ΑΣΚΗΣΗ 6 η. Μελέτη βασικών χαρακτηριστικών των κυµάτων µε διάταξη υπερήχων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΣΚΗΣΗ 6 η. Μελέτη βασικών χαρακτηριστικών των κυµάτων µε διάταξη υπερήχων"

Transcript

1 ΑΣΚΗΣΗ 6 η Μελέτη βασικών χαρακτηριστικών των κυµάτων µε διάταξη υπερήχων Επιµέλεια κειµένου - ανασύνθεσης:. Κυριάκος Μελέτη ανάπτυξη: Ι. Σαµαράς Ανασύνθεση:. Ευαγγελινός, Ο. Βαλασιάδης

2

3 185 ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΙΑΤΑΞΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ 1. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Να παρατηρηθούν, πειραµατικά, βασικά κυµατικά φαινόµενα όπως η διάδοση και η ανάκλαση κυµάνσεων. Να προσδιοριστούν τα βασικά χαρακτηριστικά των ηχητικών κυµάτων όπως η συχνότητα, η ταχύτητα και το µήκος κύµατος, µε την βοήθεια µιας κατάλληλης διάταξης υπερήχων. 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΗΧΟΙ ΚΑΙ ΥΠΕΡΗΧΟΙ Ως ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε µηχανικό ελαστικό κύµα ή γενικότερα µία µηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό µέσο και είναι δυνατόν να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο µε το αισθητήριο της ακοής. Ένα υλικό µέσο χαρακτηρίζεται ως ελαστικό όταν τα µόριά του αλληλεπιδρούν µε δυνάµεις που εξαρτώνται µόνο από τις µεταξύ τους θέσεις [ΓΦ, σελ. 287) Θυµίζουµε ότι στα ελαστικά µέσα το κύµα είναι ο µηχανισµός διάδοσης ταλαντώσεων στα διάφορα σηµεία του. Οι ταλαντώσεις (γενικότερα η διαταραχή του µέσου) προκαλούνται από την ταλάντωση µιας πηγής που ονοµάζεται Ποµπός. Το βασικό χαρακτηριστικό των κυµάτων είναι ότι µεταφέρουν ενέργεια από την πηγή σε όλα τα σηµεία του ελαστικού µέσου, χωρίς όµως να µεταφέρουν µάζα. Τα µόρια δηλαδή του µέσου δεν εκτελούν µεταφορική κίνηση, αλλά ταλαντώνονται γύρω από τις θέσεις ισορροπίας τους. Αν τώρα σε ένα σηµείο του χώρου όπου διαδίδεται το κύµα τοποθετηθεί ένας έκτης ή Ανιχνευτής (όπως το αυτί µας στο Σχήµα 1), τότε η διαδιδόµενη διαταραχή µπορεί να γίνει αντιληπτή. Στην καθηµερινή µας ζωή όλοι οι ήχοι που αντιλαµβανόµαστε µπορούν να περιγραφούν µε τον παραπάνω µηχανισµό. ΠΗΓΗ (ΠΟΜΠΟΣ) ΥΛΙΚΟ ΜΕΣΟ ANIXNEYTHΣ ( ΕΚΤΗΣ) Σχήµα 1: Η πορεία των ηχητικών κυµάτων από τον Ποµπό στον έκτη. Ο ήχος διαδίδεται µέσα στην ύλη και στις τρεις φάσεις της, δηλαδή τα στερεά, τα υγρά και τα αέρια. Η διάδοση αυτής της διαταραχής γίνεται µε πεπερασµένη ταχύτητα που είναι χαρακτηριστική ιδιότητα του µέσου. Ειδικότερα για τα ηχητικά κύµατα, αυτά είναι πάντοτε διαµήκη στα αέρια (π.χ. τον ατµοσφαιρικό αέρα) και τα υγρά, ενώ στα στερεά µπορεί να είναι και δια- µήκη και εγκάρσια. Τα ηχητικά κύµατα στον αέρα όταν προέρχονται από σηµειακή πηγή είναι σφαιρικά διαµήκη κύµατα [ΓΦ, σελ. 328]. Τα βασικά αντικειµενικά χαρακτηριστικά του ήχου στην περίπτωση των απλών (αρµονικών) ήχων είναι η συχνότητα, το πλάτος και η ένταση. Σ αυτά πρέπει να προστεθούν και τα γενικά χαρακτηριστικά των κυµάτων, δηλαδή η ταχύτητα και το µήκος κύµατος. Ο άνθρωπος είναι γενικά παραδεκτό ότι µπορεί να αντιληφθεί ήχους στο λεγόµενο ακουστό φάσµα συχνοτήτων, που περιλαµβάνει συχνότητες από 20 Hz έως 20 khz. Το εύρος συχνοτήτων

4 186 που µπορεί να ακούσει ένας άνθρωπος εξαρτάται από την ένταση του ήχου [ΓΦ, Εικόνα σελ. 332] και µειώνεται αυξανοµένης της ηλικίας του. Οι ήχοι χαµηλότερης συχνότητας από το ακουστό φάσµα ονοµάζονται υπόηχοι (π.χ. βουή προκαλούµενη από σεισµό) ενώ πάνω από τα 20 khz οι ήχοι χαρακτηρίζονται ως υπέρηχοι (π.χ. ειδική σφυρίχτρα για σκύλους, φωνή νυχτερίδας). Σχήµα 2: Ταξινόµηση των ηχητικών κυµάτων ανάλογα µε την συχνότητα. Στην άσκηση αυτή θα µελετήσουµε τα βασικά χαρακτηριστικά των ηχητικών κυµάτων συχνότητας περίπου 40 khz, δηλαδή στην περιοχή των υπερήχων. Η επιλογή των υπερήχων είναι κατάλληλη στο περιβάλλον του µαθήµατος, διότι επιτρέπει α) την παράλληλη εργασία πολλών οµάδων χωρίς να ενοχλεί η µία την άλλη και β) την πειραµατική εργασία χωρίς ηχητικές παρεµβολές στο ακουστό φάσµα συχνοτήτων (οµιλίες, θόρυβοι κ.λ.π.) 2. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΙΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Προσπαθώντας να προσεγγίσουµε και να περιγράψουµε από την πλευρά της Φυσικής το φαινόµενο της διάδοσης των κυµάτων στον αέρα, µπορούµε να ακολουθήσουµε είτε µια µικροσκοπική είτε µια µακροσκοπική προσέγγιση. Στην πρώτη, προσπαθούµε να περιγράψουµε την κίνηση των µορίων του ελαστικού µέσου µέσα στο οποίο διαδίδεται το κύµα. Στην δεύτερη περιγράφουµε την ροή της ηχητικής ενέργειας µέσα στον χώρο. Για να προκύψει ένα κύµα απαιτείται µία πηγή. Αυτή µπορεί να είναι µία τοπική διαταραχή του µέσου π.χ. ένας παλµός (όπως το κτύπηµα µιας πέτρας στο τζάµι), ή ένας µηχανικός ταλαντωτής που διεγείρει τα µόρια του µέσου. Στην άσκηση αυτή µας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα απλά αρµονικά κύµατα, αυτά δηλαδή που έχουν ως πηγή έναν αρµονικό ταλαντωτή. Για τις ανάγκες της άσκησης θα θεωρήσουµε τις πηγές που έχουν µικρές σχετικά διαστάσεις (όπως ο Ποµπός υπερήχων που θα χρησιµοποιήσουµε) σαν σηµειακές. Η ελεύθερη αρµονική ταλάντωση µιας σηµειακής πηγής περιγράφεται µε την γνωστή εξίσωση του ταλαντωτή ψ ( t ) = Aηµ ( ω t + φ) (1) όπου Α είναι το πλάτος της ταλάντωσης, ω = 2π f είναι η κυκλική ιδιοσυχνότητα του ταλαντωτή και φ η αρχική φάση. Αυτή η ταλάντωση τώρα διαδίδεται µέσα στο ελαστικό µέσο, γιατί τα γειτονικά µόρια του ταλαντωτή, καθώς συνδέονται µε αυτό µε ελαστικές δυνάµεις (σύζευξη ταλαντωτών), εξαναγκάζονται και αυτά σε αρµονική ταλάντωση µε την ίδια (κυκλική) συχνότητα ω. Πρόκειται καθαρά για έναν µηχανισµό εξαναγκασµένης ταλάντωσης. Είναι φανερό ότι για να διατηρείται αµείωτη η ενέργεια της πηγής, δηλ. το πλάτος της ταλάντωσης, χρειάζεται συνεχής προσφορά ενέργειας προς αυτήν. Η διάδοση του κύµατος µέσα στον αέρα είναι φαινόµενο που εξελίσσεται σε τρεις διαστάσεις και περιγράφεται µε µία συνάρτηση του χρόνου και της θέσης. Αν απλουστεύσουµε όµως το πρόβληµα σε µία διάσταση (µονοδιάστατο κύµα), τότε κατά µήκος µιας ακτίνας διάδοσης η εξίσωση του κύµατος (παραλείποντας την αρχική φάση) είναι:

5 187 ( k x ω t) ψ ( x, t) = Aηµ (2) 2π όπου: Α το πλάτος ταλάντωσης, k ο κυµατικός αριθµός, k =, λ το µήκος κύµατος και x η λ απόσταση από την πηγή. Η ανίχνευση της ταλάντωσης σε ορισµένη θέση x γίνεται µε κατάλληλο ανιχνευτή ο οποίος είναι και αυτός ταλαντωτής που µπορεί να συντονιστεί στη συχνότητα του κύµατος και συνεπώς να προσλάβει ενέργεια από το κύµα. Για να κατανοηθεί καλύτερα η ενεργειακή αυτή αλυσίδα, θεωρήστε ένα παράδειγµα από την µουσική: χτυπώντας την χορδή µιας κιθάρας, της δίνουµε µία αρχική ποσότητα ενέργειας η ο- ποία προκαλεί στην χορδή µια δισδιάστατη ταλάντωση [παράβαλε ΓΦ, σελ. 309]. Η ταλάντωση της χορδής επιβάλλει αντίστοιχη διαταραχή των γειτονικών µορίων του αέρα. Η διαταραχή διαδίδεται στον χώρο και η ανίχνευσή της µπορεί να γίνει από έναν ταλαντωτή, όπως είναι το τύ- µπανο του αυτιού µας, ή η µεµβράνη ενός συνηθισµένου µικροφώνου, τα οποία και εξαναγκάζονται σε ταλάντωση συχνότητας ίδιας µε αυτήν της παλλόµενης χορδής. Στο αυτί µας ο ήχος αξιοποιείται για να προκαλέσει την αίσθηση της ακοής, ενώ στο µικρόφωνο για την παραγωγή µιας ηλεκτρικής τάσης η οποία στην συνέχεια µπορεί να καταγραφεί π.χ. σε ένα µαγνητόφωνο. 3. ΚΥΜΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Όπως αναφέραµε, το κύµα είναι ένας µηχανισµός διάδοσης µιας διαταραχής (ή ενέργειας στην µακροσκοπική περιγραφή) ο οποίος υπόκειται σε ιδιαίτερους νόµους, οι οποίοι διαφέρουν πολύ από αυτούς της µηχανικής του υλικού σηµείου. Όταν το κύµα που προέρχεται από µία πηγή προσπίπτει στην διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων ή επάνω σε εµπόδια, τότε ανάλογα µε τις διαστάσεις του εµποδίου ή της επιφάνειας συµβαίνουν τα ακόλουθα φαινόµενα: α) Ανάκλαση. Στο φαινόµενο της πολλαπλής ανάκλασης µπορούµε να αποδώσουµε το γνωστό φαινόµενο της ηχούς σε ορεινές περιοχές. β) ιάθλαση, δηλαδή η διαταραχή εισέρχεται µέσα στο δεύτερο µέσο, µε παράλληλη αλλαγή της διεύθυνσης διάδοσης ή του µετώπου κύµατος. Το φαινόµενο της εισόδου και διάδοσης του ήχου σε ένα άλλο µέσο συµβαίνει όταν ακούµε π.χ. τους ήχους που παράγονται στο γειτονικό διαµέρισµα, είτε ακουµπώντας το αυτί µας στον τοίχο, είτε άµεσα δια του αέρος που µας περιβάλλει (όταν ο ήχος έχει µεγάλη ένταση). Η αλλαγή της διεύθυνσης είναι φαινόµενο που παρατηρείται δύσκολα, αλλά συµβαίνει π.χ. όταν υπάρχουν κατάλληλες µετεωρολογικές συνθήκες που µεταβάλλουν την θερµοκρασία και την πίεση του αέρα, παράγοντες που επιδρούν άµεσα στην ταχύτητα του ήχου και την διεύθυνση διάδοσης. Για παράδειγµα, είναι δύσκολο να αντιληφθούµε από ποιο ακριβώς διαµέρισµα σε άλλο όροφο προέρχεται ένας θόρυβος, διότι το κύµα από την πηγή µέχρι να φτάσει στο αυτί µας έχει ακολουθήσει µια πολύπλοκη διαδροµή. γ) Περίθλαση, δηλαδή εκτροπή του κύµατος από την αρχική διεύθυνση διάδοσης όταν συναντήσει ένα εµπόδιο και διάδοσή του πίσω από το εµπόδιο. Με τον τρόπο αυτό µπορούµε να ακούµε τους ήχους που π.χ. παράγονται στο διπλανό δωµάτιο (σαν ο ήχος να στρίβει από την ανοιχτή πόρτα). δ) Συµβολή. Για τα κύµατα ισχύει η αρχή της επαλληλίας, οπότε αν από ένα σηµείο του µέσου περνούν δύο ή και περισσότερα κύµατα, η ολική διαταραχή (ταλάντωση) είναι το ά- θροισµα (γεωµετρικό) των επιµέρους διαταραχών. Όταν οι επιµέρους ταλαντώσεις σηµείου

6 188 που οφείλονται σε διαφορετικά κύµατα έχουν σταθερή διαφορά φάσης, τότε τα κύµατα είναι σύµφωνα και το αποτέλεσµα της επαλληλίας τους ονοµάζεται συµβολή. ύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις επαλληλίας κυµάτων είναι τα στάσιµα κύµατα (ιδιαίτερη περίπτωση συµβολής) και τα διακροτήµατα. Τα στάσιµα κύµατα δηµιουργούνται από την συµβολή δύο κυµάτων που έχουν το ίδιο πλάτος, την ίδια συχνότητα και α- ντίθετη διεύθυνση διάδοσης. Στάσιµα κύµατα µπορούν να προκύψουν στον χώρο ανάµεσα σε δύο πηγές που εκπέµπουν σε αντίθετες κατευθύνσεις επίπεδα κύµατα. Στο διπλανό σχήµα φαίνεται ο µηχανισµός δηµιουργίας ενός δισδιάστατου στάσιµου εγκάρσιου κύµατος σε ακλόνητη άκρη ελαστικής χορδής [ΓΦ, Εικόνα σελ. 307]. Στην περίπτωση των ηχητικών κυ- µάτων, πρέπει να φανταστούµε τον παραπάνω µηχανισµό σε τρεις διαστάσεις και για διαµήκη κύµατα. Η εξίσωση ενός στάσιµου κύµατος που παράγεται από δύο κύµατα ψ 1 = Aηµ ( k x + ω t) και ψ 2 = Aηµ ( k x + ω t) είναι: ψ = ψ + ψ 2Aηµ kxσυν ω t (3) 1 2 = Σχήµα 3: Παραγωγή στασίµων κυµάτων. ( ) t Στην γενικότερη περίπτωση, όπου τα πλάτη των δύο κυµάτων δεν είναι ίσα, το πλάτος είναι ψ = Aσυν k x + Bηµ k x συν ω όπου τα Α και Β δεν είναι τα πλάτη των δύο συµβαλλόντων κυµάτων, αλλά σταθερές που προσδιορίζονται από τις αρχικές συνθήκες. Το κύµα που προκύπτει χαρακτηρίζεται πάλι σαν στάσιµο, µε τη διαφορά ότι το πλάτος δεν µηδενίζεται στους δεσµούς. Παρατηρούµε από την (3) ότι στο στάσιµο ηχητικό κύµα κάθε µόριο του αέρα στην θέση x εκτελεί µια ταλάντωση µε την ίδια συχνότητα ω, αλλά το πλάτος αυτής της ταλάντωσης εξαρτάται αποκλειστικά από την θέση x. Εξαιτίας του ηµιτόνου το πλάτος 2Αηµ(kx) µεταβάλλεται από µηδέν µέχρι 2Α. Τα σηµεία µε πλάτος 0 ονοµάζονται δεσµοί και σε αυτά προφανώς δεν υπάρχει ταλάντωση, και άρα ο ήχος δεν υφίσταται και δεν ανιχνεύεται. Τα σηµεία µε το µέγιστο πλάτος 2Α ονοµάζονται κοιλίες ή αντιδεσµοί. ιαδοχικοί δεσµοί ή διαδοχικές κοιλίες απέχουν µεταξύ τους απόσταση λ/2. Τέλος, τα διακροτήµατα δηµιουργούνται στον χώρο από την επαλληλία δύο αρµονικών κυµάτων που διαδίδονται στην ίδια διεύθυνση, έχουν το ίδιο πλάτος αλλά λίγο διαφορετικές συχνότητες f 1 και f 2 (που αντιστοιχούν σε κυκλικές συχνότητες ω 1 και ω 2 ). Αποδεικνύεται (σελ. 312 Φ1) ότι στην περίπτωση αυτή προκύπτει ένα κύµα του οποίου το πλάτος είναι και αυτό αρ- µονικό κύµα και συνεπώς σε κάθε σηµείο του χώρου µεταβάλλεται σε συνάρτηση µε το χρόνο µε συχνότητα ίση µε την διαφορά συχνοτήτων f δ = f 2 - f 1. Η περιοδική αυτή αυξοµείωση του πλάτους, δηλαδή το κύµα πλάτους, αποτελεί το διακρότηµα.

7 189 Είναι ενδιαφέρον να σηµειώσουµε ότι στην παρούσα άσκηση, ενώ χειριζόµαστε πηγές υπερήχων συχνότητας ~40kHz, το αποτέλεσµα της συµβολής τους υπό την µορφή διακροτηµάτων µπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό από το αυτί, αν η διαφορά των συχνοτήτων εµπίπτει στο α- κουστικό φάσµα. 4. ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Στην άσκηση αυτή θα µετρήσουµε χαρακτηριστικά µεγέθη των υπερήχων (και γενικότερα των κυµάτων) όπως η (σχετική) ένταση, και η συχνότητα. Μερικά µεγέθη µπορούµε να τα µετρήσουµε άµεσα αλλά και έµµεσα, δηλαδή εκµεταλλευόµενοι τις κυµατικές ιδιότητες των υπερήχων. Για παράδειγµα, η µέτρηση του µήκους κύµατος των υπερήχων µπορεί να γίνει αν εκµεταλλευτούµε το φαινόµενο των στασίµων κυµάτων, στα οποία είδαµε ότι δύο διαδοχικοί δεσµοί ή κοιλίες απέχουν µεταξύ τους κατά λ/2. Tο φαινόµενο που εκµεταλλευόµαστε συγχρόνως και για την παραγωγή και για την ανίχνευση των υπερήχων είναι το πιεζοηλεκτρικό φαινόµενο (1880, Pierre και Jacques Curie). Πιεζοηλεκτρισµός είναι η ιδιότητα ορισµένων υλικών τα οποία ονοµάζονται πιεζοηλεκτρικά, να εµφανίζουν διαφορά δυναµικού όταν υφίστανται µηχανική πίεση (ή εφελκυσµό). Η πίεση διαχωρίζει τα φορτία, τα οποία συγκεντρώνονται σε αντιδιαµετρικές περιοχές του υλικού και δηµιουργούν έτσι την διαφορά δυναµικού. Συνήθη πιεζοηλεκτρικά υλικά είναι κρύσταλλοι, κεραµικά ή και πλαστικά πολυµερή. Ένα κυβικό εκατοστό χαλαζία (quartz) στο οποίο εφαρµόζεται µε κατάλληλο τρόπο δύναµη 2000 Ν µπορεί να παράγει διαφορά δυναµικού 12.5 kv! Το φαινόµενο είναι αντιστρεπτό, δηλαδή τα ίδια υλικά υφίστανται παραµόρφωση (αλλάζουν σχήµα) υπό την επίδραση µιας εξωτερικά εφαρµοζόµενης διαφοράς δυναµικού. Αυτό ονοµάζεται αντίστροφο πιεζοηλεκτρικό φαινόµενο και στην περίπτωση εφαρµογής εναλλασσόµενης τάσης παρατηρούνται ελαστικές ταλαντώσεις του υλικού. Παρόλο που η παραµόρφωση αυτή είναι πολύ µικρή, της τάξεως των νανοµέτρων, η πιεζοηλεκτρισµός έχει ευρεία εφαρµογή στην παραγωγή και ανίχνευση του ήχου (πιεζοηλεκτρικά µεγάφωνα και µικρόφωνα), την παραγωγή παλµών υψηλής τάσης (πιεζοηλεκτρικοί αναπτήρες), την παραγωγή ηλεκτρικών σηµάτων υψηλής συχνότητας, και άλλες εφαρµογές όπου απαιτούνται ακριβείς µικρές µηχανικές µετατοπίσεις ενός εξαρτήµατος. Μία πασίγνωστη εφαρµογή των υλικών αυτών είναι στα ηλεκτρονικά ρολόγια, όπου µικροί κρύσταλλοι χαλαζία (quartz) χρησιµοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτροµηχανικών ταλαντώσεων εξαιρετικά σταθερής συχνότητας. Το πιο διαδεδοµένο πιεζοηλεκτρικό στοιχείο (ΠΣ) για την παραγωγή (µεγάφωνο) και την ανίχνευση (µικρόφωνο) ήχων και υπερήχων έχει την µορφή ενός φυλλόµορφου δίσκου µε αγώγιµες πλευρές, στις οποίες είναι συγκολληµένοι δύο ακροδέκτες (βλ. Εικόνα 1). Αν στους ακροδέκτες αυτούς εφαρµοστεί εναλλασσόµενη τάση, τότε το ΠΣ παραµορφώνεται µε περιοδικό τρόπο και λειτουργεί ως µεγάφωνο. Τέτοια µεγάφωνα χρησιµοποιούνται στα κινητά τηλέφωνα, τις µουσικές ευχετήριες κάρτες κλπ. Η δυνατότητα παραγωγής ήχου συγκεκριµένης συχνοτικής περιοχής εξαρτάται από τις διαστάσεις (εµβαδόν, πάχος, µάζα) και τα χαρακτηριστικά του υλικού. Για την παραγωγή υπερήχων χρησιµοποιούνται πιεζοηλεκτρικά στοιχεία µικρού µεγέθους και µάζας, για να µπορούν να ταλαντώνονται σε υψηλές συχνότητες. Εικόνα 1: Τυπικό πιεζοηλεκτρικό στοιχείο για την παραγωγή υπερήχων.

8 190 Αν τώρα στο πιεζοηλεκτρικό στοιχείο προσπέσει ένα ηχητικό (ή υπερηχητικό) κύµα, τότε εξαναγκάζεται σε ταλάντωση, η οποία προκαλεί µηχανική παραµόρφωση και άρα εµφάνιση εναλλασσόµενης τάσης στους ακροδέκτες, συχνότητας ίσης µε αυτή του προσπίπτοντος ήχου. Το πλάτος της τάσης είναι συνήθως µικρό (της τάξεως λίγων mv), και γι αυτό συνήθως χρησιµοποιείται και ένας ενισχυτής τάσης. Για την παραγωγή υπερήχων στην άσκηση αυτή χρησιµοποιείται ένας Ποµπός (Π) ο οποίος περιλαµβάνει µία γεννήτρια συχνοτήτων η οποία παράγει εναλλασσόµενη τάση µε ρυθµιζόµενη συχνότητα, η οποία εφαρµόζεται σε ένα πιεζοηλεκτρικό στοιχείο. Για την ανίχνευση των υπερήχων χρησιµοποιείται είτε ένας Ανιχνευτής (Α) είτε ένας έκτης ( ) υπερήχων, συνδεδεµένος µε έναν Παλµογράφο. Ο Ανιχνευτής περιέχει µόνο το πιεζοηλεκτρικό στοιχείο, ενώ ο έκτης συµπεριλαµβάνει και ενισχυτή µε ενίσχυση ελεγχόµενη από τον χρήστη. ΠΟΜΠΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ANIXNEYTHΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Σχήµα 4: Σχηµατική πειραµατική διάταξη παραγωγής και ανίχνευσης υπερήχων. Πρέπει να τονιστεί ότι ο Ποµπός, ο Ανιχνευτής και ο έκτης περιλαµβάνουν τον ίδιο ακριβώς τύπο πιεζοηλεκτρικού στοιχείου, έτσι ώστε όλοι τους να έχουν παραπλήσιες ιδιοσυχνότητες. Οι ιδιοσυχνότητες δεν συµπίπτουν ακριβώς, λόγω των κατασκευαστικών ανοχών των ΠΣ. 5. ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ Στην άσκηση θα χρησιµοποιήσετε τα εξής όργανα: Έναν Ποµπό, έναν έκτη και έναν Ανιχνευτή υπερήχων. Και οι τρεις συσκευές περιέχουν ένα µικρό πιεζοηλεκτρικό στοιχείο τοποθετηµένο στην πρόσοψη ενός πλαστικού κουτιού, το οποίο στο πάνω µέρος φέρει αντίστοιχα την ένδειξη Π, και Α όπως στην παρακάτω εικόνα. Εικόνα 2: Ο Ποµπός, ο έκτης και ο Ανιχνευτής. Παρατηρείστε ότι το Τροφοδοτικό συνδέεται µε τον Ποµπό, ο οποίος στην συνέχεια τροφοδοτεί τον ενισχυτή που βρίσκεται µέσα στον έκτη. Το σήµα που παράγει ο έκτης οδηγείται σε ακροδέκτη εξόδου του Ποµπού. Ο Ποµπός στο πίσω µέρος του περιλαµβάνει:

9 191 ιακόπτη ON-OFF για την παραγωγή ή όχι υπερήχων. Ο άδειος κύκλος σηµαίνει OFF και ο γεµάτος σηµαίνει ΟΝ. Ρυθµιστή συχνότητας εκποµπής tune. Μεταβάλλει την συχνότητα των υπερήχων από 36 έως 45 khz περίπου µε σκοπό την ρύθµιση της συχνότητας της εσωτερικής γεννήτριας ώστε να επιτευχθεί συντονισµός µε το πιεζοηλεκτρικό στοιχείο. Στην συχνότητα συντονισµού ο Ποµπός παράγει µέγιστη ισχύ υπερήχων. Ακροδέκτες εξόδου: Ο ακροδέκτης ΚΟΙΝΟ είναι η γείωση η οποία πρέπει να συνδέεται στην γείωση του παλµογράφου. Στον ακροδέκτη Π υπάρχει το σήµα που παράγει η εσωτερική γεννήτρια 40 khz, το οποίο και οδηγεί το πιεζοηλεκτρικό στοιχείο. Στον ακροδέκτη υπάρχει το ενισχυµένο σήµα που λαµβάνει ο έκτης. ιακόπτη επιλογής κυµατοµορφής, Η µιτονική ή Τ ετραγωνική ιακόπτη επιλογής λειτουργίας: ο Ποµπός µπορεί να παράγει είτε Σ υνεχές κύµα ή Κ υµατοσυρµό, ο οποίος είναι σειρά παλµών µικρής διάρκειας που καλούνται κυµατοδέµατα. Εικόνα 3: Ρυθµίσεις και ακροδέκτες του Ποµπού. Ο έκτης στην πίσω πλευρά περιλαµβάνει: ιακόπτη ON-OFF για την τροφοδοσία του ενισχυτή του έκτη. Ο άδειος κύκλος σηµαίνει OFF και ο γεµάτος σηµαίνει ΟΝ. Ρυθµιστή ενίσχυσης gain. Ρυθµίζει την ενίσχυση ώστε το σήµα να ενισχύεται, όταν χρειάζεται, ή να µειώνεται, στην περίπτωση που ο υπέρηχος έχει µεγάλη ένταση και η εικόνα στον παλµογράφο εµφανίζει ψαλιδισµό (clipping). Στο διπλανό σχήµα βλέπετε τον τρόπο µε τον οποίο ο έκτης εµφανίζει το σήµα στην έξοδο, όταν αυτό έχει υποστεί ψαλιδισµό, οπότε και απαιτείται µείωση της ρύθµισης gain. Παρατηρείστε ότι οι κορυφές της κυ- µατοµορφής µοιάζουν σαν κοµµένες µε ψαλίδι. Στην βάση όλων των κουτιών είναι προσαρµοσµένη µια µεταλλική πλάκα, η οποία τους επιτρέπει και να στηρίζονται µε ασφάλεια αλλά και να προσαρµόζονται µε δυνατότητα ευθύγραµµης ολίσθησης κατά µήκος κατάλληλα δια- µορφωµένων µεταλλικών οδηγών. Στην διπλανή εικόνα φαίνεται ο τρόπος µε τον οποίο ένα κουτί εισάγεται µέσα στον οδηγό. Εικόνα 4: Ρυθµίσεις και ακροδέκτες του έκτη. Εικόνα 5: Εισαγωγή ενός κουτιού (A) µέσα στον οδηγό.

10 192 Οι δύο µεταλλικοί οδηγοί διατοµής σχήµατος ανάποδου Π, οι οποίοι χαρακτηρίζονται σαν Μεγάλος (µήκους ~70 cm) και Μικρός (~30 cm), χρησιµεύουν στο να ευθυγραµµίζουν τα κουτιά σύµφωνα µε τις ανάγκες της κάθε φάσης της άσκησης, έτσι ώστε τα µέτωπα κύµατος να προσπίπτουν κάθετα στον έκτη ή τον Ανιχνευτή. Επιπλέον, ο Μεγάλος Οδηγός φέρει στο εσωτερικό του µία µετροταινία, η οποία επιτρέπει τον προσδιορισµό της θέσης του κάθε κουτιού. Η ανάγνωση της µετροταινίας πρέπει να γίνεται κάθετα προς το επίπεδο της µετροταινίας και παράλληλα προς την ακµή της µεταλλικής πλάκας, όπως στην Εικόνα 6 (δεξιά). Εικόνα 6: Ανάγνωση θέσης µε την βοήθεια της µετροταινίας του µεγάλου οδηγού. Ο Μικρός Οδηγός τοποθετείται κάθετα µέσα στον Μεγάλο Οδηγό και επιτρέπει την παράλληλη ολίσθηση µέσα σε αυτόν του ενιαίου συστήµατος Ποµπού έκτη. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται τα δύο όργανα να ολισθαίνουν επάνω σε µία ευθεία κάθετη προς έναν Στόχο, και συγχρόνως να ισαπέχουν από αυτόν. Στο σχήµα φαίνεται ο τρόπος µε τον οποίο ο Μικρός Οδηγός εισέρχεται στον Μεγάλο Οδηγό. Προφανώς η ανάγνωση της θέσης του Μικρού Οδηγού γίνεται και αυτή κάθετα προς την µετροταινία. Εικόνα 7: Εισαγωγή του µικρού οδηγού µέσα στον µεγάλο. Επίσης θα χρησιµοποιήσετε: Έναν Παλµογράφο και µία Γεννήτρια Συχνοτήτων, τα οποία είναι τα ίδια όργανα που χρησιµοποιήσατε στην Άσκηση του Παλµογράφου. Καλώδια οµοαξονικά (µε βύσµα τύπου BNC) και απλά (µε µπανάνες). Στην άσκηση η πολικότητα των συνδέσεων έχει σηµασία, και για αυτό να προσέχετε οι ακροδέκτες γείωσης του παλµογράφου ή της γεννήτριας να συνδέονται σύµφωνα µε τις οδηγίες. Μία αντίσταση 100 Ω όπως αυτή της διπλανής εικόνας.

11 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Η άσκηση χωρίζεται σε τέσσερα µέρη: Μέρος 1: Εξοικείωση µε τα όργανα της διάταξης υπερήχων. Στο µέρος αυτό θα αναγνωρίσετε τα µέρη της διάταξης, θα παράγετε υπέρηχους και θα τους ανιχνεύσετε µε την βοήθεια του Παλµογράφου. Μέρος 2: Παρατήρηση και καταγραφή της καµπύλης συντονισµού του Ανιχνευτή. Κύριος στόχος είναι να παρατηρήσετε και να καταγράψετε την καµπύλη συντονισµού του Ανιχνευτή, και να προσδιορίσετε τον παράγοντα ποιότητας. Μέρος 3: Προσδιορισµός του µήκους κύµατος των υπερήχων. Κύριος στόχος είναι να µετρήσετε το µήκος κύµατος µε δύο διαφορετικές µεθόδους, µε οδεύοντα και µε στάσιµα κύµατα. Μέρος 4: Κατασκευή και µελέτη διάταξης Σόναρ (Sonar) για την µέτρηση αποστάσεων. Κύριος στόχος είναι να παρατηρήσετε πειραµατικά την αρχή λειτουργίας του Σόναρ, και να εξοικειωθείτε µε την έννοια του κυµατοδέµατος ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ Αναγνωρίστε τα όργανα που βλέπετε στην θέση εργασίας σας, και συγκεκριµένα: τον Ποµπό, τον Μετασχηµατιστή Τροφοδοσίας και τον έκτη που είναι συνδεδεµένος µε αυτόν. τον Ανιχνευτή. την Γεννήτρια Συχνοτήτων. τον Παλµογράφο. την αντίσταση 100 Ω. τα καλώδια µέσα στο συρτάρι του πάγκου εργασίας σας. ραστηριότητα 1: Συνδέστε τον Ανιχνευτή µε τον Παλµογράφο χρησιµοποιώντας ένα οµοαξονικό καλώδιο. Ανάψτε τον παλµογράφο και ρυθµίστε τον στα 2 mv/div και 0.5 ms/div. Τοποθετείστε τον διακόπτη DC/AC στην θέση DC. Φυσήξτε ελαφρά από απόσταση ~10 cm επάνω στο πιεζοηλεκτρικό στοιχείο. Τι παρατηρείτε στην οθόνη του Παλµογράφου; Ερµηνεύστε την συµπεριφορά της δέσµης. Τοποθετείστε την βάση χρόνου στα 2 ms/div. Χτυπήστε ελαφρά το κουτί του Ανιχνευτή µε το δάχτυλό σας ή το στυλό σας. Τι παρατηρείτε στον παλµογράφο; Μετρήστε προσεγγιστικά το πλάτος του σήµατος V pp το οποίο βλέπετε. Αν προσπαθήσετε να χρησιµοποιήσετε τον Ανιχνευτή σαν µικρόφωνο, δεν θα µπορέσετε να δείτε στον παλµογράφο την κυµατοµορφή της οµιλίας σας, γιατί η παραγόµενη τάση έχει πολύ µικρό πλάτος. Όπως θα δούµε στην συνέχεια της άσκησης (Μέρος 6.2), το πλάτος είναι µικρό γιατί η συχνότητα της ανθρώπινης φωνής (~1 KHz) βρίσκεται πολύ µακριά από την συχνότητα συντονισµού του πιεζοηλεκτρικού στοιχείου του Ανιχνευτή. Αν όµως ο Παλµογράφος διέθετε µία ακόµα πιο ευαίσθητη κλίµακα (π.χ. 0.1 mv/div), ή µε την βοήθεια ενός κατάλληλου ενισχυτή, τότε θα µπορούσατε εύκολα να

12 194 παρατηρήσετε την κυµατοµορφή που αντιστοιχεί στους θορύβους που επικρατούν στην αίθουσα. ραστηριότητα 2: Αφήστε τον Ανιχνευτή συνδεδεµένο µε τον παλµογράφο. Συνδέστε το τροφοδοτικό του Ποµπού στο δίκτυο τροφοδοσίας (το κόκκινο λαµπάκι του τροφοδοτικού πρέπει να ανάβει). Τοποθετήστε τον διακόπτη επιλογής κυµατοµορφής στην θέση Η, για παραγωγή ηµιτονικού κύµατος και τον διακόπτη επιλογής λειτουργίας στην θέση Σ για συνεχές κύµα. Ο Ποµπός αυτή τη στιγµή εκπέµπει υπερήχους, τους οποίους όµως δεν µπορείτε να ακούσετε. Τοποθετείστε τον Ανιχνευτή απέναντι από τον Ποµπό, σε απόσταση περίπου όση το µήκος του µεγάλου οδηγού (δεν είναι ανάγκη να τοποθετήσετε τον Α και τον Π µέσα στον οδηγό στην φάση αυτή της άσκησης). Γνωρίζοντας ότι ο Ποµπός παράγει υπέρηχους συχνότητας περίπου f = 40 khz, υ- πολογίστε την αναµενόµενη περίοδο της κυµατοµορφής και ρυθµίστε κατάλληλα την βάση χρόνου στον Παλµογράφο ώστε να µπορέσετε να την δείτε. Ρυθµίζοντας την είσοδο του παλµογράφου AC/DC στη θέση AC θα πρέπει να δείτε στον Παλµογράφο µια κυµατοµορφή όπως αυτή της Eικόνας 8. Εικόνα 8: ιάταξη παρατήρησης υπερήχων. Περιστρέψτε σε διάφορες θέσεις το κουµπί tune στον Ποµπό. Τι παρατηρείτε στον παλ- µογράφο; Ερµηνεύσατε τις παρατηρήσεις σας. Ρυθµίστε το κουµπί tune στον Ποµπό ώστε να προκύψει µέγιστο πλάτος σήµατος στον παλµογράφο. Αυτή είναι και η κανονική θέση λειτουργίας του Ποµπού. Η ρύθµιση αυτή πρέπει να γίνεται κάθε φορά που χρησιµοποιείτε τον Ποµπό. οκιµάστε να αυξήσετε ή να ελαττώσετε την απόσταση Ποµπού Ανιχνευτή. Τι παρατηρείτε στην οθόνη του Παλµογράφου; ιατηρώντας σταθερή την απόσταση Π Α, δοκιµάστε να περιστρέψετε τον Ανιχνευτή γύρω από τον Ποµπό σε περιφέρεια κύκλου σταθερής ακτίνας, µε τρόπο ώστε ο ανιχνευτής να βλέπει σταθερά το κέντρο του κύκλου. Τι παρατηρείτε στην οθόνη του Παλµογράφου; Τι συµπεράσµατα µπορείτε να βγάλετε για τις κυµατικές ιδιότητες των υπερήχων;

13 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ Όταν ένα πιεζοηλεκτρικό στοιχείο (ΠΣ) διεγερθεί από µία πηγή εναλλασσόµενης τάσης τότε αυτό συµπεριφέρεται σαν ένα ηλεκτρικό κύκλωµα RLC (βλ. Σχήµα 5). ΠΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΙΣΟ ΥΝΑΜΟ Σχήµα 5: Το ηλεκτρικό ανάλογο του Ποµπού υπερήχων. Το πιεζοηλεκτρικό στοιχείο δηλαδή ισοδυναµεί µε έναν ηλεκτρικό ταλαντωτή, και άρα έχει µία ιδιοσυχνότητα. (Στην πραγµατικότητα υπάρχουν περισσότερες συχνότητες συντονισµού, διότι πρόκειται για έναν τρισδιάστατο ταλαντωτή). Στο κύκλωµα RLC του σχήµατος, η ιδιοσυχνότητα θα είναι f0 = = διότι ω0 1 2π 2π LC ω = 1 0 LC. Όταν η γεννήτρια παράγει συχνότητες πολύ µικρότερες ή πολύ µεγαλύτερες από την f 0, τότε το πλάτος της ταλάντωσης του ΠΣ είναι πολύ µικρό. Όταν η συχνότητα της γεννήτριας πλησιάσει την ιδιοσυχνότητα του ΠΣ, τότε ενεργοποιείται το φαινόµενο του συντονισµού: το ΠΣ αρχίζει να απορροφά πολύ περισσότερη ενέργεια από την γεννήτρια, και το πλάτος της ταλάντωσης, και άρα η ένταση του παραγόµενου υπερήχου, αυξάνεται δραµατικά. Το µέγιστο πλάτος ταλάντωσης του ΠΣ συµβαίνει όταν η παραγόµενη από την γεννήτρια συχνότητα γίνει ακριβώς ίση µε την ιδιοσυχνότητα του ΠΣ. Η συµπεριφορά αυτή µπορεί να παρατηρηθεί σε οποιοδήποτε ταλαντωτή, µηχανικό (σώµα-ελατήριο), ηλεκτρικό (κύκλωµα RLC), ηλεκτροµηχανικό (δυναµικό µεγάφωνο), είτε σε µακροσκοπική κλίµακα (π.χ. γέφυρα Tacoma) είτε σε µικροσκοπική (συντονισµός των µορίων της ύλης). Το φαινόµενο του συντονισµού στην περίπτωση του Ανιχνευτή (αλλά και του Ποµπού και του έκτη) περιγράφεται µε µία καµπύλη συντονισµού, όπως ακριβώς και στην περίπτωση του η- λεκτρικού ταλαντωτή µε κύκλωµα RLC. Στα ηλεκτρικά κυκλώµατα η καµπύλη συντονισµού είναι πάντοτε µία καµπύλη ρεύµατος συναρτήσει της συχνότητας (βλ. διπλανό Σχήµα 6). Στο Σχήµα 6 απεικονίζεται µία εξιδανικευµένη καµπύλη συντονισµού για τα πιεζοηλεκτρικά στοιχεία που χρησιµοποιούνται στην άσκηση. Για την ακρίβεια, το σχήµα περιγράφει την κύρια συχνότητα συντονισµού, γιατί το πιεζοηλεκτρικό στοιχείο σαν τρισδιάστατος ταλαντωτής έχει περισσότερες συχνότητες συντονισµού, οι οποίες όµως δεν µας ενδιαφέρουν στην άσκηση. Σχήµα 6: Εξιδανικευµένη καµπύλη συντονισµού του Ανιχνευτή. Παρατηρείστε στο παραπάνω Σχήµα 6 τον τρόπο µε τον οποίο µειώνεται το ρεύµα όταν αποµακρυνόµαστε από την ιδιοσυχνότητα του ΠΣ. Αν συνδέσετε τον Ανιχνευτή µε την έξοδο ηχείων ενός στερεοφωνικού, τι ένταση ήχου περιµένετε να ακούσετε; Αν συνδέσετε τον Ανιχνευτή µε τον Παλµογράφο στην πιο ευαίσθητη κλίµακα τάσεων, και µιλήσετε κοντά στο πιεζοηλεκτρικό στοιχείο τι περιµένετε να δείτε στην οθόνη του Παλµογράφου; I (ma) 0 ΚΑΜΠΥΛΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ 35 f 0 45 f (ΚΗz)

14 196 Για την περιγραφή του φαινοµένου του συντονισµού χρησιµοποιούνται δύο βασικά µεγέθη: η συχνότητα συντονισµού (ιδιοσυχνότητα) f o και ο παράγοντας ποιότητας Q. Ο παράγοντας ποιότητας Q αποτελεί ένα µέτρο της απώλειας ενέργειας του ταλαντωτή πάνω στην ωµική α- ντίσταση R. Όσο µικρότερη είναι η R, τόσο µεγαλύτερος είναι ο Q, δηλαδή έχουµε οξύτερο συντονισµό. Ο παράγοντας Q µπορεί να προσδιοριστεί µε τη βοήθεια δύο σηµείων Α και Β της κα- µπύλης συντονισµού για τα οποία η ενέργεια του ταλαντωτή µειώνεται στο µισό (1/2) (βλ. διπλανό Σχήµα 7). Αν f 1 και f 2 είναι οι αντίστοιχες συχνότητες, τότε προκύπτει ότι: f0 Q = (4) f f 2 Επειδή στα ηλεκτρικά κυκλώµατα η ενέργεια υπό σταθερό πλάτος τάσης είναι ανάλογη του Ι 2 0, όπου Ι 0 είναι το πλάτος του ρεύµατος, µείωση της ενέργειας στο 1/2 της αρχικής σηµαίνει πτώση του ρεύµατος Ι 0max στο 1 / 2. Ε- πειδή 1 / 2 =0.707, πρακτικά τα σηµεία Α και Β είναι αυτά για τα οποία το ρεύµα µειώνεται στο 70% του µέγιστου ρεύµατος Ι 0max κατά το συντονισµό. 1 Σχήµα 7: Προσδιορισµός του παράγοντα ποιότητας Q. Στο µέρος αυτό της άσκησης θα προσδιορίσουµε και την ιδιοσυχνότητα και τον παράγοντα ποιότητας του πιεζοηλεκτρικού στοιχείου πειραµατικά. I I omax I omax 2 0 A f f 0 B f 1 f 2 f Πειραµατική διαδικασία: Πραγµατοποιήστε το κύκλωµα του Σχήµατος 8, προσέχοντας την πολικότητα. Παρατηρείστε ότι η γεννήτρια, ο ανιχνευτής και η αντίσταση R είναι συνδεδεµένα σε σειρά. Ο παλµογράφος είναι συνδεδεµένος παράλληλα µε την αντίσταση R και άρα µετράει την πτώση τάσης V R πάνω σε αυτήν, η ο- ποία προφανώς είναι ανάλογη προς το ρεύµα i το οποίο διαρρέει το κύκλωµα. Εξάλλου αυτή η συνδεσµολογία είναι η καταλληλότερη για την µέτρηση ρεύµατος µε ένα όργανο που µετρά µόνο τάση, όπως είναι ο παλ- µογράφος. Υπενθυµίζουµε ότι σκοπός µας είναι να καταγράψουµε την καµπύλη συντονισµού, η οποία είναι µια καµπύλη ρεύµατος συχνότητας. ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ i R = 100 Ω V R ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Σχήµα 8: Κύκλωµα για τον προσδιορισµό της καµπύλης συντονισµού. Επιλέξτε πλάτος σήµατος από την γεννήτρια V = 1 Volt, και µετρήστε το πλάτος της V R για διάφορες συχνότητες της γεννήτριας σύµφωνα µε τον Πίνακα Ι της επόµενης σελίδας.

15 197 Η τελευταία στήλη του Πίνακα περιλαµβάνει τις τιµές έντασης, οι οποίες υπολογίζονται µε τη βοήθεια της σχέσης Ι = V R /R. Την 15 η σειρά θα την συµπληρώσετε παρατηρώντας το πλάτος του σήµατος στον παλµογράφο ενώ µεταβάλλετε µε µικρά βήµατα την συχνότητα, ώστε να βρείτε µε όσο το δυνατό µεγαλύτερη ακρίβεια την συχνότητα για την οποία έχετε το µεγαλύτερο πλάτος. Αυτήν θα θεωρήσετε και σαν συχνότητα συντονισµού για να την χρησιµοποιήσετε στην συνέχεια. Επίσης την αντίστοιχη τιµή του ρεύµατος Ι ο θα την θεωρήσετε σαν το ρεύµα συντονισµού για τον προσδιορισµό του παράγοντα ποιότητας Q. Πίνακας Ι: Μετρήσεις για την καµπύλη συντονισµού του Ανιχνευτή. α/α Συχνότητα γεννήτριας f (KHz) Ευαισθησία παλµογράφου Volt/div Πλάτος ίχνους Παλµογράφου k y Πτώση τάσης στην R V R (mv) 15 f o = Ι ο = Ρεύµα κυκλώµατος i (ma) Για την εργασία: 1. Κατασκευάστε το διάγραµµα της καµπύλης συντονισµού (Ι f ) σε χαρτί mm και τοποθετήστε τις ακριβείς τιµές Ι ο και f o που βρήκατε. Σχολιάστε το διάγραµµα. 2. Να προσδιορίσετε τον παράγοντα ποιότητας Q του ταλαντωτή. 3. Πώς µεταβάλλεται η καµπύλη συντονισµού αν αυξήσετε το πλάτος της τάσης από την γεννήτρια; Στην περίπτωση αυτή περιµένετε να µεταβληθεί ο παράγοντας ποιότητας Q; 6.3. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΚΥΜΑΤΟΣ ΣΕ Ο ΕΥΟΝ ΚΥΜΑ ΜΕ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΗΣ ΦΑΣΗΣ Πειραµατική διαδικασία: Στο πείραµα αυτό συνδέουµε στις εισόδους Χ και Υ του παλµογράφου το σήµα της εσωτερικής γεννήτριας που οδηγεί τον Ποµπό και το σήµα του Ανιχνευτή στην είσοδο Υ. Με την συνδεσµολογία αυτή µπορούµε να διαπιστώσουµε αν τα δύο αυτά σήµατα είναι σε φάση ή όχι. Πράγµατι, αν τα δύο σήµατα έχουν την ίδια φάση, π.χ. V Χ = A ηµ(ωt) και V Υ = Β ηµ(ωt), στον παλµογράφο περιµένουµε να δούµε ένα ευθύγραµµο τµήµα. (Γιατί συµβαίνει αυτό;) Τοποθετήστε τον Ποµπό και τον Ανιχνευτή µέσα στον Μεγάλο Οδηγό, έτσι ώστε να απέχουν περίπου 30 cm.

16 198 Συνδέστε τον Ποµπό στην είσοδο Ι (INPUT CHI) και τον Ανιχνευτή στην είσοδο ΙΙ (INPUT CHII) του παλµογράφου. Ρυθµίστε την συχνότητα του Ποµπού µε το κουµπί tune ώστε να πετύχετε µέγιστο πλάτος στην οθόνη του. Έχοντας τον διακόπτη Χ-Υ του παλµογράφου πατηµένο, ρυθµίστε την συχνότητα του Ποµπού µε το κουµπί tune ώστε να πετύχετε µέγιστο πλάτος στην οθόνη του. Ρυθµίστε την ενίσχυση των εισόδων Ι και ΙΙ (Volts/div) του παλµογράφου έτσι ώστε στην οθόνη του να δείτε ολόκληρο έναν κύκλο ή µία έλλειψη. ιατηρείστε σταθερή την θέση του Ποµπού και µετακινήστε αργά-αργά τον Ανιχνευτή κατά λίγα χιλιοστά κάθε φορά. Θα παρατηρήσετε ότι το σχήµα που παίρνετε στον οθόνη του παλµογράφου περνάει από τα εξής διαδοχικά στιγµιότυπα: φ=0 φ=45 φ=90 φ=135 φ=180 φ=225 φ=270 φ=315 φ=360 Σχήµα 9: Τα διαδοχικά στιγµιότυπα στην οθόνη του παλµογράφου κατά την σταδιακή µετακίνηση του έκτη µέσα στον οδηγό. (Εικόνες Lissajous, εξαιτίας της καθετότητας των σηµάτων X και Y µε ίσα πλάτη). Στο Σχήµα 9, το στιγµιότυπο φ = 0 αντιστοιχεί σε διαφορά φάσης µεταξύ των εισόδων Χ και Υ του παλµογράφου Φ = 0 ή Φ = (2ν) π, ενώ το φ = 180 σε Φ = π ή Φ = (2ν+1) π. Συνεπώς, αν µετακινήσετε τον Ανιχνευτή ώστε από στιγµιότυπο φ = 0 να φτάσετε στο επόµενο φ = 360, θα έχει παρέλθει φάση Φ = 2π. Η µετατόπιση αυτή του Ανιχνευτή ισούται εξ ορισµού µε ένα µήκος κύµατος λ. Αναλυτικά, η αντιστοιχία µεταξύ θέσεων Ανιχνευτή και διαφοράς φάσης, φαίνεται στο παρακάτω Σχήµα 10. Πλάτος σήµατος στον Ανιχνευτή Π Φ = 0 Α ιαδοχικές θέσεις Ανιχνευτή Α Φ = 90 Φ = 270 A Α Φ = 180 Εικόνα στον παλµογράφο: Θέση Ανιχνευτή ιαφορά φάσης: Φ = 0 Φ = 90 Φ = 180 Φ = 270 Σχήµα 10: Η µορφή σήµατος στον Παλµογράφο σε σχέση µε τις διαδοχικές θέσεις του Ανιχνευτή µέσα στον οδηγό.

17 199 Σκοπός του πειράµατος είναι να προσδιορίσουµε µερικές διαδοχικές θέσεις τύπου Α ώστε να µπορέσουµε να υπολογίσουµε το µήκος κύµατος µε περισσότερη ακρίβεια. Μετακινείστε τον Ανιχνευτή σε µία θέση ώστε η εικόνα στον παλµογράφο να βρίσκεται σε στιγµιότυπο τύπου φ = 0. Σηµειώστε την θέση του Ανιχνευτή x A στην πρώτη γραµµή του Πίνακα ΙΙ. Σαν x A θα θεωρήσετε την ένδειξη που διαβάζετε επάνω στην µετροταινία η οποία βρίσκεται µέσα στον οδηγό. Επίσης σηµειώστε την θέση του Ποµπού x Π. Η απόσταση Ποµπού Ανιχνευτή προφανώς είναι s ΠΑ = x Α x Π (εφόσον x Α > x Π ). Μετακινείστε αργά και προσεκτικά τον Ανιχνευτή ώστε η εικόνα στον παλµογράφο να περάσει από διαδοχικά στιγµιότυπα τύπου φ = 0 και σηµειώστε τις θέσεις αυτές στον παρακάτω πίνακα. Πίνακας ΙΙ: Μετρήσεις για την εύρεση του µήκους κύµατος. α/α N επίτευξης φ = 0 Θέση ανιχνευτή x A, Ν (cm) Απόσταση Π-Α s ΠΑ (cm) Τιµές λ i του µ. κύµατος x A,N x A, N 1 (cm) Η τελευταία στήλη περιέχει τιµές του µήκους κύµατος, οι οποίες προκύπτουν από την µετατόπιση του ανιχνευτή κάθε φορά, και υπολογίζονται αφαιρώντας την τρέχουσα θέσης του Ανιχνευτή x A,N από την προηγούµενη θέση του x A, N 1. Προφανώς, οι τιµές της στήλης αυτής αντιπροσωπεύουν προσεγγίσεις του ίδιου ζητούµενου µήκους κύµατος, το οποίο και θα υπολογίσουµε στην εργασία µε τρεις τρόπους. Αφού συµπληρώσετε τον Πίνακα ΙΙ, επιβεβαιώστε τις µετρήσεις σας: ξαναγυρίστε τον Ανιχνευτή στην αρχική του θέση x A,0 και µετακινείστε τον κατά 10 διαδοχικές θέσεις στιγµιότυπου Α (χωρίς να παίρνετε ενδιάµεσα µετρήσεις). Καταλήγετε στην ίδια τελική θέση του Ανιχνευτή x A,10, δηλαδή την θέση της 10 ης γραµµής του Πίνακα; Για την εργασία: Τις µετρήσεις σας µπορείτε να τις επεξεργαστείτε µε τρεις διαφορετικούς τρόπους µε σκοπό να υπολογίσετε το ζητούµενο µήκος κύµατος: 1. Με ευθεία ελαχίστων τετραγώνων: Κατασκευάστε το γράφηµα του s ΠΑ συναρτήσει του Ν. Προφανώς είναι s ΠΑ = λ.ν + β, όπου λ το ζητούµενο µήκος κύµατος και β η αρχική απόσταση Ποµπού Ανιχνευτή.

18 200 Εφαρµόστε Θεωρία Ελαχίστων Τετραγώνων στην ευθεία αυτή και υπολογίστε το λ. Επίσης σχολιάστε την τιµή του β που υπολογίσατε. 2. Θεωρώντας τις 10 διαδοχικές θέσεις σαν 10 ανεξάρτητα πειράµατα: Υπολογίστε το λ σαν τον µέσο όρο των τιµών της τελευταίας στήλης του Πίνακα ΙΙ και εκφράστε το αποτέλεσµα σαν λ ± σ λ όπου σ λ είναι η τυπική απόκλιση στον µέσο όρο. 3. Θεωρώντας εξ αρχής ότι οι διαδοχικές 10 θέσεις εκφράζουν το ίδιο µήκος κύµατος λ: Κατά τον ίδιο τρόπο που θα υπολογίζετε το πάχος της σελίδας ενός βιβλίου σαν (πάχος Ν σελίδων)/ν ή θα µετρούσατε την περίοδο ενός εκκρεµούς σαν (χρόνος Ν αιωρήσεων)/ν, υπολογίστε το λ σαν (απόσταση ισοδύναµη µε 10 µήκη κύµατος)/10, χρησιµοποιώντας δηλαδή µόνο τις τιµές x N,0 και x N,10 από τις σειρές 1 και 10 του Πίνακα (εφόσον φυσικά ό- λες σας οι τιµές x Α,Ν αντιστοιχούν σε συνεχόµενες θέσεις Φ=(2ν)π και δεν έχετε παραλείψει καµία από αυτές). Εκφράστε το αποτέλεσµα σαν λ ± σ λ 4. Συγκρίνατε τις τιµές του λ που βρήκατε παραπάνω. Ποια θεωρείτε ότι είναι η πιο ακριβής και γιατί; Για την ακριβέστερη µέθοδο που επιλέξατε, κάντε µια εκτίµηση της αβεβαιότητας στον προσδιορισµό του µήκους κύµατος και εκφράστε το τελικό αποτέλεσµα σαν λ ± σ λ 6.4. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΚΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΣΥΜΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΜΕ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΤΟΥΣ Στο πείραµα αυτό θα µετρήσουµε το µήκος κύµατος µε την βοήθεια του φαινοµένου της συµβολής. Αντί να χρησιµοποιήσουµε δύο πηγές, αξιοποιούµε το φαινόµενο της συµβολής του κύ- µατος που εκπέµπεται από έναν Ποµπό και του κύµατος που οπισθοανακλάται από ένα εµπόδιο. Σαν εµπόδιο θα χρησιµοποιήσουµε την πρόσοψη του κουτιού του Ανιχνευτή, ο οποίος συγχρόνως θα µας επιτρέπει να βλέπουµε στον παλµογράφο το πλάτος του συνιστάµενου κύµατος. Η θεωρητική προσέγγιση της διάταξης του Σχήµατος 11, επειδή συµβαίνουν συγχρόνως φαινόµενα ανάκλασης, περίθλασης και συµβολής των κυµάτων, είναι ιδιαίτερα περίπλοκη. Για τις ανάγκες της άσκησης θεωρούµε ότι: α) το κύµα που εκπέµπεται από τον ποµπό είναι περίπου σφαιρικό (ανακριβές διότι η πηγή δεν είναι σηµειακή) β) το κύµα ανακλάται µόνο µία φορά από τον ανιχνευτή (ανακριβές διότι το ανακλώµενο από τον Ανιχνευτή κύµα ανακλάται στη συνέχεια από την πρόσοψη του έκτη κ.ο.κ.). Επιπλέον, θα περιοριστούµε σε µετρήσεις µόνο στην στενή περιοχή ανάµεσα στις δύο στικτές γραµµές του Σχήµατος 11, στην ο- ποία µπορούµε να θεωρήσουµε ότι τα µέτωπα κύµατος είναι περίπου επίπεδα. Σχήµα 11: Το προσπίπτον και το ανακλώµενο από την πρόσοψη του Ανιχνευτή κύµα συµβάλλουν στον µεταξύ τους χώρο. Στην στενή αυτή περιοχή, µπορούµε να θεωρήσουµε ότι έχουµε µονοδιάστατα κύµατα, και ότι συµβαίνει επαλληλία δύο κυµάτων µε διαφορετικά πλάτη Α και Β (τα οποία στην πραγµατικό-

19 201 τητα δεν παραµένουν σταθερά κατά µήκος της περιοχής που µελετάµε). Με όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις, µπορεί να αποδειχθεί ότι το προκύπτον κύµα έχει την µορφή ενός αθροίσµατος δύο όρων, και συγκεκριµένα ψ = 2Αηµkx συνωt + (B A)ηµ(kx ωt). Ο πρώτος όρος εκφράζει το γνωστό στάσιµο κύµα και ο δεύτερος ένα οδεύον κύµα. Συνολικά λοιπόν, το κύµα ψ είναι οδεύον και για το λόγο αυτό το ελάχιστο πλάτος δεν παρατηρείται συγχρόνως στις ίδιες θέσεις x για κάθε χρονική στιγµή t, όπως συµβαίνει στο στάσιµο κύµα. Παρατηρούµε ότι στην ειδική περίπτωση όπου Α = Β, ο δεύτερος όρος της παραπάνω σχέσης µηδενίζεται και προκύπτει η κλασική σχέση για το στάσιµο κύµα. Από την παραπάνω σχέση επίσης προκύπτει ότι το πλάτος της ταλάντωσης κατά µήκος της στενής περιοχής ανάµεσα στις δύο στικτές γραµµές την οποία µελετάµε, δεν µηδενίζεται σε καµία θέση x, αλλά κυµαίνεται περιοδικά από θέσεις σχετικού τοπικού µέγιστου σε θέσεις σχετικού τοπικού ελάχιστου, οι οποίες στην συγκεκριµένη µας διάταξη αντιστοιχούν σε θέσεις δεσµών και κοιλιών εάν είχαµε µόνο στάσιµο κύµα. Προφανώς στην θέση του πιεζοηλεκτρικού στοιχείου του Ποµπού αντιστοιχεί τοπικό µέγιστο πλάτους ταλάντωσης. Στο παρακάτω Σχήµα 12 βλέπετε τον τρόπο µε τον οποίο διαµορφώνεται το πλάτος στον χώρο ανάµεσα στον Ποµπό και τον Ανιχνευτή, καθώς και το αναµενόµενο σή- µα στον Ανιχνευτή για τρεις διαφορετικές θέσεις: Π Α TM TE TM TE TM Ο Ανιχνευτής συ- µπίπτει µε θέση Τοπικού Μέγιστου. Το πλάτος στον Παλµογράφο θα είναι µέγιστο. Π Α TM TE TM TE TM Ο Ανιχνευτής βρίσκεται µεταξύ Τοπικού Μέγιστου και Τοπικού Ελάχιστου. Το πλάτος στον Παλµογράφο θα είναι ενδιάµεσο. Π TM TE TM TE TM TE Α Ο Ανιχνευτής συ- µπίπτει µε θέση Τοπικού Ελάχιστου. Το πλάτος στον Παλµογράφο θα είναι ελάχιστο. Σχήµα 12: Εξάρτηση του πλάτους του σήµατος στον Παλµογράφο συναρτήσει της θέσης του σε σχέση µε τα τοπικά µέγιστα και ελάχιστα του συνιστάµενου κύµατος. Όπως φαίνεται στο παραπάνω Σχήµα 12 (και στο Σχ. 3), η απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών θέσεων του ανιχνευτή µε µέγιστο (ή ελάχιστο) πλάτος είναι λ/2, διότι ένα πλήρες µήκος κύµατος περιλαµβάνει δύο τοπικά µέγιστα και δύο τοπικά ελάχιστα του συνιστάµενου κύµατος.

20 202 Πειραµατική διαδικασία: Τοποθετήστε τον Ποµπό και τον Ανιχνευτή µέσα στον Οδηγό, έτσι ώστε να απέχουν περίπου 10 cm και συνδέστε τον Ανιχνευτή µε την είσοδο Υ του παλµογράφου. Στον παλµογράφο πρέπει να βλέπετε ένα ηµιτονικό σήµα. Ρυθµίστε την συχνότητα του Ποµπού µε το κουµπί tune ώστε να πετύχετε µέγιστο πλάτος στην οθόνη του παλµογράφου. Μετακινώντας αργά τον Ανιχνευτή κατά λίγα mm κάθε φορά παρατηρήστε ότι το πλάτος του σήµατος στον παλµογράφο περνάει από διαδοχικές φάσεις µέγιστου και ελάχιστου πλάτους. Τοποθετείστε τον Ανιχνευτή σε µία θέση τοπικού µεγίστου και σηµειώστε την θέση του x A (την ένδειξη στην µετροταινία µέσα στον οδηγό) στην πρώτη γραµµή του Πίνακα ΙΙΙ. Επίσης σηµειώστε την θέση του Ποµπού x Π. Η απόσταση Ποµπού Ανιχνευτή προφανώς είναι s ΠΑ = x Α x Π (εφόσον x Α > x Π ). Μετακινείστε αργά και προσεκτικά τον ανιχνευτή ώστε να παίρνετε διαδοχικά µέγιστα πλάτους και σηµειώστε τις θέσεις αυτές στον Πίνακα ΙΙΙ. Πίνακας ΙΙΙ: Μετρήσεις για την εύρεση του µήκους κύµατος. α/α N επίτευξης µεγ. πλάτους Θέση ανιχνευτή x A,Ν (cm) Απόσταση x 5λ 10 λ/2 (cm) Για την εργασία 1. Υπολογίστε το µήκος κύµατος θεωρώντας εξαρχής ότι οι έντεκα διαδοχικές θέσεις αντιστοιχούν στη ίδια τιµή του λ/2, δηλαδή χρησιµοποιείστε µόνο την πρώτη και την τελευταία σειρά του πίνακα. Οι δύο αυτές θέσεις αντιστοιχούν σε µετατόπιση ίση µε 10 ηµι-µήκη κύµατος, δηλαδή 5 µήκη κύµατος λ. Κάντε µια εκτίµηση της αβεβαιότητας στον προσδιορισµό ου µήκους κύµατος και εκφράστε το τελικό αποτέλεσµα σαν λ ± σ λ 2. Συγκρίνατε την τιµή του λ µε αυτήν που προέκυψε από το προηγούµενο πείραµα.

21 ΙΑΤΑΞΗ ΣΟΝΑΡ (SONAR) Γνωρίζουµε ότι πολλά ζώα, όπως οι φάλαινες, τα ψάρια ή οι νυχτερίδες, χρησιµοποιούν ήχους και υπέρηχους για να εκτιµήσουν την απόσταση από ένα εµπόδιο. Γνωρίζουµε επίσης ότι µε την βοήθεια του ήχου µπορούµε να εκτιµήσουµε το βάθος ενός πηγαδιού, ή την απόσταση µιας καταιγίδας, απλά µετρώντας τον χρόνο που απαιτείται ώστε ο ή- χος που προκαλεί η πτώση ενός αντικειµένου στον πάτο του πηγαδιού να φθάσει σε µας, ή τον χρόνο που απαιτείται για να φθάσει ο ήχος της βροντής µετά από µία αστραπή. Γνωστό τέλος είναι ότι µε βάση το φαινόµενο της ηχούς επίσης µπορούµε να εκτιµήσουµε το πόσο απέχει ένας τοίχος ή ένα βουνό, απλά µετρώντας τον χρόνο που µεσολαβεί ανάµεσα στην εκποµπή ενός ήχου (π.χ. παλαµάκια) και την λήψη του ανακλώµενου από το εµπόδιο ήχου. Το Σόναρ (sonar) αποτελεί µια εφαρµογή της παραπάνω αρχής για την µέτρηση αποστάσεων. Η λέξη SONAR αποτελείται από τα αρχικά των λέξεων SOund Νavigation Αnd Ranging. Το Σόναρ είναι µία διάταξη παρόµοια µε αυτή των ραντάρ και χρησιµεύει για τον εντοπισµό και την µέτρηση της απόστασης αποµακρυσµένων αντικειµένων. Η διαφορά µεταξύ του Σόναρ και του Ραντάρ είναι ότι το πρώτο χρησιµοποιεί ηχητικά κύµατα, ενώ το δεύτερο ηλεκτροµαγνητικά. Είναι προφανές ότι για µια πρακτική εφαρµογή όπως το σόναρ, απαιτείται η εκποµπή του ήχου να µην είναι συνεχής, διότι σε αντίθετη περίπτωση δεν είναι δυνατόν να διαχωρισθεί εύκολα ο εκπεµπόµενος από τον ανακλώµενο ήχο. Για τον λόγο αυτό και τα ζώα για να επικοινωνούν µεταξύ τους αλλά και εµείς στις εφαρµογές χρησιµοποιούµε σύντοµα ηχητικά σήµατα, τα οποία ονοµάζονται κυµατοδέµατα. Ένα ιδανικό κυµατόδεµα έχει την µορφή του διπλανού σχήµατος. Το κυµατόδεµα αυτό µπορεί να θεωρηθεί σαν ένα αρµονικό κύµα, του οποίου το πλάτος είναι µηδέν εκτός από ένα πολύ µικρό χρονικό διάστηµα. Το ηχητικό κυµατόδεµα διαδίδεται στον χώρο µε την ταχύτητα του ήχου, αποτελεί δηλαδή ένα ηχητικό βλήµα. Σχήµα 13: Μαθηµατική παράσταση ενός κυµατοδέµατος. Γνωστό κυµατόδεµα αποτελεί ο χαρακτηριστικός ήχος που χρησιµοποιούσαν τα υποβρύχια για τον εντοπισµό εµποδίων (το γνωστό και σαν ping ). Ο ήχος που προκαλεί η πτώση µιας πέτρας στο νερό ή στον πυθµένα ενός πηγαδιού, είναι επίσης ένα κυµατόδεµα πολύπλοκης µορφής. Στην άσκησή µας τα κυµατοδέµατα παράγονται από τον Ποµπό, όταν τοποθετήσουµε τον διακόπτη επιλογής λειτουργίας του στην θέση Κ, µε συχνότητα ένα κυµατόδεµα κάθε 20 msec. Αν τοποθετήσουµε έναν Ανιχνευτή συνδεδεµένο µε παλµογράφο απέναντι από έναν Ποµπό που εκπέµπει κυµατοδέµατα, θα παρατηρήσουµε στην οθόνη µετά από κατάλληλη ρύθµιση, την κυµατοµορφή της Εικόνας 9.

22 204 Επειδή η βάση χρόνου είναι ρυθµισµένη στα 2 ms/div, η οθόνη του παλµογράφου απεικονίζει µία πλήρη περίοδο 20 ms, µέσα στην οποία περιέχεται ένα ακριβώς κυµατόδεµα. Για την ακρίβεια ένα τέτοιο σήµα ονοµάζεται κυµατοσυρµός ( συρµός σηµαίνει τρένο, οπότε µπορούµε να φανταστούµε έναν κυµατοσυρµό σαν µια τακτική ακολουθία κυµατοδεµάτων). Στην περίπτωση του κυµατοσυρµού µπορούµε να διακρίνουµε δύο συχνότητες : την συχνότητα των 50 Ηz του κυµατοσυρµού (που αντιστοιχεί στον χρόνο των 20 ms µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατοδεµάτων) και την συχνότητα του κυµατοδέµατος που είναι περίπου 40 khz. Εικόνα 9: Εικόνα κυµατοδέµατος στον παλµογράφο. Πειραµατική διαδικασία Βεβαιωθείτε ότι το κουµπί tune του έκτη είναι στην θέση για µέγιστο σήµα στον Παλµογράφο, όπως στις προηγούµενες φάσεις της άσκησης. Κάντε αρχική ρύθµιση του gain του έκτη στην θέση παρά τέταρτο για να αποφύγετε τον τυχόν ψαλιδισµό του κυµατοδέµατος στον παλµογράφο (βλ. διπλανό σχήµα). Τοποθετήστε τον Ποµπό και τον έκτη µέσα στον Μικρό Οδηγό. Τοποθετείστε ολόκληρο το σύστη- µα Ποµπού έκτη Μικρού Ο- δηγού µέσα στην αριστερή άκρη του Μεγάλου Οδηγού, όπως στο διπλανό σχήµα. Π Μεγάλος οδηγός Μικρός οδηγός Στόχος Σ gain Τοποθετήστε τον Στόχο σε απόσταση περίπου 20 cm από τον Μικρό Οδηγό. Ο Στόχος στα επόµενα θα παραµένει ακίνητος, ενώ το σύστηµα Ποµπού έκτη θα κινείται συνολικά, µετακινώντας τον Μικρό Οδηγό. Π κυµατόδεµα ~20 cm Στόχος Συνδέστε την έξοδο του έκτη (αυτήν που βρίσκεται στο κουτί του Ποµπού ακροδέκτης ) µε τον παλµογράφο. Μετά από κατάλληλες ρυθµίσεις, θα πρέπει να δείτε δύο ή περισσότερα κυµατοδέµατα. Αν κάποια κυµατοµορφή εµφανίζεται ψαλιδισµένη, µειώστε το gain από τον έκτη.

23 205 Μετατοπίζοντας οριζόντια το ίχνος ώστε η πρώτη κορυφή να συµπίπτει µε την αρχή των αξόνων, θα πρέπει να δείτε µια εικόνα σαν του διπλανού σχήµατος. Η πρώτη κορυφή αντιστοιχεί στο εκπεµπόµενο κυµατόδεµα, ενώ η δεύτερη στο ανακλώµενο στον Στόχο. Άλλες κορυφές που τυχόν εµφανίζονται αντιστοιχούν σε δευτερεύουσες ανακλάσεις του αρχικού κυµατοδέµατος και δεν τις χρησιµοποιούµε. Το παραπάνω σχήµα προκύπτει διότι το σήµα στην έξοδο t του Ποµπού αποτελεί µίξη του σήµατος που παράγει ο Ποµπός µε αυτά που ανιχνεύει ο έκτης. Τα δύο σήµατα εισάγονται µαζί στον παλµογράφο, ο οποίος απεικονίζει πρώτα το πρώτο χρονικά σήµα που λαµβάνει (αυτό της γεννήτριας του ποµπού). Η δεύτερη κορυφή (το κυµατόδεµα που λαµβάνει ο έκτης µετά την ανάκλαση από το Στόχο) είναι µετατοπισµένη (καθυστερηµένη) χρονικά κατά t σε σχέση µε την πρώτη και γι αυτό φαίνεται στην οθόνη δεξιότερα από την πρώτη κορυφή. Η χρονική αυτή µετατόπιση είναι ίση µε τον χρόνο πτήσης t του κυµατοδέµατος, δηλαδή τον χρόνο που απαιτείται για να φτάσει το κυµατόδεµα από τον Ποµπό στον έκτη, δηλαδή για να διανύσει απόσταση ίση µε περίπου το διπλάσιο της απόστασης Ποµπού- Στόχου. Συνεπώς, αν γνωρίζουµε την ταχύτητα του ήχου στο µέσο (~340 m/s για τον αέρα και ~1200 m/s για το νερό), µπορούµε να υπολογίσουµε την απόσταση Ποµπού-Στόχου. Αυτή είναι και η βασική αρχή λειτουργίας του Sonar. (Για την ακρίβεια, πρέπει να διασαφηνιστεί ότι αν θεωρήσουµε το τρίγωνο Ποµπού- Στόχου- έκτη, για τους σκοπούς της άσκησης χρησιµοποιούµε την προσέγγιση ότι η γωνία (ΠΣ ) είναι πολύ µικρή, και άρα µπορούµε να θεωρήσουµε ότι για τις αποστάσεις που χρησιµοποιούµε ισχύει η σχέση (ΠΣ) + (Σ ) = 2 (ΟΣ). Αν χρειαζόµασταν ακριβέστερο προσδιορισµό της απόστασης (ΠΣ) θα έπρεπε να χρησιµοποιήσουµε τριγωνοµετρικούς υ- πολογισµούς. Στις πρακτικές εφαρµογές όµως, ένα Sonar χρησιµοποιεί το ίδιο πιεζοηλεκτρικό στοιχείο και σαν Ποµπό και σαν έκτη, οπότε δεν προκύπτει το πρόβληµα αυτό). οκιµάστε να µετακινήσετε τον Στόχο αριστερά ή δεξιά από την αρχική του θέση. Παρατηρείστε ότι ο χρόνος t στον παλµογράφο αντίστοιχα µειώνεται ή αυξάνεται. Μετρήστε τον χρόνο t για διάφορες θέσεις x 0 του µικρού οδηγού από x 0 = 20 cm έως x 0 = 60 cm και συµπληρώστε τον παρακάτω Πίνακα IV. To s OΣ είναι η απόσταση Οδηγού Στόχου.

24 206 α/α Θέση Στόχου x Ο (cm) Πίνακας ΙV: Μετρήσεις διάταξης Σόναρ. Απόσταση Οδηγού- Στόχου s OΣ (cm) Κλίµακα παλµογράφου (time/div) Ίχνος παλµογράφου k x Χρονικό διάστηµα t (ms) Για την εργασία: 1. Να κατασκευάσετε την γραφική παράσταση του t συναρτήσει του s OΣ. Επειδή ο χρόνος πτήσης του κυµατοδέµατος είναι ανάλογος µε την απόσταση που διανύει, αναµένεται να πάρετε µία ευθύγραµµη γραφική παράσταση. 2. Υπολογίστε την ευθεία ελαχίστων τετραγώνων (ΕΕΤ). 3. Με δεδοµένο ότι η απόσταση την οποία διανύει το κυµατόδεµα είναι κατά προσέγγιση (2 s OΣ ), να υπολογίσετε την ταχύτητα του ήχου η οποία προκύπτει από την ΕΕΤ και να δώσετε µια εκτίµηση για την αβεβαιότητα στον προσδιορισµό αυτό. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΦ: [Γενική Φυσική] Θ. Καρακώστας &.Σ. Κυριάκος. Φυσική: Εισαγωγή στη Μηχανική. (1998) Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Ζήτη.

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ Σαν ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μηχανικό ελαστικό κύμα ή γενικότερα μία μηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό μέσο και είναι δυνατό να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο μέσω της αίσθησης της ακοής.

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Αφού επαναληφθεί το τυπολόγιο, να γίνει επανάληψη στα εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ερωτήσεις: (Από σελ. 7 και μετά)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά Κυµατικής Είδη κυµάτων: ιαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της ιάδοσης κυµάτων ΗΕξίσωσητουΚύµατος Κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03-01-11 ΘΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ Α ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs.com

Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs.com Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων - εκέµβρης 2014 Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός http://www.perifysikhs.com 1. Θέµα Α - Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1.1. ύο σύγχρονες κυµατικές πηγές Α και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΩΛΗΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03-01-11 ΘΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ Α ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΣΕΙΣ Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ 4.1 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ A. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΘΕΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥΣ Η σύνθεση δύο καθέτων ταλαντώσεων, x x0 t, y y0 ( t ) του ίδιου πλάτους της ίδιας συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΗΣ ΘΕΤΙΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΗΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΕΙΟΥ Θέμα ο. ύλινδρος περιστρέφεται γύρω από άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας του με γωνιακή ταχύτητα ω. Αν ο συγκεκριμένος κύλινδρος περιστρεφόταν

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Επαναληπτικό διαγώνισµα Φυσικής Κατεύθυνσης Γ λυκείου 009 ΘΕΜΑ 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Σώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ. υ=, υ=λ.f, υ= tτ

ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ. υ=, υ=λ.f, υ= tτ 1 ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΚΥΜΑΤΩΝ ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ Μήκος κύματος Ταχύτητα διάδοσης Συχνότητα Εξίσωση αρμονικού κύματος Φάση αρμονικού κύματος Ταχύτητα ταλάντωσης, Επιτάχυνση Κινητική Δυναμική ενέργεια ταλάντωσης

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα.

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. Α2 Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. 1 Σκοπός Στο πείραμα αυτό θα μελετηθεί η συμπεριφορά των στάσιμων ηχητικών κυμάτων σε σωλήνα με αισθητοποίηση του φαινομένου του ηχητικού συντονισμού. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

NTÙÍÉÏÓ ÃÊÏÕÔÓÉÁÓ - ÖÕÓÉÊÏÓ www.geocities.com/gutsi1 -- www.gutsias.gr

NTÙÍÉÏÓ ÃÊÏÕÔÓÉÁÓ - ÖÕÓÉÊÏÓ www.geocities.com/gutsi1 -- www.gutsias.gr Έστω µάζα m. Στη µάζα κάποια στιγµή ασκούνται δυο δυνάµεις. ( Βλ. σχήµα:) Ποιά η διεύθυνση και ποιά η φορά κίνησης της µάζας; F 1 F γ m F 2 ιατυπώστε αρχή επαλληλίας. M την της Ποιό φαινόµενο ονοµάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΚΥΜΑΤΑ Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασµένες; α Η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει µήκη κύµατος µεγαλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) Θέμα 1 ο Α. Σε ιδανικό κύκλωμα ηλεκτρικών ταλαντώσεων LC σε κάποια χρονική στιγμή που το ρεύμα στο κύκλωμα είναι ίσο με το μισό της μέγιστης τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

λ, όπου λ το µήκος κύµατος των κυµάτων που δηµιουργούν το στάσιµο.

λ, όπου λ το µήκος κύµατος των κυµάτων που δηµιουργούν το στάσιµο. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΚΥΡΙΑΚΗ 9/04/05 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης. Προτεινόμενα Θέματα

Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης. Προτεινόμενα Θέματα Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Προτεινόμενα Θέματα Θέμα ο Ένα σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση πλάτους Α. Η φάση της ταλάντωσης μεταβάλλεται με το χρόνο όπως δείχνει το παρακάτω σχήμα : φ(rad) 2π π 6

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ZHTHMA Στις ερωτήσεις έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η χορδή ταλαντώνεται µε την θεµελιώδη συχνότητα θα ισχύει. Όπου L είναι το µήκος της χορδής. Εποµένως, =2 0,635 m 245 Hz =311 m/s

Επειδή η χορδή ταλαντώνεται µε την θεµελιώδη συχνότητα θα ισχύει. Όπου L είναι το µήκος της χορδής. Εποµένως, =2 0,635 m 245 Hz =311 m/s 1. Μία χορδή κιθάρας µήκους 636 cm ρυθµίζεται ώστε να παράγει νότα συχνότητας 245 Hz, όταν ταλαντώνεται µε την θεµελιώδη συχνότητα. (a) Βρείτε την ταχύτητα των εγκαρσίων κυµάτων στην χορδή. (b) Αν η τάση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σύστημα εκτελεί ελεύθερη ταλάντωση όταν διεγερθεί κατάλληλα και αφεθεί στη συνέχεια ελεύθερο να

Ένα σύστημα εκτελεί ελεύθερη ταλάντωση όταν διεγερθεί κατάλληλα και αφεθεί στη συνέχεια ελεύθερο να ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Α. Εξαναγκασμένες μηχανικές ταλαντώσεις Ελεύθερη - αμείωτη ταλάντωση και ποια η συχνότητα και η περίοδος της. Ένα σύστημα εκτελεί ελεύθερη ταλάντωση όταν διεγερθεί κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α) Για κάθε μία

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 5.4 Η ταχύτητα υ διάδοσης του κύματος, η περίοδός του Τ και το μήκος κύματος λ, συνδέονται με τη σχέση:

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 5.4 Η ταχύτητα υ διάδοσης του κύματος, η περίοδός του Τ και το μήκος κύματος λ, συνδέονται με τη σχέση: Αρμονικό κύμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 51 Κατά τη διάδοση ενός κύματος σε ένα ελαστικό μέσο: α μεταφέρεται ύλη, β μεταφέρεται ενέργεια και ύλη, γ όλα τα σημεία του ελαστικού μέσου έχουν την ίδια φάση την ίδια χρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ-3: ΣΧΗΜΑΤΑ LISSAJOUS

ΑΣΚΗΣΗ-3: ΣΧΗΜΑΤΑ LISSAJOUS ΑΣΚΗΣΗ-3: ΣΧΗΜΑΤΑ LISSAJOUS ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ Δημιουργία σχημάτων Lissajous με ψηφιακό παλμογράφο για την μέτρηση της διαφοράς φάσης μεταξύ των κυματομορφών της ημιτονοειδούς τάσης εισόδου και τάσης εξόδου

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα.

2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα. 2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα. 2.2.1. Συμβολή και μέγιστο πλάτος Σε δύο σημεία μιας ευθείας ε βρίσκονται δύο σύγχρονες πηγές κυμάτων Ο 1 και Ο 2 οι οποίες παράγουν κύματα με πλάτος Α=2cm και μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) Θέµα 1 ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) 1.1 Πολλαπλής επιλογής A. Ελαστική ονοµάζεται η κρούση στην οποία: α. οι ταχύτητες των σωµάτων πριν και µετά την κρούση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθηµα: ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 4 Ιουνίου 2011 8:30 11:30

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 28. Μελέτη ακουστικών κυµάτων σε ηχητικό σωλήνα

Άσκηση 28. Μελέτη ακουστικών κυµάτων σε ηχητικό σωλήνα Άσκηση 28 Μελέτη ακουστικών κυµάτων σε ηχητικό σωλήνα 28.1 Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η µελέτη των στάσιµων ακουστικών κυµάτων µέσα σε ηχητικό σωλήνα. Θα καταγραφεί το στάσιµο κύµα ακουστικής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ ο ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ου ΓΕΛ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 3 ΜΑΪΟΥ 200 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ () Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Δύο χορδές μιας κιθάρας Χ1, Χ2

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Α ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ηµεροµηνία: Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ A ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα. Ομάδα Γ.

2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα. Ομάδα Γ. 2.2. Συμβολή και στάσιμα κύματα. Ομάδα Γ. 2.2.21. σε γραμμικό ελαστικό μέσο. Δύο σύγχρονες πηγές Ο 1 και Ο 2 παράγουν αρμονικά κύματα που διαδίδονται με ταχύτητα υ=2m/s κατά μήκος ενός γραμμικού ελαστικού

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Τρέχοντα Κύµατα. Οµάδα.

2.1 Τρέχοντα Κύµατα. Οµάδα. 2.1 Τρέχοντα Κύµατα. Οµάδα. 2.1.41. Κάποια ερωτήµατα πάνω σε µια κυµατοµορφή. Ένα εγκάρσιο αρµονικό κύµα, πλάτους 0,2m, διαδίδεται κατά µήκος ενός ελαστικού γραµµικού µέσου, από αριστερά προς τα δεξιά

Διαβάστε περισσότερα

Είδη κυµάτων. Ηλεκτροµαγνητικά κύµατα. Σε κάποιο φυσικό µέσο προκαλείται µια διαταραχή. Το κύµα είναι η διάδοση της διαταραχής µέσα στο µέσο.

Είδη κυµάτων. Ηλεκτροµαγνητικά κύµατα. Σε κάποιο φυσικό µέσο προκαλείται µια διαταραχή. Το κύµα είναι η διάδοση της διαταραχής µέσα στο µέσο. Κεφάλαιο T2 Κύµατα Είδη κυµάτων Παραδείγµατα Ένα βότσαλο πέφτει στην επιφάνεια του νερού. Κυκλικά κύµατα ξεκινούν από το σηµείο που έπεσε το βότσαλο και αποµακρύνονται από αυτό. Ένα σώµα που επιπλέει στην

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο T4. Υπέρθεση και στάσιµα κύµατα

Κεφάλαιο T4. Υπέρθεση και στάσιµα κύµατα Κεφάλαιο T4 Υπέρθεση και στάσιµα κύµατα Κύµατα και σωµατίδια Τα κύµατα είναι πολύ διαφορετικά από τα σωµατίδια. Τα σωµατίδια έχουν µηδενικό µέγεθος. Τα κύµατα έχουν ένα χαρακτηριστικό µέγεθος το µήκος

Διαβάστε περισσότερα

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1- Α4 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ Κύματα που t x t x σχηματίζουν το y1 = A. hm2 p ( - ), y2 = A. hm2 p ( + ) T l T l στάσιμο Εξίσωση στάσιμου c κύματος y = 2 A. sun 2 p. hm2p t l T Πλάτος ταλάντωσης c A = 2A sun 2p l Κοιλίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 015 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 6 Απριλίου 015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 4 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΞΑΝΘΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΙΙΙ

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα ο ) Ενώ ακούµε ένα ραδιοφωνικό σταθµό που εκπέµπει σε συχνότητα 00MHz, θέλουµε να ακούσουµε το σταθµό που εκπέµπει σε 00,4MHz.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ (Εισαγωγή)

ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ (Εισαγωγή) ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ (Εισαγωγή) ΑΣΚΗΣΗ : Η μετατόπιση κύματος που κινείται προς αρνητική -κατεύθυνση είναι D( (5,cm)in(5,5 7, όπου το είναι σε m και το σε. Να υπολογίσετε (α) τη συχνότητα,

Διαβάστε περισσότερα

1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός κυλάει χωρίς να ολισθαίνει. Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις είναι σωστές ;

1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός κυλάει χωρίς να ολισθαίνει. Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις είναι σωστές ; 45 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 006 ΘΕΜΑ 1 1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 26 ΜΑÏΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. 3π x = Aημ(ωt+ ) 2. Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Α. 3π x = Aημ(ωt+ ) 2. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 Στις ημιτελείς προτάσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 2ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Α Οµάδα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ονοµατεπώνυµο: Τµήµα: Ηµεροµηνία: 2/2/200 Διάρκεια 90 min Ζήτηµα ο Στις ερωτήσεις -4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Τρέχοντα Κύματα.

2.1. Τρέχοντα Κύματα. 2.1. Τρέχοντα Κύματα. 2.1.1. Στιγμιότυπο κύματος Στη θέση x=0 ενός γραμμικού ομογενούς ελαστικού μέσου υπάρχει πηγή κύματος η οποία αρχίζει να ταλαντώνεται σύμφωνα με την εξίσωση y= 0,2ημπt (μονάδες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ2 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Γ. Μήτσου Οκτώβριος 2007 Α. Θεωρία Εισαγωγή Η ταχύτητα του φωτός

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατά μήκος μιας χορδής μεγάλου μήκους, η οποία ταυτίζεται με τον άξονα x Ox, διαδίδονται ταυτόχρονα

1. Κατά μήκος μιας χορδής μεγάλου μήκους, η οποία ταυτίζεται με τον άξονα x Ox, διαδίδονται ταυτόχρονα ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Κατά μήκος μιας χορδής μεγάλου μήκους, η οποία ταυτίζεται με τον άξονα x Ox, διαδίδονται ταυτόχρονα δύο αρμονικά κύματα που έχουν εξισώσεις y 1 = 0,1ημπ(5t,5x) (S.I.) και y = 0,1ημπ(5t

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση

ΘΕΜΑ Α Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Συµβολή - Στάσιµα κύµατα.

Συµβολή - Στάσιµα κύµατα. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 47 4. Άσκηση 4 Συµβολή - Στάσιµα κύµατα. 4.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε το φαινόµενο της συµβολής των κυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

t 1 t 2 t 3 t 4 δ. Η κινητική ενέργεια του σώματος τη χρονική στιγμή t 1, ισούται με τη δυναμική ενέργεια της ταλάντωσης τη χρονική στιγμή t 2.

t 1 t 2 t 3 t 4 δ. Η κινητική ενέργεια του σώματος τη χρονική στιγμή t 1, ισούται με τη δυναμική ενέργεια της ταλάντωσης τη χρονική στιγμή t 2. Τάξη Μάθημα : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ : Φυσική Εξεταστέα Ύλη : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΑΙ 2 Καθηγητής : ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ημερομηνία : 11-11 -2012 ΘΕΜΑ 1ο 1) Η ταχύτητα ενός σώματος που εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση μεταβάλλεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ (4ΩΡΟ) 1 1 ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ (32 π) Οι μαθητές και μαθήτριες να: 1.1 Ελαστικότητα. 1.1.1 Υπολογίζουν την ελαστική δυναμική ενέργεια. 1. Η ελαστική δυναμική

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης. Στα θέματα 1 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες.

Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης. Στα θέματα 1 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες. Διαγώνισμα εφ όλης της ύλης Θέμα ο Στα θέματα 4 να σημειώσετε στο τετράδιό σας ποιες από τις προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες. ) Στο σχήμα φαίνεται το στιγμιότυπο ενός τρέχοντος αρμονικού κύματος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 14. Τριφασική γεννήτρια εναλλασσόμενου ρεύματος. Δυναμική συμπεριφορά

Άσκηση 14. Τριφασική γεννήτρια εναλλασσόμενου ρεύματος. Δυναμική συμπεριφορά 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ. ΗΜΕΡΑ. ΩΡΑ. ΟΜΑΔΑ... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ Άσκηση 1 Σύστημα φόρτισης αυτοκινήτου Τριφασική γεννήτρια εναλλασσόμενου ρεύματος. Δυναμική συμπεριφορά ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 14 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 14 8:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2002 ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 ο : Μηχανικά Κύματα

Κεφάλαιο 5 ο : Μηχανικά Κύματα Κεφάλαιο 5 ο : Μηχανικά Κύματα Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan g g Εισαγωγή Η ενέργεια μεταφέρεται με μεταφορά μάζας Αν ρίξεις μια μπάλα προς ένα αμαξάκι, το αμαξάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 05 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΠΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο : 1. Ένας ομογενής δίσκος περιστρέφεται γύρω από σταθερό άξονα με στροφορμή μέτρου L. Αν διπλασιάσουμε το μέτρο της στροφορμής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun)

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun) Άσκηση Η3 Επαλληλία κινήσεων (Μετρήσεις με παλμογράφο) Εκτροπή δέσμης ηλεκτρονίων Όταν μια δέσμη ηλεκτρονίων εισέρχεται με σταθερή ταχύτητα U0=U,0 (παράλληλα στον άξονα z) μέσα σε έναν πυκνωτή, του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r

r r r r r r r r r r r ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΓΩΝΙΣΜ ΘΕΜ 1 Ο Να επιλέξετε την σωστή απάντηση. ) Η απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών δεσµών το στάσιµο κύµα είναι: 1/ λ/4 / λ/6 3/ λ/ 4/ λ όπου λ είναι το µήκος κύµατος των τρεχόντων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα Κεφάλαιο T3 Ηχητικά κύµατα Εισαγωγή στα ηχητικά κύµατα Τα κύµατα µπορούν να διαδίδονται σε µέσα τριών διαστάσεων. Τα ηχητικά κύµατα είναι διαµήκη κύµατα. Διαδίδονται σε οποιοδήποτε υλικό. Είναι µηχανικά

Διαβάστε περισσότερα