Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχιτεκτονική Υπολογιστών"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 4: Απόδοση & Επιτάχυνση. Νόμος του Amdahl. Συστοιχία καταχωρητών. Υπερβαθμωτοί επεξεργαστές. VLIW. IA64. Δρ. Μηνάς Δασυγένης Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Σκοπός ενότητας Η κατανόηση των διαδικασιών σύγκρισης. Η εμβάθυνση σε θέματα της ISA. Η παρουσίαση και ανάλυση δημοφιλών αρχιτεκτονικών. Η παρουσίαση τεχνικών αύξησης των επιδόσεων. 4

5 Απόδοση & Επιτάχυνση 5

6 Υπάρχουν πολλά μετρικά σύγκρισης απόδοσης Χρόνος εκτέλεσης εργασίας (ExTime) Χρόνος εκτέλεσης, χρόνος απόκρισης, καθυστέρηση Αποστολή ανά μέρα, ώρα, εβδομάδα, λεπτό, δευτερόλεπτο... (Performance) Απόδοση, εύρος ζώνης 6

7 Τελικά τι σημαίνει ότι το Χ είναι πιο γρήγορο από το Υ; Οι υπολογιστές μπορούν να συγκριθούν ως προς διάφορα μετρικά: Μείωση χρόνου απόκρισης (response time); Χρόνο εκτέλεσης (execution time); Ρυθμό ολοκλήρωσης (throughput); 7

8 Η πιο δημοφιλής σύγκριση είναι ως προς τη διεκπεραιωτική ικανότητα «Ο x είναι n φορές πιο γρήγορος από τον y» Αντιστρόφως ανάλογος της απόδοσης! Ταχύτητα Concorde vs Boeing 747 Απόδοση Boeing 747 vs Concorde Το κόστος είναι και αυτό μία πολύ σημαντική παράμετρος στην εξίσωση το οποίο είναι ο λόγος που τα concorde ανήκουν στο παρελθόν! 8

9 Μέτρηση απόδοσης Response (execution) time: ο χρόνος από την αρχή ως την ολοκλήρωση ενός event Throughput: συνολική εργασία που γίνεται για δοσμένο χρονικό διάστημα Ο Χ είναι πιο γρήγορος από τον Υ n φορές : 9

10 Βελτίωση των επιδόσεων Η αύξηση της απόδοσης σημαίνει μείωση του χρόνου εκτέλεσης. Για να μην υπάρχει σύγχυση... χρησιμοποιούμε τον όρο Βελτίωση. Σε κάθε περίπτωση: Ο υπολογιστής που εκτελεί το ίδιο ποσό εργασίας σε λιγότερο χρόνο, είναι ο γρηγορότερος. 10

11 Πως ορίζεται ο χρόνος εκτέλεσης; Ο χρόνος ρολογιού τοίχου (wall-clock time): συνολικός χρόνος για να ολοκληρωθεί μια εργασία, μαζί με Ε/Ε και όλες τις επιβαρύνσεις του ΛΣ. Χρόνος CPU: χρόνος που ασχολείται η CPU με τη συγκεκριμένη διεργασία χωρίς να προσμετράται ο χρόνος Ε/Ε. Χωρίζεται σε: Χρόνος CPU χρήστη για τη διεργασία. Χρόνος CPU λειτουργικού συστήματος για τη διεργασία. Παράδειγμα: Σε unix δώστε time <εντολή> π.χ. time ls 0.007u 0.007s 0:

12 Κατανόηση της απόδοσης του προγράμματος Η πιο σημαντική μέτρηση για την απόδοση είναι ο συνολικός παρελθών χρόνος (elapsed time) μετρημένος με ένα ρολόι τοίχου (wall-clock time). Ο χρόνος wall-clock είναι διαφορετικός από το χρόνο clock, γιατί στον πρώτο συμπεριλαμβάνονται και όλες οι καθυστερήσεις (τεχνητές ή όχι, αναμονή για πόρους, καθυστέρηση επικοινωνίας, κτλ). 12

13 Ερώτηση αυτοεξέτασης Η απόδοση του υπολογιστή Γ είναι 4 φορές καλύτερη από την απόδοση του υπολογιστή Β, που εκτελεί μια συγκεκριμένη εφαρμογή σε 28 δευτερόλεπτα. Πόσο χρόνο θα χρειαστεί ο υπολογιστής για να εκτελέσει αυτή την εφαρμογή; 13

14 Με ποιον τρόπο μπορούμε να μετρήσουμε την απόδοση; Μετροπρογράμματα, Ίχνη εκτέλεσης. Συσκευές/Υλικό: κόστος, καθυστέρηση, έκταση, εκτίμηση ισχύος. Προσομοίωση (σε πολλά επίπεδα): ISA, RT, πύλη, κύκλωμα Θεωρία ουρών. Κανόνες χειρισμού. Θεμελιώδης νόμοι /αρχές. Η αυστηρή κατανόηση των περιορισμών από οποιοδήποτε εργαλείο μέτρησης. 14

15 Η απόδοση μπορεί να μετρηθεί σε διάφορα επίπεδα Εφαρμογή Γλώσσα προγραμματισμού Απαντήσεις ανά μήνα Λειτουργίες ανά δευτερόλεπτο Μεταγλωττιστής Δίοδος δεδομένων ελέγχου Μονάδες λειτουργίας Pins,τρανζίστορ Megabytes ανά δευτερόλεπτο Κύκλοι ανά δευτερόλεπτο (clock rate) 15

16 Η αύξηση της απόδοσης μεταφράζεται σε $$$ Οι εταιρίες υπολογιστών ευδοκιμούν ή αποτυγχάνουν ανάλογα με τη σχέση τιμής προς απόδοση. Προσπαθούν να έχουν όσο το δυνατόν καλύτερες επιδόσεις σύμφωνα με συγκεκριμένα προγράμματα μέτρησης. Μερικές φορές αυτές οι εταιρίες βελτιστοποιούν τα συστήματά τους για να έχουν καλές μετρήσεις ως προς αυτά τα μετροπρογράμματα, απέχοντας όμως από τις πραγματικές εφαρμογές. 16

17 Μερικές φορές κάποιες εταιρίες «κλέβουν» στα εργαλεία μέτρησης της απόδοσης (1/2) Το κίνητρο είναι να συντονιστεί το σύστημα με το σημείο αναφοράς για την επίτευξη μέγιστης απόδοσης. Στο επίπεδο της αρχιτεκτονικής: Εξειδικευμένες οδηγίες. 17

18 Μερικές φορές κάποιες εταιρίες «κλέβουν» στα εργαλεία μέτρησης της απόδοσης (2/2) Στο επίπεδο του μεταγλωττιστή (σημαίες μεταγλώττισης): Blocking του Spec89 ο συντελεστής επιτάχυνσης είναι 9 Λανθασμένη μεταγλώττιση βελτιστοποίηση/αναδιάταξη. Θα μπορούσε να λειτουργήσει καλά σε μετρόπρογράμματα, αλλά όχι σε όλα τα προγράμματα. Επίπεδο Ε/Ε: Spec92 πρόγραμμα υπολογιστικών φύλλων (sp). Οι εταιρείες παρατήρησαν ότι το παραγόμενο προϊόν πάντα τοποθετούνταν σε ένα εξωτερικό αρχείο (για αυτό το αποθήκευαν τα αποτελέσματα σε ένα buffer μνήμης) και στη συνέχεια το εξάλειφε στο τέλος (το οποίο δεν μετρούνταν). Μια εταιρεία εξάλειψε το επίπεδο Ε/Ε εντελώς. 18

19 Μια πραγματική ιστορία (η SUN τροποποίησε το hardware για να συμπεριφέρεται καλύτερα στα τεστ) Μετά από την απίστευτη απόδοση στο συγκριτικό τεστ, η Sun έκδωσε ένα εξαίσιο δελτίο τύπου υποστηρίζοντας ότι είχε πολύ καλύτερες επιδώσεις από τα συστήματα Windows NT στη δοκιμή. Ο πρόεδρος της Pedragon, Ivan Phillips διαπίστωσε την απάτη, λέγοντας πως τα αποτελέσματα δεν αντιπροσώπευαν την πραγματικότητα στις επιδώσεις τις Java και ότι η Sun είχε αντιγράψει τον κώδικα του τεστ μέσα στον μεταγλωττιστή της Sun's jit. Αυτό είναι εξαπάτηση, είπε ο κ. Phillips, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι οι συγκριτικές δοκιμές και οι πρακτικές εφαρμογές δεν είναι το ίδιο πράγμα. Αρχικά, η Sun δεν αρνήθηκε την βελτιστοποίηση της συγκριτικής δοκιμής, ώστε να απολογηθεί για αυτό. "Εάν τα αποτελέσματα της δοκιμής δεν είναι αντιπροσωπευτικά της πραγματικότητας στις εφαρμογές της Java, τότε το πρόβλημα είναι στο μετρο-πρόγραμμα ", είπε ο Brian Croll της Sun. Όμως μετά από το την δυσφήμιση του τύπου, η Sun υποχώρησε και ζήτησε συγνώμη για την βελτιστοποίηση. [Απόσπασμα από PC Online 1997] 19

20 Ποιες κατηγορίες προγραμμάτων χρησιμοποιούνται για μέτρηση των επιδόσεων; Real application: compilers, software για επεξεργασία κειμένου κλπ. Παίρνουν είσοδο, έξοδο, πιο κοντά στην πραγματικότητα. Modified applications: Τροποποίηση με σκοπό να αυξήσουν την δυνατότητα μεταφοράς και να εστιάσουν σε μια όψη της απόδοσης. Kemels: Livermore Loops, Linpack. Απομόνωση απόδοσης ανεξάρτητων χαρακτηριστικών. Toy Benchmarks: Puzzle, Quicksort Μόνο για πρώτη εντύπωση. Synthetic Benchmarks: Whetstone, Dhrystone Εξομοίωση της συμπεριφοράς ενός γενικής χρήσης προγράμματος. 20

21 Προγράμματα μέτρησης απόδοσης Μετροπρογράμματα τυπικού υπολογιστή : εντατικής χρήσης CPU & εντατικής χρήσης GPU. Μετροπρογράμματα διακομιστή: εντατικής χρήσης CPU. Μετροπρογράμματα ενσωματωμένων συστημάτων: λόγω μεγάλης ποικιλίας σε ενσωματωμένες εφαρμογές και απαιτήσεις, μη ρεαλιστικό ένα απλό σύνολο από αναφορές. 21

22 Τι έχει επικρατήσει τελικά; Συλλογές από μετροπρογράμματα. Έχουν ποικιλία εφαρμογών. Η αδυναμία ενός προγράμματος μειώνεται από την παρουσία των άλλων. Τα πιο δημοφιλή SPEC (spec.org). Σημαντική είναι η ικανότητα αναπαραγωγής. Δίνουμε λεπτομέρειες του συστήματος για να μπορέσει κάποιος να βγάλει τα ίδια αποτελέσματα. Το ΛΣ και ο compiler επηρεάζουν την απόδοση. 22

23 Σύγκριση απόδοσης για τα μετροπρογράμματα Υποθέτουμε ότι το μετροπρόγραμμα i έχει χρόνο εκτέλεσης Time i. Μέσος χρόνος εκτέλεσης: Σταθμισμένος χρόνος εκτέλεσης: Κανονικοποιημένος χρόνος εκτέλεσης: 23

24 Παραδείγματα σύγκρισης απόδοσης 24

25 Αρχές σχεδιασμού υπολογιστών Κάνε την συνηθισμένη κατάσταση γρήγορη Amdahl s law: 25

26 Ο νόμος του Amdahl 26

27 Νόμος του Amdahl Ο νόμος υποστηρίζει ότι η βελτίωση της απόδοσης που επιτυγχάνεται με τη χρήση κάποιας πιο γρήγορης μεθόδου εκτέλεσης, περιορίζεται από το κλάσμα του χρόνου στον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος αυτή. 27

28 Νόμος του Amdahl-παράδειγμα Ένα πρόγραμμα απαιτεί 100sec για να εκτελεστεί, με 20sec να κατανέμονται στον επεξεργαστή, 60 sec στη μνήμη DDR (533Mhz), 10sec στο σκληρό δίσκο HDD, και 10sec στην κάρτα γραφικών (υποθέτουμε ότι δεν υπάρχει παραλληλία). Αν αντικαταστήσουμε το HDD με SSD που είναι 10 φορές πιο γρήγορος, τότε ο χρόνος θα μειωθεί σε = 91 Βελτίωση κατά 9% Επιτάχυνση κατά Αν αντικαταστήσουμε τη μνήμη DDR με μνήμη 1333Mhz (~2.5 φορές πιο γρήγορη), τότε ο χρόνος θα μειωθεί σε = 64% Βελτίωση κατά 36% / Επιτάχυνση κατά 1,

29 Επιτάχυνση Επιτάχυνση λόγω της ενίσχυσης E: Υποθέτουμε ότι η ενίσχυση Ε επιταχύνει κλασματικά το έργου με συντελεστή S, και το υπόλοιπο του έργου είναι ανεπηρέαστο. 29

30 Νόμος του Amdahl - Τυπολόγιο 30

31 Παράδειγμα με νόμο του Amdahl (1/2) Η μονάδα πράξεων πραγματικών αριθμών βελτιώθηκε κατά 2X. Αλλά, μόνο το 10% των εντολών χρησιμοποιεί εντολές πράξεων πραγματικών αριθμών. 31

32 Παράδειγμα με νόμο του Amdahl (2/2) Το κυμαινόμενο σημείο οδηγιών βελτιώθηκε για να τρέξει στο 2Χ:Αλλά μόνο το 10% των πραγματικών οδηγιών είναι FP. 32

33 Η εξίσωση των επιδόσεων των H/Y Πίνακας εξαρτήσεων που δείχνει από τι εξαρτάται ο κάθε αριθμός: Πίνακας εξαρτήσεων που δείχνει από τι εξαρτάται ο κάθε αριθμός: Inst Count CPI Ρυθμός ρολογιού Πρόγραμμα Μεταγλωττιστής Instruction Set Οργάνωση τεχνολογία 33

34 CPI (cycles per instruction) κύκλοι ρολογιού ανά εντολή Μέσο όρο των κύκλων ανά εντολή CPI=(CPU time* κύκλο ρολογιού)/αρίθμηση εντολής =κύκλοι /αριθμό εντολής: Συχνότητα χρήσης : Επένδυση πόρων όπου ο δαπανάται χρόνος! 34

35 Παράδειγμα απόδοσης ο Α έχει χρόνο κύκλου ρολογιού 250ps και CPI 2,0. ο B έχει χρόνο κύκλου ρολογιού 500ps και CPI 1,2. Ποιος είναι πιο γρήγορος; Έστω εκτελείται το ίδιο πρόγραμμα με Ι εντολές. Αριθμός Κύκλων ρολογιού CPU A: Ix2,0. Αριθμός Κύκλων ρολογιού CPU B: Ix1,2. Χρόνος CPU A: Cycles CPU A x κύκλος ρολογιού = 250 * 2 * Ι = 500 Ι Χρόνος CPU B: Cycles CPU B x κύκλος ρολογιού = 500 * 1.2 * Ι = 600 Ι Το Α είναι πιο γρήγορο, γιατί είναι 500*Ι! 35

36 Παράδειγμα υπολογισμού CPI (η κάθε κατηγορία εντολών έχει διαφορετικό CPI) Το CPI μπορεί να είναι μικρότερο από 1 (superscalar). Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούμε το IPC (Instructions per Clock). Αν CPI = 0,5 τότε IPC = 2,0 36

37 που Εξισώσεις για CPU Performance Βελτίωση απόδοσης με: (α) μείωση αρ. Κύκλων ρολογιού (β) μείωση κύκλο ρολογιού 37

38 Σφάλματα και παγίδες 38

39 Συστοιχία καταχωρητών (register file) 39

40 Συστοιχία καταχωρητών: πολύ σημαντικό τμήμα του επεξεργαστή Τι ονομάζουμε register file (συστοιχία καταχωρητών); Register file ή συστοιχία καταχωρητών είναι ένα βασικό στοιχείο μιας ΚΜΕ. Συγκεκριμένα, ονομάζονται οι θέσεις της μνήμης μέσα στον επεξεργαστή που φυλάσσονται όλοι οι καταχωρητές του συστήματος που φαίνονται στον προγραμματιστή. Παρέχεται η δυνατότητα ταυτόχρονης λειτουργίας (ανάγνωσης ή εγγραφής) σε περισσότερους από έναν καταχωρητές (μνήμη πολλαπλών εισόδων/εξόδων). 40

41 Ανάγνωση και εγγραφή στο register file Ανάγνωση στο register file Εγγραφή στο register file 41

42 Επιπρόσθετα θέματα της ISA 42

43 Λεπτομέρειες Σχεδιασμού ISA Προκειμένου να σχεδιαστεί μια νέα ISA ποιοι πρέπει να συνεργαστούν; Οι σχεδιαστές της αρχιτεκτονικής (hardware) με τους κατασκευαστές των μεταγλωττιστών (software). Τι σημαίνει και γιατί απαιτείται η συμβατότητα προς τα πίσω σε μια αρχιτεκτονική; Νεότεροι επεξεργαστές εκτελούν το λογισμικό παλαιότερων επεξεργαστών ίδιας αρχιτεκτονικής. Διαφυλάσσεται η επένδυση στο software. Υιοθετούνται πιο εύκολα οι νέοι επεξεργαστές. 43

44 Ορισμός ISA Τι ορίζεται στο ISA μιας αρχιτεκτονικής; Μοντέλο Μνήμης. Καταχωρητές. Τύποι δεδομένων. Εντολές. Πως ορίζεται το ISA; Σε επίσημα έγγραφα που περιέχουν κανονιστικές και πληροφοριακές ενότητες. Είτε εσωτερικά σε μια εταιρία (αν δε θέλει άλλες εταιρίες να κατασκευάσουν ίδιας αρχιτεκτονικής chip). 44

45 Τυπικές Καταστάσεις επεξεργαστών Eρ. Ποιες είναι οι τυπικές καταστάσεις λειτουργίας των σύγχρονων επεξεργαστών; Ποιες καταστάσεις λειτουργίας βρίσκουμε στη IA32; Κατάσταση πυρήνα (επιτρέπονται όλες οι λειτουργίες). Κατάσταση χρήστη (περιορισμένη εκτέλεση εντολών). Το ΙΑ32 έχει: Πραγματική κατάσταση. Ιδεατή 8086 κατάσταση. Προστατευμένη λειτουργία. Ο 8086 έχει: Πραγματική κατάσταση. 45

46 Στοίχιση λέξεων Τι σημαίνει και γιατί απαιτείται η χρήση στοιχισμένων λέξεων στη μνήμη; Τα Byte ομαδοποιούνται σε λέξεις των 4 byte (32bit) ή των 8 byte (64bit). Αρκετές αρχιτεκτονικές απαιτούν οι λέξεις να είναι στοιχισμένες στα φυσικά τους όρια. Για παράδειγμα λέξεις των 4Byte να ξεκινάνε στη διεύθυνση 0 ή 4,8 κτλ. Αν οι λέξεις δε ξεκινάνε στα φυσικά τους όρια τότε είναι αστοίχιστες και προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στην απόδοση, γιατί απαιτούνται 2 προσβάσεις στις 2 γραμμές της μνήμης. H IA-32 ακολουθώντας την x86 ISA επιτρέπει πρόσβαση ανά byte και δεν έχει τέτοιες απαιτήσεις. 46

47 Το πρόβλημα R-A-W Είναι το πρόβλημα Read-after-write, δηλαδή η ανάγνωση μιας τιμής ύστερα από εγγραφή. Υπό κανονικές συνθήκες η τιμή που διαβάζεται σε κάτι που έχει γραφεί, πρέπει να έχει την ίδια τιμή. π.χ. mov ax,10; mov apotelesma,ax θα πρέπει να γράψει στη θέση μνήμης apotelesma την τιμή 10. Όμως, σύγχρονοι επεξεργαστές μπορούν να εκτελούν εντολές εκτός σειράς (out-of-order execution, OOO exec) που σημαίνει ότι αν εκτελεστεί πρώτα η 2η εντολή τότε θα έχουμε πρόβλημα ασυνέπειας. 47

48 Αντιμετώπιση Το πρόβλημα R-A-W αντιμετωπίζεται με: Σειροποίηση όλων των αιτήσεων μνήμης (βλάπτει απόδοση). Εντολή assembly SYNC για εγγραφή στη μνήμη. Ανίχνευση από το υλικό RAW ή WAR, ώστε να μη γίνει ΟΟΟ για αυτές τις εντολές. 48

49 Κατηγορίες καταχωρητών Καταχωρητές Γενικής Χρήσης, Καταχωρητές Ειδικής Χρήσης, Μη ορατοί καταχωρητές 8086 (16bit): Γενικοί: ΑΧ, ΒΧ, CX, DX. Ειδικοί: CS, DS, ES, SS, DI, SI, BP, SP, SR, IP. IA32 (32bit): Γενικοί: EAX, EBX, ECX, EDX. Ειδικοί: CS, DS, ES, SS, EDI, ESI, EBP, ESP, EFLAGS, EIP. Ενδεικτικά μη ορατοί καταχωρητές είναι: Memory Address Register. Instruction register. ALU Input Register 1. ALU Input Register 2. ALU Output Register... 49

50 Καταχωρητές ΙΑ-32 (π.χ. Pentium) Γενικοί καταχωρητές, αλλά με κατά περίπτωση ειδικές χρήσεις (mul, div, strings). Δείκτες Τοπικών Μεταβλητών, Στοίβας, κλπ. Παλιοί δείκτες Τμημάτων (segments). Μετρητής προγράμματος. Καταχωρητής κατάστασης. Καταχωριστές Pentium (1) 50

51 Η αρχιτεκτονική AMD64 Η AMD x86-64 ή εν συντομία AMD64 είναι συμβατή προς τα πίσω με τη x86 (IA32). H Intel υλοποίησε την AMD64 και την ονόμασε EM64T. 64bit χώρος διευθύνσεων. 64bit καταχωρητές (υποστηρίζονται και 32bit/16bit). 8 γενικού τύπου καταχωρητές R (-AX,...) 8 καταχωρητές 128bit (XMM?). 8 64bit καταχωρητές (MMX?). 64bit καταχωρητές επέκτασης. 51

52 Καταστάσεις λειτουργίας επεξεργαστή AMD64 52

53 Διαθεσιμότητα καταχωρητών στην AMD64, αναλόγως της κατάστασης λειτουργίας 53

54 Καταχωρητές AMD64 (π.χ. Intel i7) 54

55 Επιδόσεις αρχιτεκτονικής AMD64 Αν μια εφαρμογή x86 εκτελεστεί σε λειτουργικό σύστημα AMD64, τότε στην καλύτερη περίπτωση δε θα χειροτερέψει η απόδοση εκτέλεσης. Μάλιστα, δεδομένου ότι τα 64bit συστήματα χρησιμοποιούν χαμηλότερες συχνότητες λειτουργίας (λόγω πολλαπλών πυρήνων) από τα 32bit συστήματα, τότε αναμένεται μεγάλη μείωση της απόδοσης. Μόνο αν γίνει re-compile για 64bit λειτουργικό σύστημα θα υπάρξουν οφέλη. Περισσότερα οφέλη θα υπάρξουν αν η εφαρμογή τροποποιηθεί και παραλληλοποιηθεί. 55

56 Recompilation for 64bit Δεν είναι απλό το recompilation, εκτός αν έχουμε απλές εφαρμογές. Αυτό οφείλεται σε: Κομμάτια assembly IA32 που έχουν προστεθεί για να αυξήσουν την ταχύτητα κρίσιμων τμημάτων. Ευκολία εκτέλεσης IA32 στην AMD64, μέσω ειδικής λειτουργίας (άρα δεν υπάρχει ανάγκη). Προβλήματα κλιμάκωσης, λόγω πολύ μεγάλου χώρου διευθύνσεων στην εφαρμογή μας. 56

57 Οι τυπικές λειτουργίες μιας ISA(1/2) Μετακινήσεις Δεδομένων: Load (Καταχωρητής = Μνήμη). Store (Μνήμη = Καταχωρητής). Καταχωρητής Καταχωρητής. Μνήμη Μνήμη. Λειτουργίες Στοίβας (ως αδιαίρετη πράξη μετακίνησης). Λειτουργίες Εισόδου/Εξόδου (ως μετακίνηση σε ειδική θέση). Αριθμητικές Πράξεις: Πρόσθεση, Αφαίρεση, Αντίθετο, Σύγκριση, Πολ/σμός, Διαίρεση. Ακέραιοι και Πραγματικοί (Κινητή Υποδιαστολή). Ολίσθηση: Αριθμητική/Λογική, Δεξιά/Αριστερά. 57

58 Οι τυπικές λειτουργίες μιας ISA(2/2) Λογικές Πράξεις: AND, OR, XOR, NOT, Set, Clear. Έλεγχος Ροής Προγράμματος: Διακλάδωση χωρίς/με συνθήκη. Κλήση/Επιστροφή υπορουτίνας. Είσοδος/Έξοδος (ως ξεχωριστές λειτουργίες): Ανάγνωση, Εγγραφή. Διακοπές και Παγίδες: Έλεγχος, Εξυπηρέτηση, Επιστροφή. Επιπλέον: Συγχρονισμός και Νήματα. Strings, Γραφικά, Streaming.. 58

59 Top 10 εντολές x86 59

60 Ο ειδικός καταχωρητής σημαιών (Status Register, SR) Ο μόνος που επιτρέπει πρόσβαση ανά bit. Ενημερώνεται μόνο από την ALU. Έχει bit για κρατούμενο, μηδενικό αποτέλεσμα, υπερχείλιση, αρνητικό κτλ. Οι εντολές σύγκρισης και διακλάδωσης χρησιμοποιούν τα bit αυτά. Για παράδειγμα αν στην εντολή cmp AL,BL ενεργοποιηθεί η σημαία ZF (zero flag) τότε η επόμενη εντολή je label3 θα είναι αληθής (je=jump if equal) και θα αλλάξει η ροή εκτέλεσης. 60

61 Οι τύποι δεδομένων της x86 και της ΙΑ32 Ακέραιοι Αριθμητικοί Τύποι δεδομένων (byte, word, double word). Μη προσημασμένοι και προσημασμένοι. Επιπρόσθετα ο IA32 υποστηρίζει πραγματικούς αριθμούς (float). Μη αριθμητικοί τύποι: Χαρακτήρες ASCII. Boolean bit. Επιπρόσθετα ο IA32 υποστηρίζει συμβολοσειρές. 61

62 Αναπαράσταση λογικών τιμών και χάρτες bit Μια λογική τιμή (boolean) έχει είτε τιμή 0 (FALSE) είτε 1 (TRUE). Αν και είναι ένα bit τοποθετείται σε 1 Byte επειδή οι επεξεργαστές υποστηρίζουν πρόσβαση άνα byte και όχι bit. Δλδ, το TRUE γράφεται Η μόνη περίπτωση όπου καταλαμβάνει 1 bit είναι στους χάρτες bit, όπου είναι δομές ειδικού τύπου. Χρησιμοποιούνται σε πολλές περιπτώσεις, όπως στην παρακολούθηση των ελεύθερων ενοτήτων (blocks) του σκληρού δίσκου. Το πρώτο bit π.χ. δείχνει αν είναι ελεύθερο το πρώτο block του δίσκου. 62

63 Κριτήρια σχεδιασμού μορφής εντολών ISA Δυνατότητα να προστίθενται νέες εντολές. Μελλοντική αξιοποίηση τεχνολογίας. Τρέχουσα τεχνολογία και εκτίμηση μελλοντικών δυνατοτήτων. Οι μικρές εντολές καλύτερες από τις μεγάλες (σε αριθμό bit): λιγότερο χώρο στη μνήμη, πιο εύκολη αποκωδικοποίηση, επικαλυπτόμενη εκτέλεση, καλύτερη εκμετάλλευση του εύρους ζώνης της μνήμης, πιο αποδοτική χρήση κρυφής μνήμης. Αριθμός εντολών που συνδέεται με τα bit του opcode. Αριθμός bit παραμέτρων διευθυνσιοδότησης. 63

64 Πώς υλοποιούνται οι ανάγκες για συμβιβασμό bit op-code και operands; Σε αρχιτεκτονικές με σταθερό μέγεθος machine code (π.χ. 32Bit) όσο μεγαλύτερο σε αρ.bit είναι το machine code, τόσο μικρότερη ευελιξία έχουμε στις παραμέτρους. Για να δημιουργήσουμε ευελιξία χρησιμοποιούμε τον επεκτεινόμενο κωδικό πράξης. Ομαδοποιούμε τα opcodes σε ομάδες με μεταβλητό μέγεθος bit (opcodes 4bit,8bit,12bit,16bit...). Αποφασίζουμε μια σειρά από bit που δείχνει ότι υπάρχει και επόμενα 4bit στον opcode (π.χ. 1111). Με αυτόν τον τρόπο οι εντολές είναι εντολές με 4bit opcode και τα υπόλοιπα στους παραμέτρους. Οι εντολές είναι εντολές με 8bit opcode και τα υπόλοιπα στους παραμέτρους κτλ. 64

65 Ο επεκτεινόμενος κωδικός πράξεων (1/2) Μας επιτρέπει ένα συμβιβασμό ανάμεσα στο χώρο των κωδικών πράξεων (opcodes) και στο χώρο των παραμέτρων (operands). Διατήρηση όλων των εντολών στο ίδιο μέγεθος. Ελαχιστοποιείται το μέγεθος της μέσης εντολής, με την επιλογή των μικρότερων κωδικών πράξεων για τις πιο συνηθισμένες εντολές. 65

66 Ο επεκτεινόμενος κωδικός πράξεων (2/2) 66

67 Μορφή Εντολών IA-32 67

68 Η δυσκολία αποκωδικοποίησης των εντολών x86 H x86 ISA έχει μεταβλητό μέγεθος machine code. Χρησιμοποιείται μια πολύ σύνθετη κωδικοποίηση στην οποία απαιτείται να γίνει πλήρης αποκωδικοποίηση όλου του machine code για να προσδιοριστεί τι είδους πράξη πρόκειται να εκτελεστεί και επομένως τι μήκος έχει η εντολή. 68

69 Οι διμελείς και μονομελείς πράξεις Μια διμελής πράξη σημαίνει ότι δέχεται δύο παραμέτρους. Για παράδειγμα η εντολή mov al,5 δέχεται τις παραμέτρους al και 5. Μια μονομελής πράξη δέχεται μια μόνο παράμετρο. Για παράδειγμα η εντολή αύξησης κατά 1 inc AL δέχεται μόνο την παράμετρο AL. Μια πράξη χωρίς παραμέτρους είναι εντολή επιστροφής συνάρτησης ret η οποία δε δέχεται παράμετρο. Στη x86 ISA δεν υπάρχουν πράξεις με άλλο αριθμό παραμέτρων (π.χ. 3 operands). 69

70 Δημιουργία μασκών bit με AND και OR Η AND χρησιμοποιείται για την εξαγωγή bit από λέξεις. Για να το πετύχουμε αυτό χρησιμοποιούμε μια μάσκα από 0 και 1. Όπου έχει 1 η μάσκα, θα εξαχθεί αυτό το bit. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να εξάγουμε τα τέσσερα τελευταία bit θα χρησιμοποιήσουμε τη μάσκα Η OR χρησιμοποιείται για να εντάξουμε κάποια bit σε μια λέξη. Για να το πετύχουμε αυτό χρησιμοποιούμε μια μάσκα από 1 και 0. Όπου έχει 1 η μάσκα τότε στο αποτέλεσμα θα τοποθετηθεί 1 σε αυτό το σημείο. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να τοποθετήσουμε στα τέσσερα τελευταία bit το ένα, θα χρησιμοποιήσουμε τη μάσκα

71 Ακολουθιακή ροή ελέγχου και διακλαδώσεις 71

72 Κλήσεις υπορουτίνων Με την κλήση υπορουτίνων αλλάζει η ροή εκτέλεσης. Τροποποιείται ο PC (CS:IP για x86). Εκτελείται ένα άλλο κομμάτι κώδικα. Μια συνάρτηση αν καλεί τον εαυτό της ονομάζεται 'αναδρομική'. 72

73 Σε αντίθεση με τις υπορουτίνες, κάθε φορά που καλείται η διαδικασία, συνεχίζει η εκτέλεση από το σημείο που είχε σταματήσει σε προηγούμενη εκτέλεση. Δημιουργείται ψευδοπαραλληλία. Απαιτείται software εξομοίωση για να επιτευχθεί. Συρρουτίνες 73

74 Υπερβαθμωτοί επεξεργαστές (super-scalar) 74

75 Υπερβαθμωτοί επεξεργαστές Ένας υπερβαθμωτός επεξεργαστής έχει πολλαπλές ροές εκτέλεσης. Υλοποιεί τον παραλληλισμό σε επίπεδο εντολής (instruction level parallelism). Έχει πολλαπλές λειτουργικές μονάδες (π.χ. ALU, shifters, Multiplier, FPU). Σύγκριση με την τεχνική της διασωλήνωσης: Η διασωλήνωση και η υπερβάθμωση είναι διαφορετικές τεχνικές. Οι υπερβαθμωτοί επεξεργαστές χρησιμοποιούν και την τεχνική της διασωλήνωσης. 75

76 Η λειτουργία των υπερβαθμωτών επεξεργαστών Υπάρχει μια ακολουθιακή ροή εντολών. Η CPU ελέγχει για εξαρτήσεις δεδομένων ανάμεσα στις εντολές κατά τη διάρκεια εκτέλεσης (run-time). Εντολές που δεν έχουν εξαρτήσεις δίνονται σε λειτουργικές μονάδες που εκείνη τη στιγμή δε χρησιμοποιούνται. Όλοι οι επεξεργαστές γενικού σκοπού από το 1998 και μετά είναι υπερβαθμωτοί. Ο πρώτος υπερβαθμωτός επεξεργαστής ήταν ο Pentium P5. 76

77 Οι πρώτοι υπερβαθμωτοί x86 επεξεργαστές Ο P5 Pentium, (nextgen) Nx586, P6 Pentium Pro, AMD K5 ήταν οι πρώτοι x86 υπερβαθμωτοί cpu. Αποκωδικοποιούσαν τις macro-code σε microcode εντολές πριν την εκτέλεση. Αυτό επέτρεψε: τη δυναμική χρονοδρομολόγηση. την αύξηση της παραλληλίας. την υποθετική εκτέλεση (speculative execution). επίτευξη ακόμη μεγαλύτερης συχνότητας ρολογιού. 77

78 Υπερβαθμωτοί Επεξεργαστές (1/2) Οι υπερβαθμωτοί επεξεργαστές στοχεύουν: στην ακρίβεια του διαμεταβιβαστή εντολών (instruction dispatcher) ώστε να μη παραβιάζονται οι εξαρτήσεις. στην όσο δυνατόν μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των λειτουργικών μονάδων που διαθέτουν. Οι πρώτοι υπερβαθμωτοί cpu είχαν 2 ALU, 1FPU. Οι σύγχρονοι υπερβαθμωτοί cpu (π.χ. PowerPC 970-Apple) 4 ALU, 2 FPU, 2 SIMD cores. Επιτυγχάνουν εκτέλεση μεγαλύτερη από 1 εντολή ανά κύκλο μηχανής. 78

79 Υπερβαθμωτοί Επεξεργαστές (2/2) Υπάρχουν αρκετές τεχνολογίες που επιτυγχάνουν την παράλληλη εκτέλεση εντολών: Διασωλήνωση. Πολλαπλοί επεξεργαστές (σε διαφορετική συσκευασία). Πολλαπλοί πυρήνες (στην ίδια συσκευασία). Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ο διαμεταβιβαστής εντολών (instruction dispatcher) που διαβάζει τη ροή των εντολών και αποφασίζει άμεσα ποιες μπορούν να εκτελεστούν από ανενεργές μονάδες. Υπάρχει μια κοινή ροή εντολών για όλο το σύστημα. 79

80 Στοιχεία που μειώνουν τις επιδόσεις στου superscalar Τα παρακάτω στοιχεία μειώνουν τις επιδόσεις των υπερβαθμωτών επεξεργαστών: Ο βαθμός της παραλληλίας της ροής εντολών. Η πολυπλοκότητα και η χρονική επιβάρυνση του διαμεταβιβαστή εντολών. Η επεξεργασία εντολών στους βρόγχους (δηλαδή, ποια ροή να ακολουθήσει). Τα προγράμματα έχουν ποικίλους βαθμούς παραλληλίας επιπέδου εντολής. Παράδειγμα: a=b+c; d=e+f (υπάρχει παραλληλία). a=b+c; b=e+f (δεν υπάρχει παραλληλία). 80

81 Υπάρχουν προβλήματα με την αύξηση της παραλληλίας (1/2) Με την αύξηση της παραλληλίας, αυξάνεται εκθετικά το κόστος ελέγχου των εξαρτήσεων. Το πρόβλημα οξύνεται γιατί πρέπει οι αποφάσεις να λαμβάνονται κατά το χρόνο εκτέλεσης και στη συχνότητα λειτουργίας του υπολογιστή. Πρέπει να ληφθεί υπόψιν η χρονική και υλική επιβάρυνση του κυκλώματος του διαμεταβιβαστή εντολών (λογικές πύλες). Το υλικό κόστος έχει βρεθεί πως είναι nk, ενώ η καθυστέρηση k2logn (n αρ. εντολών ISA, k βαθμός παραλληλίας). 81

82 Υπάρχουν προβλήματα με την αύξηση της παραλληλίας (2/2) Το γεγονός ότι αυξάνεται η καθυστέρηση αναλόγως του βαθμού της παραλληλίας θέτει ένα φυσικό άνω όριο στο πόσες λειτουργικές μονάδες (ALU, FPU κ.α.) θα τοποθετηθούν πάνω στο ίδιο ολοκληρωμένο κύκλωμα. Για αυτό αν και υπάρχει τεχνολογική πρόοδος που το επιτρέπει, δεν τοποθετούνται πολλαπλές λειτουργικές μονάδες. Εκτός από τα παραπάνω αν υπάρχουν πολλαπλές εξαρτήσεις δεδομένων, τότε η υπερβαθμωτή εκτέλεση δε θα έχει οφέλη. 82

83 Μετά την υπερβαθμωτή εκτέλεση Λόγω των προβλημάτων της υπερβαθμωτής εκτέλεσης, δεν παρατηρείται πρόοδος σε αυτόν τον τομέα (δεν καταργείται ασφαλώς!). Οι τεχνικές που προστέθηκαν στη συνέχεια και χρησιμοποιήθηκαν: Πολύ μεγάλες λέξεις εντολών. (Very Long Instruction Word VLIW). Υπολογισμοί εντολών ρητής παραλληλίας. (explicit parallel instruction computing EPIC). Ταυτόγχρονη υπερ-νημάτωση. (simultaneous multithreading SMT). Πολυ-πύρηνα συστήματα (multicores). 83

84 Η αρχιτεκτονική IA-64 (Itanium 64bit) 84

85 Τα προβλήματα της αρχιτεκτονικής IA32 (1/2) Απαιτείται πολύ υλικό (transistor) για να μετατρέπονται οι CISC εντολές σε μικροεντολές RISC. Είναι προσανατολισμένη στη χρήση μνήμης. Οι διαρκείς αναφορές στη μνήμη μειώνουν τις επιδόσεις. Έχει μικρό σύνολο καταχωρητών. Τα αποτελέσματα πρέπει να απομακρύνονται από τους καταχωρητές. Δημιουργούνται εξαρτήσεις WAR, λόγω του μικρού αριθμού καταχωρητών. Υπάρχει πρόβλημα σε εκτέλεση εκτός σειράς. 85

86 Τα προβλήματα της αρχιτεκτονικής IA32 (2/2) Απαιτείται μεγάλη διοχέτευση, που σημαίνει ότι απαιτείται μεγάλη και ακριβή πρόγνωση διακλαδώσεων. Απαιτείται εικαζόμενη εκτέλεση για να αποφεύγεται η καθυστέρηση από τις λανθασμένες προγνώσεις. Διευθυνσιοδοτούνται μόνο 4GB μνήμης. 86

87 Η ΙΑ64 (2001) προτάθηκε για να λύσει τα προβλήματα της x86 (1/2) RISC 64bit. 2 καταστάσεις λειτουργίας. 64 γενικοί καταχωρητές. Όλες οι εντολές σταθερή μορφή. Πολλές διαθέσιμες λειτουργικές μονάδες. Δέσμη σχετικών εντολών (ομαδοποίηση ανά 3). Ο μεταφραστής καθορίζει την ομάδα που μπορεί να εκτελεστεί παράλληλα. 87

88 Η ΙΑ64 (2001) προτάθηκε για να λύσει τα προβλήματα της x86 (2/2) EPIC (explicitly parallel instruction computing). Υπολογιστική ρητής παραλληλίας εντολών. Απλούστερο υλικό: περισσότερα transistor διαθέσιμα π.χ. για cache. Χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας. Χρήση της κατηγορηματοποίησης (predication execution). Χρήση της εικαζόμενης φόρτωσης (speculative load). 88

89 Μια τεχνική επίτευξης καλύτερων αποδόσεων είναι η κατηγορηματική εκτέλεση (predicate execution) Οι περισσότερες αρχιτεκτονικές όταν συναντήσουν μια εντολή την εκτελούν. Μπορούμε να προσθέσουμε εντολές εκτέλεσης υπό συνθήκη (με κατηγορηματοποίηση-predicate). Εξαλείφονται πολλές διακλαδώσεις υπό συνθήκη. Για παράδειγμα: Στο (c) τo R3 θα αντιγραφεί στο R2, αν R1=0. Επιτρέπει τη χρήση τεχνικών αύξησης της απόδοσης (π.χ. διασωλήνωση), χωρίς προβλήματα. 89

90 Η τεχνική speculative load Χρήση των εντολών μεταφοράς από τη μνήμη σε καταχωρητή πιο πριν από το σημείο που βρίσκονται. Κρύβεται η καθυστέρηση της μεταφοράς από την εξωτερική μνήμη. Στο σημείο που απαιτούνται τα δεδομένα, τοποθετείται η εντολή CHECK. Αν δεν έχουν έρθει τα δεδομένα, τότε μόνο υπάρχει στάση (stall). Αν έρθουν κάποια δεδομένα πιο πριν, αλλά είναι άκυρα (γιατί σε επόμενη περίοδο τροποποιηθούν στην εξωτερική μνήμη) τότε ενεργοποιείται το bit άκυρου περιεχομένου στον καταχωρητή. 90

91 Τελικά το Itanium δε φαίνεται να έχει μέλλον... (1/2) Itanium or Itanic is like Titanic in proccesors. This continues to be one of the great fiascos of the last 50 The entire industry just took Intel at its word that Itanium would work as advertised in a PowerPoint presentation. Η έντονη διαφήμιση στο 1997 είχε ως συνέπεια να σταματήσει η έρευνα σε πολύ καινοτόμες αρχιτεκτονικές όπως MIPS, DEC. 91

92 Τελικά το Itanium δε φαίνεται να έχει μέλλον... (2/2) H Intel υποσχέθηκε ότι το IA64 θα μας πήγαινε σε ένα άλλο επίπεδο... μας πήγε πράγματι... ΣΤΟ υπόγειο!. "The Itanium approach... was supposed to be so terrific until it turned out that the wished-for compilers were basically impossible to write. Εκτελεί μόνο Itanium HP-UX (προωθούνται κατά 95% από HP). H AMD πρόσφερε το x86-64 που πρόσφερε 64bit στην αρχιτεκτονική x86. Υιοθετήθηκε από τη Microsoft και η Intel αναγκάστηκε να το χρησιμοποιήσει. 92

93 Επεξεργαστές Itanium Σύγκριση με Intel I7 Core i7-980x x86-64: Die Size: 239 mm², Transistor Count: 1,170 billion, Frequency 3,33Ghz, 6 cores, L3 Cache 12MB, Manufacturing Process: 32nm. 93

94 Η αρχιτεκτονική VLIW (1/2) VLIW = Very Large Instruction Word. Αρχιτεκτονική που εκμεταλλεύεται την παραλληλία εντολών. Διαφορετική από διασωλήνωση, υπερβάθμωση. Στη VLIW η παραλληλία ορίζεται κατά το χρόνο συμβολομετάφρασης (από τον compiler ή το χρήστη). Ο επεξεργαστής δε χρειάζεται το επιπρόσθετο υλικό ανίχνευσης εξαρτήσεων και χρονοδρομολόγησης για εκτέλεση εκτός σειράς ή υπερβαθμωτή εκτέλεση. Απαιτείται περισσότερη πολυπλοκότητα στο compiler παρά στο hardware. Ο αριθμός των λειτουργικών μονάδων (alu, fpu...) είναι φανερός στο συμβολομεταφραστή, αφού πρέπει να ξέρει τι έχει στη διάθεσή του. 94

95 Η αρχιτεκτονική VLIW (2/2) Υπάρχουν πολλαπλά ταυτόχρονα opcodes στο Machine Code για παραπάνω από μια λειτουργίες. Π.χ. Αν έχουμε 5 μονάδες εκτέλεσης, τότε κάθε machine code θα έχει 5 opcodes για κάθε μια μονάδα. Δεν υπάρχει συμβατότητα προς τα πίσω, αφού νέοι επεξεργαστές είχαν νέες επιπρόσθετες μονάδες. Κάποιοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν μετατροπείς binary-to-binary. Το machine code συνήθως έχει μέγεθος από 64bit. Μειονέκτημα: Αν οι άλλες μονάδες δεν έχουν κάτι να εκτελέσουν τότε εκτελούν NOP (No Operation). Δε χρησιμοποιείται για general computing (είναι δύσχρηστο), αφού υπάρχει διαθεσιμότητα εκατομμυρίων τρανζιστορ onchip για το ειδικό hardware. Παραδείγματα: TriMedia, TI C6000 DSP, ST2000, ATI RADEON R

96 Παράδειγμα VLIW (ΤΙ 6XC CPU) Κάθε γραμμή 256 bit. 32 bit registers. Κάθε γραμμή έχει 8 εντολές των 32bit που κατανέμονται σε 2 διαδρομές δεδομένων. 2 ALUs (fixed point). 4 ALUs (fixed/floating). 2 MULs (fixed/floating). Έτσι σε κάθε γραμμή κώδικα υπάρχουν 8 εντολές: ALU1 ALU2 ALU3 ALU4 ALU5 ALU6 ALU7 ALU

97 Διαφορές και ομοιότητες superscalar / EPIC Και στις δύο τεχνικές υποστηρίζεται παράλληλη εκτέλεση σε πολλαπλές λειτουργικές μονάδες. EPIC: Η παραλληλία εντολών καθορίζεται κατά το χρόνο μετάφρασης από το compiler. Οι εξαρτήσεις δεδομένων καθορίζονται από το compiler. Οδηγεί σε απλούστερο υλικό. Υλοποιεί την τεχνική VLIW. Superscalar: Η παραλληλία εντολών καθορίζεται από το υλικό (επεξεργαστή). Απαιτείται πολύ πιο σύνθετο υλικό (αυξημένος αριθμός transistor). Οι εξαρτήσεις δεδομένων καθορίζονται από το υλικό. 97

98 Τέλος Ενότητας 98

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 07 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους;

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους; Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) (Δομή Εντολών και Παραδείγματα) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή Εισαγωγή Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουµε την εσωτερική δοµή και αρχιτεκτονική της κεντρικής µονάδας επεξεργασίας, να κατανοήσουµε τον τρόπο µε τον οποίο λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86 ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86 Αρης Ευθυμίου Το σημερινό μάθημα! Λυση του lab02! Αρχιτεκτονική ARM σε τι μοιάζει και σε τι διαφέρει από τον MIPS! Αρχιτεκτονική x86 μια γρήγορη ματιά στη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No 05 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 6: inc, dec, loop, jcxz, dup, displacement Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 10: Πέρασμα Παραμέτρων σε Διαδικασίες. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 7: Πρόγνωση διακλαδώσεων. Εξαρτήσεις και εκτέλεση εκτός σειράς. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 04 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 06 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 Αρχιτεκτονική Συνόλου Εντολών (Instruction Set Architecture-ISA) 1 Ένας υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 4: Πολλαπλασιασμός (MUL,IMUL). Διαίρεση (DIV,IDIV). Εμφάνιση αλφαριθμητικού. Εμφάνιση χαρακτήρα.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Ενότητα: ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΣΦΑΛΜΑΤΩΣΗΣ Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ

Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ Βιβλιογραφία Ενότητας Kehtarnavaz [2005]: Chapter 3 Kuo [2005]: Chapters 1 & 4-5 Lapsley [2002]: Chapter 4 Hayes [2000]: Κεφάλαιo 8

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων

Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων ΗΥ 232 Οργάνωση και στον Σχεδίαση Η/Y Διάλεξη 7 Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων 1 Τι σημαίνει απόδοση; Αεροσκάφος NYC to Paris

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 6: Διασωλήνωση Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση Αρης Ευθυμίου Απόδοση απλής υλοποίησης Υλοποίηση ενός κύκλου είναι πολύ αργή κάθε κύκλος είναι τόσο μεγάλος όσο χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό Ενότητα 3 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων Ι. Ψαρομήλιγκος Χ. Κυτάγιας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 10ο μάθημα: Ορια παραλληλίας επιπέδου εντολής και πολυνηματικοί επεξεργαστές Αρης Ευθυμίου Πηγές διαφανειών: συνοδευτικές διαφάνειες αγγλικης εκδοσης του βιβλιου Ορια

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 02 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων. Βιβλιογραφία Ενότητας

ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων. Βιβλιογραφία Ενότητας ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Βελτιστοποίηση κώδικα σε επεξεργαστές ΨΕΣ Τµήµα Επιστήµη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Βιβλιογραφία Ενότητας Kehtarnavaz [2005]: Chapter

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εντολές γλώσσας μηχανής

Εντολές γλώσσας μηχανής Εντολές γλώσσας μηχανής Στον υπολογιστή MIPS η εντολή πρόσθεσε τα περιεχόμενα των καταχωρητών 17 και 20 και τοποθέτησε το αποτέλεσμα στον καταχωρητή 9 έχει την μορφή: 00000010001101000100100000100000 Πεδία

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική. Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων. Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Πληροφορική. Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων. Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Πληροφορική Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρηµένα Θέµατα Αρχιτεκτονικής

Προχωρηµένα Θέµατα Αρχιτεκτονικής Προχωρηµένα Θέµατα Αρχιτεκτονικής Μάθηµα 2 ο : Instruction Set Principles and Examples Μάθηµα 2 ο Προχωρηµένα Θέµατα Αρχιτεκτονικής 1 Σχεδιασµός Συνόλου Εντολών Θέµατα που θα συζητηθούν ιαφορετικές επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 12 : Δομή και Λειτουργία της CPU 2/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 11 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ Άσκηση 1 Ένας επεξεργαστής (ΚΜΕ) υποστηρίζει 371 εντολές. Πόσα bit θα πρέπει να είναι ο καταχωρητής εντολής (ελάχιστη τιμή); (α) 4 bit (β) 16 bit (γ) 1 bit (δ)

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων ΗΥ 232 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στο μάθημα Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Διδάσκων: Οργανωτικά Θέματα Νίκος Μπέλλας, Κτήριο Γκλαβάνη, Γραφείο Β3.7, 2 ος όροφος Προσωπική ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.3 Ο Επεξεργαστής - Εισαγωγή - Συχνότητα λειτουργίας - Εύρος διαδρόμου δεδομένων - Εύρος διαδρόμου διευθύνσεων - Εύρος καταχωρητών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 10 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές μικροελεγκτών

Εφαρμογές μικροελεγκτών Μικροελεγκτές Έναν ορισμό που θα μπορούσαμε να δώσουμε για τους μικροελεγκτές είναι ο εξής: Μικροελεγκτής είναι ένα προγραμματιζόμενο ολοκληρωμένο κύκλωμα το οποίο διαθέτει επεξεργαστή, μνήμη, διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 13 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 4: Τύποι Δεδομένων και τελεστές Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:01 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να Κεεφάάλλααι ιοο:: 3Β ο Τίττλλοοςς Κεεφααλλααί ίοουυ: : Αρχιτεκτονική Ηλ/κου Τµήµατος των Υπολ. Συστηµάτων (Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να αναφέρετε τις τιµές των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ 4 ο Εξάμηνο Μαδεμλής Ιωάννης ΥΠΟΡΟΥΤΙΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6 Οι υπορουτίνες αποτελούν αυτόνομα τμήματα κώδικα που διεκπεραιώνουν μία συγκεκριμένη εργασία και μπορούμε να τα καλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εισαγωγή Βασικές Πηγές: Αρχιτεκτονική Υπολογιστών: μια Δομημένη Προσέγγιση, Α. Tanenbaum, Vrije Universiteit, Amsterdam. Computer Architecture and Engineering, K. Asanovic, CS1/2-52,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:08 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ARDUINO Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

http://www.cslab.ece.ntua.gr/diplom/

http://www.cslab.ece.ntua.gr/diplom/ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr/ ιπλωµατική

Διαβάστε περισσότερα

! Εάν ο αριθμός διαθέτει περισσότερα bits, χρησιμοποιούμε μεγαλύτερες δυνάμεις του 2. ! Προσοχή στη θέση του περισσότερο σημαντικού bit!

! Εάν ο αριθμός διαθέτει περισσότερα bits, χρησιμοποιούμε μεγαλύτερες δυνάμεις του 2. ! Προσοχή στη θέση του περισσότερο σημαντικού bit! Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 25-6 Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς (αριθμητικές ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Αριθμοί Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράμματος 2.4 Αριθμητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία με άλλες συσκευές 2.6 Άλλες αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ANDROID-DEVKIT No:01 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών

Προγραμματισμός Υπολογιστών Προγραμματισμός Υπολογιστών Βασικές γνώσεις Κ. Βασιλάκης, ΣΤΕΦ, ΤΕΙ Κρήτης Η Πληροφορική και τα εργαλεία της Παροχή έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης. Καταχώριση στοιχείων Αποθήκευση Επεξεργασία ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ - CPU Μπακρατσάς Γιώργος geback007@yahoo.gr Δεκέμβριος, 2014 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... 4 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία των επεξεργαστών (CPUs)

Ιστορία των επεξεργαστών (CPUs) Ιστορία των επεξεργαστών (CPUs) Ο επεξεργαστής ή αλλιώς η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (C.P.U. - Central Processing Unit), είναι το βασικό εξάρτημα της λειτουργίας ενός υπολογιστή όπου και εκτελείται το

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Βασικές Πηγές: Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εισαγωγή Αρχιτεκτονική Υπολογιστών: μια Δομημένη Προσέγγιση, Α. Tanenbaum, Vrije Universiteit, Amsterdam. Computer Architecture and Engineering, K. Asanovic, CS1/2-52,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6: Διαχείριση Μνήμης Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό.

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό. Ερωτήσεις θεωρίας MY Μέρος Α. Υλικό. 1. Η μνήμη ROM είναι συνδυαστικό ή ακολουθιακό κύκλωμα; 2. α) Να σχεδιαστεί μία μνήμη ROM που να δίνει στις εξόδους της το πλήθος των ημερών του μήνα, ο αριθμός του

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Αριθμητικά συστήματα Υπάρχουν 10 τύποι ανθρώπων: Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 Τμήμα θεωρίας: Α.Μ. 8, 9 Κάθε Πέμπτη, 11πμ-2μμ, ΑΜΦ23. Διδάσκων: Ντίνος Φερεντίνος Γραφείο 118 email: kpf3@cornell.edu Μάθημα: Θεωρία + προαιρετικό

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:

Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης 1 ου μαθήματος Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: 1. Ποια η σχέση της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly Αρης Ευθυμίου Το σημερινό μάθημα! Σύνταξη εντολών! Θέματα σχετικά με τη προσπέλαση, οργάνωση μνήμης διευθύνση για κάθε byte διευθύνσεις λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ 1 Πράξεις με μπιτ 2 ΑριθμητικέςΠράξειςσεΑκέραιους Πρόσθεση, Αφαίρεση, Πολλαπλασιασμός, Διαίρεση Ο πολλαπλασιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006 ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ Μονάδες εκτέλεσης Αρχεία εγγραφών Έλεγχο λογικής ΜΝΗΜΗ ROM RAM ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΟΔΟΥ-ΕΞΟΔΟΥ(I/O) ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΣΤΟΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 6 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 3 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Μονάδα ελέγχου Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Δομή Αριθμητικής Λογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 7ο μάθημα: Κρυφές μνήμες (cache) - εισαγωγή Αρης Ευθυμίου Πηγές διαφανειών: συνοδευτικές διαφάνειες αγγλικης εκδοσης του βιβλιου Σύστημα μνήμης! Η μνήμη είναι σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 14: Σχεδιασμός μιας απλής CPU Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: Λειτουργίες Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά Ασκήσεων 13: Συνοχή (Coherence) Κρυφών Μνημών, Προχωρημένοι Επεξεργαστές (Out-of-Order, Superscalar, Multithreading, Multicores)

Σειρά Ασκήσεων 13: Συνοχή (Coherence) Κρυφών Μνημών, Προχωρημένοι Επεξεργαστές (Out-of-Order, Superscalar, Multithreading, Multicores) ΗΥ-225: Οργάνωση Υπολογιστών 1νοιξη 2013 Τμ. Επ. Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Σειρά Ασκήσεων 13: Συνοχή (Coherence) Κρυφών Μνημών, Προχωρημένοι Επεξεργαστές (Out-of-Order, Superscalar, Multithreading,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ηλίας Σακελλαρίου Δομή Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγικά Γλώσσα Μηχανής Γλώσσες υψηλού επιπέδου Μεταγλωττιστές

Διαβάστε περισσότερα

7. Ροή ελέγχου 8. Μηχανισμοί εισόδου/εξόδου

7. Ροή ελέγχου 8. Μηχανισμοί εισόδου/εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΛΟΥ ΕΝΤΟΛΩΝ Γ Τσιατούχας 5 ο Κεφάλαιο 1 Επίπεδο ISA 2 Μοντέλα μνήμης ιάρθρωση 3 Τύποι δεδομένων 4 Μορφές/τύποι εντολών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Αναπαράσταση αριθμών στο δυαδικό σύστημα. Δρ.

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Αναπαράσταση αριθμών στο δυαδικό σύστημα. Δρ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι Αναπαράσταση αριθμών στο δυαδικό σύστημα Δρ. Γκόγκος Χρήστος Δεκαδικό σύστημα αρίθμησης Ελληνικό - Ρωμαϊκό Σύστημα αρίθμησης

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors 1 Μετάβαση στους πολυπύρηνους(1) Απόδοση των µονοεπεξεργαστών 25% ετήσια βελτίωση της απόδοσης από το 1978 έως το 1986 Κυρίως από την εξέλιξη της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 16-2-2012. Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 16-2-2012. Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 6 --0 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων Θέμα. Τι γνωρίζετε για την τοπικότητα των αναφορών και ποιών μονάδων του υπολογιστή ή τεχνικών η απόδοση εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα