ΠΙΝΟΚΙΟ Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ Μια αποτίµηση της περιβαλλοντικής διάστασης των Αγώνων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΙΝΟΚΙΟ 2004. Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ 2004. Μια αποτίµηση της περιβαλλοντικής διάστασης των Αγώνων"

Transcript

1 ΠΙΝΟΚΙΟ 2004 ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ 2004 Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες Μια αποτίµηση της περιβαλλοντικής διάστασης των Αγώνων Γ Έκδοση ΙΟΥΛΙΟΣ 2004

2 Εισαγωγή στην τρίτη έκδοση Τον Οκτώβριο του 2002, η Greenpeace κυκλοφόρησε την πρώτη εκτενή αποτίµηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των επερχόµενων Ολυµπιακών Αγώνων της Αθήνας. Η αποτίµηση αυτή εστίαζε κυρίως στις χαµένες ευκαιρίες, τόσο σε οργανωτικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο παρεµβάσεων που θα µπορούσαν να επιφέρουν σηµαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής των κατοίκων του Λεκανοπεδίου, αλλά και να πυροδοτήσουν θετικές αλλαγές σε µια σειρά από θέµατα που άπτονται των νέων τεχνολογιών στην ενέργεια, τη δόµηση και τις κατασκευές, τη διαχείριση των φυσικών πόρων, κ.λπ. Σήµερα, παραµονή των Αγώνων, η κριτική αυτή ισχύει ακέραια. Και µόνο το γεγονός ότι, σχεδόν δύο χρόνια µετά, δε χρειάστηκε να αλλάξουµε τίποτα στην αποτίµηση που κάναµε, µαρτυρά την έλλειψη καλών προθέσεων και ευελιξίας από πλευράς των αρµοδίων, αλλά και πόσο τραγικά φτωχός και παραγκωνισµένος είναι ο δηµόσιος διάλογος στη χώρα µας. Είναι αλήθεια πως εκτελέστηκαν πολλά έργα που σχετίζονται άµεσα ή έµµεσα µε τους Αγώνες. Είναι ακόµη αλήθεια πως πολλά από τα έργα αυτά, κυρίως στον τοµέα των µεταφορών, θα αφήσουν µια περιβαλλοντική κληρονοµιά στην πόλη και θα βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής των κατοίκων της και µετά τους Αγώνες. Είναι επίσης αλήθεια πως πολλά από τα έργα είτε δε θα υλοποιούνταν ποτέ είτε θα παραπέµπονταν στις καλένδες αν δεν υπήρχαν τα σφιχτά χρονοδιαγράµµατα της διοργάνωσης. Οι διαπιστώσεις αυτές ενισχύουν άλλωστε ένα από τα βασικά επιχειρήµατα τόσο των διοργανωτών όσο και της Greenpeace, ότι οι Ολυµπιακοί Αγώνες πέρα από πρόκληση µπορούσαν να είναι και µια µεγάλη ευκαιρία για αναβάθµιση του αστικού περιβάλλοντος. Από την άλλη όµως είναι επίσης αλήθεια πως οι Αγώνες της Αθήνας είναι και οι αγώνες των χαµένων ευκαιριών. Υπήρχε και ο χρόνος, και τα χρήµατα, και η διαθέσιµη τεχνολογία και συχνά και οι διακηρύξεις από επίσηµα χείλη για επιπλέον παρεµβάσεις σε τοµείς όπως π.χ. η ανάδειξη και εφαρµογή νέων τεχνολογιών (στην ενέργεια, τη δόµηση, τη διαχείριση νερού, αποβλήτων, κ.λπ), παρεµβάσεις που, πέραν των άµεσων περιβαλλοντικών πλεονεκτηµάτων, θα δηµιουργούσαν νέες αγορές, θα έφερναν τεχνογνωσία στη χώρα, θα αναδείκνυαν προοπτικές για ανάπτυξη νέων τοµέων στην οικονοµία, θα ενίσχυαν την πράσινη επιχειρηµατικότητα και θα αποτελούσαν ένα θετικό παράδειγµα προς µίµηση. Στους τοµείς αυτούς, οι επιδόσεις είναι δυστυχώς εξαιρετικά φτωχές, όπως άλλωστε τεκµηριώνουµε παρακάτω. 2

3 εν υστερούµε σε διακηρύξεις. Απ αυτές είχαµε πολλές, τόσο από τις κυβερνήσεις, όσο και από την οργανωτική επιτροπή Αθήνα 2004, αλλά και από τη ιεθνή Ολυµπιακή Επιτροπή ( ΟΕ). Αποδείχτηκε όµως στην πράξη, ότι δεν υπήρξαν οι κατάλληλοι µηχανισµοί και, κυρίως, η ισχυρή πολιτική βούληση για να εφαρµοστούν στην πράξη αυτές οι διακηρύξεις. Το αποτέλεσµα ήταν ότι συχνά επικράτησε η ισοπεδωτική λογική της αδράνειας, ενώ οι προδιαγραφές αντέγραψαν την παρωχηµένη εργολαβική λογική διαγράφοντας κάθε προοπτική καινοτοµίας. Παράλληλα, συχνά τορπιλίστηκε η συνεργασία, αφού η κατάθεση προτάσεων και φιλοπεριβαλλοντικών προδιαγραφών θεωρήθηκε άκοµψη παρέµβαση στα εσωτερικά γραφειοκρατικών οργανισµών που υπερασπίστηκαν το ζωτικό χώρο τους και τα κακώς εννοούµενα κεκτηµένα τους. Έτσι, µε πρόσχηµα τα ασφυκτικά χρονοδιαγράµµατα, υπήρξαν απαράδεκτοι συµβιβασµοί και επιβλήθηκαν πρακτικές και επιλογές που διόλου δεν συνάδουν µε το όραµα µιας πράσινης Ολυµπιάδας και µε τις αρχικές, καλών προθέσεων, διακηρύξεις. Η Αθήνα έχασε έτσι την ευκαιρία να διοργανώσει πραγµατικά πράσινους Ολυµπιακούς Αγώνες. Έχασε ένα στοίχηµα που έβαλε µε τον εαυτό της όταν διεκδικούσε τους Αγώνες προβάλλοντας τη φιλοπεριβαλλοντική διάστασή τους. Έχασε τέλος την ευκαιρία να χτίσει πάνω στην εµπειρία των προηγούµενων Αγώνων του Σίδνεϋ, αφού δε φρόντισε να αντιγράψει τα όποια θετικά εφαρµόστηκαν εκεί, βάζοντας ένα επιπλέον λιθαράκι. Έµεινε στα συµβατικά και τα αυτονόητα, χάνοντας το τρένο της καινοτοµίας. Οι ευθύνες, προφανώς διαχέονται σε πολλούς φορείς και άτοµα. Επειδή η κριτική έχει νόηµα µόνο όταν µπορεί να µας διδάξει κάτι για το µέλλον, καλό είναι να αποδώσουµε αυτές τις ευθύνες, και µάλιστα, όχι µόνο τις προφανείς. Η ΟΕ, για παράδειγµα, θα µπορούσε να παίξει ένα πολύ πιο επικοδοµητικό και καθοδηγητικό ρόλο. Επέλεξε να µην το κάνει. Επέλεξε την πρακτική των πολιτικών ισορροπιών. Επειδή όµως οι Ολυµπιακοί δεν τελειώνουν στην Αθήνα, αλλά συνεχίζονται, καλό είναι να υπάρξουν επιτέλους οι εγγυήσεις, ότι οι Ολυµπιακοί και όλα τα µεγάλα αθλητικά γεγονότα, θα αποτελούν πράγµατι ευκαιρίες για βελτίωση των όρων ζωής των πολιτών και ότι το περιβάλλον θα αποτελέσει όντως των τρίτο πυλώνα του Ολυµπισµού, όπως ανέξοδα διακηρύχθηκε επανειληµµένως προς πάσα κατεύθυνση. 3

4 Greenpeace και Ολυµπιακοί Αγώνες: Μια ιστορία µε παρελθόν Το 1992, η Greenpeace εκµεταλλεύθηκε τον ανοιχτό και ανώνυµο διαγωνισµό που προκήρυξε η Ολυµπιακή Επιτροπή του Σίδνεϋ για το σχεδιασµό του Ολυµπιακού Χωριού, για να αποδείξει ότι µια πόλη µπορεί µε τις κατάλληλες δεσµεύσεις να αποτελέσει τη βιτρίνα για την εξεύρεση και την εφαρµογή λύσεων στα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήµατα. Για την υποβολή του σχετικού φακέλου υποψηφιότητας, η Greenpeace συµβουλεύθηκε αρκετούς πρωτοπόρους αρχιτέκτονες και συγκέντρωσε πληροφορίες για όλες τις ιδέες και τις περιβαλλοντικές τεχνικές που θα µπορούσαν να αξιοποιηθούν. Τα κυριότερα σηµεία των προτάσεων της Greenpeace για το Ολυµπιακό Χωριό ήταν τα ακόλουθα: απουσία αυτοκινήτων, παροχή ηλεκτρισµού από τον ήλιο, προσεκτικές χρήσεις γης, χρήση µη τοξικών και φιλικών προς το περιβάλλον υλικών, προστασία και επαναχρησιµοποίηση των φυσικών πόρων. Η Greenpeace εστίασε την προσοχή της σε ορισµένους σηµαντικούς τοµείς όπως: ηλιακή ενέργεια, εξοικονόµηση ενέργειας, µέσα συλογικής µεταφοράς, ασφαλείς τεχνικές για τη διαχείριση των τοξικών αποβλήτων, οικοδοµικά υλικά που δεν περιέχουν PVC και τοξικές ουσίες, µείωση των αποβλήτων και ασφαλής διάθεσή τους, εξοικονόµηση και επαναχρησιµοποίηση των υδατικών πόρων, προστασία απειλούµενων βιοτόπων και ειδών, υπεύθυνη χρήση της ξυλείας και των οικοδοµικών υλικών. Στο διαγωνισµό για το σχεδιασµό του Ολυµπιακού Χωριού συµµετείχαν τελικά περισσότεροι από 100 υποψήφιοι, κυρίως αρχιτεκτονικά γραφεία και αναπτυξιακές εταιρίες. Όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσµατα, η Greenpeace συµπεριλαµβανόταν στους πέντε νικητές. Έτσι η Greenpeace αναµείχθηκε στην ανάπτυξη του τελικού σχεδίου. Όχι πολύ αργότερα, η Οργανωτική Επιτροπή ιεκδίκησης των Ολυµπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ αποφάσισε ότι της άρεσε τόσο πολύ η ιδέα ενός πράσινου Ολυµπιακού Χωριού, που την ενσωµάτωσε και στα υπόλοιπα Ολυµπιακά έργα. Παράλληλα, ζητήθηκε από την Greenpeace να συµβάλλει στη διαµόρφωση συγκεκριµένων Περιβαλλοντικών Οδηγιών για τους Ολυµπιακούς Αγώνες του Σίδνεϋ. Έτσι η Greenpeace συνεργάστηκε µε ειδικούς στις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και τη διαχείριση των αποβλήτων, µε κατασκευαστές οικολογικών κτιρίων, µε ακαδηµαϊκούς και µε την οµάδα των υπεύθυνων της οργάνωσης για τις διεθνείς περιβαλλοντικές εκστρατείες και διαµόρφωσε µια σειρά από πρωτοποριακά περιβαλλοντικά µέτρα. Η Greenpeace συνέβαλε αποφασιστικά 4

5 στη δηµιουργία ενός προσχεδίου, που έµελλε τελικά να αποτελέσει τις επίσηµες Περιβαλλοντικές Οδηγίες της Οργανωτικής Επιτροπής ιεκδίκησης των Ολυµπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ. Το Σεπτέµβριο του 1993 πραγµατοποιήθηκε στο Μόντε Κάρλο η υποστήριξη του φακέλου υποψηφιότητας του Σίδνεϋ για τους Ολυµπιακούς Αγώνες του 2000 προς τη ΟΕ. Μαζί µε την Οργανωτική Επιτροπή ιεκδίκησης των Ολυµπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ, στη συνάντηση του Μόντε Κάρλο συµµετείχε και η Greenpeace για να προωθήσει την ιδέα των Πράσινων Αγώνων, αφού αυτή η ιδέα αποτελούσε µια µοναδική και εξαιρετικά σηµαντική καινοτοµία στην υποψηφιότητα της πόλης του Σίδνεϋ. Επιπλέον, η Greenpeace επεδίωξε να προωθήσει αυτή την ιδέα και στις υπόλοιπες υποψήφιες πόλεις για την ανάληψη της διοργάνωσης Ολυµπιακών Αγώνων. Μετά την ανάληψη της διοργάνωσης των Ολυµπιακών Αγώνων του 2000 από το Σίδνεϋ, η Greenpeace ξεκίνησε µια επταετή εκστρατεία για να διασφαλίσει ότι το Σίδνεϋ θα τηρήσει πιστά όλες τις περιβαλλοντικές υποσχέσεις που έδωσε πριν κερδίσει το χρίσµα της διεξαγωγής των Αγώνων από τη ΟΕ. Η Greenpeace παρακολούθησε στενά όλα τα στάδια των κατασκευαστικών και των υπόλοιπων αναπτυξιακών έργων στους χώρους των Ολυµπιακών Αγώνων. Η Greenpeace υποστήριξε αποτελεσµατικά την ιδέα των Πράσινων Αγώνων, πετυχαίνοντας να ψηφισθεί από την Κυβέρνηση της Νέας Νότιας Ουαλίας ένας νόµος που περιλάµβανε τις Περιβαλλοντικές Οδηγίες στο πακέτο του προϋπολογισµού για τους Ολυµπιακούς Αγώνες. Η Greenpeace συνεργάστηκε επίσης µε σχεδιαστικές, κατασκευαστικές και προµηθευτικές εταιρίες που έδωσαν προσφορές για τους Ολυµπιακούς Αγώνες, ενώ παράλληλα διαµαρτυρόταν έντονα κάθε φορά που η Οργανωτική Επιτροπή αποτύγχανε να υλοποιήσει τις σχετικές δεσµεύσεις της στον τοµέα του περιβάλλοντος. Παρόλο που η Greenpeace συνεργάστηκε στενά µε την Οργανωτική Επιτροπή των Ολυµπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ (Sydney Organising Committee for the Olympic Games, SOCOG), την Ολυµπιακή Συντονιστική Επιτροπή (Olympic Co-ordination Authority, OCA), καθώς και µε άλλους φορείς και υπηρεσίες που σχετίζονταν µε τους Ολυµπιακούς Αγώνες, κατάφερε να παραµείνει ανεξάρτητη και αµερόληπτη. Η Greenpeace εξέφρασε την επιδοκιµασία της για όλες τις προσπάθειες του Σίδνεϋ που οδήγησαν σε µερικά από τα πιο πρωτοποριακά επιτεύγµατα στον τοµέα του περιβάλλοντος σε διεθνές επίπεδο, ενώ διαµαρτυρήθηκε έντονα όταν οι προσπάθειες υπολείπονταν από τις σχετικές υποσχέσεις και τις υπάρχουσες δυνατότητες. 5

6 Για την Greenpeace, οι Ολυµπιακοί Αγώνες του Σίδνεϋ αποτέλεσαν το εφαλτήριο για την εφαρµογή αποτελεσµατικών και πρωτοπόρων λύσεων για τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήµατα. Από το 1992, που διαµορφώθηκε για πρώτη φορά η ιδέα για τους Πράσινους Ολυµπιακούς Αγώνες, πολλά έχουν ήδη επιτευχθεί. Παρόλα αυτά, πολλά θα µπορούσαν ακόµα να έχουν γίνουν στο Σίδνεϋ, ώστε να γίνει πραγµατικότητα το αρχικό περιβαλλοντικό όραµα. Παρόλες τις πολυετείς προσπάθειες, πολλές ήταν τελικά οι υπαναχωρήσεις των οργανωτών. Στο τέλος των αγώνων, η Greenpeace βαθµολόγησε την περιβαλλοντική διάσταση των Αγώνων και το Σίδνεϋ πήρε απλά τη βάση: 5 µε άριστα το 10. ιδάγµατα από τους πράσινους Ολυµπιακούς Αγώνες του Σίδνεϋ Η Greenpeace αναµείχθηκε µε την προσπάθεια διοργάνωσης των Πράσινων Ολυµπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ, επειδή διαπίστωσε ότι υπήρχαν δυνατότητες προώθησης των περιβαλλοντικών θεµάτων και επιπλέον θα αποδεικνυόταν στην πράξη ότι υπάρχουν ρεαλιστικές και άµεσα εφαρµόσιµες λύσεις. Οι Ολυµπιακοί Αγώνες αποτελούν ένα µοναδικό γεγονός, παγκόσµιας εµβέλειας, και οι όποιες θετικές περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες αναλαµβάνονται εκεί έχουν διεθνή αντίκτυπο. Η Greenpeace υποστηρίζει ότι η ιεθνής Ολυµπιακή Επιτροπή ( ΟΕ) θα πρέπει να διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο στον τοµέα της παροχής βοήθειας προς τις διοργανώτριες και τις υποψήφιες πόλεις, ώστε αυτές να µπορέσουν αφενός να αποφύγουν τις κακοτοπιές που αντιµετώπισε το Σίδνεϋ και αφετέρου να το ξεπεράσουν στα περιβαλλοντικά κριτήρια. Σηµαντικό ρόλο στο πρασίνισµα των Ολυµπιακών Αγώνων παίζει η κατανόηση των σχετικών διδαγµάτων και η µετάδοσή τους στις πόλεις που θα φιλοξενήσουν µελλοντικά Ολυµπιακούς Αγώνες. Ο κατάλογος µε τα διδάγµατα από το Σίδνεϋ που ακολουθεί είναι σηµαντικός για να διασφαλιστεί το γεγονός ότι οι επιτυχίες του Σίδνεϋ στον τοµέα του περιβάλλοντος θα αποτελέσουν την αρχή µιας συνεχούς διαδικασίας βελτίωσης του περιβάλλοντος και προώθησης δράσεων για την προστασία του σε διεθνές επίπεδο. 6

7 ΤΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΙ ΝΕΫ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ι ΑΓΜΑ 1 Είναι εξαιρετικά σηµαντική η ανάληψη συγκεκριµένων περιβαλλοντικών δεσµεύσεων πολύ πριν ολοκληρωθεί ο αρχικός σχεδιασµός και αρχίσουν οι κατασκευές. Απαραίτητη κρίνεται επίσης η δηµοσιοποίηση αυτών των δεσµεύσεων. Ι ΑΓΜΑ 2 Οι Περιβαλλοντικές Οδηγίες πρέπει να έχουν σαφή και συγκεκριµένα σηµεία αναφοράς που δεν θα επιδέχονται διαπραγµατεύσεις, θα είναι µετρήσιµα και θα υποστηρίζονται από την εθνική νοµοθεσία. Αυτά τα σηµεία αναφοράς πρέπει να περιλαµβάνονται σε όλους τους διαγωνισµούς που αφορούν τα Ολυµπιακά έργα και να δηµοσιοποιούνται. Ι ΑΓΜΑ 3 Οι οργανωτές των Ολυµπιακών Αγώνων και οι εµπλεκόµενες εταιρίες πρέπει υποχρεωτικά να συλλέγουν και να καταγράφουν τις πληροφορίες για όλα τα περιβαλλοντικά θέµατα του προγράµµατός τους. Επιπλέον, τα στοιχεία αυτά πρέπει να δηµοσιοποιούνται. Ι ΑΓΜΑ 4 Ο ανεξάρτητος έλεγχος όλων των περιβαλλοντικών στοιχείων είναι απαραίτητος για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας. 7

8 Ι ΑΓΜΑ 5 Ανεξάρτητα από τον τρόπο εκτέλεσης των Ολυµπιακών κατασκευαστικών έργων (ύπαρξη ενός συντονιστή του προγράµµατος ή ύπαρξη ανεξαρτήτων προγραµµάτων και συµβολαίων), οι οργανωτές των Ολυµπιακών Αγώνων πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα χρησιµοποιηθούν τα καλύτερα και τα οικονοµικότερα περιβαλλοντικά συστήµατα και υλικά σε όλη τη διάρκεια του προγράµµατος. Ι ΑΓΜΑ 6 Σε παγκόσµιο επίπεδο υπάρχει γενικά µεγάλος ενθουσιασµός και εµπειρία τόσο στην κατασκευή οικολογικών κτιρίων όσο και στη διοργάνωση µεγάλων αθλητικών γεγονότων. Η αναζήτηση και η πρόσληψη εκείνων των ειδικών που ενδιαφέρονται για την περιβαλλοντική επιτυχία του προγράµµατος πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Ι ΑΓΜΑ 7 Η υψηλού επιπέδου και συνέπειας ανταλλαγή απόψεων µε τις τοπικές κοινωνίες, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις κοινωνικές οµάδες είναι απαραίτητη και πρέπει να αποτελεί µέρος του προγράµµατος από το ξεκίνηµά του. Είναι εξίσου απαραίτητη η καθιέρωση και η ενσωµάτωση, στις Περιβαλλοντικές Οδηγίες, µιας ξεκάθαρης διαδικασίας για την επίλυση των πιθανών διαφορών. Ι ΑΓΜΑ 8 Η εκπαίδευση γύρω από τις πρωτοβουλίες που αναλαµβάνονται στον τοµέα του περιβάλλοντος και τα οφέλη που αποκοµίζονται είναι απαραίτητη σε όλα τα επίπεδα, από τους πολίτες µέχρι τους αθλητές, τους χορηγούς, τα µέσα µαζικής επικοινωνίας και τον εµπορικό τοµέα. 8

9 Ο ρόλος της ΟΕ Η ιεθνής Ολυµπιακή Επιτροπή ( ΟΕ) έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι οι Ολυµπιακοί Αγώνες θα έχουν τις µικρότερες δυνατές επιπτώσεις στο περιβάλλον και ότι θα αφήσουν µια θετική κληρονοµιά στις πόλεις που τους φιλοξενούν. Επιπλέον, η ΟΕ έχει την ευκαιρία να διασφαλίσει ότι το περιβάλλον θα αποτελέσει και στην πράξη τον τρίτο πυλώνα του Ολυµπισµού, µετατρέποντας ουσιαστικά τους Ολυµπιακούς Αγώνες σε ένα όχηµα για την εξεύρεση και εφαρµογή λύσεων για τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα. Το θεµελιώδες ερώτηµα που καλείται να απευθύνει η ΟΕ στα µέλη της και στις υποψήφιες πόλεις είναι εάν οι Ολυµπιακοί Αγώνες, που διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια σε διαφορετική χώρα, είναι περιβαλλοντικά βιώσιµοι. Η διοργάνωση των Αγώνων από περιορισµένο αριθµό χώρων, οι οποίες διαθέτουν µόνιµες εγκαταστάσεις και υποδοµές, ενδέχεται να αποτελέσει την καλύτερη προοπτική για τη µείωση των µελλοντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η Greenpeace πιστεύει ότι η απάντηση στην προαναφερθείσα ερώτηση θα αποτελέσει σηµαντικό τµήµα της µελλοντικής δέσµευσης της ΟΕ για τα περιβαλλοντικά θέµατα. Στο επίπεδο της ρητορείας έχουν γίνει κάποια βήµατα. Ήδη από το Μάρτιο του 1993, ο Richard Pound, εκ µέρους του.σ. της ιεθνούς Ολυµπιακής Επιτροπής ( ΟΕ), διατύπωνε την πρόθεση της ηγεσίας του παγκόσµιου αυτού αθλητικού οργανισµού, να συµπεριλάβει στις θεµελιώδεις αξίες του Ολυµπισµού (που είναι η ανάπτυξη της άθλησης και η ενίσχυση του πολιτισµού) και την προστασία του περιβάλλοντος. Λίγα χρόνια αργότερα (1997), ο τότε Πρόεδρος της ΟΕ, Χουάν Αντόνιο Σάµαρανγκ, εξέφραζε την πεποίθησή του ότι οι Ολυµπιακοί Αγώνες µπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις που σκοπεύουν πολύ πέραν της συγκυρίας και αφορούν την αθλητική κοινότητα στο σύνολό της. Η ανάλυση της Greenpeace για τους Ολυµπιακούς Αγώνες του Σίδνεϋ (αλλά και της Αθήνας) επεσήµανε όµως την απουσία ουσιαστικής εµπλοκής της ΟΕ σε λεπτοµερειακό επίπεδο και την αποτυχία παρέµβασής της για τη διασφάλιση της µη καταπάτησης των Περιβαλλοντικών Οδηγιών από την Ολυµπιακή Επιτροπή του Σίδνεϋ παλιότερα και σήµερα από την αντίστοιχη της Αθήνας. Έτσι η ΟΕ πρέπει στην πραγµατικότητα να ασκήσει και να αυξήσει τις δυνατότητές της στο να συµβουλεύει, να κατευθύνει και να πιέζει, τόσο τις χώρες που θέτουν υποψηφιότητα όσο και τις χώρες που φιλοξενούν Ολυµπιακούς Αγώνες, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των περιβαλλοντικών κριτηρίων και δεσµεύσεων. 9

10 Οι Ολυµπιακοί Αγώνες της Αθήνας: ανέξοδη πράσινη ρητορεία Το πράσινο πλαίσιο Προστασία του Περιβάλλοντος = θεµελιώδης αξία του Ολυµπισµού ιεθνής Ολυµπιακή Επιτροπή ( ΟΕ, 1993) Οι Ολυµπιακοί Αγώνες µπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις που σκοπεύουν πολύ πέραν της συγκυρίας και αφορούν την αθλητική κοινότητα στο σύνολό της Πρόεδρος ΟΕ (1997) Οι Ολυµπιακοί Αγώνες αποτελούν πρόκληση αλλά και ευκαιρία για την ευρεία εφαρµογή προγραµµάτων και δράσεων µε σεβασµό στο περιβάλλον και σύµφωνων µε την αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης Φάκελος Υποψηφιότητας της πόλης των Αθηνών Στο ίδιο πνεύµα, ο τότε Πρωθυπουργός Κ. Σηµίτης, χαιρετίζοντας την ανάληψη των Αγώνων του 2004 από την πόλη της Αθήνας, κατέθετε την υπόσχεση της κυβέρνησης να υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες εκείνες που θα συνέβαλαν στην αλλαγή του προσώπου της πρωτεύουσας µε αφορµή τα Ολυµπιακά έργα στην ευρύτερη περιοχή της. Έτσι, αξίζει να επαναλάβουµε κάποια βασικά σηµεία από το πλαίσιο που έβαζε ο Φάκελος Υποψηφιότητας σχετικά µε το περιβάλλον : Κανένα έργο, όσο µικρό κι αν είναι, δε θα µπει στο στάδιο της υλοποίησης χωρίς να προηγηθεί µια εξαντλητική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το περιβάλλον όχι µόνο θα προστατευθεί, αλλά και θα βελτιωθεί. Θα ληφθούν µέτρα έτσι ώστε το φυσικό περιβάλλον, η πανίδα και η χλωρίδα, να µη θιγούν καθόλου στο στάδιο της κατασκευής των έργων. Θα γίνει προσπάθεια ώστε να αξιοποιηθούν στο µέγιστο οι υπάρχουσες υποδοµές, ώστε να µη δεσµευτούν υπάρχοντες ελεύθεροι χώροι. 10

11 Οι εργασίες θα γίνουν µε τη βοήθεια τεχνολογιών και υλικών φιλικών προς το περιβάλλον, στοιχείο που θα µεταφερθεί ως υποχρέωση στους παραχωρησιούχους των έργων. Καµία µόνιµη εγκατάσταση δε θα πραγµατοποιηθεί αν δεν έχει προβλεφθεί η µετά- Ολυµπιακή χρήση της. Οι Ολυµπιακές εγκαταστάσεις θα εξυπηρετηθούν από µέσα µαζικής µεταφοράς και θα ληφθούν µέτρα για τη µείωση της χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου. Θα ληφθούν µέτρα για τη µείωση του θορύβου στον αστικό και περιαστικό ιστό της πρωτεύουσας, ιδίως κατά τη φάση διεξαγωγής των Αγώνων. Θα δοθεί έµφαση στην ενηµέρωση του κοινού µε τρόπο που να ευνοηθεί η συµµετοχή του πριν και κατά την διάρκεια της τέλεσης των Αγώνων. και η γκρίζα πραγµατικότητα Η συνολική αποτίµηση της περιβαλλοντικής διάστασης των Ολυµπιακών Αγώνων της Αθήνας θα γίνει στα τέλη του εν µπορεί όµως κανείς να µη σχολιάσει ορισµένα θέµατα τα οποία έχουν ήδη προκαθορίσει πολλές από τις περιβαλλοντικές παραµέτρους. Τέτοια είναι π.χ. τα θέµατα χωροθέτησης των Ολυµπιακών εγκαταστάσεων, αλλά και οι προδιαγραφές των προκηρύξεων για πολλά Ολυµπιακά έργα. Η περίπτωση π.χ. της χωροθέτησης του κωπηλατοδροµίου στον Σχινιά είναι γνωστή και η αντίδραση πολλών περιβαλλοντικών οργανώσεων για το θέµα αυτό έχει τραβήξει τα φώτα της δηµοσιότητας. Θέµατα που έτυχαν λιγότερης δηµοσιότητας, ως προς την περιβαλλοντική τους διάσταση, είναι π.χ. η περίπτωση του Ολυµπιακού Χωριού. Η περίπτωση αυτή είναι ενδεικτική των πρακτικών που ακολουθήθηκαν σχεδόν σε όλα τα έργα, γι αυτό και θα την χρησιµοποιήσουµε ως παράδειγµα. εδοµένου ότι το Ολυµπιακό Χωριό αποτελεί το µεγαλύτερο µέχρι σήµερα πρόγραµµα οικιστικής ανάπτυξης στη χώρα, και δεδοµένου του δηµόσιου χαρακτήρα του οργανισµού που είναι επιφορτισµένος µε την ανάπτυξή του (Οργανισµός Εργατικής Κατοικίας), η χρήση τεχνικών οικολογικής δόµησης σ αυτόν τον οικισµό θα µπορούσε να αλλάξει δραστικά τα δεδοµένα στον τοµέα της δόµησης για όλο τον κλάδο των κατασκευών, στρέφοντάς τον σε µια πιο φιλοπεριβαλλοντική κατεύθυνση. 11

12 Το Ολυµπιακό Χωριό ως παράδειγµα προς αποφυγήν Τον Ιούλιο του 2000, η Οµάδα Συντονισµού Έργου Ολυµπιακού Χωριού του 2004, οριστικοποίησε τις προδιαγραφές Ολυµπιακής χρήσης για το Ολυµπιακό Χωριό. Οι κατευθύνσεις που περιέγραψε στο σχετικό τεύχος που εξέδωσε, προέκυψαν από: Τις συµβατικές υποχρεώσεις της ΟΕΟΑ Αθήνα 2004 προς τη ΟΕ, όπως αναφέρονται στο Host City Contract. Το έντυπο IOC Olympic Village Guidelines, που αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι του Host City Contract. Τις συναντήσεις των αντίστοιχων οµάδων εργασίας κατά τη διάρκεια της 3ης και 4ης επίσκεψης της Συντονιστικής Επιτροπής της ΟΕ (Οκτώβριος 1999 και Μάιος 2000). Τις συναντήσεις εκπροσώπων του Οργανισµού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), της Αθήνας 2004 και της ΟΕ (από τον Ιούνιο του 1999 µέχρι και τη συνάντηση της 12ης-13ης Ιουνίου 2000). Την επεξεργασία στοιχείων του Ολυµπιακού Χωριού της Βαρκελώνης. Την επεξεργασία στοιχείων από το Ολυµπιακό Χωριό του Σίδνεϋ, που προέκυψαν από το ΤΟΚ (Transfer Of Knowledge), τις επισκέψεις στο Σίδνεϋ και τις συναντήσεις µε τους υπεύθυνους του έργου, καθώς και από την επεξεργασία των σχεδίων του Ολυµπιακού Χωριού. Οι προδιαγραφές αυτές προσπαθούσαν να κάνουν πράξη τα όσα κατά καιρούς έχει εξαγγείλει, τόσο το διεθνές Ολυµπιακό κίνηµα, όσο και η ελληνική κυβέρνηση δι εκπροσώπων της αλλά και δια του φακέλου υποψηφιότητας για τη διεκδίκηση των αγώνων. Μεταξύ άλλων µάλιστα, ο Φάκελος Υποψηφιότητας προέβλεπε ότι οι εργασίες θα γίνουν µε τη βοήθεια τεχνολογιών και υλικών φιλικών προς το περιβάλλον, στοιχείο που θα µεταφερθεί ως υποχρέωση στους παραχωρησιούχους των έργων. Έτσι λοιπόν, σε όλες τις εκθέσεις που προηγήθηκαν της δηµοπράτησης του έργου του Ολυµπιακού Χωριού γινόταν λόγος, µεταξύ άλλων, για εφαρµογή του βιοκλιµατικού σχεδιασµού, τεχνολογίες εξοικονόµησης ενέργειας και νερού, χρήση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (µε ιδιαίτερη µνεία στη χρήση ηλιακών θερµοσιφώνων για παραγωγή ζεστού νερού και φωτοβολταϊκών ενσωµατωµένων στο κέλυφος των κτιρίων για παραγωγή ηλεκτρισµού), στην αποφυγή χρήσης τοξικών υλικών (µε ιδιαίτερη µάλιστα έµφαση στην αποφυγή χρήσης πλαστικών PVC), κ.λπ. 12

13 Αξίζει να αναφέρουµε ότι και στην τεχνική έκθεση που συνέταξε ο Οργανισµός Εργατικής Κατοικίας τον Ιούνιο του 2000, µε θέµα Πολεοδοµική Μελέτη Οικισµού Ολυµπιακό Χωριό, τα παραπάνω κρίνονται ως προαπαιτούµενα για την κατασκευή του έργου. Παρόλα αυτά, οι σηµαντικές αυτές κατευθύνσεις και συστάσεις δεν συµπεριελήφθησαν τελικά στις τεχνικές προδιαγραφές που συνέταξε ο ΟΕΚ τον Φεβρουάριο του 2001 και αποτελούν τις συµβατικές υποχρεώσεις των εργοληπτριών εταιριών. Αυτές οι τεχνικές προδιαγραφές περιγράφουν ουσιαστικά ένα συµβατικό οικισµό, από το σχεδιασµό του οποίου απουσιάζουν οποιαδήποτε καινοτοµικά ή µη στοιχεία θα του προσέδιδαν ένα φιλοπεριβαλλοντικό χαρακτήρα. Αναφέρουµε χαρακτηριστικά: Η κατασκευή των διαµερισµάτων δεν είναι καν συµβατή µε τις οδηγίες του Σχεδίου ράσης Ενέργεια 2001 του ΥΠΕΧΩ Ε και τη σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, τον Κανονισµό Ορθολογικής Χρήσης και Εξοικονόµησης Ενέργειας (Κ.Ο.Χ.Ε.Ε.) και τη νέα Κοινοτική Οδηγία για τα κτίρια. Από την ανάλυση των σχεδίων και τις προσοµοιώσεις της ενεργειακής συµπεριφοράς των κτιρίων που πραγµατοποίησε το Πανεπιστήµιο Αθηνών (Τµήµα Φυσικής, Τοµέας Εφαρµογών), προκύπτει ότι η ενεργειακή κατανάλωση των κτιρίων είναι εξαιρετικά µεγάλη. Συγκεκριµένα, ενώ η απαιτούµενη κατανάλωση ενέργειας για θέρµανση είναι λογική, η απαιτούµενη ενέργεια για δροσισµό είναι έως και 2,7 φορές µεγαλύτερη απ αυτήν που προβλέπει το σχέδιο του κανονισµού εξοικονόµησης ενέργειας (Κ.Ο.Χ.Ε.Ε) και ήταν σε γνώση του ΟΕΚ και όλων των αρµοδίων όταν σχεδίαζαν τα κτίρια. Αποτέλεσµα βέβαια του κακού σχεδιασµού είναι να χρειάζεται η εγκατάσταση ακριβών και ενεργοβόρων κλιµατιστικών στα κτίρια αυτά, µε επιβάρυνση τόσο του προϋπολογισµού όσο και του περιβάλλοντος. Ενδεικτικά όρια ετήσιων ενεργειακών Ετήσιες ενεργειακές ανάγκες για αναγκών για δροσισµό χώρων σε κτίρια δροσισµό στα διαµερίσµατα του κατοικιών για την περιοχή της Αττικής, Ολυµπιακού Χωριού σύµφωνα µε το σχέδιο του Κ.Ο.Χ.Ε.Ε (KWh/m 2 ) (KWh/m 2 )

14 εν προβλέπεται η χρήση ηλιακών συστηµάτων, ούτε για παραγωγή ζεστού νερού ούτε για ηλεκτροπαραγωγή, κάτι που είχε εφαρµοστεί σε ευρεία κλίµακα στο Σίδνεϋ. Η ηλιακή ενέργεια θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί επίσης για θέρµανση και κλιµατισµό των διαµερισµάτων, επιλογή που δυστυχώς δεν συζητήθηκε. Οι προδιαγραφές επιβάλλουν(!) στους προµηθευτές τη χρήση ψυκτικών µέσων που καταστρέφουν το περιβάλλον. Συγκεκριµένα, προβλέπουν τη χρήση υδροφθορανθράκων (HFCs) που συµβάλλουν στις κλιµατικές αλλαγές και, παράλληλα, αποκλείουν τεχνικές ψύξης και ψυκτικά υγρά φιλικά προς το περιβάλλον (οι σχετικές προτάσεις απορρίφθηκαν ασυζητητί από τον ΟΕΚ). Σηµειωτέον ότι οι υδροφθοράνθρακες είναι ελεγχόµενες ουσίες µε βάση το Πρωτόκολλο του Κιότο, το οποίο έχει επικυρωθεί και από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Στις ξύλινες επιφάνειες προβλέπεται γενικά χρήση µοριοσανίδων και δεν εξετάστηκαν άλλες εναλλακτικές λύσεις (ούτε συζήτηση βέβαια για πιστοποιηµένη ξυλεία αειφορικής διαχείρισης όπως προέβλεπαν οι αρχές περιβαλλοντικής πολιτικής του ΑΘΗΝΑ 2004 ), ενώ οι προδιαγραφές προβλέπουν εκτεταµένη χρήση των επιβλαβών για το περιβάλλον πλαστικών PVC (και πάλι σε αντίθεση µε τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΑΘΗΝΑ 2004 ). Το PVC προκρίνεται ως αποκλειστική µάλιστα επιλογή στο υπόγειο δίκτυο αποστράγγισης οµβρίων, στις σωληνώσεις των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, στα καλώδια, κ.λπ. εν χρησιµοποιούνται χρώµατα που φέρουν το Οικολογικό Σήµα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρόλο που κάτι τέτοιο προβλέπεται στις προδιαγραφές και τις συµβατικές υποχρεώσεις των εργολάβων. εν προβλέπονται συστήµατα εξοικονόµησης νερού στα κτίρια του Ολυµπιακού Χωριού. Το καλοκαίρι του 2001 έγινε µία προσπάθεια από την τότε διοίκηση του Οργανισµού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), που έχει την ευθύνη κατασκευής του Ολυµπιακού Χωριού, να βελτιωθούν κάποιες από τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές του οικισµού. Ανατέθηκαν µάλιστα για το σκοπό αυτό και ειδικές µελέτες. Οι µελέτες αυτές πρότειναν, µεταξύ άλλων τα εξής: 14

15 Παρεµβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων. Χρήση υαλοπετασµάτων χαµηλού συντελεστή εκπεµψιµότητας (low-e). Εναλλακτικές τεχνολογίες δροσισµού, όπως ο νυχτερινός αερισµός και οι ανεµιστήρες οροφής. Εξορθολογισµό του συστήµατος αερισµού. Χρήση προηγµένων συστηµάτων φωτισµού που επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση χρήσης του φυσικού φωτισµού και βελτιώνουν την κατανάλωση ενέργειας. Κεντρικό ή κεντρικά συστήµατα θέρµανσης-ψύξης. Προβλέπεται γενικά η χρήση φυσικού αερίου για θέρµανση χώρων, ενώ για τη θέρµανση του νερού προτάθηκε ένα σύστηµα τριπλής ενέργειας (ηλιακός θερµοσίφωνας, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό), στο οποίο η ηλιακή ενέργεια θα παρέχει το 75-80% του συνολικού θερµού νερού. Ενσωµάτωση φωτοβολταϊκών στις υπάρχουσες µεταλλικές κατασκευές. Με την εφαρµογή των παραπάνω, θα εξοικονοµούνταν έως και 9,72 εκατ. κιλοβατώρες ετησίως, θα είχαµε δηλαδή 48% συνολική εξοικονόµηση ενέργειας για θέρµανση και ψύξη. Οι µελέτες πρότειναν ακόµη µέτρα περιορισµού των τοξικών υλικών, την αποφυγή χρήσης προϊόντων PVC και υδροφθορανθράκων, µέτρα εξοικονόµησης και ορθολογικής διαχείρισης του νερού, διαχείριση πρασίνου συµβατή µε την οικολογία της περιοχής, κ.λπ. υστυχώς, οι µελέτες αυτές έµειναν στα συρτάρια, παρόλο που οι προτάσεις δεν επιβάρυναν τον προϋπολογισµό του έργου ούτε άλλαζαν το χρονοδιάγραµµα κατασκευής του. Αντίθετα, οι προτάσεις αυτές συνεπάγονταν σηµαντική εξοικονόµηση χρηµάτων για τους µελλοντικούς χρήστες του οικισµού (δικαιούχους του ΟΕΚ), ενώ επιπλέον υπήρχε η δυνατότητα χρηµατοδότησης πολλών από τα προτεινόµενα έργα από το Γ ΚΠΣ. Η λογική αυτή των περιβαλλοντικών εκπτώσεων δεν εξαντλείται δυστυχώς µόνο στο Ολυµπιακό Χωριό, αλλά διατρέχει λίγο πολύ όλα τα Ολυµπιακά έργα. 15

16 ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΧΩΡΙΟ Όσα θα θέλατε (και προτάθηκαν), αλλά δεν θα µπορέσετε να δείτε 1. Ηλιοθερµικά συστήµατα για παροχή ζεστού νερού 2. Φωτοβολταϊκά για παραγωγή ηλιακού ηλεκτρισµού 3. Χρώµατα µε το Οικολογικό Σήµα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4. Παράθυρα χαµηλής εκπεµψιµότητας (low-e) για εξοικονόµηση ενέργειας 5. Ανεµιστήρες οροφής και φυσικός δροσισµός 6. Προϊόντα ξύλου από πιστοποιηµένη αειφορική ξυλεία 7. Εξοικονόµηση-ανακύκλωση νερού 8. Κλιµατισµός µε φυσικά ψυκτικά αντί των καταστροφικών για το κλίµα HFCs 9. Τηλεθέρµανση-τηλεψύξη 10. Αποφυγή του PVC σε όλα τα συνθετικά προϊόντα 11. Σωστός προσανατολισµός κτιρίων για βιοκλιµατικό σχεδιασµό (50 κτίρια του Ολυµπιακού Χωριού έχουν λάθος προσανατολισµό) 12. Υποδοµή για κίνηση οχηµάτων µε βιοκαύσιµα 13. Παροχή πράσινης ενέργειας από αιολικά πάρκα στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής 16

17 Ο είκτης Πινόκιο...σε άνοδο Η ευθύνη για την αθέτηση των πράσινων υποσχέσεων διαχέεται ασφαλώς σε πολλούς (κυβέρνηση, Οργανωτική Επιτροπή Αθήνα 2004, ΟΕ, φορείς υλοποίησης κ.λπ). Καταγράφουµε παρακάτω µερικές µόνο από τις αθετηµένες υποσχέσεις: Νέες ενεργειακές τεχνολογίες Η ΑΘΗΝΑ 2004 φιλοδοξεί να είναι η πρώτη Ολυµπιάδα που θα χρησιµοποιήσει 100% Πράσινη Ενέργεια από το δίκτυο, χρησιµοποιώντας την αιολική ενέργεια αλλά και φωτοβολταϊκές διατάξεις. Υπεύθυνος Έργου Τεχνολογίας, ΑΘΗΝΑ 2004, Οκτώβριος 2001 Οι τεχνολογίες εξοικονόµησης ενέργειας πρέπει να βρούν ευρεία εφαρµογή στα νέα κτίρια και γενικότερα στις νέες Ολυµπιακές εγκαταστάσεις. Η παθητική ηλιακή αρχιτεκτονική, οι σωστές µονώσεις, η ανάκτηση θερµότητας, η συµπαραγωγή (π.χ µε βάση το φυσικό αέριο), η χρήση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας και οι ηλεκτρονικές διατάξεις για τη ρύθµιση των λειτουργιών των κτιρίων είναι µερικές µόνον από τις εφαρµογές από µια µεγάλη γκάµα καινοτοµιών που προσφέρει η νέα ενεργειακή τεχνολογία. Θεαµατικά µπορεί επίσης να είναι τα αποτελέσµατα από τη χρήση συστηµάτων φωτισµού χαµηλής ενεργειακής κατανάλωσης καθώς και η µεγιστοποίηση της χρήσης του φυσικού φωτός. "Ενεργητικά" ηλιακά συστήµατα µπορούν επίσης να χρησιµοποιηθούν για τη θέρµανση του νερού των κολυµβητικών δεξαµενών, ενώ τα φωτοβολταϊκά συστήµατα µπορούν να προσφέρουν συµπληρωµατική ηλεκτρική ενέργεια σε πολλές από τις σχεδιαζόµενες κατασκευές (ενσωµάτωση στα στοιχεία του κτιριακού κελύφους) και να καλύψουν τις ηλεκτρικές ανάγκες δρόµων, πλατειών και εσωτερικών κοινοχρήστων χώρων. Πέρα από την εξοικονόµηση συµβατικών καυσίµων, οι νέες ενεργειακές τεχνολογίες µπορούν να συντελέσουν στην αύξηση της αυτονοµίας των εγκαταστάσεων, στη µείωση της ρύπανσης και στην πτώση του λειτουργικού κόστους από την χρήση της ενέργειας. Αρχές Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΟΕΟΑ Αθήνα 2004, Φεβρουάριος 2000 Η επιλογή των δοµικών υλικών Η αλλαγή των σηµερινών προτύπων στα οικοδοµικά υλικά, όπως επίσης και σε όλα τα αναλώσιµα προϊόντα, µπορεί όντως να προκαλέσει µια πραγµατική επανάσταση στο χώρο της "καθαρής παραγωγής". Το βασικό κριτήριο για την επιλογή φιλικών προς το περιβάλλον λύσεων και προϊόντων στον τοµέα των κτιριακών κατασκευών, είναι ο περιορισµός των αποβλήτων (και των ανεπιθύµητων περιβαλλοντικών επιπτώσεων) κατά τη φάση της παραγωγής, το χαµηλό τους ενεργειακό περιεχόµενο, η µειωµένη κατανάλωση νερού κατά το στάδιο της επεξεργασίας τους, η καλή συµπεριφορά τους στην 17

18 δηµιουργία του µικροκλίµατος και η µη τοξικότητα µετά την ενσωµάτωσή τους στο κτιριακό κέλυφος. Η καθοδηγητική αρχή στην τελευταία περίπτωση θα πρέπει να είναι όχι η αποδεδειγµένη βλάβη, αλλά η πρόληψη των ενδεχόµενων βλαβών. Έτσι, θα πρέπει για παράδειγµα να αποφεύγονται (στο βαθµό που υπάρχουν αξιόπιστα υποκατάστατα) οι συνθέσεις από χλωριωµένα προϊόντα (PVC, PCB) και τα προϊόντα ξυλείας που προέρχονται από µη-αειφορική ξύλευση δασών. Άλλα προϊόντα όπως τα προϊόντα αµιάντου ή τα χρώµατα που περιέχουν βαριά µέταλλα δεν θα πρέπει να χρησιµοποιηθούν. Θα πρέπει επίσης να επιδιωχθεί η χρήση ανακυκλωµένων υλικών, ή υλικών που προέρχονται από κατεδαφίσεις. Τόσο η ελληνική, όσο και η διεθνής αγορά έχουν κάνει σηµαντικές προόδους στον τοµέα και οι σχετικές επιχειρήσεις χρειάζεται να ενισχυθούν από τους αρµόδιους κρατικούς φορείς και να βρουν πεδία εφαρµογής για τα προϊόντα τους. Αρχές Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΟΕΟΑ Αθήνα 2004, Φεβρουάριος 2000 Η προστασία της βιοποικιλότητας Ο ανασχεδιασµός των παρεµβάσεων στο χώρο, µε τρόπο που να λαµβάνουν υπ όψιν την προστασία της βιοποικιλότητας, θα µπορούσε να είναι ένας από τους παράλληλους στόχους των Ολυµπιακών έργων. Παρακάτω δίνεται ένας κατάλογος αρχών και προτεραιοτήτων που κρίνεται σκόπιµο να ληφθούν υπ όψιν κατά το σχεδιασµό, για την εφαρµογή των οποίων η ΟΕΟΑ θα συνεργασθεί µε τους εκάστοτε φορείς υλοποίησης των έργων: ηµιουργία καταφυγίων και ενδιαιτηµάτων για είδη που εκτοπίζονται από την αστική επέκταση. Ανάταξη κατεστραµµένων βιοτόπων στην περιοχή των έργων. Προστασία και επέκταση της ιθαγενούς βλάστησης µε τη χρησιµοποίηση τοπικών ποικιλιών φυτών και δέντρων, ώστε να ευνοηθεί η αναπαραγωγή της διάδοσης της και να µειωθούν οι ανάγκες για πότισµα. Αποφυγή της κοπής υφιστάµενων δέντρων (ή µεταφορά τους σε περίπτωση που αυτό δεν είναι δυνατόν). ηµιουργία διαδρόµων και συνδέσεων µεταξύ της αστικής και της περιαστικής βλάστησης για την διευκόλυνση της διανοµής και της µετακίνησης της άγριας πανίδας. Σχεδιασµός των κτιρίων και των υποδοµών µε τρόπο που να µην εµποδίζεται η κυκλοφορία και το φώλιασµα των ειδών της άγριας πανίδας. ηµιουργία διαδρόµων για τα µεταναστευτικά είδη της µικροπανίδας. Αρχές Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΟΕΟΑ Αθήνα 2004, Φεβρουάριος

19 Ολυµπιακό Χωριό Βασικό στοιχείο για την ικανοποίηση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στο Ολυµπιακό Χωριό είναι η υπαγωγή όλων των έργων σε ένα πρόγραµµα Βιώσιµης Ολοκληρωµένης Οικιστικής Ανάπτυξης. Το πρόγραµµα αυτό θα παίρνει υπ όψιν του: Την κτηθείσα εµπειρία από συστήµατα οργανωµένης δόµησης στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Την εµπειρία και την κατασκευή Ολυµπιακών Χωριών και σε άλλες χώρες. Τις εξελίξεις στην επιστήµη και τεχνολογία της κατασκευής νέων οικιστικών συνόλων µε βάση τις αρχές του βιοκλιµατικού σχεδιασµού, της εξοικονόµησης ενέργειας, της κατά το δυνατόν µείωσης της χρήσης µη ανανεώσιµων πόρων, τη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον οικοδοµικών υλικών, της αποτελεσµατικής διαχείρισης των αποβλήτων (µείωση ή µηδενισµός των επιπτώσεων στους αποδέκτες, ανακύκλωση), της προστασίας της βιοποικιλότητας, της ελαχιστοποίησης των ατµοσφαιρικών εκποµπών και θορύβου από την κίνηση των οχηµάτων, της διαµόρφωσης ανάγλυφου συµβατού µε το γενικότερο τοπίο, της σωστής ένταξης του οικισµού στο ευρύτερο περιβάλλον, της εξασφάλισης σύγχρονων υποδοµών, ενός αειφορικού συστήµατος κυκλοφορίας (για πεζούς και οχήµατα). Τα στοιχεία που θα κρίνουν σε σηµαντικό βαθµό την επιτυχία του εγχειρήµατος είναι: 1. Η σύνταξη επαρκών και ρεαλιστικών προδιαγραφών οι οποίες θα τύχουν της συγκατάθεσης του Οργανισµού Εργατικής Κατοικίας. 2. Η παρακολούθηση της εφαρµογής των σχετικών µε το περιβάλλον και την ενέργεια προδιαγραφών από τον φορέα υλοποίησης. 3. Η εξασφάλιση της σωστής διαχείρισης (κυρίως µετα-ολυµπιακά) εκείνων των λειτουργιών του οικισµού που απαιτούν ανθρώπινη παρέµβαση (διαχείριση απορριµµάτων, διαχείριση της ενέργειας, διαχείριση κυκλοφορικού συστήµατος κ.ά) από τον ΟΕΚ, τις εµπλεκόµενες ηµόσιες Υπηρεσίες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σηµειώνεται ότι το τελευταίο σηµείο θα αποβεί ιδιαίτερα κρίσιµο για τη βιωσιµότητα των µέτρων και των ρυθµίσεων που θα προταθούν, καθώς οι λύσεις για τους τρόπους και τους φορείς διαχείρισης θα πρέπει να αποτελούν βασική συνιστώσα των προτάσεων κατά τη φάση του σχεδιασµού. Ήδη η ΟΕΟΑ σε συνεργασία µε τους συµβούλους της σε θέµατα ενέργειας (Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας και Πανεπιστήµιο Αθηνών) έχει προετοιµάσει µια σειρά κατευθύνσεων και προδιαγραφών που αφορούν στον ενεργειακό σχεδιασµό, τη βιοκλιµατική αρχιτεκτονική, τη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών, την ποιότητα του εσωτερικού αέρα και τη δηµιουργία ευνοϊκού µικροκλίµατος στην περιοχή του Ολυµπιακού Χωριού. Αρχές Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΟΕΟΑ Αθήνα 2004, Φεβρουάριος

20 Ο Βιοκλιµατικός Πολεοδοµικός Σχεδιασµός που επιλέγεται και εφαρµόζεται στο Ολυµπιακό Χωριό, δίνει έµφαση στις αρχές της βιώσιµης ανάπτυξης, της αειφορίας, του σεβασµού του φυσικού περιβάλλοντος, της εξοικονόµησης ενέργειας, της µη κατασπατάλησης των συµβατικών ενεργειακών πόρων, της µεγιστοποίησης της εκµετάλλευσης των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας και της ελαχιστοποίησης των δυσµενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Έτσι θα αποτελέσει και µια αφετηρία για την αλλαγή της φιλοσοφίας σχεδιασµού του δοµηµένου περιβάλλοντος στη χώρα µας. Γ. Κοντορούπης, σύµβουλος επί ενεργειακών θεµάτων στην Ολυµπιακό Χωριό Α.Ε, Παράπλευρα οφέλη και άλλα τινά Θα είµασταν άδικοι αν ισχυριζόµασταν πως όλες οι περιβαλλοντικές εξελίξεις που σχετίζονται µε τους Ολυµπιακούς Αγώνες είναι αρνητικές. Προφανώς οι αγώνες θα συµβάλλουν θετικά στην αναβάθµιση της ποιότητας ζωής σε αρκετές περιπτώσεις. Κι αυτό γιατί λόγω των αγώνων εκβιάστηκαν ή επιταχύνθηκαν αρκετά έργα ιδιαιτέρως απαραίτητα για την πόλη. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί π.χ. το τραµ. Χωρίς την πίεση των Ολυµπιακών Αγώνων και την απειλή των χρονοδιαγραµµάτων, ακόµη δεν θα υπήρχε ούτε καν η προκήρυξη του διαγωνισµού για την κατασκευή του. Το ίδιο ισχύει για πολλά ακόµη έργα υποδοµών στις µεταφορές. Και αποτελεί ασφαλώς θετική εξέλιξη η δέσµευση δισεκατοµµυρίων ευρώ για την ανάπτυξη µέσων µαζικής µεταφοράς (µετρό, προαστιακός, τραµ, εκσυγχρονισµός τρόλεϊ και λεωφορείων) στην µητροπολιτική περιοχή της Αθήνας. Η συµβολή των Ολυµπιακών Αγώνων στην ανάπτυξη αυτών των υποδοµών είναι ότι έθεσαν αυστηρά χρονοδιαγράµµατα για την υλοποίησή τους, πράγµα σχεδόν πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδοµένα. Το ίδιο θετική είναι και η αισθητική αναβάθµιση πολλών περιοχών µε αφορµή τους Ολυµπιακούς Αγώνες (χαρακτηριστικά θετικά παραδείγµατα αποτελούν η χρωµατική αναβάθµιση εκατοντάδων κτιρίων και η ανακατασκευή πεζοδροµίων). Αυτό ισχύει εν µέρει ακόµη και σε περιπτώσεις όπου η επιλογή χωροθέτησης κατακρίθηκε έντονα (π.χ. Φαληρικό έλτα). Βέβαια, εκκρεµούν ακόµη πολλές µετα-ολυµπιακές παρεµβάσεις στο παραλιακό µέτωπο που θα καθορίσουν και την τελική µορφή του και τότε θα αποδειχτεί στην πράξη αν οι φόβοι και οι κριτικές υπήρξαν βάσιµοι, ή αν αντιθέτως, οι Ολυµπιακοί έδωσαν το έναυσµα για την απόδοση του παραλιακού µετώπου στους πολίτες του πολύπαθου Λεκανοπεδίου. Εκτός επίσηµου σχεδιασµού και χωρίς τη συµµετοχή οποιουδήποτε αρµοδίου, είχαµε επίσης κάποιες εξελίξεις που αναµένεται να έχουν ιδιαίτερα θετικές επιπτώσεις όχι µόνο για 20

21 τη χώρα µας αλλά και διεθνώς. Χαρακτηριστική είναι π.χ. η περίπτωση κάποιων χορηγών των αγώνων που σκοπεύουν να αποφύγουν τη χρήση επιβλαβών για το περιβάλλον ψυκτικών σε συσκευές που θα χρησιµοποιήσουν κατά τη διάρκεια των αγώνων. Το θέµα αυτό προέκυψε ήδη από τους Ολυµπιακούς του Σίδνεϋ όπου πολλοί χορηγοί (όπως η Coca-Cola, η McDonalds, η Unilever, κ.λπ), υπό την πίεση της Greenpeace, δεσµεύτηκαν να αλλάξουν τις τεχνικές ψύξης που χρησιµοποιούν, αποφεύγοντας τη χρήση υδροφθορανθράκων (ισχυρότατων αερίων του θερµοκηπίου) και να στραφούν σε φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα και τεχνολογίες ψύξης. Η πρώτη εφαρµογή αυτών των δεσµεύσεων δροµολογήθηκε ήδη από κάποιες εταιρίες (Coca-Cola, Unilever, ΕΛΤΑ, ΦΑΓΕ) και γίνεται κατά τη διάρκεια των Ολυµπιακών Αγώνων της Αθήνας. Περί τις συσκευές επαγγελµατικής ψύξης που θα βρίσκονται στους χώρους τέλεσης των αγώνων, θα χρησιµοποιούν τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον (µε ψυκτικό διοξείδιο του άνθρακα ή υδρογονάνθρακες, ενώ θα επιδειχτούν και νέες τεχνικές όπως η ψύξη µε χρήση του κύκλου Stirling). Η αλλαγή αυτή αναµένεται να επιφέρει τα επόµενα χρόνια σαρωτικές αλλαγές στις ψυκτικές συσκευές που χρησιµοποιούνται κατά εκατοµµύρια σε όλο τον κόσµο, συµβάλλοντας σηµαντικά στην προστασία του περιβάλλοντος. Στον αντίποδα βέβαια, κάποιοι άλλοι υποστηρικτές των αγώνων, όπως π.χ η Shell, δεν άδραξαν την ευκαιρία να πάνε ένα βήµα µπροστά σε σχέση µε τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Η Shell, για παράδειγµα, η οποία παρέχει καύσιµα για τους αγώνες, δεν χρησιµοποίησε την υποδοµή της για να κινήσει οχήµατα µε βιοκαύσιµα (παρόλο που πέντε µήνες µετά τους αγώνες αυτό θα είναι υποχρεωτικό και από την κοινοτική νοµοθεσία). εν αξιοποίησε επίσης την τεχνολογία των φωτοβολταϊκών, έστω και σε επιδεικτικές εφαρµογές, παρόλο που είναι παραγωγός και διακινητής αυτών των προϊόντων. Εν κατακλείδι, αν µένει κάτι από την αποτίµηση της περιβαλλοντικής διάστασης των Ολυµπιακών Αγώνων, αυτό είναι η πικρή γεύση των χαµένων ευκαιριών. Όλα τα θετικά που θα προκύψουν λόγω των Αγώνων είναι φυσικά καλοδεχούµενα. Αρκούν όµως αυτά; Ως πότε θα συµβιβαζόµαστε µε τα συµβατικά και τα αυτονόητα; Ως πότε θα ανεχόµαστε να συνθλίβεται η καινοτοµία και οι φρέσκες ιδέες; Ως πότε το περιβάλλον θα αποτελεί αγκάθι και όχι άνθος της αναπτυξιακής προσπάθειας; Ζωοδόχου Πηγής 52γ, Αθήνα, τηλ , fax , 21

ΠΙΝΟΚΙΟ 2004. Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ 2004. Το περιβαλλοντικό τοπίο ένα χρόνο πριν τους Αγώνες

ΠΙΝΟΚΙΟ 2004. Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ 2004. Το περιβαλλοντικό τοπίο ένα χρόνο πριν τους Αγώνες ΠΙΝΟΚΙΟ 2004 ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ - ΑΘΗΝΑ 2004 Υποσχέσεις: πάντα πράσινες, πάντα ξεχασµένες Το περιβαλλοντικό τοπίο ένα χρόνο πριν τους Αγώνες Β Έκδοση ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2003 Εισαγωγή στη δεύτερη έκδοση Τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ. Βιοκλιµατικός σχεδιασµός

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ. Βιοκλιµατικός σχεδιασµός ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ Βιοκλιµατικός σχεδιασµός α. κατοικίας και β. οικισµού 16 κατοικιών, µε κατάλληλες βιοκλιµατικές παρεµβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων και στον περιβάλλοντα χώρο τους ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Περιβαλλοντικές Οδηγίες της Greenpeace για τους Ολυµπιακούς Αγώνες και τα µεγάλα αθλητικά γεγονότα

Οι Περιβαλλοντικές Οδηγίες της Greenpeace για τους Ολυµπιακούς Αγώνες και τα µεγάλα αθλητικά γεγονότα Οι Περιβαλλοντικές Οδηγίες της Greenpeace για τους Ολυµπιακούς Αγώνες και τα µεγάλα αθλητικά γεγονότα Οι Περιβαλλοντικές Οδηγίες της Greenpeace θέτουν τις ελάχιστες δυνατές απαιτήσεις για τους Ολυµπιακούς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων Θεσµικές Ρυθµίσεις για «Αειφόρα Κτίρια σε Αειφόρες Πόλεις: Μηχανισµοί παρακολούθησης και ελέγχου Μαργαρίτα Χονδρού-Καραβασίλη

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Μειωμένη ενεργειακή κατανάλωση Υπάρχουσα κατάσταση Μηδενική

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΛΤΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΕΤΠΑ & ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ ΤΜΗΜΑ Β: ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 52:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ Πώς µπορεί να υλοποιηθεί το πρόγραµµα; 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το καλοκαίρι του 2009, παρουσιάστηκε από το τότε Υπουργείο Ανάπτυξης το πρόγραµµα Εξοικονοµώ κατ οίκον το οποίο στόχευε στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια Γιώργος Μαρκογιαννάκης ιπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ ιεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας.

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας. Δελτίο Τύπου Αθήνα, 28 Ιουλίου 2009 Εισαγωγική Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη κατά την παρουσίαση του προγράμματος Ενεργειακής Αναβάθμισης Κατοικιών «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά

Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά Το Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) και ο ήµος Αγίας Βαρβάρας υλοποιούν το Έργο "Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά», µε χρηµατοδότηση του Προγράµµατος ΕΠΠΕΡΑΑ/ΕΣΠΑ. Το έργο έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας Εύη Τζανακάκη Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας New Integrated Renovation Strategy

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Συνέδριο ΤΕΕ Ενέργεια: Σημερινή εικόνα - Σχεδιασμός - Προοπτικές ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει!

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει! ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει! Μάιος 2004 Έξω πάµε καλά, µέσα θα µπορούσαµε και καλύτερα Με πρωτόγνωρους ρυθµούς ανάπτυξης κινείται η διεθνής αγορά φωτοβολταϊκών τα τελευταία χρόνια,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ 1 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η ΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε., κατά 100% θυγατρική εταιρεία της ΕΗ Α.Ε., προωθεί την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Υπεργολάβοι Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Αττικής Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Αθήνα, 21 Απριλίου 2015 Περιεχόμενα 1. Χρηματοδοτικό εργαλείο JESSICA

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου Η εξέλιξη της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτίρια πως ξεκίνησε... Η ανθρώπινη κατοικία ήταν πάντα απόλυτα προσαρμοσμένη στις τοπικές κλιματικές συνθήκες (προστασία & θερμική άνεση - παραδοσιακή αρχιτεκτονική)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ/ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ/ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης-Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ταχ. Δ/νση : 19 ο χλμ. Λεωφ. Μαραθώνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ EXOIKONOMHΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ Σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο ράσης και το σενάριο αναφοράς, αναµένεται για το 2030 αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΣΙ ΝΕΫ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΣΙ ΝΕΫ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΣΙ ΝΕΫ Μια αποτίµηση των πεπραγµένων σε θέµατα περιβάλλοντος 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ Κατά τη διάρκεια των Ολυµπιακών Αγώνων, όλα τα αθλητικά γεγονότα χρησιµοποίησαν αποκλειστικά πράσινη ενέργεια.

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΩΡ H ΑΚΤΩΡ είναι η μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρία στην Ελλάδα με πάνω από εξήντα χρόνια δυναμικής συμμετοχής στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Στολίδου Ρ., Κεχρινιώτη Μ., Ψυχογιός Δ. & Ψυχογιός Σ. Αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Συνεισφορά της Ένωσης Κοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της».

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της». Το σχολείο μας συνεχίζει φέτος, για τρίτη σχολική χρονιά, να συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Οικολoγικά Σχολεία, το οποίο προσφέρει στους μαθητές μια νέα εμπειρία. Το

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Το νοµοσχέδιο αυτό έρχεται µε εξαιρετικά µεγάλη καθυστέρηση και αφού προηγήθηκε δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ» ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΟΤΑ

ΟΙ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ» ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΟΙ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ» ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΟΤΑ Σηµαντικό ρόλο τόσο στην καταναλωτική όσο και επενδυτική προσπάθεια των ΟΤΑ παίζει η οργάνωση και η ποιότητα των «πράσινων» τοπικών δηµόσιων προµηθειών. Η στροφή προς «πράσινες»

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Με τον όρο «ενεργειακή αναβάθμιση» εννοούμε μια σειρά απλών επεμβάσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό του κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός 2η Ημερίδα Γεωθερμίας Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ Εμμανουήλ Σταματάκης Δρ. Χημικός Μηχανικός Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ & Υδρογόνου email: mstamatakis@cres.gr Το έργο Το έργο «Πράσινο Νησί Αϊ Στράτης» αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ίνουµε φως σε κάθε στιγµή της ζωής σας

ίνουµε φως σε κάθε στιγµή της ζωής σας ίνουµε φως σε κάθε στιγµή της ζωής σας αναπτυξη δικτυου Ο Ε ΗΕ σχεδιάζει, προγραµµατίζει και διασφαλίζει την υλοποίηση της ανάπτυξης του ικτύου, λαµβάνοντας υπόψη ιδίως την εξέλιξη της ζήτησης, τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου. Αλέξης Χατζημπίρος

Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου. Αλέξης Χατζημπίρος Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου Αλέξης Χατζημπίρος Ξξ Το Δίκτυο ΔΑΦΝΗ Δίκτυο Αειφόρων Νήσων του Αιγαίου: Αστική μηκερδοσκοπική εταιρεία των

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ & ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΟΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι απαιτήσεις κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER 8 Ος / 2 01 3 Τεύχος 1 ΜΑΙΧ, Μακεδονίας 1, 73100. Χανιά www.maich.gr info@maich.gr +30 28210 35000 Συντάκτες: Μπαουράκης Γεώργιος Βουρδουμπάς Ιωάννης Αγγελάκης Γεώργιος Μπορέτος Νικόλαος Μανθούλης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας 1 Ο Διεθνές Συνέδριο «BIOSOL 2011» Εσπερίδα: «ΑΠΕ: Συνεργασία Έρευνας και Βιομηχανίας» Χανιά 16/9/2011 Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Ενεργειακή αναβάθμιση σε 64 σχολικές μονάδες και το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας μέσω του ΕΠΠΕΡΑΑ Αθήνα, 10 Απριλίου 2012- Ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση και ένταξη στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά

Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά Ανδρέας Λιζίδης Υπηρεσία Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού

Διαβάστε περισσότερα

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. Διεύθυνση : Ανδρόγεω 1 & Πλ.Καλλεργών Πληροφορίες : Κ.Μπαριτάκης Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΟΥ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΟΥ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΟΥ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ Αθλητικό Κέντρο: Σε μια έκταση 7000 τ.μ. αναπτύσσονται οι διάφορες αθλητικές εγκαταστάσεις όπως ολυμπιακό κολυμβητήριο με όλες τις απαραίτητες

Διαβάστε περισσότερα

Λάρισα 10-04-09 ΘΕΜΑ: ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΙΧΕ Η ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Λάρισα 10-04-09 ΘΕΜΑ: ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΙΧΕ Η ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Λάρισα 10-04-09 ΘΕΜΑ: ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΙΧΕ Η ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Με µεγάλη επιτυχία πραγµατοποιήθηκε την Πέµπτη 9 Απριλίου 2009 η εκδήλωση για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ «ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ»- ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ «ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ»- ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ «ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ»- ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1: «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα