Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής"

Transcript

1 Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Δρ Θωμάς Γ. Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Η ορθολογική διαχείριση των βοσκοτόπων επιτυγχάνεται με διάφορα μέσα και τεχνικές που στηρίζονται σε επιστημονικές αρχές που εδράζονται σε ερευνητικά αποτελέσματα και διαχειριστικές εμπειρίες. Η βοσκοφόρτωση (ο αριθμός των ζώων που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο) είναι ίσως το σημαντικότερο διαχειριστικό μέσο γιατί έχει το μεγαλύτερο αντίκτυπο στο βοσκότοπο και στην απόδοση των ζώων. Η βοσκοφόρτωση επηρεάζει άμεσα την παραγωγή και την ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης, τη βοτανική σύνθεση του βοσκότοπου, τη φυσιολογία των φυτών, την παραγωγικότητα των ζώων και την αποδοτικότητα της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης. Ωστόσο, παρά τη σπουδαιότητά της, πολλές φορές παραβλέπεται κατά την άσκηση της βόσκησης και τούτο γιατί ο υπολογισμός της κανονικής βοσκοφόρτωσης είναι μια σύνθετη εργασία που απαιτεί ειδικές γνώσεις οικολογίας και φυσιολογίας των φυτών και συμπεριφοράς βόσκησης των ζώων. Βοσκοϊκανότητα και βοσκοφόρτωση Κατά τη διαχείριση των βοσκοτόπων προσδιορίζονται διάφορες παράμετροι, όπως η βοσκοϊκανότητα (carrying ή grazing capacity), η βοσκοφόρτωση (stocking rate) και η πυκνότητα βόσκησης (stocking density), των οποίων η έννοια πολλές φορές συγχέεται. Βοσκοϊκανότητα είναι ο αριθμός των ζώων που μπορούν να βοσκήσουν και να αποδώσουν το μέγιστο δυνατό σ ένα βοσκότοπο μακροπρόθεσμα ( 30 έτη), χωρίς αυτός να ζημιωθεί. Βοσκοφόρτωση είναι ο αριθμός των ζώων που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. 1 μήνα ή 1 έτος). Η βοσκοϊκανότητα καθορίζεται από φυσικούς παράγοντες (π.χ. έδαφος και κλίμα) ενώ η βοσκοφόρτωση εφαρμόζεται από ανθρώπους, διαμέσου της διαχείρισης των αγροτικών και άγριων ζώων. Δηλαδή, η βοσκοφόρτωση μπορεί να διαφέρει από έτος σε έτος εξαιτίας της διακύμανσης της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης ενώ η βοσκοϊκανότητα γενικά θεωρείται ότι είναι ο μέσος αριθμός ζώων που ένας βοσκότοπος μπορεί να συντηρήσει στη διάρκεια του χρόνου. Η βοσκοφόρτωση που διασφαλίζει την αειφορία ενός βοσκότοπου μακροπρόθεσμα συμπίπτει με τη βοσκοϊκανότητά του. Διαμέσου της διαχείρισης μπορεί να αυξηθεί η βοσκοϊκανότητα και η βοσκοφόρτωση, π.χ. με σπορά ή φύτευση βελτιωμένων λιβαδικών φυτών ή με λίπανση αυξάνεται η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης και κατά συνέπεια και οι δύο αυτές παράμετροι. Πυκνότητα βόσκησης είναι ο αριθμός των ζώων σε ένα τμήμα του βοσκότοπου σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Για παράδειγμα, ένας βοσκότοπος συνολικής έκτασης 160 στρεμμάτων βόσκεται από 30 αγελάδες για 4 μήνες και είναι διαιρεμένος σε τμήματα, τα οποία βόσκονται εκ περιτροπής. Η βοσκοφόρτωσή του για τους 4 μήνες είναι 0,75 αγελάδες/στρέμμα (30 x 4 : 160). Ένα τμήμα του βοσκότοπου, 20 στρεμμάτων, που βόσκεται από τις 30 αγελάδες σε μια δεδομένη χρονική στιγμή έχει πυκνότητα βόσκησης 1,5 αγελάδες/στρέμμα (30: 20), ωστόσο, η βοσκοφόρτωση του βοσκότοπου παραμένει 0,75 αγελάδες/στρέμμα. Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης Ορθολογική διαχείριση ενός βοσκότοπου σημαίνει εξισορρόπηση της ζωικής και λιβαδικής παραγωγής μακροπρόθεσμα και όχι μεγιστοποίηση μεμονωμένα της μιας ή της άλλης παραγωγής. Αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό με την κανονική βοσκοφόρτωση. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη βοσκοφόρτωση είναι η διαθέσιμη έκταση για βόσκηση, το ύψος βροχής, τα λιβαδικά είδη και η παραγωγικότητά τους, η τοπογραφία, η κατανομή των θέσεων ποτίσματος, το είδος ζώου και η ηλικία και το φυσιολογικό στάδιό τους. Για τον υπολογισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης θα πρέπει να προσδιοριστούν η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από το είδος του ζώου που βόσκει σε ένα βοσκότοπο, η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που παράγεται στο βοσκότοπο στη διάρκεια του έτους και η ποσότητα αυτής που είναι διαθέσιμη για βόσκηση καθώς και η διάρκεια βόσκησης.

2 ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Απαιτήσεις ζώων για βοσκήσιμη ύλη Η βάση υπολογισμού των απαιτήσεων των ζώων σε βοσκήσιμη ύλη είναι η ζωική μονάδα (ΖΜ), η οποία ορίζεται ως η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που χρειάζεται για να καλύψει τις ανάγκες μιας ώριμης αγελάδας 450 kg με το μοσχάρι της (μέχρι 6 μηνών). Οι ημερήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης (εκφρασμένες σε ξηρή ουσία) μιας ΖΜ ανέρχονται περίπου στα 2,5% του σωματικού βάρους της, δηλαδή 12 kg βοσκήσιμης ύλης. Η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από μία ΖΜ για ένα μήνα ονομάζεται Μηνιαία Ζωική Μονάδα (ΜΖΜ) και ισούται με 360 kg βοσκήσιμης ύλης. Η βοσκοφόρτωση εκφράζεται ως: ΜΖΜ/στρέμμα ή στρέμματα/μζμ. Οι όροι ΖΜ και ΜΖΜ χρησιμοποιούνται διεθνώς στη διαχείριση των βοσκοτόπων, ωστόσο υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς την ποσότητα που η κάθε μια εκφράζει. Για παράδειγμα, στη χώρα μας, επικράτησε η ΜΖΜ να ισούται με 300 kg ξηρής ουσίας βοσκήσιμης ύλης, που αντιστοιχεί σε αγελάδα σωματικού βάρους 400 kg. Το σωματικό βάρος των ζώων ποικίλλει και οι απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης είναι ανάλογες αυτού. Επίσης, διαφορετικά είδη ζώων έχουν διαφορετικές απαιτήσεις που εξαρτώνται από το σωματικό βάρος και την ηλικία. Τα διάφορα είδη ζώων εκφράζονται εύκολα σε ζωικές μονάδες με τη βοήθεια συντελεστών αναγωγής. Στο σχετικό πίνακα παρουσιάζονται οι ισοδύναμες ζωικές μονάδες για διάφορα είδη ζώων της χώρας μας, λαμβάνοντας υπόψη τις μέσες τιμές των σωματικών βαρών τους. Η κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης υπολογίζεται σε ξηρή ουσία, επειδή η περιεκτικότητα των φυτών σε υγρασία ποικίλλει (20-80%) με την εποχή και το είδος φυτού. Οι καταναλώσεις βοσκήσιμης ύλης που παρουσιάζονται στον πίνακα είναι εκτιμώμενες μέσες τιμές που ποικίλλουν ανάλογα με την εποχή, τις συνθήκες περιβάλλοντος και τα χαρακτηριστικά των ζώων. Για παράδειγμα, η ημερήσια κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης εκτιμάται στο 2,5% του σωματικού βάρους των μηρυκαστικών αλλά αυτή μπορεί να φτάσει και στο 3,5% την περίοδο της άνοιξης (άφθονη Ισοδύναμες ζωικές μονάδες (ΙΖΜ) και μέση κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης για διάφορα είδη ζώων. Είδος ζώου Ισοδύναμα Ζωικών Μονάδων πράσινη βοσκήσιμη ύλη υψηλής ποιότητας) ή στο 1,5% στην ξηρή περίοδο του καλοκαιριού. Γι' αυτό ως μέση ετήσια κατανάλωση λαμβάνεται το 2,5% του σωματικού βάρους για τον υπολογισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης. Επίσης, τα μη μηρυκαστικά χορτοφάγα ζώα, όπως άλογα και λαγοί, καταναλώνουν περισσότερη βοσκήσιμη ύλη από τα μηρυκαστικά, περίπου 3% του σωματικού βάρους τους την ημέρα. Για τον υπολογισμό των απαιτήσεων των ζώων σε βοσκήσιμη ύλη θα πρέπει να είναι γνωστό το μέσο βάρος του κοπαδιού ή της αγέλης ζώων και η διάρκεια βόσκησης του βοσκότοπου. Για παράδειγμα, αν το μέσο βάρος προβατίνας ενός κοπαδιού προβάτων είναι 50 kg τότε η ημερήσια ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται για κάθε προβατίνα ανέρχεται στα 1,3 kg (=50 kg x 2,5%). Επομένως, σε μηνιαία βάση χρειάζονται 39 kg βοσκήσιμης ύλης και αν η διάρκεια βόσκησης είναι 4 μήνες, τότε για κάθε προβατίνα χρειάζονται 156 kg βοσκήσιμης ύλης. Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης Ημερήσια Κατανάλωση (kg ξηρής ουσίας) Αγελάδα με μοσχάρι (ΖΜ) 1,00 10,0 Αγελάδα (ξηρή περίοδο) 0,90 9,0 Ταύρος 1,30 13,0 Πρόβατο 0,13 1,3 Αίγα 0,10 1,0 Άλογο 1,45 14,5 Κόκκινο ελάφι 0,75 7,5 Πλατώνι 0,13 1,3 Ζαρκάδι 0,08 0,8 Αγριόγιδο 0,08 0,8 Η ΜΖΜ ζώων ηλικίας ενός έτους του κάθε είδους είναι περίπου 60% των αντίστοιχων ενηλίκων Το επόμενο βήμα για τον υπολογισμό της βοσκοφόρτωσης είναι ο προσδιορισμός της ποσότητας της βοσκήσιμης ύλης του βοσκότοπου που είναι διαθέσιμη για βόσκηση. Το κλίμα (θερμοκρασία και βροχόπτωση), η γονιμότητα και η σύσταση του εδάφους, καθώς και η διαχείριση της βλάστησης επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου. Για τη μέτρηση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, εκ των οποίων η πλέον αξιόπιστη είναι η πραγματική μέτρηση της ποσότητας της βοσκήσιμης ύλης (κιλά ανά μονάδα επιφάνειας). Με τη μέθοδο αυτή, η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης προσδιορίζεται εύκολα με την κοπή και ζύγιση αντιπροσωπευτικών δειγμάτων βοσκήσιμης ύλης σε μικρές επιφάνειες γνωστού εμβαδού και αναγωγή για όλη την επιφάνεια του βοσκότοπου. Τα υλικά που χρειάζονται είναι ένα πλαίσιο, ψαλίδια κοπής χόρτου ή κλαδιών, χάρτινες σακούλες και μία ζυγαριά. Συνήθως, στα ποολίβαδα

3 χρησιμοποιείται τετράγωνο πλαίσιο 0,25 m 2 ενώ στα θαμνολίβαδα 1 m 2. Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι: πότε πρέπει να μετρηθεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης; Η βοσκοφόρτωση στηρίζεται στη συνολική ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που υπάρχει στο τέλος της αυξητικής περιόδου σε συνθήκες μη βόσκησης. Βέβαια, στο τέλος της αυξητικής περιόδου, η υπάρχουσα βοσκήσιμη ύλη δεν είναι ακριβώς η συνολική γιατί ένα μέρος της παραχθείσας βοσκήσιμης ύλης έχει εν τω μεταξύ αποσυντεθεί ή καταναλωθεί από έντομα. Σύμφωνα με ερευνητικές εργασίες η πραγματική συνολική βοσκήσιμη ύλη αγγίζει και το διπλάσιο αυτής που μετριέται στο τέλος της αυξητικής περιόδου. Η μέτρηση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε περισσότερες περιόδους διαμέσου της αυξητικής περιόδου είναι χρήσιμη αλλά πολύ κοπιαστική και δαπανηρή. Γι' αυτό καθιερώθηκε στον υπολογισμό της βοσκοφόρτωσης, να λαμβάνεται υπόψη η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης στο τέλος της αυξητικής περιόδου, η οποία, ωστόσο διαφέρει ανάλογα με την υψομετρική ζώνη στην οποία βρίσκεται ο βοσκότοπος (π.χ. χαμηλή ζώνη: Μάιος, μεσαία ζώνη: Ιούνιος). Μηνιαία παραγωγή βοσκήσιμης ύλης σε ποολόβαδο της χαμηλής ζώνης στην Κεντρική Ελλάδα για τρία συνεχόμενα έτη (Πηγή: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών). Το δεύτερο ερώτημα που τίθεται είναι: πώς θα διασφαλιστούν οι συνθήκες μη βόσκησης; Για να διασφαλιστούν συνθήκες μη βόσκησης εντός ενός βοσκόμενου βοσκότοπου θα πρέπει να τοποθετηθούν ειδικοί συρμάτινοι κλωβοί, 1 m 2 ή 2 m 2 ή μεγαλύτεροι, που προστατεύουν την περικλειόμενη επιφάνεια από τη βόσκηση. Το τρίτο ερώτημα που τίθεται είναι: πόσοι κλωβοί θα τοποθετηθούν και πόσα αντιπροσωπευτικά δείγματα χρειάζεται να παρθούν; Η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ποικίλλει μεταξύ βοσκοτόπων και για τον ίδιο βοσκότοπο από εποχή σε εποχή, από έτος σε έτος και από θέση σε θέση, για το λόγο αυτό θα πρέπει η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης που θα Μέση ετήσια παραγωγή βοσκήσιμης ύλης σε ποολόβαδο της χαμηλής ζώνης στην Κεντρική Ελλάδα για επτά συνεχόμενα έτη. Το 1999 και το 2003 η παραγωγή ήταν εξαιρετικά μικτότερη της μέσης παραγωγής του βοσκότοπου και μόνο το 1998 ήταν μεγαλύτερη αυτής (Πηγή: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών). προσδιοριστεί να είναι αντιπροσωπευτική. Οι μετρήσεις της παραγωγής θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις θέσεις του βοσκότοπου που έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και διαφοροποιούνται μεταξύ τους. Συνήθως, τέτοιες θέσεις είναι οι οικολογικές θέσεις ή τύποι οικοτόπων που διαφέρουν στον τύπο εδάφους, στη βλάστηση και στην παραγωγικότητα. Αφού αναγνωρισθούν αυτές οι θέσεις, τοποθετούνται οι κλωβοί εντός των οποίων θα γίνονται οι δειγματοληψίες βλάστησης με τη βοήθεια του πλαισίου, που αναφέρθηκε παραπάνω, για να υπολογιστεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης στη μονάδα επιφάνειας. Σε κάθε θέση γίνονται τουλάχιστον τέσσερις δειγματοληψίες (όσο περισσότερα δείγματα παίρνονται τόσο και μεγαλύτερη αξιοπιστία εξασφαλίζεται), που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν και οι αντίστοιχοι κλωβοί. Οι κλωβοί θα πρέπει να μετακινούνται σε άλλες θέσεις κάθε έτος κατά το χειμώνα. Μετρήσεις σε περισσότερα του ενός έτη προσεγγίζουν τη μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου, διαφορετικά θα πρέπει να προβλεφθούν οι διακυμάνσεις της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης λαμβάνοντας υπόψη εδαφολογικά και κλιματολογικά δεδομένα της περιοχής. Επίσης, κατά τις δειγματοληψίες θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο η βλάστηση που πιθανόν θα καταναλωθεί από τα ζώα. Με άλλα λόγια, η βοσκοφόρτωση δε θα πρέπει να βασιστεί σε φυτά που δε θα καταναλωθούν από τα ζώα. Οι μετρήσεις της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε κάθε θέση πολλαπλασιάζεται με την έκταση της κάθε θέσης του βοσκότοπου για να υπολογιστεί η συνολική ποσότητα της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης του βοσκότοπου. Περιγραφή πραγματικής μέτρησης της ποσότητας βοσκήσιμης ύλης. Οι εργασίες που θα πρέπει να γίνουν κατά τη μέθοδο αυτή είναι: 1) Προσδιορισμός του μέσου βάρους των χάρτινων σακουλών που θα χρησιμοποιηθούν (προϋποθέτει ότι οι σακούλες είναι ίδιου μεγέθους και μορφής). 2) Στις διακριτές θέσεις του βοσκότοπου που αναφέρθηκαν παραπάνω παίρνονται τυχαία μικρές επιφάνειες με τη

4 ΕΘΙΑΓΕ 12 / 13 βοήθεια πλαισίου, εντός των κλωβών. Όλη η βοσκήσιμη ύλη εντός του πλαισίου κόβεται με τη βοήθεια ψαλιδιού, στη συνέχεια απομακρύνονται ζιζάνια, χώμα, ρίζες και το ακατάλληλο για βόσκηση υλικό και το υπόλοιπο τοποθετείται στη σακούλα. 3) Ζύγιση των σακουλών που περιέχουν τη συλλεγόμενη βοσκήσιμη ύλη και αφαίρεση του βάρους της άδειας σακούλας για προσδιορισμό του πραγματικού βάρους της βοσκήσιμης ύλης. Υπολογισμός της μέσης περιεχόμενης υγρασίας στα δείγματα βοσκήσιμης ύλης μετά από ξήρανσή τους σε φούρνο στους 60 o C για 48 ώρες και έκφραση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε ξηρή ουσία. 4) Υπολογισμός της μέσης παραγωγής του βοσκότοπου με αναγωγή της παραγωγής των μικρών επιφανειών στη μονάδα επιφάνειας. Αν μετρηθεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης και σε βοσκημένες επιφάνειες κοντά στους κλωβούς, ταυτόχρονα υπολογίζεται και το ποσοστό χρησιμοποίησης του βοσκότοπου. Ποσοστό χρησιμοποίησης των κύριων φυτών διαφόρων λιβαδικών τύπων. Υψομετρική ζώνη και λιβαδικοί τύποι Ετήσια βροχόπτωση (mm)* Χρήση των κύριων φυτών (%) Χαμηλή ζώνη (0 600 μ.) Ποολίβαδα Φρυγανολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο Μεσαία ζώνη ( μ.) Ποολίβαδα Φρυγανολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο Υψηλή ζώνη (>800 μ.) Ποολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο *Η διακύμανση της βροχόπτωσης της κάθε ζώνης υπολογίστηκε από μετεωρολογικούς σταθμούς της ΕΜΥ και του ΙΔΕ που είναι διάσπαρτοι στη χώρα. Ποσοστό χρησιμοποίησης της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης. Η συνολική παραγωγή βοσκήσιμης ύλης που θα προσδιοριστεί για το βοσκότοπο δε θα πρέπει να θεωρείται όλη ως βοσκήσιμη. Ένα μέρος αυτής θα πρέπει να παραμείνει στο βοσκότοπο για να διασφαλιστεί η συνέχεια της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης. Τα φυτά έχουν μια συγκεκριμένη αντοχή στη βόσκηση αλλά αν ξεπεραστεί το κρίσιμο σημείο αντοχής τους τότε αυτά χάνουν την ευρωστία τους, παράγουν ελάχιστα και σταδιακά νεκρώνονται. Το κανονικό ποσοστό χρησιμοποίησης είναι το μέγιστο σημείο απόληψης της βοσκήσιμης ύλης που δε θα οδηγήσει σε υποβάθμιση το βοσκότοπο ή την απόδοση των ζώων. Αφήνοντας επαρκή φυλλική επιφάνεια δίνεται η δυνατότητα στα φυτά να ανακάμψουν από τη βόσκηση και ο βοσκότοπος να διατηρήσει την επιθυμητή παραγωγικότητα και σύνθεσή του. Γενικά, γίνεται αποδεκτό ότι το επιτρεπόμενο ποσοστό βόσκησης είναι περίπου το μισό της υπέργειας ετήσιας βιομάζας των φυτών. Για ορισμένα ανθεκτικά ξυλώδη φυτά, όπως για παράδειγμα το πουρνάρι, το επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης μπορεί να φθάσει και το 75%. Η επιτρεπόμενη ποσότητα βοσκήσιμης ύλης για βόσκηση ισούται με τη συνολική βοσκήσιμη ύλη πολλαπλασιαζόμενη με το επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης. Για την εκτίμηση των ποσοστών χρησιμοποίησης του σχετικού πίνακα ελήφθησαν υπόψη η αντοχή των φυτών στη βόσκηση, η ετήσια βροχόπτωση στις διάφορες ζώνες και η σημερινή λιβαδική κατάσταση των βοσκοτόπων που κυμαίνεται από κακή έως μέτρια. Η βοσκοϊκανότητα ενός βοσκότοπου εκφράζεται σε μηνιαίες ζωικές μονάδες (ΜΖΜς), δηλαδή η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από μία ΖΜ για ένα μήνα. Για παράδειγμα, στο ποολίβαδο της χαμηλής ζώνης που η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης του παρουσιάζεται στις εικόνες, το οποίο έχει έκταση στρέμματα και μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης 179 kg/στρέμμα, η επιτρεπόμενη για βόσκηση βοσκήσιμη ύλη είναι kg (=1.000 x 179 x 40%) και η βοσκοϊκανότητά του 238 ΜΖΜς (= kg βοσκήσιμης ύλης : 300 kg, οι απαιτήσεις της ΖΜς) ή πρόβατα (=238 : 0,13, ισοδύναμο ΖΜ). Τελικός διακανονισμός αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης. Στο ποσοστό χρησιμοποίησης που αναφέρθηκε παραπάνω για τον υπολογισμό της επιτρεπόμενης για βόσκηση βοσκήσιμης ύλης θα πρέπει ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες να συνυπολογισθεί και η πιθανή κατανάλωση από άγρια ζώα ή έντομα, καθώς και οι απώλειες εξαιτίας του ποδοπατήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό το ποσοστό αγγίζει το 25% της συνολικής βοσκήσιμης ύλης. Κανονικά η ποσότητα κατανάλωσης από μη αγροτικά ζώα θα πρέπει να υπολογιστεί εφόσον είναι γνωστός ο αριθμός τους, διαφορετικά θα πρέπει να εκτιμηθεί. Επίσης, η βοσκήσιμη ύλη των διαφόρων θέσεων ενός βοσκότοπου δεν αξιοποιείται ομοιόμορφα από τα βόσκοντα ζώα και αυτό είναι σε στενή εξάρτηση από την απόστασή τους από τις θέσεις ποτίσματος και τα τοπογραφικά χαρακτηριστικά τους. Θέσεις του βοσκότοπου, που απέχουν περισσότερο από 3 km από σημεία ποτίσματος, συνήθως υποβόσκονται. Το ποσοστό χρησιμοποίησης της βοσκήσιμης ύλης θέσεων που απέχουν 1,5 με 3 km από θέσεις ποτίσματος κυμαίνεται από 30 έως 70 %, ανάλογα με το είδος ζώου, την εποχή βόσκησης και την τοπογραφία. Μεγάλες κλίσεις, επίσης, συντελούν στη μείωση της αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης. Για παράδειγμα, για θέσεις του βοσκότοπου με κλίση μεγαλύτερη από 60%, η βοσκήσιμη ύλη τους θα πρέπει να θεωρείται ως μη αξιοποιήσιμη στο σύνολό της για βοοειδή. Για θέσεις με κλίση 31-60% η βοσκήσιμη ύλη αξιοποιείται κατά 40% από βοοειδή ενώ για θέσεις με κλίση 11-30%

5 κατά 70%. Για θέσεις με κλίση κάτω από 10% η βοσκήσιμη ύλη αξιοποιείται πλήρως. Για τους λόγους αυτούς, θα πρέπει η βοσκοφόρτωση να προσαρμοστεί ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βοσκότοπου. Διάρκεια βόσκησης Αφού έχει υπολογιστεί η βοσκοϊκανότητα ενός βοσκότοπου, στη συνέχεια λαμβάνοντας υπόψη την ενδεδειγμένη διάρκεια βόσκησης αυτού του βοσκότοπου υπολογίζεται η βοσκοφόρτωσή του. Για παράδειγμα, η βοσκοφόρτωση για το βοσκότοπο που αναφέρθηκε ως παράδειγμα στις εικόνες και για διάρκεια βόσκησης 4 μηνών (Μάρτιος Ιούνιος) είναι 458 πρόβατα (=1.831 : 4) ή 0,46 πρόβατα/στρέμμα (=458 : 1.000) ή 2,2 στρέμματα/πρόβατο (=1.000 : 458). Παραδείγματα υπολογισμού βοσκοφόρτωσης Περίπτωση 1: Θαμνολίβαδο (κυρίαρχο είδος το πουρνάρι) της μεσαίας ζώνης έκτασης στρεμμάτων και καλής λιβαδικής κατάστασης βόσκεται από αίγες όλο το έτος. Η μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ανέρχεται στα 200 kg/ στρέμμα. Η μέση κλίση του είναι 30% και η βοσκήσιμη ύλη όλων των θέσεων του αξιοποιείται πλήρως από τις αίγες. Όλες οι θέσεις του λιβαδιού απέχουν από σημεία ποτίσματος λιγότερο από 1,5 km. Να υπολογιστεί η κανονική βοσκοφόρτωσή του. Υπολογισμός συνολικής αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης: Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης (200 kg/στρέμμα) x επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης (0,75) x έκταση βοσκοτόπου (1.000 στέμματα) = Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg). Υπολογισμός απαιτήσεων αιγών για βοσκήσιμη ύλη: Ημερήσιες απαιτήσεις αιγών (1 kg βοσκήσιμης ύλης) x ημέρες βόσκησης (365) = Ετήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης ανά αίγα (365 kg). Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης: Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg): Ετήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης ανά αίγα (365 kg) = 411 αίγες ή 0,4 αίγες/ στρέμμα/έτος ή 0,04 (=0,4 x 0,1 ΙΖΜ) ΖΜς/στρέμμα/έτος. Περίπτωση 2: Ποολίβαδο της χαμηλής ζώνης έκτασης στρεμμάτων και καλής λιβαδικής κατάστασης βόσκεται από αγελάδες για 4 μήνες. Η μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ανέρχεται στα 180 kg/στρέμμα. Το 80% της επιφάνειάς του έχει μέση κλίση μικρότερη από 10% και το 20% μεταξύ 11 και 30%. Όλες οι θέσεις του λιβαδιού απέχουν από σημεία ποτίσματος λιγότερο από 1,5 km. Να υπολογιστεί η κανονική βοσκοφόρτωσή του. Υπολογισμός συνολικής αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης: Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης (180 kg/στρέμμα) x επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης (0,40) x έκταση βοσκοτόπου (1.000 στέμματα) = Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg). Υπολογισμός απαιτήσεων αγελάδων για βοσκήσιμη ύλη: Ημερήσιες απαιτήσεις αγελάδων (10 kg βοσκήσιμης ύλης) x ημέρες βόσκησης (120) = Απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης στο τετράμηνο ανά αγελάδα (1.200 kg). Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης: Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg): Απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης στο τετράμηνο ανά αγελάδα (1.200 kg) = 60 αγελάδες. Διόρθωση ως προς την κλίση: [Έκταση με κλίση 0-10% (80%) x αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη (100%)] + [Έκταση με κλίση 11-30% (20%) x αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη (70%)] x [60 αγελάδες] = διορθωμένη βοσκοφόρτωση = [0,80 x 1] + [0,20 x 0,70] x 60 = 56 αγελάδες ή 0,06 ΖΜς (αγελάδες)/στρέμμα/4μηνο. Αρχές εφαρμογής της βοσκοφόρτωσης Ποια είναι η κανονική βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά του οικοσυστήματος; Για τη διατήρηση ενός υγιούς και παραγωγικού βοσκότοπου η βοσκοφόρτωση δε θα πρέπει να υπερβαίνει τη βοσκοϊκανότητά του. Βοσκοφόρτωση μικρότερη ή ίση της βοσκοϊκανότητας περιορίζει τη διάβρωση του εδάφους και την εισβολή ανεπιθύμητων φυτών και ενισχύει την αντοχή των φυτών σε περιόδους ξηρασίας. Επίσης, βοσκοφόρτωση μικρότερη της βοσκοϊκανότητας συχνά οδηγεί στην ανόρθωση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων. Δηλαδή η εφαρμογή της κατάλληλης βοσκοφόρτωσης είναι μια μέθοδος βελτίωσης βοσκοτόπων χωρίς κόστος, όπως άλλες μέθοδοι βελτίωσης (π.χ. λιπάνσεις, σπορές, ζιζανιοκτόνα), της οποίας οι δυνατότητες έχουν παραβλεφθεί. Η κανονική βοσκοφόρτωση μπορεί επίσης να οριστεί ως η βόσκηση που διασφαλίζει την αναπαραγωγή των φυτών και την προστασία του εδάφους από διάβρωση. Το ποσοστό βοσκήσιμης ύλης των φυτών που μπορεί να βοσκηθεί για να εξασφαλιστεί κανονική βοσκοφόρτωση εξαρτάται από την ποσότητα της βροχής και την κατανομή της στη διάρκεια του έτους, καθώς και την αντοχή στη βόσκηση των κύριων φυτών του βοσκότοπου. Ποια είναι η κανονική βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά του ζώου; Η υπερβόσκηση βραχυπρόθεσμα, ενδεχομένως, συντελεί σε αυξημένες αποδόσεις των ζώων, ωστόσο, μακροπρόθεσμα ζημιώνει τη λιβαδική και τη ζωική παραγωγή. Από ερευνητικές εργασίες προκύπτει ότι κατά την άνοιξη, που υπάρχει άφθονη πράσινη βοσκήσιμη ύλη στους βοσκότοπους, τα ζώα παράγουν εξίσου καλά τόσο όταν η βοσκοφόρτωση είναι κανονική όσο και όταν είναι υψηλότερη της κανονικής. Όμως με την πάροδο της αυξητικής περιόδου και την ωρίμαση των φυτών, τα ζώα δεν ικανοποιούν τις ανάγκες τους και χάνουν βάρος στην περίπτωση της υψηλής βοσκοφόρτωσης ενώ αντίθετα στην περίπτωση της κανονικής βοσκοφόρτωσης κερδίζουν βάρος. Η μειωμένη

6 ΕΘΙΑΓΕ 14 / 15 υπάρχει η παρανόηση ότι η αύξηση του οφέλους ανά μονάδα επιφάνειας θα επιτευχθεί με τη διατήρηση μεγάλου αριθμού ζώων (η διατήρηση μεγάλου αριθμού ζώων ενθαρρύνεται και από το καθεστώς των επιδοτήσεων). Οι κτηνοτρόφοι, που πραγματικά επιδιώκουν το κέρδος και τη βιωσιμότητα της μονάδας τους αλλά και τη συνεχή παραγωγή βοσκήσιμης ύλης από τους βοσκότοπους, με τη σωστή ενημέρωση και τις απαραίτητες πληροφορίες για τις επιπτώσεις της βοσκοφόρτωσης στη ζωική και λιβαδική παραγωγή, θα αποδεχτούν τελικά βοσκοφόρτωση ανάλογη της βοσκοϊκανότητας. Σχέση της βοσκοφόρτωσης και της παραγωγής ανά ζώο και μονάδα επιφάνειας. Το τμήμα μεταξύ των διακεκομμένων γραμμών προσδιορίζει την άριστη βοσκοφόρτωση. ζωική παραγωγή που παρατηρείται κατά τις υψηλές βοσκοφορτώσεις οφείλεται σε διάφορους λόγους. Ο σημαντικότερος από αυτούς είναι ότι το κάθε ζώο έχει λιγότερη διαθέσιμη έκταση και βοσκήσιμη ύλη, γεγονός που μειώνει την επιλεκτικότητα βοσκήσιμης ύλης και την ποιότητά της. Επίσης, στις υψηλές βοσκοφορτώσεις, τα ζώα μπορεί να μην ικανοποιούν τις ημερήσιες ανάγκες συντήρησης και ψάχνοντας για επαρκή βοσκήσιμη ύλη να αυξάνουν τις απαιτήσεις τους σε ενέργεια. Επιπλέον, στις υψηλές βοσκοφορτώσεις τα ζώα καταναλώνουν ανεπιθύμητα φυτά, τα οποία μπορούν να προξενήσουν βλάβες ή και θάνατο. Η χαμηλή βοσκοφόρτωση ευνοεί την υψηλή απόδοση των ζώων, ωστόσο, στα συστήματα ζωικής παραγωγής, η βιωσιμότητά τους δεν επιτυγχάνεται από την ατομική απόδοση των ζώων (δηλ. σωματικό βάρος ζώου) αλλά με την παραγωγή που επιτυγχάνεται στη μονάδα επιφάνειας (π.χ. κιλά κρέατος στο στρέμμα). Σε αυτή τη βάση, η αύξηση της βοσκοφόρτωσης (δηλ. του αριθμού των ζώων στη μονάδα επιφάνειας) συντελεί στη μείωση του σωματικού βάρους των ζώων. Αντίθετα, το συνολικό βάρος κρέατος ανά μονάδα επιφάνειας αυξάνει, με την αύξηση της βοσκοφόρτωσης. Βέβαια, σε πολύ υψηλές βοσκοφορτώσεις η ατομική απόδοση των ζώων μειώνεται δραστικά και η περαιτέρω αύξηση του αριθμού των ζωικών μονάδων θα μειώσει την απόδοσή τους και ανά μονάδα επιφάνειας. Η άριστη βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά της ζωικής παραγωγής είναι κατά τι υψηλότερη από το σημείο που μεγιστοποιείται η παραγωγή ανά ζώο και κατά τι χαμηλότερη από το σημείο που μεγιστοποιείται η παραγωγή ανά μονάδα επιφάνειας. Η παραπάνω ανάλυση αναδεικνύει ότι η οικονομικά άριστη βοσκοφόρτωση είναι η μέτρια και όχι η υψηλή, κάτι που επιβεβαιώνεται και από πολλές ερευνητικές εργασίες. Οι βοσκότοποι της Ελλάδας, κατά κοινή ομολογία, υπερβόσκονται (υψηλές βοσκοφορτώσεις). Αυτό συμβαίνει, γιατί Διακύμανση παραγωγής βοσκήσιμης ύλης και ρύθμιση βοσκοφόρτωσης Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον καθορισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης είναι ότι η βροχόπτωση και η διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη ποικίλλει από έτος σε έτος. Για παράδειγμα, στο βοσκότοπο της χαμηλής ζώνης των εικόνων, η βροχόπτωση κατά το 1998 ήταν 304 mm ενώ το 1999 μόνο 110 mm με αντίστοιχες επιπτώσεις στην παραγωγή βοσκήσιμης ύλης. Οι στρατηγικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης για την αντιμετώπιση των διακυμάνσεων της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης μπορεί να είναι σταθερές ή ευέλικτες. Οι σταθερές στρατηγικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης βασίζονται στο γεγονός ότι η βροχόπτωση ποικίλλει από έτος σε έτος και παρουσιάζει μια ακανόνιστη κατανομή, με αποτέλεσμα σε πολλά έτη η βροχόπτωση να είναι μικρότερη από το μέσο όρο. Για παράδειγμα, σε βοσκότοπους της μεσαίας ζώνης (605 m) και της χαμηλής ζώνης (30 m), η ετήσια βροχόπτωση στα τελευταία 26 και 33 έτη, αντίστοιχα, ήταν μικρότερη του μέσου όρου στα μισά έτη (13 και 16 έτη, αντίστοιχα), κάτι που είχε συνέπειες και στη λιβαδική παραγωγή (μικρότερη του μέσου όρου της περιοχής). Για να διατηρηθεί ο ίδιος αριθμός ζώων και να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους σε βοσκήσιμη ύλη, η βοσκοφόρτωση καθορίζεται κατά 10% μικρότερη από την υπολογισθείσα ως κανονική βοσκοφόρτωση σε ένα έτος που είναι κοντά στο μέσο όρο βροχόπτωσης. Στις ευέλικτες πρακτικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης ο αριθμός των ζώων μιας κτηνοτροφικής μονάδας προσαρμόζεται (αγορά - πώληση - διατήρηση) ανάλογα με τη διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη κάθε φορά. Είναι προφανές ότι τέτοιες ευέλικτες πρακτικές είναι δύσκολο έως αδύνατο να εφαρμοστούν στη χώρα μας. Η μείωση του αριθμού των ζώων, όμως, δεν είναι ο μόνος τρόπος για να διορθωθεί μια υπέρβαση στη βοσκοφόρτωση. Η αξιοποίηση της βοσκήσιμης ύλης όλων των θέσεων ενός βοσκότοπου με ορθολογική κατανομή των ζώων, για παράδειγμα, συντελεί στη διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού ζώων σε σύγκριση με την περίπτωση της αξιοποίησης μόνο ορισμένων θέσεών του. Η ορθολογική κατανομή των ζώων σε όλη την επιφάνεια ενός βοσκότοπου επιτυγχάνεται με τη διαίρεση της όλης έκτασης του βοσκότοπου σε μικρότερες μονάδες ή με τη δημιουργία νέων θέσεων ποτίσματος. Επίσης, η πίεση της βόσκησης μειώνεται με την αξιοποίηση του

7 βοσκότοπου από τα κατάλληλα ζώα (είδος, φυλή, ηλικία). Τα μικρής ηλικίας και μικρού σωματικού βάρους ζώα, για παράδειγμα, αξιοποιούν καλύτερα εδάφη με μεγάλη κλίση, έτσι, αν ζώα ενός έτους αντί ώριμων ζώων χρησιμοποιηθούν σε βοσκότοπους μεγάλης κλίσης, τότε η βοσκήσιμη ύλη τους θα αξιοποιείται αποτελεσματικότερα. Μικτή βόσκηση με διαφορετικά είδη ζώων, επίσης, αυξάνει την αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη αφού διαφορετικά είδη ζώων προτιμούν διαφορετικές κατηγορίες βοσκήσιμης ύλης. Μερικές φυλές ζώων αξιοποιούν καλύτερα μερικούς τύπους βλάστησης από άλλες, π.χ. οι ντόπιες φυλές αιγών αξιοποιούν καλύτερα τους πρινώνες από τις βελτιωμένες φυλές. Με άλλα λόγια, με την επιλογή των κατάλληλων ζώων επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου, η ομοιόμορφη κατανομή των ζώων σε όλες τις θέσεις του βοσκότοπου, καθώς και ομοιόμορφη χρησιμοποίηση όλων των φυτικών ειδών. Μικτή βόσκηση Οι περισσότεροι βοσκότοποι βόσκονται από ένα συνδυασμό αγροτικών και άγριων ζώων. Αυτή η μικτή βόσκηση, γνωστή και ως κοινή χρήση, έχει αποδειχτεί ότι συντελεί στην καλλίτερη αξιοποίηση της βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου. Ωστόσο, ο διαχειριστής πρέπει να έχει γνώση της συμπεριφοράς βόσκησης των διαφόρων ειδών ζώων (δηλαδή τις προτιμήσεις τους για τα διάφορα είδη φυτών και τις στρατηγικές που ακολουθούν κατά την επιλογή της δίαιτάς τους) για να πάρει τις σωστές αποφάσεις για το είδος ζώου που είναι κατάλληλο για ένα συγκεκριμένο βοσκότοπο ή για την ορθολογική αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης του. Όταν τα ζώα, που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο, επιλέγουν τελείως διαφορετικές δίαιτες, τότε λειτουργούν συμπληρωματικά και αυτό το διαχειριστικό πλεονέκτημα θα πρέπει να αξιοποιείται. Π.χ. στα θαμνολίβαδα της χώρας μας, οι αίγες προτιμούν το πουρνάρι σε μεγάλο ποσοστό ενώ τα πρόβατα τα ποώδη φυτά και ξυλώδη είδη διάφορα του πουρναριού (π.χ. φιλίκι, λαδανιά). Ένα προστιθέμενο όφελος αυτής της μικτής βόσκησης στα θαμνολίβαδα είναι Επιλογή βοσκήσιμης ύλης από τα κύρια αγροτικά ζώα (προσαρμοσμένες τιμές από τη διεθνή βιβλιογραφία). Είδος ζώου Αγρωστώδη Πλατύφυλλες πόες % στη δίαιτα ότι η έντονη βόσκηση του πουρναριού από τις αίγες συντελεί στη διατήρηση μιας ανοιχτής δομής (μικρή συγκόμωση πουρναριού και υψηλή διαπερατότητα) με υψηλή παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ποωδών φυτών που αξιοποιείται από πρόβατα. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει επικάλυψη στη δίαιτα μεταξύ των ειδών ζώων στην κοινή βόσκηση, η βοσκοϊκανότητα είναι προσθετική. Αντίθετα, αν υπάρχει επικάλυψη στη δίαιτα των ζώων τότε η κοινή παρουσία τέτοιων ειδών ζώων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της. Ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι ότι τα ζώα είναι πολύ ευέλικτα και προσαρμοστικά στην επιλογή της δίαιτάς τους. Για παράδειγμα, τα βοοειδή γενικά προτιμούν αγρωστώδη, τα οποία έχουν βρεθεί να συμμετέχουν στη δίαιτά τους σε ποσοστό 86%, ωστόσο, αν η διαθεσιμότητά τους είναι περιορισμένη στο βοσκότοπο τότε μπορεί να καταναλώσουν ξυλώδη φυτά σε υψηλό ποσοστό (74%). Αυξημένη επικάλυψη δίαιτας μεταξύ των ειδών παρατηρείται σε περιόδους που η βοσκήσιμη ύλη είναι περιορισμένη. Ωστόσο, επικάλυψη δίαιτας δε δείχνει κατ ανάγκη ότι τα ζώα ανταγωνίζονται για βοσκήσιμη ύλη. Για παράδειγμα, αν υπάρχει επάρκεια βοσκήσιμης ύλης στο βοσκότοπο για τα είδη ζώων που βόσκουν σε αυτόν δεν υπάρχει ανταγωνισμός για τη βοσκήσιμη ύλη ακόμη και αν αυτά επιλέγουν όμοιες δίαιτες. Πληροφορίες: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, Βασιλικά Θεσσαλονίκης τηλ.: (229), Ξυλώδη φυτά Βοοειδή Πρόβατα Αίγες Επιλογή βοσκήσιμης ύλης από τα κύρια αγροτικά ζώα στην Ελλάδα όταν χρησιμοποιούν τον ίδιο βοσκότοπο (προσαρμοσμένες τιμές από έρευνες του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών). Τύπος λιβαδιού Είδος ζώου Αγρωστώδη Πλατύφυλλες πόες Ξυλώδη φυτά % στη δίαιτα Βοσκόμενο πρεμνοφυές δρυοδάσος Βοοειδή Αίγες 97* 34* 3 66 Αραιό θαμνολίβαδο (30% θάμνοι 70% πόες) Πρόβατα Αίγες Πυκνό θαμνολίβαδο (60% θάμνοι 40% πόες) Πρόβατα Αίγες *Άθροισμα αγρωστωδών και πλατύφυλλων ποών.

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2014-2020

Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2014-2020 Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 20142020 Οι Θεσσαλοί αγρότες και κτηνοτρόφοι χάνουν μεγάλο μερίδιο από την εφαρμογή της Νέας ΚΑΠ, αγγίζοντας την μείωση του 40 % από το 2013 ως το 2019. Πλήττονται τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ" ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκές και Βοσκότοποι

Βοσκές και Βοσκότοποι Βοσκές και Βοσκότοποι Vasilios P. Papanastasis Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ; 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΛΙΒΑΔΙΚΑ ΤΟΠΙΑ; 2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΙΑΚΗ ΛΕΚΑΝΗ 3

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ www.gge.gov.gr ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ - ΥΓΡΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΞΗΡΑΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗ: Ι. Ελευθεριάδης, Δασολόγος ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΑΖΑΣ www.cres.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΣΤΕΙΡΕΥΤΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙ ΑΣΤΕΙΡΕΥΤΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙ ΑΣΤΕΙΡΕΥΤΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Δρ Αλέξανδρος Στεφανάκης, κτηνίατρος, Πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ, Παραρτ. Κρήτης. Εισαγωγή. Ο πρωτογενής τομέας είναι ο τομέας που

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Α Ρ ΙΣΤΟΤ ΕΛ ΕΙΟ ΠΑΝ ΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ ΕΣ ΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙ ΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα... Επενδυτικός Οδηγός Μονάδας Εκτροφής Αιγοπροβάτων - Αξιοποιήστε την πλούσια Ελληνική Γή. - Παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας - Εκσυγχρονισμός των παραδοσιακών μεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014 Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες Φυσικά από την Υβρίδια Ηλίανθου ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Η απόδοση του γενετικού υλικού της RAGT στον ηλίανθο Η RAGT παρέχει στην αγορά μια σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Folder for stakeholders and general public

Folder for stakeholders and general public Folder for stakeholders and general public Cascade_Brochure_Basis.indd 1 23-01-14 15:51 Το Έργο CASCADE Εισαγωγή Το περιβάλλον μας είναι αποτέλεσμα συνδυασμού πολλών παραγόντων: του κλίματος, της γεωλογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ:

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ: ΑΔΑ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ:ΕΝΙΑΙΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Αθήνα, 01 /02/2011 & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.:8389 ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΡΟΣ: Ως Πίνακα Διανομής ΚΟΙΝ: Ως Πίνακα Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: «Οδηγίες εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΠ μετά το 2015 Πυλώνας Ι: Άμεσες ενισχύσεις

Η ΚΑΠ μετά το 2015 Πυλώνας Ι: Άμεσες ενισχύσεις Η ΚΑΠ μετά το 2015 Πυλώνας Ι: Άμεσες ενισχύσεις Δ/νση Αγροτικής Πολιτικής Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων 1 Νέα αρχιτεκτονική άμεσων ενισχύσεων Πολλαπλή Συμμόρφωση Συνδεδεμένες ενισχύσεις 8% Δικαιούχοι

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ 1 Η ανάγκη της πολιτικής Οι πολίτες επιθυμούν Ασφαλή, υγιεινή επιλογή τροφής σε ανεκτές και διαφανείς τιμές, Επάρκεια τροφίμων Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Κ. Βούλγαρης και Ν. Θεοδωρίδης Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου, Γ. Μαύρου 2, 851 00 Ρόδος Περίληψη Στο νομό Δωδεκανήσου έχει δημιουργηθεί ένα τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris Medik.) Κουκί (Vicia faba L.) Λαθούρι (φάβα) (Lathyrous sp.) Ποτιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΩΣΗ ΦΥΛΗΣ ΧΟΛΣΤΑΙΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Γεωτεχνική Υπηρεσία και Υπηρεσία Πληροφορικών Συστημάτων ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα οικονομική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Το σύστημα περιποίησης του γκαζόν Ο χλοοτάπητας το "πράσινο σαλόνι"! Το μυστικό......κρύβεται σε ένα σύστημα περιποίησης γκαζόν που καλύπτει τις

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ Τσαπάρης Δημήτρης (δρ. Βιολόγος), Ηλιόπουλος Γιώργος (δρ. Βιολόγος), 2013 Η Οίτη και οι γειτονικοί ορεινοί όγκοι των Βαρδουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων Ελλιπή δεδομένα Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 75 ατόμων Εδώ έχουμε δ 75,0 75 5 Ηλικία Συχνότητες f 5-4 70 5-34 50 35-44 30 45-54 465 55-64 335 Δεν δήλωσαν 5 Σύνολο 75 Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων 26-27 Απριλίου 2007 Λίµνη Πλαστήρα Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡ ΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟ ΟΣΕΙΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εξέταση Περιόδου Σεπτεμβρίου 2008 στο Μάθημα Στατιστική Α ΣΕΙΡΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 29.9.2008

Γραπτή Εξέταση Περιόδου Σεπτεμβρίου 2008 στο Μάθημα Στατιστική Α ΣΕΙΡΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 29.9.2008 Γραπτή Εξέταση Περιόδου Σεπτεμβρίου 8 στο Μάθημα Στατιστική Α ΣΕΙΡΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 9.9.8. [] Μια βιομηχανία τροφίμων προμηθεύεται νωπά κοτόπουλα από τρεις διαφορετικούς παραγωγούς Α, Β, Γ. Το % των κοτόπουλων

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE. 1. Αφαιρούμε την βλάστηση και την απομακρύνουμε ώστε το έδαφος να είναι συμπαγές και να μη δημιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 ΔΜ 2-2 Γ` ΣΔΠ Σελ. 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ επε. (GR-BIO-02) Π Ρ Ο Δ Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑΣ Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 «Φυσιολογική» επε Εθνικής Αντίστασης 66, Αλεξάνδρεια 59300,,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Κλιµατική αλλαγή και ζωική παραγωγή Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Ο 20ος αιώνας, που χαρακτηρίζεται από την άκρατη

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ επε. (GR-BIO-02) Π Ρ Ο Δ Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑΣ Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 «Φυσιολογική» επε Εθνικής Αντίστασης 66, Αλεξάνδρεια 59300,, e-mail: info@physiologike.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ»* '* mwm WM'ti «βρηκ?' 1 ύ>, - 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti P p'!^j^ β ^ Η Basllli Μ V "r." i η,% ΨΈΒΜ, ν; mt:;" IV' ' -» g g j Μ

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία Ιδιότητες και αποτελέσματα UTEC 46 = Ο ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΓΙΑ ΥΨΗΛΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ Η Ουρία είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα αζωτούχα λιπάσματα, συνδυάζοντας τις υψηλές λιπαντικές μονάδες και την ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

COSMOCERT A.E. Καμπούρογλου Δ. 25 ΤΚ 115 25 Αθήνα T +30 210-6712855 F +30 210-6712755 E info@cosmocert.gr W http://cosmocert.gr/

COSMOCERT A.E. Καμπούρογλου Δ. 25 ΤΚ 115 25 Αθήνα T +30 210-6712855 F +30 210-6712755 E info@cosmocert.gr W http://cosmocert.gr/ Σε συνδυασμό με αυτόν τον Πρακτικό Οδηγό θα πρέπει να έχετε διαβάσει και: 1. Τις Προδιαγραφές των Καν. (ΕΚ) 834/2007 και Καν. (ΕΚ) 889/2008 2. Τον Ειδικό Κανονισμό Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων Καταγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value)

Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value) Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value) Σύμφωνα με αυτή την τεχνική θα πρέπει να επιλέγουμε επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν Καθαρή Παρούσα Αξία μεγαλύτερη του μηδενός. Συγκεκριμένα δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-07-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 07 Καθαρισµός Χώρων Πρασίνου 00 -

ΠΕΤΕΠ 10-06-07-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 07 Καθαρισµός Χώρων Πρασίνου 00 - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-07-00 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 07 Καθαρισµός Χώρων Πρασίνου 00 - Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006 Το έργο της

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ακριβείας: το μελλοντικό σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων

Γεωργία Ακριβείας: το μελλοντικό σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων Γεωργία Ακριβείας: το μελλοντικό σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων Πρόγραμμα HYDROSENSE Μια ερευνητική προσπάθεια στον ελληνικό χώρο Δρ Ελευθέριος Ευαγγέλου, Εδαφολόγος Δρ Χρίστος Τσαντήλας, Τακτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή Η Κανονική Κατανομή H κανονική κατανομή (ormal dstrbuto) θεωρείται η σπουδαιότερη κατανομή της Θεωρίας Πιθανοτήτων και της Στατιστικής. Οι λόγοι που εξηγούν την εξέχουσα θέση της, είναι βασικά δύο: ) Πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

Ύπαιθρο (διαθέσιμοι χώροι εκ περιτροπής ανά κεφαλή) αριθ. ζώων ανά m 2. (καθαρό εμβαδό διαθέσιμο για τα ζώα) εκατοστά

Ύπαιθρο (διαθέσιμοι χώροι εκ περιτροπής ανά κεφαλή) αριθ. ζώων ανά m 2. (καθαρό εμβαδό διαθέσιμο για τα ζώα) εκατοστά ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Εκτροφή πτηνών Α. Προέλευση των πτηνών 1. Καταγωγή των πτηνών βιολογικής εκτροφής: Πρέπει να επιλέγονται φυλές πτηνών λαμβάνοντας υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η σχέση και αλληλεξάρτηση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος είναι άµεση και δυναµική. Η γεωργία βασίζεται στη διαθεσιµότητα και παραγωγική ικανότητα των φυσικών πόρων,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Όγδοο. Οι αλληλεπιδράσεις φυτών - ζώων και η διαχείριση των λιβαδιών. 8.1. Γενικά

Κεφάλαιο Όγδοο. Οι αλληλεπιδράσεις φυτών - ζώων και η διαχείριση των λιβαδιών. 8.1. Γενικά Κεφάλαιο Όγδοο Οι αλληλεπιδράσεις φυτών - ζώων και η διαχείριση των λιβαδιών 8.1. Γενικά Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούμε με τις αλληλεπιδράσεις, όπως αυτές διαπιστώνονται ανάμεσα τα αγροτικά ζώα και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Next. Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες. Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152

Next. Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες. Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152 Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152 Next - Πάνελ για ξύλινες πόρτες εισόδου Next Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες Γιατί επιλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα