Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής"

Transcript

1 Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Δρ Θωμάς Γ. Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Η ορθολογική διαχείριση των βοσκοτόπων επιτυγχάνεται με διάφορα μέσα και τεχνικές που στηρίζονται σε επιστημονικές αρχές που εδράζονται σε ερευνητικά αποτελέσματα και διαχειριστικές εμπειρίες. Η βοσκοφόρτωση (ο αριθμός των ζώων που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο) είναι ίσως το σημαντικότερο διαχειριστικό μέσο γιατί έχει το μεγαλύτερο αντίκτυπο στο βοσκότοπο και στην απόδοση των ζώων. Η βοσκοφόρτωση επηρεάζει άμεσα την παραγωγή και την ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης, τη βοτανική σύνθεση του βοσκότοπου, τη φυσιολογία των φυτών, την παραγωγικότητα των ζώων και την αποδοτικότητα της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης. Ωστόσο, παρά τη σπουδαιότητά της, πολλές φορές παραβλέπεται κατά την άσκηση της βόσκησης και τούτο γιατί ο υπολογισμός της κανονικής βοσκοφόρτωσης είναι μια σύνθετη εργασία που απαιτεί ειδικές γνώσεις οικολογίας και φυσιολογίας των φυτών και συμπεριφοράς βόσκησης των ζώων. Βοσκοϊκανότητα και βοσκοφόρτωση Κατά τη διαχείριση των βοσκοτόπων προσδιορίζονται διάφορες παράμετροι, όπως η βοσκοϊκανότητα (carrying ή grazing capacity), η βοσκοφόρτωση (stocking rate) και η πυκνότητα βόσκησης (stocking density), των οποίων η έννοια πολλές φορές συγχέεται. Βοσκοϊκανότητα είναι ο αριθμός των ζώων που μπορούν να βοσκήσουν και να αποδώσουν το μέγιστο δυνατό σ ένα βοσκότοπο μακροπρόθεσμα ( 30 έτη), χωρίς αυτός να ζημιωθεί. Βοσκοφόρτωση είναι ο αριθμός των ζώων που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. 1 μήνα ή 1 έτος). Η βοσκοϊκανότητα καθορίζεται από φυσικούς παράγοντες (π.χ. έδαφος και κλίμα) ενώ η βοσκοφόρτωση εφαρμόζεται από ανθρώπους, διαμέσου της διαχείρισης των αγροτικών και άγριων ζώων. Δηλαδή, η βοσκοφόρτωση μπορεί να διαφέρει από έτος σε έτος εξαιτίας της διακύμανσης της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης ενώ η βοσκοϊκανότητα γενικά θεωρείται ότι είναι ο μέσος αριθμός ζώων που ένας βοσκότοπος μπορεί να συντηρήσει στη διάρκεια του χρόνου. Η βοσκοφόρτωση που διασφαλίζει την αειφορία ενός βοσκότοπου μακροπρόθεσμα συμπίπτει με τη βοσκοϊκανότητά του. Διαμέσου της διαχείρισης μπορεί να αυξηθεί η βοσκοϊκανότητα και η βοσκοφόρτωση, π.χ. με σπορά ή φύτευση βελτιωμένων λιβαδικών φυτών ή με λίπανση αυξάνεται η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης και κατά συνέπεια και οι δύο αυτές παράμετροι. Πυκνότητα βόσκησης είναι ο αριθμός των ζώων σε ένα τμήμα του βοσκότοπου σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Για παράδειγμα, ένας βοσκότοπος συνολικής έκτασης 160 στρεμμάτων βόσκεται από 30 αγελάδες για 4 μήνες και είναι διαιρεμένος σε τμήματα, τα οποία βόσκονται εκ περιτροπής. Η βοσκοφόρτωσή του για τους 4 μήνες είναι 0,75 αγελάδες/στρέμμα (30 x 4 : 160). Ένα τμήμα του βοσκότοπου, 20 στρεμμάτων, που βόσκεται από τις 30 αγελάδες σε μια δεδομένη χρονική στιγμή έχει πυκνότητα βόσκησης 1,5 αγελάδες/στρέμμα (30: 20), ωστόσο, η βοσκοφόρτωση του βοσκότοπου παραμένει 0,75 αγελάδες/στρέμμα. Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης Ορθολογική διαχείριση ενός βοσκότοπου σημαίνει εξισορρόπηση της ζωικής και λιβαδικής παραγωγής μακροπρόθεσμα και όχι μεγιστοποίηση μεμονωμένα της μιας ή της άλλης παραγωγής. Αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό με την κανονική βοσκοφόρτωση. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη βοσκοφόρτωση είναι η διαθέσιμη έκταση για βόσκηση, το ύψος βροχής, τα λιβαδικά είδη και η παραγωγικότητά τους, η τοπογραφία, η κατανομή των θέσεων ποτίσματος, το είδος ζώου και η ηλικία και το φυσιολογικό στάδιό τους. Για τον υπολογισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης θα πρέπει να προσδιοριστούν η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από το είδος του ζώου που βόσκει σε ένα βοσκότοπο, η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που παράγεται στο βοσκότοπο στη διάρκεια του έτους και η ποσότητα αυτής που είναι διαθέσιμη για βόσκηση καθώς και η διάρκεια βόσκησης.

2 ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Απαιτήσεις ζώων για βοσκήσιμη ύλη Η βάση υπολογισμού των απαιτήσεων των ζώων σε βοσκήσιμη ύλη είναι η ζωική μονάδα (ΖΜ), η οποία ορίζεται ως η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που χρειάζεται για να καλύψει τις ανάγκες μιας ώριμης αγελάδας 450 kg με το μοσχάρι της (μέχρι 6 μηνών). Οι ημερήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης (εκφρασμένες σε ξηρή ουσία) μιας ΖΜ ανέρχονται περίπου στα 2,5% του σωματικού βάρους της, δηλαδή 12 kg βοσκήσιμης ύλης. Η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από μία ΖΜ για ένα μήνα ονομάζεται Μηνιαία Ζωική Μονάδα (ΜΖΜ) και ισούται με 360 kg βοσκήσιμης ύλης. Η βοσκοφόρτωση εκφράζεται ως: ΜΖΜ/στρέμμα ή στρέμματα/μζμ. Οι όροι ΖΜ και ΜΖΜ χρησιμοποιούνται διεθνώς στη διαχείριση των βοσκοτόπων, ωστόσο υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς την ποσότητα που η κάθε μια εκφράζει. Για παράδειγμα, στη χώρα μας, επικράτησε η ΜΖΜ να ισούται με 300 kg ξηρής ουσίας βοσκήσιμης ύλης, που αντιστοιχεί σε αγελάδα σωματικού βάρους 400 kg. Το σωματικό βάρος των ζώων ποικίλλει και οι απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης είναι ανάλογες αυτού. Επίσης, διαφορετικά είδη ζώων έχουν διαφορετικές απαιτήσεις που εξαρτώνται από το σωματικό βάρος και την ηλικία. Τα διάφορα είδη ζώων εκφράζονται εύκολα σε ζωικές μονάδες με τη βοήθεια συντελεστών αναγωγής. Στο σχετικό πίνακα παρουσιάζονται οι ισοδύναμες ζωικές μονάδες για διάφορα είδη ζώων της χώρας μας, λαμβάνοντας υπόψη τις μέσες τιμές των σωματικών βαρών τους. Η κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης υπολογίζεται σε ξηρή ουσία, επειδή η περιεκτικότητα των φυτών σε υγρασία ποικίλλει (20-80%) με την εποχή και το είδος φυτού. Οι καταναλώσεις βοσκήσιμης ύλης που παρουσιάζονται στον πίνακα είναι εκτιμώμενες μέσες τιμές που ποικίλλουν ανάλογα με την εποχή, τις συνθήκες περιβάλλοντος και τα χαρακτηριστικά των ζώων. Για παράδειγμα, η ημερήσια κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης εκτιμάται στο 2,5% του σωματικού βάρους των μηρυκαστικών αλλά αυτή μπορεί να φτάσει και στο 3,5% την περίοδο της άνοιξης (άφθονη Ισοδύναμες ζωικές μονάδες (ΙΖΜ) και μέση κατανάλωση βοσκήσιμης ύλης για διάφορα είδη ζώων. Είδος ζώου Ισοδύναμα Ζωικών Μονάδων πράσινη βοσκήσιμη ύλη υψηλής ποιότητας) ή στο 1,5% στην ξηρή περίοδο του καλοκαιριού. Γι' αυτό ως μέση ετήσια κατανάλωση λαμβάνεται το 2,5% του σωματικού βάρους για τον υπολογισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης. Επίσης, τα μη μηρυκαστικά χορτοφάγα ζώα, όπως άλογα και λαγοί, καταναλώνουν περισσότερη βοσκήσιμη ύλη από τα μηρυκαστικά, περίπου 3% του σωματικού βάρους τους την ημέρα. Για τον υπολογισμό των απαιτήσεων των ζώων σε βοσκήσιμη ύλη θα πρέπει να είναι γνωστό το μέσο βάρος του κοπαδιού ή της αγέλης ζώων και η διάρκεια βόσκησης του βοσκότοπου. Για παράδειγμα, αν το μέσο βάρος προβατίνας ενός κοπαδιού προβάτων είναι 50 kg τότε η ημερήσια ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται για κάθε προβατίνα ανέρχεται στα 1,3 kg (=50 kg x 2,5%). Επομένως, σε μηνιαία βάση χρειάζονται 39 kg βοσκήσιμης ύλης και αν η διάρκεια βόσκησης είναι 4 μήνες, τότε για κάθε προβατίνα χρειάζονται 156 kg βοσκήσιμης ύλης. Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης Ημερήσια Κατανάλωση (kg ξηρής ουσίας) Αγελάδα με μοσχάρι (ΖΜ) 1,00 10,0 Αγελάδα (ξηρή περίοδο) 0,90 9,0 Ταύρος 1,30 13,0 Πρόβατο 0,13 1,3 Αίγα 0,10 1,0 Άλογο 1,45 14,5 Κόκκινο ελάφι 0,75 7,5 Πλατώνι 0,13 1,3 Ζαρκάδι 0,08 0,8 Αγριόγιδο 0,08 0,8 Η ΜΖΜ ζώων ηλικίας ενός έτους του κάθε είδους είναι περίπου 60% των αντίστοιχων ενηλίκων Το επόμενο βήμα για τον υπολογισμό της βοσκοφόρτωσης είναι ο προσδιορισμός της ποσότητας της βοσκήσιμης ύλης του βοσκότοπου που είναι διαθέσιμη για βόσκηση. Το κλίμα (θερμοκρασία και βροχόπτωση), η γονιμότητα και η σύσταση του εδάφους, καθώς και η διαχείριση της βλάστησης επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου. Για τη μέτρηση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, εκ των οποίων η πλέον αξιόπιστη είναι η πραγματική μέτρηση της ποσότητας της βοσκήσιμης ύλης (κιλά ανά μονάδα επιφάνειας). Με τη μέθοδο αυτή, η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης προσδιορίζεται εύκολα με την κοπή και ζύγιση αντιπροσωπευτικών δειγμάτων βοσκήσιμης ύλης σε μικρές επιφάνειες γνωστού εμβαδού και αναγωγή για όλη την επιφάνεια του βοσκότοπου. Τα υλικά που χρειάζονται είναι ένα πλαίσιο, ψαλίδια κοπής χόρτου ή κλαδιών, χάρτινες σακούλες και μία ζυγαριά. Συνήθως, στα ποολίβαδα

3 χρησιμοποιείται τετράγωνο πλαίσιο 0,25 m 2 ενώ στα θαμνολίβαδα 1 m 2. Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι: πότε πρέπει να μετρηθεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης; Η βοσκοφόρτωση στηρίζεται στη συνολική ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που υπάρχει στο τέλος της αυξητικής περιόδου σε συνθήκες μη βόσκησης. Βέβαια, στο τέλος της αυξητικής περιόδου, η υπάρχουσα βοσκήσιμη ύλη δεν είναι ακριβώς η συνολική γιατί ένα μέρος της παραχθείσας βοσκήσιμης ύλης έχει εν τω μεταξύ αποσυντεθεί ή καταναλωθεί από έντομα. Σύμφωνα με ερευνητικές εργασίες η πραγματική συνολική βοσκήσιμη ύλη αγγίζει και το διπλάσιο αυτής που μετριέται στο τέλος της αυξητικής περιόδου. Η μέτρηση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε περισσότερες περιόδους διαμέσου της αυξητικής περιόδου είναι χρήσιμη αλλά πολύ κοπιαστική και δαπανηρή. Γι' αυτό καθιερώθηκε στον υπολογισμό της βοσκοφόρτωσης, να λαμβάνεται υπόψη η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης στο τέλος της αυξητικής περιόδου, η οποία, ωστόσο διαφέρει ανάλογα με την υψομετρική ζώνη στην οποία βρίσκεται ο βοσκότοπος (π.χ. χαμηλή ζώνη: Μάιος, μεσαία ζώνη: Ιούνιος). Μηνιαία παραγωγή βοσκήσιμης ύλης σε ποολόβαδο της χαμηλής ζώνης στην Κεντρική Ελλάδα για τρία συνεχόμενα έτη (Πηγή: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών). Το δεύτερο ερώτημα που τίθεται είναι: πώς θα διασφαλιστούν οι συνθήκες μη βόσκησης; Για να διασφαλιστούν συνθήκες μη βόσκησης εντός ενός βοσκόμενου βοσκότοπου θα πρέπει να τοποθετηθούν ειδικοί συρμάτινοι κλωβοί, 1 m 2 ή 2 m 2 ή μεγαλύτεροι, που προστατεύουν την περικλειόμενη επιφάνεια από τη βόσκηση. Το τρίτο ερώτημα που τίθεται είναι: πόσοι κλωβοί θα τοποθετηθούν και πόσα αντιπροσωπευτικά δείγματα χρειάζεται να παρθούν; Η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ποικίλλει μεταξύ βοσκοτόπων και για τον ίδιο βοσκότοπο από εποχή σε εποχή, από έτος σε έτος και από θέση σε θέση, για το λόγο αυτό θα πρέπει η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης που θα Μέση ετήσια παραγωγή βοσκήσιμης ύλης σε ποολόβαδο της χαμηλής ζώνης στην Κεντρική Ελλάδα για επτά συνεχόμενα έτη. Το 1999 και το 2003 η παραγωγή ήταν εξαιρετικά μικτότερη της μέσης παραγωγής του βοσκότοπου και μόνο το 1998 ήταν μεγαλύτερη αυτής (Πηγή: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών). προσδιοριστεί να είναι αντιπροσωπευτική. Οι μετρήσεις της παραγωγής θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις θέσεις του βοσκότοπου που έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και διαφοροποιούνται μεταξύ τους. Συνήθως, τέτοιες θέσεις είναι οι οικολογικές θέσεις ή τύποι οικοτόπων που διαφέρουν στον τύπο εδάφους, στη βλάστηση και στην παραγωγικότητα. Αφού αναγνωρισθούν αυτές οι θέσεις, τοποθετούνται οι κλωβοί εντός των οποίων θα γίνονται οι δειγματοληψίες βλάστησης με τη βοήθεια του πλαισίου, που αναφέρθηκε παραπάνω, για να υπολογιστεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης στη μονάδα επιφάνειας. Σε κάθε θέση γίνονται τουλάχιστον τέσσερις δειγματοληψίες (όσο περισσότερα δείγματα παίρνονται τόσο και μεγαλύτερη αξιοπιστία εξασφαλίζεται), που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν και οι αντίστοιχοι κλωβοί. Οι κλωβοί θα πρέπει να μετακινούνται σε άλλες θέσεις κάθε έτος κατά το χειμώνα. Μετρήσεις σε περισσότερα του ενός έτη προσεγγίζουν τη μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου, διαφορετικά θα πρέπει να προβλεφθούν οι διακυμάνσεις της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης λαμβάνοντας υπόψη εδαφολογικά και κλιματολογικά δεδομένα της περιοχής. Επίσης, κατά τις δειγματοληψίες θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο η βλάστηση που πιθανόν θα καταναλωθεί από τα ζώα. Με άλλα λόγια, η βοσκοφόρτωση δε θα πρέπει να βασιστεί σε φυτά που δε θα καταναλωθούν από τα ζώα. Οι μετρήσεις της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε κάθε θέση πολλαπλασιάζεται με την έκταση της κάθε θέσης του βοσκότοπου για να υπολογιστεί η συνολική ποσότητα της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης του βοσκότοπου. Περιγραφή πραγματικής μέτρησης της ποσότητας βοσκήσιμης ύλης. Οι εργασίες που θα πρέπει να γίνουν κατά τη μέθοδο αυτή είναι: 1) Προσδιορισμός του μέσου βάρους των χάρτινων σακουλών που θα χρησιμοποιηθούν (προϋποθέτει ότι οι σακούλες είναι ίδιου μεγέθους και μορφής). 2) Στις διακριτές θέσεις του βοσκότοπου που αναφέρθηκαν παραπάνω παίρνονται τυχαία μικρές επιφάνειες με τη

4 ΕΘΙΑΓΕ 12 / 13 βοήθεια πλαισίου, εντός των κλωβών. Όλη η βοσκήσιμη ύλη εντός του πλαισίου κόβεται με τη βοήθεια ψαλιδιού, στη συνέχεια απομακρύνονται ζιζάνια, χώμα, ρίζες και το ακατάλληλο για βόσκηση υλικό και το υπόλοιπο τοποθετείται στη σακούλα. 3) Ζύγιση των σακουλών που περιέχουν τη συλλεγόμενη βοσκήσιμη ύλη και αφαίρεση του βάρους της άδειας σακούλας για προσδιορισμό του πραγματικού βάρους της βοσκήσιμης ύλης. Υπολογισμός της μέσης περιεχόμενης υγρασίας στα δείγματα βοσκήσιμης ύλης μετά από ξήρανσή τους σε φούρνο στους 60 o C για 48 ώρες και έκφραση της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε ξηρή ουσία. 4) Υπολογισμός της μέσης παραγωγής του βοσκότοπου με αναγωγή της παραγωγής των μικρών επιφανειών στη μονάδα επιφάνειας. Αν μετρηθεί η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης και σε βοσκημένες επιφάνειες κοντά στους κλωβούς, ταυτόχρονα υπολογίζεται και το ποσοστό χρησιμοποίησης του βοσκότοπου. Ποσοστό χρησιμοποίησης των κύριων φυτών διαφόρων λιβαδικών τύπων. Υψομετρική ζώνη και λιβαδικοί τύποι Ετήσια βροχόπτωση (mm)* Χρήση των κύριων φυτών (%) Χαμηλή ζώνη (0 600 μ.) Ποολίβαδα Φρυγανολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο Μεσαία ζώνη ( μ.) Ποολίβαδα Φρυγανολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο Υψηλή ζώνη (>800 μ.) Ποολίβαδα Θαμνολίβαδα Δάση με θαμνώδη υποόροφο Δάση με ποώδη υποόροφο *Η διακύμανση της βροχόπτωσης της κάθε ζώνης υπολογίστηκε από μετεωρολογικούς σταθμούς της ΕΜΥ και του ΙΔΕ που είναι διάσπαρτοι στη χώρα. Ποσοστό χρησιμοποίησης της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης. Η συνολική παραγωγή βοσκήσιμης ύλης που θα προσδιοριστεί για το βοσκότοπο δε θα πρέπει να θεωρείται όλη ως βοσκήσιμη. Ένα μέρος αυτής θα πρέπει να παραμείνει στο βοσκότοπο για να διασφαλιστεί η συνέχεια της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης. Τα φυτά έχουν μια συγκεκριμένη αντοχή στη βόσκηση αλλά αν ξεπεραστεί το κρίσιμο σημείο αντοχής τους τότε αυτά χάνουν την ευρωστία τους, παράγουν ελάχιστα και σταδιακά νεκρώνονται. Το κανονικό ποσοστό χρησιμοποίησης είναι το μέγιστο σημείο απόληψης της βοσκήσιμης ύλης που δε θα οδηγήσει σε υποβάθμιση το βοσκότοπο ή την απόδοση των ζώων. Αφήνοντας επαρκή φυλλική επιφάνεια δίνεται η δυνατότητα στα φυτά να ανακάμψουν από τη βόσκηση και ο βοσκότοπος να διατηρήσει την επιθυμητή παραγωγικότητα και σύνθεσή του. Γενικά, γίνεται αποδεκτό ότι το επιτρεπόμενο ποσοστό βόσκησης είναι περίπου το μισό της υπέργειας ετήσιας βιομάζας των φυτών. Για ορισμένα ανθεκτικά ξυλώδη φυτά, όπως για παράδειγμα το πουρνάρι, το επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης μπορεί να φθάσει και το 75%. Η επιτρεπόμενη ποσότητα βοσκήσιμης ύλης για βόσκηση ισούται με τη συνολική βοσκήσιμη ύλη πολλαπλασιαζόμενη με το επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης. Για την εκτίμηση των ποσοστών χρησιμοποίησης του σχετικού πίνακα ελήφθησαν υπόψη η αντοχή των φυτών στη βόσκηση, η ετήσια βροχόπτωση στις διάφορες ζώνες και η σημερινή λιβαδική κατάσταση των βοσκοτόπων που κυμαίνεται από κακή έως μέτρια. Η βοσκοϊκανότητα ενός βοσκότοπου εκφράζεται σε μηνιαίες ζωικές μονάδες (ΜΖΜς), δηλαδή η ποσότητα βοσκήσιμης ύλης που απαιτείται από μία ΖΜ για ένα μήνα. Για παράδειγμα, στο ποολίβαδο της χαμηλής ζώνης που η παραγωγή βοσκήσιμης ύλης του παρουσιάζεται στις εικόνες, το οποίο έχει έκταση στρέμματα και μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης 179 kg/στρέμμα, η επιτρεπόμενη για βόσκηση βοσκήσιμη ύλη είναι kg (=1.000 x 179 x 40%) και η βοσκοϊκανότητά του 238 ΜΖΜς (= kg βοσκήσιμης ύλης : 300 kg, οι απαιτήσεις της ΖΜς) ή πρόβατα (=238 : 0,13, ισοδύναμο ΖΜ). Τελικός διακανονισμός αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης. Στο ποσοστό χρησιμοποίησης που αναφέρθηκε παραπάνω για τον υπολογισμό της επιτρεπόμενης για βόσκηση βοσκήσιμης ύλης θα πρέπει ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες να συνυπολογισθεί και η πιθανή κατανάλωση από άγρια ζώα ή έντομα, καθώς και οι απώλειες εξαιτίας του ποδοπατήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό το ποσοστό αγγίζει το 25% της συνολικής βοσκήσιμης ύλης. Κανονικά η ποσότητα κατανάλωσης από μη αγροτικά ζώα θα πρέπει να υπολογιστεί εφόσον είναι γνωστός ο αριθμός τους, διαφορετικά θα πρέπει να εκτιμηθεί. Επίσης, η βοσκήσιμη ύλη των διαφόρων θέσεων ενός βοσκότοπου δεν αξιοποιείται ομοιόμορφα από τα βόσκοντα ζώα και αυτό είναι σε στενή εξάρτηση από την απόστασή τους από τις θέσεις ποτίσματος και τα τοπογραφικά χαρακτηριστικά τους. Θέσεις του βοσκότοπου, που απέχουν περισσότερο από 3 km από σημεία ποτίσματος, συνήθως υποβόσκονται. Το ποσοστό χρησιμοποίησης της βοσκήσιμης ύλης θέσεων που απέχουν 1,5 με 3 km από θέσεις ποτίσματος κυμαίνεται από 30 έως 70 %, ανάλογα με το είδος ζώου, την εποχή βόσκησης και την τοπογραφία. Μεγάλες κλίσεις, επίσης, συντελούν στη μείωση της αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης. Για παράδειγμα, για θέσεις του βοσκότοπου με κλίση μεγαλύτερη από 60%, η βοσκήσιμη ύλη τους θα πρέπει να θεωρείται ως μη αξιοποιήσιμη στο σύνολό της για βοοειδή. Για θέσεις με κλίση 31-60% η βοσκήσιμη ύλη αξιοποιείται κατά 40% από βοοειδή ενώ για θέσεις με κλίση 11-30%

5 κατά 70%. Για θέσεις με κλίση κάτω από 10% η βοσκήσιμη ύλη αξιοποιείται πλήρως. Για τους λόγους αυτούς, θα πρέπει η βοσκοφόρτωση να προσαρμοστεί ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βοσκότοπου. Διάρκεια βόσκησης Αφού έχει υπολογιστεί η βοσκοϊκανότητα ενός βοσκότοπου, στη συνέχεια λαμβάνοντας υπόψη την ενδεδειγμένη διάρκεια βόσκησης αυτού του βοσκότοπου υπολογίζεται η βοσκοφόρτωσή του. Για παράδειγμα, η βοσκοφόρτωση για το βοσκότοπο που αναφέρθηκε ως παράδειγμα στις εικόνες και για διάρκεια βόσκησης 4 μηνών (Μάρτιος Ιούνιος) είναι 458 πρόβατα (=1.831 : 4) ή 0,46 πρόβατα/στρέμμα (=458 : 1.000) ή 2,2 στρέμματα/πρόβατο (=1.000 : 458). Παραδείγματα υπολογισμού βοσκοφόρτωσης Περίπτωση 1: Θαμνολίβαδο (κυρίαρχο είδος το πουρνάρι) της μεσαίας ζώνης έκτασης στρεμμάτων και καλής λιβαδικής κατάστασης βόσκεται από αίγες όλο το έτος. Η μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ανέρχεται στα 200 kg/ στρέμμα. Η μέση κλίση του είναι 30% και η βοσκήσιμη ύλη όλων των θέσεων του αξιοποιείται πλήρως από τις αίγες. Όλες οι θέσεις του λιβαδιού απέχουν από σημεία ποτίσματος λιγότερο από 1,5 km. Να υπολογιστεί η κανονική βοσκοφόρτωσή του. Υπολογισμός συνολικής αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης: Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης (200 kg/στρέμμα) x επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης (0,75) x έκταση βοσκοτόπου (1.000 στέμματα) = Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg). Υπολογισμός απαιτήσεων αιγών για βοσκήσιμη ύλη: Ημερήσιες απαιτήσεις αιγών (1 kg βοσκήσιμης ύλης) x ημέρες βόσκησης (365) = Ετήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης ανά αίγα (365 kg). Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης: Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg): Ετήσιες απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης ανά αίγα (365 kg) = 411 αίγες ή 0,4 αίγες/ στρέμμα/έτος ή 0,04 (=0,4 x 0,1 ΙΖΜ) ΖΜς/στρέμμα/έτος. Περίπτωση 2: Ποολίβαδο της χαμηλής ζώνης έκτασης στρεμμάτων και καλής λιβαδικής κατάστασης βόσκεται από αγελάδες για 4 μήνες. Η μέση παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ανέρχεται στα 180 kg/στρέμμα. Το 80% της επιφάνειάς του έχει μέση κλίση μικρότερη από 10% και το 20% μεταξύ 11 και 30%. Όλες οι θέσεις του λιβαδιού απέχουν από σημεία ποτίσματος λιγότερο από 1,5 km. Να υπολογιστεί η κανονική βοσκοφόρτωσή του. Υπολογισμός συνολικής αξιοποιήσιμης βοσκήσιμης ύλης: Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης (180 kg/στρέμμα) x επιτρεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης (0,40) x έκταση βοσκοτόπου (1.000 στέμματα) = Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg). Υπολογισμός απαιτήσεων αγελάδων για βοσκήσιμη ύλη: Ημερήσιες απαιτήσεις αγελάδων (10 kg βοσκήσιμης ύλης) x ημέρες βόσκησης (120) = Απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης στο τετράμηνο ανά αγελάδα (1.200 kg). Υπολογισμός βοσκοφόρτωσης: Συνολική διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη για βόσκηση ( kg): Απαιτήσεις βοσκήσιμης ύλης στο τετράμηνο ανά αγελάδα (1.200 kg) = 60 αγελάδες. Διόρθωση ως προς την κλίση: [Έκταση με κλίση 0-10% (80%) x αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη (100%)] + [Έκταση με κλίση 11-30% (20%) x αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη (70%)] x [60 αγελάδες] = διορθωμένη βοσκοφόρτωση = [0,80 x 1] + [0,20 x 0,70] x 60 = 56 αγελάδες ή 0,06 ΖΜς (αγελάδες)/στρέμμα/4μηνο. Αρχές εφαρμογής της βοσκοφόρτωσης Ποια είναι η κανονική βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά του οικοσυστήματος; Για τη διατήρηση ενός υγιούς και παραγωγικού βοσκότοπου η βοσκοφόρτωση δε θα πρέπει να υπερβαίνει τη βοσκοϊκανότητά του. Βοσκοφόρτωση μικρότερη ή ίση της βοσκοϊκανότητας περιορίζει τη διάβρωση του εδάφους και την εισβολή ανεπιθύμητων φυτών και ενισχύει την αντοχή των φυτών σε περιόδους ξηρασίας. Επίσης, βοσκοφόρτωση μικρότερη της βοσκοϊκανότητας συχνά οδηγεί στην ανόρθωση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων. Δηλαδή η εφαρμογή της κατάλληλης βοσκοφόρτωσης είναι μια μέθοδος βελτίωσης βοσκοτόπων χωρίς κόστος, όπως άλλες μέθοδοι βελτίωσης (π.χ. λιπάνσεις, σπορές, ζιζανιοκτόνα), της οποίας οι δυνατότητες έχουν παραβλεφθεί. Η κανονική βοσκοφόρτωση μπορεί επίσης να οριστεί ως η βόσκηση που διασφαλίζει την αναπαραγωγή των φυτών και την προστασία του εδάφους από διάβρωση. Το ποσοστό βοσκήσιμης ύλης των φυτών που μπορεί να βοσκηθεί για να εξασφαλιστεί κανονική βοσκοφόρτωση εξαρτάται από την ποσότητα της βροχής και την κατανομή της στη διάρκεια του έτους, καθώς και την αντοχή στη βόσκηση των κύριων φυτών του βοσκότοπου. Ποια είναι η κανονική βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά του ζώου; Η υπερβόσκηση βραχυπρόθεσμα, ενδεχομένως, συντελεί σε αυξημένες αποδόσεις των ζώων, ωστόσο, μακροπρόθεσμα ζημιώνει τη λιβαδική και τη ζωική παραγωγή. Από ερευνητικές εργασίες προκύπτει ότι κατά την άνοιξη, που υπάρχει άφθονη πράσινη βοσκήσιμη ύλη στους βοσκότοπους, τα ζώα παράγουν εξίσου καλά τόσο όταν η βοσκοφόρτωση είναι κανονική όσο και όταν είναι υψηλότερη της κανονικής. Όμως με την πάροδο της αυξητικής περιόδου και την ωρίμαση των φυτών, τα ζώα δεν ικανοποιούν τις ανάγκες τους και χάνουν βάρος στην περίπτωση της υψηλής βοσκοφόρτωσης ενώ αντίθετα στην περίπτωση της κανονικής βοσκοφόρτωσης κερδίζουν βάρος. Η μειωμένη

6 ΕΘΙΑΓΕ 14 / 15 υπάρχει η παρανόηση ότι η αύξηση του οφέλους ανά μονάδα επιφάνειας θα επιτευχθεί με τη διατήρηση μεγάλου αριθμού ζώων (η διατήρηση μεγάλου αριθμού ζώων ενθαρρύνεται και από το καθεστώς των επιδοτήσεων). Οι κτηνοτρόφοι, που πραγματικά επιδιώκουν το κέρδος και τη βιωσιμότητα της μονάδας τους αλλά και τη συνεχή παραγωγή βοσκήσιμης ύλης από τους βοσκότοπους, με τη σωστή ενημέρωση και τις απαραίτητες πληροφορίες για τις επιπτώσεις της βοσκοφόρτωσης στη ζωική και λιβαδική παραγωγή, θα αποδεχτούν τελικά βοσκοφόρτωση ανάλογη της βοσκοϊκανότητας. Σχέση της βοσκοφόρτωσης και της παραγωγής ανά ζώο και μονάδα επιφάνειας. Το τμήμα μεταξύ των διακεκομμένων γραμμών προσδιορίζει την άριστη βοσκοφόρτωση. ζωική παραγωγή που παρατηρείται κατά τις υψηλές βοσκοφορτώσεις οφείλεται σε διάφορους λόγους. Ο σημαντικότερος από αυτούς είναι ότι το κάθε ζώο έχει λιγότερη διαθέσιμη έκταση και βοσκήσιμη ύλη, γεγονός που μειώνει την επιλεκτικότητα βοσκήσιμης ύλης και την ποιότητά της. Επίσης, στις υψηλές βοσκοφορτώσεις, τα ζώα μπορεί να μην ικανοποιούν τις ημερήσιες ανάγκες συντήρησης και ψάχνοντας για επαρκή βοσκήσιμη ύλη να αυξάνουν τις απαιτήσεις τους σε ενέργεια. Επιπλέον, στις υψηλές βοσκοφορτώσεις τα ζώα καταναλώνουν ανεπιθύμητα φυτά, τα οποία μπορούν να προξενήσουν βλάβες ή και θάνατο. Η χαμηλή βοσκοφόρτωση ευνοεί την υψηλή απόδοση των ζώων, ωστόσο, στα συστήματα ζωικής παραγωγής, η βιωσιμότητά τους δεν επιτυγχάνεται από την ατομική απόδοση των ζώων (δηλ. σωματικό βάρος ζώου) αλλά με την παραγωγή που επιτυγχάνεται στη μονάδα επιφάνειας (π.χ. κιλά κρέατος στο στρέμμα). Σε αυτή τη βάση, η αύξηση της βοσκοφόρτωσης (δηλ. του αριθμού των ζώων στη μονάδα επιφάνειας) συντελεί στη μείωση του σωματικού βάρους των ζώων. Αντίθετα, το συνολικό βάρος κρέατος ανά μονάδα επιφάνειας αυξάνει, με την αύξηση της βοσκοφόρτωσης. Βέβαια, σε πολύ υψηλές βοσκοφορτώσεις η ατομική απόδοση των ζώων μειώνεται δραστικά και η περαιτέρω αύξηση του αριθμού των ζωικών μονάδων θα μειώσει την απόδοσή τους και ανά μονάδα επιφάνειας. Η άριστη βοσκοφόρτωση από τη σκοπιά της ζωικής παραγωγής είναι κατά τι υψηλότερη από το σημείο που μεγιστοποιείται η παραγωγή ανά ζώο και κατά τι χαμηλότερη από το σημείο που μεγιστοποιείται η παραγωγή ανά μονάδα επιφάνειας. Η παραπάνω ανάλυση αναδεικνύει ότι η οικονομικά άριστη βοσκοφόρτωση είναι η μέτρια και όχι η υψηλή, κάτι που επιβεβαιώνεται και από πολλές ερευνητικές εργασίες. Οι βοσκότοποι της Ελλάδας, κατά κοινή ομολογία, υπερβόσκονται (υψηλές βοσκοφορτώσεις). Αυτό συμβαίνει, γιατί Διακύμανση παραγωγής βοσκήσιμης ύλης και ρύθμιση βοσκοφόρτωσης Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον καθορισμό της κανονικής βοσκοφόρτωσης είναι ότι η βροχόπτωση και η διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη ποικίλλει από έτος σε έτος. Για παράδειγμα, στο βοσκότοπο της χαμηλής ζώνης των εικόνων, η βροχόπτωση κατά το 1998 ήταν 304 mm ενώ το 1999 μόνο 110 mm με αντίστοιχες επιπτώσεις στην παραγωγή βοσκήσιμης ύλης. Οι στρατηγικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης για την αντιμετώπιση των διακυμάνσεων της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης μπορεί να είναι σταθερές ή ευέλικτες. Οι σταθερές στρατηγικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης βασίζονται στο γεγονός ότι η βροχόπτωση ποικίλλει από έτος σε έτος και παρουσιάζει μια ακανόνιστη κατανομή, με αποτέλεσμα σε πολλά έτη η βροχόπτωση να είναι μικρότερη από το μέσο όρο. Για παράδειγμα, σε βοσκότοπους της μεσαίας ζώνης (605 m) και της χαμηλής ζώνης (30 m), η ετήσια βροχόπτωση στα τελευταία 26 και 33 έτη, αντίστοιχα, ήταν μικρότερη του μέσου όρου στα μισά έτη (13 και 16 έτη, αντίστοιχα), κάτι που είχε συνέπειες και στη λιβαδική παραγωγή (μικρότερη του μέσου όρου της περιοχής). Για να διατηρηθεί ο ίδιος αριθμός ζώων και να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους σε βοσκήσιμη ύλη, η βοσκοφόρτωση καθορίζεται κατά 10% μικρότερη από την υπολογισθείσα ως κανονική βοσκοφόρτωση σε ένα έτος που είναι κοντά στο μέσο όρο βροχόπτωσης. Στις ευέλικτες πρακτικές ρύθμισης της βοσκοφόρτωσης ο αριθμός των ζώων μιας κτηνοτροφικής μονάδας προσαρμόζεται (αγορά - πώληση - διατήρηση) ανάλογα με τη διαθέσιμη βοσκήσιμη ύλη κάθε φορά. Είναι προφανές ότι τέτοιες ευέλικτες πρακτικές είναι δύσκολο έως αδύνατο να εφαρμοστούν στη χώρα μας. Η μείωση του αριθμού των ζώων, όμως, δεν είναι ο μόνος τρόπος για να διορθωθεί μια υπέρβαση στη βοσκοφόρτωση. Η αξιοποίηση της βοσκήσιμης ύλης όλων των θέσεων ενός βοσκότοπου με ορθολογική κατανομή των ζώων, για παράδειγμα, συντελεί στη διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού ζώων σε σύγκριση με την περίπτωση της αξιοποίησης μόνο ορισμένων θέσεών του. Η ορθολογική κατανομή των ζώων σε όλη την επιφάνεια ενός βοσκότοπου επιτυγχάνεται με τη διαίρεση της όλης έκτασης του βοσκότοπου σε μικρότερες μονάδες ή με τη δημιουργία νέων θέσεων ποτίσματος. Επίσης, η πίεση της βόσκησης μειώνεται με την αξιοποίηση του

7 βοσκότοπου από τα κατάλληλα ζώα (είδος, φυλή, ηλικία). Τα μικρής ηλικίας και μικρού σωματικού βάρους ζώα, για παράδειγμα, αξιοποιούν καλύτερα εδάφη με μεγάλη κλίση, έτσι, αν ζώα ενός έτους αντί ώριμων ζώων χρησιμοποιηθούν σε βοσκότοπους μεγάλης κλίσης, τότε η βοσκήσιμη ύλη τους θα αξιοποιείται αποτελεσματικότερα. Μικτή βόσκηση με διαφορετικά είδη ζώων, επίσης, αυξάνει την αξιοποιήσιμη βοσκήσιμη ύλη αφού διαφορετικά είδη ζώων προτιμούν διαφορετικές κατηγορίες βοσκήσιμης ύλης. Μερικές φυλές ζώων αξιοποιούν καλύτερα μερικούς τύπους βλάστησης από άλλες, π.χ. οι ντόπιες φυλές αιγών αξιοποιούν καλύτερα τους πρινώνες από τις βελτιωμένες φυλές. Με άλλα λόγια, με την επιλογή των κατάλληλων ζώων επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου, η ομοιόμορφη κατανομή των ζώων σε όλες τις θέσεις του βοσκότοπου, καθώς και ομοιόμορφη χρησιμοποίηση όλων των φυτικών ειδών. Μικτή βόσκηση Οι περισσότεροι βοσκότοποι βόσκονται από ένα συνδυασμό αγροτικών και άγριων ζώων. Αυτή η μικτή βόσκηση, γνωστή και ως κοινή χρήση, έχει αποδειχτεί ότι συντελεί στην καλλίτερη αξιοποίηση της βοσκήσιμης ύλης ενός βοσκότοπου. Ωστόσο, ο διαχειριστής πρέπει να έχει γνώση της συμπεριφοράς βόσκησης των διαφόρων ειδών ζώων (δηλαδή τις προτιμήσεις τους για τα διάφορα είδη φυτών και τις στρατηγικές που ακολουθούν κατά την επιλογή της δίαιτάς τους) για να πάρει τις σωστές αποφάσεις για το είδος ζώου που είναι κατάλληλο για ένα συγκεκριμένο βοσκότοπο ή για την ορθολογική αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης του. Όταν τα ζώα, που βόσκουν σε ένα βοσκότοπο, επιλέγουν τελείως διαφορετικές δίαιτες, τότε λειτουργούν συμπληρωματικά και αυτό το διαχειριστικό πλεονέκτημα θα πρέπει να αξιοποιείται. Π.χ. στα θαμνολίβαδα της χώρας μας, οι αίγες προτιμούν το πουρνάρι σε μεγάλο ποσοστό ενώ τα πρόβατα τα ποώδη φυτά και ξυλώδη είδη διάφορα του πουρναριού (π.χ. φιλίκι, λαδανιά). Ένα προστιθέμενο όφελος αυτής της μικτής βόσκησης στα θαμνολίβαδα είναι Επιλογή βοσκήσιμης ύλης από τα κύρια αγροτικά ζώα (προσαρμοσμένες τιμές από τη διεθνή βιβλιογραφία). Είδος ζώου Αγρωστώδη Πλατύφυλλες πόες % στη δίαιτα ότι η έντονη βόσκηση του πουρναριού από τις αίγες συντελεί στη διατήρηση μιας ανοιχτής δομής (μικρή συγκόμωση πουρναριού και υψηλή διαπερατότητα) με υψηλή παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ποωδών φυτών που αξιοποιείται από πρόβατα. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει επικάλυψη στη δίαιτα μεταξύ των ειδών ζώων στην κοινή βόσκηση, η βοσκοϊκανότητα είναι προσθετική. Αντίθετα, αν υπάρχει επικάλυψη στη δίαιτα των ζώων τότε η κοινή παρουσία τέτοιων ειδών ζώων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της. Ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι ότι τα ζώα είναι πολύ ευέλικτα και προσαρμοστικά στην επιλογή της δίαιτάς τους. Για παράδειγμα, τα βοοειδή γενικά προτιμούν αγρωστώδη, τα οποία έχουν βρεθεί να συμμετέχουν στη δίαιτά τους σε ποσοστό 86%, ωστόσο, αν η διαθεσιμότητά τους είναι περιορισμένη στο βοσκότοπο τότε μπορεί να καταναλώσουν ξυλώδη φυτά σε υψηλό ποσοστό (74%). Αυξημένη επικάλυψη δίαιτας μεταξύ των ειδών παρατηρείται σε περιόδους που η βοσκήσιμη ύλη είναι περιορισμένη. Ωστόσο, επικάλυψη δίαιτας δε δείχνει κατ ανάγκη ότι τα ζώα ανταγωνίζονται για βοσκήσιμη ύλη. Για παράδειγμα, αν υπάρχει επάρκεια βοσκήσιμης ύλης στο βοσκότοπο για τα είδη ζώων που βόσκουν σε αυτόν δεν υπάρχει ανταγωνισμός για τη βοσκήσιμη ύλη ακόμη και αν αυτά επιλέγουν όμοιες δίαιτες. Πληροφορίες: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, Βασιλικά Θεσσαλονίκης τηλ.: (229), Ξυλώδη φυτά Βοοειδή Πρόβατα Αίγες Επιλογή βοσκήσιμης ύλης από τα κύρια αγροτικά ζώα στην Ελλάδα όταν χρησιμοποιούν τον ίδιο βοσκότοπο (προσαρμοσμένες τιμές από έρευνες του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών). Τύπος λιβαδιού Είδος ζώου Αγρωστώδη Πλατύφυλλες πόες Ξυλώδη φυτά % στη δίαιτα Βοσκόμενο πρεμνοφυές δρυοδάσος Βοοειδή Αίγες 97* 34* 3 66 Αραιό θαμνολίβαδο (30% θάμνοι 70% πόες) Πρόβατα Αίγες Πυκνό θαμνολίβαδο (60% θάμνοι 40% πόες) Πρόβατα Αίγες *Άθροισμα αγρωστωδών και πλατύφυλλων ποών.

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΣΚΟΪΚΑΝΟΤΗΤΑ Πίνακας 1. Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης των ποολιβαδίων μιας περιοχής

ΒΟΣΚΟΪΚΑΝΟΤΗΤΑ Πίνακας 1. Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης των ποολιβαδίων μιας περιοχής ΒΟΣΚΟΪΚΑΝΟΤΗΤΑ Πίνακας 1. Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης των ποολιβαδίων μιας περιοχής Υψομετρική ζώνη ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΜΑΙΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ Πεδινά- Ημιορεινά (500-1000μ) Ορεινά (100-1700μ)*

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών Συµπεράσµατα Συµβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Τα λιβάδια της χώρας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Βοσκοϊκανότητα Grazing capacity Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Η παραγωγή της λιβαδικής βλάστησης (σύνδεση με την προηγούμενη ΔΕ) αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΠΕΚΑ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Μιχάλης Βραχνάκης, Γεώργιος Ζαβάκος, Αχιλλέας Τσισρούκης, Περικλής Μπίρτσας, Δημήτριος Ζιάνης, Βασίλειος Αρέτος Τμήμα Δασοπονίας & ΔΦΠ (Καρδίτσα), ΤΕΙ Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση, διαχείριση και συγκομιδή Φυτειών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου

Εγκατάσταση, διαχείριση και συγκομιδή Φυτειών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Γενικά στοιχεία Εγκατάσταση, διαχείριση και συγκομιδή Φυτειών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Ιωάννης Ελευθεριάδης Τμήμα βιομάζας ΚΑΠΕ Τίτλος: Φυτείες Ξυλωδών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου (SRC) για τοπικές

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου

Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Ιωάννης Ελευθεριάδης Τμήμα βιομάζας ΚΑΠΕ Τοπικές, φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες μικροκλίμα έδαφος Επιλογή του τόπου ευαισθησία

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές Σύνταξης Οριστικών Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης

Προδιαγραφές Σύνταξης Οριστικών Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης Προδιαγραφές Σύνταξης Οριστικών Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης Πίνακας Περιεχομένων Σελίδα Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η 3 1. Καθορισμός περιοχής μελέτης 3 2. Σκοπός του οριστικού σχεδίου και ιστορία διαχείρισης 3

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Πυλώνας Ι (Κανονισμός 1307/2013): Η νέα αρχιτεκτονική των άμεσων ενισχύσεων

Πυλώνας Ι (Κανονισμός 1307/2013): Η νέα αρχιτεκτονική των άμεσων ενισχύσεων Π. Καρανικόλας Πολλαπλή Συμμόρφωση Πυλώνας Ι (Κανονισμός 1307/2013): Η νέα αρχιτεκτονική των άμεσων ενισχύσεων Συνδεδεμένες Ενισχύσεις (8%) Σε αρκετά προϊόντα, εξαιρείται το χοίρειο κρέας και ο καπνός

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους

8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους 8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Τα λιβάδια είναι οικοσυστήματα με πλούσια χλωριδική και πανιδική

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων

Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων Θεματική ενότητα 4: Γενικές Αρχές Διατροφής Μηρυκαστικών 1/4 Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Γεώργιος Ζέρβας, Ελένη Τσιπλάκου Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΣΥΝΑΨΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΣΥΝΑΨΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αρ. Πρωτ: 1653 Άρτα, 03/04/2015 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΣΥΝΑΨΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Η Επιτροπή Εκπαίδευσης και Ερευνών του Τεχνολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ < ί.; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ Λιβάδια είναι φυσικά οικοσυστήματα που φέρουν ποώδεις, ξυλώδεις ή και μικτε'ς φυτοκοινωνίες που παράγουν βοσκήσιμη ύλη για τα κτηνοτροφικά και τα άγρια ζώα. Βοσκούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας

Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας Χριστίνα Λίγδα Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Φάμπρικα με τα λεφτά. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗΣ Πλήρωσαν το παραμύθι των δασικών, τώρα πείνασε ο λύκος των οικολόγων

Φάμπρικα με τα λεφτά. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗΣ Πλήρωσαν το παραμύθι των δασικών, τώρα πείνασε ο λύκος των οικολόγων 25 Συνέντευξη Τύπου για το θέμα των διαχειριστικών έδωσαν οι Ν. Αντώνογλου, Γ. Τσιρώνης και ο σύμβουλος του Σ. Φάμελλου, Γ. Καζόγλου. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΟΣΚΗΣΗΣ Πλήρωσαν το παραμύθι των δασικών, τώρα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΕΛΤΑ ΝΕΣΤΟΥ-ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ-ΙΣΜΑΡΙΔΑΣ «Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης» 20 Νοεμβρίου 2015, Κομοτηνή Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα Κανονικότητα Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 14 Ιουλίου 2017 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 14 Ιουλίου 2017 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 14 Ιουλίου 217 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ( Έρευνες Χοίρων-Βοοειδών- Προβάτων-Αιγών): ΕΤΟΣ 216 Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στα δάση φελλοδρυός της Καταλονίας : Επιστροφή των αιγών και τον προβατίνων στη Vivès (Ανατολικά Πυρηναία)

Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στα δάση φελλοδρυός της Καταλονίας : Επιστροφή των αιγών και τον προβατίνων στη Vivès (Ανατολικά Πυρηναία) Ευρωπαϊκή Ένωση Ελληνική Δημοκρατία Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Β. Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στα δάση φελλοδρυός της Καταλονίας : Επιστροφή των αιγών και

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Η ενότητα εργασίας απέβλεπε στην δημιουργία ενός πλήρως αξιολογημένου και λειτουργικού συστήματος προσδιορισμού του υδατικού μετώπου. Ως γνωστό οι αισθητήρες υδατικού μετώπου παρεμβαλλόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2014-2020

Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2014-2020 Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 20142020 Οι Θεσσαλοί αγρότες και κτηνοτρόφοι χάνουν μεγάλο μερίδιο από την εφαρμογή της Νέας ΚΑΠ, αγγίζοντας την μείωση του 40 % από το 2013 ως το 2019. Πλήττονται τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 15 (ΟΕ-15) ΑΡΔΕΥΣΗ Κωδικός Έκδοση Έγκριση ΣΟΔ-Λ-ΕΓΧ 1 η /2016 ΟΕΦ-ΕΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΑΕ ΑΕΣ -ΕΟΠ

ΟΔΗΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 15 (ΟΕ-15) ΑΡΔΕΥΣΗ Κωδικός Έκδοση Έγκριση ΣΟΔ-Λ-ΕΓΧ 1 η /2016 ΟΕΦ-ΕΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΑΕ ΑΕΣ -ΕΟΠ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΟΔΗΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 15 (ΟΕ-15) H άρδευση έχει ευνοϊκή επίδραση στη βλάστηση, ανθοφορία και καρποφορία των ελαιόδεντρων. Η ελιά διαθέτει πολύ καλό μηχανισμό άμυνας στην ξηρασία και για αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Σεπτεμβρίου 215 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 214 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α.

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α. ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΥ ΚΟΥΚΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗΣ ΧΛΩΡΟΜΑΖΑΣ Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ (ΕΛΓΟ) ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ (ΕΛΓΟ) ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ (ΕΛΓΟ) ΔΗΜΗΤΡΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΥΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου;

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Διαμόρφωση προτύπων Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών, τη βιοποικιλότητα, οικοφυσιολογικές διεργασίες των οικοσυστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων

Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων Διατήρηση Δασών και Δασικών Ανοιγμάτων Προτεραιότητας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο της Στερεάς Ελλάδας (Conservation of priority forests

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση).

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση). Λίπανση της Ελιάς Η ελιά γενικά δεν θεωρείται απαιτητικό είδος και μπορεί να αναπτυχθεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφικών τύπων. Η λίπανση αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελαιώνα και στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Όπως είναι γνωστό η χώρα μας πρέπει να συμμορφωθεί με διεθνείς συμβάσεις που την υποχρεώνουν να επιτύχει μέχρι το 2020

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές ΚΑΠ 2014-2020 Εθνικές Επιλογές 2 Εθνικές Επιλογές : Συνδεδεμένες ενισχύσεις Στρατηγικός σχεδιασμός : Ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο - Επάρκεια στην εσωτερική αγορά. Βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

REDBRO HUBBARD ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΜΗΝΟΥΣ ΠΑΤΡΟΓΟΝΙΚΑ. Άφιξη σμήνους: Αριθμός θηλυκών πτηνών κατά την άφιξη: Αριθμός αρσενικών πτηνών κατά την άφιξη:

REDBRO HUBBARD ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΜΗΝΟΥΣ ΠΑΤΡΟΓΟΝΙΚΑ. Άφιξη σμήνους: Αριθμός θηλυκών πτηνών κατά την άφιξη: Αριθμός αρσενικών πτηνών κατά την άφιξη: HUBBARD REDBRO M ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΜΗΝΟΥΣ ΠΑΤΡΟΓΟΝΙΚΑ Άφιξη σμήνους: Αριθμός θηλυκών πτηνών κατά την άφιξη: Αριθμός αρσενικών πτηνών κατά την άφιξη: Πτηνοτροφείο: Θάλαμος: ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΙΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 2012

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 7 Μαΐου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: Έτος 2012 Πληροφορίες: Δ/νση Στατιστικών Πρωτογενή Τομέα Τμήμα Στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κριτήρια προσδιορισμού του μεγέθους μιάς γεωργικής εκμετάλλευσης Η Χρησιμοποιούμενη Γεωργική Έκταση (ΧΓΕ) Ο αριθμός των παραγωγικών Ζώων (ΖΜ) Οι απαιτούμενες Μονάδες Ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Α - Κτηνοτροφία και Προστατευόμενες Περιοχές Η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντική δραστηριότητα στην Ανατολική Πελοπόννησο και ένα μεγάλο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_1 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_1 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_1 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) 1. Απογραφή λιβαδιών Κανονική χρήση λιβαδιών Rangeland inventory Proper use of rangelands Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Η απογραφή των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές ΚΑΠ 2014-2020 Εθνικές Επιλογές 2 Εθνικές Επιλογές : Συνδεδεμένες ενισχύσεις Στρατηγικός σχεδιασμός : Ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο - Επάρκεια στην εσωτερική αγορά. Βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΕΣ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ, ΕΤΟΥΣ 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΕΣ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ, ΕΤΟΥΣ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 31 Ιουλίου 214 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΕΣ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ, ΕΤΟΥΣ 213 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δ. Παπαδήμος ΕΚΒΥ καθ. Δ. Παπαμιχαήλ - ΑΠΘ 8- Νοεμβρίου 204, Θεσσαλονίκη Περιοχές Μελέτης 4 πιλοτικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας «ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, 17.03.15 Π. ΒΥΡΛΑΣ Π. Βύρλας Αντικείμενο έργου Η διερεύνηση της δυνατότητας παραγωγής βιομάζας στη Ελλάδα για παραγωγή ενέργειας με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία. Χλωρά Λίπανση Φυτά. Θεωρία Βιολογική Γεωργία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου 12 / 10 / 2015

Βιολογική Γεωργία. Χλωρά Λίπανση Φυτά. Θεωρία Βιολογική Γεωργία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου 12 / 10 / 2015 Βιολογική Γεωργία Χλωρά Λίπανση Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. 12 / 10 / 2015 ** Σημειώσεις από το Βιβλίο του Ιωάννη Πολυμεράκη Χλωρή λίπανση Η καλλιέργεια οποιουδήποτε φυτικού είδους

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκότοποι νομού Δράμας και προβλήματα διαχείρισής τους

Βοσκότοποι νομού Δράμας και προβλήματα διαχείρισής τους Βοσκότοποι νομού Δράμας και προβλήματα διαχείρισής τους Σ.Αθανασιάδης 1, Ν. Ζάζόπουλος 2 και Κ. Κονναρής3 1. Δασολόγος του Δασαρχείου Δράμας 2. Κτηνίατρος της Δ/νσης Κτηνιατρικής Δράμας 3. Γεωπόνος της

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 5 η Ενότητα Παραγωγικότητα (Εισαγωγή) Εισηγητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης

Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης Α. Χριστοδούλου 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου

Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου Είναι αναμφίβολο, ότι το αγροτικό εισόδημα της χώρας μας, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οικονομικές ενισχύσεις που δίνονται στον αγροτικό τομέα μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ Κ. ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ Ε. ΝΕΛΛΑΣ ΑΘΗΝΑ 2011 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 1. ΆΣΚΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΎ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών για τη Παραγωγή Βιοενέργειας

Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών για τη Παραγωγή Βιοενέργειας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑΣ ΠΑΝΙΔΑΣ- ΙΧΘΥΟΠΟΝΙΑΣ ΓΛΥΚΕΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΟΣΚΟΤΟΠΩΝ Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 7ος

Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 7ος Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 7ος 22-0113_l_a_geol_bm_0201-0238_28B.indd 1 1/19/17 9:48:06 AM ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Συγγραφείς: Γεώργιος Βούτσινος Σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους

Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους V. Mine, T. Mako και R. Peka Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: (Παγκόσμια Σύνοδος για το κλίμα, Παρίσι, Δεκέμβριος 2015)

ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: (Παγκόσμια Σύνοδος για το κλίμα, Παρίσι, Δεκέμβριος 2015) ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: «Η διάβρωση και η ρύπανση του εδάφους έχουν οδηγήσει σε απώλεια του ενός τρίτου περίπου της καλλιεργήσιμης γης στον πλανήτη κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Η διάβρωση λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Κυριάκος Παλασίδης Γεωπόνος ΑΠΘ Γενικός Διευθυντής ΒΙΟΕΛΛΑΣ Γιατί βιώσιμη ανάπτυξη Η βιώσιμη (αειφόρος) ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο

Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο Συγκαλλιέργεια ψυχανθών με σιτηρά για παραγωγή ζωοτροφών Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών Η οικονομική κρίση δημιούργησε χρηματο-οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδοπονία στην Ήπειρο: Η παρούσα κατάσταση και

Λιβαδοπονία στην Ήπειρο: Η παρούσα κατάσταση και Λιβαδοπονία στην Ήπειρο: Η παρούσα κατάσταση και τα προβλήματά της Σ. Σ. Κανδρέλης Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 451 00 Άρτα Περίληψη Η ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Πορεία του Π.Α.Α., προτάσεις του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για το σχεδιασμό της ΚΑΠ μετά το 2020

Πορεία του Π.Α.Α., προτάσεις του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για το σχεδιασμό της ΚΑΠ μετά το 2020 Πορεία του Π.Α.Α., προτάσεις του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για το σχεδιασμό της ΚΑΠ μετά το 2020 Εισηγηγής: Σπυρίδων Μάμαλης, Πρόεδρος Δ.Σ. ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχοντας ως αρχή ότι η όποια εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1: Κρεατοπαραγωγή 1/2. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μαρία Χαρισμιάδου Ορισμός Βοοτροφία είναι ο κλάδος της ζωοτεχνίας που

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ

ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ ΓΕΩΠΟ ΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΑΣ & ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΙΔΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝ ΜΕΛΟΣ ΔΕΠ: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΧΑΡΙΖΑΝΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ Η φωτιά στα μεσογειακά οικοσυστήματα Πολλές περιοχές της χώρας μας, ιδιαίτερα οι παράκτιες και νησιώτικες, χαρακτηρίζονται από μεσογειακού τύπου κλίμα κατά το οποίο οι βροχεροί

Διαβάστε περισσότερα

την γαλακτοπαραγωγική ικανότητα των µηρυκαστικών»

την γαλακτοπαραγωγική ικανότητα των µηρυκαστικών» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΜΑ : «Παράγοντες που επηρεάζουν την γαλακτοπαραγωγική ικανότητα των µηρυκαστικών» Σπουδάστρια: ΜΑΝΙΚΑ ΜΑΡΙΑ-ΑΝΝΑ Επόπτης: ΣΚΑΠΕΤΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Αγελάδες γαλακτοπαραγωγής Παράγοντες οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013)

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη μοντέλου για την επίδραση της φωτιάς στους βοσκότοπους και την εμφάνιση τάσεων ερημοποίησης

Ανάπτυξη μοντέλου για την επίδραση της φωτιάς στους βοσκότοπους και την εμφάνιση τάσεων ερημοποίησης Ανάπτυξη μοντέλου για την επίδραση της φωτιάς στους βοσκότοπους και την εμφάνιση τάσεων ερημοποίησης Γ. Ξανθόπουλος και Μ. Ξανθάκης Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 4ος

Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 4ος Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων ΤΟΜΟΣ 4ος 22-0113_l_a_geol_bm_201-256_18B.indd 1 17/11/2016 1:13:19 µµ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Συγγραφείς: Γεώργιος Βούτσινος Σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση.

Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση. «ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, ΓΕΩΤΕΕ, 4.02.14 Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση. Π. Βύρλας Γενικότητες Με τον όρο ενεργειακή καλλιέργεια εννοούμε καλλιέργειες που η παραγωγή τους χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Ι. Μακέδος Δ/νση Δασών, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Τ. Οικονομίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής

Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής Εργασία στην Επιχειρηματικότητα 2 Υπεύθυνοι: Γκωλέτσης Γεώργιος Παναγιώτου Δημήτρης Αντωνιάδου Αλίκη Καραμάνη Γεωργία Αλέξη Αναστασία Πλεονεκτήματα Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων Στρατηγικές Βελτίωσης 5 Σύνοψη Στη βελτίωση προσπαθούμε να συμπεράνουμε την απόδοση των απογόνων βασιζόμενοι στο φαινότυπο και την απόδοση των γονέων Η μαζική

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ)

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) εμφανίζεται ως έννοια για πρώτη φορά το 1993 (Baldock et al., 1993). επιβεβαιώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ορισμένων τύπων γεωργικών δραστηριοτήτων και των "φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. «Τα ζώα της φάρμας» Ναταλία Ραγκούση Νίκος Ταμπούσο Κώστας Μπερντούφης 1 «Πώς από το πρόβατο «φτάνουμε» στο μάλλινο σκούφο;» Κουρεύουν το προβατάκι παίρνουν το τρίχωμα το πλένουν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Οικολογίας

Γενικές Αρχές Οικολογίας Γενικές Αρχές Οικολογίας Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Βιοκοινότητα και ιδιότητές της Οικολογική διαδοχή: πρωτογενής

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Μέθοδοι επιφάνειας Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα