ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΘΥΛΕΣΤΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ (FAEE) ΜΕ ΔΥΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΥ. Δ. Καρώνης, Δ. Χείλαρη

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΘΥΛΕΣΤΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ (FAEE) ΜΕ ΔΥΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΥ. Δ. Καρώνης, Δ. Χείλαρη"

Transcript

1 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΘΥΛΕΣΤΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ (FAEE) ΜΕ ΔΥΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΥ Δ. Καρώνης, Δ. Χείλαρη Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών, Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, Ζωγράφου Τηλ Fax ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παραγωγή των αιθυλεστέρων λιπαρών οξέων κεντρίζει τον τελευταίο καιρό το ενδιαφέρον ως καθαρή μορφή ενέργειας, βιοαποικοδομήσιμη και πλήρως ανανεώσιμη. Η παραγωγή του παραδοσιακού βιοντήζελ πραγματοποιείται σε βιομηχανικό επίπεδο με ομογενή βασική κατάλυση και ετερογενή κατάλυση. Στην ομογενή κατάλυση το στάδιο του εξευγενισμού πραγματοποιείται μέσω εκπλύσεων με νερό. Η τεχνική αυτή έχει σημαντικά μειονεκτήματα, αφού ο εξευγενισμός απαιτεί πολύ χρόνο, έχει υψηλό κόστος και δημιουργεί μεγάλο όγκο αποβλήτων. Οι τελευταίες τεχνολογίες για την παραγωγή βιοντήζελ ασχολούνται με το μέσο εξευγενισμού με στόχο την αποφυγή χρήσης νερού που δημιουργεί ανεπιθύμητους σάπωνες και γαλακτώματα και επιπλέον τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του μέσου εξευγενισμού. Χρησιμοποιούνται ήδη για την παραγωγή των μεθυλεστέρων αποτελεσματικά απορροφητικά μέσα, όπως γη διατομών και ρητίνες ιοντοεναλλαγής που δίνουν βιοντήζελ σύμφωνο με τις απαιτήσεις του προτύπου EN 14214:2012. Στην παρούσα εργασία παρασκευάστηκαν αιθυλεστέρες λιπαρών οξέων από σογιέλαιο και από ηλιέλαιο. Το στάδιο του εξευγενισμού πραγματοποιήθηκε τόσο με υγρό όσο και με ξηρό εξευγενισμό. Ο υγρός εξευγενισμός πραγματοποιήθηκε με εκπλύσεις με νερό ενώ ο ξηρός πραγματοποιήθηκε με απορροφητικά μέσα (π.χ Na 2 HPO4). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δυο τεχνικές αποδίδουν προϊόν με περιεκτικότητα σε εστέρες μεγαλύτερη από 96,5% m/m στις βέλτιστες συνθήκες αναλογίας καταλύτη και αιθανόλης και οδηγούν αποτελεσματικά στην απομάκρυνση των ενδιάμεσων προϊόντων της μετεστεροποίησης και της ελεύθερης γλυκερίνης. Ο υγρός εξευγενισμός απομάκρυνε αποτελεσματικά τα ίχνη του καταλύτη. Αντίθετα ο ξηρός εξευγενισμός δεν κατάφερε να πιάσει την προδιαγραφή σύμφωνα με το EN14214:2012 (K + Na < 5 mg/kg). Η αξιολόγηση των φυσικοχημικών ιδιοτήτων των παραγόμενων FAEE έδειξε ότι ο υγρός εξευγενισμός με νερό απομάκρυνε αποτελεσματικά όλους τους υδατοδιαλυτούς επιμολυντές. Πιο συγκεκριμένα, οι αιθυλεστέρες σογιελαίου είχαν περιεκτικότητα σε εστέρες 95,91% m/m και απόδοση σε μάζα προϊόντος 95% m/m, ενώ με τον ξηρό εξευγενισμό είχαν περιεκτικότητα σε εστέρες 97,96% m/m και απόδοση σε προϊόν 85% m/m αντιστοίχως. Από την άλλη πλευρά, οι αιθυλεστέρες ηλιελαίου που παράχθηκαν με υγρό εξευγενισμό είχαν περιεκτικότητα σε εστέρες 97,83% m/m και απόδοση σε προϊόν 86% m/m, ενώ με τον ξηρό εξευγενισμό η περιεκτικότητα σε εστέρες ήταν 96,8% m/m και η απόδοση σε προϊόν 78% m/m. Στον ξηρό εξευγενισμό οι απώλειες σε προϊόν ήταν σημαντικές λόγω παρακράτησης αιθυλεστέρων στο προσροφητικό υλικό. Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν στους αιθυλεστέρες ηλιελαίου και με τις δυο τεχνικές εξευγενισμού. Η παραγωγή των αιθυλεστέρων είναι επίπονη και ευαίσθητη όσον αναφορά τις συνθήκες δοκιμής. Ο υγρός εξευγενισμός έδωσε καλύτερης ποιότητας προϊόν. Η παραγωγή αιθυλεστέρων απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση ώστε να προσδιοριστεί η κατάλληλη τεχνική εξευγενισμού που θα έχει σα στόχο την ελαχιστοποίηση της παραγωγής σαπώνων και γαλακτωμάτων και κατ επέκταση τη δημιουργία μικρότερου όγκου αποβλήτων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας οδηγεί σε εξάντληση των διαθέσιμων αποθεμάτων συμβατικών καυσίμων με πιθανή μια σημαντική έλλειψή τους στο μέλλον. Ταυτόχρονα, η εκτενής χρήση μη-ανανεώσιμων καυσίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως στον τομέα των μεταφορών, προκαλεί ανησυχίες σχετικά με τη ρύπανση του περιβάλλοντος, προκαλώντας σημαντικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία. Αυτά τα γεγονότα μπορεί να αντιμετωπιστούν μέσω της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών ενέργειας, ικανής να αντικαταστήσει τα συμβατικά καύσιμα. Τα βιοκαύσιμα αποτελούν έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στην υποκατάσταση των συμβατικών καυσίμων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη χρήση τους με στόχο τη μείωση της χρήσης συμβατικών καυσίμων κυρίως στον τομέα μεταφορών, με στόχο μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών, και την αύξηση των ευκαιριών για εργασία στον αγροτικό τομέα [1]. Το πιο γνωστό υποκατάστατο του ντήζελ είναι το βιοντήζελ. Βιοντήζελ είναι οι αλκυλεστέρες λιπαρών οξέων που παράγονται από ανανεώσιμες φυσικές πηγές, όπως φυτικά έλαια, ζωικά λίπη, ή έλαιο από μικροφύκη (microalgae). Τα κύρια πλεονεκτήματα της χρήσης του βιοντήζελ είναι ο ανανεώσιμος χαρακτήρας και η βιοδιασπασιμότητα. Θεωρείται αειφόρο καύσιμο με οφέλη για το περιβάλλον, μειώνοντας τις εκπομπές αερίων

2 του θερμοκηπίου καθώς και σε επικίνδυνους ρύπους (σωματίδια). Το βιοντήζελ παράγεται με μετεστεροποίηση των τριγλυκεριδίων με αλκοόλη προς τους αντίσχτοιχους αλκυλεστέρες και γλυκερίνη. Χρησιμοποιούνται αλκοόλες χαμηλού σημείο βρασμού όπως μεθανόλη και αιθανόλη, που έχουν όμως σημαντικές διαφορές όσον αφορά την κινητική της αντίδρασης, που επηρεάζουν την επεξεργασία και την τελική απόδοση σε προϊόν. [2, 3] Έτσι, η επιλογή της αλκοόλης περιορίζεται από το κόστος και τα προβλήματα στην απόδοση. Το βιοντήζελ παράγεται κυρίως με βασικά καταλυόμενη μετεστεροποίηση των τριγλυκεριδίων, [2-5], που μετατρέπονται σε μεθυλεστέρες λιπαρών οξέων, με μειωμένο ιξώδες σε σχέση με την πρώτη ύλη, που φθάνει την τιμή του συμβατικού ντήζελ και επιτρέπει τη χρησιμοποίησή τους ακόμη και σε καθαρή μορφή, σε κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση. [4, 5] Η έρευνα στα βιοκαύσιμα περιλαμβάνει και την αιθανόλη. [6] Η αιθανόλη που παράγεται από αγροτικές δραστηριότητες είναι πλήρως ανανεώσιμη και μη τοξική σε σύγκριση με τη μεθανόλη, η οποία είναι ένα προϊόν της πετροχημικής βιομηχανίας και εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα. Το μειονέκτημα της χρήσης της αιθανόλης είναι ο σχηματισμός γαλακτωμάτων μετά την αντίδραση που δυσχεραίνουν το διαχωρισμό. Στην περίπτωση της μεθανόλης τα γαλακτώματα διασπώνται εύκολα και δημιουργούνται δύο διακριτές φάσεις. Με χρήση αιθανόλης τα γαλακτώματα είναι σταθερά, δυσχεραίνοντας το διαχωρισμό φάσεων και τον καθαρισμό του τελικού προϊόντος. [7-13] Κατά συνέπεια, η εστερική φάση πρέπει να καθαριστεί από προσμίξεις (γλυκερίδια και γλυκερίνη) που με υποβαθμίζουν την ποιότητα του βιοκαυσίμου. Η γλυκερίνη είναι ελαφρά διαλυτό στην εστερική φάση σε μορφή μικροσταγονιδίων σε διασπορά, που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα διαχωρισμού κατά την αποθήκευση του καυσίμου ή να σχηματίσουν αποθέσεις στο σύστημα ψεκασμού καυσίμου. Μια άλλη κρίσιμη πρόσμιξη του βιοντήζελ είναι το νερό που μπορεί να προκαλέσει διάβρωση του κινητήρα ή περαιτέρω παράπλευρες αντιδράσεις πλευρά με τριγλυκερίδια και τους αιθυλεστέρες (υδρόλυση). Οι σάπωνες και τα ελεύθερα λιπαρά οξέα που παράγονται μπορεί να προκαλέσουν επιπλέον φθορά σε εξαρτήματα του κινητήρα. [11-13] Ως εκ τούτου, η μείωση των υδατοδιαλυτών προσμίξεων πραγματοποιείται συνήθως με την "υγρή" μέθοδο, με έκπλύση του βιοντήζελ με νερό. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί μεγάλες ποσότητες υδατικών αποβλήτων που πρέπει να υποστούν επεξεργασία. Η έκπλυση με νερό απαιτεί διαδοχικές επαναλήψεις με θερμό νερό, οξινισμένο νερό, και τελικά με ψυχρό νερό για αποτελεσματική αντιμετώπιση των γαλακτωμάτων, που με όμως οδηγεί σε αύξηση του κόστους και αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ως εκ τούτου, υπάρχει ανάγκη για την εύρεση αποδοτικών μεθόδων εξευγενισμού που δε θα δημιουργούν υδατικά απόβλητα. Εναλλακτική λύση μπορεί να αποτελεί η τεχνική του "ξηρού" εξευγενισμού. [14-17] Μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές ανόργανες μήτρες ή οργανικές ρητίνες ως απορροφητικά υλικά σε βιομηχανική ή πιλοτική κλίμακα για την απομάκρυνση προσμίξεων, όπως σάπωνες, νερό, ελεύθερη και δεσμευμένη γλυκερίνη από τη φάση των εστέρων. Η λογική αυτής της επεξεργασίας είναι της διέλευσης της τροφοδοσίας (βιοντήζελ) μέσω μιας στήλης πληρωμένης με το απορροφητικό υλικό που οδηγεί σε υψηλής ποιότητας προϊόν απαλλαγμένο προσμίξεων και πιο ανοιχτόχρωμο. Στη συγκεκριμένη εργασία διερευνήθηκε ο ξηρός εξευγενισμός ως διαδικασία ανάμιξης των εστέρων με το προσροφητικό μέσα σε σφαιρική φιάλη. Στην εργασία αυτή αξιολογήθηκε η μέθοδος του ξηρού εξευγενισμού για την παραγωγή αιθυλεστέρων. Η καθαρότητα του προϊόντος αξιολογήθηκε μέσω της περιεκτικότητας σε εστέρες. Οι υπόλοιπες φυσικοχημικές ιδιότητες μετρήθηκαν και αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού προτύπου EN 14214:2012. Η χρησιμοποίηση προσροφητικών για τον καθαρισμό του βιοντήζελ θα μπορούσε να είναι επωφελής και για βιομηχανικές εγκαταστάσεις για την παραγωγή αιθυλεστέρων, μειώνοντας το κόστος της διεργασίας, τον απαιτούμενο χρόνο για τον καθαρισμό και την ποσότητα των υδατικών αποβλήτων, λόγω μικρότερης επαφής των αιθυλεστέρων με νερό, που οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή σαπώνων και γαλακτώματα και καλύτερη απόδοση σε μάζα αλλά και ποιότητα των παραγόμενων εστέρων. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραγωγή Βιοντήζελ με Μετεστεροποίηση Ως πρώτες ύλες χρησιμοποιήθηκαν ηλιέλαιο και σογιέλαιο. Οι ιδιότητες των ελαίων δίνονται στον Πίνακα 1. Η πρώτη ύλη τοποθετήθηκε σε σφαιρική φιάλη των 500 ml, στον οποίο προσαρμόστηκε κάθετος ψυκτήρας και το σύστημα τοποθετήθηκε σε θερμαντικό μανδύα με ανάδευση ρυθμισμένο σε ταχύτητα 500 rpm. Η αντίδραση μετεστεροποίησης πραγματοποιήθηκε στους 80 C. Ο καταλύτης ήταν 0,7% m/m CH 3 ONa (με βάση τη μάζα του ελαίου) διαλυμένο σε αιθανόλη που προστέθηκε στη σφαιρική φιάλη. Η μετατροπή πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια με την αφαίρεση της γλυκερίνης από το ένα στάδιο στο άλλο, και με την προσθήκη νέου αλκοολικού διαλύματος CH 3 ONa. Έτσι, στο πρώτο στάδιο προστέθηκε το 80% από το σύνολο της απαιτούμενης αιθανόλης, ενώ ο καταλύτης ισομοιράστηκε στα δύο στάδια της αντίδρασης. Το συνολικό μίγμα διατηρήθηκε στους 80 C κατά τη διάρκεια της αντίδρασης. Μετά από μία ώρα διακόπηκε η θέρμανση και η ανάδευση και το μίγμα μεταφέρθηκε από τη σφαιρική φιάλη σε διαχωριστική χοάνη για την προώθηση του διαχωρισμού των φάσεων γλυκερίνη και βιοντήζελ. Το δεύτερο στάδιο διήρκεσε επίσης μία ώρα. Η αφαίρεση της γλυκερίνης από το

3 πρώτο στάδιο που απομακρύνει το μεγαλύτερο μέρος του καταλύτη εξηγεί την κατανομή του καταλύτη (50%) σε κάθε στάδιο. Ο διαχωρισμός των φάσεων σε κάθε στάδιο επιταχύνεται με την προσθήκη καθαρής άνυδρης γλυκερίνης. Στη συνέχεια, η παραχθείσα φάση των εστέρων αφαιρέθηκε και οδηγήθηκε σε περιστροφικό εξατμιστήρα για απομάκρυνση της περίσσειας αιθανόλης με απόσταξη υπό ελαττωμένη πίεση. Το επόμενο στάδιο ήταν αυτό του ξηρού εξευγενισμού με προσθήκη 1% προσροφητικού, στο βιοντήζελ το θερμάνθηκε στους 60 C υπό συνεχή ανάδευση για μία ώρα. Στη συνέχεια το βιοντήζελ διηθήθηκε για να απομακρυνθεί το προσροφητικό και αποθηκεύτηκε για περαιτέρω ανάλυση. Η διαδικασία καθαρισμού υγρού εξευγενισμού ήταν διαφορετική. Πρώτον, η αφαίρεση της αιθανόλης από το ακατέργαστο μίγμα μετεστεροποίησης πραγματοποιήθηκε εν μέρει όταν ο διαχωρισμός δεν ήταν αυθόρμητος λόγω υψηλής μοριακής αναλογίας αιθανόλης/ελαίου. Μετά τη μερική αφαίρεση της γλυκερίνης, πραγματοποιήθηκε το στάδιο της έκπλυσης στη διαχωριστική χοάνη. Αρχικά με 10% V/V θερμό νερό στο βιοντήζελ στους 60 C, όπου τρεις εκπλύσεις ήταν ικανοποιητικές και, στη συνέχεια, τρεις φορές με οξινισμένο νερό (1% H 3 PO 4 ) και τέσσερεις εκπλύσεις με ψυχρό νερό, υπό ήπια ανάδευση. Η διαδικασία αυτή προωθεί τη διάσπαση ισχυρών γαλακτωμάτων, δημιουργώντας όμως μεγάλη ποσότητα υγρών αποβλήτων. Εναλλακτικά, για τη διαδικασία του ξηρού εξευγενισμού χρησιμοποιήθηκε όξινο φωσφορικό νάτριο (Na 2 HPO 4 ). Η φάση των ακατέργαστων εστέρων αναδεύθηκε για μία ώρα στους 40 C για να συλλεχθούν όλες οι ακαθαρσίες όπως σάπωνες, γλυκερίδια, ίχνη νερού και αιθανόλης. Η ανάδευση ήταν κάπως έντονη σε 600 rpm για να επισπεύσει τη μεταφορά των προσμίξεων στο προσροφητικό μέσο. Στη συνέχεια ακολούθησε φυγοκέντρηση για το διαχωρισμό του προσροφητικού και τέλος, διήθησης υπό κενό για την επίτευξη διαυγούς και καθαρού προϊόντος. Το προσροφητικό μέσο δεν ήταν επαναχρησιμοποιήσιμο. Πίνακας 1. Φυσικοχημικές ιδιότητες και σύσταση ελαίων. Ιδιότητα Μονάδες Σογιέλαιο Ηλιέλαιο Μέθοδος Πυκνότητα kg/m 3 921,4 922,3 EN ISO Κινηματικό Ιξώδες mm 2 /s 32,63 33,64 EN ISO 3104 Αριθμός Οξύτητας mg KOH/g 0,25 0,30 EN Υγρασία (mg/kg) mg/kg EN ISO Λιπαρά Οξέα % m/m Παλμιτικό (C16:0) 9,44 5,92 Στεατικό (C18:0) 1,06 1,98 Ελαϊκό (C18:1) 32,00 44,39 Λινελαϊκό (C18:2) 57,00 46,52 Λινολενικό (C18:3) 0,26 0,12 Συνοπτική Σύγκριση των Τεχνικών Εξευγενισμού Ο ξηρός εξευγενισμός πραγματοποιήθηκε με Na 2 HPO 4 που περιέχει και όξινα και βασικά κέντρα που ενεργούν ως σημεία σύνδεσης των πολικών ενώσεων, που περιλαμβάνονται στο βιοντήζελ όπως μεθανόλη, γλυκερίνη, γλυκερίδια, ίχνη καταλύτη, γαλακτώματα και σάπωνες. Το φυσικό φαινόμενο που συμβαίνει είναι η προσρόφηση σε ενεργές θέσεις που μπορεί να επιταχυνθεί από υψηλής θερμοκρασίας και από παρατεταμένο χρόνο επαφής. Στην εργασία αυτή, το κύριο εμπόδιο ήταν η διάλυση του καταλύτη στην αιθανόλη, που έκανε δύσκολη την απομόνωση του προσροφητικού. Έτσι η θερμοκρασία ήταν σταθερή στους 40 C και η επαφή του προσροφητικού με το βιοντήζελ διήρκεσε μία ώρα, με ανάδευση σε 600 rpm. Ως εκ τούτου, γλυκερίδια και ελεύθερη γλυκερίνη μειώθηκαν σε ένα λογικό επίπεδο. Η μέθοδος είχε το πλεονέκτημα ότι είναι άνυδρη, δε δημιουργεί υδατικά απόβλητα. Επίσης, το συγκεκριμένο προσροφητικό υλικό είχε ισχυρή συνάφεια προς τα πολικά ενδιάμεσα προϊόντα σε φάση εστέρα κάτι που οδήγησε σε μικρότερο χρόνο καθαρισμού σε σχέση με το συνηθισμένο. Από την άλλη πλευρά, η διεργασία υγρού εξευγενισμού οδήγησε σε προϊόν που ικανοποιούσε τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού προτύπου EN 14214, αλλά δημιούργησε σημαντικό όγκο υδατικών αποβλήτων που αθ πρέπει να καθαριστούν. Με άλλα λόγια, η χρήση προσροφητικών υλικών για εξευγενισμό υλικά θα μπορούσε να είναι μια λύση αντιμετώπισης προβλημάτων του υγρού εξευγενισμού, αλλά έχει το μειονέκτημα της χαμηλότερης απόδοσης σε προϊόν. Όμως, σημειώνεται ότι το προσροφητικό δεν ήταν αναγεννήσιμο, άρα και αυτό θα πρέπει να υποστεί επεξεργασία πριν απορριφθεί. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η μετεστεροποίηση ηλιελαίου και σογιελαίου πραγματοποιήθηκε με καταλύτη CH 3 ONa σε συγκέντρωση 0,7% m/m. Πέραν των τεχνικών εξευγενισμού, η παράμετρος που διερευνήθηκε ήταν η μοριακή αναλογία αιθανόλης/ελαίου. Η αντίδραση πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια στους 80 C. Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα των αποδόσεων και των ιδιοτήτων των παραχθέντων αιθυλεστέρων δίνονται στον Πίνακα 2.

4 Πίνακας 2. Αποδόσεις σε προϊόν και ιδιότητες αιθυλεστέρων. Έλαιο Σογιέλαιο Ηλιέλαιο Εξευγενισμός Υγρός Ξηρός Υγρός Ξηρός Πυκνότητα Ιξώδες Εστέρες Απόδοση CFPP Αιθανόλη/ (kg/m 3 ) (mm2/s) (% m/m) (% m/m) ( C) Έλαιο EN ISO EN ISO 3104 EN EN 116 6:1 880,8 4,56 95,61 92,0-3 9:1 880,2 4,48 95,91 95,0-4 12:1 880,2 4,82 93,32 92,0-5 15:1 880,8 4,82 92,12 88,0 5 6:1 881,0 5,76 89,58 70,0 3 9:1 880,8 4,62 97,96 85,0-2 12:1 881,0 4,64 97,86 85,0-2 15:1 881,2 4,83 92,05 78,0-2 6:1 881,5 4,73 96,70 85,0-11 9:1 880,5 4,52 97,83 86, :1 880,9 4,52 96,20 83,0-9 15:1 881,3 4,67 97,20 81,0-12 6:1 880,8 4,65 95,80 75,0-5 9:1 879,8 4,52 96,80 78,0-6 12:1 880,5 4,53 95,20 78,0-6 15:1 881,0 4,73 95,20 75,0-5 Επίδραση της Αναλογίας Αιθανόλης/Ελαίου Μελετήθηκε η επίδραση της μοριακής αναλογίας αιθανόλης/ελαίου στη μετατροπή των τριγλυκεριδίων σε αιθυλεστέρες. Η στοιχειομετρική αναλογία αιθανόλης/ελαίου είναι 3:1. Στην πράξη όμως, αυτή η αναλογία δεν είναι επαρκής για να ολοκληρώσει τη μετατροπή προς αιθυλεστέρες και απαιτούνται μεγαλύτερες αναλογίες αιθανόλης/ελαίου για να ολοκληρωθεί η αντίδραση σε ικανοποιητικό βαθμό και σε εύλογο χρόνο. Η επίδραση της αναλογίας αιθανόλης/ελαίου στη μετατροπή σε αιθυλεστέρες φαίνεται στα Σχήματα 1 και 2 για τροφοδοσία ηλιέλαιο και σογιέλαιο αντίστοιχα. Στα Σχήματα αυτά φαίνεται και η επίπτωση της τεχνικής εξευγενισμού. Η μέγιστη μετατροπή σε αιθυλεστέρες από σογιέλαιο πραγματοποιήθηκε σε αναλογίες αιθανόλης/ελαίου 9:1 και 12:1. Στην περίπτωση του ηλιελαίου η μέγιστη μετατροπή επετεύχθη σε αναλογία αιθανόλης/ελαίου 9:1. Στην περίπτωση του σογιελαίου η τεχνική του ξηρού εξευγενισμού οδήγησε σε καλύτερη απόδοση σε εστέρες σε σχέση με τον υγρό εξευγενισμό, ενώ στην περίπτωση του ηλιελαίου η απόδοση σε εστέρες ήταν παρόμοια και για τις δύο τεχνικές. Η παρατήρηση είναι σύμφωνη με ευρήματα και άλλων ερευνητών [18], που αναφέρουν ότι η απαιτούμενη μοριακή αναλογία αιθανόλης/ελαίου για την παραγωγή αιθυλεστέρων από χρησιμοποιημένα τηγανέλαια ήταν 12:1, είναι αρκετά μεγαλύτερη της στοιχειομετρικής για πλήρη μετεστεροποίηση, κάτι που σχετίζεται τόσο με την ποιότητα της πρώτης ύλης όσο και με την ακολουθούμενη διαδικασία. Περαιτέρω αύξηση της αναλογίας αιθανόλης/ελαίου δεν αύξησε τη μετατροπή σε εστέρες. Αντίθετα, σε αναλογία αιθανόλης/ελαίου 15:1 παρατηρήθηκε μείωση της περιεκτικότητας σε εστέρες, ένδειξη της τάσης της γλυκερίνης να εγκλωβίζεται στην αιθανόλη. Επιπλέον και οι δύο διαικασίες εξευγενισμού έδωσαν χαμηλότερη απόδοση σε εστέρες στην αναλογία αιθανόλης/ελαίου 15:1, που δηλώνει την προαναφερθείσα τάση γλυκερίνης αιθανόλης σε συνδυασμό με τις δυνατότητες των δύο τεχνικών εξευγενισμού. Η περιεχόμενο σε εστέρες είναι αρκετά χαμηλή σε αναλογία αιθανόλης/ελαίου 6:1 ειδικά για τροφοδοσία σογιέλαιο και για ξηρό εξευγενισμό. Φυσικοχημικές Ιδιότητες των Αιθυλεστέρων Οι ιδιότητες των αιθυλεστέρων μετρήθηκαν με βάση τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού προτύπου EN14214:2012 (που ισχύει για μεθυλεστέρες λιπαρών οξέων). Η πυκνότητα μετρήθηκε με τη μέθοδο EN Η πυκνότητα είναι μια σημαντική ιδιότητα για την καύση καθώς σχετίζεται με την παροχή καυσίμου στα ακροφύσια ψεκασμού. Όλα τα δείγματα είχαν πυκνότητα εντός των αποδεκτών ορίων ( kg/m 3 ) και για τις δύο τεχνικές εξευγενισμού. Το ιξώδες μετρήθηκε με τη μέθοδο EN Τα όρια αποδοχής είναι 3,5 έως 5 mm 2 /s στους 40 C. Το ιξώδες σχετίζεται με τη διασπορά του καυσίμου στα ακροφύσια ψεκασμού και την πλήρη και αποτελεσματική καύση. Εκτός της περίπτωσης μετατροπής σογιελαίου με αναλογία αιθανόλης/ελαίου 6:1 και με ξηρό εξευγενισμό, όλοι οι παραχθέντες αιθυλεστέρες είχαν ιξώδες εντός των αποδεκτών ορίων. Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι η λειτουργικότητα σε χαμηλές θερμοκρασίες που προσδιορίζεται με το σημείο απόφραξης ψυχρού φίλτρου (CFPP). Το CFPP προσδιορίζεται με τη μέθοδο EN 116 και αφορά τη θερμοκρασία στην οποία ένα καύσιμο είναι λειτουργικό όταν υπό ψύξη μπορεί να διέλθει μέσω φίλτρου χωρίς να παρατηρηθεί διακοπή ροής. Οι ιδιότητες ψυχρής ροής των αλκυλεστέρων λιπαρών οξέων σχετίζονται με τη δομή των λιπαρών οξέων Σε γενικές γραμμές, βιοντήζελ που παρασκευάζεται από κορεσμένα λιπαρά οξέα που έχουν υψηλά σημεία τήξης έχει κακές ιδιότητες ψυχρής ροής (υψηλή τιμή CFPP). Και οι δύο τεχνικές

5 Περιεκτικότητα σε Εστέρες (% m/m) 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, εξευγενισμού έδειξαν παρόμοια συμπεριφορά ως προς την επίδρασή τους στο CFPP. Μερικά από τα παραχθέντα βιοντήζελ, και κυρίως αυτά από ηλιέλαιο και με χρήση υγρού εξευγενισμού είχαν τιμές CFPP που κάλυπταν ακόμη και τις χειμερινές απαιτήσεις όπου το ελάχιστο αποδεκτό όριο είναι -5 C. Η καλύτερη τιμή CFPP που μετρήθηκε ήταν στους -12 C για αιθυλεστέρες σογιελαίου με αναλογία αιθανόλης/ελαίου 9:1. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι παραχθέντες αιθυλεστέρες ικανοποιούσαν το ελάχιστο αποδεκτό όριο των +5 C για τη θερινή περίοδο. 100 Υγρός Εξευγενισμός Ξηρός Εξευγενισμός Όριο EN Αναλογία Αιθανόλης/Ελαίου Σχήμα 1. Μετατροπή σε εστέρες συναρτήσει της αναλογίας αιθανόλης ελαίου για τροφοδοσία σογιέλαιο. Μια πολύ σημαντική παράμετρος για την αξιολόγηση των παραχθέντων αιθυλεστέρων είναι η απόδοση σε προϊόν. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με τη μέθοδο του ξηρού εξευγενισμού η απόδοση σε προϊόν ήταν χαμηλότερη της αντίστοιχης με υγρό εξευγενισμό σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι η ανάκτηση προϊόντος και με τις δύο τεχνικές εξευγενισμού ήταν χαμηλή για τη χαμηλή αναλογία αιθανόλης/ελαίου λόγω της παρουσίας ενδιάμεσων προϊόντων, καταλύτη και γλυκερίνης στην εστερική φάση. Κατά την πρώτη επαφή με το νερό, η παρουσία των ενδιάμεσων προϊόντων και η ελεύθερη γλυκερίνη οδήγησε στην δημιουργία γαλακτωμάτων και κατ επέκταση σε μεγαλύτερη απώλεια προϊόντος. Στις αναλογίες αιθανόλης/ελαίου που υπήρχαν αρκετά ενδιάμεσα προϊόντα, η αποτελεσματικότητα του ξηρού προσροφητικού δεν ήταν επαρκής για την πλήρη απομάκρυνσή τους από τους αιθυλεστέρες. Επιπλέον, επιτεύχθηκε χαμηλή ανάκτηση στην αναλογία αιθανόλης/ελαίου 15:1 λόγω της παρουσίας ελεύθερης γλυκερίνης στη φάση των εστέρων που δημιουργούν και πάλι αρκετά σταθερά γαλακτώματα, μειώνοντας την περιεκτικότητα σε εστέρες. Στην περίπτωση αυτή, η περίσσεια της αιθανόλης έκανε ελαφρύτερη τη γλυκερίνη και οδήγησε τη γλυκερίνη στη φάση των αιθυλεστέρων, μειώνοντας την περιεκτικότητά της σε εστέρες και αυξάνοντας τις απώλειες αιθυλεστέρων κατά το στάδιο του εξευγενισμού. Αξίζει να αναφερθεί ότι σε όλες τις περιπτώσεις έγινε προσθήκη καθαρής γλυκερίνης πραγματοποιήθηκε για να βοηθήσει στην απομάκρυνση υπολειμμάτων ελεύθερης γλυκερίνης με βάση τη διαφορά πυκνότητας. Τα δείγματα αφήνονταν όλη τη νύχτα για να διευκολυνθεί ο διαχωρισμός. Τα εξευγενισμένα δείγματα εξετάστηκαν με φασματοσκοπία ατομικής απορρόφησης για τον προσδιορισμό ιχνών καταλύτη (Na). Βρέθηκε ότι στην περίπτωση του ξηρού εξευγενισμού η συγκέντρωση Na ήταν της τάξης των 8 mg/kg και για τις δύο περιπτώσεις ελαίων. Οι τιμές αυτές υπερέβαιναν το όριο των 5 mg/kg σύμφωνα με το πρότυπο EN 14214, κάτι που αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα. Επιπλέον, η περαιτέρω απομόνωση του καταλύτη ήταν αρκετά δύσκολη. Το προσροφητικό υλικό διαλυόταν πλήρως στην περίσσεια αιθανόλης κι έτσι απαιτήθηκε ψύξη για να μπορέσει να διαχωριστεί το προσροφητικό από την εστερική φάση. Στη συνέχεια η εστερική φάση φυγοκεντρείται και ακολουθεί διήθηση, και απομάκρυνση της αιθανόλης με εξάτμιση για τον πλήρη εξευγενισμό. Φαίνεται δηλαδή ότι σε αντίθεση με αυτό που αναφέρεται στη βιβλιογραφία για αποτελεσματικό εξευγενισμό μεθυλεστέρων με χρήση προσροφητικών, η περίπτωση εξευγενισμού των αιθυλεστέρων με προσροφητικά φαίνεται να είναι σημαντικά πιο δύσκολη.

6 Περιεκτικότητα σε Εστέρες (% m/m) 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, Υγρός Εξευγενισμός Ξηρός Εξευγενισμός Όριο EN Αναλογία Αιθανόλης/Ελαίου Σχήμα 2. Μετατροπή σε εστέρες συναρτήσει της αναλογίας αιθανόλης ελαίου για τροφοδοσία ηλιέλαιο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας, η απομάκρυνση του προσροφητικού μέσου δεν ήταν πλήρης. Τα αποτελέσματα δεν ήταν ικανοποιητικά, είτε σε υψηλότερη θερμοκρασία είτε σε εντονότερη ανάδευση. Έτσι, η χαμηλή απόδοση σε εστέρες που επιτεύχθηκε έδειξε τη σχετική αποτελεσματικότητα του Na 2 HPO 4 σε συνθήκες ανάμιξης με το βιοντήζελ. των μέσων σύμφωνα με την εν λόγω επεξεργασία. Στην περίπτωση χρήσης αποχρωστικής γης διατόμων η διαλυτότητά στης στην αιθανόλη ήταν σημαντική, δυσκολεύοντας τη δυνατότητα απομάκρυνσής της. Επίσης, η απόδοση σε εστέρες ήταν χαμηλότερη και το προϊόν είχε χειρότερο CFPP, ένδειξη παραμονής υπολειμμάτων στη φάση των αιθυλεστέρων. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι σε συμφωνία με τη βιβλιογραφία. [17] Η χρήση άμμου θαλάσσης ως προσροφητικό έδειξε ότι δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα διαλυτότητάς της στην αιθανόλη, όπως στην περίπτωση των πυριτικών ενώσεων. Η ανάκτηση αιθυλεστέρων ήταν λίγο καλύτερη, αλλά το προϊόν είχε περιεκτικότητα σε εστέρες κάτω από 96,5% m/m που είναι η απαίτηση σύμφωνα με το πρότυπο EN Όμως, ο διαχωρισμός της άμμου ήταν εύκολος με φυγοκέντρηση και διήθηση και στη συνέχεια ακολούθησε απομάκρυνση της περίσσειας αιθανόλης από τους αιθυλεστέρες σε περιστροφικό εξατμιστήρα. Αντίστοιχες τεχνικές έχουν χρησιμοποιηθεί και για τον καθαρισμό μεθυλεστέρων με συγκρίσιμα αποτελέσματα μεταξύ των προσροφητικών. [15] ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο εξευγενισμός του προϊόντος μετεστεροποίησης αποτελεί μια σημαντική πρόκληση, ιδίως στην περίπτωση της παραγωγής αιθυλεστέρων. Έχουν καταγραφεί πολλές τεχνικές για τον καθαρισμό των μεθυλεστέρων λιπαρών οξέων, αλλά οι δημοσιευμένες εργασίες για τους αιθυλεστέρες αναφέρονται σε χρήση νερού (υγρός εξευγενισμός) είτε σε εργαστηριακή είτε σε πιλοτική κλίμακα. Το πιο σημαντικό πράγμα για την καθαρότητα των αιθυλεστέρων είναι η πλήρης απομάκρυνση της ελεύθερης γλυκερίνης από την εστερική φάση εστέρα, είτε με διαχωρισμό με καταβύθιση λόγω διαφοράς πυκνότητας είτε μέσω φυγοκέντρησης ή συνδυασμού τους, και επακόλουθη πλήρη απομάκρυνση της αιθανόλης. Η απομάκρυνση των προσμίξεων μειώνει την πιθανότητα σχηματισμού γαλακτωμάτων και αυξάνει την παραγωγή αιθυλεστέρων καλύτερης ποιότητας. Επιπλέον, ο υφιστάμενος τρόπος εξευγενισμού με πολλαπλές εκπλύσεις έχει δυσχέρειες όσον αφορά την παροχή νερού, τον αυξημένο χρόνο για πλήρη διαχωρισμό φάσεων μεταξύ των σταδίων και απαιτεί ένα επιπλέον στάδιο επεξεργασίας για την απομάκρυνση του νερού από τους αιθυλεστέρες. Έτσι, στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκε εναλλακτικά και η τεχνική του ξηρού εξευγενισμού. Το κύριο πλεονέκτημα της χρήσης του ξηρού εξευγενισμού είναι ο μειωμένος όγκος υγρών αποβλήτων που απαιτούν επεξεργασία. Επιπλέον, ο ξηρός εξευγενισμός απαιτεί λιγότερο χρόνο. Ως πρώτη ύλη για την παραγωγή αιθυλεστέρων χρησιμοποιήθηκαν ηλιέλαιο και σογιέλαιο. Τα δύο έλαια μετεστεροποιήθηκαν σε δύο στάδια στους 80 C με καταλύτη 0,7% m/m CH 3 ONa. Ο συνολικός χρόνος της αντίδρασης ήταν δύο ώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με τη χρήση του ξηρού εξευγενισμού είναι δυνατή η παραγωγή αιθυλεστέρων με υψηλή καθαρότητα με ιδιότητες που ικανοποιούν τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού προτύπου EN Οι τιμές πυκνότητας, ιξώδους και περιεκτικότητας σε εστέρες βρίσκονταν εντός των αποδεκτών ορίων. Οι ψυχρές ιδιότητες φάνηκε ότι επηρεάζονται τόσο από την πρώτη ύλη όσο και από τη διαδικασία εξευγενισμού που

7 χρησιμοποιήθηκε. Το μειονέκτημα του ξηρού εξευγενισμού είναι η απώλεια προϊόντος καθώς μέρος των αιθυλεστέρων προσροφάται στο προσροφητικό και η ανάκτησή τους από αυτό δεν ήταν εφικτή. Συγκριτικά, η μέθοδος του ξηρού εξευγενισμού πλεονεκτεί στο χρόνο και στη σημαντική μείωση των παραγόμενων αποβλήτων στο στάδιο του εξευγενισμού, αλλά μειονεκτεί στην ανάκτηση προϊόντος, παράμετρο πολύ κρίσιμη για την οικονομική βιωσιμότητα του εγχειρήματος παραγωγής αιθυλεστέρων σε βιομηχανική κλίμακα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1]. Murugesan A., Umarani C., Subramanian R., Nedunchezhian N., Renew Sust Energ Rev. 13:653 (2009). [2]. Leung D.Y.C., Guo Y., Fuel Process Technol. 87:883 (2006). [3]. Ruwwe J., Chem Tod. 26:26 (2008). [4]. Vicente G., Martinez M., Aracil J., Bioresource Technol. 92:297 (2004). [5]. Predojevic J.Z., Fuel, 87:3522 (2008). [6]. Brunschwig C., Moussavou W., Blin J., Prog Energ Combust. 38:283 (2012). [7]. Stamenkovic O.S., Velickovic A.V., Veljkovic V.B., Fuel, 90:3141 (2011). [8]. Mendow G., Veizaga N.S., Querini C.A., Sanchez B.S., Bioresource Technol. 118:598 (2012). [9]. Mendow G., Veizaga N.S., Sanchez B.S., Querini C.A., Bioresource Technol. 102:10407 (2011). [10]. Korus R.A., Hoffmann D.S., Bam N., Peterson C.L., Drown D.C. Transesterification process to manufacture ethyl ester of rape oil, Report, 1983, Moscow: Department of Chemical Engineering University of Idaho. [11]. Cernoch M., Hajek M., Skopal F., Bioresource Technol. 101:1213 (2009). [12]. Hajek M., Skopal F., Cernoch M., Bioresource Technol. 110:288 (2012). [13]. Cernoch M., Hajek M., Skopal F., Bioresource Technol. 101:2071 (2010). [14]. Atadashi I.M., Aroua M.K., Abdul Aziz A.R., Sulaiman N.M.N., Renew Sust Energ Rev. 36:5051 (2011). [15]. Berrios M., Skelton R.L., Chem Eng J. 144:459 (2008). [16]. Berrios M., Martin M.A., Chica A.F., Martin A., Appl Energ. 88:3625 (2011). [17]. Suppalakpanya K., Appl Energ. 87:2356 (2010). [18]. Cooke B.S. Purification of Biodiesel with Magnesium Silicate Absorbent Treatment, Report, 2005, Dallas Group of America.

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών - Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Ν. Παπαγιαννάκος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέμβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονομικών αποτελεσμάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Μηδενικές εκποµπές SO 2 Μηδενικό ισοζύγιο CO 2 εν περιέχει αρωµατικές ενώσεις Βιοαποικοδοµήσιµο Υψηλό σηµείο ανάφλεξης-ασφαλής µεταφορά Αυξηµένη λιπαντική ικανότητα εν απαιτεί ιδιαίτερες

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ

Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ Γιατί βιοκαύσιµα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χηµικών Μηχανικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίµων και Λιπαντικών Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ Ευριπίδης Λόης Καθηγητής Α. ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέµβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονοµικών αποτελεσµάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ Αθηνά Τουµπέλη Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. Βιοµηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σκοπός της µελέτης

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ξικός αιθυλεστέρας ή Οξικό αιθύλιο Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ. Μονάδα Μηχανικής ιεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίµων

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ. Μονάδα Μηχανικής ιεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίµων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χηµικών Μηχανικών Τοµέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής ιεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίµων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Α.Φαββατάς, Χ.Φράγκος 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ & ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΓΚΡΟΙΝΒΕΣΤ ΑΕΒΕ Βιοµηχανικό Συγκρότηµα στο Αχλάδι Φθιώτιδας Στο µέσον της Εθνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΣΠΟΡΟΥΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΣΠΟΡΟΥΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΣΠΟΡΟΥΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Π. Σχοινάς,. Καρώνης, Σ. Βουλγαράκη, Κ. Γουρνιεζάκη, Φ. Ζαννίκος, Στ. Στούρνας, Ε. Λόης Η Ι ΕΑ Η γενικότερη προσπάθεια µείωσης των εκπεµπόµενων

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια

Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Χημικός Μηχανικός - Ερευνήτρια ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η υγρή εκχύλιση βρίσκει εφαρμογή όταν. Η σχετική πτητικότητα των συστατικών του αρχικού διαλύματος είναι κοντά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569)

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569) Παραγωγή Βιοκαυσίµων µε Υδρογονοπεξεργασία Χρησιµοποιηµένων Τηγανελαίων ρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Χηµικός Μηχανικός Ερευνήτρια ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Χημικών Μηχανικών, 1 Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων & Λιπαντικών, 2 Κέντρο Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Χημικών Μηχανικών, 1 Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων & Λιπαντικών, 2 Κέντρο Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΚΝΟ3-Al2O3 ΩΣ ΣΤΕΡΡΕΟΥ ΕΤΕΡΟΓΕΝΗ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Γ. Αναστόπουλος 1, Π. Σχοινάς 1,2, Υ. Ζαννίκου 1, Δ. Καρώνης 1, Φ. Ζαννίκος 1 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Χημικών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

R 1 R 2 R 3 ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ. Λινολενικό (C 18:3 ) Ελαϊκό (C 18:1 ) Λινελαϊκό (C 18:2 )

R 1 R 2 R 3 ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ. Λινολενικό (C 18:3 ) Ελαϊκό (C 18:1 ) Λινελαϊκό (C 18:2 ) ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ Ελαϊκό οξύ διάρκεια 2 ώρες Στόχοι της άσκησης: Η εξοικείωση με τη χημική σύσταση των λιπαρών υλών. Η κατανόηση της όξινης υδρόλυσης ως παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Στόχοι Απομάκρυνση Ανεπιθύμητων Συστατικών Νερό Βαρείς Υδρογονάνθρακες Υδρόθειο Διοξείδιο του Άνθρακα Στοιχειακό Θείο Άλλα Συστατικά Ανάκτηση Συστατικών με Οικονομική Αξία Ήλιο Υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΙΠΩΝ & ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD Εργαστήριο Μικροβιολογίας Τροφίµων, Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής, Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Λίπη & έλαια (Λιπίδια)

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Τεχνολογική Προοπτική

Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Τεχνολογική Προοπτική Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Δ. Καρώνης, Ε. Λόης, Φ. Ζαννίκος, Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τα Βιοκαύσιμα Οδηγία 30/2003/ΕΚ Προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΑ ΥΓΡΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ: «ΑΠΟΤΟΣΠΟΡΟΣΤΟΒΙΟΝΤΙΖΕΛ»

ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΑ ΥΓΡΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ: «ΑΠΟΤΟΣΠΟΡΟΣΤΟΒΙΟΝΤΙΖΕΛ» ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΑ ΥΓΡΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ: «ΑΠΟΤΟΣΠΟΡΟΣΤΟΒΙΟΝΤΙΖΕΛ» Βιοµηχανικό Συγκρότηµα στο Αχλάδι Φθιώτιδας Στο µέσον της Εθνικής Οδού Αθήνας Θεσσαλονίκης Αντικείµενα ραστηριότητας: Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα 4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα καστορέλαιο + NaOMe MeOH CH 4 O OH O OMe (32.0) C 19 H 36 O 3 (312.5) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοπός Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟ Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (ΙΤΧΗΔ) Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΦΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ. Α.Δεληγιάννης, Γ.Χρυσανθόπουλος, Φ.

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΦΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ. Α.Δεληγιάννης, Γ.Χρυσανθόπουλος, Φ. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΦΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Α.Δεληγιάννης, Γ.Χρυσανθόπουλος, Φ.Ζαννίκος Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων & Λιπαντικών, Σχολή Χημικών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων Καρδίτσα 26-27 Απριλίου,,

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ - Εργαστήριο Θερμοδυναμικής & Φαινομένων Μεταφοράς Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Γεωργία Παππά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου

ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΚΗΡΟΙ Κηροί είναι μίγματα εστέρων καρβοξυλικών οξέων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠ ΥΓΡΑ ΚΟΠΗΣ. Σχήμα 1: Αλληλεπίδραση των δράσεων των υγρών κοπής

ΕΜΠ ΥΓΡΑ ΚΟΠΗΣ. Σχήμα 1: Αλληλεπίδραση των δράσεων των υγρών κοπής ΥΓΡΑ ΚΟΠΗΣ 1. ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΟΠΗΣ Ψυκτική δράση. Λιπαντική δράση. Απομάκρυνση των αποβλίττων. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΟΠΗΣ (Σχ. 1) Σχήμα 1: Αλληλεπίδραση των δράσεων των υγρών κοπής

Διαβάστε περισσότερα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα 5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα H O O O + HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ + H 2 O NO 2 HO NO 2 C 7 H 5 NO 3 C 2 H 6 O 2 C 7 H 8

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο

Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τµήµα Χηµείας Δι.Χη.Ν.Ε.Τ. Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο Εργασία των µεταπτυχιακών φοιτητών: Επταµηνιτάκη Θεόδωρου Θεοδώρου Δήµητρας Ντρέλια Παναγιώτη Επιβλέποντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Καθηγητής: Ν. Παπαγιαννάκος ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 816/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την τροποποίηση, αφενός,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών 1525-ΒΕΤ-2013 PhoReSΕ: Ανάκτηση φωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων ΠΡΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκπλυση εδάφους ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενική περιγραφή

Έκπλυση εδάφους ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενική περιγραφή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Έκπλυση εδάφους 10.1. Γενική περιγραφή Η έκπλυση του εδάφους είναι μία τεχνολογία φυσικού η/και χημικού διαχωρισμού κατά την οποία γίνεται εκσκαφή και πλύση του εδάφους έτσι ώστε να απομακρυνθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Βαµβακελαίου ως Καύσιµο Κινητήρων Diesel

Αξιολόγηση Βαµβακελαίου ως Καύσιµο Κινητήρων Diesel LABORATORY OF APPLIED THERMODYNAMICS Αξιολόγηση Βαµβακελαίου ως Καύσιµο Κινητήρων Diesel ARISTOTLE UNIVERSITY THESSALONIKI SCHOOL OF ENGINEERING DEPT. OF MECHANICAL ENGINEERING Λίµνη Πλαστήρα,, 2007-04

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΝΤΗΖΕΛ/ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΑΠΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΗΛΙΕΛΑΙΟ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΣΕ ΜΗΧΑΝΗ ΝΤΗΖΕΛ ΙΤΧΗ /ΕΚΕΤΑ

ΧΡΗΣΗ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΝΤΗΖΕΛ/ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΑΠΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΗΛΙΕΛΑΙΟ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΣΕ ΜΗΧΑΝΗ ΝΤΗΖΕΛ ΙΤΧΗ /ΕΚΕΤΑ ΧΡΗΣΗ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΝΤΗΖΕΛ/ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΑΠΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΗΛΙΕΛΑΙΟ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΣΕ ΜΗΧΑΝΗ ΝΤΗΖΕΛ Κ.Γ. Παπαζήση 1, Ε. Αντωνάκου 1, A.A.Λάππας 1 A. Τσάκης 2,. Ζάρβαλης 2, Α. Κωνσταντόπουλος 2 1 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας

ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ Π.. Α. Καλαβριώτου και Θ. Α. Γέµτος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας Με το παγκόσµιο ενδιαφέρον στραµµένο προς τις

Διαβάστε περισσότερα

http://www.oc-praktikum.de

http://www.oc-praktikum.de NP 05 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη CH + CH CH Sc(Tf) + CH CH CH CH C 7 H 8 (08.) C 4 H 6 (02.) (CF S ) Sc (492.2) C 9 H 0 2 (50.2) C 2 H 4 2 (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ ΑΕ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ : ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ύο βιοκαύσιµα σε βιοµηχανική εφαρµογή:

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία

Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία Φλώρινα, 26 Μαΐου 2010 Χ. Παπαπαύλου, Σ. Τζιβένης, Δ. Παγουλάτος, Φ. Καραγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα ύλη (από το ΥΠΕΠΘ)

Εξεταστέα ύλη (από το ΥΠΕΠΘ) 39 th ICHO 21 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Χημείας Τάξη Α Εξεταστέα ύλη 2006-2007 (από το ΥΠΕΠΘ) 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Με τι ασχολείται η χημεία Ποια είναι η σημασία της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε» ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00

ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε» ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00 Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Τμήμα Προμηθειών & Αποθήκης Πληροφ.: Φαφαλιός Α. Τηλ.: 22713 51702 Φαξ: 22713 51738 Email: promithies@chios.gov.gr ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00 1 Αρ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα.

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα. 2.8 Διαλύματα Υπόδειξη: Στα αριθμητικά προβλήματα, τα πειραματικά μεγέθη που δίνονται με ένα ή δύο σημαντικά ψηφία θεωρούνται ότι πρακτικά έχουν 3 ή 4 σημαντικά ψηφία. 1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994.

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994. Άρθρο71 (1) Ελαιόλαδο 1. «Ελαιόλαδο» χαρακτηρίζεται το έλαιο που λαμβάνεται από τους καρπούς της ελαίας της Ευρωπαϊκής (OLEA EUROPEA) με μέσα αποκλειστικά μηχανικά και μεθόδους ή επεξεργασίες οπωσδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου Κουτρουμπής Φώτιος Γεωπόνος Αγγελής Γεώργιος Γεωπόνος MSc Το Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: , /

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: ,  / Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο:210-61.24.000, http:/ / www.akadimos.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Βελαώρας Βασίλειος, Χημικός ΘΕΜΑ Α Για

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής. Κοινότητας με τίτλο «Οδηγία 2004/45/ΕΚ της Επιτροπής της 16ης

Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής. Κοινότητας με τίτλο «Οδηγία 2004/45/ΕΚ της Επιτροπής της 16ης Ε.Ε. Παρ. ΠΙ(Ι) 3186 Κ.Λ.Π. 352/2005 Αρ. 4019, 29.7.2005 Αριθμός 352 Οι περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιμα (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο δυνάμει των

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

9. Παραγωγή βιοντήζελ

9. Παραγωγή βιοντήζελ 9. Παραγωγή βιοντήζελ 9.1 Τι είναι το βιοντήζελ Το βιοντήζελ, όπως αναφέρθηκε και στο Κεφάλαιο 1, είναι ένα μη ορυκτό υγρό καύσιμο αποτελoύμενο από αλκυλεστέρες (μέθυλο ή αίθυλο) λιπαρών οξέων, οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015-2016 Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης Εξέταση στη Χημεία ΛΥΚΕΙΟ: Τριμελής ομάδα μαθητών: 1. 2. 3. Αναπληρωματικός: Συνεργάτης Χημικός: Ανδρέας Δαζέας Α Σειρά Θεμάτων (Χημεία)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Οι 12 Αρχές της Πράσινης Χημείας 1. Πρόληψη: Είναι προτιμότερο να προλαμβάνουμε τα απόβλητα από το να κατεργαζόμαστε ή να καθαρίζουμε τα απόβλητα αφού σχηματιστούν. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων

Διαχείριση αποβλήτων Διαχείριση αποβλήτων Καθ. Μ. Λοϊζίδου Μονάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τομέας Χημικών Επιστημών Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο email: mloiz@orfeas.chemeng.ntua.gr website:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ Χρήση του βιοντήζελ και της βιοαιθανόλης ως υποκατάστατων του πετρελαίου κίνησης & της βενζίνης Δρ. Ευριπίδης

Διαβάστε περισσότερα

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο)

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) 4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) από tert-βουτανόλη OH + HCl Cl + H 2 O C 4 H 10 O C 4 H 9 Cl (74.1) (36.5) (92.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Πυρηνόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Μετατροπής

Τεχνολογίες Μετατροπής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόεδρος Μιχαήλ Μαρουλάκης (ΕΛ.ΒΙ.) Αντιπρόεδρος Α Καθ. Δημήτριος Καρώνης (ΕΜΠ) Αντιπρόεδρος Β Άγγελος Λάππας (ΕΚΕΤΑ) Περιεχόμενα Παρουσίασης Εισαγωγή Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Θερμοδυναμικής και Φαινομένων Μεταφοράς Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 15780, Αθήνα Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα.

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. 1. ΔΙΑΛΥΜΑ Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. Ετερογενές σύστημα καλείται αυτό, το οποίο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών ΤΟΜΕΑΣ IV : Σύνθεσης και ανάπτυξης βιομηχανικών διαδικασιών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Διπλωματική Εργασία : Σχορετσανίτη Ευσταθία-Στυλιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραπροϊόν της παραγωγής του βιοντίζελ Ακάθαρτη Γλυκερίνη Crude Glycerine Αυξανόμενη παραγωγή του Τεράστια αποθέματα ακάθαρτης

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα