ιερεύνηση των Παραγόντων που Επηρεάζουν την Εκδήλωση Επεισοδίων Οσφυαλγίας σε Νοσηλευτικό Προσωπικό Γενικού Νοσοκοµείου: µια Έρευνα Ερωτηµατολογίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιερεύνηση των Παραγόντων που Επηρεάζουν την Εκδήλωση Επεισοδίων Οσφυαλγίας σε Νοσηλευτικό Προσωπικό Γενικού Νοσοκοµείου: µια Έρευνα Ερωτηµατολογίου"

Transcript

1 ιερεύνηση των Παραγόντων που Επηρεάζουν την Εκδήλωση Επεισοδίων Οσφυαλγίας σε Νοσηλευτικό Προσωπικό Γενικού Νοσοκοµείου: µια Έρευνα Ερωτηµατολογίου Καυκιά Θεοδώρα Νοσηλεύτρια Παθολογίας, MSc, Υποψήφια διδάκτωρ Νοσηλευτικής, University of Kuopio, Finland Προϊσταµένη Αναισθησιολογικού Τµήµατος, 2ο Νοσοκοµείο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, Θεσσαλονίκη Ζηνέλης ηµοσθένης Ιατρός, Ειδικός Παθολόγος, Β Πολυιατρείο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, Θεσσαλονίκη Κουράκος Μιχάλης Νοσηλευτής Νεφρολογίας-Ψυχικής Υγείας, MSc Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Προϊστάµενος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Νοσοκοµείο «Ασκληπιείο» Βούλας, Αθήνα Κίτσιος Αθανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Φυσικοθεραπείας, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Συκαράς Ευάγγελος Λέκτορας Φυσικοθεραπείας, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Περίληψη Υπόβαθρο: Τελευταία η βιβλιογραφία περιλαµβάνει θέµατα επαγγελµατικής υγείας που σχετίζονται µε το µυοσκελετικό σύστηµα. Το νοσηλευτικό προσωπικό, επαγγελµατική οµάδα µε σοβαρά επεισόδια επαγγελµατικής οσφυαλγίας και τραυµατισµών της οσφυϊκής µοίρας της σπονδυλικής στήλης, έχει κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση ατοµικών και εργασιακών παραγόντων που σχετίζονται µε εµφάνιση επεισοδίων οσφυαλγίας στο προσωπικό ενός γενικού νοσοκοµείου, µε στόχο διατύπωση προτάσεων για πρόληψη και αντιµετώπιση. Σχέδιο: Η συλλογή στοιχείων έγινε µε συµπλήρωση, στο χώρο εργασίας, προσωπικού και ανώνυµου ερωτηµατολογίου (Dutch Musculoskeletal Questionnaire). Συµµετέχοντες στην έρευνα: νοσηλευτικό προσωπικό ενός γενικού νοσοκοµείου (85Γ, 15Α). Αποκλείστηκε το προσωπικό σε µακροχρόνια αναρρωτική άδεια ή άδεια λοχείας/τοκετού. Αποτελέσµατα: Το δείγµα είχε ηλικία 38.39(±5.9) έτη, σωµατικό βάρος 69.2(±18)Kg, ύψος 1.66(±0.51)m και είκτη Μάζας Σώµατος 25.11( )Kg/m 2.Το 46.4% του προσωπικού αναφέρει ότι µεταφέρει >1 φορά/µέρα βάρος µεγαλύτερο των 5Kg και το 49.2% βάρος µεγαλύτερο των 20Kg. Αναφέρει, επίσης, ότι σκύβει, στρίβει τον κορµό, στέκεται σε άβολες θέσεις και κάνει επαναλαµβανόµενες κινήσεις >1 φορά/8ωρο (70.3%, 69.9%, 64%, 68.5%, αντίστοιχα). Εννιά στα δέκα άτοµα αναφέρουν ότι αντιµετώπισαν πρόβληµα οσφυαλγίας τον περασµένο χρόνο, βαθµολογώντας µε 4.89 την έντασή του (0=απουσία πόνου, 10=αφόρητος πόνος). Η οσφυαλγία εµφανίζεται µετά από άρση βάρους (53.8%), ως οξύς, ξαφνικός, εντοπισµένος πόνος (43%). Το 50% του προσωπικού κάνει χρήση παυσίπονων. Συµπεράσµατα/Προτάσεις: Η οσφυαλγία προλαµβάνεται µε οδηγίες χειρωνακτικής φροντίδας, εκπαίδευση για το σωστό τρόπο µεταφοράς και άρσης βάρους (ασθενών και υλικών) καθώς και χρήση µηχανικών βοηθηµάτων. Τέλος, σε περίπτωση προβλήµατος, είναι απαραίτητη η επίσκεψη σε ειδικευµένο ιατρό και φυσιοθεραπευτή, και η παρακολούθηση ειδικού προγράµµατος άσκησης. Λέξεις-Κλειδιά: άρση βάρους, νοσηλευτικό προσωπικό, στροφικές κινήσεις, χειρωνακτική φροντίδα. Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #40#

2 Εισαγωγή Τις τελευταιές δεκαετίες υπάρχει µεγάλο ενδιαφέρον σε θέµατα επαγγελµατικής υγείας που σχετίζονται µε το µυοσκελετικό σύστηµα, όπως η οσφυαλγία, φαινόµενο µε ιδιαίτερα αυξηµένο επιπολασµό (Cooper και λοιποί, 1996, Yip, 2001). Για τον καθορισµό των βασικών παραγόντων κινδύνου ή τη διάκριση αιτιολογικών και προγνωστικών παραγόντων, απαιτούνται µακροχρόνιες µελέτες µε µέτρηση πολλαπλών και επαναλαµβανόµενων παραγόντων κινδύνου (Feyer και λοιποί, 2000). Η οσφυαλγία αποτελεί κοινωνικό πρόβληµα λόγω της αρνητικής επίδρασης στην καθηµερινή/επαγγελµατική ζωή, στο κόστος και στην ψυχική/σωµατική υγεία του ατόµου (Jansen και λοιποί, 2001, Hoogendoorn και λοιποί, 2002, Smedley και λοιποί, 2003, Eriksen και λοιποί, 2004, Underwood, 2004). Έρευνες αναφέρουν ότι το 65%-80% του γενικού πληθυσµού θα έχει τουλάχιστον ένα επεισόδιο οσφυαλγίας κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής του (Maul και λοιποί, 2003). Το νοσηλευτικό προσωπικό, ως επαγγελµατίες, εµφανίζει σοβαρά επεισόδια επαγγελµατικής οσφυαλγίας και τραυµατισµών της οσφυϊκής µοίρας της σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ), καθώς ασκεί ένα επάγγελµα µε υψηλές σωµατικές/ψυχικές Μέθοδος είγµα Το δείγµα αποτελεί το νοσηλευτικό προσωπικό ενός γενικού νοσοκοµείου (n=135). Αποκλείστηκε από την έρευνα το νοσηλευτικό προσωπικό που βρίσκεται σε µακροχρόνια αναρρωτική άδεια και σε άδεια τοκετού/λοχείας. Εργαλείο Έρευνας Χρησιµοποιήθηκε το Dutch Musculoskeletal Questionnaire (Hildebrandt και λοιποί, 2001) σχεδιασµένο να αξιολογεί, ανώνυµα, πιθανούς σωµατικούς, ατοµικούς και ψυχολογικούς παραγόντες κινδύνου εµφάνισης οσφυαλγίας που σχετίζονται µε την εργασία. Αποτελείται από δηµογραφικές ερωτήσεις (ηλικία, φύλο, σωµατικό βάρος & ύψος - για τον υπολογισµό του είκτη Μάζας Σώµατος ( ΜΣ), οικογενειακή κατάσταση, τέκνα, κάπνισµα, αλκοόλ), γενικές ερωτήσεις για την εργασία (τµήµα, ωράριο, καθήκοντα, προϋπηρεσία, συχνότητα άρσης και µεταφοράς ασθενών/αντικειµένων ή απαιτήσεις, και εκτίθεται σε συνδυασµό µηχανικού και ψυχοκοινωνικού stress (Ando και λοιποί, 2000, Smith και λοιποί, 2003b, Smith & Leggat, 2004a, Smith και λοιποί, 2004b, Eriksen και λοιποί, 2004, Engkvist, 2006). Οι θέσεις εργασίας των νοσηλευτών είναι συχνά ασυνήθιστες/άβολες, είτε λόγω της έλλειψης χώρου είτε λόγω του περιορισµού των κινήσεων εξαιτίας ειδικών συνθηκών όπως αυτές που επικρατούν στις µονάδες τεχνητού νεφρού, το χειρουργείο ή τη µονάδα εντατικής θεραπείας. Έχει βρεθεί ότι το νοσηλευτικό προσωπικό αναγκάζεται να περπατά και να στέκεται όρθιο περισσότερο από τους εργαζόµενους σε αποθήκες (Lagestrom και λοιποί, 1998), πολλές φορές περισσότερο από 6 ώρες κατά τη διάρκεια της οκτάωρης εργασίας (Vasiliadou και λοιποί, 1995, de Bono και λοιποί, 2001). Η παρούσα µελέτη εστίασε στους ατοµικούς και εργασιακούς παράγοντες που σχετίζονται µε το σωµατικό και ψυχοκοινωνικό φορτίο που προκαλεί την εκδήλωση επεισοδίων οσφυαλγίας στο νοσηλευτικό προσωπικό ενός νοσοκοµείου. Η έρευνα έχει στόχο τη διατύπωση προτάσεων για την πρόληψη και την αντιµετώπιση του προβλήµατος. εργαλείων µεγάλου βάρους, όρθια ή καθιστή θέση, επαναλαµβανόµενες κινήσεις), γενικές ερωτήσεις για την καθηµερινή ζωή εκτός εργασίας (καθηµερινές δραστηριότητες, οδήγηση για εργασία, περπάτηµα, άσκηση, σπορ) και ερωτήσεις γύρω από πιθανά προβλήµατα οσφυαλγίας (ύπαρξη πόνου, σηµείο, ένταση και διάρκεια πόνου, αναζήτηση βοήθειας, αναρρωτική άδεια). Το ερωτηµατολόγιο συµπληρώθηκε στο χώρο εργασίας, ανώνυµα, αφού είχε ληφθεί, προφορικά, συγκατάθεση από το κάθε άτοµο. Συλλέχθηκε τρείς (3) µέρες µετά τη διανοµή, σε ξεχωριστό φάκελο για κάθε τµήµα. Στατιστική Ανάλυση Κατά τη στατιστική ανάλυση χρησιµοποιήθηκε αρχικά περιγραφική στατιστική (κατανοµή συχνοτήτων, µέτρα κεντρικής τάσης, µέτρα διασποράς). Η περαιτέρω σταστιστική ανάλυση έγινε µε συσχέτισεις. Aποτελέσµατα Ευρήµατα µεθόδων περιγραφικής στατιστικής Από τα 135 µέλη του νοσηλευτικού προσωπικού του νοσοκοµείου εκατό επέστρεψαν συµπληρωµένο το ερωτηµατολόγιο (74.07%). Η κατανοµή του δείγµατος (µε τα συµπληρωµένα και κενά ερωτηµατολόγια) φαίνεται στον Πίνακα 1. Τα ανθρωποµετρικά χαρακτηριστικά του δείγµατος παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Το 85% του δείγµατος είναι γυναίκες, αναµενόµενο µια και η νοσηλευτική είναι κατεξοχήν γυναικείο επάγγελµα. Η µέση ηλικία του δείγµατος είναι (±6.45) έτη. Οι νοσηλευτές του νοσοκοµείου που µελετήθηκε είναι παντρεµένοι (77%) και έχουν 1.44 (0-4) παιδιά. Στην πλειοψηφία τους δεν είναι πίνουν αλκοόλ (67%) και δεν είναι καπνιστές (52%), όµως τα άτοµα που καπνίζουν καταναλώνουν 7.48 (2-40) τσίγαρα την ηµέρα. Το νοσηλευτικό προσωπικό αποτελείται κυρίως από νοσηλευτές τριτοβάθµιας εκπαίδευσης (67%), εργάζεται 7? ώρες (85%) σε κυκλικό ωράριο (64%). Η πλειοψηφία του δείγµατος (53%) εργάζεται περισσότερα από 15 χρόνια. Το 58% του προσωπικού δεν αθλείται καθόλου, ενώ µόνο το 6% µετακινείται µε τα πόδια από/προς το νοσοκοµείο. Η καθηµερινή κλινική πρακτική του νοσηλευτικού προσωπικού αναφορικά µε την άρση και µεταφορά βάρους παρουσιάζεται στον Πίνακα 3. Το δείγµα αναφέρει ότι κατά την άσκηση της νοσηλευτικής, απαιτείται, περισσότερες από µια φορές την ηµέρα, να σκύβει (70.3%), να κάνει στροφικές κινήσεις του κορµού #41# Τόµος 03 Τεύχος 02

3 Συζήτηση Μελετώντας τα αποτελέσµατα της έρευνας, βλέπει κανείς ότι το νοσηλευτικό προσωπικό του συγκεκριµένου νοσηλευτικού ιδρύµατος διανύει την τέταρτη δεκαετία της ζωής του (mean=38.39 έτη) και ήδη εργάζεται περισσότερο από δέκα χρόνια (78%). Έχοντας υπόψιν, ότι η φύση της νοσηλευτικής εµπεριέχει µεγάλη σωµατική/ψυχική κόπωση καθώς είναι αναγκαία η κοντινή επαφή µε άλλα άτοµα που χρειάζονται βοήθεια, φροντίδα και στήριξη, και ότι το 90% του δείγµατος παρουσίασε προβλήµατα οσφυαλγίας κατά τη διάρκεια του έτους, τότε καταδεικνύεται η ανάγκη εµπλουτισµού του νοσηλευτικού ιδρύµατος µε νέους και ξεκούραστους νοσηλευτές. Στη διεθνή βιβλιογραφία πολλές µελέτες έχουν επικεντρωθεί στη σχέση τµήµατος εργασίας και επεισοδίων οσφυλγίας. Έχει βρεθεί ότι η εργασία σε µονάδα εντατικής θεραπείας, χειρουργείο, ορθοπαιδική, γηριατρική και παθολογική κλινική αυξάνει τους κινδύνους εµφάνισης οσφυαλγίας (Yip, 2001, Smith και λοιποί, 2003a). Παρόλα αυτά, στην έρευνά µας δεν βρέθηκε στατιστική σηµαντικότητα ανάµεσα στο τµήµα εργασίας και τα επεισόδια οσφυαλγίας, ίσως γιατί το ποσοστό του νοσηλευτικού προσωπικού αυτών των κλινικών ήταν χαµηλό. Στο ίδιο συµπέρασµα µε εµάς κατέληξαν και οι Ando και λοιποί (2000) και Karahan & Bayraktar (2004). Το 64% του νοσηλευτικού προσωπικού εργάζεται σε κυκλικό ωράριο. Σε άλλες έρευνες έχει βρεθεί συσχέτιση κυκλικού ωραρίου, κυρίως του νυχτερινού, και οσφυαλγίας (Josephson και λοιποί, 1997, Eriksen και λοιποί, 2004). Η νυχτερινή εργασία σχετίζεται µε λιγότερες ώρες και χαµηλής ποιότητας ύπνο. Μια υπόθεση, που εξηγεί τη συσχέτιση ωραρίου και οσφυαλγίας, είναι ότι οι διαταραχές ύπνου οδηγούν σε αύξηση της µυϊκής τάσης που συµβάλλει στην εµφάνιση πόνου στην ΟΜΣΣ. Παρόλα αυτά, δεν βρέθηκε στατιστικά σηµαντική σχέση στην παρούσα έρευνα. ύο στους πέντε νοσηλευτές παραµένουν σε καθιστή θέση λιγότερο από µια ώρα στη διάρκεια του ωραρίου. Σε (69.9%), να εργάζεται σε άβολη θέση (64%) και να κάνει επαναλαµβανόµενες κινήσεις (68.5%). Επίσης, βρέθηκε ότι παρα- µένει σε καθιστή θέση λιγότερο από µία ώρα κάθε µέρα (39.6%). Επιπλέον, κατά την καθηµερινή εργασία απαιτούνται ξαφνικές και απότοµες κινήσεις (80%), εφαρµογή δύναµης µε τα χέρια (62%) καθώς και εφαρµογή δύναµης σε µηχανήµατα (43%). Το δείγµα µας αναφέρει ότι βιώνει αυξηµένη ένταση κατά την άσκηση της εργασίας του (75%), ότι εργάζεται υπό πίεση χρόνου (73%), ότι απαιτείται να είναι όλα έτοιµα σε συγκεκριµένο χρόνο (74%), ότι θεωρεί την εργασία του συχνά κουραστική (93%), ότι επιθυµεί µείωση του ρυθµού εργασίας (58%), ενώ το 61% αναφέρει ότι δεν έχει πρόβλη- µα µε το ρυθµό εργασίας! Η γενική κατάσταση υγείας του νοσηλευτικού προσωπικού είναι, κατά την προσωπική τους εκτίµηση, καλή ή αρκετά καλή (82%). Η πλειοψηφία του δείγµατος δεν έχει πάρει καµία ηµέρα αναρρωτικής άδειας (89%). Κατά τη διάρκεια του προηγούµενου έτους, το πρόβληµα της οσφυαλγίας έχει αγγίζει όλους τους νοσηλευτές του νοσηλευτικού ιδρύµατος που µελετήσαµε, εκτός από τον εργαζόµενο στις ενδονοσοκοµειακές λοιµώξεις (Πίνακας 4). Η συχνότητα και τα χαρακτηριστικά του πόνου στην οσφυϊκή χώρα παρουσιάζονται στον Πίνακα 5 και 6, αντίστοιχα. Η αυτοαντίληψη του πόνου αξιολογήθηκε σε µια δεκάβαθµη κλίµακα πόνου, όπου 0 είναι η απουσία πόνου και 10 είναι ο αφόρητος πόνος. Η αίσθηση του πόνου είναι Ο τρόπος αντιµετώπισης της οσφυαλγίας παρουσιάζεται στον Πίνακα 7. Ευρήµατα συσχετίσεων Κατά τη στατιστική ανάλυση ορίστηκαν τα επίπεδα σηµαντικότητας ως p Έτσι, βρέθηκε ότι υπάρχει θετική συσχέτιση της οσφυαλγίας στους νοσηλευτές που έχουν παιδιά (p=.016). Εντοπίστηκε θετική συσχέτιση µε την άρση και µεταφορά βάρους 5Kg, περισσότερες από µία φορές την ηµέρα (p=.036 και p=.027, αντίστοιχα), καθώς και µε τις επαναλαµβανόµενες κινήσεις (p=.0420) κατά την εκτέλεση της καθηµερινής νοσηλευτικής εργασίας. Φάνηκε, επίσης, θετική συσχέτιση της οσφυαλγίας µε τις ξαφνικές κινήσεις (p=.046) και µε την αυξηµένη ένταση κατά την καθηµερινή εργασία (p=.033). έρευνα των Karahan & Bayraktar (2004), στην Τουρκία, αναφέρεται ότι το 58.9% του νοσηλευτικού προσωπικού εργάζεται σε όρθια θέση περισσότερο από έξη ώρες στη διάρκεια της οκτάωρης βάρδιας. Η ορθοστασία αυξάνει την πίεση στην ΟΜΣΣ, και αν υπάρχει ήδη πρόβληµα, η κατάσταση επιδεινώνεται. Η απουσία στατιστικής σηµαντικότητας, ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι σε τακτά χρονικά διαστήµατα το νοσηλευτικό προσωπικό κάνει σύντοµης διάρκειας διάλειµα «για τσιγάρο», µια και οι υπο διερεύνηση νοσηλευτές καπνίζουν κατά µέσο όρο 7 τσιγάρα. Βέβαια, τα διαλείµατα αυτά ξεκουράζουν την ΟΜΣΣ από τη συνεχή ορθοστασία, αλλά επιβαρύνουν άλλα συστήµατα του οργανισµού! Η ύπαρξη παιδιών έχει ενοχοποιηθεί από πολλούς ερευνητές, όχι όµως και από την παρούσα έρευνα (Feyer και λοιποί, 2000, Yip 2001, Hoogendoorn και λοιποί, 2002). Αυτό γιατί κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης αυξάνει το σωµατικό βάρος και αλλάζει η στάση του σώµατος επιβαρύνοντας την ΟΜΣΣ. Επίσης, τα παιδιά, κυρίως κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους χρειάζονται χειρωνακτική φροντίδα και συχνά είναι στην αγκαλιά της µητέρας αυξάνοντας το φορτίο στην ΟΜΣΣ. Είναι άξιο απορίας το γεγονός ότι δεν υπήρξε συσχέτιση της οσφυαλγίας µε τα σωµατοµετρικά χαρακτηριστικά (ηλικία, ύψος, βάρος και ΜΣ) των νοσηλευτών, παρά τα αντίθετα ευρήµατα έγκριτων ερευνητών του εξωτερικού (Ozguler και λοιποί, 2000, Engkvist, 2006) και παρά το γεγονός ότι ο ΜΣ του νοσηλευτικού προσωπικού του υπό µελέτη νοσοκοµείου ήταν αρκετά υψηλός και οριακά στα κατώτερα όρια της κατηγορίας των υπέρβαρων (25.11Kg/m2). Είναι προφανής η σχέση του ΜΣ µε το φορτίο στην ΟΜΣΣ σε υπέρβαρα άτοµα. Οι Ο5 και Ι1 σπόνδυλοι δέχονται µεγαλύτερες πιέσεις λόγω του µεγαλύτερου βάρους του κορµού (de Looze και λοιποί, 1998). Σε έρευνα των Ozguler και λοιποί (2000) στη Γαλλία, βρέθηκε ότι ο επιπολασµός της Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #42#

4 οσφυαλγίας αυξανόταν καθώς αυξανόταν ο ΜΣ. Σε άλλη έρευνα των Smedley και λοιπών (2003) σε δύο νοσοκοµεία της νότιας Αγγλίας, βρέθηκε ότι τα επεισόδια οσφυαλγίας ήταν περισσότερα σε νοσηλευτές µε ΜΣ?30Kg/m2. Οι διαφορές µε τις µελέτες των ξένων ερευνητών ίσως οφείλονται στο ότι οι έρευνες εστίασαν στο νοσηλευτικό προσωπικό συγκεκριµένων τµηµάτων, όπως η µονάδα εντατικής θεραπείας, το χειρουργείο και η ορθοπαιδική κλινική. Σε παλιότερη έρευνα των Smedley & Cooper (1997) στο Southampton δεν βρέθηκε σχέση µε το βάρος ή τον ΜΣ. Στα ίδια αρνητικά συµπεράσµατα κατέληξαν και οι Ando και λοιποί (2000), που µελέτησαν το νοσηλευτικό προσωπικό ενός µεγάλου πανεπιστηµιακού νοσοκοµείου στην Ιαπωνία. Στην έρευνά µας βρέθηκε θετική συσχέτιση της οσφυαλγίας µε την άρση και µεταφορά βάρους 5Kg, που ισοδυναµεί µε ένα δίσκο µε εργαλεία για χειρουργική επέµβαση, ένα δοχείο µε διάλυµα ηλεκτρολυτών για µια συνεδρία αιµοκάθαρσης, δύο σάκκους διαλύµατος περιτοναϊκής κάθαρσης ή πέντε ορούς για ενδοφλέβια χορήγηση. Όπως µπορεί να καταλάβει κανείς, κατά τη διάρκεια της οκτάωρης εργασίας το νοσηλευτικό προσωπικό µιας κλινικής µε δύναµη 30 κλινών (η µέση δύναµη κλινών στο υπό µελέτη νοσηλευτικό ίδρυµα) θα χρειαστεί να εκτελέσει τις παραπάνω νοσηλευτικές παρεµβάσεις αρκετές φορές. Η µεταφορά αντικειµένων αποτελεί ένα επιβαρυντικό παράγοντα εµφάνισης του προβλήµατος, σύµφωνα µε τη διεθνή βιβλιογραφία (Ozguler και λοιποί, 2000,Yip, 2001, Eriksen και λοιποί, 2004). Το 25% του νοσηλευτικού προσωπικού σε µεγάλο πανεπιστηµιακό νοσοκοµείο των Αθηνών (Vasiliadou και λοιποί, 1995) αναφέρει ότι τουλάχιστον έξη φορές κατά τη διάρκεια της οκτάωρης βάρδιας σηκώνει βάρος ίσο ή µεγαλύτερο από 15Kg. Πολλοί ερευνητές θεωρούν τις µη σωστές θέσεις εργασίας (στροφικές κινήσεις του κορµού, επαναλαµβανόµενες και ξαφνικές κινήσεις) ως υπεύθυνες για τα προβλήµατα της ΟΜΣΣ στο νοσηλευτικό προσωπικό (Ando και λοιποί, 2000, Yip, 2004). Στα ίδια συµπεράσµατα κατέληξε και η δική µας έρευνα. Συνήθως, η βασική φροντίδα του ασθενή (γύρισµα, σήκωµα, στρώσιµο), η διαδικασία παρακέντησης για τη συνεδρία αιµοκάθαρσης ή η εργαλειοδοσία στο χειρουργείο, δεν εκτελείται εργονοµικά σωστά από τα µέλη του νοσηλευτικού προσωπικού. Όταν αυτά τα καθηµερινά καθήκοντα δεν εκτελούνται χρησιµοποιώντας σωστά τη µηχανική του σώµατος είναι πάρα πολύ πιθανό να αυξηθούν τα επεισόδια οσφυαλγίας. Σε έρευνα των Lee & Chiou (1995) βρέθηκε ότι το stress στην σπονδυλική στήλη είναι µεγαλύτερο όταν το κρεβάτι του ασθενή ήταν χαµηλότερα από το ύψος της λαγόνιας ακρολοφίας (περίπου 90cm). Η στάση του σώµατος κατά την εκτέλεση του 17% των καθηµερινών καθηκόντων έχει βρεθεί, από το Εθνικό Ινστιτούτο Επαγγελµατικής Ασφάλειας και Υγείας των ΗΠΑ (National Institute for Occupational Safety and Health, NIOSH), ότι προκαλεί δυνά- µεις µεγαλύτερες από τις επιτρεπτές (Lee & Chiou, 1995). Η άµεση νοσηλευτική φροντίδα συχνά συνοδεύεται από στατικές/άβολες θέσεις, µε σκύψιµο προς τα εµπρός, ηµικάθισµα και ασύµµετρη άρση του φορτίου (ασθενή). Προτάσεις Πρόληψης και Αντιµετώπισης Οσφυαλγίας Η διεθνής νοσηλευτική κοινότητα έχει αναγνωρίσει, εδώ και καιρό, ότι η χειρωνακτική φροντίδα των ασθενών αποτελεί έναν επαγγελµατικό κίνδυνο. Αρκετοί νοσηλευτικοί σύνδεσµοι παγκοσµίως έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες, συχνά σε συνεργασία µε κυβερνήσεις, και παρουσιάζουν προτάσεις ή οδηγίες για την χειρωνακτική φροντίδα των ασθενών. Στην πρώτη γραµµή αυτής της προσπάθειας είναι η Μεγάλη Βρετανία και η Αυστραλία, οι οποίες έχουν εκδώσει επίσηµες καθοδηγητικές γραµµές (Royal College of Nursing, 2002, Australian Nursing Federation, 2004). Η κύρια τάση αυτών είναι η κατάργηση της χειρωνακτικής άρσης και µετακίνησης ασθενών σε όλες, εκτός από τις επικίνδυνες για τη ζωή του ασθενή καταστάσεις. Η πολιτική κάθε νοσοκοµείου πάνω σε θέµατα άρσης/µεταφοράς ασθενών και ο σωστός χειρισµός των ασθενών θα πρέπει να διανέµονται και να τοιχοκολούνται σε όλα τα τµήµατα του νοσοκοµείου (Yip, 2001, Brown, 2003, de Castro, 2004, Fergusson και λοιποί, 2005). Η Οµαδική Άρση και Μεταφορά (Team Lifting), ένα σύστηµα που συνδυάζεται µε το προηγούµενο, θα πρέπει να εφαρµόζεται όταν οι απαιτήσεις της παρέµβασης ξεπερνούν την ικανότητα ενός µόνο επαγγελµατία υγείας ή όταν δεν υπάρχει ή δεν είναι δυνατή η χρησιµοποίηση µηχανικού βοηθήµατος (Barrett & Dennis, 2005). Η ικανότητα άρσης και µετακίνησης της Οµάδας είναι µεγαλύτερη από ότι ενός ατόµου, µε το συνολικό φορτίο και την προσπάθεια µοιρασµένη οµοιόµορφα ανάµεσα στα µέλη της. Σηµαντική είναι η τακτική άσκηση, καθώς αυξάνει τη δύναµη µυών και ιστών, αυξάνει την κυκλοφορία του αίµατος, την ευελιξία, τη µυϊκή δύναµη και αντοχή και µειώνει το stress (Blue, 1996). Προγράµµατα ενδυνάµωσης των µυών ράχης, κορµού και οσφυϊκής χώρας, προτείνονται από τους de Looze και λοιποί (1998). Τριάντα λεπτά συστηµατικής άσκησης ή µια µέτρια σωµατική δραστηριότητα τις περισσότερες µέρες της εβδοµάδας προλαµβάνουν την οσφυαλγία, σύµφωνα µε τον Yip (2004). Εκτός από την τακτική άσκηση, η σωστή διατροφή και η επαρκής ξεκούραση/ύπνος είναι σηµαντικοί παράγοντες που βοηθούν το άτοµο να φέρει σε πέρας τις απαιτήσεις του επαγγέλµατος (Lee & Chiou, 1995, McHugh & Schaller, 1997). Η τάση που επικρατεί στις µέρες µας είναι ο συνδυασµός διαφορετικών προσεγγίσεων για την αντιµετώπιση της οσφυαλγίας. Η εκπαίδευση του προσωπικού για τη σωστή στάση του σώµατος και τη σωστή µηχανική θα πρέπει να παρέχεται σε προπτυχιακό επίπεδο, αλλά και να περιέχεται στην εισαγωγική εκπαίδευση του υπαλλήλου τον πρώτο χρόνο της εργασίας του (McHugh & Schaller, 1997, Hui και λοιποί, 2001). Η οργάνωση εκπαιδευτικού προγράµµατος εντός του νοσοκοµείου (de Castro, 2004, Radovanovic & Alexandre, 2004), θα µπορούσε να περιλαµβάνει θεωρητικά µαθήµατα (στοιχεία ανατοµίας και εργονοµίας), τρόπους εργονοµικής φροντίδας ασθενών, #43# Τόµος 03 Τεύχος 02

5 προγράµµατα άσκησης και πρακτικά µαθήµατα µε εξάσκηση, ασκήσεις και χαλάρωση, όπως αυτό που περιγράφεται από τους Alexandre και λοιποί (2001). Η οργάνωση του τµήµατος και της εργασίας έχει βρεθεί ότι αποτελεί παράγοντα κλειδί για επιτυχή µείωση των επιβαρυντικών παραγόντων εµφάνισης οσφυαλγίας (Hellsing και λοιποί, 1993). Το γραφείο, η καρέκλα, η οθόνη και το πληκτολόγιο του υπολογιστή, θα πρέπει να είναι σχεδιασµένα έτσι ώστε να προάγεται η υγεία του εργαζοµένου. Η αγορά κρεβατιών νοσηλείας και πολυθρόνων αιµοκάθαρσης µε δυνατότητα ηλεκτροκίνητης αυξοµείωσης του ύψους, βοηθά στην πρόληψη επεισοδίων οσφυαλγίας, καθώς φαίνεται ότι µειώνεται η βαρειά σωµατική εργασία, οι κινήσεις που σχετίζονται µε άρση/µεταφορά ασθενή, και κάποιες µη φυσιολογικές στάσεις κατά την εκτέλεση νοσηλευτικών παρεµβάσεων (Walls, 2001). Βέβαια, υπάρχει ο κίνδυνος να τέθουν όρια στην προµήθεια εργονο- µικά σχεδιασµένων αντικειµένων λόγω αυξηµένου κόστους. Όµως, η πλήρης ανάλυση κόστους-οφέλους καταδεικνύει την αναγκαιότητά τους (McHugh & Schaller, 1997, Smedley & Cooper, 1997, Hildebrandt και λοιποί, 2001). Η χρήση µηχανικών βοηθηµάτων, όπως ανελκυστήρες, σανίδες κυλίσµατος ή ζώνες ανύψωσης θα πρέπει να αποτελέσουν την πρωταρχική στρατηγική αντιµετώπισης καθώς έχει φανεί ξεκάθαρα ότι µειώνουν σηµαντικά την οσφυαλγία του νοσηλευτικού προσωπικού (Smedley & Cooper, 1997, de Looze και λοιποί, 1998, Hui και λοιποί, 2001, Brown, 2003, Περιορισµοί H ερευνητική αυτή εργασία εντόπισε κάποιους από τους επιβαρυντικούς παράγοντες εµφάνισης οσφυαλγίας στο νοσηλευτικό προσωπικό. Περαιτέρω έρευνα µε µεγαλύτερο δείγµα είναι αναγκαία. Επιπλέον, σύγκριση µε άλλα νοσοκο- Επίλογος Κλείνοντας, η οµάδα θα ήθελε να τονίσει ότι ο εργονοµικός σχεδιασµός του εργασιακού χώρου δεν µπορεί να λύσει όλα τα προβλήµατα, αλλά µπορεί να βελτιώσει την άσκηση της νοσηλευτικής. Η γνώση εργονοµίας είναι το πρώτο βήµα στην επίλυση των προβληµάτων. Ένας νοσηλευτής είναι απαραίτητο να έχει εργονοµική εκπαίδευση για να αναγνωρίζει και να επιλύει τα πιθανά προβλήµατα στον χώρο εργασίας (π.χ. Hignett, 2003, de Castro, 2004, Li και λοιποί, 2004). Η επίσκεψη σε ειδικό ιατρό (ορθοπαιδικό ή νευρολόγο) θεωρείται ένας από τους δηµοφιλέστερους τρόπους αντιµετώπισης του προβλήµατος. Το 41% των νοσηλευτών στην Τουρκία (Karahan & Bayraktar, 2004) επισκέφθηκε ιατρό για διάγνωση και αντιµετώπιση του προβλήµατος. Περισσότερο από το ένα τρίτο του νοσηλευτικού προσωπικού σε έρευνα του Yip (2001) βρίσκεται κάτω από ιατρική παρακολούθηση µε αναλγητικά (τοπικά ή από το στόµα χορηγούµενα) και µυοχαλαρωτικά. Η φυσιοθεραπευτική αντιµετώπιση είναι εξατοµικευµένη ανάλογα µε τα συµπτώµατα του κάθε ατόµου (Cooper και λοιποί, 1996). Κατά τη οξεία φάση του προβλήµατος ενδείκνυται ανάπαυση διακοπτόµενη από περιόδους ελεγχόµενης κίνησης και θεραπεία µε µάλαξη και έλξη. Για διάταση των οσφυϊκών ιερονωτιαίων µυών και του µαλακού ιστού της οπίσθιας επιφάνειας της σπονδυλικής στήλης, ο ασθενής σε ύπτια θέση µε τα ισχία και τα γόνατα σε κάµψη, φέρει έναένα τα γόνατα προς το στήθος, ανυψώνοντας το ιερό οστό από την επιφάνεια άσκησης. Για ενδυνάµωση των κοιλιακών µυών ως σταθεροποιών του κορµού και της λεκάνης, καθώς και για αύξηση της µυϊκής αντοχής ενδείκνυνται ασκήσεις κοιλιακών, αρχικά διάρκειας ενός λεπτού (φτάνοντας τα τρία λεπτά). Για ενδυνάµωση των οσφυϊκών εκτεινόντων ως σταθεροποιών του κορµού και για αύξηση της µυϊκής αντοχής ενδείκνυνται ραχιαιές ασκήσεις (Kisner & Colby, 1999). µεία θα αποτελούσε επιπλέον βήµα. Παρόλα αυτά, η παρούσα έρευνα θα ρίξει περισσότερο φως προς την κατεύθυνση της επίλυσης του προβλήµατος. µεταφορά ασθενή ή υλικών µεγάλου βάρους). Τέλος, ελπίζου- µε οι εργονοµικά σχεδιασµένες θέσεις εργασίας (κρεβάτια, τραπέζια, καθίσµατα, πολυθρόνες αιµοκάθαρσης) να αυξήσουν την παραγωγικότητα των εργαζοµένων µε µείωση του πόνου, που αποτελεί εµπόδιο στην εκτέλεση της εργασίας, και µε µείωση των επαναλαµβανόµενων κινήσεων και λανθασµένων στάσεων εργασίας. Βιβλιογραφία Alexandre N., Moraes de M., Filho H. & Jorge S., (2001). Evaluation of a program to reduce back pain in nursing personnel. Rev. Saude Publica; 35 (4): 7-9. Ando S., Ono Y., Shimaoka M., Hiruta S., Hattori Y., Hori F. & Takeuchi Y., (2000). Associations of self estimated workloads with musculoskeletal symptoms among hospital nurses. Occupational Environmental Medicine; 57: Αustralian Nursing Federation, SA Branch, (2004). No lift, no injury. Από την ιστοσελίδα Barrett RS. & Dennis GJ., (2005). Ergonomic issues in team lifting. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing; 15 (3): Blue CL., (1996). Preventing back injury among nurses. Orthopaedic Nursing; 15(6): 9-20; quiz 21-2 Brown D., (2003). A nurse speaks out preventable back injuries and nursing Commentary.The ABNF Journal; Cooper J.,Tate R.,Yassi A.& Khokhar J.,(1996). Effect of an Early Intervention Program on the Relationship Between Subjective Pain and Disability Measures in Nurses With Low Back Injury; 21(20), de Bono JP, Hudsmith LE, Bono de AM, (2001). Back pain in pre-registration house officers. Occupational Medicine; 51(1): de Castro AB, (2004). Handle with Care: The American Nurses Association s Campaign to Address Work-Related Musculoskeletal Disorders. Online Journal of Issues in Nursing; 9 (3): manuscript 2. Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #44#

6 de Looze M., Zinzen E., Caboor D., Roy van P. & Clarijs J., (1998). Muscle strength, task performance and low back load in nurses. Ergonomics; 41(8): Engkvist IL., (2006). Evaluation of an intervention comprising a No Lifting Policy in Australian hospitals.applied Ergonomics; 37(2): Eriksen W., Bruusgaard D. & Knardahl S., (2004). Work factors as predictors of intense or disabling low back pain; a prospective study of nurses aides. Occupational and Environmental Medicine; 61: Fergusson S., Marras W. & Burr D., (2005).Workplace design guidelines for asymptomatic vs low back injured workers.applied Ergonomics; 36: Feyer AM., Herbison P.,Williamson A., de Silva I., Mandryk J., Hendrie L. & Hely M., (2000). The role of physical and psychological factors in occupational low back pain: a prospective cohort study. Occup Environ Med; 57: Jansen J., Burdorf A. & Steyerberg E., (2001). A novel approach for evaluation level, frequency and duration of lumbar posture simultaneously during work. Scand J Work Environ Health; 27(6): Josepshon M., Lagerstrom M., Hagberg M. & Wigaeus H., (1997). Musculoskeletal symptoms and job strain among nursing personnel: a study over a three year period. Occupational and Environmental Medicine; 54: Hellsing AL., Linton S., Andershed B., Bergman C. & Liew M., (1993). Ergonomic education for nursing students. International Journal of Nursing Studies; 30(6): Hildebrandt VH., Bongers PM., Dijk van FJH., Kemper HCG. & Dul J., (2001). Dutch Muscoloskeletal Questionnaire: description and badic qualities. Ergonomics; 44(12): Hignett S., (2003). Intervention strategies to reduce musculoskeletal injuries associated with handling patients: a systematic review. Occupational and Environmental Medicine; 60:6 Hoogendoorn WE., Bongers PM., de Vet HCW., Ariëns GAM., van Mechelen W. & Bouter LM., (2002). High physical work load and low job satisfaction increase the risk of sickness absence due to low back pain: results of a prospective cohort study. Occupational and Environmental Medicine; 59: Hui L., Ng YFG., Yeung SMS. & Hui-Chan WYC., (2001). Evaluation of physiological work demands and low back neuromuscular fatigue on nurses working in geriatric wards.applied Ergonomics; 32: Karahan A. & Bayraktar N., (2004). Determination of the usage of body mechanics in clinical settings and the occurrence of low back pain in nurses. International Journal of Nursing Studies; 41: Kisner C. & Colby LA., (1999). Θεραπευτικές Ασκήσεις Βασικές Αρχές και Τεχνικές. Απόδοση στα Ελληνικά Σπυριδόπουλος Κ & Σάτκα Γ. Ιατρικές Εκδόσεις Σιώκης, Αθήνα, σελ Lagestrom M., Hansson T. & Hagberg M., (1998) Work-related low-back problems in nursing. Scand J Work Environ Health; 24(6): Lee YH. & Chiou WK., (1995). Ergonomic analysis of working posture in nursing personnel: example of modified Ovako Working Analysis System application. Res Nurs Health; 18(1): Maul I., Laubi T., Kipstein A.& Krueger H.,(2003). Course of low back pain among nurses: a longitudinal study across eight years. Occupational and Environmental Medicine; 60: McHugh ML. & Schaller P., (1997). Ergonomic nursing workstation design to prevent cumulative trauma disorders. Comput Nurs.; 15(5): Ozguler A., Leclerc A., Landre MF., Pietri-Taleb F. & Niedhammer I., (2000). Individual and occupational determinants of low back pain according to various definitions of low back pain. Journal of Epidemiology and Community Health; 54: Radovanovic C. & Alexandre NMC., (2004).Validation of an instrument for patient handling assessment.applied Ergonomics; 35: Royal College of Nursing, (2002). RCN Code of Practice for Patient Handling. Από την ιστοσελίδα Smedley J. & Cooper C., (1997). Prospective cohort study of predictors on incident low back pain in nurses. British Medical Journal; 314(7089): Smedley J., Trevelyan F., Inskip H., Buckle P.., Cooper C., Coggon D., (2003). Impact of ergonomic intervention of back pain among nurses. Scand J Work Environ Health; 29(2): Smith RD, Ohmura K.,Yamagata Z. & Minai J., (2003a). Musculoskeletal disorders among female nurses in a rural Japanese hospital. Nursing and Health Sciences; 5: Smith RD., Kondo N., Tanaka H., Hirasawa K. & Yamagata Z., (2003b). Musculoskeletal disorders among hospital nurses in rural Japan. Remote Rural Health; 3(3): Smith RD. & Leggat AP., (2004a). Musculoskeletal disorders among rural Australian nursing students.aust J Rural Health; 12: Smith RD., Wei N., Zhao L. & Wang RS., (2004b). Musculoskeletal complaints and psychosocial risk factors among Chinese hospital nurses. Occupational Medicine; 54: Underwood M., for the UK BEAM Trial Team, (2004). United Kingdom back pain exercise and manipulation (UK BEAM) randomised trial: effectiveness of physical treatments for basic pain in primary care. British Medical Journal; 329: Vasiliadou A., Karvountzis GG., Soumilas A., Roumeliotis D. & Theodosopoulou E, (1995). Occupational low-back pain in nursing staff in a Greek hospital. Journal of Advanced Nursing; 21(1): Walls C., (2001). Do electric patient beds reduce the risk of lower back disorders in nurses? Occupational Medicine; 51(6): Yip BY., (2001).A study of work stress, patient handling activities and the risk of low back pain among nurses in Hong Kong. Journal of Advanced Nursing; 36(6): Yip BY., (2004). New low back pain in nurses: work activities, work stress and sedentary lifestyle. Journal of Advanced Nursing; 46(4): #45# Τόµος 03 Τεύχος 02

7 Πίνακες Πίνακας 1. Συµπλήρωση ερωτηµατολογίων ανά τµήµα εργασίας Τµήµατα Νοσοκοµείου Κενά Συµπληρωµένα n Χειρουργική Χειρουργείο Τοµεάρχεις Τεχνητός Νεφρός Περιτοναϊκή Κάθαρση Παθολογική Ουρολογική Ορθοπαιδική Νευρολογική Νεφρολογική Μονάδα Καρδιοπαθών Μονάδα Εντατικής Καρδιολογική Ενδο/µειακές Λοιµώξεις Εξωτερικά Ιατρεία Αναισθησιολογικό Πίνακας 2. Ανθρωποµετρικά χαρακτηριστικά του δείγµατος Σωµατικό βάρος Kg Εύρος Kg Ύψος σώµατος 166 cm Εύρος cm είκτης Μάζας Σώµατος Kg/m2 Εύρος Kg/m 2 Πίνακας 3. Άρση και µεταφορά φορτίου Κινήσεις Θετικές απαντήσεις Άρση βάρους 5kg >1 φορά/ηµέρα 39 Σπρώξιµο βάρους 5kg >1 φορά/ηµέρα 35 Μεταφορά βάρους 5kg >1 φορά/ηµέρα 36 Άρση βάρους 20kg >1 φορά/ηµέρα 25 Σπρώξιµο βάρους 20kg >1 φορά/ηµέρα 29 Μεταφορά βάρους 20kg >1 φορά/ηµέρα 30 Πίνακας 4. Εµφάνιση οσφυαλγίας κατά τη διάρκεια του προηγούµενου έτους στο προσωπικό των τµηµάτων & κλινικών του νοσοκοµείου. Οσφυαλγία το προηγούµενο έτος ανά κλινική Ναι Όχι 1. Ουρολογική Κλινική Τοµεάρχεις Χειρουργική Κλινική Νεφρολογική Κλινική Μονάδα Περιτοναϊκής Κάθαρσης Ορθοπαιδική Κλινική Χειρουργείο Νευρολογική Κλινική Τµήµα Ενδονοσοκοµειακών Λοιµώξεων Παθολογική Κλινική Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Εξωτερικά Ιατρεία Μονάδα Εµφραγµάτων Καρδιολογική Κλινική Αναισθησιολογικό Τµήµα 4 0 Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #46#

8 Πίνακας 5. Συχνότητα πόνου στην οσφυϊκή χώρα. Συχνότητα Θετικές απαντήσεις Μια φορά την ηµέρα 6 Μια φορά την εβδοµάδα 9 Μια φορά το χρόνο 5 Αρκετές φορές την εβδοµάδα 13 Αρκετές φορές το µήνα 19 Αρκετές φορές το χρόνο 19 Μετά από άρση/µετακίνηση βάρους 44 Πίνακας 6. Είδος πόνου. Είδος πόνου Θετικές απαντήσεις Οξύς, εντοπισµένος πόνος 43 Οξύς, διάχυτος πόνος 20 Μούδιασµα οσφυϊκής χώρας 28 Μούδιασµα & καύσος ποδιού 29 Χρόνιος πόνος 13 Πίνακας 7. Τρόποι αντιµετώπισης της οσφυαλγίας Μέτρα αντιµετώπισης Θετικές απαντήσεις Τίποτα 23 Λήψης παυσίπονων 47 Ανάπαυση 31 Χρήση ζώνης οσφύος 11 Μείωση κινήσεων στην εργασία 7 Μείωση κινήσεων στο σπίτι 26 Εφαρµογή ζέστης (τοπικά) 20 Λήψη µυοχαλαρωτικών 27 Άσκηση 7 #47# Τόµος 03 Τεύχος 02

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Back School Σχολή Σπονδυλικής Στήλης Back School Αναφέρεται σε ένα επίσημο πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και φροντίδας της σπονδυλικής στήλης που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ Μαρία Χατζοπούλου 1,2, Ελισάβετ Δοναδίκη 1, Ελένη Τσίντζου 1, Ιωάννης Μπένος 2, Παναγιώτα Σουρτζή

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτικού προσωπικού

Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτικού προσωπικού ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτικού προσωπικού Αντωνίου Κ., 1 Βασιλοπούλου Γ. 2 1. Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc, Αρεταίειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο 2. Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc, Σπηλιοπούλειο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

NïóèìåùôéëÜ ðéóôüíè. E ì ì è î é ë Þ ðåòéïäéëþ ôè. Ένωσης Nοσηλευτών Eλλάδος. Tο Eπιστημονικό Περιοδικό της. ÆÞíï 3, Æåàøï 2, AðòÝìéï - ¹ïàîéï 2010

NïóèìåùôéëÜ ðéóôüíè. E ì ì è î é ë Þ ðåòéïäéëþ ôè. Ένωσης Nοσηλευτών Eλλάδος. Tο Eπιστημονικό Περιοδικό της. ÆÞíï 3, Æåàøï 2, AðòÝìéï - ¹ïàîéï 2010 E ì ì è î é ë Þ ðåòéïäéëþ ôè NïóèìåùôéëÜ ðéóôüíè ÆÞíï 3, Æåàøï 2, AðòÝìéï - ¹ïàîéï 2010 ISSN 1791-9002 Tο Eπιστημονικό Περιοδικό της Ένωσης Nοσηλευτών Eλλάδος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας: Καταγραφή των συμπτωμάτων και αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τη στάση του σώματος Παγγού Δ. 1, Μαυροειδή Α. 2,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ: ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία

Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία 45 Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία Μέρος A: Εισαγωγή Η σωστή στάση του σώματος κατά την εργασία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόληψη των μυοσκελετικών

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία. Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε.

Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία. Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε. Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μελετήθηκαν είκοσι τρεις (23) θέσεις εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu Mειώστε την καταπόνηση! Ευρωπαϊκή εκστρατεία ελέγχων και ενημέρωσης Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων στην Ευρώπη στους τομείς των μεταφορών και της υγειονομικής περίθαλψης www.handlingloads.eu Μια εκστρατεία

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Θυρίδα Πληροφορίες Τηλέφωνα Fax :Εσταυρωμένος -71004 : 1939 : Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Αμύνταιο 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 1. Εισαγωγή 2 2. Θεωρία 3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Μυοσκελετικές διαταραχές στο νοσηλευτικό προσωπικό Μπιτσιός Αθανάσιος 1, Τσίγγανου Ευδοκία 2 1. Νοσηλευτής, MSc, Γ.Ν.Χαλκιδικής 2. Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, Γ.Ν. Χαλκιδικής Τόμος 13,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξική σχεδίαση του

Χωροταξική σχεδίαση του Χωροταξική σχεδίαση του ΤµήµατοςΕπειγόντωνΠεριστατικώνεριστατικών Νύκταρη Βασιλεία Αναισθησιολόγος ΠΑΓΝΗ λειτουργία: υποδοχή ασθενών σταθεροποίηση ασθενών αντιµετώπιση ασθενών απρόβλεπτος όγκος ποικιλία

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Θεώνη Κουκουλάκη Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόμος, Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικό προσωπικό και χειρονακτική μετακίνηση

Νοσηλευτικό προσωπικό και χειρονακτική μετακίνηση Τόμος 7 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2008 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Νοσηλευτικό προσωπικό και χειρονακτική μετακίνηση Αντωνίου K. 1, Βασιλοπούλου Γ. 2 1. ΤΕ, MSc, Νοσηλεύτρια, Αρεταίειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ RN, MPH MSc Bioethics ΠΑΤΕΡΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ Αριστοτέλης ονόμαζε τον χρόνιο πόνο «Πάθος Ψυχής» Αλβέρτος Σβάιτσερ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 3D N E W T O N 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Σταθεροποίηση Σπονδυλικών Μυών Σταθεροποιεί ταυτόχρονα τους εκ βαθέων και ανταγωνιστές μυς Αυτόχθων Ραχιαίος, Εγκάρσιος Κοιλιακός

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρολογικό. Συµπόσιο. Κεντρικής Ελλάδος. Α Ανακοίνωση. Λάρισα. 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial. Ακαδηµία Νεφρολογίας

Νεφρολογικό. Συµπόσιο. Κεντρικής Ελλάδος. Α Ανακοίνωση. Λάρισα. 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial. Ακαδηµία Νεφρολογίας Νεφρολογικό Συµπόσιο 2015 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial Λάρισα Ακαδηµία Νεφρολογίας ιοργάνωση Aκαδηµία Νεφρολογίας Υπό την αιγίδα Τµήµατος Ιατρικής Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΗΣ Μ.Ε.Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Ονοματεπώνυμο Φοιτητή (-τριας) ΑΜ.. Εξάμηνο.. Απουσίες.. Α. Θέματα ασφάλειας * Νοσοκομείο /Κλινική /Ίδρυμα. Επάρκεια γνώσεων σχετικά με τον ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ "Η στάση του σώματός μας όταν εργαζόμαστε στον υπολογιστή, είναι πολύ σημαντική. Μια κακή στάση μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα, για παράδειγμα, στη μέση, στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία.

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. KINETRAC KNX-7000 ρομποτικό σύστημα συνδυασμένης εφαρμογής για ξηρή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Μ. Βαγιάκης ιευθυντής. Υπεύθυνος εργαστηρίου ύπνου Noσ. Ο Ευαγγελισµός Κλινική Εντατικής Θεραπείας Πανεπιστηµίου Αθηνών. 20 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσηµάτων Θώρακος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

MS festival 2015 Τετάρτη 27-05-2015 Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ

MS festival 2015 Τετάρτη 27-05-2015 Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ MS festival 2015 Τετάρτη 27-05-2015 Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ Θέμα: Μια αποτελεσματική θεραπεία με THERA Trainers Οφέλη & Στόχοι Ομιλητές: Νικολέττα Μιχαηλίδου Owner/Manager of Orthostatical Bachelor

Διαβάστε περισσότερα

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization Kinetic Decompression Mobilization Η επεμβατική φυσικοθεραπεία συνδυάζει νέες τεχνικές αποκατάστασης με εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Από το 2009 η Fysiotek εισάγει στην Ελλάδα και τη Κύπρο αμερικάνικη

Διαβάστε περισσότερα

Μυοσκελετικές διαταραχές και επιβαρύνσεις στο νοσηλευτικό προσωπικό

Μυοσκελετικές διαταραχές και επιβαρύνσεις στο νοσηλευτικό προσωπικό Διεπιστημονική Φροντίδα Υγείας(2013) Τόμος 5,Τεύχος 4, 168-175 ISSN 1791-9649 Μυοσκελετικές διαταραχές και επιβαρύνσεις στο νοσηλευτικό προσωπικό Μπιτσιός Αθ. 1, Γιοφτσίδου Ασ. 2, Μάλλιου Π. 3, Μπενέκα

Διαβάστε περισσότερα

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος Συντετμημένος Τίτλος: Πλήρης Τίτλος: ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MA0111 ΜΑ0112 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς πληροφορίες για ασθενείς Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου της μικροδισκεκτομής: Αν ο γιατρός σας έχει προτείνει μικροδισκεκτομή (μικροχειρουργική οσφυική δισκεκτομή) για θεραπεία από την ισχιαλγία (πόνος στο

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο CT vs MRI Οξεία οσφυαλγία (με ή χωρίς ριζιτική συνδρομή)* Πολύ συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας»

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» «Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» Νίκος Μανιαδάκης, ρ. Οικονοµίας & ιοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, ιοικητής Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Κρήτης ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ To Περιβάλλον Εξελίξεις και κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι Είμαστε Από το 1976

Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Παναγία Ελεούσα Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Η Παναγία η Ελεούσα ξεκίνησε να λειτουργεί σαν στέγη ηλικιωμένων από το 1976. Δημιουργήθηκε από την κυρία Μαρούλλα Γρηγοριάδου για να καλύψει ένα ποιοτικό κενό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Υγείας Καθηγητής Ιωάννης Μαντάς Εργαστήριο Πληροφορικής της Υγείας Πανεπιστήµιο Αθηνών Γιατί είναι σηµαντική η Εκπαίδευση στην Ιατρική Πληροφορική; 1. Η ιατρική γνώση

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD.

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD. Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα M.G.Koutras,MD. Τι είναι το ehealth? What Is ehealth (3): A Systematic Review of Published Definitions. Hans Oh et al, J Med Internet Res 2005;7(1).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN UNIVERSITY CYPRUS

EUROPEAN UNIVERSITY CYPRUS «ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ» ΠΟΛΥΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ Πτυχιακή εργασία για τον κλάδο της νοσηλευτικής Για μερική ικανοποίηση των όρων για απόκτηση Πτυχίου EUROPEAN

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Noikokyra - Τι είναι η οστεοπαθητική. Τι είναι η οστεοπαθητική Ηµεροµηνία Saturday, August 27 @ 20:26:44 CEST Θέµα ΥΓΕΙΑ

Noikokyra - Τι είναι η οστεοπαθητική. Τι είναι η οστεοπαθητική Ηµεροµηνία Saturday, August 27 @ 20:26:44 CEST Θέµα ΥΓΕΙΑ Page 1 of 5 Τι είναι η οστεοπαθητική Ηµεροµηνία Saturday, August 27 @ 20:26:44 CEST Θέµα ΥΓΕΙΑ Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, θέλει τους ανθρώπους να καταπονούν το σώµα τους περισσότερο, ή για να το πούµε καλύτερα,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατείες οδικής ασφάλειας για την αφύπνιση του κοινού

Εκστρατείες οδικής ασφάλειας για την αφύπνιση του κοινού Εκστρατείες οδικής ασφάλειας για την αφύπνιση του κοινού 2 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γενική ιεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών 6 ο Πρόγραµµα Πλαίσιο 2006-2009 2009 Campaigns and Awareness-raising raising Strategies

Διαβάστε περισσότερα

Αντί προλόγου ÔÅÕ ÏÓ 47, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014

Αντί προλόγου ÔÅÕ ÏÓ 47, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Αντί προλόγου Έêäïóç ôïõ ÔïìÝá Åðåßãïõóáò êáé ÅíôáôéêÞò ÍïóçëåõôéêÞò ôïõ Åèíéêïý ÓõíäÝóìïõ Íïóçëåõôþí ÅëëÜäáò Ìåóïãåßùí 2, à êôßñéï Ðýñãïò Áèçíþí, ÁèÞíá 115 27 ÔÅÕ ÏÓ 47, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Τις τελευταίες μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Κλινικές Μελέτες Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Janice Abbott, PhD Καθηγήτρια Ψυχολογικής Υγείας Σχολή Επιστημών Υγείας University of Central Lancashire

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα