Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα"

Transcript

1 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 201, Ιανουάριος 2013 Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα Δραστηριότητες ΙΝΕ

2

3 Τεύχος 201, Ιανουάριος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Στην Ελλάδα, από τον Μάιο του 2010, όταν μετά από αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης αποφασίστηκε να δοθεί χρηματοδοτική βοήθεια, στο πλαίσιο του Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής, που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο η δημοσιονομική και οικονομική πολιτική ασκείται αποκλειστικά στην κατεύθυνση της αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας υποβαθμίζοντας δραματικά το βιοτικό επίπεδο της κοινωνίας, χωρίς ταυτόχρονα να επιτυγχάνει τους δημοσιονομικούς στόχους που τίθενται με κυριότερο την απαγκίστρωση της ελληνικής οικονομίας από τα μνημόνια και τον δημοσιονομικό έλεγχο της Τρόικας. Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ σε αυτό το τεύχος παρουσιάζει άρθρο σχετικά με την πολιτική δημοσιονομικής προσαρμογής που υλοποιείται μέσα από την στατιστική ανάλυση των μεγεθών της φορολογικής πολιτικής. Επιπλέον, η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ παρουσιάζει άρθρο σχετικά με την ανεργία στην Ελλάδα. Τέλος παρουσιάζονται οι δραστηριότητες του ΙΝΕ το τελευταίο διάστημα. ΜηνιαΙο περιοδικο του ΙνστιτοΥτου ΕργασΙαΣ τησ ΓΣΕΕ ΕΚΔΟΤΗΣ: Γιάννης Παναγόπουλος ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Σάββας Ρομπόλης, Γιάννης Κουζής, Πέτρος Λινάρδος - Ρυλμόν, Βασίλης Παπαδόγαμβρος ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Σάββας Ρομπόλης ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Γ. Κολλιάς, Δ. Κατσορίδας ΓραφεΙα: Ιουλιανού 24 Αθήνα, Τηλ: , Fax: ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ: Ηλεκτρονικη διευθυνση: Ηλεκτρονικη σελιδοποιηση ΠαραγωγΗ: ΚAΜΠΥΛΗ, Αντιγόνης 60, Τηλ: , Fax: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

4 Η εξeλιξη του Δημοσιονομικοy τομeα στην Ελλaδα και η κατεyθυνση της δημοσιονομικhς προσαρμογhς 1 Χρυσανθόπουλος Σπύρος 1. Εισαγωγή 1 Η διεθνής, ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία πλήττονται από το φθινόπωρο του 2008, από μία νέων διαστάσεων οικονομική κρίση και ύφεση, με την έννοια των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και επιπτώσεων σε σύγκριση με τις συντελούμενες οικονομικές κρίσεις κατά τον 20 ο αιώνα. Οι πολιτικές που υιοθετήθηκαν για την έξοδο από την κρίση και την επαναφορά της οικονομίας στις ράγες της ανάπτυξης δεν είναι κοινές, ούτε παγκόσμια (σύγκριση ΗΠΑ με Ευρωπαϊκή Ένωση) ούτε καν εντός των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την μία υπάρχουν χώρες που επέλεξαν την στρατηγική της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής με την 1. Το εν λόγω κείμενο περιλαμβάνει ορισμένα συμπεράσματα της υπό δημοσίευση Έρευνας, με τίτλο «Δημοσιονομική Προσαρμογή και Κοινωνική Προστασία». Η Έρευνα έγινε (2012) στο πλαίσιο του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ. αύξηση των δημοσίων επενδύσεων και την επέκταση του κοινωνικού κράτους και της επεκτατικής νομισματικής πολιτικής με μηδενικά επιτόκια και προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης, ενώ ταυτόχρονα χώρες όπως αυτές του ευρωπαϊκού νότου, στις οποίες εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα αυστηρής δημοσιονομικής προσαρμογής, με αποτέλεσμα την εμβάθυνση της ύφεσης και την δραματική αύξηση της ανεργίας που μετατρέπει την οικονομική κρίση, σε κρίση απασχόλησης. Ειδικά στην Ελλάδα, από τον Μάιο του 2010, όταν μετά από αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης αποφασίστηκε να δοθεί χρηματοδοτική βοήθεια, στο πλαίσιο του Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής, που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο η δημοσιονομική και οικονομική πολιτική ασκείται αποκλειστικά στην κατεύθυνση της αυστη- ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

5 ρής δημοσιονομικής λιτότητας υποβαθμίζοντας δραματικά το βιοτικό επίπεδο της κοινωνίας, χωρίς ταυτόχρονα να επιτυγχάνει τους δημοσιονομικούς στόχους που τίθενται με κυριότερο την απαγκίστρωση της ελληνικής οικονομίας από τα μνημόνια και τον δημοσιονομικό έλεγχο της Τρόικας. Όσοι υποστηρίζουν την αναγκαιότητα των μέτρων και των περιοριστικών πολιτικών που εφαρμόζονται, προβάλλουν ως βασική αιτία του δημοσιονομικού εκτροχιασμού την αύξηση των δημόσιων δαπανών σε επίπεδο που δεν μπορεί να γίνει ανεκτό από κράτη με την οικονομική δυνατότητα της Ελλάδας. Με αφετηρία αυτή την υπόθεση εργασίας θεωρούν ότι το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής ήταν ο υπέρμετρος δανεισμός που οδήγησε στον εύθραυστο δημοσιονομικό τομέα, ο οποίος κατέρρευσε με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Το επιχείρημα αυτό όμως αποτυπώνει την μισή αλήθεια. Πράγματι ο δημοσιονομικός τομέας στην Ελλάδα αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα ύπαρξης υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και υψηλού δημοσιονομικού χρέους πριν την κρίση, που σε συνδυασμό με το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών που αποτύπωνε τα σοβαρά παραγωγικά και αναπτυξιακά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας δεν δημιουργούσε αισιοδοξία για τις δυνατότητες της να υπερβεί την οικονομική κρίση χωρίς τις απαραίτητες προσπάθειες προκειμένου να διορθώσει τις παραπάνω ανισορροπίες. Η δημοσιονομική προσαρμογή όμως επικεντρώθηκε μονόπλευρα στο σκέλος των δημοσίων δαπανών και ιδιαίτερα στις δαπάνες που αφορούν το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και τις κοινωνικές δαπάνες ενώ αγνοήθηκε (ή αυτοϋπονομεύτηκε με την ασκηθείσα οικονομική πολιτική) το σκέλος των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού, δηλαδή η φορολογική πολιτική που θα έπρεπε να αποτελέσει το κατεξοχήν αναπτυξιακό εργαλείο, αλλά και εργαλείο αναδιανομής του πλούτου και διατήρησης της κοινωνικής συνοχής. Σε αυτά τα πλαίσια ο στόχος του κειμένου που ακολουθεί είναι η παρουσίαση και η εξέλιξη του δημοσιονομικού τομέα στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθεί το πρόβλημα υστέρησης των δημόσιων εσόδων ως βασική αιτία για το διαχρονικά ελλειμματικό δημοσιονομικό ισοζύγιο και η αντίφαση της πολιτικής που ακολουθήθηκε για την δημοσιονομική προσαρμογή και την έξοδο από την κρίση. 2. Εξέλιξη Δημοσιονομικού τομέα στην Ελλάδα Ο δημοσιονομικός τομέας στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται, διαχρονικά, από την ελλειμματικότητα του κρατικού προϋπολογισμού που οδηγεί και στην εξάρτησή του από την δανειακή χρηματοδότηση (Διάγραμμα 1). Η άποψη που κυριαρχεί στο δημόσιο διάλογο και υιοθετείται άκριτα από τους εμπνευστές του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής είναι ότι κύρια ευθύνη για αυτήν την κατάσταση αποτελεί το γεγονός της αύξησης των δημοσίων δαπανών σε επίπεδο πάνω από αυτό που μπορούσε να γίνει ανεκτό, με αποτέλεσμα την αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και την προσφυγή σε δανεισμό για να καλυφθούν τα ελλείμματα αυτά. Η άποψη αυτή συνοψίζεται στη φράση που ακούγεται κατά κόρον στο δημόσιο διά- ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

6 λογο, «Η χώρα ξόδευε περισσότερα, από όσα μπορούσε». Η πραγματικότητα είναι ότι παρά την αύξηση των δημοσίων δαπανών και κυρίως την προβληματική κατανομή τους το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία, διαχρονικά, είναι η υστέρηση των δημοσίων εσόδων εξαιτίας της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και της φορολογικής πολιτικής η οποία εφήρμοσε μειωμένους φορολογικούς συντελεστές στο αυξανόμενο μερίδιο των κερδών και σταθερούς συντελεστές στο μειούμενο μερίδιο της εργασίας, οδηγώντας στην έντονη ανισοκατανομή των φορολογικών βαρών αλλά και στον δραστικό περιορισμό των δημοσίων εσόδων. Η χώρα δηλαδή, «Εισέπραττε και εισπράττει λιγότερα από όσα είχε και έχει νομοθετήσει». Διάγραμμα 1: Έλλειμμα γενικής κυβέρνησης (ως % του ΑΕΠ), ëëåéììá ÐñùôïãåíÝò ëëåéììá Πηγή Economic Database Με βάση το Διάγραμμα 1, διαπιστώνεται ότι το δημοσιονομικό ισοζύγιο της ελληνικής οικονομίας από το 1980 και μετά ήταν πάντα ελλειμματικό. Το ύψος του ελλείμματος κυμαίνεται από το 2,4% του ΑΕΠ το 1980 έως και 14,5% το 1990 και 15,6% το 2009 όταν σημειώνει το υψηλότερο επίπεδο της τριακονταετίας. Σε σχέση με την εξέλιξη του διακρίνονται τέσσερεις ουσιαστικά περίοδοι. Η πρώτη εκτείνεται από τα έτη 1980 έως 1990 όταν το δημοσιονομικό έλλειμμα διογκώνεται από 2,4% του ΑΕΠ το 1980 σε 10,3% του ΑΕΠ το 1985 και 14,5% του ΑΕΠ το Πρόκειται για μία περίοδο που ουσιαστικά μεταβάλλει το μοντέλο της συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής που ακολουθούσε η ελληνική οικονομία έως το 1980, σε οικονομία με επεκτατική δημοσιονομική πολιτική. Ταυτόχρονα, αυξάνεται ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

7 και το πρωτογενές έλλειμμα (όπως παρουσιάζεται στα έτη , για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία στην βάση δεδομένων του F F με την οποία γίνεται η σύγκριση). Η παρουσίαση της εξέλιξης του πρωτογενούς ισοζυγίου είναι ιδιαίτερα σημαντική διότι επιτρέπει την αξιολόγηση της πραγματικής δημοσιονομικής πολιτικής που ασκείται, δηλαδή την αξιολόγηση της διαφοράς των εσόδων και των πρωτογενών δαπανών χωρίς την επίδραση των τοκοχρεολυσίων. Η αποπληρωμή των τόκων επηρεάζει το ύψος του δημοσιονομικού ελλείμματος, σχετίζεται όμως με την δημοσιονομική πολιτική που ασκήθηκε σε προηγούμενες περιόδους, άρα η μεταβολή του δημοσιονομικού ισοζυγίου δεν επιτρέπει την ακριβή αξιολόγηση της δημοσιονομικής πολιτικής. Η δεύτερη περίοδος περιλαμβάνει τα έτη 1990 έως1999. Την δεκαετία αυτή το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε αισθητά. Μάλιστα όπως προκύπτει από την πορεία εξέλιξης του πρωτογενούς ισοζυγίου η μείωση του ελλείμματος θα ήταν μεγαλύτερη εάν αφαιρεθούν τα τοκοχρεολύσια του δανεισμού που προηγήθηκε για να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της προηγούμενης περιόδου. Το πρωτογενές ισοζύγιο από ελλειμματικό κατά 6,8% του ΑΕΠ το 1989 βελτιώνεται σε πλεονασματικό κατά 2,5% το 1994, με τον πλεονασματικό χαρακτήρα του να διατηρείται και να φθάνει άνω του 4,5% του ΑΕΠ έως το τέλος της δεκαετίας. Την περίοδο αυτή δηλαδή, τα δημοσιονομικά έσοδα κάλυπταν τις πρωτογενείς δαπάνες χωρίς την ανάγκη για περαιτέρω δανεισμό. Η βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου είναι αποτέλεσμα της περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε τα πρώτα έτη της δεκαετίας του 1990 ως αντιστάθμισμα στην πολιτική αύξησης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων της προηγούμενης δεκαετίας κυρίως όμως αποτέλεσμα της δημοσιονομικής προσαρμογής, η οποία ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Τα προγράμματα σύγκλισης που εφαρμόστηκαν με στόχο την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων που έθετε η συνθήκη του Μάαστριχτ (περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, διεύρυνση φορολογικής βάσης κ.α.) ευθύνονται κατά κύριο λόγο για την αποκλιμάκωση του δημοσιονομικού ελλείμματος 2. Η τρίτη περίοδος εκτείνεται από το 2000 έως το Είναι μία περίοδος επιδείνωσης του δημοσιονομικού ισοζυγίου με την αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος που κατά κύριο λόγο οφείλεται στην αύξηση του πρωτογενούς ελλείμματος. Η είσοδος της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση που εξασφάλισε την πρόσβαση σε εύκολο και φθηνό σε σχέση με το παρελθόν δανεισμό, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης με το γενικό κλίμα ευφορίας που δημιούργησαν, η επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου καθώς και άλλοι λόγοι που σχετίζονται αφενός με την προσπάθεια της χώρας να συγκλίνει κοινωνικά προς τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης και αφετέρου την αδυναμία της να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα που δημιούργησε η είσοδό της σε αυτή, δημιούργησαν μία αποσταθεροποιητική δυναμική στα δημοσιονομικά μεγέθη της. Κομβικά σημεία εντός της δεκαετίας αποτελούν το 2. Αργείτης, Δαφέρμος, Νικολαΐδη, (2011). Κρίση Δημόσιου Χρέους στην Ελλάδα, Αιτίες και προοπτικές, Επιστημονική Έκθεση, Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων, Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

8 έτος 2002 που σημειώνεται πρωτογενές έλλειμμα, μετά από μια δεκαετή περίπου περίοδο όπου η χώρα είχε πρωτογενή πλεονάσματα, χρηματοδοτούσε δηλαδή τις πρωτογενείς δαπάνες της χωρίς την ανάγκη δανεισμού για την κάλυψή τους, και τα έτη όταν το δημοσιονομικό έλλειμμα (τόσο το συνολικό όσο και το πρωτογενές) εκτροχιάστηκε πλήρως, φθάνοντας στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων είκοσι ετών ( μετά την αναθεώρηση των στοιχείων προϋπολογισμού από την Στατιστική Υπηρεσία και την Eurostat- r stat- Συνολικό Έλλειμμα: 15,6% του ΑΕΠ, Πρωτογενές Έλλειμμα: 10,4% του ΑΕΠ). Η τέταρτη περίοδος ξεκινά στα τέλη του 2009, όταν το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας, με το υψηλό δημόσιο έλλειμμα και δημόσιο χρέος, μετατρέπεται σε πρόβλημα δανεισμού της ελληνικής οικονομίας, εξαιτίας της υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης και οδηγεί σε αδυναμία χρηματοδότησης του δημόσιου χρέους της. Τον εγκλωβισμό δηλαδή της ελληνικής οικονομίας σε ένα φαύλο κύκλο, όπου αφενός είναι αναγκασμένη να δανείζεται προκειμένου να εξυπηρετήσει τα δάνεια που είχε πάρει στο παρελθόν αφετέρου όμως τα επιτόκια δανεισμού είναι τόσο υψηλά ώστε να αδυνατεί να αποπληρώσει τα δάνεια που θα λάβει στο μέλλον. Σε αυτές τις συνθήκες τον Απρίλιο του 2010, η ελληνική κυβέρνηση απηύθυνε επίσημο αίτημα χρηματοδοτικής συνδρομής προς τις χώρες του ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Τον Μάιο του 2010, στο πλαίσιο του Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής, που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, και βάσει του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής αποφασίστηκε χρηματοδοτική βοήθεια προς την Ελλάδα. Έκτοτε, η δημοσιονομική και οικονομική πολιτική ασκείται αποκλειστικά στην κατεύθυνση της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας υποβαθμίζοντας δραματικά το βιοτικό επίπεδο της κοινωνίας και μετεξελίσσοντας την ελληνική οικονομία από οικονομία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων σε οικονομία των δανειστών, χωρίς ταυτόχρονα να επιτυγχάνει τους δημοσιονομικούς στόχους που τίθενται με κυριότερο την απαγκίστρωση της ελληνικής οικονομίας από τα μνημόνια και τον δημοσιονομικό έλεγχο της Τρόικας. Έχει ιδιαίτερη σημασία να αναζητηθούν οι αιτίες για τις οποίες η ελληνική οικονομία, παρά τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που σημείωνε την τελευταία δεκαετία (αρκετά υψηλότερους από τους αντίστοιχους των χωρών της Ευρωζώνης) προσφεύγει σε δανεισμό, σε διεύρυνση του ελλείμματος και σε συνεχή αύξηση του δημόσιου χρέους, αλλά και του χρέους του ιδιωτικού τομέα. Το Διάγραμμα 2 παρουσιάζει την εξέλιξη των δημοσίων δαπανών και των δημοσίων εσόδων στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 1980 έως το Προκύπτει από την ανάλυση του Διαγράμματος 2 ότι τόσο οι δημόσιες δαπάνες όσο και τα δημόσια έσοδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, ακολουθούν μία αυξητική τάση εντός της τελευταίας τριακονταετίας. Σε σχέση όμως με τον ρυθμό αύξησης των μεγεθών παρατηρούνται ορισμένες διαφορές. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

9 Διάγραμμα 2: Δημόσιες Δαπάνες (ως % του ΑΕΠ) Δημόσια Έσοδα (ως % του ΑΕΠ), ÓõíïëéêÜ óïäá ÓõíïëéêÝò ÄáðÜíåò Πηγή Economic Database Από το 1980 έως το 1990 ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων εσόδων υπολείπεται του ρυθμού αύξησης των δημοσίων δαπανών με αποτέλεσμα την αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Την δεκαετία του 1990 η πορεία αντιστρέφεται. Οι δημοσιονομικές δαπάνες αυξάνονται λίγο, τα δημοσιονομικά έσοδα όμως σημειώνουν αύξηση με εντυπωσιακό ρυθμό από το 26% του ΑΕΠ το 1989 στο 43% το 2000, με αποτέλεσμα την μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Την δεκαετία του 2000 και έως το πρώτο μισό διαπιστώνεται η σταθεροποίηση των δημοσίων δαπανών και μία μικρή μείωση των δημοσίων εσόδων η οποία όμως είναι καθοριστική διότι καταγράφεται μία περίοδο ισχυρής οικονομικής ανάκαμψης η οποία θα έπρεπε να οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυσή τους. Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας σημειώνεται σημαντική αύξηση των δαπανών και ταυτόχρονη μείωση των εσόδων με αποτέλεσμα η απόκλιση τους να προσεγγίζει τα επίπεδα των τελευταίων ετών της δεκαετίας του Στο Διάγραμμα 3 αποτυπώνεται η εξέλιξη των πρωτογενών δαπανών, ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε Ελλάδα και ΕΕ-17. Από την ανάλυση του Διαγράμματος προκύπτει ως γενικό συμπέρασμα, η τάση σύγκλισης ανάμεσα στις δαπάνες της Ελλάδας και το μέσο όρο των δαπανών των χωρών της Ευρωζώνης. Ενώ το 1995, έτος για το οποίο ξεκινά η σύγκριση, οι πρωτογενείς δαπάνες στην Ελλάδα υπολείπονταν κατά 12,8 μονάδες του ΑΕΠ από τις αντίστοιχες της ΕΕ-17, το 2008 ξεπέρασαν πρόσκαιρα, τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες, για να ακολουθήσει μία νέα περίοδος έντονης μείωσής τους και συνεπακόλουθα απόκλισης των δύο καμπυλών. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

10 Αναλυτικότερα, την δεκαετία του 1990, οι πρωτογενείς δαπάνες στην Ελλάδα αυξάνονται από το επίπεδο του 36,1% το 1990 στο επίπεδο του 39,6% το 2000, την ίδια στιγμή που οι δαπάνες στην ΕΕ μειώνονται, παραμένοντας όμως σε αρκετά υψηλότερο επίπεδο (περίπου 43%). Την δεκαετία του 2000 και έως το πρώτο μισό, οι δαπάνες σταθεροποιούνται για να σημειώσουν μία σημαντική αύξηση μετά το Η αύξηση αυτή στις χώρες της Ευρωζώνης συνδέεται με την οικονομική κρίση και την αύξηση των αναγκών για κοινωνικά επιδόματα, επιδόματα ανεργίας κτλ για αυτό και μετά το 2009 οι δαπάνες μειώνονται εκ νέου. Σε κάθε περίπτωση η σύγκριση των πρωτογενών δαπανών δεν δικαιολογεί το χάσμα σε ότι αφορά τα επίπεδα του δημοσιονομικού ελλείμματος και χρέους που χωρίζει τις συγκρινόμενες οικονομίες. Αντίθετα, προκύπτει η υστέρηση των πρωτογενών δαπανών στην Ελλάδα σε σχέση με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές και επιβεβαιώνεται η άποψη ότι το δημοσιονομικό πρόβλημα της Ελλάδας θα πρέπει να αναζητηθεί και να εντοπιστεί στο τομέα των εσόδων. Διάγραμμα 3: Πρωτογενείς Δαπάνες (ως % του ΑΕΠ) σε Ελλάδα και Ε.Ε. -17, E.E-17 ÅëëÜäá Πηγή Ameco Database ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

11 Αναλυτικότερα, σε ότι αφορά τα δημοσιονομικά έσοδα αυτά παρουσιάζουν μία σταθερή απόκλιση από τον μέσο όρο της Ε.Ε.-17 (Διάγραμμα 4). Η απόκλιση αυτή είναι σημαντική και ερμηνεύει σε μεγάλο βαθμό την απόκλιση των δημοσιονομικών ισοζυγίων σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, επιβεβαιώνεται η τάση σύγκλισης των δημοσιονομικών εσόδων της ελληνικής οικονομίας με τον μέσο όρο των εσόδων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1990, γεγονός που πρωτίστως οφείλεται στην δημοσιονομική προσπάθεια που κατέβαλλε η Ελλάδα για την επίτευξη των απαραίτητων δημοσιονομικών στόχων για την ένταξή της στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Ωστόσο, την δεκαετία του 2000 παρά το γεγονός ότι ο μέσος όρος των εσόδων των χωρών της ΕΕ συνεχίζει να παρουσιάζει οριακά, αυξητική τάση, στην Ελλάδα τα δημόσια έσοδα ως προς το ΑΕΠ μειώνονται και αποκλίνουν εκ νέου, επιστρέφοντας στα επίπεδα του χάσματος της προηγούμενης δεκαετίας. Διάγραμμα 4: Δημόσια Έσοδα (ως % του ΑΕΠ) σε Ελλάδα και Ε.Ε. -17, Å.Å.-17 ÅëëÜäá Πηγή Ameco Database Αναζητώντας κανείς, τις αιτίες απόκλισης των δημοσιονομικών εσόδων είναι λογικό να ανατρέξει στην φορολογική πολιτική που εφαρμόζεται στην Ελλάδα σε σύγκριση με την αντίστοιχη στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την σύγκριση αυτή προκύπτουν ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα. Η συνολική φορολογική επιβάρυνση της Ελλάδας (συμπεριλαμβανομένων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης) ως προς το ΑΕΠ, το 2009, ήταν στο επίπεδο του 30,3%, αρκετά χαμηλότερα από τον μέσο όρο των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (35,8%). Επίσης, η Ελλάδα κατείχε το χαμηλότερο ποσοστό για τις χώρες της ζώνης του ευρώ, στις οποίες ο μέσος όρος είναι 36,5%. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

12 Διάγραμμα 5: Συνολική Φορολογική Επιβάρυνση (ποσοστό του ΑΕΠ) 39 σε Ελλάδα Ευρωπαϊκή Ένωση Πηγή European Commission Taxation trends in the European Union 2011 EL EU-27 EA-17 Από την σύγκριση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση προκύπτουν τα εξής: Διαχρονικά, το επίπεδο φορολογικής επιβάρυνσης στην Ελλάδα, είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο τόσο της Ε-27 όσο και της Ε-17. Ε-17. Ε-17. Ενώ, στην υπόλοιπη Ευρώπη η φορολογική επιβάρυνση παραμένει σχετικά σταθερή, στην Ελλάδα διαπιστώνονται τρεις ουσιαστικά φάσεις. Στην πρώτη φάση, έως και το 2000, υπάρχει μια ενίσχυση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης. Στην δεύτερη φάση που διαρκεί έως και το 2004, η συνολική φορολογική επιβάρυνση μειώνεται και αποκλίνει περαιτέρω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην τρίτη φάση (έως και το 2008) η φορολογική επιβάρυνση παραμένει σταθερή, ενώ έκτοτε μειώνεται εκ νέου λόγω της οικονομικής κρίσης και της ύφεσης. Έχει ιδιαίτερη σημασία να σχολιασθεί το γεγονός της μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης την δεκαετία , διότι η έντονη οικονομική ανάπτυξη θα έπρεπε λογικά να αυξάνει τα φορολογικά έσοδα. Εδώ αυτό δεν συμβαίνει και άρα μπορεί να αποδοθεί στις επιπτώσεις της φορολογικής πολιτικής που ασκήθηκε και όχι στις επιδράσεις του οικονομικού κύκλου. Σε ότι αφορά την διάρθρωση των φορολογικών εσόδων, διαπιστώνεται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ελλάδα προέρχεται από την έμμεση φορολογία. Μάλιστα το χάσμα ανάμεσα σε άμεσους και έμμεσους φόρους είναι πολύ μεγαλύτερο στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προκύπτει δηλαδή ότι συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα σε μεγαλύτερο βαθμό επιβαρύνει τους πολίτες της με την κοινωνικά άδικη έμμεση φορολόγηση παρά με άμεσους φόρους που μπορεί να είναι αναδιανεμη- 10 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

13 τικοί και κοινωνικά δίκαιοι. Το Διάγραμμα 6 συγκρίνει τη διάρθρωση των δημοσιονομικών εσόδων της Ελλάδας και της ΕΕ-15 το διάστημα Διαπιστώνεται ότι η βασική διαφορά έγκειται στο ύψος των άμεσων φόρων. Ενώ στην ΕΕ-15 οι άμεσοι φόροι αποτελούν το 29,7% του συνόλου των εσόδων, το αντίστοιχο μερίδιο στην Ελλάδα είναι 20,6%. 3 Διάγραμμα 6: Εκατοστιαία διάρθρωση εσόδων γενικής κυβέρνησης, Ελλάδα και ΕΕ-15, (μέσος όρος) Πηγή Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων ΙΝΕ ΓΣΕΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

14 Η υστέρηση στην είσπραξη των άμεσων φόρων επιβεβαιώνεται και στα Διαγράμματα 7 και 8, όπου παρουσιάζεται η διαχρονική εξέλιξη στους άμεσους φόρους στην Ελλάδα και την ΕΕ-15, καθώς και το ποσοστό των άμεσων και έμμεσων φόρων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, στην συνολική φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα οι άμεσοι φόροι είναι περίπου στο ήμισυ του μέσου όρου της Ε.Ε.-15 αποτελώντας κατά αυτό τον τρόπο τον κύριο λόγο για την ελλειμματική σχέση των δημόσιων εσόδων στην Ελλάδα με τα αντίστοιχα των χωρών της ΕΕ. 3 Διάγραμμα 7: Άμεσοι φόροι, ως % του ΑΕΠ σε Ελλάδα και Ε.Ε.-15, ,9 14,1 14,0 13,6 13,7 13,8 13,8 13,6 13,6 13,2 12,9 13,1 13,1 12,7 12,8 12,8 12,8 13,1 12,6 9,7 9,8 9,4 8,9 8,6 8,6 8,6 8,6 8,1 8,1 8,2 8,3 8,3 7,9 8,0 7,7 7,0 6,7 6, EE-15 ÅëëÜäá Πηγή Ameco Database 3 3. Αργείτης, Δαφέρμος, Νικολαΐδη, (2011). Κρίση Δημόσιου Χρέους στην Ελλάδα, Αιτίες και προοπτικές, Επιστημονική Έκθεση, Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων, Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ. 12 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

15 Διάγραμμα 8: Άμεσοι φόροι Έμμεσοι φόροι Εισφορές Κοινωνικής ασφάλισης ως ποσοστό της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης στην Ελλάδα ìåóïé öüñïé ììåóïé öüñïé ÅéóöïñÝò ÊïéíùíéêÞò ÁóöÜëéóçò Πηγή European Commission Taxation trends in the European Union 2011 Επίσης, όπως αποτυπώνεται στα Διαγράμματα 9, 10 και 11, η φορολογική πολιτική που ασκήθηκε στην Ελλάδα από το 2000 έως το 2005 (έτος με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία), μείωσε τους φορολογικούς συντελεστές επί των κερδών των επιχειρήσεων και διατήρησε σταθερούς τους συντελεστές επί των εισοδημάτων της εργασίας. Εφήρμοσε δηλαδή, μειωμένους φορολογικούς συντελεστές στο αυξανόμενο μερίδιο των κερδών και σταθερούς συντελεστές στο μειούμενο μερίδιο της εργασίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα φορολογικά έσοδα να μειώνονται συνεχώς έναντι αυτών που θα υπήρχαν αν οι αυξημένοι φορολογικοί συντελεστές εφαρμόζονταν επί του αυξημένου μεριδίου του ΑΕΠ (δηλαδή επί των κερδών, των τόκων και των προσόδων) 4. Επιπλέον, η σύγκριση των τεκμαρτών φορολογικών συντελεστών στα κέρδη των επιχειρήσεων και την εργασία, ανάμεσα στην Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες της ΕΑ-17, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι την ίδια χρονική περίοδο: Ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής κερδών των επιχειρήσεων μειώνεται κατά πολύ περισσότερο στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες με αποτέλεσμα, ενώ το 2000 η φορολογική επιβάρυνση των κερδών των επιχειρήσεων, στην Ελλάδα, ήταν υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης κατά 1,8 μονάδες, το 2005 να είναι χαμηλότερη κατά 1,9 μονάδες. Ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής εργασίας μειώνεται σε χαμηλότερο 4. ΙΝΕ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ: Η ελληνική οικονομία και η απα- σχόληση. Ετήσια Έκθεση ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

16 βαθμό σε σχέση με τις άλλες χώρες με αποτέλεσμα, ενώ το 2000, η φορολογική επιβάρυνση στην εργασία ήταν ίδια με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, το 2005 να είναι υψηλότερη κατά 0,3 μονάδες. Διάγραμμα 9: Τεκμαρτοί φορολογικοί συντελεστές στα κέρδη των επιχειρήσεων και την εργασία, Ελλάδα, Ôåêìáñôüò Öïñïëïãéêüò óõíôåëåóôþò åðéâüñõíóçò óôéò åðé åéñþóåéò Ôåêìáñôüò Öïñïëïãéêüò óõíôåëåóôþò åðéâüñõíóçò óôçí åñãáóßá Πηγή European Commission Taxation trends in the European Union ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

17 Διάγραμμα 10: Τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής στα κέρδη των επιχειρήσεων, Ελλάδα ΕΑ-17, ÅëëÜäá ÅÁ-17 Πηγή European Commission Taxation trends in the European Union 2011 Διάγραμμα 11: Τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής στην εργασία, Ελλάδα ΕΑ-17, ÅëëÜäá ÅÁ-17 Πηγή European Commission Taxation trends in the European Union 2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

18 Αν συνυπολογίσει κανείς στις στρεβλώσεις του φορολογικού συστήματος τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων για το οικονομικό έτος 2010, αντιλαμβάνεται το μέγεθος της ανισοκατανομής των φορολογικών βαρών αλλά και της εκτεταμένης φοροδιαφυγής που περιορίζει δραστικά τα φορολογικά έσοδα του κράτους. Συγκεκριμένα, σχετικά με το δηλωθέν εισόδημα, το 87% προέρχεται από φυσικά πρόσωπα (εκ των οποίων το 70,2% από μισθωτούς και συνταξιούχους και το 16,8% από λοιπά φυσικά πρόσωπα) και μόλις το 13% από νομικά πρόσωπα. Ενώ σε σχέση με τα φορολογικά έσοδα από την άμεση φορολογία, το 72,3% προέρχεται από φόρους που καταβάλλουν φυσικά πρόσωπα (εκ των οποίων το 55,5% από μισθωτούς και συνταξιούχους και 15,8% από τα λοιπά φυσικά πρόσωπα), και μόλις το 28,7% από νομικά πρόσωπα. Η στατιστική ανάλυση της φορολογικής πολιτικής που ασκήθηκε στην χώρα αποδεικνύει ότι η φορολογική πολιτική που συνδέεται με την ελλιπή φορολόγηση των υψηλών εισοδημάτων, καθώς και την φοροδιαφυγή των εισοδημάτων από το κεφάλαιο και τον πλούτο αποτελεί την κύρια αιτία της δημοσιονομικής ανισορροπίας και των ελλειμμάτων και όχι το ύψος των δημοσίων δαπανών και ιδιαίτερα των δαπανών εκείνων που σχετίζονται με την κοινωνική προστασία. 16 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

19 Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ μικής πολιτικής των κρατών-μελών καθώς και στα σοβαρά ελλείμματα της θεσμικής λειτουργίας των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του τρόπου λήψης και υλοποίησης των αποφάσεων. Πράγματι, από την άποψη αυτή η τεχνολογική και παραγωγική αποδόμηση της παραγωγής στα κράτη-μέλη σε συνδυασμό με την μη ολοκλήρωση των λειτουργιών και των πολιτικών της καθώς και το ανατιμημένο νόμισμα, αποδυνάμωσε την ενοποιημένη λειτουργική και εξαγωγική δυναμική της Ευρώπης. Πράγματι, η εξέλιξη αυτή αποτου Σάββα Γ Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η ανεργία δεν είναι πλέον το νεοπλασματικό χαρακτηριστικό των Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ισπανία 26,2%, Ελλάδα 25,4%, Ιταλία 11%), δεδομένου ότι η περιστολή για τρία διαδοχικά τρίμηνα της οικονομίας της ευρωζώνης, ως αποτέλεσμα των συνεχιζόμενων περικοπών των δημόσιων και κοινωνικών δαπανών που πλήττουν την ανάπτυξη, οδηγούν στην αύξηση της ανεργίας και στα δεκαεπτά κράτη-μέλη της ευρωζώνης στα επίπεδα του 11,7% (18,7 εκατ. άνεργοι, Οκτώβριος 2012, r stat). Eurostat). Η ευρωπαϊκή παραγωγή υποχώρησε κατά 4% το τελευταίο έτος στην ζώνη του ευρώ και η ανάκαμψη εμφανίζεται αργή και αναιμική με αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι η μόνη οικονομική οντότητα, μεταξύ των άλλων, η οποία στο τέλος του 2012 δεν θα έχει αυξήσει το επίπεδο της παραγωγής της από το Με άλλα λόγια, η οικονομική κρίση στην Ευρώπη δεν αποτελεί μόνο μία εξ ολοκλήρου εισαγόμενη απειλή της απορρύθμισης και της κατάρρευσης των χρηματοπιστωτικών αγορών στις ΗΠΑ. Επιπλέον, αποτελεί μία κρίση που έχει τις ρίζες της στις συσσωρευμένες διαρθρωτικές ανισορροπίες της παραγωγικής διάρθρωσης και της οικονο- ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

20 δεικνύεται από το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών, που έχει μειωθεί από το 8% σε επίπεδα χαμηλότερα του 6% του ΑΕΠ. Το ίδιο και στην Γερμανία, όπου οι εξαγωγές της αποτελούν την κινητήριο δύναμη της οικονομικής δραστηριότητας, το εμπορικό πλεόνασμα από 8,2% του ΑΕΠ το 2007 έχει υποχωρήσει στο 7% του ΑΕΠ το Έτσι, η γενίκευση της οικονομικής κρίσης και ύφεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση συρρικνώνει, μεταξύ των άλλων, τις καταναλωτικές δαπάνες στην Μεσογειακή και βόρεια Ευρώπη, με αποτέλεσμα η μείωση της ζήτησης διαμέσου των περικοπών των εισοδημάτων και της αύξησης της άμεσης και έμμεσης φορολογίας να επηρεάζει αρνητικά την παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων και το επίπεδο της απασχόλησης. Οι εξελίξεις αυτές που επηρεάζουν καθοριστικά την αύξηση της ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σηματοδοτούν ταυτόχρονα την μετεξέλιξη του κραχ της ανεργίας σε κοινωνικό κραχ κατά το επόμενο έτος (2013). Είναι χαρακτηριστικό ότι οι άνεργοι στην Ε.Ε-27 έφθασαν τα 27 εκατ. άτομα και αυξήθηκαν σημαντικά στην διάρκεια της οικονομικής κρίσης Ειδικότερα στην Ελλάδα, Ισπανία και Ιρλανδία η μεταβολή του μέσου ποσοστού ανεργίας, όσο και αυτού των νέων κάτω των 25 ετών είναι σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με την μεταβολή των αντίστοιχων ποσοστών ανεργίας της Ε.Ε- 27 κατά την περίοδο , γεγονός που εξηγεί, εκτός των άλλων, την ένταση της ανασφάλειας και της αβεβαιότητας των νέων και των ανέργων, τόσο στη Μεσογειακή όσο και στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Τα δεδομένα αυτά προσδιορίζουν την ανεργία ως το σοβαρότερο πρόβλημα της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας, ακόμα περισσότερο από τα αντίστοιχα του δημοσίου χρέους και ελλείμματος. Γιατί για την οικονομική πολιτική είναι ευκολότερο να περιορίσει το έλλειμμα και το χρέος απ ό,τι να μειώσει την ανεργία δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Και γίνεται ακόμη σοβαρότερο το πρόβλημα της ανεργίας αφού οι ασκούμενες οικονομικές πολιτικές δεν έχουν στο επίκεντρό τους, αν όχι την καταπολέμησή της, ούτε καν την ανάσχεση της εκρηκτικής της εξέλιξης. Στην κατεύθυνση αυτή ανατροπής των δυσμενών εξελίξεων της ανεργίας στην Ευρώπη, επιβάλλεται η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ των πλεονασματικών και ελλειμματικών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως παρατηρείται στις ΗΠΑ και στη συνομοσπονδία της Ελβετίας, με την έννοια της ενίσχυσης, με συγκεκριμένα μέτρα (π.χ. αξιόλογη και όχι περιορισμένη και διαδοχική αναδιάρθρωση του χρέους, ΣτΣ), οικονομικής και αναπτυξιακής δραστηριότητας των ευρωπαϊκών χωρών κρίσης χρέους από τα κράτη-μέλη με δημοσιονομικά περιθώρια (ΟΟΣΑ, 2012). Κατ αυτόν τον τρόπο θα εγκαθιδρυθούν συνθήκες ισόρροπης ανάπτυξης στον εσωτερικό καταμερισμό εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, καταπολεμώντας ουσιαστικά τα γενεσιουργά αίτια της οικονομικής κρίσης και ύφεσης, η Ευρώπη θα αποκτήσει λειτουργικά και οικονομικά ενοποιημένο χαρακτήρα πραγματικής Ένωσης, στην πορεία μεταμόρφωσης της πολιτικής, της παραγωγικής και της κοινωνικής της διάστασης με ότι θετικό, εκτός των άλλων, συνεπάγεται για την ανάπτυξη, την αύξηση της απασχόλησης την μείωση της ανεργίας και της φτώχειας (24,2%, 119,6 εκατ. άτομα στην Ε.Ε-27 και 31%, 3,4 εκατ. στην Ελλάδα το 2011, Eurostat, r stat, 2012). 18 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Μισθωτή απασχόληση και ανεργία στον ιδιωτικό τομέα

Μισθωτή απασχόληση και ανεργία στον ιδιωτικό τομέα ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 202, Φεβρουάριος 2013 Μισθωτή απασχόληση και ανεργία στον ιδιωτικό τομέα Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 202, Φεβρουάριος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Σε προηγούμενα τεύχη της Ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ Του Σάββα Γ. Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ 1. Εισαγωγή Οι δυσμενείς και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Μέμος Κωνσταντίνος Διδάσκων (ΕΔΙΠ), Υ/Δ Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου Περίληψη: Η κεντρική επιδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση δημόσιου χρέους στην Ελλάδα

Κρίση δημόσιου χρέους στην Ελλάδα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Επιστημονικές Εκθέσεις (Reports) / 4 Κρίση δημόσιου χρέους στην Ελλάδα Αιτίες και προοπτικές ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΓΕΙΤΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της ελληνικής οικονομίας: Από το αδιέξοδο στην έξοδο. Του Σάββα Ρομπόλη Καθ. Παντείου Παν/μίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ. Κυρίες και Κύριοι,

Η κρίση της ελληνικής οικονομίας: Από το αδιέξοδο στην έξοδο. Του Σάββα Ρομπόλη Καθ. Παντείου Παν/μίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ. Κυρίες και Κύριοι, Η κρίση της ελληνικής οικονομίας: Από το αδιέξοδο στην έξοδο Του Σάββα Ρομπόλη Καθ. Παντείου Παν/μίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Κυρίες και Κύριοι, Φίλες και φίλοι, 1. Τα κύρια χαρακτηριστικά της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Η απασχόληση & η ανεργία στην Ελλάδα το 2012

Η απασχόληση & η ανεργία στην Ελλάδα το 2012 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 207, Ιούλιος-Αύγουστος 2013 Η απασχόληση & η ανεργία στην Ελλάδα το 2012 Οικογένεια και άνεργοι σε συνθήκες Κρίσης Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 207, Ιούλιος-Αύγουστος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικός Προϋπολογισμός 2014

Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 211, Δεκέμβριος 2013 Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 211, Δεκέμβριος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Το 2012 και το 2013 ήταν, όπως αναμενόταν, έτη βαθιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Βουλευτή Α Αθηνών κ. Γ. Αλογοσκούφη σε εκδήλωση με θέμα: «Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Μεταπολίτευση, η Κρίση και η Οικονομική Πολιτική»

Ομιλία του Βουλευτή Α Αθηνών κ. Γ. Αλογοσκούφη σε εκδήλωση με θέμα: «Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Μεταπολίτευση, η Κρίση και η Οικονομική Πολιτική» Ομιλία του Βουλευτή Α Αθηνών κ. Γ. Αλογοσκούφη σε εκδήλωση με θέμα: «Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Μεταπολίτευση, η Κρίση και η Οικονομική Πολιτική» Αθήνα, 28 Μαΐου 2009 Η εκδήλωση της διεθνούς κρίσης τον

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Περιεχόμενα Το πλαίσιο της πολιτικής μας Μακροοικονομικό περιβάλλον και προβλέψεις Μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2011 13 ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2011 ΑΘΗΝΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΕ-ΓΣΕΕ. Ετήσια Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία και η Απασχόληση το 2013. ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 208, Σεπτέμβριος 2013

ΙΝΕ-ΓΣΕΕ. Ετήσια Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία και η Απασχόληση το 2013. ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 208, Σεπτέμβριος 2013 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 208, Σεπτέμβριος 2013 ΙΝΕ-ΓΣΕΕ Ετήσια Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία και η Απασχόληση το 2013 Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 208, Σεπτέμβριος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 11: Ανεργία και καταπολέμηση της Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2012

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2012 ΑΘΗΝΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ 1 ΜΕΡΟΣ 2 Οι κατευθύνσεις της οικονομικής και της «διαρθρωτικής» πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟ 2012

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟ 2012 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Τεύχος 197, Σεπτέμβριος 2012 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟ 2012 Ετ ήσια Έκθεσ η του ΙΝΕ για το 2012 Δελτίο τύπου ΓΣΕΕ Δρασ τ ηριότ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική Στατιστική Αρχή, Τράπεζα της Ελλάδος 1 Πίνακας μεγεθών Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του Παρουσίαση «Έκθεσης για την Οικονομία και την Απασχόληση 2013» 16 Δεκεμβρίου 2013, Αίθουσα Εκδηλώσεων ΕΤΚΑ/ΠΕΟ Άνοιγμα Παύλου Καλοσυνάτου, Γενικού Διευθυντή του ΙΝΕΚ- ΠΕΟ Συνάδελφε Γ.Γ. της ΠΕΟ και Πρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 30 Απριλίου 2014 Το Μεσοπρόθεσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ. Η αναταραχή στις χρηματαγορές συνεχίζει να ασκεί ισχυρή πίεση σε. αρκετά Κράτη Μέλη της ευρωζώνης, εξαναγκάζοντας τα να πληρώνουν

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ. Η αναταραχή στις χρηματαγορές συνεχίζει να ασκεί ισχυρή πίεση σε. αρκετά Κράτη Μέλη της ευρωζώνης, εξαναγκάζοντας τα να πληρώνουν Τεύχος 182, Απρίλιος 2011 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Η αναταραχή στις χρηματαγορές συνεχίζει να ασκεί ισχυρή πίεση σε αρκετά Κράτη Μέλη της ευρωζώνης, εξαναγκάζοντας τα να πληρώνουν υψηλά επιτόκια στην παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Συγκριτική ανάλυση βασικών οικονομικών δεδομένων Φεβρουάριος 2013 Σύνοψη Συμπέρασμα 1 Α. Η ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 3 ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Η παγκόσμια οικονομία, έχοντας ανακάμψει δυναμικά το 2010 από τη διεθνή κρίση, όπως αναμενόταν

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2010 12 ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2010 ΑΘΗΝΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ Πρόγραμμα Δράσης 2013-2015

ΓΣΕΕ Πρόγραμμα Δράσης 2013-2015 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 204, Απρίλιος 2013 ΓΣΕΕ Πρόγραμμα Δράσης 2013-2015 Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 204, Απρίλιος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Η αναπτυξιακή επιλογή για την ΓΣΕΕ και τα ευρωπαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Επισημάνσεις ΙΟΒΕ: Τα δεδομένα της Οικονομίας

Επισημάνσεις ΙΟΒΕ: Τα δεδομένα της Οικονομίας Επισημάνσεις ΙΟΒΕ: Τα δεδομένα της Οικονομίας Χαρακτηριστικά, έσοδα και επιδράσεις του ΦΠΑ 15 Μαΐου 2015 Γενικά χαρακτηριστικά του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) Με αφορμή τη συζήτηση για πιθανή μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΙΝΕ / ΓΣΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ : Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τη δραστική μείωση του εισοδήματος και της καταναλωτικής δύναμης των μισθωτών σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ. Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ. Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2005 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετήσια Έκθεση 2005 ΑΘΗΝΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, αφού διατηρήθηκε μέτριος και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ από τον Καθηγητή Γ. Αγαπητό Πρώην Υπουργό Οικονοµικών

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ από τον Καθηγητή Γ. Αγαπητό Πρώην Υπουργό Οικονοµικών ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ από τον Καθηγητή Γ. Αγαπητό Πρώην Υπουργό Οικονοµικών 1. Μορφολογία της νέας οικονομικής κρίσης και επιπτώσεις της Η σημερινή οικονομική κρίση (crash)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ 2014

ΕΚΘΕΣΗ του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 219, Σεπτέμβριος 2014 ΕΚΘΕΣΗ του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ 2014 Δραστηριότητες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 219, Σεπτέμβριος 2014 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα