E R R Η ΓΩΝΙΑ ΣΤΡΟΦΗΣ (optical rotation) του επιπέδου του πολωμένου φωτός είναι η γωνία που σχηματίζουν τα δύο επίπεδα πόλωσης και αποδεικνύεται ότι συνδέεται με την κυκλική διπλοθλαστικότητα μέσω της σχέσης: 180 R n L (σε μοίρες) n όπου το μήκος που διανύει το φως στο υλικό διάδοσης και το μήκος κύματός του. Εξερχόμενο από το μέσο διάδοσης γραμμικά πολωμένο φως Εισερχόμενο στο μέσο διάδοσης γραμμικά πολωμένο φως

53 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Ένα διάλυμα τυχαία προσανατολισμένων ασύμμετρων μορίων δεν παράγει εικόνα σε ένα πολωτικό μικροσκόπιο, αφού ως όλον είναι ισοτροπικό. Ωστόσο, τα ασύμμετρα μόρια έχουν κάποια επίδραση στην πόλωση του φωτός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απόκτηση πληροφοριών σχετικών με τη δομή τους. Τα ασύμμετρα μόρια έχουν αυτό που ονομάζουμε οπτική ενεργότητα και χαρακτηρίζονται από διαφορετικούς δείκτες διάθλασης για αριστερόστροφο και δεξιόστροφο κυκλικά πολωμένο φως. Τα ασύμμετρα μόρια αλληλεπιδρούν διαφορετικά με το αριστερόστροφο από ότι με το δεξιόστροφο κυκλικά πολωμένο φως, εξαιτίας της χειρομορφίας τους.

54 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Μια ουσία για να είναι οπτικά ενεργή θα πρέπει να υπάρχουν χρωμοφόρες που: 1) Θα εμφανίζουν χειρομορφία ή 2) Χωρίς να εφανίζουν χειρομορφία οι ίδιες, είναι τοποθετημένες σε μια χειρόμορφη διάταξη.

55 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Κάθε ουσία που εμφανίζει κυκλικό διχρωϊσμό ή κυκλική διπλοθλαστικότητα ονομάζεται ΟΠΤΙΚΑ ΕΝΕΡΓΗ. Στην πραγματικότητα είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που μια ουσία εμφανίζει τη μια ιδιότητα και όχι την άλλη. Έτσι αυτό που συμβαίνει είναι ότι αν σε μια τέτοια ουσία προσπέσει γραμμικά πολωμένο φως τότε: 1) Αφενός μεν το φως μετατρέπεται σε ελλειπτικά πολωμένο. 2) Αφετέρου ο μεγάλος ημιάξονας της έλλειψης έχει στραφεί και σχηματίζει γωνία με την κατεύθυνση πόλωσης του προσπίπτοντος φωτός.

56 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Το γραμμικά πολωμένο φως μπορεί να θεωρηθεί ως άθροισμα αριστερόστροφου και δεξιόστροφου κυκλικά πολωμένου φωτός. Όταν γραμμικά πολωμένο φως προσπέσει σε διάλυμα οπτικά ενεργών μορίων, η αριστερόστροφη συνιστώσα του θα αλληλεπιδρά με το διάλυμα διαφορετικά από ότι η δεξιόστροφη. Επομένως, μετά τη διέλευσή τους μέσα από το διάλυμα, οι συνιστώσες αυτές θα έχουν μεταβληθεί και επανασυνδεόμενες θα δώσουν διαφορετική πόλωση για το εξερχόμενο φως, σε σχέση με το εισερχόμενο. Αν το δείγμα δεν απορροφά φως, τότε το φως παραμένει γραμμικά πολωμένο, αλλά η διεύθυνση πόλωσής του στρέφεται, λόγω των διαφορετικών ενεργών οπτικών δρόμων για κάθε συνιστώσα της πόλωσης.

57 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Σύστημα, που αποτελείται από πολωτή και αναλυτή, των οποίων τα χαρακτηριστικά επίπεδα είναι κάθετα μεταξύ τους. Μετά απ' τον αναλυτή δεν εμφανίζεται φωτεινή δέσμη γιατί σημειώνεται απόσβεση. Aν μεταξύ πολωτή και αναλυτή τοποθετηθεί διάλυμα σακχάρου (οπτικώς ενεργή ουσία), μετά τον αναλυτή θα εμφανιστεί φωτεινή δέσμη παρά το ότι τα δύο χαρακτηριστικά επίπεδα εξακολουθούν να είναι κάθετα. Αυτό οφείλεται στην στροφή του επιπέδου του πολωμένου φωτός από το διάλυμα του σακχάρου.

58 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Τα μόρια που στρέφουν το πολωμένο φως προς τα αριστερά ονομάζονται αριστερόστροφα (levarotatory ή L) ενώ προς τα δεξιά δεξιόστροφα (dextrorotatory ή D). Όλες οι πρωτεΐνες και τα περισσότερα άλλα βιολογικά μόρια, βρίσκονται στη φύση μόνο στη μορφή L.

59 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Οπτικώς ενεργά υλικά είναι: - Kρύσταλλοι οργανικών και ανόργανων ενώσεων που οφείλουν τη στροφική τους ικανότητα στην εσωτερική δομή του κρυστάλλου. - Oργανικές ενώσεις υγρές, ή διαλύματα που οφείλουν τη στροφική τους ικανότητα στην δομή του μορίου. Δεξιόστροφα υλικά είναι π.χ. τα: καλμοσάκχαρο, μαλτόζη, δεξτρόζη, άμυλο, δεξτρίνη, γλυκογόνο, τρυγικό οξύ (δ) και τα άλατά του, μηλικό οξύ κ.λ.π. Αριστερόστροφα είναι π.χ. τα: λεβουλόζη, μανίτης,τρυγικό οξύ (α) και τα άλατά του, κινίνη, μορφίνη, στρυχνίνη, νικοτίνη κ.λ.π.

60 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Για να εξαφανιστεί πάλι το φως πρέπει ο αναλυτής να στραφεί κατά γωνία Δθ. Aν η στροφή αυτή γίνει κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού, το υλικό ονομάζεται δεξιόστροφο, ενώ στην αντίθετη περίπτωση αριστερόστροφο. Tο πείραμα απέδειξε ότι η γωνία στροφής Δθ είναι ανάλογη του μήκους l που διανύει το φως μέσα στην ενεργό ουσία: Δθ = β l O συντελεστής β ονομάζεται στροφική ικανότητα και εξαρτάται από το μήκος κύματος του φωτός που χρησιμοποιήθηκε και τη φύση της ουσίας. Aν η οπτικά ενεργός ουσία είναι διάλυμα, το β εξαρτάται και από τη συγκέντρωση του διαλύματος. Δηλαδή: β = α C

61 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση Tο α ονομάζεται ειδική στροφική ικανότητα και εξαρτάται από τη φύση της διαλυμένης ουσίας, το μήκος κύματος του φωτός και τη θερμοκρασία. Aν το β αντικατασταθεί στην προηγούμενη σχέση προκύπτει: Δθ = α l C Aν θο και θ είναι οι ενδείξεις του γωνιομετρικού κύκλου του οργάνου για πλήρη απόσβεση του φωτός χωρίς διάλυμα και με διάλυμα, αντίστοιχα, τότε: Δθ = θ - θο και η τελευταία σχέση γίνεται: θ = θο + αlc Eπειδή συνήθως το θ εκφράζεται σε μοίρες, το l σε cm και το C σε Μ (moles/lt, π.χ. 0.5 M, 1.0 M, κ.λ.π), το α εκφράζεται σε: cm( moles / lt)

62 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση

63 Οπτικώς Ενεργά Υλικά Εργαστηριακή Άσκηση 1. Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι: α) να παράγουμε πολωμένο φως για την μελέτη κινητικής αντιδράσεως β) να μπορούμε να αντιστοιχούμε ενδείξεις της κλίμακας του οργάνου σε μήκη κύματος. γ) να διαπιστώσουμε αν η ουσία είναι οπτικώς ενεργή δ) να υπολογίσουμε άγνωστη συγκέντρωση σακχάρου με χρήση πολωσιμετρίας. 2. Πολωμένο φως που περνάει μέσα από ένα διάλυμα μαλτόζης στρέφεται κατά θ=30º. Αν διπλασιάσουμε την συγκέντρωση μαλτόζης τι θα συμβεί? α) η νέα γωνία θ είναι 30º β) η νέα γωνία θ είναι 60º γ) η νέα γωνία θ είναι 15º δ) η νέα γωνία θ είναι -30º

64 Φασματοσκοπική τεχνική κυκλικού διχρωϊσμού (Circular Dichroism - CD)

65 Tι μετράμε από όλες τις προηγούμενες ποσότητες; Σε μια οπτικά ενεργό ουσία μπορούμε λοιπόν να μετρήσουμε ΤΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟ ΔΙΧΡΩΪΣΜΟ Α R A L n R -n L ΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ 2,3 A R AL 4 ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΥΠΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΓΙΑ ΦΩΣ 300 nm ΚΑΙ ΔΕΙΓΜΑ ΠΑΧΟΥΣ 1 cm ' 2 2 ' d ' ' ' 2 d ' ΔΙΠΛΟΘΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 180 n R n L ΤΗ ΓΩΝΙΑ ΣΤΡΟΦΗΣ nr nl ( λόγος ημιαξόνων) A R A L 0,01 1, ,01 ( b 4 1,76 10 ) a Στην πραγματικότητα δεν απαιτείται να μετρήσουμε ξεχωριστά την ελλειπτικότητα και τη γωνία στροφής καθώς αυτές συνδέονται μέσω των μετασχηματισμών Knoning-Kramer.

66 ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CD

67 Που οφείλεται ο κυκλικός διχρωϊσμός στις πρωτεΐνες; Οι πρωτείνες αποτελούνται από αμινοξέα που (με την εξαίρεση της γλυκίνης) είναι οπτικά ενεργά καθώς έχουν ασύμμετρο άτομο C. COOH COOH R C H NH 2 Εκτός όμως από τα αμινοξέα, τα στοιχεία της δευτεροταγούς δομής (α-έλικα, β πτυχωτή επιφάνεια) επιβάλλουν επιπλέον χειρομορφία στο μόριο της πρωτεΐνης. Επιπλέον, είναι δυνατόν να δώσουν σήμα κυκλικού διχρωϊσμού πρόσθετες ομάδες που συνδέονται σε μια πρωτεΐνη (π.χ. ομάδα της αίμης κ.ο.κ.) Τέλος σε ορισμένες περιοχές του φάσματος είναι δυνατόν να δίνουν σήμα κυκλικού διχρωισμού οι πλευρικές ομάδες των αμινοξέων (κυρίως η τρυπτοφάνη και η τυροσίνη). H 2 N C H R

68 «Παράθυρα» του φάσματος στα οποία μελετάμε τις πρωτεΐνες Όλες αυτές οι συνεισφορές εμφανίζονται σε διαφορετικά τμήματα του φάσματος όπως φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί. Μήκος Κύματος (nm) ΜΑΚΡΑ ΠΕΡΙΟΧΗ (far UV) ΕΓΓΥΣ ΠΕΡΙΟΧΗ (near UV) ΕΓΓΥΣ ΥΠΕΡΥΘΡΟ & ΟΡΑΤΟ (near UV - visible) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΧΡΩΜΟΦΟΡΑ ΔΕΥΤΕΡΟΤΑΓΗΣ ΔΟΜΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΟΜΑΔΕΣ

69 Μελέτη της δευτεροταγούς δομής των πρωτεϊνών Ι Στα παρακάτω τρία σχήματα φαίνεται το CD φάσμα για την περίπτωση πολυπεπτιδικών αλυσίδων όταν η δευτεροταγής δομή αυτών είναι γνωστή. α - έλικα β πτυχωτή επιφάνεια τυχαίο σπείραμα

70 Μελέτη της δευτεροταγούς δομής των πρωτεϊνών ΙΙ Μπορούμε λοιπόν να θεωρήσουμε ότι το CD φάσμα (ή η ελλειπτικότητα) μιας πρωτεΐνης είναι γραμμικός συνδυασμός των φασμάτων που δίνουν τα στοιχεία δευτεροταγούς δομής της δηλαδή ισχύει: ] a [ ] [ ] rc [ rc ] [ όπου a,, rc τα ποσοστά α-έλικας, β πτυχωτής επιφάνειας και τυχαίου σπειράματος ενώ,, rc τα αντίστοιχα φάσματα. Στην πραγματικότητα βέβαια το πρόβλημα που τίθεται είναι το αντίστροφο. Δηλαδή έχουμε στη διάθεσή μας το CD φάσμα μιας πρωτεΐνης και καλούμαστε να προσδιορίσουμε τη διαμόρφωσή της.

71 Μελέτη της διαμόρφωσης των πρωτεϊνών ΙΙ Για να γίνει κάτι τέτοιο αρκεί να επιλέξουμε τρείς τιμές από το CD φάσμα της πρωτεΐνης και να λύσουμε ένα σύστημα 3 εξισώσεων με τρείς αγνώστους (τα a,, rc ). Στην πραγματικότητα αυτό που γίνεται είναι ότι χρησιμοποιούμε ολόκληρο το φάσμα και με μεθόδους ελαχίστων τετραγώνων υπολογίσουμε τις περισσότερο αξιόπιστες τιμές των ποσοστών. Οι τιμές των,, rc που χρησιμοποιούμε μπορεί να προέρχονται είτε από πολυπεπτιδικές αλυσίδες αποτελούμενες από ένα αμινοξύ, είτε από ένα σύνολο γνωστών πρωτεΐνών. α-χυμοθριψίνη α-έλικα ( a ) β πτυχωτή επιφάνεια ( ) τυχαίο σπείραμα ( rc ) 8% 22% 70% Κρυσταλλογραφία 12% 23% 65% CD με βάση πολυπεπτιδικές αλυσίδες 20% 20% 60% CD με βάση ένα σύνολο πρωτεΐνών

72 πρωτεΐνη μυοσφαιρίνη από σπέρμα φάλαινας Η βέλτιστη προσαρμογή στα πειραματικά δεδομένα επιτυγχάνεται με τον κατάλληλο συνδυασμό των τριών πρότυπων καμπύλων που αποκαλύπτει την αναλογία, στη δευτεροταγή δομή της πρωτεΐνης, των δομικών στοιχείων που αυτές περιγράφουν.

73 θ (mdeg) Παρακολούθηση δομικών αλλαγών στις πρωτεΐνες I Αν μεταβάλλουμε το ph ή τη θερμοκρασία συμβαίνει μετουσίωση της πρωτεΐνης (δηλ. η πρωτεΐνη χάνει τη λειτουργικότητά της αποδιατασσόμενη). Όμως η αποδιατεταγμένη πρωτεΐνη έχει διαφορετικό CD φάσμα από το φάσμα που έχει η λειτουργική μορφή θ=20 o C θ=66 o C λ (nm)

74 Θ 220 (mdeg) Παρακολούθηση δομικών αλλαγών στις πρωτεΐνες II Μπορούμε λοιπόν να επιλέξουμε ένα ορισμένο μήκος κύματος (και πιο συγκεκριμένα εκείνο στο οποίο η διαφορά στην ελλειπτικότητα είναι μέγιστη) και να παρακολουθήσουμε πως αλλάζει η τιμή της ελλειπτικότητας ως συνάρτηση της θερμοκρασίας (ή του ph) Temperature ( o C)

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα.

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα. Γραµµικά πολωµένο ηλεκτροµαγνητικό κύµα. Νόµος του Malus Η κλασσική κυµατική θεωρία του φωτός µοντελοποιεί το φως (ή ένα τυχόν ηλεκτροµαγνητικό κύµα κατ επέκταση), στον ελεύθερο χώρο, ως ένα εγκάρσιο ηλεκτροµαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμικώς πολωμένα κύματα σε κάθετο επίπεδο

Γραμμικώς πολωμένα κύματα σε κάθετο επίπεδο ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΔΙΧΡΩΙΣΜΟΣ Γραμμικώς πολωμένα κύματα σε κάθετο επίπεδο όταν το διάνυσμα του ηλεκτρικού πεδίου ταλαντεύεται κατά μήκος μιας ίσιας γραμμής τότε τα κύματα λέγονται επίπεδα ή γραμμικώς πολωμένα Γραμμικώς

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα στην τάξη. Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία

Μέσα στην τάξη. Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία Παναγιώτης Λάζος Η οπτική είναι ένας μάλλον περιθωριοποιημένος κλάδος της Φυσικής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

5. Συμμετρία, Πολικότητα και Οπτική Ενεργότητα των μορίων

5. Συμμετρία, Πολικότητα και Οπτική Ενεργότητα των μορίων 5. Συμμετρία, Πολικότητα και Οπτική Ενεργότητα των μορίων ιδακτικοί στόχοι Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης του κεφαλαίου αυτού θα μπορείτε να... o προβλέπετε με βάση τη συμμετρία αν ένα μόριο έχει μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα διάλεξης

Περιεχόμενα διάλεξης 7η Διάλεξη Οπτικές ίνες Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 1 Περιεχόμενα διάλεξης Διασπορά Πόλωσης Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. Page 1 Πόλωση Γενική θεωρία Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 3 Μηχανικό ανάλογο Εγκάρσια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη του ηλεκτροοπτικού φαινομένου (φαινόμενο Pockels) σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για κρύσταλλο KDP και ο προσδιορισμός της τάσης V λ/4. Στοιχεία Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 Στις ημιτελείς προτάσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης. Προτεινόμενα Θέματα

Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης. Προτεινόμενα Θέματα Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Προτεινόμενα Θέματα Θέμα ο Ένα σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση πλάτους Α. Η φάση της ταλάντωσης μεταβάλλεται με το χρόνο όπως δείχνει το παρακάτω σχήμα : φ(rad) 2π π 6

Διαβάστε περισσότερα

Πόλωση ηλεκτρικού πεδίου

Πόλωση ηλεκτρικού πεδίου ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 15 2. Άσκηση 2 Πόλωση ηλεκτρικού πεδίου 2.1 Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την πόλωση των µικροκυµάτων και την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ Κύματα που t x t x σχηματίζουν το y1 = A. hm2 p ( - ), y2 = A. hm2 p ( + ) T l T l στάσιμο Εξίσωση στάσιμου c κύματος y = 2 A. sun 2 p. hm2p t l T Πλάτος ταλάντωσης c A = 2A sun 2p l Κοιλίες,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ Θέμα1: Α. Η ταχύτητα διάδοσης ενός ηλεκτρομαγνητικού κύματος: α. εξαρτάται από τη συχνότητα ταλάντωσης της πηγής β. εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α) Για κάθε μία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό. ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 Α) γ Α) β Α)γ Α4) γ Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Β n a n ( ύ) a n (), ( ύ ) n

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΗΣ ΘΕΤΙΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΗΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΕΙΟΥ Θέμα ο. ύλινδρος περιστρέφεται γύρω από άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας του με γωνιακή ταχύτητα ω. Αν ο συγκεκριμένος κύλινδρος περιστρεφόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 015 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 6 Απριλίου 015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) Θέμα 1 ο Α. Σε ιδανικό κύκλωμα ηλεκτρικών ταλαντώσεων LC σε κάποια χρονική στιγμή που το ρεύμα στο κύκλωμα είναι ίσο με το μισό της μέγιστης τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Αφού επαναληφθεί το τυπολόγιο, να γίνει επανάληψη στα εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ερωτήσεις: (Από σελ. 7 και μετά)

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r

r r r r r r r r r r r ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης. Στα θέματα 1 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες.

Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης. Στα θέματα 1 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες. Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης Θέμα ο Στα θέματα 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες. ) Στο σχήμα φαίνεται το στιγμιότυπο ενός τρέχοντος αρμονικού κύματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ Το φασματοφωτόμετρο αποτελεί το πιο διαδεδομένο όργανο των βιοχημικών εργαστηρίων. Χρησιμοποιείται για την μέτρηση της συγκέντρωσης ουσιών μέσα σε ένα υγρό διάλυμα π.χ. για την μέτρηση του

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΜΑΤΑ Θέματα Εξετάσεων

ΚΥΜΑΤΑ Θέματα Εξετάσεων ΚΥΜΑΤΑ. Θέματα Εξετάσεων 1 ΚΥΜΑΤΑ Θέματα Εξετάσεων 1) Το μήκος κύματος δύο κυμάτων που συμβάλλουν και δημιουργούν στάσιμο κύμα είναι λ. Η απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών δεσμών του στάσιμου κύματος θα είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Το οπτικό μικροσκόπιο II

Το οπτικό μικροσκόπιο II Το οπτικό μικροσκόπιο II Παρατήρηση βιολογικών δειγμάτων Τα βιολογικά δείγματα (κύτταρα, βακτήρια, ζύμες, ιστοί, κ.λ.π.) και τα συστατικά τους είναι σχεδόν διαφανή Για την παρατήρησή τους πρέπει να δημιουργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΚΥΜΑΤΑ Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασµένες; α Η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει µήκη κύµατος µεγαλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 4 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) Θέµα 1 ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) 1.1 Πολλαπλής επιλογής A. Ελαστική ονοµάζεται η κρούση στην οποία: α. οι ταχύτητες των σωµάτων πριν και µετά την κρούση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΧΧ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΠΟΛΩΜΕΝΟΥ ΦΩΤΟΣ - ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ FRESNEL

ΑΣΚΗΣΗ ΧΧ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΠΟΛΩΜΕΝΟΥ ΦΩΤΟΣ - ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ FRESNEL ΑΣΚΗΣΗ ΧΧ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΠΟΛΩΜΕΝΟΥ ΦΩΤΟΣ - ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ FRESNEL ΧΧ.1 Σκοπός Σκοπός αυτής της άσκησης είναι η μελέτη της συμπεριφοράς του γραμμικά πολωμένου φωτός, όταν ανακλάται σε επίπεδη επιφάνεια διηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Αν σε ένα ελεύθερο σώμα που είναι αρχικά ακίνητο ασκηθεί δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1- Α4 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ Θέμα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή πρόταση, χωρίς δικαιολόγηση. 1. Α) Φορτία που κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 MAΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο : 1. Ένας ομογενής δίσκος περιστρέφεται γύρω από σταθερό άξονα με στροφορμή μέτρου L. Αν διπλασιάσουμε το μέτρο της στροφορμής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ZHTHMA Στις ερωτήσεις έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. 3π x = Aημ(ωt+ ) 2. Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Α. 3π x = Aημ(ωt+ ) 2. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο το φως Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ 1. Ποια είναι η συμβολή του φωτός στην ύπαρξη ζωής στον πλανήτη μας; Το φως ήταν και είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣΣΕΛΙ ΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα