Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ"

Transcript

1

2 Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ 1.1. Εισαγωγή: Περιβαλλοντική Ρύπανση Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες μετά τη βιομηχανική επανάσταση προκάλεσαν ευρύτατης κλίμακας ρύπανση, υποβάθμισης οικοσυστημάτων, μείωση της βιοποικιλότητας, ερημοποίηση εδαφών, υπερεκμετάλλευσης φυσικών πόρων και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Από τις στατιστικές του 20 ου αιώνα γίνονται προφανείς οι σημαντικές μεταβολές που επιτελέσθηκαν από την ανάπτυξη των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Ο παγκόσμιος πληθυσμός από 1 δισεκατομμύριο το 1820 αυξήθηκε αλματωδώς από 2,5 δισεκατομ. το 1950 σε 6.2 δισεκατομ. το Η αύξηση του πληθυσμού οδήγησε στην αστυφιλία. Η αστικοποίηση δημιούργησε σημαντικά προβλήματα ρύπανσης (κατοικίες, δρόμοι, υποδομές) και συνέβαλε στην υποβάθμιση της υπαίθρου με την εκμηχάνιση της γεωργίας. Ο ολικός παγκόσμιος αστικός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 14 φορές τα τελευταία 100 χρόνια. Η παγκόσμια οικονομία σε απόλυτους αριθμούς αυξήθηκε κατά 14 φορές και η βιομηχανική παραγωγή κατά 40 φορές τα τελευταία 100 χρόνια. 1

3 Η χρήση ενέργειας αυξήθηκε κατά 13 φορές λόγω της υψηλής κατανάλωσης και του εξηλεκτρισμού πολλών χρήσεων με αντίστοιχη αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2) αυξήθηκαν κατά 17 φορές γιατί η παραγωγή ενέργειας και οι μεταφορές με τη χρήση υγρών καυσίμων καταναλώνουν ολοένα και περισσότερα ενεργειακά καύσιμα. Η μεγάλη αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα έχει προκαλέσει το ανησυχητικό πρόβλημα του φαινόμενου του θερμοκηπίου με αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας με σημαντικές επιπτώσεις στις κλιματικές μεταβολές για τον πλανήτη. Η κατανάλωση πετρελαίου από 250 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι το 1800 και 800 εκατ. Μ.τ. το 1900 αυξήθηκε εκθετικά σε εκατ. Μ.τ. το 2000 και αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, με την τιμή των υγρών καυσίμων να έχει αυξηθεί εκθετικά σε 100 δολάρια. Η παραγωγή κάρβουνου ως καυσίμου, παρά την αντικατάστασή του με πετρέλαιο, αυξήθηκε κατά 7 φορές τα τελευταία 100 χρόνια. Η ατμοσφαιρική ρύπανση σε απόλυτους αριθμούς όγκου αέριων και σωματιδιακών εκπομπών αυξήθηκε κατά 5 φόρες στον 20 ο αιώνα. Η αύξηση του διοξειδίου του θείου (SO 2) ήταν ανάλογη κατά 13 φορές (από το θείο που περιέχουν τα καύσιμα). Η αύξηση των εκπομπών μόλυβδου (Pb) αυξήθηκαν κατά 8 φορές. Η κατανάλωση γλυκού νερού για πόσιμο, ύδρευση, γεωργική χρήση κλπ, αυξήθηκε κατά 9 φορές, ενώ συγχρόνως προκλήθηκε εκτεταμένη ρύπανση υδάτων και υδάτινων συστημάτων από υγρά και στερεά απόβλητα (αστικά, βιομηχανικά). Σε πολλές περιοχές οι πηγές και τα διαθέσιμα αποθέματα νερού έχουν εξαντληθεί ή μειωθεί δραματικά. Η παγκόσμια αλιευτική δραστηριότητα αυξήθηκε κατά 35 φορές για να ανταποκριθεί στις διατροφικές ανάγκες, με σοβαρή υποβάθμιση πολλών 2

4 θαλάσσιων και λιμναίων αλιευμάτων. Η κτηνοτροφία αυξήθηκε επίσης αλματωδώς με τον αριθμό των εκτρεφόμενων αγελάδων να έχει πενταπλασιασθεί, ενώ ο αριθμών των χοίρων έχει αυξηθεί κατά 9 φορές (τα τελευταία 100 χρόνια). Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις διπλασιάσθηκαν (αν και η παραγωγικότητα ήταν πολύ μεγαλύτερη για να ανταποκριθεί στις διατροφικές ανάγκες του αυξημένου πληθυσμού). Τα τελευταία 100 χρόνια έχει προκληθεί σημαντική μείωση πτηνών και θηλαστικών, μεγάλων κητωδών (φάλαινες κατά 85%), δασών (κατά 20%) και σημειώθηκαν σημαντικές υποβαθμίσεις ευαίσθητων οικοσυστημάτων. Τα στοιχεία αυτά καταγράφονται εδώ και πολλές δεκαετίες σε τεκμηριωμένες περιβαλλοντικές εκθέσεις της UNEP (United Nations Environmental Programme, Global Environment Outlook) και του γνωστού επιστημονικού αμερικανικού περιοδικού Science. 1,2 Τα τελευταία χρόνια γίνονται έχουν ξεκινήσει συστηματικές καταγραφές των οικοσυστημάτων του πλανήτη και εκτίμηση της κατάστασης και της πορείας μέσα από τις κλιματικές αλλαγές και τις ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Το Millennium Ecosystem Assessment (MEA) σχεδιάστηκε από επιστήμονες από πανεπιστήμια των ΗΠΑ (οικολόγοι, περιβαλλοντολόγοι, κλπ) και άλλων χωρών για να καταγράψουν και να εκτιμήσουν την κατάσταση των οικοσυστημάτων στον πλανήτη. Τα οικοσυστήματα και η βιοιποικιλότητα που περικλείουν θεωρούνται ακρογωνιαίοι παράγοντες της υγείας του περιβάλλοντος σε παγκόσμια κλίμακα και της ισορροπίας των έμβιων όντων με το άβιο περιβάλλον. 3-5 Η συντήρηση και βελτίωση της βιωσιμότητα των οικοσυστημάτων και των φυσικών πόρων θεωρείται πολύ σημαντικές παράμετροι για τη αειφόρο ανάπτυξη και το μέλλον του πλανήτη

5 Τα τελευταία χρόνια πολυάριθμες εκδόσεις έχουν προσδιορίσει τις βασικές αρχές που πρέπει να ακολουθηθούν για την αποτροπή της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος και τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στα οικοσυστήματα και στους φυσικούς πόρους. Σημαντική θέση στις εκδόσεις αυτές έχουν οι ετήσιες εκδόσεις του Worldwatch Institute (Brow Lester). State of the World (2004, 2005, 2006, 2007) που τα τελευταία χρόνια μεταφράζονται στην Ελλάδα (Ευώνυμος βιβλιοθήκη, Αθήνα), και Vital Signs με στατιστικές για διάφορες περιβαλλοντικές εξελίξεις. 9,10 Επίσης, πολυάριθμες εκδόσεις τα τελευταία χρόνια έχουν προβάλλει και τεκμηριώσει με επιστημονικές έρευνες τα βασικά περιβαλλοντικά προβλήματα, τις ανθρωπογενείς επεμβάσεις και τις προτεραιότητες για διαχείριση και συντήρηση των ευαίσθητων οικοσυστημάτων και φυσικών πόρων Για πρόσφατες βιβλιογραφικές πηγές και στατιστικά δεδομένα για το περιβάλλον και την περιβαλλοντική ρύπανση σε παγκόσμια και Ευρωπαϊκή κλίμακα οι καλύτερες πηγές είναι: i. World Resources Institute (Washington DC, USA) publications/world resources. WRI: Earth Trends Environmental Information (http://earthtrends.wri.org), 2008 (coastal & marine ecosystems, energy resources, biodiversity, forests, grasslands, population, health, etc). ii. Organization of Economic and Co-operation and Development: OECD Environmental Data Compendium (www.oecd.org/), Paris, 2008 he State of the Environment). iii. European Union: EUROSTAT, European Environment Agency (EEA), EIONET (ec.europa.eu/environment/indicators/index_en.htm), (List of environmental indicators. 4

6 Βιβλιογραφία 1. UNEP. Global Environment Outlook. No 4. Earthscan, London, No1 (1999), No.2 (2000), No. 3 (2002), No.4 (2007). 2. Kennedy D. (ed). State of the Planet, Island Press and Science journal (AAAS), Washington DC, Dobson AP, Bradshaw AD, Baker AJM. Hopes for the future: restoration ecology and conservation biology. Science 277:515517, Brooks TM, Mittermeier RA, de Fonseca GAB, et al. Global biodiversity conservation priorities. Science 313:58-60, Carpenter SR, DeFries R, Dietz T, Mooney HA, Polasky S, Reid WV, Scholes RJ. Millennium ecosystem assessment: research nedds. Science 314: , Morgules CR, Pressey RL. Systematic conservation planning. Nature 405: , Ogden JC. Maintaining diversity in the oceans. Environment 43:29-37, Loreau M, Naeem S, Incausti P, et al. Biodiversity and ecosystem functioning: current knowledge and future challenges. Science 294: , Worldwatch Institure. The State of the World, Worldwatch Institute publs, New York, (μετάφραση και έκδοση των ετήσιων «Η Κατάσταση του Πλανήτη. Ευώνυμος Βιβλιοθήκη, Αθήνα, ) 10. Worldwatch Institute-United Nations Environment Programme. Vital Signs. Worldwatch Institute, New York, Goudie A, Viles H. The Earth Transformed. An Introduction to Human Impacts on the Environment. Blackwell Publs, Walden, MA, Walbridge S, Selkoe KA, et al. A global map of human impact of marine ecosystems. Science 319: , Hill MK. Understanding Environmental Pollution: A Primer. Cambridge University Press, Cambridge, IPCC. Intergovernmental Panel for Climate Change. Climate Change th Assessment Report, Cambridge University Press, Rogers E. Green Book. The Everyday Guide to Saving the Planet One Simple Step at a Time. Three Rivers Pr publs, USA,

7 1.2. Ανάπτυξη της Παραγωγής της Χημικής Βιομηχανίας Η ανάπτυξη της χημικής βιομηχανίας στις αναπτυγμένες χώρες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν αλματώδης. Η παγκόσμια παραγωγή χημικών ουσιών στην περίοδο διπλασιάζονταν κάθε 7 χρόνια. Από το 1981 παρουσιάζεται μείωση του ρυθμού αύξησης λόγω της οικονομικής ύφεσης, αλλά η παραγωγή χημικών προϊόντων, πρώτων υλών και συνθετικών οργανικών ουσιών παραμένει ένας από τους δυναμικούς κλάδους της βιομηχανίας. Σε πολλές αναπτυγμένες χώρες, η χημική βιομηχανία αποτελεί σημαντικό παράγοντα του εξαγωγικού εμπορίου. 1 Από τα στατιστικά στοιχεία που υπάρχουν, υπολογίζεται ότι οι εμπορικές χημικές ουσίες (παραγωγή άνω των 100 κιλών ) ανέρχονται σε άνω των και αυξάνονται κατά κάθε χρόνο. Δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση με τον αριθμό των χημικών ουσιών των Chemical Abstracts που καταγράφονται από την υπηρεσία CA αλλά αφορά μικρές ποσότητες συνθετικών χημικών ουσιών για ερευνητικούς σκοπούς (το 2007 ο αριθμός τους ανέρχονταν σε πάνω από 30 εκατομμύρια). Για την πλειοψηφία των ουσιών αυτών είναι γνωστά ορισμένα τοξικολογικά δεδομένα, αλλά όχι στοιχεία οικοτοξικότητας και μακροχρόνιας δράσης στον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον. 2 Οι ποσότητες χημικών ουσιών που παράγονται σε παγκόσμια κλίμακα δεν είναι δυνατόν να καταγραφούν με ακρίβεια λόγω των διαφορετικών μονάδων που χρησιμοποιούνται σε διάφορες χώρες και των διαφορετικών στατιστικών για τα καύσιμα. Η παραγωγή συνθετικών χημικών προϊόντων κυμαίνεται μεταξύ εκατομμύρια τόνων. 3 Στις χώρες του ΟΟΣΑ (ΟECD, Organization for Economic Cooperation and Development), όπου ανήκουν οι 24 πιο αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες, παράγονται τα 2/3 της παγκόσμιας παραγωγής χημικών ουσιών. Στις αρχές της δεκαετία του 80 η ετήσια αξία των χημικών προϊόντων στις χώρες ΟΟΣΑ ήταν της τάξης των δισ. δολαρίων και απασχολούνταν πάνω από 4 εκατ. εργαζόμενοι στην χημική βιομηχανία. Τα χημικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το 6

8 10 % του όγκου της βιομηχανικής παραγωγής και το 2,5-3 % του ΑΕΠ στις χώρες του ΟΟΣΑ. 4 Στατιστικά στοιχεία και διαχρονικές τάσεις στην παραγωγή χημικών προϊόντων στις ΗΠΑ εμφανίζονται σε διάφορες εκδόσεις της Αμερικανικής Χημικής Εταιρίας, της Διεθνούς Υπηρεσίας Εμπορίου κλπ. Οι ΗΠΑ παράγουν το 1/2 περίπου των χημικών προϊόντων των χωρών του ΟΟΣΑ. 5 Η παραγωγή των πρώτων 50 χημικών ουσιών-προϊόντων της χημικής βιομηχανίας στις ΗΠΑ κατά την περίοδο έφθασε τους 287 εκατ. τόνους (2002: 380 εκατ. τόνους). Οι χημικές αυτές ουσίες παράγονται σε μεγάλες ποσότητες: Θειικό οξύ, Άζωτο, Οξυγόνο (αέριο για βιομηχανική χρήση), Αιθυλένιο, Ανθρακικό ασβέστιο, Αμμωνία, Καυστικό νάτριο, Φωσφορικό οξύ, Προπυλένιο, Χλώριο, Ανθρακικό νάτριο, Μεθυλο-tert-βουτυλο αιθέρας, Αιθυλένο διχλωρίδιο, Νιτρικό οξύ, Νιτρικό αμμώνιο, Βενζόλιο, Ουρία, Βινυλοχλωρίδιο, Αιθυλοβενζόλιο, Στυρόλιο, κα. Πίνακας 1.1. Παραγωγή των πρώτων 50 βιομηχανικών χημικών ουσιών στις ΗΠΑ κατά την περίοδο και [Chem Eng News 74(15) :16-20, 1996, 71(26) : 40-80, 1993 ] σε εκατομμύρια λίμπρες( lb ) (1 Kg = 2,2 lb). Βιομηχανικό χημικό προϊόν Θειικό οξύ 88 86,6 89,6 95,3 2. Άζωτο (αέριο) , Αιθυλένιο 36, , Οξυγόνο (αέριο) 40, Αμμωνία 33, ,5 35,6 6. Ανθρακικό ασβέστιο(lime) 35 33, ,2 7. Φωσφορικό οξύ 24 24,7 25, Υδροξείδιο του νατρίου 24 24, Χλώριο 23,6 22,6 24, Προπυλένιο 21, ,7 11. Ανθρακικό νάτριο 20 20,5 20,5 22,2 12. Ουρία 16, ,9 15,7 13. Νιτρικό οξύ ,2 17,2 14. Νιτρικό αμμώνιο Αιθυλενοδιχλωρίδιο 13,8 13,9 16,7 17,2 7

9 16. Βενζόλιο 12,5 11,7 15, Βινυλοχλωρίδιο 10,6 11,7 13, Διοξείδιο του άνθρακα 10,3 9,7 11,8 10,9 19. Μεθυλο tert-βουτυλο αιθέρας 8,9 9,6 13,6 17,3 20. Αιθυλοβενζόλιο 8,3 9,2 10,7 13,6 21. Στυρόλιο ,3 11,4 22. Μεθανόλη 8,3 8,6 12,2 11,3 23. Τερεφθαλικό οξύ 7,7 7,6 7,5 7,9 24. Τολουόλιο 6,2 6,8 6,7 6,7 25. Φορμαλδεΰδη 6,7 6,4 8,1 8,1 26. Ξυλόλιο 6, ,3 27. Υδροχλωρικό οξύ 6 5,6 7,4 7,3 28. p-ξυλόλιο 5,2 5,4 6,2 6,3 29. Αιθυλενοξείδιο 5,3 5,2 7,2 7,6 30. Αιθυλενογλυκόλη 5 4,9 6,0 5,2 31. Θειϊκό αμμώνιο 5 4,5 5,1 5,2 32. Κουμένιο (Cumene) 4,3 4,3 5,2 5,6 33. Ποτάσα (καυστικό κάλιο) 3,8 3,9 3,0 3,2 34. Οξικό οξύ 3,7 3,6 4 4,6 35. Φαινόλη 3,5 3,5 3,9 4,1 36. Βουταδιένιο 3 2,9 3,3 3,7 37. Προπυλενοξείδιο 2,6 2,7 3, Κάρμπον μπλάκ (carbon black) 2,8 2,7 3,2 3,3 39. Ακρυλονιτρίλιο 2,7 2,6 3 3,2 40. Βινυλο οξικός εστέρας 2,6 2,6 3 2,9 41. Θειϊκό αργίλιο 2,4 2,3 2,2 2,4 42. Κυκλοεξάνιο 2,4 2,3 1,9 2,1 43. Διοξείδιο του τιτανίου 2,1 2,2 2,7 2,7 44. Ακετόνη 2,3 2,1 2,6 2,7 45. Πυριτικό νάτριο 1,7 1,8 2 2,2 46. Αδιπικό οξύ 1,6 1,5 1,8 1,8 47. Θειϊκό νάτριο 1,5 1,5 48. Ισοπροπυλική αλκοόλη 1,4 1,3 49. Χλωριούχο ασβέστιο 1,4 1,3 50. Καπρολακτάμη 1,4 1,3 Σύνολο οργανικών ουσιών 219,4 224,8 270,4 285,8 Σύνολο ανοργάνων ουσιών 412,8 407,7 444,1 464,1 Γενικό σύνολο 632,2 632,5 714,5 749,9 8

10 Τα τελευταία χρόνια η παραγωγή στις ΗΠΑ των 50 πρώτων βιομηχανικών χημικών προϊόντων ήταν περίπου 400 εκατ. μετρικοί τόνοι, εκ των οποίων 150 εκατ. Μ.τ. οργανικών χημικών ουσιών, 100 εκατ. Μ.τ. και οι χημικές ουσίες για τη γεωργία (λιπάσματα και φυτοφάρμακα) 50 εκατ. Μ.τ. και 100 εκατ. Μ.τ. άλλα χημικά αέρια και μονομερή (Economic profile and trends. Chemical Industry Analysis, Στατιστικά στοιχεία από τις ΗΠΑ (που παράγει περίπου το 35% των βιομηχανικών χημικών ουσιών) δείχνουν ότι στην περίοδο η παραγωγή πλαστικών υλών αυξήθηκε από 20 εκατ. τόνους σε 25 εκατ. τ., ενώ η παραγωγή συνθετικών ινών διακυμάνθηκε μεταξύ 3,6 και 3,8 εκατ. τ. Η παραγωγή χρωμάτων και επιχρισμάτων αυξήθηκε από 850 εκατ. γαλόνια σε εκατ. γαλόνια. Η παραγωγή φυτοφαρμάκων είχε αλματώδη ανάπτυξη στην περίοδο (από 170 χιλ. τον. σε 370 χιλ. τον.) αλλά τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί σημαντικά. Η παραγωγή λιπασμάτων επίσης έχει παραμείνει στάσιμη στην περίοδο Η παραγωγή συνθετικού ελαστικού έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία από 2 εκατ. Μ. Τ. σε 2,4 εκατ. μ. τόνους. Στο σύνολο της όμως η παραγωγή συνθετικών οργανικών χημικών ουσιών έχει σημειώσει εκπληκτική αύξηση στην περίοδο (από 6,7 εκατ. μ. τ. σε 102 εκατ. μ. τόνους). 6 Η χημική βιομηχανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) παίζει σημαντικό ρόλο, τόσο ως πλουτοπαραγωγικός τομέας απασχόλησης, όσο και στο εξαγωγικό εμπόριο. Η Ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία παράγει το 30% των βιομηχανικών χημικών ουσιών, βιομηχανικές μονάδες με 3,5 εκατομμύρια εργαζόμενοι, και αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό πλεόνασμα των χωρών της ΕΕ. Από τους, περίπου, 300 εκατομμύρια τόνους ετήσιας παραγωγής το 15% εξάγεται. Η χημική βιομηχανία στην ΕΕ παράγει κυρίως βασικές οργανικές ύλες (20%), φαρμακευτικά προϊόντα (20%), πλαστικές ύλες (11%), ανόργανα (7,2%), καλλυντικά και αρώματα (6,4%) κλπ. Οι τομείς στους οποίους εξειδικεύεται η χημική βιομηχανία στην ΕΕ είναι κυρίως τα καταναλωτικά προϊόντα (27 %), τις υπηρεσίες, νοσοκομεία, έρευνα κλπ, (19%), την γεωργία (10 %), την υφαντουργία (6,6 %), την μεταλλευτική βιομηχανία (6,5%) κλπ. Η 9

11 χημική βιομηχανία στην ΕΕ έχει τα τελευταία χρόνια προωθήσει σειρά μέτρων και κανονισμών για την χημική της βιομηχανία και την περιβαλλοντική ρύπανση που προκαλούν οι χημικές ουσίες και τα χημικά παρασκευάσματα, ειδικά με την περίπτωση του REACH (Registration, Evaluation and Authorization of Chemicals) που άρχισε να εφαρμόζεται από το Χημικές Ουσίες και Χημικά Προϊόντα. Ρύπανση του Περιβάλλοντος Μερικές από τις χημικές ουσίες και μέταλλα που παράγονται από την χημική βιομηχανία και έχουν επιβλαβείς επιδράσεις στο φυσικό περιβάλλον είναι : 2 Μόλυβδος: η παγκόσμια παραγωγή από εξορυκτικές δραστηριότητες ήταν το ,7 εκατ. τόνοι και από δευτερεύουσες παραγωγικές διεργασίες (ανακύκλωση) 2,1 εκατ. τ. Η χρήση μόλυβδου στις χώρες της ΕΕ το 1992 ήταν περίπου 1,5 εκατ. τ. από τα 5 εκατ. τ. της παγκόσμιας κατανάλωσης. Υδράργυρος: η παγκόσμια παραγωγή το 1986 ήταν τόνους, ενώ η κατανάλωση στις χώρες της ΕΕ ήταν τ. και από διεργασίες ανακύκλωσης περίπου τ. Επίσης ο υδράργυρος εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα από την καύση ορυκτών καυσίμων, ιδιαίτερα κάρβουνου. Το πλέον τοξικό παράγωγο του υδραργύρου είναι ο μεθυλοϋδράργυρος που επιδρά στο νευρικό σύστημα και εισέρχεται στην τροφική αλυσίδα. Η ρύπανση του περιβάλλοντος από υδράργυρο είναι γνωστή από το περιστατικό της Μinamata (Ιαπωνία) στα τέλη της δεκαετίας του 50. Κάδμιο: χρησιμοποιείται κυρίως στην ηλεκτροαπόθεση,ως σταθεροποιητής στα πλαστικά και στις μπαταρίες νικελίου-καδμίου. Η κατανάλωση καδμίου στην ΕΕ το 1992 ήταν τόνους, ενώ η συνολική παγκόσμια παραγωγή ήταν τ. Το κάδμιο ανήκει στις καρκινογόνες ενώσεις (IARC, 1) και είναι γνωστό ότι έχει αρνητικές επιπτώσεις στα υδατικά οικοσυστήματα και τα εδάφη. 10

12 Αρσενικό: Το αρσενικό εκπέμπεται από τα επιμεταλλωτήρια και από την καύση κάρβουνου. Η παγκόσμια παραγωγή το 1986 ήταν τ. Το ανόργανο αρσενικό είναι γνωστό καρκινογόνο στον άνθρωπο (ΙARC, 1), φυτοτοξικό και ρυπαίνει τα υπόγεια νερά (πόσιμο νερό). Νικέλιο: έχει ποικίλες χρήσεις στην βιομηχανία. Εκπομπές καδμίου στην ατμόσφαιρα πραγματοποιούνται από την καύση ορυκτών καυσίμων και από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων. Η παγκόσμια παραγωγή το 1986 ήταν τόνοι, ενώ η κατανάλωση στην ΕΕ το 1992 ήταν τ. Το νικέλιο προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις στο δέρμα και είναι καρκινογόνο. Πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs, Polychlorinated biphenyls): έχουν προσδιορισθεί στο περιβάλλον περίπου 60 από τα 209 θεωρητικώς πιθανά χλωριωμένα ισομερή. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 80 είχαν παρασκευασθεί συνολικά περίπου 1,1 εκατ. τόνοι. Τα PCBs χρησιμοποιούνται σε μετασχηματιστές, ως πλαστικοποιητές, σε χρώματα και κόλλες. Λόγω της σταθερότητας που παρουσιάζουν έχουν βρεθεί σε απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη. Η τοξικότητα των PCBs έχει αναγνωρισθεί από δύο ατυχήματα στην Ιαπωνία (Yusho & Yu-cheng ασθένειες).υπάρχουν επίσης αποδείξεις για καρκινογόνο δράση. Από το 1980 υπάρχουν περιορισμοί και απαγορεύσεις στην χρήση των PCBs λόγω της βιοσυσσώρευσης μέσω της διατροφής. Αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις για οξείες οικοτοξικολογικές επιδράσεις, υπάρχουν αποδείξεις για επιδράσεις στο αναπαραγωγικό σύστημα μεγάλων θηλαστικών. 8 Διοξίνες και διβενζοφουράνια: υπάρχουν 75 ισομερή ή 210 σύνολο εάν περιληφθούν και τα διβενζοφουράνια. Οι ενώσεις αυτές εκπέμπονται στο περιβάλλον από τα εργοστάσια χλωρίωσης (χάρτου), από τα καυσαέρια των καυστήρων νοσοκομειακών/οικιακών απορριμμάτων, από καυστήρες κάρβουνου, με την καύση ξύλων και πυρκαγιές δασών, από τα καυσαέρια αυτοκινήτων. Οι ακριβείς ποσότητες των εκπομπών είναι δύσκολο να υπολογισθούν. Οι διοξίνες είναι ισχυρώς τοξικές ενώσεις και έχουν πιθανή καρκινογόνο δράση. 11

13 Πετρέλαιο και προϊόντα κατεργασίας πετρελαίου: η παγκόσμια παραγωγή έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Το 1981 από τους 3,2 δισ. τόνους της ετήσιας παραγωγής πετρελαίου, περίπου 3,2 εκατ. τόνοι, ρύπαιναν το υδατικό περιβάλλον (ατυχήματα από πετρελαιοφόρα, εκπομπές από επίγειες πηγές, δεξαμενές άντλησης κλπ). Το 1990 οι ποσότητες πετρελαίου που ρύπαιναν το θαλάσσιο περιβάλλον μειώθηκαν σημαντικά, σε 2.35 εκατ. τόνοι λόγω της μείωσης των ατυχημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές και των περιβαλλοντικών μέτρων πρόληψης κατά την φόρτωση και εκφόρτωση σε λιμένες. 9 Οι περιβαλλοντικές επιδράσεις των πετρελαιοειδών στην πανίδα και χλωρίδα των υδατικών συστημάτων είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς σε περιοχές όπου δεν υπάρχει τρόπος αυτοκαθαρισμού και διάσπασης των υδρογονανθράκων. Βενζόλιο: η παγκόσμια παραγωγή το 1989 ήταν περίπου 15 εκατ. τόνοι, από τους οποίους τα 5,5 εκατ. τόνοι. στις χώρες της ΕΕ. Το βενζόλιο είναι καρκινογόνος ένωση και εκπέμπεται με τα καυσαέρια των αυτοκινήτων (η βενζίνη μηχανών εσωτερικής καύσης περιέχει περίπου 5 %). Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ): εκπέμπονται με τα καυσαέρια των αυτοκινήτων, από διάφορες πηγές καύσης και τους βιομηχανικούς διαλύτες. Κυριότερος εκπρόσωπος το βενζο[α]πυρένιο. Πολυβινυλοχλωρίδιο (Polyvinylchloride, PVC):η παγκόσμια παραγωγή ήταν 18 εκατ. τ. το 1991, εκ των οποίων το 30 % στην ΕΕ. Υπάρχουν πολλές χρήσεις του PVC. Καύση του PVC παράγει διοξίνες και απελευθερώνεται χλώριο. Αμίαντος και άλλα ινώδη πυριτικά ορυκτά: η παγκόσμια παραγωγή αμιάντου έχει μειωθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια. Λόγω της καρκινογόνου δράσης των ινών αμιάντου σε πολλές χρήσεις του έχει αντικατασταθεί με άλλα υλικά. Η Οδηγία 87/217/EΟΚ της ΕΕ προσπαθεί να μειώσει τις επιπτώσεις του αμιάντου στο περιβάλλον και στον άνθρωπο 12

14 (εξόρυξη αμιάντου, κατεδάφιση κτιρίων με αμίαντο, μεταφορά αποβλήτων κλπ). Επίσης, με βάση τις τοξικές ιδιότητες των ινών αμιάντου έχει περιορισθεί η χρήση και άλλων ινωδών ορυκτών. Χλωροφθοράνθρακες και Βρωμοφθοράνθρακες (CFCs, Halons): η παγκόσμια παραγωγή των ουσιών αυτών έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω των διεθνών συμφωνιών για την προστασία του στρατοσφαιρικού όζοντος. Σκόνες καθαρισμού και απορρυπαντικά : η ετήσια παγκόσμια παραγωγή είναι περίπου 15 εκατ. τόνους. Χρησιμοποιούνται στην βιομηχανία και στην οικιακή καθαριότητα. Τα κύρια συστατικά των απορρυπαντικών είναι τα φωσφορικά άλατα (κυρίως τριπολυφωσφορικό νάτριο) που προκαλούν σε ορισμένες κλειστές. Φυτοφάρμακα και λιπάσματα: η ετήσια παραγωγή φυτοφαρμάκων υπολογίζεται σε 3 εκατ. τόνους, εκ των οποίων το 30 % χρησιμοποιείται από τις χώρες της ΕΕ. Υπάρχουν περίπου 600 ενεργά συστατικά στην ΕΕ για τα φυτοφάρμακα. Εκτός από τις επαγγελματικές ασθένειες στους γεωργούς, ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών, τα φυτοφάρμακα ρυπαίνουν το έδαφος και τα υδατικά συστήματα και επιδρούν στην πανίδα και χλωρίδα ευαίσθητων οικοσυστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην άγρια φύση. Παρόμοια φαινόμενα ρύπανσης του περιβάλλοντος παρατηρούνται και με την εκτεταμένη χρήση λιπασμάτων, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες περιοχές. Η υπερβολική χρήση και η εκμηχάνιση της γεωργίας επιφέρει "κόπωση" στο έδαφος και οδηγεί στην αυξημένη αλατότητα και ερημοποίηση. 13

15 1.4. Εκπομπές Χημικών Ρύπων από Ανθρωπογενείς Δραστηριότητες Χημικών Ουσιών Πρέπει να διαφοροποιήσουμε την παραγωγή χημικών ουσιών και παρασκευασμάτων που χρησιμοποιούνται για διάφορες βιομηχανικές, βιοτεχνικές, γεωργικές και καταναλωτικές δραστηριότητες σε σχέση με τις εκπομπές χημικών ρύπων. Υπάρχουν τεράστιες ποσότητες χημικών ρύπων που παράγονται και εκπέμπονται στο περιβάλλον από διάφορες ανθρωπογενείς δραστηριότητες που είναι σε μεγάλο βαθμό εξαιρετικά πιο ρυπογόνες και τοξικές για τα οικοσυστήματα και τους οικοτόπους. Για παράδειγμα, αέριοι ρύποι από την παραγωγή ενέργειας (ορυκτά καύσιμα, καύσεις βιομάζας, καυσαέρια τροχοφόρων, κλπ), τοξικών υγρών και στερεών αποβλήτων από βιομηχανικές δραστηριότητες, τοξικά και οικιακά απορρίμματα, διάνοιξη δρόμων, κατασκευή οικιστικών περιοχών, λιμανιών, κ.λπ. Για τον λόγο όταν αναφερόμαστε στην «χημική ρύπανση» πρέπει να διαφοροποιούμε την παραγωγή χημικών ουσιών και τις εκπομπές χημικών ρύπων. Συνολική αξιολόγηση της ρύπανσης από χημικές ουσίες και παρασκευάσματα της χημικής βιομηχανίας και των μικρότερων μονάδων βιοτεχνίας που χρησιμοποιούν χημικές ουσίες είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Οι εκπομπές χημικών ρύπων πραγματοποιούνται κατά τις βιομηχανικές διεργασίες, την χρήση και τη απόρριψη των χημικών προϊόντων και παρασκευασμάτων. Σημαντικότερες όμως ποσότητες χημικών ρύπων (αερίων, ατμών και σωματιδίων) εκπέμπονται στο φυσικό περιβάλλον από την καύση ορυκτών καυσίμων, από την χρήση μηχανών εσωτερικής καύσης και τροχοφόρων, από την βιομηχανική και βιοτεχνική δραστηριότητα και από άλλες διεργασίες. Επίσης, σημαντικό τμήμα της ρύπανσης του φυσικού περιβάλλοντος οφείλεται σε βιομηχανικά τοξικά απόβλητα, οικιακά/ νοσοκομειακά απορρίμματα. Τέλος, και άλλα είδη ανθρωπογενούς δραστηριότητας (επέκταση πόλεων, εκτεταμένη χρήση γης για καλλιέργειες σε 14

16 δάση, κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, αεροδρομίων, κλπ) ρυπαίνουν το φυσικό περιβάλλον. Για μια συνολική εικόνα των κυριότερων εκπομπών ρύπων στο φυσικό περιβάλλον θα αναφερθούμε σε δύο πρόσφατες και αξιόλογες εκδόσεις του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης). 10,11 Οι στατιστικές που περιλαμβάνονται στις παραπάνω εκδόσεις αφορούν τις 24 χώρες του ΟΟΣΑ, οι οποίες ως γνωστό είναι οι πλέον αναπτυγμένες (Δ. Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία, Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία, Ισραήλ) βιομηχανικές χώρες και καταναλώνουν τα 2/3 της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας. Επίσης οι χώρες αυτές κατέχουν σχεδόν τα 2/3 της παγκόσμιας παραγωγής βιομηχανικών και αγροτικών προϊόντων. Οι χώρες ΟΟΣΑ χαρακτηρίζονται από παρόμοια οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη και συγκλίνουσες τάσεις στα καταναλωτικά πρότυπα, τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες και το είδος των εκπομπών ρύπων, αλλά και των μέτρων πρόληψης της ρύπανσης μέσω των πολυάριθμων νομοθετικών ρυθμίσεων και κανονιστικών περιορισμών. Συνολική εικόνα της ρύπανσης του πλανήτη Γη δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί χωρίς να ληφθούν υπόψη οι πολυάνθρωπες χώρες της Ασίας, της Λ. Αμερικής και της Αφρικής, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, η Ινδονησία, το Πακιστάν, η Νιγηρία και άλλες. Επίσης, οι χώρες της Αν. Ευρώπης συμμετέχουν σε μεγάλο ποσοστό στην ρύπανση του περιβάλλοντος. Από στοιχεία που υπάρχουν μέχρι σήμερα φαίνεται ότι στις χώρες αυτές υπάρχει σημαντική περιβαλλοντική ρύπανση, ενώ από έλλειψη περιβαλλοντικής πολιτικής έχουν σημειωθεί αρκετές περιβαλλοντικές καταστροφές, και υπερεκμεταλλεύσεις πλουτοπαραγωγικών πηγών (υδάτινοι πόροι, έδαφος, δάση κλπ) Ιδιαίτερα για τις πλουτοπαραγωγικές πηγές και τα πολυάριθμα προβλήματα ρύπανσης και υπερεκμετάλλευσης υπάρχουν αρκετές εκδόσεις του ΟΗΕ και της UNEP

17 1.5. Διάφορες Εκπομπές Χημικών Ρύπων Οι πιο σημαντικές εκπομπές αερίων ρύπων είναι αυτές που σχετίζονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) αποτελεί τον σημαντικότερο ρύπο της γήινης ατμόσφαιρας και οι εκπομπές του αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμια κλίμακα: τόνοι (1971), (1980), (1991). Οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνεισφέρουν το 42%, οι κινητές πηγές (οχήματα) το 21 %, η βιομηχανική δραστηριότητα το 20,9% και διάφορες άλλες πηγές 16%. Οι χώρες του ΟΟΣΑ είναι υπεύθυνες για το 53 % των εκπομπών. Η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, κατά τα τελευταία 30 χρόνια, αυξάνεται σταθερά όπως δείχνουν μετρήσεις στην περιοχή Mauna Loa της Χαβάης. Από 310 ppm συγκέντρωση του μετρήθηκε το 1960 έχει αυξηθεί στα 350 ppm το Σχήμα 1.1. Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) από την καύση των ορυκτών καυσίμων, τις βιομηχανίες, κα. (World Resources Institute. 2003, Climate Analysis Indicator Tool: Indicator Framework Paper. Washington, DC: WRI). Το μεθάνιο (CH 4 ) εκλύεται σε μεγάλες ποσότητες στην ατμόσφαιρα, κυρίως από γεωργικές δραστηριότητες, όπως κτηνοτροφία, ορυζο-καλλιέργειες 16

18 κ.ά. Το 1990 υπολογίζονταν σε τόνους οι εκπομπές μεθανίου. Οι χώρες του ΟΟΣΑ συνεισφέρουν μόνο το 25,6 %. Oι χλωροφθοράνθρακες (CFCs) συνεισφέρουν και αυτοί στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Οι εκπομπές CFCs έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια με την διεθνή συμφωνία ( Η Συνθήκη της Βιέννης,1985, το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, 1987) για την μείωση της χρήσης τους και την οριστική αντικατάστασή τους. Το 1990 οι εκπομπές CFCs υπολογίζονταν σε τόνους, εκ των οποίων οι προέρχονται από τις χώρες του ΟΟΣΑ. Άλλες ουσίες των οποίων η χρήση περιορίζεται/απαγορεύεται για την προστασία του στρατοσφαιρικού όζοντος είναι ο τετραχλωράνθρακας, το μεθυλοχλωροφόρμιο, το μεθυλοβρωμίδιο και τα Halons (βρωμιωμένες ενώσεις που χρησιμοποιούνται σε πυροσβεστήρες). Το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) είναι επίσης σημαντικός αέριος ρύπος σε αστικές περιοχές και εκπέμπεται κυρίως με τα καυσαέρια των αυτοκινήτων. Στο τέλος της δεκαετίας του 1980, οι εκπομπές CO υπολογίζονταν σε τόνους, εκ των οποίων το 70% αφορούσε τις χώρες του ΟΟΣΑ (40% από τις χώρες της Β. Αμερικής και 24% από χώρες της Δ. Ευρώπης). Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν πολύ μικρότερο αριθμό οχημάτων ανά κάτοικο. Οι διαχρονικές όμως τάσεις στην εκπομπή CO από κινητές πηγές στις αναπτυγμένες χώρες δείχνουν δραματική μείωση λόγω βελτίωσης της τεχνολογίας. Στις ΗΠΑ οι εκπομπές ήταν τόνοι (1970) και μειώθηκαν σε τόνοι, (1991) δηλαδή περισσότερο από 50%, ενώ για τις σταθερές πηγές η μείωση ήταν από σε αντίστοιχα για την ίδια περίοδο. Το διοξείδιο του θείου (SO 2 ) είναι επίσης σημαντικός αέριος ρύπος με επιβλαβείς επιδράσεις στο φυσικό περιβάλλον και προέρχεται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο. Οι εκπομπές SO 2 στο τέλος της δεκαετίας του 80, σε παγκόσμια κλίμακα, υπολογίζονται σε τόνους, εκ των οποίων το 40% προέρχεται από τις χώρες του 17

19 ΟΟΣΑ. Οι χώρες της Β. Αμερικής (ΗΠΑ, Καναδάς και Μεξικό) συνεισφέρουν το 24 % και οι χώρες της Δ. Ευρώπης το 13 %. Οι εκπομπές SO 2 από τις βιομηχανικές χώρες μειώνονται σταδιακά. Στις ΗΠΑ από τόνους (1970) σε τόνοι (1991) λόγω της βελτίωσης των καυσίμων. Το SO 2 συμβάλλει στην δημιουργία της όξινης βροχής (acid rain) σε πολλές χώρες, με ιδιαίτερα προβλήματα στις Σκανδιναβικές χώρες. Τα οξείδια του αζώτου (ΝΟ Χ ) εκπέμπονται με τα καυσαέρια των αυτοκινήτων. Οι εκπομπές ΝΟ Χ σε παγκόσμια κλίμακα υπολογίζονται σε τόνους (τέλος δεκαετίας 80), εκ των οποίων το 54% προέρχονται από τις χώρες του ΟΟΣΑ (χώρες Β. Αμερικής 32%). Το 40-45% των εκπομπών ΝΟ Χ συνδέεται άμεσα με τον αριθμό των οχημάτων και το υπόλοιπο με άλλες πηγές καύσης υψηλών θερμοκρασιών. Η νεότερη τεχνολογία και οι καταλυτικοί μετατροπείς έχουν μειώσει τα ΝΟx κατά 10% παρά την αύξηση του αριθμού των κυκλοφορόντων οχημάτων. Οι εκπομπές μόλυβδου στην ατμόσφαιρα έχουν μειωθεί σημαντικά λόγω της κατάργησης των αντικροτικών μόλυβδου στα καύσιμα των αυτοκινήτων. Στην Β. Αμερική η μείωση ήταν της τάξης του 80% στην δεκαετία , ενώ στην Δ. Ευρώπη η μείωση ήταν μικρότερη, αλλά σε μερικές χώρες αρκετά υψηλή (Ολλανδία 45%, Μ. Βρετανία 60%). Τα αιωρούμενα σωματίδια, που αποτελούν σημαντικό ρύπο σε αστικές και βιομηχανικές περιοχές, έχουν επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και ιδιαίτερα στην υγεία του ανθρώπου. Αιωρούμενα σωματίδια εκπέμπονται από τις βιομηχανικές διεργασίες, τα οχήματα ντίζελ, την κεντρική θέρμανση και τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Το σύνολο των εκπομπών αιωρουμένων σωματιδίων υπολογίζονταν σε τόνους το 1980, εκ των οποίων το 23% οφείλονταν στις χώρες του ΟΟΣΑ. Οι εκπομπές από κινητές πηγές ήταν τόνους το 1970 και αυξήθηκαν σε το 1991, ενώ από σταθερές πηγές οι εκπομπές ήταν (1970) και μειώθηκαν σε (1991). Η μείωση οφείλεται στην χρήση ηλεκτροστατικών φίλτρων 18

20 σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις και η βελτίωση των καυσίμων και τεχνολογιών για αστικές συσκευές θέρμανσης. Οι πτητικές οργανικές ουσίες (VOCs, Volatile Organic Compounds) είναι κυρίως διάφοροι υδρογονάνθρακες, αρωματικές ενώσεις (όπως βενζόλιο κλπ) και χαμηλού σημείου ζέσης οργανικές ενώσεις και μίγματα. Οι ουσίες αυτές είναι τοξικές, καρκινογόνες και μεταλλαξιγόνες με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου. Το σύνολο των εκπομπών είναι δύσκολο να υπολογισθεί. Ορισμένες χώρες διαθέτουν στοιχεία εκπομπών. Για παράδειγμα οι ΗΠΑ: από (1970) σε (1990), η Μ. Βρετανία και , η Γερμανία από σε για την ίδια περίοδο. Οι εκπομπές VOC προέρχονται κυρίως από τα αυτοκίνητα και διάφορες σταθερές πηγές εκπομπών (βιομηχανίες και βιοτεχνίες που χρησιμοποιούν διαλύτες, κατασκευές δρόμων, πρατήρια βενζίνης κλπ). Στις ΗΠΑ υπολογίζονταν ότι το 1970 το 53 % των VOC προέρχονταν από σταθερές πηγές και το 47 % από κινητές πηγές. Στερεά και υγρά βιομηχανικά απόβλητα. Αποτελούν σημαντικό πρόβλημα των βιομηχανικών χωρών με αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Στο τέλος της δεκαετίας του 80 υπολογίζονταν ότι οι χώρες του ΟΟΣΑ παρήγαγαν τόνους βιομηχανικών αποβλήτων, εκ των οποίων το 57 % προέρχονταν από χώρες της Β. Αμερικής, 23 % από Ιαπωνία, Αυστραλία και Ν. Ζηλανδία και 19% από την Δ. Ευρώπη. Το σύνολο των βιομηχανικών αποβλήτων υπολογίζεται σε πάνω από τόνους ετησίως. Τα απόβλητα αυτά απαιτούν εξουδετέρωση, ανακύκλωση και άλλες κατεργασίες μέχρι να καταστούν ανενεργά και να μην προκαλούν ρύπανση του περιβάλλοντος. Τα αστικά απόβλητα και απορρίμματα είναι επίσης ένα σημαντικό πρόβλημα των αναπτυγμένων χωρών. Η υγειονομική ταφή, η λιπασματοποίηση, η καύση και άλλες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση τους. Στο τέλος της δεκαετίας του 80 υπολογίζονταν ότι οι χώρες του ΟΟΣΑ παρήγαγαν τόνους οικιακών απορριμμάτων ( το 53,5 % 19

21 από τις χώρες της Β. Αμερικής, το 32,4 % από τις χώρες της Δ. Ευρώπης). Η παγκόσμια ποσότητα αστικών απορριμμάτων και αποβλήτων δεν είναι γνωστή. Επικίνδυνα και τοξικά απόβλητα: Αποτελούν ειδική κατηγορία αποβλήτων που απαιτούν επεξεργασία, εξουδετέρωση και καταστροφή (κυρίως με υψηλές θερμοκρασίες ή βιολογικές μεθόδους). Η παγκόσμια παραγωγή τοξικών αποβλήτων στο τέλος της δεκαετίας του 80 υπολογίζονταν σε τόνους, εκ των οποίων το 90 % παράγονταν στις χώρες του ΟΟΣΑ. Οι χώρες της Β. Αμερικής παράγουν το 91 % των τοξικών αποβλήτων ( τ.) ενώ η χώρες της Δ. Ευρώπης παράγουν ετησίως μόνο τόνους. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν ένα μέτρο σύγκρισης και προσέγγισης των διαστάσεων της περιβαλλοντικής ρύπανσης από χημικές ουσίες, παρασκευάσματα, πρώτες ύλες και εκπομπές από βιομηχανικές και άλλες δραστηριότητες. Πολλές αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες έχουν ακριβή στοιχεία και μετρήσεις των ρύπων που εκπέμπονται στο περιβάλλον. Με βάση τις διαχρονικές τάσεις και τις προτεραιότητες οργανώνουν και θεσπίζουν μέτρα πρόληψης και καθαρισμού των περιοχών που είχαν υποστεί ρύπανση από βιομηχανικές διεργασίες, εκπομπές ακίνητων και κινητών πηγών και από παλαιά και νέα απόβλητα. Πολλές όμως χώρες δεν έχουν συλλέγουν στοιχεία για την ρύπανση του περιβάλλοντος ούτε έχουν την πολιτική βούληση και τις οικονομικές δυνατότητες για δράσεις και περιορισμούς των πηγών ρύπανσης Παραγωγή Χημικών Ουσιών: προβλήματα ρύπανσης του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Τις τελευταίες δεκαετίες έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην συγκέντρωση στοιχείων για την κατάσταση του περιβάλλοντος στην Ελλάδας. Επίσης έχουν γίνει αρκετές έρευνες για τα ειδικά προβλήματα μελέτης προβλημάτων ρύπανσης του φυσικού περιβάλλοντος. Μερικές πρόσφατες ανασκοπήσεις των περιβαλλοντικών προβλημάτων στην Ελλάδα παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον. 16,17 20

22 Η παραγωγή χημικών ουσιών και χημικών βιομηχανικών προϊόντων είναι περιορισμένη στην Ελλάδα. Ο βιομηχανικός τομέας είναι περιορισμένος σε μεγάλες επιχειρήσεις και άλλες μικρές και μεσαίες εγκαταστάσεις με απασχόληση 10-5 εργαζομένους. Το 40 % των βιομηχανικών επιχειρήσεων βρίσκονται συγκεντρωμένες στο Νομό Αττικής, ιδιαίτερα στην περιοχή Ασπροπύργου και Ελευσίνας. Από μελέτες του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ οι μεγάλες βιομηχανίες (με ετήσια κατανάλωση πάνω από τόνους μαζούτ) και ορισμένες μεσαίου μεγέθους βιομηχανικές εγκαταστάσεις (οι οποίες ρυπαίνουν λόγω της παραγωγικής διαδικασίας) βρίσκονται συγκεντρωμένες στο Θριάσιο Πεδίο, με αποτέλεσμα την υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση και υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος της περιοχής. 18 Από στατιστικά στοιχεία της ΕΣΥΕ, η παραγωγή χημικών προϊόντων στην Ελλάδα είναι συγκεντρωμένη κυρίως στα λιπάσματα, την διύλιση πετρελαίου και την παραγωγή πετρελαιοειδών, το τσιμέντο, τα πολυμερή και πλαστικά, τα είδη χάρτου, την επεξεργασία τροφίμων, τα απορρυπαντικά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα φυτοφάρμακα κλπ. Η Ελλάδα εισάγει σημαντικό μέρος των χημικών πρώτων υλών, διαλύτες δραστικά συστατικά φυτοφαρμάκων, φαρμάκων κλπ. 19 Τα βασικά προβλήματα ρύπανσης του περιβάλλοντος αναλύονται συστηματικά από τις πολυάριθμες έρευνες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στις εκδόσεις-εκθέσεις του ΠΕΡΠΑ για την ρύπανση στην ευρύτερη περιοχή των Αθηνών 20, και στην πρόσφατη έκδοση του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ " Η Ελλάδα. Οικολογικό και Πολιτισμικό Απόθεμα". Αθήνα, Στατιστικές για συνολικές εκπομπές ρύπων στην Ελλάδα, από τις εκδόσεις του ΟΟΣΑ και άλλων διεθνών οργανισμών δεν φαίνεται να είναι ολοκληρωμένες, αλλά αναφέρονται σε ορισμένους υπολογισμούς εκπομπών σε μεμονωμένα χρόνια. Οι διαχρονικές τάσεις στην παραγωγή χημικών ουσιών και χημικών προϊόντων, καθώς και των εκπομπών χημικών ρύπων στο περιβάλλον καταγράφονται με ετήσιες ή περιοδικές εκθέσεις. Οι κυριότερες πηγές αναφέρονται στη βιβλιογραφία

23 1.7. Βιβλιογραφία 1. Crone HD. Chemicals and Society. A Guide to the New Chemicals Age. Cambridge Univ. Press, Cambridge, Chemicals and genetically modified organisms. In: Europe's Environment. The Dobris Assessment. European Environment Agency. Stockholm,1995, pp (The Dobris Assessment, Environmental Compendium, 2005) 3. Longren R. International Approaches to chemicals control. KEMI, Stockholm, Nichols JK, Crawford PJ. Managing Chemicals in the 1980s. OECD publs, Paris, World Chemical Outlook and Facts and Figures for the Chemical Industry. Chemical & Engineering News, American Chemical Society. Annual review of chemical industry worldwide production, trends,etc U.S.International Trade Commission. Synthetic organic chemicals. U.S. production and sales. Annual., GPO, Washington DC. 7. CEFIC. The Chemical Industry in Annual Review. New York, United Nations Environmen Programme. Chemical Pollution: A Global Overview. UNEP, Geneva, GESAMP. Impact of oil and related chemicals and wastes on the marine environment. IMO/FAO/UNESCO/WMO/WHO/IAEA/UN/UNEP joint group of experts on the scientific aspects of marine pollution. GESAMP 50, London, Organization of Economic Co-operation and Development. The State of the Environment. OECD publs, Paris, OECD. OECD Environmental Data Compendium 1993, OECD publs, Paris, Medvedev ZA. The environmental destruction of the Soviet Union. The Ecologist 20(1) : 24-29, 1990; Feshbach M, Friendly A. Ecocide in the USSR : Health and Nature Under Siege. Basic Books, New York, 1992; Yablokov AV. Russia's environmental legacy. Evniron Sci Technol, 27: 579,

24 13. Smil V. The Bad Earth. Environmental Defradation in China. Sharpe/Zed publs, New York & London, 1984 ; Smil V. China's environment in the 1980s : some critical changes. AMBIO, 21(6): , Fischhoff B. Report from Poland: Science and politics in the midst of environmental disaster. Environment, 33(2): 12-37, 1991; Yarnal B. Bulgaria at a crossroads: environmental impacts of socio-economic change. Environment 37(10): 7-33, 1995; Ember LR. Pollution chokes East-bloc nations. Chem Eng News 68(16):7-16, World Resources Institute, United Nations Environment programme, United Nations Development programme. World Resources Oxford University Press, Oxford & New York, 1994 (latest edition, 2005). 16. Katsoulis BD, Tsangaris JM. The state of the Greek environment in recent years. AMBIO 23: , Σκούλλος Μ, υπευθ. εκδ. Η κατάσταση του ελληνικού περιβάλλοντος. Ανάτυπο.European Environmental Yearbook. DocTer, reprint for Greece. Ελληνική Εταιρεία, Αθήνα, ΥΠΕΧΩΔΕ/ΠΕΡΠΑ. Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην περιοχή της Αθήνας. Τεχνική Έκθεση, τ. 2, Πηγές Ρύπανσης, 1989: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος. Στατιστική Έρευνα της Βιομηχανίας. ΕΣΥΕ, 1975, 1987, Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ. Τεχνική Έκθεση. ΠΕΡΠΑ, Αθήνα, 1980; Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ. Τεχνική Έκθεση. ΠΕΡΠΑ, Αθήνα, 1989; Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ. Τεχνική Έκθεση. ΠΕΡΠΑ, Αθήνα, Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε/ΠΕΡΠΑ. Η Ελλάδα. Οικολογικό και Πολιτισμικό Απόθεμα. Δεδομένα, Δράσεις, Προγράμματα για την Προστασία του Περιβάλλοντος. εκδ. Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., Αθήνα, Ιούλιος

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ & ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ & ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Αθανάσιος Βαλαβανίδης, Θωμαΐς Βλαχογιάννη ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ & ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Μη κερδοσκοπική Εκδοτική Εταιρεία ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. σελίδα Πρόλογος 11. περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών ουσιών 16 2.2 Πίνακας µε παραδείγµατα 18

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. σελίδα Πρόλογος 11. περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών ουσιών 16 2.2 Πίνακας µε παραδείγµατα 18 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελίδα Πρόλογος 11 ΕΝΟΤΗΤΑ Ι 1. Χηµικές ουσίες 14 1.1 Γενικά 14 1.2 Χηµικές ουσίες στο εργασιακό περιβάλλον 14 2. Μορφή και τύπος των χηµικών ουσιών στο εργασιακό περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Εισαγωγή Η αξιολόγηση των αποβλήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάλληλη ανακύκλωση ή διάθεσή τους. Αρμόδιος για τον ακριβή προσδιορισμό και την ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑ, ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τµήµα Χηµείας. Εισαγωγή

Η ΧΗΜΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑ, ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τµήµα Χηµείας. Εισαγωγή Η ΧΗΜΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑ, ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τµήµα Χηµείας 1 Α.Σολοµανίδου, 1 Ι.Σακλά, 2 Κ.Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, 3 A.I.Μαρούλης 1 aggelina1984@hotmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Η Ολοκληρωμένη Πολιτική για τα Προϊόντα (ΟΠΠ) Η στρατηγική της ολοκληρωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

Βήματα για τη Δημιουργία μιας Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Βήματα για τη Δημιουργία μιας Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Πολιτικής Βήματα για τη Δημιουργία μιας Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Πολιτικής Καθηγητής Udo Simonis Επιστημονικό Κέντρο Βερολίνου Γερμανία Ποια βήματα πρέπει να γίνουν για να αποκτήσουμε παγκόσμια περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών.

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Γενικά Τα βιοµηχανικά απόβλητα αποτελούν µία από τις κυριότερες πηγές ρύπανσης του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόµενες χώρες. Η βιοµηχανική δραστηριότητα παράγει υγρά απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Ε. Γερασόπουλος, Δ/ντής Ερευνών Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΕΘΝΙΚΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Δρ. Κώστας Νικολάου Χημικός Περιβαλλοντολόγος στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου & Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11/05/2014, Παν. Πειραιώς Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Δρ. Αθανάσιος Δαγούµας Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 257, 10.10.1996, σ. 26. L 33, 4.2.2006, σ. 1. Για σκοπούς πληρέστερης εναρμόνισης με την πράξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27, 106 82 Αθήνα Τηλ.: 38 21 524, 38 29 266, Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos Str,

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ? Το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΜΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΟΝΤΟΚΩΜΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 1116 1 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ Π

Διαβάστε περισσότερα

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 EXPOLINK 07 ΗΜΕΡΙΔΑ Σύγχρονες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και επιπτώσεις στο περιβάλλον Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 «Το φυσικό αέριο στην Ελλάδα» Σπύρος Παλαιογιάννης Χημικός, ΜΒΑ Αντιπρόεδρος ΙΕΝΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome)

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) Επιµέλεια κειµένων : Σπύρος ρίβας,ειδικός Ιατρός Εργασίας Υπεύθυνος Κέντρου Υγείας Υγιεινής της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ Τι είναι το άρρωστο κτίριο; Ο

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΝΕΑ ΝΙΚΟΠΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ 185 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 13 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει.

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει. ΡΥΠΑΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Η γη είναι ο µόνος από τους πλανήτες του Ηλιακού συστήµατος που εµφανίζει το φαινόµενο της ζωής. Το µοναδικό αυτό «προνόµιο» δηλαδή η ανάπτυξη και συντήρηση της ζωής στον πλανήτη µας οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βιο-καύσιμα Κείμενο Θέσεων Αθήνα, Νοέμβριος 2007 1. Εισαγωγή Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι o μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Κ. Φλώρου, Χ. Καλτσονούδης, Δ. Παπαναστασίου, Ε. Λούβαρης, Σ.Ν. Πανδής Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504,

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιµη κατανάλωση στα νοικοκυριά Τάσεις και πολιτικές στα κράτη µέλη του ΟΟΣΑ. Μια έρευνα του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης

Βιώσιµη κατανάλωση στα νοικοκυριά Τάσεις και πολιτικές στα κράτη µέλη του ΟΟΣΑ. Μια έρευνα του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης Βιώσιµη κατανάλωση στα νοικοκυριά Τάσεις και πολιτικές στα κράτη µέλη του ΟΟΣΑ Μια έρευνα του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης Η έρευνα του ΟΟΣΑ Η βιώσιµη κατανάλωση έχει γίνει θέµα προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 07/02/2013 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνα -2006. Ηποιοτητατουεσωτερικουαερα επιρεαζεταιαποτoυςπαρακατωπαραγοντες : ΠρογραμμαΠΥΘΑΓΟΡΑΣ. Την ποιότητατουεξωτερικούαέρα

Αθηνα -2006. Ηποιοτητατουεσωτερικουαερα επιρεαζεταιαποτoυςπαρακατωπαραγοντες : ΠρογραμμαΠΥΘΑΓΟΡΑΣ. Την ποιότητατουεξωτερικούαέρα Ηποιοτητατουεσωτερικουαερα επιρεαζεταιαποτoυςπαρακατωπαραγοντες : Την ποιότητατουεξωτερικούαέρα Ηποιότητααέρασεένανεσωτερικόχώρο μεταβάλλεταισεσυνάρτησημετιςμεταβολέςστην σύστασητουεξωτερικούαέρακαιμερυθμό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Αεροδρομίων

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Αεροδρομίων Οι Αερομεταφορές του Σήμερα και του Αύριο Ελληνική Αεροπορική Ένωση, 20-21 Απριλίου 2010 Δημήτριος Δημητρίου και Ασημίνα Βοσκάκη Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ A/A ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ 1. Νόμος 1650/1986 (ΦΕΚ 160Α/18-10- 1986) Για την προστασία του περιβάλλοντος 2. Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Χαλβατζής Σταμάτιος Α.Μ. 7387 Μάθημα Οικολογίας 1 ο εξάμηνο Ορισμός H όρος όξινη βροχή αναφέρεταιστηνπαρουσίασεαυτήνόξινωνδιαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές πληροφορίες για την περιβαλλοντική νομοθεσία - Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία και εργαλεία -

Βασικές πληροφορίες για την περιβαλλοντική νομοθεσία - Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία και εργαλεία - Βασικές πληροφορίες για την περιβαλλοντική νομοθεσία - Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία και εργαλεία - ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΥΛΩΝΑΣ European Commission DG Environment and Industry Ευρωπαϊκή νομοθεσία για ΜΜΕ Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!» ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΚΠΑ-ΠΜΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Ρυπασμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο Κεφάλαιο 1 ο 1.Τεχνολογία-2.Πόσιμο νερό Πόσιμο νερό ορίζεται το νερό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.αυτό μπορεί να είναι στην φυσική του κατάσταση είτε να προέρχεται από επεξεργασία ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις των ρύπων στις βιοκοινωνίες - Δημόσια Υγεία

Επιπτώσεις των ρύπων στις βιοκοινωνίες - Δημόσια Υγεία Επιπτώσεις των ρύπων στις βιοκοινωνίες - Δημόσια Υγεία Από τον Στυλιανό Αλεξανδράκη MSc, Μηχανολόγο Μηχανικό ΕΜΠ Σύμβουλο Τεχνικής Διεύθυνσης, Ομίλου Ιατρικού Αθηνών 74 // ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ε.. 25/06/2008 ΑΘΗΝΑ

Τ.Ε.Ε.. 25/06/2008 ΑΘΗΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΩΝ Pb - Οξέως, Ni-Cd «Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ» Τ.Ε.Ε.. 25/06/2008 ΑΘΗΝΑ 1. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΤΗΛΕΣ & ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα