Πτυχιακή Εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πτυχιακή Εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ"

Transcript

1 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολογίας Τομέας Ενέργεια - Περιβάλλον Πτυχιακή Εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΙΑΣΩΝΑΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Επιβλέπων : Κόγια Φωτεινή Καβάλα, Ιούνιος 2012

2 Ευχαριστίες Η παρακάτω πτυχιακή εργασία με θέμα «ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΈΝΑ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ» πραγματοποιήθηκε στα του προγράμματος σπουδών του τμήματος μηχανολογίας, της σχολής τεχνολογικών εφαρμογών του ΤΕΙ Καβάλας. Σε αυτό θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους γονείς μας που τόσο μας συμπαραστάθηκαν καθόλη της διάρκεια των σπουδών μας. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 1 από 97

3 Πρόλογος Παρόλο που πολλές από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας διατίθενται σε αφθονία και αντιπροσωπεύουν ένα σοβαρό ενεργειακό δυναμικό σε παγκόσμια κλίμακα, θα λέγαμε ότι συνεισφέρουν ελάχιστα στην ενεργειακή κατανάλωση. Η εκμετάλλευση των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των τεράστιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, που αντιμετωπίζει ο πλανήτης σήμερα. Επίσης ευρύτερη εκμετάλλευση των ΑΠΕ είναι δυνατό να αποτελέσει κύριο μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης με στόχο την επίτευξη καλύτερης κοινωνικής και οικονομικής συνοχής μέσα στην Ε.Ε. Η αναμενόμενη αύξηση της ενεργειακής κατανάλωσης στις τρίτες χώρες, που σε μεγάλο βαθμό μπορεί να ικανοποιηθεί με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσφέρει ελπιδοφόρες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις αντίστοιχες βιομηχανίες της Ευρώπης. Ο χαρακτήρας των περισσοτέρων τεχνολογιών εκμετάλλευσης ΑΠΕ επιτρέπει τη σταδιακή υλοποίηση που είναι ευκολότερο να χρηματοδοτηθεί και καθιστά δυνατή την επιτόπια αξιοποίηση τους. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ότι η κοινή γνώμη ευνοεί την προώθηση των ΑΠΕ σε σχέση με τις συμβατικές πηγές ενέργειας, κυρίως για περιβαλλοντικούς λόγους. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχει αναγνωριστεί ότι είναι επιτακτική η ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος της αλλαγής του κλίματος. Η επιτάχυνση της διείσδυσης των ΑΠΕ αποτελεί ένα σπουδαίο παράγοντα για τη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Εκτός από όλα αυτά τα ευεργετικά χαρακτηριστικά που έχουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα παύουν κι αυτές με την σειρά τους να προκαλούν κάποιες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αν αυτές είναι μεγάλες και άξιες αναφοράς ή μικρές και αμελητέες είναι το θέμα αυτής της πτυχιακής εργασίας στην οποία θα ασχοληθούμε με την αιολική ενέργεια. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 2 από 97

4 Περιεχόμενα Κατάλογος Πινάκων... 6 Κατάλογος Εικόνων... 6 Κατάλογος Συντμήσεων... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εισαγωγή Ανάγκη δημιουργίας περιβαλλοντικής πολιτικής Μ.Π.Ε. : Στόχοι και κατευθυντήριες γραμμές ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Η πηγή του ανέμου Τα χαρακτηριστικά του ανέμου Όριο μεταβολής ταχυτήτων ανέμου καθ' ύψος Μεταβολή ταχύτητας ανέμου ανάλογα με το ύψος Στατιστική του άνεμου Μετατροπή της αιολικής ενέργειας Πηγές αιολικής ενέργειας ανά τον κόσμο Εξαρτήματα και Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Γενική διάταξη Σχεδιασμός κυρίων στοιχείων Η έλικα Σύστημα μετάδοσης περιστροφικής κίνησης Η Γεννήτρια Σύστημα πέδησης Σύστημα προσανεμισμού Πύργος στήριξης ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 3 από 97

5 Σύστημα εποπτείας και ελέγχου Λειτουργικά χαρακτηριστικά Απόδοση ισχύος Διαθεσιμότητα Ετήσιος υπολογισμός ενέργειας Απόδοση συστοιχίας ανεμογεννητριών (Α/Γ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Αδειοδότηση σχεδιασμού αιολικών σταθμών (αιολικών πάρκων) Περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις Ποσοτική περιγραφή θορύβου ανεμογεννήτριας Ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή και ασφάλεια της ανεμογεννήτριας Προσδιορισμός περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων Κοινωνικά θέματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Εισαγωγή Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά την κατασκευή του έργου Δημιουργία Αποβλήτων Θόρυβος Κυκλοφορία και οδικό δίκτυο Βιολογικό Περιβάλλον Υδρογεωλογία / Υδρολογία Δονήσεις Σκόνη Αρχαιότητες / Σημεία Ενδιαφέροντος ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 4 από 97

6 4.3. Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά την Λειτουργία του έργου Δημιουργία Αποβλήτων Θόρυβος Εκπομπή Θορύβου Κυκλοφορία και οδικό δίκτυο Βιολογικό Περιβάλλον Ατμοσφαιρική Ρύπανση Αισθητική Πτυχή Συμβατότητα του έργου με την περιοχή μελέτης Κοινωνικές επιπτώσεις Συνοπτική Παρουσίαση των Επιπτώσεων κατά την κατασκευή Συνοπτική Παρουσίαση των Επιπτώσεων κατά τη Λειτουργία Μέτρα μειώσεις των επιπτώσεων και αποκατάστασης του περιβάλλοντος Συμπεράσματα Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 5 από 97

7 Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Εικόνων Κατάλογος Συντμήσεων Ε.Π.Ε. Μ.Π.Ε. Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Μ.Ε.Κ. Κ.Π.Σ. Φ.Σ. ΦΒ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΠΤΩΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΔΗΜΟΔΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΙΚΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 6 από 97

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1.1. Εισαγωγή Ο θεσμός της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων άρχισε να εφαρμόζεται στην Ελλάδα σταδιακά από την αρχή της δεκαετίας του '80 για συγκεκριμένες κατηγορίες έργων (βιομηχανικές εγκαταστάσεις, λατομία, τουριστικές εγκαταστάσεις κ.λ.π. ). Η εφαρμογή του θεσμού στηρίχθηκε κυρίως στην κάλυψη των απαιτήσεων που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο και όχι στη διαμόρφωση κοινής συνείδησης ( φορέων και πολιτών ) σχετικά με την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος και λήψης μέτρων αποφυγής της υποβάθμισης του. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα την επιφανειακή προσέγγιση του αντικειμένου και την τυπική κάλυψη των απαιτήσεων την σχετικής νομοθεσίας. Το γεγονός αυτό δημιούργησε διαφοροποιήσεις μεταξύ των φορέων και τους απομάκρυνε από την θεώρηση του θεσμού της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ως ενός μέσου ουσιαστικής παρέμβασης στο περιβάλλον. Στην ουσία ο θεσμός αντιμετωπίζεται ως μια διαδικασία αδειοδότησης, την οποία οι εμπλεκόμενοι φορείς προσεγγίζουν κάτω από διαφορετική οπτική. Εξετάζοντας την αποκτηθείσα εμπειρία από την εφαρμογή του θεσμού της ΕΠΕ, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στα ακόλουθα, αναφορικά με τους εμπλεκόμενους: - Αμφισβητήσεις Μ.Π.Ε. οφείλονται συχνά σε ασάφειες και ασυνέπειες σε ότι αφορά την ένταξη των διάφορων έργων στις κατηγορίες που προβλέπονται από το νόμο. - Οι Μ.Π.Ε. γενικά δεν έχουν θεσμοθετηθεί ως ξεχωριστή κατηγορία μελετών. Έτσι, πολλές από τις μελέτες αυτές εκπονούνται από άτομα με περιορισμένη εμπειρία με αποτέλεσμα να είναι ανεπαρκείς ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 7 από 97

9 - Περαιτέρω υποβάθμιση της ποιότητας των Μ.Π.Ε. προκύπτει από τον κανόνα χαμηλό προϋπολογισμό τους και τον συχνά εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο εκπόνησής τους. - Ιδιαίτερα δυσμενής είναι η χρονική ανακολουθία που παρατηρείται συχνά με δεδομένη την έλλειψη υποχρέωσης παράδοσης της τελικής μελέτης εφαρμογής ενός έργου μετά την αντίστοιχη Μ.Π.Ε., ενώ κανονικά στη μελέτη εφαρμογής θα έπρεπε να γίνεται ρητή αναφορά στη Μ.Π.Ε. και συνεκτίμησή της. - Ο τρόπος δημοσιοποίησης δεν εξασφαλίζεται ουσιαστικά και ανάγεται απλώς σε μία τυπική διαδικασία. Εξ άλλου ο παρερχόμενος χρόνος για την υποβολή της γνωμοδότησης του κοινού ( 15 ημέρες ) είναι σχετικά σύντομος. - Επιμέρους έργα που αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου έργου δεν προκηρύσσονται ταυτόχρονα με αποτέλεσμα την ύπαρξη ανομοιογενειών στην ποιότητα και το περιεχόμενο των Μ.Π.Ε. Σε τέτοιες περιπτώσεις γίνεται εμφανής η έλλειψη Στρατηγικού Σχεδιασμού Περιβάλλοντος. - Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί επίσης η παρακολούθηση της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων, κάτι που ενδέχεται να διορθωθεί με την εγκατάσταση της ενδεδειγμένης υποδομής (inspectorate). - Καθυστερήσεις στην έγκριση Μ.Π.Ε. ενίοτε αναγκάζουν το φορέα υλοποίησης του έργου στην πρόωρη εκκίνησή του (π.χ. προς τήρηση κάποιων προθεσμιών). Στην διόλου σπάνια αντίθετη περίπτωση υπερβολικής χρονικής διαφοράς μεταξύ της εκπόνησης Μ.Π.Ε. και της εκτέλεσης ενός έργου είναι ενδεχόμενο να έχουν επέλθει αλλαγές των πραγματικών συνθηκών με προφανείς συνέπειες στις εκτιμηθείσες επιπτώσεις. - Το στελεχιακό δυναμικό των αρμοδίων υπηρεσιών δεν επαρκεί για την εύρυθμη αξιολόγηση των Μ.Π.Ε., κυρίως λόγω της ανάγκης πλήθους ειδικών επιστημόνων. Το πρόβλημα εμφανίζεται ιδιαίτερα οξύ στην περιφέρεια, όπου ο έλεγχος των Μ.Π.Ε. γίνεται πολλές φορές από έναν και μόνο επιστήμονα. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 8 από 97

10 - Μεγάλος αριθμός θεμάτων αναγκαστικά παραπέμπεται από τις Περιφέρειες και Νομαρχίες σε Υπηρεσίες της Αθήνας με αποτέλεσμα μεγάλη απώλεια χρόνου. Επίσης, συχνά παρατηρείται χρονοβόρα κυκλοφορία φακέλων Μ.Π.Ε. μεταξύ διαφόρων υπηρεσιών (παράδειγμα Θεσσαλονίκης: Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Νομαρχία Θεσσαλονίκης, Οργανισμός Θεσσαλονίκης, ενίοτε Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ). - Μεγάλα προβλήματα ανακύπτουν από την έλλειψη στοιχείων που απαιτούνται για την εκπόνηση Μ.Π.Ε., με χαρακτηριστικό παράδειγμα στην ανυπαρξία αναγκαίων χαρτών(γεωλογικών, δασικών κ.λ.π.) σε πανελλήνια κλίμακα. - Δεν υπάρχει γνώση (λόγω έλλειψης στοιχείων, προδιαγραφών, εμπειρίας) των έμμεσων και μακροπρόθεσμων περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός έργου.επίσης, δεν αναλύεται επαρκώς η συνέργια των επιπτώσεων και γενικά η συστημικότητα του περιβάλλοντος. - Συχνά αγνοούνται οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές επιπτώσεις ενός έργου, που συνήθως είναι έμμεσες και μακροπρόθεσμες. Υποτιμάται επίσης η ενδεχόμενη «αλλαγή χαρακτήρα» μιας περιοχής, η οποία μπορεί να συνεπάγεται αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στο κοινωνικό, όσο και στο φυσικό περιβάλλον. - Όλα τα προαναφερθέντα προβλήματα εκτός των άλλων οδηγούν και σε αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που ακυρώνουν σχετικές πράξεις της διοίκησης για τα θέματα αυτά, με προφανή δυσμενή αποτελέσματα σχετικά με την δυνατότητα εκτέλεσης του έργου, με ζημιές οικονομικής και κοινωνικής φύσης κ.λ.π. - Η υποβάθμιση της ποιότητας των Μ.Π.Ε. επιτείνει τα έντονα προβλήματα που προκαλούνται από τα συνηθισμένα φαινόμενα μη αποδοχής των αποτελεσμάτων τους από την κοινή γνώμη, ιδιαίτερα σε επίπεδο μικρών κοινωνιών. Στην διαμόρφωση αυτών των καταστάσεων κυρίαρχο ρόλο παίζουν οι τοπικές οργανώσεις προστασίας περιβάλλοντος με τις συχνά μαξιμαλιστικές και ορισμένες φορές ατεκμηρίωτες θέσεις τους, αλλά και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή ακόμη και βουλευτές. οινός παρανομαστής στις περιπτώσεις αυτές είναι συνήθως η ανησυχία και ο ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 9 από 97

11 φόβος για δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις από το προτεινόμενο έργο σε μερίδα του κοινωνικού συνόλου που πιστεύει ότι θα θιγεί σε αυτό.ο παραπάνω φόβος παίρνει στην συνέχεια τον μανδύα της «προστασίας του περιβάλλοντος» με την απόρριψη της Μ.Π.Ε. χωρίς στην ουσία να υπάρχει επιστημονική επιχειρηματολογία. Στην αντίπερα όχθη υπάρχουν περιπτώσεις απόρριψης από την κοινή γνώμη μιας Μ.Π.Ε. που τοποθετείται αρνητικά απέναντι σε κάποια δραστηριότητα όταν υπάρχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα υπέρ αυτής, όπως δημιουργία θέσεων εργασίας κ.λ.π. Το παραπάνω φαινόμενο, της αμφισβήτησης δηλαδή των Μ.Π.Ε., δεν είναι βέβαια αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Ούτε πρόκειται να εξαλειφθεί ποτέ τελείως από την στιγμή που εμπλέκονται οικονομικά συμφέροντα. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν σαφώς περιθώρια βελτίωσης της σημερινής, συχνά απαράδεκτης, κατάστασης και ο στόχος, οι Μ.Π.Ε. να παίξουν κάποτε σωστά τον περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό τους ρόλο δεν είναι τελείως ουτοπικός. Ο στόχος αυτός περνάει πρώτα απ' όλα από την βελτίωση των ίδιων των Μ.Π.Ε. προκειμένου να γίνουν περισσότερο αντικειμενικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες με συνέπεια να είναι λιγότερο ευάλωτες και επιδεκτικές αμφισβητήσεων. Ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για να ενταχθεί ένα έργο στα κοινοτικά προγράμματα. Η διαδικασία όμως της αδειοδότησης συχνά αποβαίνει εξαιρετικά χρονοβόρα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία αντιθέσεων και έντασης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Ο οδηγός αυτός αποτελεί μια μικρή συμβουλή στο ακανθώδες ζήτημα της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και αποσκοπεί στην ενημέρωση σχετικά με τις διαδικασίες, τις απαιτήσεις, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπάρχουσα νομοθεσία. Έχει γίνει προσπάθεια ταξινόμησης - κωδικοποίησης αλλά και αναλυτικής παρουσίασης των απαραίτητων στοιχείων, ώστε αυτά να είναι κατανοητά και προσιτά σε κάθε ενδιαφερόμενο, όχι υποχρεωτικά γνώστη του αντικειμένου. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 10 από 97

12 Η Μικτή Επιτροπή Καθοδήγησης (ΜΕΚ) για τα Δημόσια Έργα, η οποία έχει συσταθεί από τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας, Χωροταξίας - Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων, και την Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με σκοπό την βελτίωση του συστήματος παραγωγής των δημοσίων έργων, ανέλαβε την πρωτοβουλία σύνταξης του παρόντος οδηγού στοχεύοντας και με αυτό τον τρόπο στην αναβάθμιση του θεσμού της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Στην Ελλάδα, η πρώτη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εκπονήθηκε το 1977 για λογαριασμό της ΔΕΗ, η οποία ανέθεσε τη μελέτη χωρίς να υποχρεώνεται από το νόμο, προκειμένου να προχωρήσει στην κατασκευή φράγματος στον Θησαυρό Νέστου, επίσης το Η πρώτη νομοθετική αναφορά για ΜΠΕ υπάρχει στο Ν.743/77(αρθ.103), η οποία όμως δεν υλοποιήθηκε ούτε εξειδικεύτηκε ώστε να εφαρμοστεί στη πράξη. Το 1979 ο Ν.947/79 επέβαλε για πρώτη φορά την υποχρέωση για εκπόνηση ΜΠΕ σε οικιστικά σχέδια, αλλά και πάλι δεν περιείχε συγκεκριμένες προδιαγραφές. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι ΜΠΕ των Σχεδίων Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης ήταν απλές εκθέσεις υποστήριξης των επιλογών του κάθε σχεδίου. Η υποχρέωση της μελέτης επιπτώσεων εξακολουθεί να υπάρχει - σημαντικά αποδυναμωμένη - στο Ν.1337/83, που αντικαταστήθηκε το Ν.947/79. Ήδη όμως, ο Ν.1032/80 ( ο ιδρυτικός του ΥΧΟΠ ) περιλάμβανε το άρθρο 17.4, που προέβλεπε την εφάπαξ έκδοση Π.Δ. για τον καθορισμό των λεπτομερειών υποβολής εκθέσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Μόνο το 1981, όταν εκδίδεται το Π.Δ. 1180/81 υπάρχει πιο συγκεκριμένη αναφορά στη διαδικασία υποβολής ΜΠΕ, ειδικά για την βιομηχανία. Αντίστοιχες αναφορές υπάρχουν ήδη από το 1979 για την λειτουργία λατομείων και την ίδρυση τουριστικών εγκαταστάσεων σε δασικές περιοχές. Ο Ν. 1515/85 για τον Οργανισμό της Αθήνας αναφέρεται και σε θέματα περιβάλλοντος και προβλέπει την εκπόνηση ΜΠΕ σε περίπτωση νέων έργων και σε επέκταση ή εκσυγχρονισμό υφιστάμενων έργων καθώς και σε περίπτωση δραστηριοτήτων με σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αρμοδιότητα για τον καθορισμό των προδιαγραφών για τις ΜΠΕ είχε, σύμφωνα με τον ίδιο νόμο, το ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 11 από 97

13 τότε ΥΧΟΠ. Αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν και στο Ν.1561/85 για τον Οργανισμό της Θεσσαλονίκης. Αναλυτικότερη αναφορά γίνεται στο Ν. 1650/86 για την προστασία του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, με τα άρθρα 3-6 γίνεται προσπάθεια εναρμονισμού της ελληνικής νομοθεσίας με το κοινοτικό δίκαιο ( οινοτική Οδηγία 85/337 ), ειδικότερα σε ότι αφορά ( δημόσια ή ιδιωτικά ) έργα και δραστηριότητες. Για την ολοκλήρωση του νομικού πλαισίου που διέπει την εφαρμογή του θεσμού της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ( ΕΠΕ ), ο ίδιος νόμος προέβλεπε την έκδοση τριών υπουργικών αποφάσεων : - Για την κατάταξη των έργων και των δραστηριοτήτων σε κατηγορίες - Για τον καθορισμό της διαδικασίας έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων ( δικαιολογητικά, προθεσμίες υποβολής κ.λ.π.) και - Για την επιβολή ειδικών τελών σε ρυπαίνουσες επιχειρήσεις, ώστε να κατασκευαστούν έργα για την προστασία του περιβάλλοντος. Το 1990, το νομικό αυτό πλαίσιο συμπληρώθηκε με τις ΚΥΑ 69269/5387/ ( Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες, περιεχόμενο ΜΠΕ και ειδικών περιβαλλοντικών μελετών ) και 75308/5512/ ( Τρόπος ενημέρωσης πολιτών και των φορέων εκπροσώπησής τους για το περιεχόμενο των ΜΠΕ ), οι οποίες και ισχύουν έκτοτε, εναρμονίζοντας έτσι το εθνικό δίκαιο με τις Κοινοτικές Οδηγίες 85/337 και 84/360. Οι ΜΠΕ που υποβάλλονται έκτοτε στην αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ για την έγκριση είναι αριθμητικά εντελώς πέρα από κάθε σύγκριση με άλλες χώρες, καθώς είναι της τάξης των 3000 το χρόνο, γεγονός που δείχνει τα προβλήματα στην ουσιαστική λειτουργία και απόδοση του θεσμού. Ο μεγάλος αριθμός των εκπονούμενων ΜΠΕ στην Ελλάδα έχει ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητάς τους, πρώτον, λόγω αδυναμίας των μελετητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις που απορρέουν από την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, και δεύτερον, λόγω της ανεπαρκούς υποδομής και της περιορισμένης δυνατότητας ανταπόκρισης των κρατικών φορέων του τομέα ελέγχου και έγκρισης των μελετών αυτών. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 12 από 97

14 Προκειμένου να μειωθεί ο υπερβολικός φόρτος εργασίας των κεντρικών υπηρεσιών στον τομέα της έγκρισης των ΜΠΕ εκδόθηκαν τα ακόλουθα : I. Το Π.Δ. 28/93, σύμφωνα με το οποίο μεταβιβάζονται ορισμένες αρμοδιότητες για την προέγκριση χωροθέτησης στις περιφερειακές υπηρεσίες διανομαρχιακού επιπέδου του ΥΠΕΧΩΔΕ. II. II. Η ΚΥΑ 9529/94 με θέμα τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για ορισμένα έργα και δραστηριότητες υπουργείων ( άρθ.3 του Ν. 1650/86 ) στους νομάρχες. III. III. Η ΚΥΑ 82742/95 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων σε έργα επεξεργασίας αστικών λυμάτων στους Γ.Γ.Περιφέρειας. IV. IV. Η ΚΥΑ 82743/95 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων σε έργα κοινοτικής, δημοτικής ή διακοινοτικής οδοποιίας στους Γ.Γ.Περιφέρειας. V. V. Η ΚΥΑ 47159/96 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων σε λιμενικά έργα στους Γ.Γ.Περιφέρειας. VI. VI. Η ΚΥΑ 21631/95 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων σε χοιροτροφικές και πτηνοτροφικές μονάδες στους Γ.Γ.Περιφέρειας. VII. VII. Η ΚΥΑ 24635/95 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για εγκατάσταση τουριστικών μονάδων και τουριστικών κατασκηνώσεων στους Γ.Γ.Περιφέρειας. VIII. VIII. Η ΚΥΑ 84229/96 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για μεμονωμένες υδρογεωτρήσεις και υδροηλεκτρικούς σταθμούς στους Γ.Γ.Περιφέρειας. IX. Η ΚΥΑ 82819/97 με θέμα την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για υδραυλικά έργα στους Γ.Γ.Περιφέρειας. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 13 από 97

15 IX. X. Ο ν. 2647/98 με θέμα τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στις Περιφέρειες και την Αυτοδιοίκηση Μετά από μια οκταετία περίπου, ισχύος τη ΚΥΑ 69269/90 καθιερώθηκε η νέα κατηγορία περιβαλλοντικών μελετών, με το ΠΔ 256/98, αποκαθιστώντας έτσι το κενό που υπήρχε σχετικά με την εκπόνηση ΜΠΕ, αλλά και την ανάληψη της αντίστοιχης ευθύνης. Στην συνεχή εξέλιξή του ο θεσμός οπωσδήποτε πρέπει να βελτιωθεί ποιοτικά και να γίνει πιο αποτελεσματικός, ενώ αναμένεται να εμπλουτισθεί και να διευρυνθεί με νέους προσανατολισμούς, που θα περιλαμβάνουν την Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για Πολιτικές, Σχέδια και Προγράμματα (SEA) Ανάγκη δημιουργίας περιβαλλοντικής πολιτικής Η προσπάθεια για ανάπτυξη αποτελούσε ανέκαθεν το όνειρο και την επιδίωξη γενεών με προοπτική την δημιουργία καλλίτερων συνθηκών διαβίωσης. Σε αυτό λοιπόν το όνειρο και επιδίωξη, λαοί και άτομα εγκλωβιστήκαμε κόβοντας μόνοι μας το δένδρου της γης που πάνω καθόμαστε. Πολλοί ισχυρίζονται ότι είναι πλέον αργά για να μπορέσουμε να σώσουμε το περιβάλλον του πλανήτη μας από την ανεπανόρθωτη καταστροφή που έχουμε επισυσσωρεύσει. Από την άλλη πλευρά μια "νέα ηθική" καθημερινά κερδίζει έδαφος, ηθική του περιβάλλοντος ή αλλιώς "συνείδηση περιβάλλοντος". Αυτό το μήνυμα που συνήθως οι απλοί πολίτες το έχουν ενστερνισθεί νωρίτερα από τις κυβερνήσεις τους, ήδη άρχισε να μορφοποιείται μέσα πλέον από τις εθνικές στρατηγικές ανάπτυξης. Η ανάγκη προληπτικής περιβαλλοντικής πολιτικής έχει καταδειχτεί ως το μοναδικό φάρμακο για την αντιμετώπιση των πολλαπλών περιβαλλοντικών προβλημάτων που επισωρεύει η ανθρώπινη δραστηριότητα στους πόρους του πλανήτη. Η πρόληψη, η αποκατάσταση αλλά και η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών συνθηκών στο φυσικό, κοινωνικό αλλά και οικονομικό ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 14 από 97

16 περιβάλλον από τις δράσεις μας οδήγησαν στην ανάγκη της θέσπισης και θεσμοθέτησης των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Οι ΜΠΕ αποτελούν μια στοιχειώδη ασφαλιστική δικλείδα για την προσέγγιση των περιβαλλοντικών ενδεχομένων επιπτώσεων από τα έργα, τα προγράμματα αλλά και τα προϊόντα. Και ενώ η σπουδαιότητα τους και συμβολή, αναγνωρίζεται από την διοίκηση, τους φορείς αλλά και τους πολίτες, εντούτοις όμως κινδυνεύουν να αποτελέσουν μια ακόμα γραφειοκρατική διεργασία χωρίς να οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι η πρόληψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις δράσεις. Βασικό άξονα στην χάραξη της περιβαλλοντικής πολιτικής αποτέλεσε η αρχή ότι η πρόληψη είναι σαφώς αποτελεσματικότερη και οικονομικά περισσότερο συμφέρουσα από τη θεραπεία. Η καθιέρωση του θεσμού των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) στη διαδικασία αδειοδότησης και εκτέλεσης των έργων αποτελεί εφαρμογή της αρχής. Στο πλαίσιο του ΕΠΠΕΡ υποστηρίζεται ο θεσμός των ΜΠΕ και ενδεικτικά αναφέρεται ότι δεσμεύονται συγκεκριμένα κονδύλια προκειμένου να προωθηθεί η δημιουργία υποδομής για τον έλεγχο της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων σε έργα και δραστηριότητες της χώρας (inspectorate) και να συνταχθούν εξειδικευμένες προδιαγραφές έτσι ώστε να οριστικοποιηθούν οι απαιτήσεις για την εκπόνηση των ΜΠΕ ανά κατηγορία βιομηχανικής δραστηριότητας και για διάφορα έργα. Σημειώνεται ότι τα έργα του ΚΠΣ για το περιβάλλον είναι στο σύνολό τους Δημόσια Έργα, γεγονός που δηλώνει το έντονο ενδιαφέρον της πολιτείας για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας Μ.Π.Ε. : Στόχοι και κατευθυντήριες γραμμές Οι Μ.Π.Ε. αποτελούν μία μέθοδο ανάλυσης, η οποία επιχειρεί να προβλέψει τις επιπτώσεις προτεινόμενων έργων στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της περιοχής στην οποία θα υλοποιηθούν περιλαμβάνοντας και τις επιπτώσεις στην κοινότητα και στους εργαζομένους της επιχείρησης. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 15 από 97

17 Οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) στοχεύουν στην αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από ένα προγραμματιζόμενο έργο ή δραστηριότητα, προκειμένου να προεγκριθεί η χωροθέτησή του και να προσδιοριστούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις που πρέπει να τεθούν για την κατασκευή και λειτουργία του. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων εκπονείται από υψηλόβαθμα στελέχη των εταιρειών που αναλαμβάνουν την υλοποίησης ενός έργου, σε συνεργασία με ανεξάρτητους, εξειδικευμένους συμβούλους καθώς επίσης και με δημόσιους οργανισμούς και τοπικές αρχές. Οι Μ.Π.Ε. αποτελούν εργαλείο υποστήριξης της περιβαλλοντικής διαχείρισης το οποίο επιτρέπει να εκτιμηθούν οι πιθανές συνέπειες στο περιβάλλον πριν την έγκριση του έργου, ώστε να είναι δυνατή η εξέταση εναλλακτικών λύσεων οι οποίες θα τις ελαχιστοποιήσουν. Ο αντικειμενικός στόχος μίας Μ.Π.Ε. είναι να διασφαλίσει ότι από την υλοποίηση του υπό μελέτη έργου δεν θα προκύψει σημαντική αρνητική επίδραση στο περιβάλλον και ότι οι πιθανές συνέπειες θα αναγνωριστούν εγκαίρως, ώστε να ληφθούν υπόψη κατά το σχεδιασμό του έργου. Οι Μ.Π.Ε. εκπονούνται πριν από οποιαδήποτε άλλη επενδυτική κίνηση και στοχεύουν να : Παρουσιάσουν προβλέψεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προτεινόμενων έργων, με σκοπό να εντοπιστούν οι πιθανές συνέπειες για το περιβάλλον. Να επιτρέψουν την εξέταση εναλλακτικών λύσεων, οι οποίες μπορούν να μετριάσουν επαρκώς τις περιβαλλοντικές επιδράσεις και Να παρέχουν στις δημόσιες υπηρεσίες - ειδικά σε αυτές που έχουν σχέση με το έργο -και στις τοπικές αρχές τη δυνατότητα να σχολιάσουν το προτεινόμενο έργο. Οι Μ.Π.Ε. θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι όλων των επενδυτικών δραστηριοτήτων. Είναι αναγκαίο η συγκεκριμένη διαδικασία, που αφορά στη μελέτη, στην παρακολούθηση και στη συμμετοχή των πολιτών, να ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 16 από 97

18 εφαρμόζεται σε κάθε επένδυση είτε πρόκειται για έργο χρηματοδοτούμενο από δημόσιους είτε από ιδιωτικούς φορείς. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 17 από 97

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2.1. Η πηγή του ανέμου Η θερμική ενέργεια του ήλιου που πέφτει στην επιφάνεια της γης, παράγει κίνηση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη κλίμακα, στην οποία υπερτίθενται τοπικές μεταβολές που προξενούνται από διάφορους παράγοντες. Όταν ο αέρας θερμαίνεται στις περιοχές του ισημερινού γίνεται ελαφρότερος και αρχίζει να ανυψώνεται, στις δε περιοχές των πόλων ο κρύος αέρας αρχίζει να κατεβαίνει. Ο αέρας που ανυψώνεται στον ισημερινό κινείται προς βορά και προς νότο. Η κίνηση αυτή σταματά στις 30 Β (βόρεια) και 30 Ν (νότια), όπου ο αέρας αρχίζει να κατεβαίνει (βυθίζεται), οπότε μια ροή ψυχρού αέρα λαμβάνει χώρα στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Η επιτάχυνση που προκαλεί η δύναμη Coriolis, που οφείλεται στην περιστροφή της γης, προκαλεί μια απόκλιση της ροής του αέρα από τον ισημερινό προς τους πόλους, προς τα ανατολικά, και της επιστρεφόμενης ροής από τους πόλους προς τον ισημερινό, προς τα δυτικά κατ' αυτόν τον τρόπο παράγονται οι πορείες των ανέμων. Στις 30 Β και 30 Ν η ατμοσφαιρική κίνηση χαρακτηρίζεται από δυτικούς ανέμους. Η γενική άποψη της κίνησης της ατμόσφαιρας σε ευρεία κλίμακα φαίνεται στο σχήμα 2.1. Η διαφορική θέρμανση ξηράς και θάλασσας προξενεί περισσότερες μικροαλλαγές στη ροή του αέρα. Η φάση μιας ορισμένης περιοχής, που εκτείνεται από όρη και κοιλάδες σε πιο τοπικά εμπόδια, όπως π.χ. κτήρια και δένδρα, επηρεάζει επίσης σημαντικά τη ροή του ανέμου Τα χαρακτηριστικά του ανέμου Η ισχύς που παρέχει ο άνεμος στην ανεμογεννήτρια είναι ανάλογος του κύβου της ταχύτητας του ανέμου, όπως παρουσιάζεται παρακάτω. Είναι λοιπόν απαραίτητο να γνωρίσουμε με λεπτομέρεια τον άνεμο και τα χαρακτηριστικά του για να μπορούμε να υπολογίσουμε, την απόδοση της ανεμογεννήτριας, με ακρίβεια. Είναι κοινώς γνωστό ότι μεγάλες ταχύτητες ανέμων απαντώνται στις κορυφές των λόφων, σε εκτεθειμένες στον άνεμο ακτές και στα πελάγη. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 18 από 97

20 Χρειάζεται να γίνουν γνωστές διάφορες παράμετροι του ανέμου, όπως, η μέση ταχύτητα, η κατεύθυνση, οι μεταβολές γύρω από τη μέση ταχύτητα σε μικρό χρονικό διάστημα (θύελλες), οι ημερήσιες, εποχιακές και ετήσιες μεταβολές και οι μεταβολές ανάλογα με το ύψος του εδάφους. Σχήμα Γενική άποψη της κυκλοφορίας των ανέμων πάνω στην επιφάνεια της γης. Δημοσιεύεται με την άδεια του Παγκοσμίου Μετεωρολογικού Οργανισμού Οι παράμετροι αυτές είναι διαφορετικές για κάθε τόπο και μπορούν να προσδιοριστούν με ικανό αριθμό επακριβών μετρήσεων, για μεγάλη χρονική περίοδο, σε έναν ορισμένο τόπο. Οι παράμετροι αυτές χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της απόδοσης και των οικονομικών ενός αιολικού σταθμού παραγωγής ενέργειας. Τα γενικευμένα μετεωρολογικά στατιστικά δεδομένα οδηγούν πολλές φορές σε υπερεκτίμηση των ταχυτήτων των ανέμων σ' έναν ορισμένο τόπο. Τα τμήματα αυτού του κεφαλαίου που ακολουθούν περιγράφουν τις διαδικασίες παραγωγής του ανέμου σ' έναν ορισμένο γεωγραφικό τόπο και εντρυφούν σε περισσότερες λεπτομέρειες που αφορούν πρακτικές ποσοτικές περιγραφές των χαρακτηριστικών του ανέμου Όριο μεταβολής ταχυτήτων ανέμου καθ' ύψος Η ροή του ανέμου σε μικροκλίμακα επηρεάζεται από τοπικά εμπόδια όπως, κτήρια, δένδρα και φύση του εδάφους π.χ. από το αν υπάρχουν οργωμένα χωράφια ή αν τα χωράφια περιέχουν φυτά. Περιοχές με νερό, όπως λίμνες ή θάλασσα επηρεάζουν επίσης αυτή τη ροή. Η τριβή του ανέμου με την εκάστοτε ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 19 από 97

21 επιφάνεια του εδάφους προκαλεί διακυμάνσεις στη ροή του ανέμου, οπότε η ταχύτητα του μεταβάλλεται ανάλογα με τον τόπο και το χρόνο. Η μεταβολή της ταχύτητας του ανέμου φαίνεται στην Εικόνα 6που δείχνει ένα τυπικό δείγμα μεταβολής της ταχύτητας του ανέμου εντός ορισμένου χρονικού διαστήματος, που ελήφθη με ανεμόμετρο αναρτημένο πάνω στην άτρακτο μιας ανεμογεννήτριας. Ορισμένες μεταβολές της ταχύτητας του ανέμου οφείλονται στην τύρβη που δημιουργεί το κινητό πλαίσιο (ο δρομέας) της ανεμογεννήτριας και η άτρακτος της, αλλά αυτό το γεγονός δεν κρύβει την πολυπλοκότητα των χαρακτηριστικών του ανέμου. Γράφημα Μετρήσεις ταχυτήτων ανέμου που ελήφθησαν με ανεμόμετρο που ήταν αναρτημένο σε μια άτρακτο ανεμογεννήτριας διαμέτρου 33 μέτρων, εντός χρονικού διαστήματος 100 δευτερολέπτων Η στιγμιαία ταχύτητα του ανέμου V μπορεί να περιγραφεί ως το άθροισμα της μέσης ταχύτητας Vm και ενός μεταβαλλόμενου μεγέθους ταχύτητας ν: V = Vm + v Η μέση ταχύτητα του ανέμου Vm προσδιορίζεται τυπικά ως η μέση τιμή εντός χρονικού διαστήματος 10 λεπτών. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 20 από 97

22 Η διακύμανση της ροής είναι ανάλογη της τετραγωνικής ρίζας του τετραγώνου της μέσης ταχύτητα [RMS] του μεταβαλλόμενου μεγέθους ταχύτητας V 2 και ορίζεται ως ένταση της τύρβης Tu και δίνεται ως T u = V 2 V m = 1 = [ 1 V m T V2 dt] Σε ανώμαλο έδαφος (π.χ. όπου υπάρχουν πολλά δένδρα και κτήρια) η ένταση της τύρβης κυμαίνεται από 0,15-0,2. Για ομαλό έδαφος η ένταση έχει μια τυπική τιμή 0, Μεταβολή ταχύτητας ανέμου ανάλογα με το ύψος Η ταχύτητα του ανέμου στην επιφάνεια του εδάφους είναι μηδενική λόγω της τριβής του αέρα με την επιφάνεια. Η ταχύτητα του ανέμου αυξάνεται με το ύψος πλησιέστερα προς την επιφάνεια του εδάφους, αυξάνεται δε λιγότερο καθώς απομακρυνόμαστε από την επιφάνεια. Σε ύψος περίπου 2 km πάνω από την επιφάνεια του εδάφους η ταχύτητα του ανέμου μηδενίζεται. Οι μεταβολές αυτές της ταχύτητας του ανέμου συναρτήσει του ύψους συνιστούν το "προφίλ της ταχύτητας του ανέμου" που μπορεί να εκφραστεί με διάφορες συναρτήσεις. Δύο από τις κυριότερες αυτές συναρτήσεις που περιγράφουν τη μεταβολή της μέσης ταχύτητας του ανέμου συναρτήσει του ύψους έχουν βασιστεί σε πειραματικά δεδομένα και δίδονται παρακάτω. 0 T 1/2 - Εκθετική Συνάρτηση V (z) = V r ( Z a ) Z r όπου Z είναι το ύψος από την επιφάνεια του εδάφους, V r η ταχύτητα του ανέμου στο ύψος αναφοράς zr πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, V (Z) η ταχύτητα του ανέμου σε ύψος Z και α είναι ένας εκθέτης που εξαρτάται από τη μορφολογία (ανάγλυφο) του εδάφους. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 21 από 97

23 ανέμου, σε Μια τυπική τιμή του α μπορεί να είναι 0,1. Έτσι, αν η ταχύτητα του ύψος 10m είναι 20 m/s, η ταχύτητα αυτή σε ύψος 40 m θα είναι 20 ( ) 0,1 = 23 m/s - Λογαριθμική Συνάρτηση V ln ( Z (z) Z ) = 0 V (10) ln ( 10 Z ) 0 όπου V (10) είναι η ταχύτητα του ανέμου σε ύψος 10 m από την επιφάνεια του εδάφους και Z 0 είναι το μήκος της ανωμαλίας του εδάφους. πίνακα 2.1. Οι παράμετροι α και Z 0 για διαφορετικούς τύπους εδαφών δίδονται στον Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και οι δυο συναρτήσεις για τον υπολογισμό της μέσης ταχύτητας του ανέμου σε ορισμένο ύψος, αν είναι γνωστή η μέση ταχύτητα του ανέμου στο ύψος αναφοράς. Στo σχήμα 2.2. βλέπουμε το μέσο και το πραγματικό προφίλ μεταβολής της ταχύτητας του ανέμου κατά το ύψος. Πίνακας Παράμετροι για τονυπολογισμό κατακόρυφου προφίλ ταχύτητας ανέμου Τύπος Εδάφους Κατάταξη ανωμαλίας του εδάφους Μήκος ανωμαλίας του εδάφους, Z 0 (m) Εκθέτης α Υδάτινες περιοχές 0 0,001 0,01 Ανοικτός χώρος, λίγα εμπόδια 1 0,12 0,12 Αγροτική περιοχή με κτήρια και αχυρώνες 2 0,05 0,16 Αγροτική περιοχή με πολλά δένδρα, 3 δάση, χωριά 0,3 0,28 ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 22 από 97

24 Σχήμα Παράσταση του κατακόρυφου προφίλ μεταβολής των ταχυτήτων του ανέμου κοντά στην επιφάνεια του εδάφους Στατιστική του άνεμου Ένα τυπικό ιστόγραμμα ταχυτήτων του ανέμου φαίνεται στο γράφημα 2.2. Το ιστόγραμμα αυτό έχει κατασκευαστεί από δεδομένες μετρήσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια πολλών ετών και δείχνει την πιθανότητα, ή το κλάσμα του χρόνου, όπου η ταχύτητα του ανέμου βρίσκεται εντός του γραμμικού διαστήματος που δίνεται από το πλάτος κάθε στήλης. Τα δεδομένα έχουν μετρηθεί σε θύλακες του 1 m/s, δηλαδή 4,5-5,5 και 5,5-6,5 m/s, κλπ. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 23 από 97

25 Γράφημα Παράσταση του κατακόρυφου προφίλ μεταβολής των ταχυτήτων του άνεμου κοντά στην επιφάνεια του εδάφους Το άθροισμα του ύψους των στηλών είναι 1 ή 100%. Όταν το πλάτος των στηλών γίνει μικρότερο, το ιστόγραμμα γίνεται μια συνεχής συνάρτηση που ονομάζεται συνάρτηση πυκνότητας της πιθανότητας. Μια απλή και χρήσιμη ερμηνεία της συνάρτησης πυκνότητας της πιθανότητας της ταχύτητας ανέμου, είναι ότι δείχνει την πιθανότητα μιας ταχύτητας ανέμου σε οριακό διάστημα 1 m/s, να βρίσκεται στο κέντρο της τιμής της V. Έτσι, αναφερόμενοι στο παραπάνω γράφημα, η πιθανότητα μιας ταχύτητας ανέμου να είναι μεταξύ 4,5 και 5,5 m/s είναι 0,104 ή (0,104 x 8760) = 910 ώρες το έτος (24 x 365 = 8760 ώρες/έτος). Το γράφημα λαμβάνει υπόψη την ετήσια μεταβολή και τη μεταβολή από έτος σε έτος για όσα έτη καλύπτουν οι στατιστικές Μετατροπή της αιολικής ενέργειας Πώς η μεταβολή της ταχύτητας του ανέμου εντός μιας χρονικής περιόδου μετατρέπεται σε ετήσια ενέργεια εξόδου σε κιλοβατώρες (kwh) από τη ανεμογεννήτρια; Αντιλαμβανόμαστε κατ' αρχήν ότι πρέπει να ξεκινήσουμε από μια σειρά μετρήσεων ταχυτήτων ανέμου για κάποιο χρονικό διάστημα και κατόπιν να ολοκληρώσουμε την ισχύ σε σειρές μικρών χρονικών διαστημάτων που ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 24 από 97

26 συνιστούν την επιθυμητή χρονική περίοδο. Αυτό μπορούμε να το επιτύχουμε αν πάρουμε τη χαρακτηριστική ισχύος της ανεμογεννήτριας και την συσσωρευτική κατανομή των ταχυτήτων του ανέμου. Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη τη μεταβολή των ταχυτήτων του ανέμου σε συνάρτηση με το ύψος, έτσι ώστε να επιλέξουμε μια αντιπροσωπευτική τιμή ταχύτητας ανέμου που θα διέλθει το θάλαμο της ατράκτου της ανεμογεννήτριας. Ανάλογα με τις ταχύτητες των ανέμων που επικρατούν σε ορισμένη γεωγραφική τοποθεσία, η ανεμογεννήτρια θα παράγει μια ετήσια μέση ισχύ που αντιστοιχεί στο 30% της μεγίστης υπολογιζόμενης ισχύος. Αν υποθέσουμε ότι η ανεμογεννήτρια θα είναι διαθέσιμη να λειτουργεί κατά το 95% του χρόνου, χωρίς άλλες διακοπές, τότε ο συνολικός συντελεστής ετήσιου φόρτου ή συντελεστής ικανότητας υπολογίζεται ως 0,3 x 0,95 = 0,285 ή 28,5%. Μια ανεμογεννήτρια των 100 KW εργαζόμενη σε πλήρη ισχύ εξόδου θα παράγει θεωρητικά ετησίως ισχύ 8,76 x 105 KWh κατά μέγιστο. Τα 100 kw είναι μόνο ένα κλάσμα της κινητικής ενέργειας του ανέμου, σημαντικά χαμηλότερο από το όριο Betz και ίσως τόσο χαμηλό όσο 0,40. Για ετήσιο συντελεστή ικανότητας 28,5% η πραγματική ισχύς εξόδου θα ήταν 2,5 x 105 kwh ετησίως, που με 0,08 ευρώ την κιλοβατώρα θα είχαμε μικτό κέρδος ευρώ. Η ιδεώδης, θεωρητικά, χαρακτηριστική ισχύος για μια ανεμογεννήτρια φαίνεται στο γράφημα 2.3. Κάτω από 5 m/s που είναι το όριο αποκοπής ταχύτητας ανέμου δεν υπάρχει αρκετή ενέργεια στον άνεμο για να υπερβεί τις μηχανικές και ηλεκτρικές απώλειες της ανεμογεννήτριας. Μεταξύ 5 m/s και 13 m/s η ισχύς εξόδου αυξάνεται ραγδαία σε συνάρτηση με την ταχύτητα του ανέμου και δίνεται από τον τύπο W = C p 1 2 p A 3 1 V 0 Η εξίσωση δε δίνει την ακριβέστερη συνάρτηση του κύβου της ταχύτητας του ανέμου, δεδομένου ότι ο συντελεστής απόδοσης C p μεταβάλλεται σε συνάρτηση με την ταχύτητα του ανέμου. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 25 από 97

27 Σ' αυτό το παράδειγμα ο σχεδιαστής της ανεμογεννήτριας περιόρισε την ισχύ που μετατρέπεται από το δρομέα της ανεμογεννήτριας στα 100 KW. Η επιλογή αυτή έγινε για να περιοριστεί η αντοχή και έτσι το βάρος και το κόστος των εξαρτημάτων της ανεμογεννήτριας. Όμως έτσι μπορεί να χαθεί ετησίως ενέργεια που θα παράγονταν από Γράφημα Θεωρητική χαρακτηριστική μιας ανεμογεννήτριας 100 kw ή καμπύλη ισχύος. μεγαλύτερη ανεμογεννήτρια. Εν τούτοις ας λάβουμε υπόψη την τυπική κατανομή ταχυτήτων ανέμου. Σημειώνουμε ότι για λίγες μόνο ώρες το χρόνο η ταχύτητα του ανέμου ξεπερνά τα 13 m/s, οπότε και η ισχύς εξόδου του δρομέα της ανεμογεννήτριας ξεπερνά τα 100 kw. Έτσι η ετήσια απώλεια σε εισόδημα θα είναι μικρή. Βέβαια, σε περιοχές που η ταχύτητα του ανέμου είναι μεγάλη, θα επιλεγόταν διαφορετική μεγίστη ισχύς ανεμογεννήτριας. Κυρίως, δυο μέθοδοι ρύθμισης της ισχύος εξόδου μιας ανεμογεννήτριας υπάρχουν για την περίπτωση που προαναφέραμε. Η μηχανική ρύθμιση στροφών κατά την οποία ελαττώνεται η αεροδυναμική επιφάνεια των περιστρεφόμενων πτερυγίων, οπότε ελαττώνεται και ο C p. Επίσης η μηχανική ρύθμιση πέδησης κατά την οποία τα πτερύγια σταματούν να κινούνται όταν η ταχύτητα του ανέμου υπερβαίνει ένα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 26 από 97

28 προκαθορισμένο όριο, οπότε και πάλι περιορίζεται η ισχύς που μεταδίδεται από το δρομέα, μέσω μηχανισμού οδοντωτών τροχών, προς την ηλεκτρογεννήτρια. Η ταχύτητα του ανέμου, στο ύψος της πλήμνης (της έλικας), που παράγει τη μέγιστη (εκτιμηθείσα) ισχύ, ονομάζεται ταχύτητα εκτίμησης ανέμου και στο παράδειγμα αυτό είναι 13 m/s. Στην πράξη η καμπύλη ισχύος μιας ανεμογεννήτριας κατασκευάζεται από μετρήσεις ταχύτητας ανέμου και ισχύος εξόδου που γίνονται μέσα σε χρονικά διαστήματα 10 λεπτών και καταγράφεται η μέση τιμή για κάθε τέτοιο χρονικό διάστημα. Οι μετρήσεις της ταχύτητας του ανέμου γίνονται σε κάποια απόσταση από την έλικα του στροβίλου και δε λαμβάνουν υπόψη διακυμάνσεις της ταχύτητας του ανέμου δια μέσω της έλικας. Επίσης, λαμβάνεται πάλι ο μέσος όρος ενός μεγάλου αριθμού μέσων όρων 10 λεπτών μετρήσεων δια της τεχνικής των θυλάκων, οπότε παράγεται μια καμπύλη ισχύος σε πιο στρογγυλοποιημένη μορφή από αυτή του γραφήματος Πηγές αιολικής ενέργειας ανά τον κόσμο Για να εκτιμήσουμε το δυναμικό αιολικής ενέργειας ανά τον πλανήτη, πρέπει να γνωρίζετε τη μέση τιμή της ταχύτητας του ανέμου πάνω στην επιφάνεια του πλανήτη. Βέβαια, έχουν γίνει τέτοιες μετρήσεις και τα αποτελέσματα αυτά έχουν δημοσιευτεί σε παγκόσμιους αιολικούς άτλαντες για περιοχές, χώρες, ηπείρους, ακόμα και για όλη την επιφάνεια της γης. Αν και οι άτλαντες αυτοί χαρτογραφούν δεδομένα που έχουν υπολογιστεί κατά προβολική προσεγγιστική εκτίμηση και έχουν βασιστεί σε σταθμούς μετρήσεων διασκορπισμένους σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους, εν τούτοις μπορούν να μας βοηθήσουν να κάνουμε μια πρώτη εκτίμηση. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ενέργειας (1994) δίνει τις ακόλουθες εκτιμήσεις. Περί τα 27% της στερεάς επιφάνειας της γης σαρώνονται από ανέμους μέσης ταχύτητας μεγαλύτερης των 5,1 m/s σε ύψος 10 m από την επιφάνεια του εδάφους. Μόνο 4% αυτής της επιφάνειας μπορεί να είναι διαθέσιμη για αιολικούς σταθμούς (αιολικά πάρκα) παραγωγής ενέργειας λόγω ακαταλληλότητας του εδάφους, κατοικημένων περιοχών, καλλιεργημένων αγρών ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 27 από 97

29 κ.ά. Αν υποθέσουμε ότι έχουμε μια ικανότητα παραγωγής ενέργειας 8 MW/km 2 ανά επιφάνεια εδάφους και ένα συντελεστή ικανότητας 23%, εκτιμάται ότι το παγκόσμιο δυναμικό παραγωγής αιολικής ηλεκτρενέργειας ανέρχεται σε TWh (Τεραβατώρες) ετησίως. Για παράδειγμα το 1987 η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν περίπου TWh. Σημειώνουμε εδώ ότι αυτή η εκτίμηση είναι για ανεμογεννήτριες συνδεδεμένες σε δίκτυο μεγάλης κλίμακας και εξαρτάται από μια ποικιλία υποθέσεων. Δε συμπεριλαμβάνει το δυναμικό παραγωγής από αιολική ενέργεια σε παράκτιες περιοχές, σε βραχονησίδες, σε πελάγη καθώς και για μικρής κλίμακας παραγωγή με ανεμογεννήτριες για ταχύτητες ανέμου 3 m/s και ανεμαντλίες για πότισμα (συγκρότημα ανεμοκινητήρα και υδραντλίας). Περίπου το 50% του στερεού εδάφους του πλανήτη εκτίθεται σε μέση ετήσια ταχύτητα ανέμου 4,4 m/s και 5,1 m/s που είναι κατάλληλες για μικρές ανεμογεννήτριες. Το Διεθνές Πρακτορείο Ενέργειας εκτίμησε ότι το 1991 η ολική εγκατεστημένη αιολική ηλεκτροπαραγωγή συνδεδεμένη στο δίκτυο διανομής ανερχόταν σε MW και αναλογούσε σε μηχανές που παρήγαγαν 3,8 TWh, αν υποθέσουμε ότι ο συντελεστής ικανότητας παραγωγής ήταν 20%. Μέχρι το 1996 η εγκατεστημένη ισχύς στο δίκτυο υπερέβη τα MW. Επίσης, υποτίθεται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο ανεμαντλίες λειτουργούν με συνολική ενεργειακή παραγωγή 150 MWh ετησίως. Να σημειωθεί ότι μόνο ένα μικρό μέρος του προς παραγωγή δυναμικού έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι τώρα. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ενέργειας (1994) εκτιμά ότι μέχρι το έτος 2020, αν συνεχιστεί η τωρινή πολιτική ενέργειας, θα παραχθεί αιολική ηλεκτρική ενέργεια 375 TWh προς κατανάλωση ανά τον κόσμο, δηλαδή περί το 1,5% της παγκοσμίου εκτιμητέας ζήτησης. Εάν δοθούν και διάφορα κίνητρα, ίσως οικολογικής αναγκαιότητας, η εκτίμηση αυτή μπορεί να πολλαπλασιαστεί επί 3. Φαίνεται λοιπόν ότι η αιολική ενέργεια, για παραγωγή ηλεκτρικής ενεργείας, θα χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στις επόμενες δεκαετίες. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 28 από 97

30 2.8. Εξαρτήματα και Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Στην ενότητα που ακολουθεί θα περιγράψουμε την διάταξη και τα κύρια εξαρτήματα μιας τυπικής ανεμογεννήτριας οριζοντίου άξονα περιστροφής για ηλεκτροπαραγωγή, και τις κυριότερες αρχές που σχετίζονται με τα λειτουργικά χαρακτηριστικά μιας μόνο ανεμογεννήτρια, καθώς και μιας ομάδας ανεμογεννητριών που συνιστούν έναν αιολικό σταθμό ή αιολικό πάρκο ή φάρμα ηλεκτροπαραγωγής Γενική διάταξη Η γενική διάταξη μιας τυπικής ανεμογεννήτριας οριζοντίου άξονα περιστροφής φαίνεται στο σχήμα 2.3. Η ενέργεια που παίρνουμε από τον άνεμο μέσω μιας έλικας χρησιμοποιείται είτε απ' ευθείας σαν μηχανική ενέργεια, όπως π.χ. για την κίνηση μιας υδραντλίας, είτε μετατρέπεται σε ηλεκτρική μέσω ηλεκτρογεννήτριας. Οι ακόλουθοι παράμετροι χρησιμοποιούνται συνήθως για τον προσδιορισμό της ανεμογεννήτριας: - Ύψος ατράκτου: βασικά το ύψος του άξονα περιστροφής της έλικας πάνω από την επιφάνεια του εδάφους. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 29 από 97

31 Σχήμα Κύρια εξαρτήματα ανεμογεννήτριας οριζοντίου άξονα - Επιφάνεια σαρώσεως: η επιφάνεια που καλύπτει η περιστρεφόμενη έλικα και που σαρώνεται από τον άνεμο (επιφάνεια κύκλου). - Στερεότητα: ο λόγος του αθροίσματος της επιφάνειας κάθε πτερυγίου της έλικας προς την επιφάνεια σαρώσεως. - Λόγος ταχύτητας ακραίου σημείου: ο λόγος (το πηλίκων) της ταχύτητας του άκρου του πτερυγίου προς την ταχύτητα του ανέμου. - Εκτιμητέα ισχύς: η μέγιστη συνεχής ισχύς εξόδου στο σημείο ηλεκτρικής σύνδεσης. Ακολούθως περιγράφονται τα κύρια εξαρτήματα μιας ανεμογεννήτριας που συνδέεται στο δίκτυο. Όταν περισσότερες από μία ανεμογεννήτριες συνιστούν σταθμό ή πάρκο, η εκτιμητέα ισχύς τους μπορεί να ανέρχεται σε ή περισσότερα kw και η διάμετρος των ελίκων τους μπορεί να φτάνει τα m. Εμπορικά πρωτότυπα έως 1.5 MW είναι ακόμα υπό δοκιμή στην Ευρώπη και τα χαρακτηριστικά τους περιγράφονται από τον Hau και άλλους (1993). ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 30 από 97

32 Μεγαλύτερες ανεμογεννήτριες έως 4 MW και διάμετρο έλικας 100 m έχουν κατασκευαστεί πειραματικά αλλά η απόδοση τους ήταν απογοητευτική. Φαίνεται λοιπόν ότι τόσο η εκτιμητέα ισχύς όσο και η διάμετρος των ανεμογεννητριών του εμπορίου θα αυξάνεται αργά με το πέρασμα του χρόνου μέχρις ότου επιτευχθεί το οικονομικώς βέλτιστο αποτέλεσμα. Προς το παρόν η διάμετρος της έλικας που δίνει τη βέλτιστη οικονομική απόδοση παραμένει θέμα υπό συζήτηση Σχεδιασμός κυρίων στοιχείων Τα βασικά εξαρτήματα μιας ανεμογεννήτριας ηλεκτροπαραγωγής είναι η έλικα, το, σύστημα μετάδοσης κίνησης (ή κιβώτιο ταχυτήτων), η γεννήτρια και το σύστημα απόκλισης (ή προσανεμισμού), καθώς και το σύστημα ελέγχου της μηχανής. Η σύνδεση των εξαρτημάτων αυτών φαίνεται στην σχήμα 2.4. Τα περισσότερα εξαρτήματα είναι συνδεδεμένα εντός της ατράκτου, η οποία μπορεί να στρέφεται σύμφωνα με την κατεύθυνση του ανέμου (προσανεμισμός). Η άτρακτος είναι εξαρτημένη πάνω σε πύργο. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 31 από 97

33 Σχήμα Διαμήκης τομή ατράκτου ανεμογεννήτριας ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 32 από 97

34 Το ηλεκτρικό σύστημα λειτουργεί εντός των ορίων των παραμέτρων τάσης, συχνότητας και περιεχομένου αρμονικών συχνοτήτων. Το ηλεκτρικό ρεύμα που παράγεται από τις ανεμογεννήτριες δεν κάνει συνήθως παρεμβολές στο υπόλοιπο τοπικό δίκτυο διανομής μιας πόλης ή ενός χωριού, για παράδειγμα. Οι ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούνται περισσότερο ως πηγές ενέργειας παρά ως συσκευές ελέγχου διατήρησης ποιότητας της παρεχομένης στο δίκτυο ισχύος. Πάντως, σε πολλές εγκαταστάσεις απαιτούνται προσεκτικοί υπολογισμοί για να μην υποβιβαστεί η ποιότητα της παρεχομένης ισχύος στο τοπικό δίκτυο. Συνηθίζεται όμως, να συνδέεται η έξοδος της ανεμογεννήτριας απ' ευθείας στο τοπικό δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Σχήμα Σχηματικό διάγραμμα ανεμογεννήτριας σταθερής ταχύτητας περιστροφής: Ν = κιβώτιο οδοντωτών τροχών μετάδοσης κίνησης, Α = ασύγχρονη επαγωγική ηλεκτρογεννήτρια, SS = εκκινητής, PFC = διόρθωση συντελεστή ισχύος, Τx = μετασχηματιστής. Χρησιμοποιείται συνήθως ασύγχρονη επαγωγική τριφασική γεννήτρια πολικής τάσης 690 V. Στη βάση κάθε πύργου υπάρχει μετασχηματιστής που αυξάνει την τάση π.χ. στα 10 kv για σύνδεση στο δίκτυο διανομής. Λόγω των χαρακτηριστικών της γεννήτριας χρησιμοποιείται εκκινητής για σύνδεση στο δίκτυο, καθώς και πυκνωτές για τη βελτίωση του συντελεστή ισχύος. Ο εκκινητής, οι πυκνωτές, ο πίνακας σύνδεσης στο δίκτυο μαζί με τους διακόπτες, καθώς και το σύστημα ελέγχου περικλείονται σε θαλαμίσκο που βρίσκεται στη βάση του πύργου. Η γεννήτρια λειτουργεί με σταθερή ταχύτητα περιστροφής, που ορίζεται από τη συχνότητα του δικτύου διανομής π.χ. 50 Hz. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 33 από 97

35 Για το σκοπό αυτό υπάρχει το κιβώτιο αυτόματης αλλαγής ταχυτήτων δι' οδοντωτών τροχών, οπότε, έστω και αν η έλικα αλλάξει ταχύτητα περιστροφής λόγω αλλαγής εντάσεως ανέμου, η γεννήτρια και πάλι θα περιστρέφεται με σταθερή ταχύτητα. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι ο στρόβιλος δεν αποδίδει όλη την ενέργεια του ανέμου στη γεννήτρια, κυρίως όταν η ταχύτητα του ανέμου αυξάνεται. Κατά τα πρώτα στάδια εξέλιξης της ανεμογεννήτριας είχαν χρησιμοποιηθεί δύο γεννήτριες που κινούνταν από τον ίδιο άξονα (της έλικας). Η μία γεννήτρια λειτουργούσε με χαμηλή ταχύτητα περιστροφής και η άλλη με υψηλή ταχύτητα. Όταν ο άνεμος έπνεε με μεγάλη ταχύτητα αποσυνδέετε η γεννήτρια χαμηλής ταχύτητας και συνδέετε στο δίκτυο διανομής η άλλη και αντίστροφα. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε μία γεννήτρια με δυο επαγωγικά τυλίγματα πηνίων, για μικρή και μεγάλη ταχύτητα περιστροφής. Η λειτουργία με δύο ταχύτητες περιστροφής δεν αύξησε και πολύ την ετήσια ισχύ εξόδου. Πάντως, το πλεονέκτημα που έχουν οι μικρές ταχύτητες ανέμου είναι το ότι η ταχύτητα περιστροφής του ακραίου σημείου του πτερυγίου μιας έλικας είναι μικρή, οπότε ανάλογα μικρός είναι και ο αεροδυναμικός θόρυβος. Κατά τις σύγχρονες εξελίξεις των ηλεκτρονικών εξαρτημάτων ισχύος, η λειτουργία της ανεμογεννήτριας σε μεταβλητές ταχύτητες ανέμου είναι πρακτικά εφικτή και οικονομικά συμφέρουσα σε ορισμένες περιπτώσεις. Στο σχήμα 2.6. φαίνεται μια τεχνολογική προσέγγιση για λειτουργία σε μεταβαλλόμενες ταχύτητες. Επειδή η τεχνολογία αυτή βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, υπάρχουν πολλές διαφορετικές προσεγγίσεις. Στην Εικόνα αυτή φαίνεται η ζεύξη του άξονα της έλικας με τον άξονα περιστροφής της γεννήτριας μέσω κιβωτίου ταχυτήτων. Η μονάδα ανόρθωσης του τριφασικού εναλλασσομένου ρεύματος σε συνεχές (DC), βρίσκεται στη βάση του πύργου. Στον ίδιο θαλαμίσκο (στη βάση του πύργου) υπάρχει και μια μονάδα μετατροπέα (I) που μετατρέπει το συνεχές ρεύμα (DC) σε εναλλασσόμενο ρεύμα (AC) σταθερής τάσης και συχνότητας (50 Hz), καθώς και ένας μετασχηματιστής που ανεβάζει την τάση για να τη συνδέσει με το δίκτυο διανομής. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 34 από 97

36 Σχήμα Σχηματικό διάγραμμα ανεμογεννήτριας για λειτουργία σε μεταβλητές ταχύτητες: Ν = κιβώτιο ταχυτήτων, S = σύγχρονη γεννήτρια, R = ανορθωτής, I = μετατροπέας, Τx= μετασχηματιστής. Η βασική αρχή λειτουργίας συνίσταται στη μετατροπή του εναλλασσομένου ρεύματος που παράγει η γεννήτρια σε συνεχές, και, στη συνέχεια, στη μετατροπή του συνεχούς ρεύματος πάλι σε εναλλασσόμενο, αλλά σταθερής πολικής τάσης και συχνότητας εναλλαγής, έστω και αν η γεννήτρια περιστρέφεται με μεταβαλλόμενη συχνότητα, λόγω μεταβολής της ταχύτητας του ανέμου. Στην αρχή χρησιμοποιούντο θύριστορ ως διακόπτες γι' αυτή τη μετατροπή, όμως αυτά παρήγαγαν αρμονικές συχνότητες και αρκετή παραμόρφωση στη μορφή της τάσης του εναλλασσομένου ρεύματος. Σήμερα χρησιμοποιούνται τρανζίστορ ισχύος που λειτουργούν ταχύτερα και παράγουν εναλλασσόμενη τάση σχεδόν ημιτονοειδή με πολύ λιγότερες αρμονικές συχνότητες Η έλικα Οι ανεμογεννήτριες που χρησιμοποιούνται σε σταθμούς (αιολικά πάρκα) παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έχουν συνήθως δύο ή τρία πτερύγια και ταχύτητα άκρου του πτερυγίου από 50 έως 70 m/s. Με αυτές τις ταχύτητες του ακραίου σημείου του πτερυγίου, μια έλικα τριών πτερυγίων δίνει την καλύτερη απόδοση, αν και οι έλικες με δύο πτερύγια αποδίδουν 2-3% λιγότερο. Είναι επίσης δυνατόν να υπάρχει ένα πτερύγιο με αντίβαρο, για ζυγοστάθμιση, ως έλικα, με απόδοση 6% μικρότερη αυτής των δυο πτερυγίων. Οι ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 35 από 97

37 έλικες με λιγότερα πτερύγια περιστρέφονται πιο γρήγορα, οπότε ο θόρυβος από την τύρβη στο ρύγχος και τη διάβρωση είναι τα πιο εμφανή προβλήματα. Επίσης οι κραδασμοί στον άξονα της έλικας αυξάνονται όταν έχουμε λιγότερα πτερύγια. Για το λόγο αυτό η κατασκευή ενός τέτοιου άξονα έλικας επιτρέπει λίγες μοίρες απόκλιση γύρω από τον οριζόντιο άξονα περιστροφής. Έτσι, η φόρτιση των πτερυγίων της έλικας, που οφείλεται σε θύελλες και μεγάλες αλλαγές στην ένταση του ανέμου, ελαττώνεται. Πάντως στις έλικες με τρία πτερύγια οι δυνάμεις φόρτισης διαμοιράζονται κατά τον καλύτερο τρόπο και η έλικα φαίνεται αισθητικά ωραιότερη. Στην κατασκευή των πτερυγίων της έλικας χρησιμοποιείται πλαστικό ενισχυμένο με ίνες γυαλιού [GRP], καθώς και ράβδοι ξύλου με πανί, πλαστικό ενισχυμένο με ίνες άνθρακα [CFRP], ή και κράμα χάλυβα με αργίλιο (αλουμίνιο). Για έλικες διαμέτρου μικρότερης των 5 m χρησιμοποιούνται υλικά με κριτήριο της αποδοτική μαζική παραγωγή και όχι τα ζητήματα βάρους, δυσκαμψίας ή άλλων ειδικών χαρακτηριστικών της έλικας. Τα πτερύγια έλικας για μεγάλες ανεμογεννήτριες κατασκευάζονται από GRP, και στις περισσότερες περιπτώσεις η επίστρωση με ρητίνες πολυεστέρα γίνεται με το χέρι, όπως ακριβώς και στα κήτη μικρών θαλασσίων σκαφών. Η εργασία αυτή δεν απαιτεί εξειδικευμένο εργατικό προσωπικό και για πτερύγια μήκους μικρότερου των 20 m δεν υπάρχει ανησυχία για υπερβολικό βάρος και στερεότητα κατά τη σχεδίαση και κατασκευή. Βέβαια, υπάρχουν και πολυπλοκότεροι τρόποι χρησιμοποίησης των GRP, οι οποίοι ελαττώνουν το βάρος και αυξάνουν τη στερεότητα, αλλά δεν μπορούν να αναφερθούν με λεπτομέρεια εδώ. Για παράδειγμα, οι ίνες γυαλιού τοποθετούνται με πιο ακριβή τρόπο επί προδιογκωμένων φύλλων, με χρήση εποξικής ρητίνης υψηλότερης απόδοσης και πήξης σε ορισμένη ελεγχόμενη θερμοκρασία. Προς το παρόν φαίνεται ότι το άπλωμα του πολυεστέρα με το χέρι, και η προσεκτική επιλογή της τοποθέτησης των ινών, προσφέρει μια λύση χαμηλού κόστους για πτερύγια GRP μεγάλου μήκους. Το ξύλο συνέβαλε πολύ σαν υλικό κατασκευής των πρώτων ανεμόμυλων. Έχει μικρό βάρος, είναι φτηνό και έχει μεγάλη αντοχή. Όμως διαβρώνεται εύκολα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 36 από 97

38 και έχει μεγάλο κόστος κατεργασίας. Χρησιμοποιείται όμως μια τεχνική με "ψυχρή επίστρωση" που προσδίδει ορισμένα πλεονεκτήματα. Φύλλα ξύλου επιστρώνονται με εποξική ρητίνη και συμπιέζονται για να σχηματίσουν τη μορφή του πτερυγίου. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται και για την κατασκευή μεγαλύτερων πτερυγίων. Τα πτερύγια από CFRP κατασκευάστηκαν μέχρι τώρα σε μικρές ποσότητες ως πειραματικά πρωτότυπα. Το υλικό αυτό έχει το ελάχιστο βάρος και μεγάλη ακαμψία, αλλά κοστίζει ακριβά. Υπήρχε η ελπίδα ότι τα υλικά από ίνες άνθρακα θα ήταν φθηνότερα, όμως αυτό μέχρι στιγμής δε συμβαίνει, αντίθετα, η τιμή τους αυξάνεται σταθερά. Υπήρχε και η σκέψη να χρησιμοποιηθεί και ο χάλυβας στα πτερύγια, όμως ο λόγος αντοχής στην κόπωση προς το βάρος του υλικού αυτού είναι μικρός και η αυτεπαγόμενη κόπωση λόγω βάρους, μεγάλη. Το αλουμίνιο χρησιμοποιήθηκε σε πειραματικές κατασκευές πτερυγίων χωρίς μεγάλη επιτυχία, εφ' όσον η αντοχή του σε κοπώσεις είναι πολύ μικρότερη αυτής του χάλυβα. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 37 από 97

39 Σχήμα (α) Τομή πτερυγίου ξύλου/κόλλας εποξικής ρητίνης (β) Τομή πτερυγίου GRP (γ) Εγκάρσια τομή πτερυγίου ξύλου/κόλλας εποξικής ρητίνης. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 38 από 97

40 Τα πτερύγια που κατασκευάζονται από μη μεταλλικά υλικά παρουσιάζουν προβλήματα στη ρίζα, δηλαδή στη σύνδεση του πτερυγίου με την πλήμνη του άξονα περιστροφής. Εκεί οι ροπές κάμψης είναι μεγαλύτερες και η αλλαγή της ακαμψίας μεταξύ της πλήμνης (που είναι μεταλλική), και της ρίζας του πτερυγίου (που δεν είναι από μέταλλο), οδηγεί αναπόφευκτα σε συγκέντρωση τάσεων. Το πρόβλημα λύνεται εν μέρει είτε με κόλληση μεταλλικών σωλήνων πάνω στην πλήμνη και την εμφύτευση τους στο πτερύγιο με κόλλα εποξικής ρητίνης, αλλά και με άλλους τρόπους. Λέγεται ότι το καλύτερο πτερύγιο (από αεροδυναμική άποψη), είναι κατά 10% αποδοτικότερο από μια ξύλινη σανίδα. Αυτό αληθεύει εν μέρει, διότι η ποικιλία των ταχυτήτων και διευθύνσεων των ανέμων που ανθίσταται ένα πτερύγιο έλικας συγχέει κάθε διάκριση. Πάντως, στην επιλογή ενός καλού πτερυγίου, που θα βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό την απόδοση της μηχανής, συμβάλλουν τα εξής χαρακτηριστικά: - μεγάλη τιμή λόγου άνωσης (L) προς αντίσταση (D) [L/D] για απόδοση ευρείας κλίμακας - καλά χαρακτηριστικά πέδησης - αντοχή σε κακομεταχείριση από καιρικές συνθήκες - χαμηλή παραγωγή θορύβου Επιπλέον το σχήμα του πτερυγίου πρέπει να είναι συμβατό με τη διαδικασία παραγωγής, αν και με την τεχνική της ψυχρής επίστρωσης δεν υφίστανται περιορισμοί. Επίσης η αεροτομή του πτερυγίου πρέπει να αφήνει αρκετό χώρο για την εντός αυτού κατασκευή ώστε αυτή να ανθίσταται στα φορτία κόπωσης που το ίδιο το πτερύγιο αναπτύσσει. Πρόσφατα, κατασκευάστηκαν πτερύγια βασισμένα σε νέα σχέδια αεροτομών, που όμως δεν απέδωσαν αρκετά για να δικαιολογήσουν τις επενδύσεις σε έρευνα, ανάπτυξη, εργαλεία και ανθρώπινο δυναμικό, οπότε οι επενδυτές τείνουν να είναι συντηρητικοί επιλέγοντας παλιότερα σχέδια που αποδεδειγμένα απέδωσαν καλύτερα, όπως π.χ. τα NACA 632ΧΧ, NACA 634 XX και το NASA LS XX. Τα πτερύγια τείνουν να έχουν αεροτομές με ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 39 από 97

41 αυξημένη ανύψωση κοντά στη ρίζα, που μειώνεται βαθμηδόν καθώς φτάνει στο άκρο του πτερυγίου. Αυτό καθορίζει το γενικό σχήμα του πτερυγίου. Τα σημερινά πτερύγια έχουν ρίζα κυκλικής διατομής. Η διατομή αλλάζει βαθμηδόν σε παχύτερη αεροτομή που στο μεγαλύτερο μήκος της χορδής του έχει ακτίνα που αντιστοιχεί στο 20 με 30% της αρχικής διατομής στη ρίζα. Η αεροτομή βαθμηδόν σμικρύνεται και περιστρέφεται καθώς φτάνει στο άκρο του πτερυγίου. Η σμίκρυνση, η περιστροφή και όλα τα χαρακτηριστικά της αεροτομής συνδυάζονται έτσι ώστε να λαμβάνεται η μεγαλύτερη δυνατή ενέργεια από τον άνεμο ανάλογα με τις επικρατούσες εκάστοτε τοπικές συνθήκες. Υπάρχουν εμπορικά προγράμματα που μπορούν να προβλέψουν την απόδοση, αν και η απόδοση που αφορά στην πέδηση δεν έχει κατανοηθεί πλήρως, οπότε οι προβλέψεις εδώ βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα. Η αβεβαιότητα κατ' αυτή την πρόβλεψη είναι ακόμα ένας λόγος που η επιλογή της κατάλληλης αεροτομής είναι ακόμα δύσκολη και περιορισμένη. Η έλικα (και συνεπώς η άτρακτος της ανεμογεννήτριας), μπορεί να εγκατασταθεί επί του πύργου στήριξης κατά δυο τρόπους, ως προς το μέτωπο του ανέμου κατά την πλώρη ή κατά την πρύμνη της ατράκτου. Κατά την πλώρη ο άνεμος αντιμετωπίζει πρώτα την έλικα, κατόπιν τον πύργο στήριξης και τέλος την ουρά (την πρύμνη) της ατράκτου. Στην κατά πρύμνη εγκατάσταση ο άνεμος αντιμετωπίζει πρώτα την ουρά της ατράκτου, κατόπιν τον πύργο στήριξης και τέλος την έλικα. Στην κατά πρύμνη εγκατάσταση ο πύργος αφήνει πίσω του μια "σκιά" της οποίας η τύρβη προκαλεί στην έλικα αυξημένο θόρυβο και κυκλικά (περιφερειακά) φορτία δυνάμεων. Για το λόγο αυτό τα πτερύγια της έλικας έχουν μια κλίση που σχηματίζει κωνική χοάνη της οποίας η βάση απομακρύνεται από τον πύργο στήριξης. Στην κατά πρύμνη εγκατάσταση ο άνεμος προσανατολίζει ο ίδιος την έλικα της ατράκτου, οπότε δε χρειάζεται μηχανισμός προσανατολισμού παρά μόνο ένας δακτύλιος στην κορυφή του πύργου στήριξης που επιτρέπει την περιστροφή και έτσι τον προσανατολισμό της ατράκτου ανάλογα με την ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 40 από 97

42 κατεύθυνση του ανέμου. Η κατά πρύμνη εγκατάσταση δε συνηθίζεται τόσο όσο η κατά πλώρη εγκατάσταση και η εν γένει σχεδίαση ανεμογεννητριών. Όπως αναφέραμε, η ταχύτητα περιστροφής της έλικας ρυθμίζεται με ορισμένους τρόπους: Στη ρύθμιση με πέδηση, η κατανομή της γωνίας πρόσπτωσης κατά μήκος του πτερυγίου της έλικας είναι σταθερή για όλες τις ταχύτητες του ανέμου. Η γωνία πρόσπτωσης πάνω στο πτερύγιο αυξάνεται όταν ο άνεμος έχει μεγάλη ταχύτητα. Οι δυνάμεις άνωσης ελαττώνονται λόγω πέδησης, οι δυνάμεις αεροδυναμικής αντίστασης αυξάνονται και έτσι η ισχύς εξόδου δεν αυξάνεται. Η αύξηση της αντίστασης προκαλεί ανάπτυξη μεγάλης έντασης δυνάμεων πάνω στην έλικα. Όμως η ρύθμιση μέσω πέδησης είναι απλή και δε χρειάζεται έτσι κάποιο σύστημα ελέγχου. Βέβαια η σχεδίαση έλικας για να αυτορυθμίζεται μέσω πέδησης είναι αρκετά δύσκολη, γι' αυτό η έρευνα στον τομέα αυτό ακόμα συνεχίζεται και ιδιαίτερα στον τρισδιάστατο χώρο αναπαράστασης των δυνάμεων πέδησης γύρω από την αεροτομή του όλου πτερυγίου. Στη ρύθμιση της ισχύος εξόδου με αντίστοιχη ρύθμιση της γωνίας πρόσπτωσης του ανέμου επί των πτερυγίων, χρησιμοποιείται σύστημα ελέγχου, που είναι μεν πιο ακριβό αλλά και αρκετά αποδοτικότερο από τη ρύθμιση με ιδιαίτερο σύστημα πέδησης. Όταν αυξάνει η ταχύτητα του ανέμου, κάθε πτερύγιο της έλικας στρέφεται ανάλογα γύρω από τον ακτινικό άξονα του, με συνέπεια να ελαττώνεται η γωνία πρόσπτωσης του ανέμου πάνω σε κάθε πτερύγιο. Έτσι ελαττώνονται οι στροφές της έλικας και η ισχύς εξόδου της γεννήτριας στην επιθυμητή εκτιμητέα ισχύ. Σε ορισμένες κατασκευές στρέφεται μόνο ένα τμήμα κάθε πτερυγίου της έλικας. Με αυτό το σύστημα ελέγχου ελαττώνεται το αεροδυναμικό φορτίο που ασκείται πάνω στην έλικα. Στο σχήμα παρακάτω φαίνεται το διάγραμμα ενός τέτοιου συστήματος ελέγχου. Η ηλεκτρική ισχύς που παράγεται από τη γεννήτρια μετριέται με βαττόμετρο που υπάρχει στο θαλαμίσκο, στη βάση του πύργου στήριξης. Η ισχύς αυτή συγκρίνεται με αυτή του επιθυμητού σημείου ρύθμισης (την εκτιμητέα ισχύ της γεννήτριας), οπότε το προκύπτον σήμα διαφοράς αποστέλλεται στη μονάδα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 41 από 97

43 ελέγχου. Από εκεί, μέσω ενός αλγορίθμου ελέγχου, αποστέλλεται το ανάλογο σήμα στο μηχανισμό απόκλισης των πτερυγίων. Οι μηχανισμοί απόκλισης μπορεί να είναι υδραυλικού ή ηλεκτρομηχανικού τύπου, αλλά και διαφόρων άλλων τύπων. Αυτό το σύστημα ελέγχου λειτουργεί και ρυθμίζει συνεχώς τη γωνία πρόσπτωσης, αλλά υπάρχουν και ορισμένες πρακτικές δυσκολίες. Σχήμα Σύστημα ελέγχου ρύθμισης γωνίας πρόσπτωσης. Κατά τη διάρκεια θυελλωδών ανέμων παράγονται εξάρσεις ισχύος τύπου "δέλτα" που υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο ρύθμισης, τότε δε είναι αρκετά δύσκολη η ανάλογη ρύθμιση της απόκλισης των πτερυγίων που απαιτείται για διόρθωση. Ένα άλλο σύστημα ελέγχου της ανεμογεννήτριας είναι το σύστημα ελέγχου προσανεμισμού ή απόκλισης όλης της ατράκτου. Με αυτό το σύστημα ο άξονας περιστροφής της έλικας μπορεί να αποκλίνει οριζόντια ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου. Ορισμένες ανεμαντλίες χρησιμοποιούν παθητικά συστήματα προσανεμισμού, όμως οι ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούν συνήθως ενεργά συστήματα Σύστημα μετάδοσης περιστροφικής κίνησης Η μηχανική ισχύς που παράγεται από τα πτερύγια της έλικας μεταδίνεται στη γεννήτρια με ένα σύστημα μετάδοσης που βρίσκεται μέσα στο κύριο σώμα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 42 από 97

44 της ανεμογεννήτριας. Αυτό αποτελείται από ένα κιβώτιο ταχυτήτων και μερικές φορές και από έναν συμπλέκτη καθώς και από σύστημα τροχοπέδησης που μπορεί να σταματήσει την έλικα σε περίπτωση ανάγκης όταν η ανεμογεννήτρια δε λειτουργεί. Το κιβώτιο ταχυτήτων (εξ οδοντωτών τροχών) αυξάνει το ρυθμό περιστροφής της έλικας από 20 με 50 στροφές ανά λεπτό [rpm], σε με rpm που απαιτούνται για το ρυθμό περιστροφής του άξονα των περισσότερων τύπων ηλεκτρογεννητριών. Σε απλό κιβώτιο ο άξονας της έλικας και ο άξονας του δρομέα της ηλεκτρογεννήτριας ζευγνύονται παράλληλα, ενώ στα πιο ακριβά κιβώτια οι άξονες αυτοί ζευγνύονται σε σειρά, για μεγαλύτερη στερεότητα. Το σύστημα μετάδοσης πρέπει να είναι σχεδιασμένο για να αντέχει μεγάλα δυναμικά φορτία ροπής που οφείλονται στη διακύμανση της ισχύος εξόδου της έλικας. Ορισμένοι σχεδιαστές αποπειράθηκαν να ελέγξουν αυτά τα δυναμικά φορτία προσθέτοντας μηχανική αδράνεια και απόσβεση μεταξύ των οδοντωτών τροχών του κιβωτίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μεγάλες ανεμογεννήτριες, όπου τα δυναμικά φορτία είναι μεγάλα και οι γεννήτριες παρέχουν σχετικά πολύ μικρή απόσβεση Η Γεννήτρια Κάθε ανεμογεννήτρια που συνδέεται στο δίκτυο παροχής κινεί ηλεκτρογεννήτρια εναλλασσομένου τριφασικού ρεύματος. Οι γεννήτριες διαιρούνται σε δυο κύρια είδη: τις σύγχρονες και τις ασύγχρονες. Μια σύγχρονη γεννήτρια παράγει στην έξοδο της ρεύμα της ίδιας συχνότητας με αυτό του δικτύου διανομής που είναι συνδεδεμένη. Οι σύγχρονες γεννήτριες ονομάζονται και εναλλακτήρες. Μια ασύγχρονη γεννήτρια παράγει ρεύμα συχνότητας κάπως μεγαλύτερης της συχνότητας του δικτύου διανομής. Οι σύγχρονες γεννήτριες ονομάζονται και επαγωγικές γεννήτριες. Τόσο οι σύγχρονες όσο και οι ασύγχρονες γεννήτριες αποτελούνται από ένα ακίνητο (τον στάτη) και ένα κινητό πλαίσιο (δρομέας, ρότορας). Ο στάτης είναι σχεδόν ο ίδιος και στους δυο τύπους γεννητριών. Ο στάτης αποτελείται από ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 43 από 97

45 πυρήνα συνιστάμενο από φύλλα σιδήρου μονωμένα και συνδεδεμένα μεταξύ τους. Επάνω σ' αυτόν τον πυρήνα υπάρχουν τα τριφασικά τυλίγματα του πηνίου από μονωμένο σύρμα. Οι δρομείς είναι τελείως διαφορετικά στα δυο είδη γεννητριών. Ο δρομέας της σύγχρονης γεννήτριας συνίσταται από τύλιγμα πηνίου που διαρρέεται από συνεχές ρεύμα, στις μεγάλες γεννήτριες, ενώ στις μικρές συνίσταται από μόνιμο μαγνήτη. Έτσι, το περιστρεφόμενο μαγνητικό πεδίο του δρομέα επάγει έτσι ρεύμα στον στάτη, η έξοδος του οποίου συνδέεται στο δίκτυο διανομής. Ο δρομέας μιας ασύγχρονης (ή επαγωγικής) γεννήτριας είναι ένα κλουβί με ράβδους που βραχυκυκλώνονται στα δυο άκρα τους. Ο δρομέας αυτός δεν έχει καμία ηλεκτρική σύνδεση, αλλά επάγει ρεύμα στο στάτη καθώς κινείται ως προς το περιστρεφόμενο πεδίο που παράγει ο στάτης. Εάν η ταχύτητα του δρομέα είναι ακριβώς ίση με την ταχύτητα του περιστρεφόμενου πεδίου που παράγεται από το στάτορα, τότε δεν υπάρχει σχετική κίνηση οπότε ο δρομέας δεν επάγει ρεύμα στον στάτη. Έτσι η επαγωγική γεννήτρια λειτουργεί πάντοτε σε ταχύτητα κάπως μεγαλύτερη από αυτή του περιστρεφόμενου πεδίου που παράγει ο στάτης. Αυτή η διαφορά της ταχύτητας που φτάνει το ποσοστό 1% κατά την κανονική λειτουργία είναι γνωστή και ως ολίσθηση. Οι ασύγχρονες γεννήτριες δε χρησιμοποιούνται σήμερα σε ευρεία κλίμακα, χρησιμοποιούνται όμως πολύ οι επαγωγικοί (ή ασύγχρονοι) κινητήρες. Η επαγωγική γεννήτρια είναι ουσιαστικά ένας επαγωγικός κινητήρας, ο οποίος ασκεί ροπή στο δρομέα αντί να παίρνει από αυτό. Το βιβλίο του McPherson (1981) δίνει περισσότερες και πληρέστερες λεπτομέρειες και περιγραφές για τις ασύγχρονες γεννήτριες. Σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όλες οι μεγάλες γεννήτριες είναι σύγχρονες γεννήτριες. Είναι λίγο πιο αποδοτικές από τις ασύγχρονες γεννήτριες και έχουν το μεγάλο πλεονέκτημα ελέγχου της επαγωγικής ισχύος τους. Σε μια σύγχρονη γεννήτρια το συνεχές ρεύμα που ρέει στο τύλιγμα του δρομέα επάγει ρεύμα στο στάτη κατά την περιστροφική κίνηση, όπως προαναφέραμε. Έτσι, αν αυξηθεί αυτό το συνεχές ρεύμα, εξάγεται προς το δίκτυο ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 44 από 97

46 επαγωγική ισχύς, αν δε ελαττωθεί αυτό το ρεύμα, τότε εισάγεται επαγωγική ισχύς από το δίκτυο. Ο έλεγχος λοιπόν της επαγωγικής ισχύος συνεπάγεται τον έλεγχο της τάσης του συστήματος παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος. Ορισμένα αρχικά πρωτότυπα ανεμογεννητριών παρήγαγαν ρεύμα με σύγχρονες γεννήτριες. Όμως, η σύγχρονη γεννήτρια είναι "συντονισμένη" με τη συχνότητα της τάσης του δικτύου και αυτός ο συντονισμός μπορεί να παρομοιαστεί σαν σύνδεση μέσω ενός μεγάλου ελατηρίου. Η έλικα ενός στροβίλου παράγει παλμούς ροπής στη συχνότητα διέλευσης των πτερυγίων μπροστά από τον πύργο στήριξης. Εάν αυτοί οι παλμοί είναι της ίδιας συχνότητας με αυτούς που παράγονται από το ελατήριο σύνδεσης με το δίκτυο και τη μάζα της γεννήτριας, τότε θα έχουμε συντονισμό, δηλαδή πολύ μεγάλες ταλαντώσεις (κραδασμούς) στο κιβώτιο ταχυτήτων (των οδοντωτών τροχών) μετάδοσης κίνησης. Αυτό είχε συμβεί παλαιότερα σε μια ανεμογεννήτρια. Υπάρχει βέβαια τρόπος να αποφύγουμε αυτούς τους κραδασμούς, αν παρεμβάλουμε μηχανισμούς απόσβεσης στο κιβώτιο ταχυτήτων, (π.χ. μηχανισμούς υδραυλικής ζεύξης). Σήμερα, πάντως, δε χρησιμοποιούνται σύγχρονες γεννήτριες σε ανεμογεννήτριες σταθερής ταχύτητας περιστροφής της έλικας. Αντιθέτως, μια ασύγχρονη γεννήτρια δεν είναι συντονισμένη στη συχνότητα τάσης του δικτύου, διότι ολισθαίνει, επειδή λειτουργεί σε λίγο μεγαλύτερη ταχύτητα. Έτσι, οι μεταβολές των παλμών ροπής που παράγει η έλικα απορροφώνται με πολύ μικρές αλλαγές στην ταχύτητα ολίσθησης. Η σύνδεση μιας ασύγχρονης γεννήτριας στο δίκτυο, μπορεί τότε να νοηθεί σαν σύνδεση μέσω απόσβεσης παρά σαν σύνδεση μέσω ελατηρίου. Η απόδοση μιας ασύγχρονης μηχανής μπορεί να περιγραφεί από τη γραφική παράσταση της σχέσης της ροπής ως προς την ολίσθηση. Στο γράφημα 2.4. φαίνεται μια τέτοια γραφική παράσταση γεννήτριας 600 kw που χρησιμοποιείται σε ανεμογεννήτρια σταθερής ταχύτητας περιστροφής. Η ολίσθηση παρίσταται κατά τον οριζόντιο άξονα χ, όπου το 1 αντιστοιχεί στην κατάσταση ηρεμίας και το 0 στην περιστροφική κίνηση σε συγχρονισμό με το πεδίο του στάτη. Κατά συνθήκη δηλώνουμε ότι η ολίσθηση είναι θετική για ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 45 από 97

47 ταχύτητες κατώτερες της ταχύτητας αυτού του συγχρονισμού. Η ροπή παρίσταται κατά τον κατακόρυφο άξονα y, όπου το 1 αντιστοιχεί στην ονομαστική τιμή των 600 kw. Σχήμα Μηχανικά ανάλογα σύγχρονων και ασύγχρονων γεννητριών Γράφημα Ροπή συνάρτηση ολίσθησης ασύγχρονης γεννήτριας. Αυτή η γραφική παράσταση δείχνει πώς η ίδια μηχανή μπορεί να λειτουργήσει ως κινητήρας ή ως γεννήτρια. Σαν κινητήρας λειτουργεί μεταξύ των ολισθήσεων 1 και 0. Τα κανονικά όρια λειτουργίας μιας γεννήτριας βρίσκονται ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 46 από 97

48 μεταξύ των σημείων Ο και Α. Στο σημείο Ο δεν ασκείται πάνω στον άξονα της γεννήτριας ροπή που παράγεται από την έλικα. Καθώς η έλικα της ανεμογεννήτριας ασκεί ροπή, μέσω του κιβώτιου ταχυτήτων, πάνω στον άξονα της γεννήτριας, το σημείο λειτουργίας κινείται προς το Α. Στο σημείο Α η γεννήτρια θα παράγει 600 kw με ταχύτητα περιστροφής λίγο ανώτερη αυτής του συγχρονισμού. Δυστυχώς υπάρχουν ορισμένα μειονεκτήματα στη χρήση ασύγχρονων γεννητριών. Σε αντίθεση με τη σύγχρονη γεννήτρια που μπορεί να λειτουργήσει με σχεδόν οποιοδήποτε συντελεστή ισχύος, η ασύγχρονη γεννήτρια παίρνει επαγωγική ισχύ που εξαρτάται από την πραγματική ισχύ εξόδου. Στην Εικόνα 18 φαίνεται ένα μέρος του καλουμένου κυκλικού-διαγράμματος μιας ασύγχρονης γεννήτριας. Σχήμα Λειτουργικά χαρακτηριστικά ασύγχρονης γεννήτριας. Στο σημείο Ο η γεννήτρια δεν παράγει πραγματική ισχύ στην έξοδο της, διότι η γεννήτρια παίρνει ακόμα αρκετή επαγωγική ισχύ για να μαγνητίσει το σιδερένιο πυρήνα της. Όμως όταν ο δρομέας της αρχίζει να περιστρέφεται και το σημείο λειτουργίας της αρχίσει και αυτό να κινείται προς το σημείο Α, τότε παράγει στην έξοδο της πραγματική ισχύ, αλλά πάλι απορροφά περισσότερη επαγωγική ενέργεια. Η απορρόφηση επαγωγικής ισχύος δεν είναι συχνά επιθυμητή εφόσον έχουμε απώλειες στο δίκτυο. Γι' αυτό, στη βάση της ανεμογεννήτριας συνδέονται πυκνωτές που παρέχουν χωρητική ισχύ ή αλλιώς διόρθωση του συντελεστή ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 47 από 97

49 ισχύος (Δ.Σ.Ι.), [PFC]. Έτσι η χωρητική ισχύς αναπληρώνει τη χαμένη επαγωγική ισχύ από το δίκτυο που παίρνει η γεννήτρια στο σημείο μηδέν. Όταν η γεννήτρια δίνει ισχύ στο δίκτυο (σημείο Α'), υπάρχει ακόμα ζήτηση επαγωγικής ισχύος. Βέβαια και τότε ακόμα μπορούμε να συνδέσουμε περισσότερους πυκνωτές όμως τότε υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας υπερτάσεων σε κατάσταση συντονισμού, που ονομάζεται αυτοδιέγερση, αν διακοπεί, κάποια στιγμή, η σύνδεση με το δίκτυο. Ένα άλλο μειονέκτημα υπάρχει όταν αρχικά συνδέεται η γεννήτρια στο δίκτυο, οπότε εισέρχεται στη γεννήτρια ένα μεγάλο ρεύμα που μαγνητίζει το σιδερένιο πυρήνα της, μέχρις ότου αποκατασταθεί η κανονική κατάσταση λειτουργίας της. Το πρόβλημα αυτό είναι παρόμοιο με το πρόβλημα εκκίνησης του ασύγχρονου ή επαγωγικού κινητήρα. Οι γεννήτριες των ανεμογεννητριών χρησιμοποιούν ιδίου τύπου εξαρτήματα βαθμιαίας εκκίνησης, τα οποία χρησιμοποιούν και οι μεγάλοι ασύγχρονοι κινητήρες και φαίνονται στο σχηματικό διάγραμμα Διάγραμμα Βαθμιαία εκκίνηση (μιας φάσης), ασύγχρονης γεννήτριας. Σε κάθε φάση παροχής του δικτύου συνδέονται αντιπαράλληλα δυο θύριστορ [thyristors], (ή μια αμφίδρομα ελεγχόμενη δίοδος [triac]). Όταν η ασύγχρονη γεννήτρια συνδέεται στο δίκτυο, τα θύριστορ ελέγχουν την τάση που εφαρμόζεται στα τυλίγματα του στάτη, οπότε περιορίζεται το μεγάλο ρεύμα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 48 από 97

50 εισροής. Όταν η γεννήτρια εκκινήσει κανονικά, τότε κλείνει ο διακόπτης παράκαμψης των θύριστορ ο οποίος είναι συνδεδεμένος παράλληλα με αυτά. Ασύγχρονες γεννήτριες χρησιμοποιούνται σήμερα σε όλες τις ανεμογεννήτριες σταθερής ταχύτητας περιστροφής. Πρόσφατα ενσωματώθηκε στα τυλίγματα του δρομέα της ασύγχρονης γεννήτριας και μια ελεγχόμενη αντίσταση που καθιστά την καμπύλη ροπής - ολίσθησης περισσότερο ελεγχόμενη, βελτιώνοντας έτσι και τη δυναμική συμπεριφορά του κιβωτίου ταχυτήτων. Η επιλογή του είδους της γεννήτριας σε ανεμογεννήτριες μεταβλητής ταχύτητας περιστροφής δεν είναι περιορισμένη. Μπορούν σ' αυτήν την περίπτωση να χρησιμοποιηθούν σύγχρονες και ασύγχρονες γεννήτριες. Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρήση γεννητριών μεγάλης διαμέτρου που οδηγούνται απ' ευθείας από την έλικα, χωρίς παρεμβολή κιβωτίου ταχυτήτων. Αν και οι γεννήτριες αυτές περιστρέφονται με την εκάστοτε συχνότητα περιστροφής της έλικας, εντούτοις παράγουν τάση στην επιθυμητή σταθερή ταχύτητα. Επίσης, εξελίσσονται τα σχέδια συγχρόνων γεννητριών, μεγάλης διαμέτρου, απευθείας οδηγούμενων από την έλικα, με στάτη σταθερού μαγνήτη. Υπάρχουν, επίσης, ραγδαίες εξελίξεις στη σχεδίαση των μετατροπέων τάσης που χρησιμοποιούνται στις αιολικές γεννήτριες μεταβλητής ταχύτητας περιστροφής. Στα νέα σχέδια χρησιμοποιούνται τρανζίστορ που παράγουν τάση εξόδου σχεδόν ημιτονική, με χαμηλές αρμονικές παραμορφώσεις και ελεγχόμενο συντελεστή ισχύος. Βέβαια και αυτοί οι ημιαγωγοί καταναλώνουν ισχύ και παράγουν θερμότητα. Συνήθως οι γεννήτριες παράγουν τάση χαμηλότερη από αυτή του δικτύου διανομής. Ακόμα και οι μεγάλες ανεμογεννήτριες (των 600 kw) παράγουν τάση 690 V, οπότε χρησιμοποιούνται μετασχηματιστές, που συνδέουν κάθε ανεμογεννήτρια στο δίκτυο ή στο σύστημα συλλογής του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος. Είναι επίσης φυσικό, κάθε μεγάλη ανεμογεννήτρια να συνδέεται στο δικό της μετασχηματιστή για να αποφεύγονται ηλεκτρικές απώλειες. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 49 από 97

51 Σύστημα πέδησης Η ισχύς που παρέχει ο άνεμος στην ανεμογεννήτρια είναι ανάλογος του κύβου της ταχύτητας του ανέμου και βέβαια, σημαντικές δυνάμεις αναπτύσσονται σε μεγάλες ταχύτητες ανέμων. Προφανώς, χρειάζονται αποτελεσματικά συστήματα πέδησης για την ασφαλή λειτουργία των ανεμογεννητριών. Υπάρχουν τουλάχιστον δυο ανεξάρτητα συστήματα, καθένα από τα οποία μπορεί να επιφέρει ασφαλείς συνθήκες λειτουργίας σε περίπτωση θυελλωδών ανέμων, απώλεια σύνδεσης με το δίκτυο ή άλλες επείγουσες καταστάσεις ανάγκης. Όταν τα πτερύγια της έλικας περιστρέφονται και βρεθούν σε μηδενική ή αρνητική γωνία πρόσπτωσης του αέρα, η ταχύτητα περιστροφής της έλικας θα μειωθεί. Όμως αυτή η ρύθμιση δεν υπάρχει σε έλικες με αυτοπέδηση, οπότε σε ορισμένους τύπους αυτών των ελίκων υπάρχει μηχανική πέδη που δρα ανάλογα με την ταχύτητα περιστροφής του ακραίου τμήματος της έλικας. Οι παλιότερες ανεμογεννήτριες είχαν ανεξάρτητο σύστημα πέδησης που δρούσε με τη φυγόκεντρο δύναμη, όμως σήμερα χρησιμοποιείται ένα κοινό σύστημα πέδησης. Για να σταματήσει η έλικα τελείως, τοποθετείται μηχανική πέδη στους κυρίους άξονες του κιβωτίου ταχυτήτων. Μπορεί να τοποθετηθεί πέδη στον άξονα με το μεγαλύτερο γρανάζι (την μικρότερη ταχύτητα), όμως οι ροπές που αναπτύσσονται σ' αυτόν τον άξονα είναι πάρα πολύ μεγάλες. Το να τοποθετείται πέδη στον άξονα με τη μεγαλύτερη ταχύτητα είναι συνήθως η φθηνότερη λύση. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα συστήματα πέδησης θα λειτουργούν σε οποιεσδήποτε συνθήκες ή και σε έκτακτες περιπτώσεις ανάγκης Σύστημα προσανεμισμού Οι ανεμογεννήτριες με έλικα οριζοντίου περιστροφής έχουν σύστημα προσανεμισμού το οποίο περιστρέφει την άτρακτο σύμφωνα με την κατεύθυνση του ανέμου, χρησιμοποιώντας περιστροφικό μηχανισμό που ζευγνύετε σε δακτυλιοειδή οδοντωτό τροχό που είναι τοποθετημένος στην κορυφή του πύργου στήριξης. Η διεύθυνση του ανέμου πρέπει να είναι κάθετη στο επίπεδο της έλικας κατά την κανονική λειτουργία της ανεμογεννήτριας. Γι' αυτό χρησιμοποιείται ένα αργό σύστημα ελέγχου κλειστού βρόγχου που οδηγεί τον περιστροφικό ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 50 από 97

52 μηχανισμό. Η κατεύθυνση του ανέμου γίνεται αισθητή από ανεμούριο που είναι συνδεδεμένο στην κορυφή της ατράκτου. Η εκάστοτε στροφή του ανεμουρίου δίνει το σήμα εισόδου στο σύστημα ελέγχου που οδηγεί τον περιστροφικό μηχανισμό. Σε μερικά σχέδια η άτρακτος περιστρέφεται έτσι ώστε να αποκλίνει κάπως από την κατεύθυνση του ανέμου, όταν ο άνεμος έχει μεγάλη ταχύτητα. Το σύστημα αυτό αποκλίνει την άτρακτο κατά 90 όταν ο άνεμος είναι θυελλώδης. Έτσι ρυθμίζεται σταθερά και η ισχύς εξόδου της ανεμογεννήτριας. Αν και το σύστημα ελέγχου προσανεμισμού φαίνεται απλό, εντούτοις είναι ένα από τα πιο δύσκολα μέρη της ανεμογεννήτριας του οποίου η σχεδίαση είναι αρκετά δύσκολη, γιατί τα ασκούμενα δυναμικά φορτία κατά την εκτροπή είναι δύσκολο να προβλεφθούν και ιδιαίτερα όταν επικρατούν ανεμοστρόβιλοι ή και θυελλώδεις άνεμοι Πύργος στήριξης Συνήθως οι πύργοι στήριξης έχουν κοίλο εσωτερικό και κατασκευάζονται είτε από χάλυβα είτε από σκυρόδεμα (μπετόν). Οι μικρότεροι και φθηνότεροι πύργοι κατασκευάζονται από δικτυωτό χοντρό σύρμα. Οι μεσαίοι καθώς και οι μεγάλοι πύργοι που έχουν κοίλο εσωτερικό επιτρέπουν έτσι την πρόσβαση από τον πύργο στο εσωτερικό της ατράκτου, όταν επικρατούν έξω άσχημες καιρικές συνθήκες. Ο πύργος πρέπει να είναι σχεδιασμένος έτσι, ώστε να αντέχει βαρυτικά και αιολικά δυναμικά φορτία. Η άτρακτος τοποθετείται στην κορυφή του πύργου και επάνω στο δακτυλιοειδή οδοντωτό τροχό προσανεμισμού. Ο πύργος πρέπει να στηρίζεται σε γερά θεμέλια και η φυσική συχνότητα συντονισμού του πρέπει να μην συμπίπτει με τις επαγόμενες συχνότητες από την περιστροφή της έλικας, οι οποίες πρέπει βέβαια να αποσβένονται. Ο άκαμπτος πύργος έχει φυσική ιδιοσυχνότητα συντονισμού υψηλότερη της επαγόμενης από την περιστροφή της έλικας το αντίστροφο ισχύει για έναν εύκαμπτο πύργο. Οι εύκαμπτοι πύργοι είναι ελαφρότεροι και φθηνότεροι, αλλά κουνιούνται περισσότερο και δέχονται έτσι μεγαλύτερες πιέσεις. Εφ' όσον η ιδιοσυχνότητα ενός εύκαμπτου πύργου είναι χαμηλότερη της συχνότητας που ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 51 από 97

53 επάγεται από την περιστροφή της έλικας, θα προκαλείται μεταβατικός συντονισμός κάθε φορά που η ταχύτητα περιστροφής της έλικας θα αυξάνεται. Αν και ο μεταβατικός συντονισμός τραντάζει λίγο τον πύργο και την άτρακτο, εντούτοις δε διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και δε δημιουργεί δυσκολίες Σύστημα εποπτείας και ελέγχου Για τη λειτουργία και προστασία μιας ανεμογεννήτριας απαιτείται πλήρες αυτόματο σύστημα εποπτείας και ελέγχου. Το σύστημα αυτό πρέπει να είναι ικανό να ελέγχει την αυτόματη απότομη ανύψωση των στροφών, την περιστροφή των πτερυγίων της έλικας για ρύθμιση της γωνίας πρόσπτωσης (για αυτού του τύπου ανεμογεννήτριες) καθώς και την παύση λειτουργίας είτε σε ομαλές ή σε ανώμαλες συνθήκες λειτουργίας. Πέραν του ελέγχου, πρέπει να εποπτεύεται η κατάσταση λειτουργίας, η παραγωγή ισχύος, η ταχύτητα και η κατεύθυνση του ανέμου κλπ. Κάθε μεγάλη (αλλά και μικρή) ανεμογεννήτρια θα πρέπει να εποπτεύεται μέσω υπολογιστή ο οποίος μπορεί να είναι εγκατεστημένος σε κάποια άλλη τοποθεσία, (τηλεποπτεία). Έτσι το σύστημα αυτό συνίσταται από διάφορα λειτουργικά τμήματα: - Έλεγχος σταδιακός απότομης ανύψωσης των στροφών, παύσης λειτουργίας και εποπτεία σημάτων συναγερμού και ελέγχου. - Εποπτεία του αργού συστήματος ελέγχου κλειστού βρόγχου του προσανεμισμού. - Εποπτεία του γοργού συστήματος ελέγχου κλειστού βρόγχου της περιστροφής των πτερυγίων της έλικας για ρύθμιση της γωνίας πρόσπτωσης (για ανεμογεννήτριες με αυτό τον τύπο έλικας). - Επικοινωνία με το σταθμό παραγωγής ή με τον υπολογιστή τηλεποπτείας. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 52 από 97

54 2.9. Λειτουργικά χαρακτηριστικά Απόδοση ισχύος Η καμπύλη ισχύος μιας ανεμογεννήτριας δείχνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε συνάρτηση με την ταχύτητα του ανέμου που επικρατεί στο ύψος της ατράκτου (στο ύψος της πλήμνης της έλικας). Η καμπύλη αυτή προσδιορίζεται είτε με θεωρητικούς υπολογισμούς, είτε με δοκιμές στην πράξη. Οι δοκιμές αυτές γίνονται σύμφωνα με διεθνείς προδιαγραφές και συστάσεις, όπως αυτές του Διεθνούς Πρακτορείου Ενέργειας (1990). Οι καμπύλες ισχύος που προκύπτουν από αυτές τις δοκιμές καταγράφουν τους μέσους όρους μετρήσεων που λαμβάνονται μέσα σε χρονικά διαστήματα 10 λεπτών. Ο μέσος όρος μιας σειράς μετρήσεων ισχύος εξόδου σε συνάρτηση με την ταχύτητα του ανέμου, που λαμβάνονται μέσα σε δέκα λεπτά δε θα δείξει ποτέ κάποιο μεταβατικό φαινόμενο που συνέβη ενδεχομένως μέσα σ' αυτό το χρονικό διάστημα των 10 λεπτών. Η απόδοση μιας ανεμογεννήτριας ορίζεται ως ο λόγος της ηλεκτρικής ενέργειας που μετριέται στην έξοδο της γεννήτριας προς την ενέργεια του ανέμου που σαρώνει το εμβαδόν της κυκλικής επιφάνειας που διαγράφεται από την περιστροφή της έλικας. Στην παρακάτω διάγραμμα φαίνεται η καμπύλη ισχύος μιας ανεμογεννήτριας με έλικα αυτορυθμιζόμενης πέδησης (όχι με ρύθμιση γωνίας πρόσπτωσης). Στην καμπύλη αυτή φαίνονται οι εξής παράμετροι: - Ταχύτητα κατωφλίου εισόδου V i : η ταχύτητα του ανέμου που η γεννήτρια αρχίζει να παράγει καθαρή ισχύ. Η ταχύτητα αυτή είναι μεγαλύτερη από αυτή που απαιτείται για την εκκίνηση της έλικας. - Ταχύτητα κατωφλίου εξόδου V o : είναι η ταχύτητα του ανέμου που η γεννήτρια παράγει ισχύ με ελαττωμένο μηχανικό και αεροδυναμικό φορτίο και άνευ ηλεκτρικών απωλειών. - Εκτιμητέα ισχύς P r : η ονομαστική μέγιστη και συνεχής ισχύς εξόδου της γεννήτριας (χωρίς απώλειες). ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 53 από 97

55 - Εκτιμητέα ταχύτητα V r : η ταχύτητα του ανέμου που παράγει την εκτιμητέα ισχύ. Στην διάγραμμα επίσης φαίνεται η καθαρή ισχύς εξόδου σε χιλιοβάτ (kw) που λαμβάνεται στην έξοδο της γεννήτριας, απαλλαγμένη από αεροδυναμικές, μηχανικές και ηλεκτρικές απώλειες. Καθώς αυξάνεται η ταχύτητα του ανέμου υπερνικώνται οι μηχανικές τριβές και τα αεροδυναμικά φορτία που ασκούνται στον άξονα περιστροφής της έλικας, οπότε η ροπή που εφαρμόζεται στον άξονα είναι σταθερή. Σταθερή είναι επίσης και η παραγόμενη ισχύς εξόδου δηλαδή η εκτιμητέα ισχύς και αυτό συμβαίνει μέχρι την V o. Το ίδιο συμβαίνει και με έλικες ρύθμισης γωνίας πρόσπτωσης (τουλάχιστον έτσι δείχνουν οι μέσες τιμές ανά δεκάλεπτα), αλλά στο διάγραμμα, η καμπύλη ισχύος ελήφθη από ανεμογεννήτρια με έλικα αυτορυθμιζόμενης πέδησης (αυτοπέδησης). Διάγραμμα Καμπύλη ισχύος ανεμογεννήτριας 200 kw με έλικα αυτοπέδησης Διαθεσιμότητα Σαν διαθεσιμότητα ορίζουμε το μέρος του χρόνου που η ανεμογεννήτρια μπορεί να παράγει ισχύ. Οι τυπικές διαθεσιμότητες των συγχρόνων ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 54 από 97

56 ανεμογεννητριών κυμαίνονται από 95-99% και είναι καλύτερες και από πετρελαιοκίνητα ηλεκτροπαραγωγό ζεύγη. Το 1-5% του χρόνου που δεν είναι διαθέσιμες οφείλεται είτε σε συντήρηση είτε σε επισκευή βλάβης. Ωφέλιμη ισχύς παράγεται μεταξύ των ταχυτήτων ανέμου V, και V0 και όσο εξαρτάται από τις επικρατούσες συνθήκες ανέμου, η ανεμογεννήτρια θα λειτουργεί σε επίπεδο χαμηλότερο απ' ότι αυτό της διαθεσιμότητας της. Άλλο μέτρο αξιοποίησης είναι ο συντελεστής φόρτου ή ικανότητας και ορίζεται ως το πηλίκων της πραγματικής ενέργειας που παράγεται για ορισμένο χρονικό διάστημα, προς την εκτιμητέα ενέργεια που θα παράγονταν στο ίδιο χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα: Συντελεστής εβδομαδιαίου φόρτου = Ενέργεια που παράγεται ανά εβδομάδα (kwh) Εκτιμητέα ενέργεια ανεμογεννήτριας (kw)x168 Υπάρχουν παρόμοια μέτρα για την αξιοποίηση ενός σταθμού παραγωγής. Προκειμένου να αποφύγουμε τη σύγχυση όταν συγκρίνουμε την απόδοση ενός αιολικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, οι ακριβείς ορισμοί της διαθεσιμότητας ή του συντελεστή φόρτου πρέπει να έχουν κατανοηθεί Ετήσιος υπολογισμός ενέργειας Ο υπολογισμός ετήσιας ενέργειας που παράγεται από μια ανεμογεννήτρια ενέχει ουσιαστική σημασία για την εκτίμηση ενός σταθμού παραγωγής. Η μακροχρόνια κατανομή των ταχυτήτων του ανέμου σε συνδυασμό με την καμπύλη ισχύος μιας ανεμογεννήτριας δίνει την παραγόμενη ενέργεια για κάθε ταχύτητα ανέμου και συνεπώς το σύνολο της ενέργειας κατά τη διάρκεια ενός έτους. Κατά τον υπολογισμό συνηθίζεται να χρησιμοποιούνται θύλακες του 1 m/s για ταχύτητες ανέμου και αυτό δίνει μια αποδεκτή ακρίβεια. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 55 από 97

57 Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του παρακάτω διαγράμματος, τα εξαγόμενα αποτελέσματα του υπολογισμού μπορούν να καταχωρηθούν όπως στον Πίνακα 3.1 και να εκφραστούν με μαθηματικό τύπο, δηλαδή: i=n Ενέργεια = H(i)W(i) όπου Η(i) ο αριθμός των ωρών για ταχύτητα ανέμου του θύλακα i και W(i) η ισχύς εξόδου που αντιστοιχεί στην ταχύτητα ανέμου του θύλακα i. i=1 Διάγραμμα Υπολογισμός ετήσιας παραγωγής ενέργειας ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 56 από 97

58 Πίνακας Υπολογισμός ετήσιας παραγωγής ενέργειας Απόδοση συστοιχίας ανεμογεννητριών (Α/Γ) Η συνολική ισχύς εξόδου ενός σταθμού παραγωγής (μιας συστοιχίας Α/Γ) είναι μικρότερη από το άθροισμα κάθε μιας μεμονωμένης ανεμογεννήτριας, διότι, όταν μια ανεμογεννήτρια βρίσκεται στο κάτω ρεύμα της προηγούμενης ανεμογεννήτριας (αυτή που είναι πίσω από μια άλλη), αποδίδει λιγότερο, επειδή το κάτω ρεύμα έχει μικρότερη ταχύτητα από το άνω ρεύμα. Επίσης κατ' αυτόν τον τρόπο η ένταση της τυρβώδους ροής ανέμου αυξάνεται. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 57 από 97

59 Πρέπει ακόμα να λάβουμε υπόψη. την κόπωση των εξαρτημάτων και τις συχνές μεταβολές της τιμής της παραγόμενης ισχύος. Ανάλογα με τις περιστάσεις οι συνθήκες που επικρατούν σ' έναν αιολικό σταθμό παραγωγής (αιολικό πάρκο) μπορούν να μειώσουν την ισχύ εξόδου κατά 5-15%. Μπορεί ακόμα να έχουμε απώλειες στους μετασχηματιστές του σταθμού και βέβαια λιγότερες απώλειες στα καλώδια συλλογής της παραγόμενης ισχύος, που μειώνουν ακόμα κατά 1-2% τη συνολική ετήσια παραγόμενη ισχύ εξόδου. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 58 από 97

60 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 3.1. Αδειοδότηση σχεδιασμού αιολικών σταθμών (αιολικών πάρκων) Θέματα σχεδιασμού αιολικών σταθμών παραγωγής ισχύος αποκτούν τη μέγιστη σπουδαιότητα σε χώρες που η ανάπτυξη ελέγχεται από περισσότερο ή λιγότερο αυστηρούς νόμους και ιδιαίτερα σε αναπτυγμένες χώρες με μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα. Οι σπουδαιότεροι παράγοντες είναι οι εξής: ' 1. Η ύπαρξη συστήματος εθνικού σχεδιασμού που περιορίζει βιομηχανική και αγροτική ανάπτυξη. 2. Οδηγίες για επιχειρηματίες και μηχανικούς που θέλουν να αποκτήσουν άδεια σχεδιασμού εγκατάστασης αιολικών σταθμών παραγωγής ισχύος. 3. Η στάση του κοινού προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας γενικά και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη αιολικών σταθμών. 4. Ανάπτυξη της πολιτικής σχεδιασμού που σχετίζεται με την αιολική ενέργεια και ιδιαίτερα με τους παράγοντες ωφελιμότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 5. Οι συνέπειες των απαιτήσεων σχεδιασμού στις δαπάνες για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας. 6. Οι δαπάνες και τα κέρδη που σχετίζονται με την ένταξη αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο ήδη υπάρχον δίκτυο διανομής ηλεκτρικού ρεύματος. Σε γεωγραφικές περιοχές χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας τα θέματα σχεδιασμού είναι ελάσσονος σημασίας. Όμως, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα περιβαλλοντολογικά θέματα καθώς και στα θέματα υποδομής για την ανάπτυξη όλων των ειδών των επιχειρήσεων αιολικής ενέργειας. Ένα παράδειγμα συμβουλών σε θέματα σχεδιασμού σε μια ανεπτυγμένη χώρα δίδεται από το Βρετανικό Σύνδεσμο Αιολικής Ενέργειας [British Wind ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 59 από 97

61 Energy Association (1994)] στις Οδηγίες για την Καλύτερη Πρακτική Ανάπτυξης Αιολικής Ενέργειας [Best Practice Guidelines for Wind Energy Development]. Αναφέρεται στον τρόπο έκφρασης της επίσημης κυβερνητικής πολιτικής στο Ηνωμένο Βασίλειο [UK], μέσω εγκυκλίων και οδηγιών πολιτικής σχεδιασμού, όπως η Σημείωση Οδηγίας Πολιτικής Σχεδιασμού PPG 22 (Υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου, 1993): [Planning Policy Guideline Note PPG 22 (Department of Trade and Industry, 1993)] Περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις Τα περιβαλλοντολογικά οφέλη από την αιολική ενέργεια προέρχονται κυρίως από τη μείωση της χρήσης των πετρελαϊκών καυσίμων, πράγμα που οδηγεί στη μείωση της εκπομπής ρύπων που δημιουργούνται από την καύση. Αυτοί είναι: - Εκπομπή αερίων - Ιπτάμενη στάχτη - Σκουριά Ίσως το πιο σημαντικό από αυτά είναι η έλλειψη εκπομπής αερίων, όπως οξειδίων του άνθρακα, θειάφι και άζωτο. Ο αιολικός σταθμός δεν εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα, οπότε δε συμβάλλει σε κλιματικές αλλαγές (γνωστές σαν το φαινόμενο του θερμοκηπίου). Τα συμβατικά πετρελαϊκά καύσιμα πολλών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος εκπέμπουν οξείδια του θείου και του αζώτου που συμβάλλουν στη δημιουργία όξινης βροχής, η οποία έχει προξενήσει σημαντικές περιβαλλοντολογικές καταστροφές στην Ευρώπη. Η ελάττωση των εκπομπών οξειδίων εξαρτάται από το ποσοστό των αιολικών σταθμών που συνδέονται στο δίκτυο διανομής ηλεκτρικού ρεύματος. Για τις μέσες απαιτήσεις σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ετήσια ελάττωση σε εκπομπές αερίων φαίνεται στον πίνακα 3.1. Μια ανεμογεννήτρια δε παράγει ρύπους κατά τη λειτουργία της, η οποία διαρκεί πολλά έτη. Παράγονται μόνο ρύποι κατά τη διάρκεια της κατασκευής της, η οποία διαρκεί πολύ λίγο χρονικό διάστημα. Κατά τον ίδιο τρόπο η δαπανούμενη ενέργεια για την κατασκευή της ανεμογεννήτριας αποσβένεται κατά το πρώτο ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 60 από 97

62 έτος της λειτουργίας της (όπως αναφέρει το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ενέργειας 1994). Πίνακας Ελάττωση εκπομπής αερίων λόγω χρήσης ανεμογεννήτριας υπό επικρατούσες τυπικές συνθήκες στο Ηνωμένο Βασίλειο (Αναδημοσιεύεται με την άδεια του Βρετανικού Συνδέσμου Αιολικής Ενέργειας). Στα περιβαλλοντολογικά μειονεκτήματα περιλαμβάνονται η οπτική επίπτωση, η χρήση γης, ο αντίκτυπος στην τοπική οικολογία, η πρόκληση θορύβου και η διαταραχή στις ραδιοεπικοινωνίες και στη λήψη τηλεοπτικών εκπομπών. Όμως τα μειονεκτήματα αυτά μπορούν να υπερκεραστούν με σωστή σχεδίαση και εγκατάσταση του σταθμού, καθώς και με μια πολιτική σχεδιασμένη έτσι, ώστε να εξασφαλίσει τη μέγιστη αποδοχή της αιολικής ενέργειας από την κοινή γνώμη. Η οπτική επίπτωση, δηλαδή το οπτικό εμπόδιο που παρουσιάζεται από τις ανεμογεννήτριες σε μια γραφική θέα της φύσης, είναι η πιο συχνή αντίρρηση του κοινού στην εγκατάσταση ενός αιολικού σταθμού. Οι περιοχές στις οποίες επικρατούν συχνοί άνεμοι, είναι συνήθως οι γραφικότερες, διότι εκεί δεν παρεμβαίνει πολύ ο άνθρωπος. Η αντίρρηση του κοινού προκαταλαμβάνεται για κάθε είδος σταθμού παραγωγής που είναι πιθανόν να εγκατασταθεί σε μια τέτοια περιοχή. Ο καλύτερος, λοιπόν, τρόπος για να παρουσιάσετε τα πλεονεκτήματα της αιολικής ενέργειας είναι η επίδειξη ενός σωστά εγκατεστημένου και καλά συντηρημένου σταθμού παραγωγής που λειτουργεί αποδοτικά. Το μέγεθος, το ύψος, το χρώμα, τα υλικά και η όλη σύσταση του αιολικού σταθμού καθώς και η ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 61 από 97

63 θέση εγκατάστασης του η οποία δε θα πρέπει να εμποδίζει τη θέα, είναι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για να μειωθεί η οπτική επίπτωση. Με έναν αιολικό σταθμό κάνουμε διπλή χρήση γης. Γνωρίζουμε ότι κάθε ανεμογεννήτρια, ενός σταθμού, πρέπει να βρίσκεται κάπως μακριά από την άλλη για να μην επηρεάζονται από τυρβώδεις ροές. Έτσι σ' έναν σύγχρονο σταθμό παραγωγής οι ανεμογεννήτριες και οι βάσεις στήριξης τους καταλαμβάνουν μόλις το 2% του εμβαδού της επιφανείας του σταθμού. Η υπόλοιπη γη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για γεωργικές καλλιέργειες και για δρόμους πρόσβασης στις ανεμογεννήτριες, οπότε, από την πλευρά των γεωργών αυτό θεωρείται περισσότερο σαν πλεονέκτημα παρά σαν μειονέκτημα, αν βέβαια γίνει ο κατάλληλος σχεδιασμός, (κατά Tov Garrad 1991). Το μέγεθος της πιθανής διαταραχής της τοπικής οικολογίας που προξενείται κατά την εγκατάσταση και εν συνεχεία κατά τη λειτουργία ενός αιολικού σταθμού, προβληματίζει πολλούς ανθρώπους. Η περίοδος ανέγερσης ενός αιολικού σταθμού είναι πολύ μικρή, δηλαδή μικρότερη από έξι μήνες, συγκρινόμενη με την περίοδο ανέγερσης ενός συμβατικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Η διαδικασία της ανέγερσης διαταράσσει μόνο μια μικρή επιφάνεια της όλης περιοχής που διατίθεται για το σταθμό κατόπιν αυτού η περιοχή επανέρχεται στην προηγούμενη της κατάσταση, εκτός από μια μικρή επιφάνεια που απαιτείται για τη στήριξη των ανεμογεννητριών και για τους διαδρόμους πρόσβασης σ' αυτές. Η επίπτωση των ανεμογεννητριών στη ζωή των πτηνών είναι ένα σημαντικό θέμα και έχει εξεταστεί σε πολλές χώρες, Benner (1993). Τα πουλιά μπορεί να πληγωθούν ή να σκοτωθούν αν συγκρουστούν στα πτερύγια ή στον πύργο στήριξης, ή ακόμα να διαταραχτεί η ανάπτυξη τους και οι συνήθειες διατροφής τους. Ο αριθμός των πτηνών που θυσιάζονται έτσι μπορεί να είναι μηδέν έως και πολλές εκατοντάδες ανά ανεμογεννήτρια ετησίως στις χειρότερες περιπτώσεις. Γενικά, αυτός ο αριθμός των πτηνών-θυμάτων είναι μικρότερος από τον αριθμό των πτηνών που θανατώνονται πάνω στις γραμμές μεταφοράς υψηλής ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 62 από 97

64 ηλεκτρικής τάσης. Από μια μελέτη που έγινε βρέθηκε ότι οι ανεμογεννήτριες της Δανίας, έγιναν η αιτία του θανάτου πτηνών ετησίως, όταν αυτά συγκρούστηκαν με αυτές, ενώ περίπου πτηνά θανατώθηκαν από την κυκλοφορία στους δρόμους κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, (Glausager, 1996). Η διαταραχή της ανάπτυξης των εντοπίων πτηνών δεν είναι τόσο μεγάλη όσο αυτή των αποδημητικών πτηνών. Δεν πρέπει, λοιπόν, να γίνονται εγκαταστάσεις αιολικών σταθμών στους δρόμους των αποδημητικών πτηνών. Επίσης, οι ανεμογεννήτριες μπορούν να σχεδιαστούν έτσι, ώστε τα πουλιά να μην μπορούν να καθίσουν ούτε να φωλιάσουν επάνω τους. Η αντίρρηση του κοινού τόσο στην οπτική επίπτωση όσο και στο θόρυβο, που προκαλείται από τις ανεμογεννήτριες, είναι υποκειμενική. Ότι είναι αποδεκτό σε μια βιομηχανική περιοχή δεν είναι αποδεκτό σε μια αγροτική περιοχή και ότι είναι αποδεκτό κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν είναι αποδεκτό κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παραδόξως ο θόρυβος που προξενείτε από μια ανεμογεννήτρια, είναι περισσότερο αισθητός σε μικρές ταχύτητες ανέμου παρά σε μεγάλες ταχύτητες ανέμου, διότι το θρόισμα των φύλλων των δένδρων π.χ. σε χαμηλές ταχύτητες ανέμου, δεν καλύπτει το θόρυβο της ανεμογεννήτριας. Ο θόρυβος μιας ανεμογεννήτριας, προέρχεται από την αεροδυναμική των πτερυγίων της έλικας, από το δρομέα, από το κιβώτιο ταχυτήτων, από την ηλεκτρογεννήτρια κλπ. Ο θόρυβος του κιβωτίου ταχυτήτων είναι διακεκριμένος και μπορεί να υπερκαλύψει τον αεροδυναμικό θόρυβο, αλλά με προσεκτικό σχεδιασμό μπορεί να ελαττωθεί σε αποδεκτά χαμηλά επίπεδα. Ο αεροδυναμικός θόρυβος καλύπτει συνήθως μεγάλο μέρος του φάσματος των ακουστικών συχνοτήτων και προέρχεται από το μεταβαλλόμενο και ασταθές προφίλ του ανέμου και την διάχυση των βαράθρων τυρβώδους ροής των ακραίων σημείων των πτερυγίων της έλικας. Αυτός ο αεροδυναμικός θόρυβος μπορεί να μειωθεί αν τα ακραία σημεία των πτερυγίων γίνουν λεπτά και σχεδιαστούν με το ανάλογο προφίλ. Οι πρόσφατες έρευνες σ' αυτόν τον τομέα περιγράφονται από τον Haggetal (1993). Μια τυπική σύγχρονη ανεμογεννήτρια των 300 kw που λειτουργεί σε ταχύτητα ανέμου 8 m/s παράγει ένα επίπεδο θορύβου 45 dba σε ακτίνα 200m. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 63 από 97

65 Οι κανονισμοί στη Δανία προτείνουν αυτή την απόσταση ασφάλειας από μια ανεμογεννήτρια έως έναν κατοικημένο χώρο, ως την ελάχιστη απόσταση ασφάλειας για να είναι αποδεκτός ο θόρυβος και 500 μέτρα μακριά από έναν σταθμό παραγωγής (με πολλές ανεμογεννήτριες), κατά τον Garrad (1991). Ένα άλλο επίπεδο αποδεκτού θορύβου είναι τα 5 dba πάνω από τον υπάρχοντα θόρυβο του περιβάλλοντος τόσο κατά τις ώρες της ημέρας όσο και της νύχτας Ποσοτική περιγραφή θορύβου ανεμογεννήτριας Αντίθετα με την οπτική επίπτωση, ο θόρυβος μπορεί να περιγραφεί ποσοτικά. Για να περιγραφεί ο θόρυβος μιας ανεμογεννήτριας, χρησιμοποιούνται δυο διαφορετικά μέτρα. Το ένα είναι το επίπεδο ισχύος ήχου, Lw, της πηγής και το άλλο είναι το επίπεδο πίεσης ήχου, Lp, σε κάποια απόσταση από την πηγή θορύβου. Και τα δυο μέτρα Lw και Lp εκφράζονται σε db (decibels). Το επίπεδο ισχύος ήχου περιγράφει την ισχύ της πηγής του θορύβου, ενώ το επίπεδο πίεσης του ήχου περιγράφει το θόρυβο σε κάποια απόσταση από την πηγή του θορύβου. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 64 από 97

66 Σχήμα Ακτίνα δράσης θορύβου ανεμογεννήτριας (επίπεδο πίεσης ήχου): αποτελέσματα πραγματικών μετρήσεων (αναδημοσιεύτηκε από τον A.D. Garrad 1991 Ώρα για Δράση: Αιολική Ενέργεια στην Ευρώπη, με την άδεια του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Αιολικής Ενέργειας). εκφράζεται ως Το επίπεδο ισχύος ήχου, Lw, μιας πηγής (δηλαδή της ανεμογεννήτριας), L W = 10 log 10 ( P P 0 ) όπου Ρ είναι το επίπεδο ισχύος του ήχου που παράγει η πηγή και Ρο είναι το επίπεδο ισχύος αναφοράς του ήχου που είναι συνήθως 1 pw ή W. Μια τυπική τιμή του επιπέδου ισχύος ήχου που δηλώνουν οι κατασκευαστές των σύγχρονων μεγάλων ανεμογεννητριών είναι μεταξύ dba. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 65 από 97

67 Το επίπεδο ισχύος ήχου μεταβάλλεται με την ταχύτητα του ανέμου και κατά συνέπεια με τις καταστάσεις λειτουργίας της ανεμογεννήτριας. Ο θόρυβος που δημιουργείται από μεγάλες ταχύτητες ανέμου που περνούν πάνω από θάμνους και δένδρα τείνει να υπερκαλύψει το θόρυβο της ανεμογεννήτριας. Οι πιο κρίσιμες ταχύτητες ανέμου για την εκτίμηση του θορύβου βρίσκονται κοντά στο κατώφλι εισόδου, οπότε συνηθίζεται να δηλώνεται το επίπεδο ισχύος ήχου για ταχύτητα ανέμου 8 m/s. Το επίπεδο πίεσης ήχου, Lp, ενός θορύβου ορίζεται ως L P = 20 log 10 ( P P 0 ) όπου Ρ είναι η τετραγωνική ρίζα της μέσης τιμής (RMS) του επιπέδου πίεσης ήχου και Ρο είναι ένα επίπεδο αναφοράς πίεσης ήχου 20pPa (μικροπασκάλ) ή 20 x 10-6 Pa. Μια τυπική τιμή επιπέδου πίεσης ήχου σε απόσταση 350 m από ένα σταθμό παραγωγής είναι μεταξύ dba. Συνηθίζουμε να ισοσταθμίζουμε τις μετρήσεις ως προς την ευαισθησία του ανθρώπινου αυτιού με τη χρήση ενός φίλτρου της μορφής που φαίνεται στην Εικόνα 5. Οι μετρήσεις που γίνονται με αυτό το φίλτρο αναφέρονται ως dba ή db (Α). Όταν πάρουμε την τιμή του επιπέδου ισχύος ήχου που δίνει ο κατασκευαστής, μπορούμε να ορίσουμε τα επίπεδα πίεσης ήχου σε κάποια ακτίνα γύρω από το σταθμό παραγωγής για να βεβαιωθούμε αν πληρούνται τα κριτήρια και ότι δε θα ενοχληθούν οι κάτοικοι της γύρω περιοχής. Ένα απλό πρότυπο διάδοσης του θορύβου που παράγεται από μια ανεμογεννήτρια δίνεται από το Διεθνές Πρακτορείο Ενέργειας [International Energy Agency (1994)] ως L P = L W 10log 10 (2πR 2 ) ar ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 66 από 97

68 όπου Lp είναι το επίπεδο πίεσης ήχου σε ακτίνα R από την πηγή του θορύβου που έχει επίπεδο ισχύος ήχου Lw και α είναι ο συντελεστής απορρόφησης ήχου που εξαρτάται από τη συχνότητα. To Lp και το Lw εκφράζονται σε dba. Αν ο θόρυβος είναι μιας ορισμένης συχνότητας (τόνου), π.χ. αν προέρχεται από το κιβώτιο ταχυτήτων, ανιχνεύεται ευκολότερα από το ανθρώπινο αυτί, οπότε προσθέτουμε ακόμη 5 dba στο επίπεδο πίεσης ήχου για να εκτιμήσουμε τη δεκτικότητα στο θόρυβο. Γράφημα Συνάρτηση ισοστάθμισης dba. Επειδή η κλίμακα των db είναι λογαριθμική, η πρόσθεση δυο επιπέδων πίεσης ήχου γίνεται ως εξής: L = 10log 10 (10 L L 2 10 ) Αυτό σημαίνει ότι η πρόσθεση δυο ίσων τιμών δε θα διπλασιάσει την προκύπτουσα τιμή, αλλά θα την αυξήσει κατά 3 dba. Ο θόρυβος του χώρου γύρω από την ανεμογεννήτρια πρέπει να μετρηθεί χωρίς αυτή να λειτουργεί. Επειδή δε, ο θόρυβος αυτός δεν είναι σταθερός, λαμβάνεται ένας θόρυβος αναφοράς που επικρατεί κατά ποσοστό 90% του χρόνου και αναφέρεται ως Lgo- Το θέμα του θορύβου των ανεμογεννητριών είναι αρκετά περίπλοκο και οι ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 67 από 97

69 κανονισμοί για τα όρια δεκτικότητας διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στο τμήμα αυτό εισήχθησαν απλώς ορισμένες βασικές ιδέες, όμως μια πλήρης εξέταση αυτού του θέματος γίνεται από τον Wagner et al. (1996) Ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή και ασφάλεια της ανεμογεννήτριας Η διαταραχή στις τηλεπικοινωνίες όπως της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης από ανεμογεννήτριες προέρχεται από ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή, η οποία φαίνεται ότι εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από την περιοχή εγκατάστασης. Η παρεμβολή προκαλείται από την επιφάνεια που διαγράφεται από την περιστροφή της έλικας η οποία δρα σαν καθρέπτης και αντανακλά τα ηλεκτρομαγνητικά σήματα ενός πομπού. Υπάρχουν κυρίως δύο μηχανισμοί παρεμβολής: η εμπρόσθια σκέδαση και η οπίσθια σκέδαση. Εμπρόσθια σκέδαση προξενείτε όταν η ανεμογεννήτρια είναι εγκατεστημένη μεταξύ του πομπού και του δέκτη. Εμφανίζονται τότε διαλείψεις στην οθόνη ενός τηλεοπτικού δέκτη, στο ρυθμό περιστροφής των πτερυγίων της έλικας. Οπίσθια σκέδαση συμβαίνει όταν η ανεμογεννήτρια είναι εγκατεστημένη πίσω από ένα δέκτη. Ο δέκτης δέχεται τότε δυο ειδών σήματα: το ένα σήμα προέρχεται κατ' ευθείαν από τον πομπό και ένα άλλο που ανακλώμενο πάνω στα πτερύγια της έλικας επιστρέφει πάλι στο δέκτη. Έτσι στην οθόνη ενός δέκτη τηλεόρασης βλέπουμε διπλό είδωλο ή το φάντασμα του κυρίως ειδώλου μαζί με το κυρίως είδωλο. Το χειρότερο συμβαίνει στις υψηλές συχνότητες και όταν ασθενή σήματα αντεπιδρούν με μια μεγάλη έλικα με μεταλλικά πτερύγια η οποία βρίσκεται μεταξύ δέκτη και πομπού. Πρέπει, λοιπόν, να μη γίνεται εγκατάσταση ανεμογεννητριών μεταξύ πομπού και δέκτη μικροκυμάτων. Επίσης, όπου είναι εγκατεστημένες ανεμογεννήτριες πρέπει να εγκαθίστανται και ενισχυτές ραδιοσημάτων και οι δέκτες τηλεοράσεων να λαμβάνουν τις εκπομπές μέσω καλωδιακού δικτύου (έστω και αν οι δέκτες που επηρεάζονται έτσι είναι πολύ λίγοι). ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 68 από 97

70 Τα μέχρι τώρα αρχεία των ασφαλιστικών εταιρειών αποδεικνύουν ότι η ασφάλεια των ανεμογεννητριών είναι πολύ καλή. Δεν έχουν αναφερθεί ατυχήματα σε ανθρώπους που να οφείλονται σε τεχνικά σφάλματα, παρά μόνον σε περιπτώσεις που δεν τηρήθηκαν οι κανονισμοί συντήρησης και ασφάλειας. Έχει υπολογιστεί ότι αν μια έλικα διαμέτρου 38 m (από ανεμογεννήτρια 200 kw), περιστρεφόμενη με τη μέγιστη ταχύτητα κοπεί από τον άξονα της, μπορεί να ανυψωθεί 165 m προτού χτυπήσει στο έδαφος, (Taylor 1983). Οι κανονισμοί ασφάλειας σε ορισμένες χώρες απαιτούν μια απόσταση ασφαλείας 200 m μεταξύ ανεμογεννητριών και κατοικιών ή δρόμων. Σχήμα Μηχανισμοί παρεμβολής. Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες είναι εφοδιασμένες με συστήματα εποπτείας και ελέγχου που περιορίζουν τα ατυχήματα που οφείλονται σε βλάβες εξαρτημάτων. Επίσης δεν πρέπει να γίνεται εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε αρχαιολογικούς ή και ιστορικού ενδιαφέροντος χώρους Προσδιορισμός περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων Η αίτηση που θα κάνει ένας επιχειρηματίας για να του δοθεί έγκριση (άδεια) σχεδιασμού για σταθμό αιολικής ενέργειας μπορεί να περιλαμβάνει ένα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 69 από 97

71 νομικό αίτημα υποβολής περιβαλλοντολογικής μελέτης, καθώς και υποβολής περιβαλλοντολογικής δήλωσης. Εν πάση περιπτώσει η παρουσίαση περιβαλλοντολογικής μελέτης είναι μια καλή πρακτική που πείθει ότι το έργο έχει σχεδιαστεί καλά. Μια εμπεριστατωμένη δήλωση περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων είναι το πιο χρήσιμο έγγραφο που μπορεί να παρουσιαστεί κατά την περίοδο συνδιαλλαγής με τους μόνιμους κατοίκους της περιοχής στην οποία θα εγκατασταθεί ο σταθμός. Ο προσδιορισμός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων καλύπτει θέματα που εξετάστηκαν σε προηγούμενα τμήματα και απαιτεί από τον επιχειρηματία να αποδείξει ότι ο προτεινόμενος σταθμός συμμορφώνεται με διάφορες απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις αυτές σχετίζονται με θέματα όπως, οπτική επίπτωση, θόρυβο, παρενέργειες στην τοπική οικολογία και ασφάλεια, και ο εκάστοτε επιχειρηματίας πρέπει να αποδείξει ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για να περιοριστούν οι δυσάρεστες περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις. Προτεινόμενα θέματα που πρέπει να συμπεριληφθούν στην περιβαλλοντολογική δήλωση αναφέρονται σε κατάλογο του Βρετανικού Συνδέσμου Αιολικής Ενέργειας [British Wind Energy Association (1994)]. - Πλαίσιο Πολιτικής: πώς το προτεινόμενο έργο εντάσσεται στα τοπικά και εθνικά σχέδια ανάπτυξης. - Επιλογή Περιοχής: γιατί επιλέχτηκε αυτή η συγκεκριμένη περιοχή. - Χαρακτηρισμός περιοχών: αν το έργο επηρεάζει κάποιες περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί π.χ. για εθνικά πάρκα. - Προσδιορισμός οπτικής ή θεαματικής επίπτωσης: ετοιμάζεται ένας χάρτης που δείχνει από ποιες τοποθεσίες είναι ορατές οι ανεμογεννήτριες (οι περιοχές αυτές είναι γνωστές σαν ζώνες οπτικής επίδρασης) πιο περίπλοκες τεχνικές θα ήταν ίσως κατάλληλες για μεγαλύτερα σχέδια. - Καθορισμός θορύβου: προς βεβαίωση του ότι δε θα ενοχληθούν οι περίοικοι από το θόρυβο που θα προκαλεί ο σταθμός. - Προσδιορισμός οικολογικής επίπτωσης: επιπτώσεις στη χλωρίδα και την πανίδα. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 70 από 97

72 - Εκτίμηση επίπτωσης στο αρχαιολογικό και ιστορικό περιβάλλον: έτσι, ώστε, αν υπάρχει κάποια τοποθεσία ορισμένου ιστορικού ενδιαφέροντος να γίνει αντιληπτή, για να μην εγκατασταθεί εκεί ο σταθμός. - Υδρολογικός προσδιορισμός: το πώς το σχέδιο θα επηρεάσει τον υδροφόρο ορίζοντα. - Παρεμβολή στα συστήματα τηλεπικοινωνίας: είναι πολύ σημαντικό να βεβαιωθούμε ότι δε θα υπάρξει παρεμβολή στη λήψη τηλεοπτικών ή μικροκυματικών σημάτων στην περιοχή που θα εγκατασταθεί ο σταθμός. - Καθορισμός ασφάλειας: ασφάλεια της περιοχής της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένης και της δομικής ακεραιότητας των ανεμογεννητριών. - Ασφάλεια αεροπλοΐας: για τα αεροσκάφη που ίπτανται σε χαμηλό ύψος καθώς και για τα συστήματα ραδιοεντοπισμού (RADAR), πρέπει να συμβουλευτούμε τις πολιτικές και στρατιωτικές αρχές, προκειμένου να αποφευχθούν ατυχήματα. - Διαχείριση κυκλοφορίας και έργων: περιλαμβάνει ορισμένες απαραίτητες τροποποιήσεις στους δημόσιους δρόμους. - Ηλεκτρική σύνδεση: οι περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις οποιασδήποτε ηλεκτρικής συσκευής που πρέπει να ληφθεί υπόψη, π.χ. εναέρια καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ισχύος και υποσταθμοί. - Οικονομικές επιρροές στην τοπική οικονομία: περιλαμβάνει μια εκτίμηση του αριθμού των μονίμων και προσωρινών θέσεων εργασίας που μπορεί να δημιουργηθούν. - Συνέπειες στο περιβάλλον της γης: το όφελος που προκύπτει από τη χρήση των ανεμογεννητριών μπορεί να επιδειχτεί- είναι το όφελος που προκύπτει από την ελάττωση της χρήσης συμβατικών σταθμών παραγωγής που χρησιμοποιούν πετρελαϊκά καύσιμα αναδίδοντας επικίνδυνες αναθυμιάσεις στη γήινη ατμόσφαιρα. - Συνέπειες στην περιήγηση και τη διασκέδαση: τις συνέπειες του έργου στις δραστηριότητες περιήγησης και διασκέδασης. - Αποπομπή: προτάσεις για το έργο κατά το τέλος της ωφέλιμης ζωής του. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 71 από 97

73 - Μετριασμός αντιξοοτήτων: τρόποι που μπορεί να μετριάσουν δυσάρεστες επιπτώσεις στο περιβάλλον. - Περίληψη χωρίς τη χρήση τεχνικών όρων: είναι το πιο σημαντικό τμήμα της δήλωσης και θα μπορέσουν να καταλάβουν και οι μη ειδήμονες αναγνώστες τα αποτελέσματα της περιβαλλοντολογικής εκτίμησης. - Για επιχείρηση μεγάλης έκτασης, ο προσδιορισμός των περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων μπορεί να στοιχίσει ακριβά. Είναι δυνατόν να γίνουν εκτεταμένες μελέτες με χρήση φαινομενικής πραγματικότητας, μέσω υπολογιστή, ή με άλλους τρόπους, για να προσδιοριστεί η οπτική επίπτωση για παράδειγμα. Μέσω υπολογιστή μπορεί να γίνει η γεωγραφική απεικόνιση μιας περιοχής όπου θα φαίνονται οι ζώνες της οπτικής επήρειας. Οι χάρτες, που παράγονται με τη βοήθεια του υπολογιστή, μπορούν να δείξουν και την επίδραση των ανεμογεννητριών στις τηλεπικοινωνίες, για να ληφθεί υπόψη και η πιθανότητα παρεμβολής. Οι Εικόνες 3.1. έως 3.4. είναι φωτογραφίες αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και δείχνουν πώς οι ανεμογεννήτριες συγχωνεύονται μέσα στο όλο τοπίο μετά από μία καλά σχεδιασμένη τοποθέτηση. Όμως, ακόμα και μικρές επιχειρήσεις θα επωφεληθούν από έναν επίσημο προσδιορισμό περιβαντολλογικών επιπτώσεων και αυτό συχνά μπορεί να γίνει χωρίς την προς τούτο βοήθεια επαγγελματιών, η οποία στοιχίζει και ακριβά, αλλά είναι απαραίτητη για μεγάλες επιχειρήσεις. Η χρήση πολύπλοκων λογισμικών εργαλείων μπορεί να φέρει εις πέρας υπολογισμούς με μεγάλη λεπτομέρεια, των οποίων τα αποτελέσματα μπορούν να παρουσιαστούν κατά τον καλύτερο τρόπο. Πάντως τα βασικά μέρη ενός καλού προσδιορισμού περιβαντολλογικών επιπτώσεων δεν απαιτούν ακριβά λογισμικά εργαλεία. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 72 από 97

74 3.6. Κοινωνικά θέματα Εικόνα Ανεμογεννήτριες Το αν το κοινό θα δεχθεί τους αιολικούς σταθμούς εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από την εκ μέρους του κοινού αναγνώριση της ανάγκης διατήρησης των αποθεμάτων πετρελαϊκών καυσίμων που σπανίζουν, αφενός και ελάττωσης των εκπομπών επικινδύνων αναθυμιάσεων, αφετέρου. Χρειάζεται λοιπόν να γίνει ενημέρωση του κοινού μέσω σεμιναρίων, για να γίνει έτσι γνωστή και αυτή η εναλλακτική πηγή ενέργειας και να προαχθεί στη γνώμη του κοινού περαιτέρω. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 73 από 97

75 Εικόνα 3.2. Αιολικό Πάρκο Εικόνα Ανεμογεννήτρια Εικόνα Ανεμογεννήτρια ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 74 από 97

76 Εικόνα Ανεμογεννήτρια ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 75 από 97

77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ 4.1. Εισαγωγή Το προτεινόμενο έργο αφορά την κατασκευή και λειτουργία αιολικού πάρκου δυναμικότητας MW με την ανάπτυξη 28 ανεμογεννητριών μεταξύ των περιοχών Σουμαδότοποι Κέδροι Πεύκα Σπαθί Σταυρός Τούμπα - Αγ. Αθανάσιος. Οι δρόμοι πρόσβασης στο έργο μπορούν να λειτουργήσουν ως αντιπυρικές ζώνες, προσβάσιμες κι από πυροσβεστικά οχήματα. Συζητείται ακόμη το ενδεχόμενο η ίδια εταιρία να εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά πάνελ σε δημόσια κτίρια και δρόμους, ώστε να εξασφαλιστεί αυτόνομος φωτισμός. Ένα άλλο σημείο που θέτει ο Δήμος Θάσου ως προϋπόθεση συνεργασίας είναι να απασχοληθούν συνεργεία ντόπιων εργατών σε όλη τη φάση της κατασκευής και να αγοραστεί μπετόν μόνο από τοπικές εταιρίες. Με το σχέδιο αυτό επιδιώκεται, κατά τη διετή φάση κατασκευής, να μην υπάρχει τοπικό συνεργείο χωρίς δουλειά. Η εταιρία από την πλευρά της υποστηρίζει ότι στη φάση κατασκευής ούτως ή άλλως θα απασχοληθεί ντόπιο εργατικό δυναμικό, σε ποσοστό 40% περίπου και ότι στη φάση της λειτουργίας το ποσοστό αυτό θα είναι πολύ μεγαλύτερο και θα φτάσει έως και το 100%. Εικόνα Θέση έργου ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 76 από 97

78 Το αιολικό πάρκο στη Θάσο πληροί τις απαιτούμενες αποστάσεις τόσο ως προς τις περιοχές αποκλεισμού όσο και ως προς τις χρήσεις γης. Με άλλα λόγια, οι ανεμογεννήτριες θα απέχουν σημαντικά από οικισμούς και από περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν σήμερα ανθρώπινες χρήσεις. Οι ανεμογεννήτριες δεν είναι θορυβώδεις όταν αποστάσεις μεγαλύτερες των 200 μ., αφού ο θόρυβος περιστροφής των πτερυγίων συνήθως καλύπτεται πλήρως από τον θόρυβο του ανέμου μέσα στα φύλλα των δέντρων και των θάμνων ενώ στα 500μ. (που είναι και το θεσμοθετημένο όριο απόστασης από οικισμούς) ο θόρυβος έχει εξαλειφθεί πλήρως. Σχετικά με τις αποστάσεις των ανεμογεννητριών από τους οικισμούς, ειπώθηκε ότι, ενδεικτικά, οι ανεμογεννήτριες θα τοποθετηθούν μέτρα μακριά από τον Άγιο Γεώργιο και μέτρα μακριά από το Ραχώνι, μ. από το Καζαβήτι. Εικόνα Θέση έργου Πρόκειται για ανεξάρτητη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που θα προέλθει από την αξιοποίηση του ανέμου που αποτελεί διαθέσιμο και ανανεώσιμο φυσικό πόρο στην παραπάνω περιοχή. Το έργο αμέσως μετά την ολοκλήρωση του θα συνδεθεί με το εθνικό δίκτυο της ΑΗΚ, στην οποία και θα διατίθεται αποκλειστικά το σύνολο της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 77 από 97

79 Φορέας εκτέλεσης και λειτουργίας του προτεινόμενου έργου είναι η εταιρία Eolfi Άνεμος Ελλάς, θυγατρική της μεγάλης γαλλικής εταιρίας Veolia Πιο κάτω περιγράφονται περιληπτικά τα κυριότερα περιβαλλοντικά θέματα και η εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον που αναμένεται να δημιουργηθούν από την κατασκευή και λειτουργία του Αιολικού Πάρκου Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά την κατασκευή του έργου Δημιουργία Αποβλήτων Κατά τη φάση κατασκευής τα στερεά απόβλητα που θα παράγονται θα είναι υλικά συσκευασίας, περισσεύματα δομικών υλικών και αστικού τύπου απορρίμματα από τα άτομα που θα εργάζονται για την υλοποίηση του έργου. Τα αστικού τύπου απορρίμματα που θα παραχθούν κατά την κατασκευή του έργου από το εργατοτεχνικό προσωπικό του εργοταξίου θα είναι περίπου 22.5kg ανά ημέρα. Από το εργοτάξιο μπορεί επίσης να προέρχονται και κάποια επικίνδυνα απόβλητα όπως πετρελαιοειδή, λιπαντικά κτλ. Γενικά τα απόβλητα του προτεινόμενου έργου κατά την κατασκευή θα είναι μικρά και οι επιπτώσεις είναι αντίστοιχες Θόρυβος Κύριες πηγές θορύβου στη φάση της κατασκευής του έργου θα είναι η διακίνηση οχημάτων και η χρήση μηχανημάτων εκσκαφής και δόμησης. Ο μέγιστος θόρυβος που θα δημιουργείται σε απόσταση 10m και 100m είναι 56 και 46 db LAeq αντίστοιχα. Ο θόρυβος από τα κατασκευαστικά έργα εκτιμήθηκε με βάση το Αγγλικό Πρότυπο BS 5228 : 84 "Noise Control οn Construction and Οpen Sites". Για τη παρούσα μελέτη, σύμφωνα με το πιο πάνω Πρότυπο, σαν μέγιστος αποδεκτός θόρυβος από κατασκευαστικά έργα κατά την ημέρα ( ) θεωρείται το επίπεδο των 75dB LAeq (9 hour), σε απόσταση 1m από τα ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 78 από 97

80 παράθυρα που πιθανόν να επηρεάζονται από έργα. Για το υπόλοιπο του 24ώρου θεωρείται ότι δεν θα γίνονται κατασκευαστικά έργα. Λαμβάνοντας υπόψη τις χείριστες πιθανές συνθήκες εκπομπής θορύβου από τη κατασκευή του έργου, τα επίπεδα θορύβου των μηχανημάτων έχουν υπολογιστεί να είναι της τάξης των 92 db LAeq (9 hour), σε απόσταση 10m από το κάθε μηχάνημα. Υπολογισμοί δείχνουν ότι για να ικανοποιηθεί το κριτήριο των 75 db LAeq (9 hour), ένα τέτοιο μηχάνημα θα πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση 100m από το πλησιέστερο παράθυρο. Ο Πίνακας 4.1. δίνει περιληπτικά τα αναμενόμενα επίπεδα θορύβου από τη χρήση των πλέον θορυβωδών μηχανημάτων. Οι υπολογισμοί βασίστηκαν στην υπόθεση ότι ένα τέτοιο μηχάνημα θα χρησιμοποιείται κοντά στα σύνορα του Έργου, ενώ τα υπόλοιπα μηχανήματα στο εργοτάξιο θα βρίσκονται είτε πιο μακριά είτε θα είναι λιγότερο θορυβώδη. Πίνακας 4.1.: Αναμενόμενα επίπεδα θορύβου από κατασκευαστικά έργα σε δύο αποστάσεις από τα σύνορα του έργου Περιγραφή Απόσταση μηχάνημα - κατοικία 80μ. Απόσταση μηχάνημα - κατοικία 20μ. LAeq(9 hour), BS 5228, συνολικός θόρυβος από τα έργα σε απόσταση 10 μ. σε db Μείωση/ αύξηση θορύβου λόγω απόστασης σε db Μείωση λόγω σκίασης θορύβου από εμπόδια (π.χ. κτίρια) σε db Αύξηση θορύβου από αντανακλάσεις στη πρόσοψη σε db Τελικό επίπεδο θορύβου στη πρόσοψη σε db LAeq(9 hour) ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 79 από 97

81 Κυκλοφορία και οδικό δίκτυο Κατά τη διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών, διάφορα βαρέα οχήματα θα διακινούνται προς και από την περιοχή του Αιολικού Πάρκου για την εκτέλεση των διαφόρων εργασιών. Δεν αναμένεται να παρατηρηθεί σημαντική επιβάρυνση στην κυκλοφορία, κυρίως λόγω του μικρού αριθμού τόσο των οχημάτων που θα χρησιμοποιηθούν, όσο και του μικρού αριθμού των κινήσεων που αυτά θα εκτελούν. Σημαντικό σημείο που πρέπει να αναφερθεί είναι ότι για την μεταφορά των τμημάτων των ανεμογεννητριών στο χώρο ανέγερσής τους απαιτείται να γίνει αναβάθμιση του υφιστάμενου οδικού δικτύου δηλαδή διαπλάτυνση του δρόμου που οδηγεί στο Αιολικό Πάρκο Βιολογικό Περιβάλλον Η περιοχή όπου το προτεινόμενο έργο προτίθεται να κατασκευαστεί εμπίπτει στην περιοχή αποτελεί χώρο φιλοξενίας σημαντικών πτηνών αλλά και μια από τις πιο σημαντικές περιοχές έλευσης αποδημητικών πτηνών του νησιού. Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα της περιοχής θα αποφευχθούν οποιεσδήποτε εργασίες που ενδέχεται αν είναι αρνητικές στην πανίδα της περιοχής. Προτείνεται να αποφευχθούν οποιοδήποτε κατασκευαστικές εργασίες πλησίον σε φωλιές, σε περίοδος αναπαραγωγής/επώασης και περίοδος αποδήμησης. Επίσης, οι επιπτώσεις στο βιολογικό περιβάλλον αφορούν και την πιθανή δημιουργία γυμνών πρανών στους χώρους όπου διεξάχθηκαν χωματουργικά έργα για την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών και στην περίπτωση της κατασκευής των δρόμων Υδρογεωλογία / Υδρολογία Κατά την διάρκεια της κατασκευής του Αιολικού πάρκου θα υπάρχουν διάφορες εκσκαφές και άλλα χωματουργικά έργα καθώς επίσης και δημιουργία απορριμμάτων επομένως θα λειφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 80 από 97

82 αποφευχθεί τυχόν μεταφορά μπαζών και άλλων απορριμμάτων στην κοίτη του ποταμού Δονήσεις Δεν αναμένεται να υπάρξουν προβλήματα από δονήσεις κατά την κατασκευή του έργου και πιο συγκεκριμένα δεν αναμένονται οποιαδήποτε προβλήματα κατά την τοποθέτηση των πεδίων εδράσεις των ανεμογεννητριών εφόσον τα σημεία εδράσεις δεν αναμένονται να ξεπερνούν τα 100 m Σκόνη Η ποιότητα της ατμόσφαιρας κατά τη διάρκεια της κατασκευής θα επηρεάζεται από τις εξής πηγές σκόνης: Χωματουργικές εργασίες Διακίνηση οχημάτων σε χωμάτινες επιφάνειες Συγκεκριμένα, θεωρείται ότι για σκοπούς υπολογισμού των εκπομπών σκόνης χωματουργικά έργα θα γίνονται μέχρι 0.25 εκτάριο ανά πάσα στιγμή σε κάθε ενιαία περιοχή επιρροής (θέση γεννήτριας), οπόταν οι μέσες συνολικές εκπομπές εκτιμάται ότι θα είναι της τάξης των 45 kg ανά μήνα. Σχετικά με τη διασπορά της σκόνης υπολογίστηκε, για την ωριαία κατάσταση, οτι η συγκέντρωση στο κέντρο των εργασιών, δηλαδή στο χώρο του έργου φτάνει τα 150 μg/m3 (PM10), ενώ η μέγιστη 8-ωρη τιμή φτάνει τα 40 μg/m3 (PM10). Όπως είναι αναμενόμενο, η όχληση σκόνης θα είναι σοβαρότερη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες οπόταν το έδαφος παρουσιάζει τη μικρότερη υγρασία. Κατά τις περιόδους των εντατικών χωματουργικών εργασιών εκτιμάται ότι θα υπάρχει αυξημένη σκόνη για απόσταση μέχρι και 150 μέτρων από το χώρο εργασιών. Σε περιόδους βροχόπτωσης ή όταν το έδαφος είναι βρεγμένο δεν θα υπάρχουν προβλήματα σκόνης Αρχαιότητες / Σημεία Ενδιαφέροντος Κατά την αρχαιολογική επισκόπηση της περιοχής του Αιολικού Πάρκου από το Τμήμα Αρχαιοτήτων δεν εντοπίστηκαν ίχνη κατάληψης του χώρου κατά την ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 81 από 97

83 αρχαιότητα. Εντούτοις, είναι δυνατόν, κατά τη διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών να εντοπιστούν αρχαιότητες που δεν είναι επιφανειακά ορατές. Στην περίπτωση αυτή, οι υπεύθυνοι του έργου θα πρέπει να αναφέρουν το γεγονός άμεσα στο Τμήμα Αρχαιοτήτων Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά την Λειτουργία του έργου Δημιουργία Αποβλήτων Το έργο δεν παράγει και δεν δημιουργεί στερεά ή τοξικά απόβλητα, ιλύες ή άλλης μορφής στερεά απορρίμματα. Τα μόνα απόβλητα τα οποία θα δημιουργούνται στο πάρκο κατά την λειτουργία του θα είναι αστικού τύπου απορρίμματα και θα εξαρτώνται από τα άτομα που θα εργάζονται στο χώρο Θόρυβος Εκπομπή Θορύβου Η εκπομπή θορύβου από τις προτεινόμενες ανεμογεννήτριες είναι της τάξης των 100 db(a) για ταχύτητα ανέμου 8m/s, σύμφωνα με τα σχετικά πιστοποιητικά του κατασκευαστή. Υπολογισμός θορύβου εκπεμπόμενου από το Α/Π: Για τον υπολογισμό της στάθμης θορύβου και της κατανομής του στο χώρο γύρω από το γήπεδο του Α/Π χρησιμοποιήθηκε το Αμερικάνικο μοντέλο TNM για τον προσδιορισμό της διάδοσης του θορύβου. Σύμφωνα με την μελέτη, η εγκατάσταση του Α/Π δημιουργεί επίπεδα μέχρι 70 dba στην περιοχή του Πάρκου. Τα επίπεδα του εκπεμπόμενου θορύβου μειώνονται ραγδαία και φτάνει τα 55 dba στα σύνορα του χωριού Σκαρίνου. Σημειώνεται ότι τα επίπεδα αυτά αποτελούν μέγιστες προβλεπόμενες τιμές που ενδεχομένως να ισχύουν στην περίπτωση ανέμων προς την κατεύθυνση του αποδέκτη. Κριτήρια θορύβου: Τα ανώτατα επίπεδα εκπομπής θορύβου από νέες εγκαταστάσεις προσδιορίζονται από τα κριτήρια θορύβου για το περιβάλλον που καθορίζουν οι αρμόδιες κρατικές αρχές. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 82 από 97

84 Το Τμήμα περιβάλλοντος έχει προτείνει όρια το οποία εφαρμόστηκαν για την εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης Περιβαλλοντικού Θορύβου και με τα οποία όλα τα έργα αναμένονται να συμμορφώνονται. Εκτίμηση παραπόνων από το θόρυβο: Σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική και βιβλιογραφία,, η όχληση και συνεπώς η παρουσία παραπόνων συνδέεται άμεσα με την αύξηση του θορύβου από την τιμή υποβάθρου όπου: Σε απόσταση 1800 περίπου μέτρων από την ανάπτυξη βρίσκεται το χωριό της Ραχωνίου. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από χαμηλής πυκνότητας ανάπτυξη όπου τυπικές τιμές υποβάθρου του θορύβου είναι τα dba Lday και τα dba Lnight. Συνεπώς το προτεινόμενο Πάρκο θα συνιστά περιοδικά την αύξηση του περιβαλλοντικού θορύβου κατά 5-10 dba κατά τις βραδινές ώρες. Οπόταν αναμένεται ότι υπάρχει το ενδεχόμενο περιοδικής μέτριου βαθμού ενόχλησης. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως ότι οι ψηλές τιμές θορύβου από το αιολικό πάρκο συνδέονται με περιόδους ψηλών ανέμων. Στις περιπτώσεις αυτές ο θόρυβος υποβάθρου είναι επίσης αυξημένος λόγω των ανέμων και συχνά επισκιάζει τον θόρυβο που δημιουργείται από τις ανεμογεννήτριες Κυκλοφορία και οδικό δίκτυο Κατά την λειτουργία του Αιολικού πάρκου η διακίνηση Οχημάτων θα είναι μηδαμινή εφόσον η ανάγκες του πάρκου όσον αφορά την λειτουργία και την συντήρηση θα είναι ελάχιστες Βιολογικό Περιβάλλον Όπως έχει αναφερθεί και προηγουμένως η περιοχή όπου το προτεινόμενο έργο προτίθεται να κατασκευαστεί εμπίπτει σε Ζώνη ειδικής προστασίας που αποτελεί χώρο φιλοξενίας σημαντικών πτηνών. Το προτεινόμενο αιολικό πάρκο αναμένεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα της περιοχής. Ο τόπος εγκατάστασής του είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας στον προσδιορισμό των επιπτώσεων αυτών. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 83 από 97

85 Γενικά, όσο πιο κοντά βρίσκονται οι ανεμογεννήτριες σε τόπους τροφοληψίας, μετανάστευσης, κουρνιάσματος και φωλεοποίησης των πουλιών, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα της επίδρασής τους. Διακρίνονται δύο τύποι επιπτώσεων: άμεσες (προερχόμενες από συγκρούσεις με τις εν γένει κατασκευές που υπάρχουν εντός του αιολικού πάρκου) και έμμεσες (απώλεια ενδιαιτήματος, φραγμοί στη μετακίνηση, όχληση κλπ.). Παρόλα αυτά μέσα από την λεπτομερειακή μελέτη σχεδίασης και κατασκευής του προτεινόμενου έργου γίνεται μία προσπάθειας συμβιβασμού των συμφερόντων της διατήρησης της φύσης και της εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας. Οι επιπτώσεις σύμφωνα με την βιβλιογραφία (Position Statement on Wind Farms and Birds, BirdLife International 2005) είναι: Άμεση Θνησιμότητα: Μπορεί να προκαλείται άμεση θνησιμότητα από πρόσκρουση των πουλιών στις πτέρυγες ή στον κορμό των ανεμογεννητριών ή στις σχετιζόμενες υποδομές, όπως υπερυψωμένα καλώδια ή στο σύστημα περιστροφής των πτερυγίων. Τέτοιου τύπου επιπτώσεις εξαρτώνται από τη λεπτομερή σχεδίαση του αιολικού πάρκου και μπορούν να μειωθούν δραστικά με κατάλληλες τροποποιήσεις. Καταστροφή και απώλεια κατάλληλου αναπαραγωγικού βιότοπου: Αλλαγή η απώλεια βιοτόπου λόγω των εκχερσώσεων και άλλων επεμβάσεων που απαιτούνται για την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών και των σχετικών υποδομών. Μειωμένη αναπαραγωγή ή βιωσιμότητα μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό των πουλιών από τον προτιμητέο βιότοπο και να μην είναι σε θέση να βρουν κατάλληλες εναλλακτικές θέσεις. Εμπόδιο σε βασικές βιολογικές ανάγκες των πουλιών (Αναπαραγωγή Μετανάστευση - Τροφοληψία): Εμπόδια στη μετακίνηση των πουλιών μεταξύ των περιοχών τροφοληψίας, διαχείμασης, αναπαραγωγής, πτερόρροιας (moulting areas) ή περιοχών κουρνιάσματος (roosting areas). Επίσης, ενδεχόμενες παρατεταμένες πτήσεις εξ αιτίας των αιολικών πάρκων οδηγούν σε αύξηση των ενεργειακών αναγκών και επιδείνωση της βιωσιμότητας των πουλιών. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 84 από 97

86 Ενόχληση: Ενόχληση και εκτοπισμός των πουλιών γύρω από τις ανεμογεννήτριες ή αποκλεισμός από όλη την επικράτεια του αιολικού πάρκου και επιδείνωση ζωτικών λειτουργιών τους. Ενόχληση μπορεί να υπάρξει και μόνο από την παρουσία των ανεμογεννητριών αυτών καθαυτών όπως και από τις εργασίες εγκατάστασης και συντήρησης. Συνοπτικά, για όλους τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω τα αιολικά πάρκα οδηγούν σε απώλεια ζωτικού χώρου για τα πουλιά. Αιολικά Πάρκα και Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ): Το έγγραφο Council of Europe, Windfarms and Birds: an analysis of the effects of windfarms on birds, and guidance on environmental assessment criteria and sites selection issues. Strasbourg 2003, εκφράζει τη θέση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την τοποθέτηση αιολικών πάρκων σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) Αναφέρει ότι τα αιολικά πάρκα δεν πρέπει να έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε περιοχές, ή σε περιοχές που θα μπορούσαν να προταθούν στο μέλλον, ως περιοχές διατήρησης της φύσης, συμπεριλαμβανομένων και των ΖΕΠ. Δεν είναι θεμιτό να υπάρχουν εγκαταστάσεις σε αυτούς τους τόπους, εάν προηγουμένως δεν έχει αποδειχθεί η συμβατότητά τους. Επίσης όπως αναφέρεται στην Εντολή αρ.2 του 2006, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Νόμου καθορίζονται οι αρχές, τα κριτήρια και η διαδικασία άσκησης πολεοδομικού ελέγχου σε σχέση με αιτήσεις για τη χωροθέτηση Μονάδων Παραγωγής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ο προαναφερθέν νόμος αναφέρει ότι μεμονωμένη ανεμογεννήτρια και αιολικό πάρκο δεν θα επιτρέπεται σε καθορισμένη Ζώνη Ειδικής Προστασίας άγριων πτηνών και βιοτόπων που καθορίζονται με βάση το Νόμο 152 (Ι)/2003 και σε απόσταση μέχρι και 500m από διάδρομο και πέρασμα διέλευσης αποδημητικών πτηνών. Τέλος είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι η λεπτομερειακή μελέτη του προτεινόμενου έργου υποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη θέση ανέγερσης του Αιολικού Πάρκου καθώς και η σωστή χωροθέτηση των ανεμογεννητριών θα μειώσουν σημαντικά τις αρνητικές επιπτώσεις και έτσι γίνεται μία προσπάθειας ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 85 από 97

87 συμβιβασμού των συμφερόντων της διατήρησης της φύσης και της εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας Ατμοσφαιρική Ρύπανση Κατά τη διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα δεν επιβαρύνεται η ατμόσφαιρα με ρύπους, όπως συμβαίνει με την καύση συμβατικών καυσίμων για τον ίδιο σκοπό. Συνεπώς, με τη διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα ειδικότερα και από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας γενικότερα επιτυγχάνεται περιορισμός των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα CO2, οξειδίων του αζώτου, διοξειδίου του θείου SO2 και σκόνης Αισθητική Πτυχή Οι αισθητικές επιπτώσεις από το προτεινόμενο όπως και κάθε έργο μπορούν να διαχωριστούν σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη αφορά την διαφοροποίηση του χαρακτήρα του τοπίου και η δεύτερη αφορά στην άμεση επέμβαση στο οπτικό πεδίο. Η τοποθέτηση ανεμογεννητριών αποτελεί σε κάθε περίπτωση σημαντική επέμβαση στο χαρακτήρα του τοπίου μιας περιοχής. Η σοβαρότητα των επιπτώσεων στο αισθητικό περιβάλλον, ιδιαίτερα για τη δεύτερη κατηγορία, αξιολογείται συχνά με την εκτίμηση του αριθμού παραπόνων που ενδέχεται να δημιουργήσει. Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία, σημαντικότερη επίπτωση δημιουργείται σε περιπτώσεις αλλοίωσης περιοχών προστατευόμενου τοπίου. Στην συγκεκριμένη περιοχή μελέτης οι ανεμογεννήτριες δεν θα τοποθετηθούν σε περιοχή προστατευόμενου τοπίου, όμως θα τοποθετηθούν σε κορυφογραμμή, και θα είναι ορατές και από τον αυτοκινητόδρομο Λεμεσού - Λευκωσίας. Οι επιπτώσεις στον αισθητικό χαρακτήρα αφορούν τόσο τις ανεμογεννήτριες όσο και τη δημιουργία γυμνών πρανών στους χώρους όπου διεξάχθηκαν χωματουργικά έργα, περιλαμβανομένων των δρόμων, ή όπου έχουν τοποθετηθεί πρανή χωρίς κατάλληλη διαμόρφωση. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 86 από 97

88 Γενικά η αισθητική ενός αντικειμένου ή ενός χώρου είναι θέμα καθαρά υποκειμενικό και αξίζει να τονίσουμε ότι σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες τα αιολικά πάρκα θεωρούνται ως αξιοθέατα Συμβατότητα του έργου με την περιοχή μελέτης Το προτεινόμενο έργο χωροθετείται σε μια περιοχή όπου θα γίνεται πλήρης εκμετάλλευσης των ανέμων που πνέουν στην περιοχή ώστε να υπάρχει μέγιστη απόδοση του έργου. Το προτεινόμενο έργο χωροθετείται σε μια ορεινή περιοχή που χωροταξικά ενδείκνυται για την συγκεκριμένη ανάπτυξη. Τέλος η δημιουργία του προτεινόμενου έργου θα αλλοιώσει σε ένα μικρό βαθμό την αισθητική του χώρου Κοινωνικές επιπτώσεις Οι Κοινότητες που θα επηρεαστούν από την κατασκευή και τη λειτουργία του Αιολικού Πάρκου είναι ο Δήμος Θάσου. Ο Δήμος Θάσου θα εισπράττει σύμφωνα με την εταιρία το 2,7% του ετήσιου τζίρου, ποσοστό που ο δήμαρχος Θάσου το εκτιμά στις ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό θα εισπράττεται για όσο λειτουργούν οι ανεμογεννήτριες, δηλαδή για τουλάχιστον 20 χρόνια. Ωστόσο, ζητήθηκαν μεγαλύτερα αντισταθμιστικά οφέλη και η εταιρία δεσμεύτηκε ότι θα προβεί στη συντήρηση των ορεινών και δασικών δρόμων. Συζητείται ακόμη το ενδεχόμενο η ίδια εταιρία να εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά πάνελ σε δημόσια κτίρια και δρόμους, ώστε να εξασφαλιστεί αυτόνομος φωτισμός. Ένα άλλο σημείο που θέτει ο Δήμος Θάσου ως προϋπόθεση συνεργασίας είναι να απασχοληθούν συνεργεία ντόπιων εργατών σε όλη τη φάση της κατασκευής και να αγοραστεί μπετόν μόνο από τοπικές εταιρίες. Με το σχέδιο αυτό επιδιώκεται, κατά τη διετή φάση κατασκευής, να μην υπάρχει τοπικό συνεργείο χωρίς δουλειά. Η εταιρία από την πλευρά της υποστηρίζει ότι στη φάση κατασκευής ούτως ή άλλως θα απασχοληθεί ντόπιο εργατικό δυναμικό, ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 87 από 97

89 σε ποσοστό 40% περίπου και ότι στη φάση της λειτουργίας το ποσοστό αυτό θα είναι πολύ μεγαλύτερο και θα φτάσει έως και το 100% Συνοπτική Παρουσίαση των Επιπτώσεων κατά την κατασκευή Πίνακας 4.2 : Μήτρα επιπτώσεων (impact matrix) κατά την κατασκευή του έργου. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 88 από 97

90 4.5. Συνοπτική Παρουσίαση των Επιπτώσεων κατά τη Λειτουργία Πίνακας 4.3: Μήτρα επιπτώσεων κατά την λειτουργία (impact matrix) 4.6. Μέτρα μειώσεις των επιπτώσεων και αποκατάστασης του περιβάλλοντος. Μετά την ανάλυση των επιπτώσεων από την κατασκευή και λειτουργία του έργου, οι μελετητές κατάληξαν σε μια σειρά μέτρων για το μετριασμό των επιπτώσεων. ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ & ΙΑΣΩΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Σελίδα 89 από 97

Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0

Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0 Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0 19 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ Ταχύτητα έναρξης λειτουργίας: Παραγόμενη ισχύς = 0 Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2013 Ασκήσεις αξιολόγησης Αιολική Ενέργεια 2 η περίοδος Διδάσκων: Γιώργος Κάραλης

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2013 Ασκήσεις αξιολόγησης Αιολική Ενέργεια 2 η περίοδος Διδάσκων: Γιώργος Κάραλης ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2013 Ασκήσεις αξιολόγησης Αιολική Ενέργεια 2 η περίοδος Διδάσκων: Γιώργος Κάραλης Β Περίοδος 1. Σύμφωνα με το χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης

Ανεµογεννήτριες. Γιάννης Κατσίγιαννης Ανεµογεννήτριες Γιάννης Κατσίγιαννης Ισχύςαέριαςδέσµης Ηισχύς P air µιαςαέριαςδέσµηςείναιίσηµε: P air 1 = ρ 2 A V 3 όπου: ρ: πυκνότητααέρα Α: επιφάνεια (για µια ανεµογεννήτρια αντιστοιχεί στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Αιολική Ενέργεια & Ενέργεια του Νερού

Αιολική Ενέργεια & Ενέργεια του Νερού Αιολική Ενέργεια & Ενέργεια του Νερού Ενότητα 7: Λειτουργία α/γ για ηλεκτροπαραγωγή Γεώργιος Λευθεριώτης, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής Σκοποί ενότητας Συντελεστής ισχύος C

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw

Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw Τεχνική περιγραφή Μια ανεμογεννήτρια (Α/Γ) 50kW παράγει ενέργεια για να τροφοδοτηθούν αρκετές κατοικίες. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τροφοδοτηθούν με ρεύμα απομονωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµός της Έντασης του Αιολικού υναµικού και της Παραγόµενης Ηλεκτρικής Ενέργειας από Α/Γ

Υπολογισµός της Έντασης του Αιολικού υναµικού και της Παραγόµενης Ηλεκτρικής Ενέργειας από Α/Γ Υπολογισµός της Έντασης του Αιολικού υναµικού και της Παραγόµενης Ηλεκτρικής Ενέργειας από Α/Γ Η ένταση της αιολικής ισχύος εξαρτάται από την ταχύτητα του ανέµου και δίνεται από την ακόλουθη έκφραση: P

Διαβάστε περισσότερα

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ 10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Ηλεκτρική μηχανή ονομάζεται κάθε διάταξη η οποία μετατρέπει τη μηχανική ενεργεια σε ηλεκτρική ή αντίστροφα ή μετατρεπει τα χαρακτηριστικά του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι ηλεκτρικες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΟΥΙΤΙΜ ΓΚΡΕΜΙ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΙΜΠΡΟΪ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΟΥΙΤΙΜ ΓΚΡΕΜΙ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΙΜΠΡΟΪ 21ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΥΠΕΥΘYΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: κ. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, κ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΣ ΟΜΑΔΑ : ΑΡΝΤΙ ΒΕΪΖΑΪ, ΣΑΜΠΡΙΝΟ ΜΕΜΙΚΟ, ΚΟΥΙΤΙΜ ΓΚΡΕΜΙ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΙΜΠΡΟΪ ΕΤΟΣ:2011/12

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η AIR-SUN A.E.B.E δραστηριοποιείται στον χώρο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Αιολικό και Ηλιακό δυναμικό και επεκτείνεται στο χώρο των ενεργειακών και περιβαλλοντικών τεχνολογιών γενικότερα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006 Καθορισµός τεχνικών και λοιπών στοιχείων που δηµοσιοποιούνται για κάθε Μη ιασυνδεδεµένο Νησί µε βάση τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 6 του νόµου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1.3 Παράδειγμα τριφασικού επαγωγικού κινητήρα..σελ. 4-9 1.4 Σχεδίαση στο Visio

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Διακυβερνητική Επιτροπή για τις κλιματικές αλλαγές: Αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου (+31% για CO 2 ). Αύξηση μέσης θερμοκρασίας γης κατά 0.6±0.2 0.2 ο C από τα τέλη του 19

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΥ KO-ΑΙΟΛΙΚΟ/02/01/08-11-2011 1/6 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΙΟΛΙΚΟ Έκδοση: 02 Αναθεώρηση: 01 Ηµεροµηνία αρχικής έκδοσης: 01-02-2008 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 7: Μικρά Yδροηλεκτρικά Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 73 5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Στην συνέχεια εξετάζονται οι µονοφασικοί επαγωγικοί κινητήρες αλλά και ορισµένοι άλλοι όπως οι τριφασικοί σύγχρονοι κινητήρες που υπάρχουν σε µικρό ποσοστό σε βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής Κάραλης Γιώργος, Δρ Περιβολάρης Γιάννης, Δρ Ράδος Κώστας, Αν. Καθ. Εισηγητής: Κάραλης

Διαβάστε περισσότερα

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Π. Γκουλιάρας, Ηλεκτρολόγος μηχανικός Δ. Γκουλιάρας, Υδραυλικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Υπεράκτιων Αιολικών Σταθμών και οι Προοπτικές τους

Τεχνολογίες Υπεράκτιων Αιολικών Σταθμών και οι Προοπτικές τους «Εκπόνηση Μελετών για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Θαλάσσιων Αιολικών Πάρκων», MIS 375406. Τεχνολογίες Υπεράκτιων Αιολικών Σταθμών και οι Προοπτικές τους Κυριάκος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ 4.1 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ A. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΘΕΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥΣ Η σύνθεση δύο καθέτων ταλαντώσεων, x x0 t, y y0 ( t ) του ίδιου πλάτους της ίδιας συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Διείσδυση ΑΠΕ στο Ηλεκτρικό Σύστημα της Κύπρου: Δεδομένα και Προκλήσεις

Διείσδυση ΑΠΕ στο Ηλεκτρικό Σύστημα της Κύπρου: Δεδομένα και Προκλήσεις Διείσδυση ΑΠΕ στο Ηλεκτρικό Σύστημα της Κύπρου: Δεδομένα και Προκλήσεις European Sustainable Energy Week, 15-19 June 2015 Δρ. Χρίστος Ε. Χριστοδουλίδης Διευθυντής Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ Η εκτίµηση και η ανάλυση του κόστους µιας γεώτρησης είναι το τελικό στάδιο στο σχεδιασµό. Σε πολλές περιπτώσεις η εκτίµηση κόστους είναι το διαχειριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ»

ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ» ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ» 1. Καθορίζεται εθνικός δεσμευτικός στόχος 20% για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικές και Τεχνολογικές Εξελίξεις ιεθνής Εµπειρία και Πρακτική από την Εφαρµοσµένη Χρήση της Αιολικής και Υδροηλεκτρικής Ενέργειας

Επιστηµονικές και Τεχνολογικές Εξελίξεις ιεθνής Εµπειρία και Πρακτική από την Εφαρµοσµένη Χρήση της Αιολικής και Υδροηλεκτρικής Ενέργειας Επιστηµονικές και Τεχνολογικές Εξελίξεις ιεθνής Εµπειρία και Πρακτική από την Εφαρµοσµένη Χρήση της Αιολικής και Υδροηλεκτρικής Ενέργειας ΜΕΡΟΣ Α: ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Η οικονοµική παραγωγή και χρήση φθηνής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 5: Η σύγχρονη μηχανή (γεννήτρια/κινητήρας ) Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα 1: ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ I Εισαγωγή Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας BiogasIN ΚΑΠΕ Αθήνα, 07 Οκτωβρίου 2011 Ανάπτυξη της Βιοµάζας στην Ελλάδα. Υφιστάµενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαµπίδης Ειδικός Επιστήµονας της ΡΑΕ Αθήνα 07.10.2011 1 Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Ν.4014/2011 (ΦΕΚΑ 209) ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

Ν.4014/2011 (ΦΕΚΑ 209) ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ Ν.4014/2011 (ΦΕΚΑ 209) ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ Επισκόπηση νομοθετικού πλαισίου Κοινοτική νομοθεσία: οδηγίες 85/337, 97/11, IPPC, κλπ.. Ο θεσμός των Μελετών περιβαλλοντικών Επιπτώσεων(ΜΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Μαρία Σαμαράκου Καθηγήτρια, Τμήμα Μηχανικών Ενεργειακής Τεχνολογίας Διονύσης Κανδρής Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Εγκύκλιος Θέμα : Καθορισμός ορίων ασφαλούς έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στο περιβάλλον σταθμών κεραιών σε εφαρμογή του Ν. 3431/2006 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2013 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2013 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Γ Γυμνασίου 20 Απριλίου 2013 Θέμα 1 ο Στις ερωτήσεις A, B, Γ, Δ μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

«ΠλωτήΠλωτή μονάδα αφαλάτωσης με χρήση ΑΠΕ»

«ΠλωτήΠλωτή μονάδα αφαλάτωσης με χρήση ΑΠΕ» «ΠλωτήΠλωτή μονάδα αφαλάτωσης με χρήση ΑΠΕ» Νικητάκος Νικήτας, Καθηγητής, Πρόεδρος Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Πανεπιστημίου Αιγαίου, nnik@aegean.gr Λίλας Θεόδωρος, Π.Δ.. 407 Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νίκος Βασιλάκος ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Δρ. Νίκος Βασιλάκος ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Δρ. Νίκος Βασιλάκος Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Παραγωγών Ενέργειας από ΑΠΕ (EREF) ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ήπιων μορφών ενέργειας

Εργαστήριο ήπιων μορφών ενέργειας Εργαστήριο ήπιων μορφών ενέργειας Ενότητα: Επεξεργασία & αξιολόγηση αιολικού δυναμικού Τσαουσανίδης Νίκος Τμήμα ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Ελαχιστοποίηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Minimising Environmental Impact)

Ενότητα 1: Ελαχιστοποίηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Minimising Environmental Impact) Το παρόν αποτελεί την ακριβή μετάφραση του κειμένου του Οδηγού Καλών Πρακτικών που υπάρχει στο site του έργου http://www.project-gpwind.eu/ και ακολουθεί την δομή του site. Για κάθε μία από τις τρεις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς

ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - Επί της Μελέτης 1. Προκαθορισµένα επίπεδα φόρτισης Σύµφωνα µε το Άρθρο 50 - Μελέτη προσδιορισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Αυτοματισμοί και

Διαβάστε περισσότερα

2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ.

2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ. 2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ. 2.2.21. Έργο και µέγιστη Κινητική Ενέργεια. Ένα σώµα µάζας 2kg κινείται σε οριζόντιο επίπεδο και σε µια στιγµή περνά από την θέση x=0 έχοντας ταχύτητα υ 0 =8m/s,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΧΑΛΚΙ Α 10/04/2009 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΧΙΩΤΗΣ ΜΕΛΟΣ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝ ΕΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΠΕ Σε ολόκληρο τον κόσµο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΦΥΣΙΚΗ Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013 Η μελέτη είναι προσβάσιμη ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα της ΑνΑΔ: www.hrdauth.org.cy Α. Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Σύντομη παρουσίαση ορισμών που σχετίζονται με την αντιστάθμιση αέργου ισχύος. Περιγραφή μεθόδων αντιστάθμισης.

Αντικείμενο. Σύντομη παρουσίαση ορισμών που σχετίζονται με την αντιστάθμιση αέργου ισχύος. Περιγραφή μεθόδων αντιστάθμισης. Αντικείμενο Σύντομη παρουσίαση ορισμών που σχετίζονται με την αντιστάθμιση αέργου ισχύος. Περιγραφή μεθόδων αντιστάθμισης. Εισαγωγή Εισαγωγή Συντελεστής ισχύος Επομένως με μειωμένο συντελεστή ισχύος έχουμε:

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1 Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1. Γιατί να επιλέξετε τα Φωτοβολταϊκά Συστήματα; Προσφέρουν υψηλή και εγγυημένη απόδοση Απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και εν γένει ενασχόληση μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΕΛΟΤ-384 ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Μιχάλης Π. Παπαδόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Κώστας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δρ. Μηχανόλογος Μηχανικός, Τεχνικός Υπεύθυνος Περιφερειακού Ενεργειακού Κέντρου Κ. Μακεδονίας. Επιμέλεια σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Επαφή p- Στάθμη Fermi Χαρακτηριστική ρεύματος-τάσης Ορθή και ανάστροφη πόλωση Περιεχόμενο της άσκησης Οι επαφές p- παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον επειδή βρίσκουν εφαρμογή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία. Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων

Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία. Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων Εκτενής Ενεργειακή Επιθεώρηση με τα ακόλουθα βήματα : Συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ).

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ). ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙI) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αιολικών πάρκων : "Μύθος και πραγματικότητα" Ε. Μπινόπουλος, Π. Χαβιαρόπουλος Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αιολικών πάρκων : Μύθος και πραγματικότητα Ε. Μπινόπουλος, Π. Χαβιαρόπουλος Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αιολικών πάρκων : "Μύθος και πραγματικότητα" Ε. Μπινόπουλος, Π. Χαβιαρόπουλος Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια θεαματική άνοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΙΑΤΜΗΜΑΤIΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου Σπουδαστές: 1. Άγγελος Γεωργίτσης 2. Αναστάσιος Σίννης Εισηγητής: Γεώργιος Κ. Βαρελίδης Πόπη Π. Θεοδωράκου-Βαρελίδου Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ

Διαβάστε περισσότερα

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη)

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) 514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) Το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας συστάθηκε στα πλαίσια της Ενέργειας "Διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης" του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα Υποβάλλεται από τον Κάτοχο Άδειας Παραγωγής µαζί µε την Αίτηση Σύνδεσης Απαιτείται η υποβολή πιστοποιητικού σύµφωνα µε το πρότυπο IEC 61400-21

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 5. ΑΝΕΜΟΙ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 5. ΑΝΕΜΟΙ Αέριες μάζες κινούνται από περιοχές υψηλότερης προς περιοχές χαμηλότερης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι μελετητή. (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική

Στόχοι μελετητή. (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική Στόχοι μελετητή (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική Τρόπος εκτέλεσης Διάρκεια Κόστος Εξέταση από το μελετητή κάθε κατάστασης ή φάσης του φορέα : Ανέγερση Επισκευές / μετατροπές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε Δρ. Γρηγόρης Οικονομίδης Υπεύθυνος Τεχνικής Yποστήριξης ΚΑΠΕ Η χρηματοδότηση Το ΠΕΝΑ υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα»

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Ν. Δρόσος Διευθυντής Διεύθυνσης Διαχείρισης Δικτύου (ΔΔΔ) Διοργανωτής:

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα