ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΟΙ Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ http://www.google.images Bell, Getrude Margaret Lowthian (Μπελλ, Γερτρούδη Mαργαρίτα Λόουθιαν) Μ. Βρετανία Aνθρωπολόγος, εξερευνήτρια, συγγραφέας, επίτροπος, πολιτική αναλύτρια 1868 1926 Η Μπελλ ταξίδεψε πολύ στην Ευρώπη και επισκέφθηκε την Περσία. Τα ταξίδια της συνεχίστηκαν µε δύο περιηγήσεις σε όλο τον κόσµο, το 1897-1898 και το 1902-1903. Υπήρξε δεινή αναρριχήτρια και τα κατορθώµατά της στις Άλπεις της επέτρεψαν την αναγνώριση της ως ορειβάτριας. Στην Ιερουσαλήµ (1899-1900) έµαθε να µιλά την Αραβική γλώσσα και ανακάλυψε Aραβικούς αρχαιολογικούς χώρους. Το αρχείο της Γερτρούδη Μπελλ αποτελείται από 1.600 γράµµατα προς τους γονείς της και 16 ηµερολόγια, τα οποία κατέγραφε ενόσω ταξίδευε. Βρέθηκαν επίσης 40 άλλα κείµενα µε ποικίλες σηµειώσεις. Βρέθηκαν επίσης περίπου 7000 φωτογραφίες τις οποίες τράβηξε από το 1900 έως το 1918. Η καλή γνώση της περιοχής, που είχε αποκτήσει την οδήγησε σε συνεργασία µε τις Βρετανικές Υπηρεσίες Πληροφοριών κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσµίου πολέµου. Το 1921 επηρέασε την ίδρυση της Χασιµιτικής δυναστείας του κυβερνήτη Φεϊζάλ Α, του πρώτου βασιλιά στο θρόνο του Ιράκ. Μεταξύ 1923 και 1926 ίδρυσε το αρχαιολογικό µουσείο στη Βαγδάτη και έγινε ιευθύντρια αρχαιοτήτων του Ιράκ. Πηγές: http://www.biography.com/cgi-bin/biomain.cgi http://www.smithsonianmag.si.edu/smithsonian/issues98/apr98/bell.html http://www.britannica.com/seo/g/gertrude-bell/ 1
http://www.google.images Benedict, Ruth (Μπένεντικτ, Ρούθ) ΗΠΑ Aνθρωπολόγος 1887-1948 Η Μπένεντικτ Ρούθ ήταν ανθρωπολόγος και πήρε το διδακτορικό της δίπλωµα από το Πανεπιστήµιο Κολούµπια το 1922. ίδαξε στο ίδιο Πανεπιστήµιο από το 1923 έως το 1948. Έγραψε για τις διαφορές µεταξύ των πολιτισµών, ανά τον κόσµο και µίλησε για τα διαφορετικά πρότυπα που συνδέονται µε τον πολιτισµό και την συµπεριφορά, Έγραψε τέσσερα βιβλία. Βοήθησε στη διαµόρφωση της ανθρωπολογίας όχι µόνο στις Ηνωµένες Πολιτείες, αλλά και σε παγκόσµιο επίπεδο. Πηγή: http://www.webster.edu/~woolffm/women 2
http://www.google.images Fletcher, Alice (Φλέτσερ, Aλις) ΗΠΑ - Aνθρωπολόγος 1838 1923 Η Άλις Κάνιγκαµ Φλέτσερ ήταν εθνολόγος και υπήρξε από τους πρώτους, που ενδιαφέρθηκε για τη ζωή των γηγενών Αµερικανών. Σπούδασε αρχαιολογία σε µεγάλη ηλικία - στα τέλη του 1870. Το 1881 άρχισε να ζει µαζί µε τους Ινδιάνους Οµάχα της Νεµπράσκα και να τους µελετά. Το 1889 εγκαταστάθηκε στο Nez Percé Reservation στο Λαπγουέι, στο Αϊντάχο. Μετέφερε την αυστηρότητα των µεθόδων της αρχαιολογίας στην εθνολογική µελέτη. Υπήρξε η πρώτη εθνολόγος, που περιέγραψε πλήρως Ινδιάνικες τελετουργίες. Πηγές: http://www.webster.edu/~woolffm/women http://www.astr.ua.edu/4000ws/flechter_alice 3
http://www.webster.edu/~woolffm/women Fossi, Diana (Φόσσι, Νταϊάνα) Μεγάλη Βρετανία Παλαιο-Ανθρωπολόγος, Ειδικός στη ζωή του Γορίλα 1932 1985 Αποφοίτησε µε πτυχίο στην εργασιοθεραπεία το 1954 και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ στη Ζωολογία το 1974, µετά την ίδρυση του Καριόκε ερευνητικού Κέντρου στη Ρουάντα το 1967. Η πρωτοποριακή εργασία της µε τους γορίλες, άλλαξε ριζικά τον τρόπο µε τον οποίο µελετώνται τα άγρια ζώα. Οι παρατηρήσεις της γύρω από τη συµπεριφορά του γορίλα, κατέρριψε το µύθο γύρω από το βίαιο ορεινό γορίλα. Καθόταν κοντά τους επί 22 χρόνια, ζώντας σχεδόν κάθε µέρα µόνο λίγα βήµατα µακριά τους. Η Νταϊάνα Φόσι δολοφονήθηκε στη Ρουάντα από έναν ανώνυµο, προφανώς, λαθροθήρα. Πηγή: http://www.webster.edu/~woolffm/women 4
Η Μαίρη Λίκυ µε την οικογένειά της Leaky, Mary (Λίκυ, Mαίρη) Αγγλία - Aνθρωπολόγος 1913 1987 Η Μαίρη δεν µπόρεσε να µορφωθεί σε σχολείο λόγω του ότι ο πατέρας της ταξίδευε συχνά στην Ευρώπη, ενώ λόγω φύλου δεν της επιτρεπόταν να σπουδάσει στο Πανεπιστήµιο. Παρ όλα αυτά ξεκίνησε να παρακολουθεί µαθήµατα αρχαιολογίας στο Πανεπιστήµιο του Λονδίνου και είχε την ευκαιρία να αποκτήσει ικανοποιητική ανασκαφική εµπειρία στην Αγγλία. Εργάστηκε σε ανασκαφή, εικονογραφώντας τον αρχαιολογικό χώρο και τα ευρήµατα. Μετά την πρώτη της εικονογράφηση, που δηµοσιεύτηκε, αρκετοί αρχαιολόγοι της ζήτησαν να αναλάβει την εικονογράφηση των ευρηµάτων τους, το ίδιο της ζήτησε και ο Λούις Λίκυ, ο µετέπειτα σύζυγός της. Από το 1936 εργάστηκε σε διαφορετικές αρχαιολογικές ανασκαφές. Η Μαίρη και η οµάδα της βρήκαν αποµεινάρια 25 πρώιµων ανθρωποειδών (για παράδειγµα Αυστραλοπίθηκος, Homo Habilis), καταπληκτικά προστατευµένα ίχνη ποδιού ανθρωποειδών σε ηφαιστειακή πλαγιά στο Λαετόλι της Αφρικής και µια σειρά από 15 είδη ζώων, και ένα από τα παλαιότερα ευρήµατα απολιθωµένου ανθρώπου, της ίδιας χρονικής περιόδου. Σε όλη της τη ζωή η Μαίρη Ντάγκλας Νικόλ Λίκυ υπήρξε αποδέκτης πολυάριθµων βραβείων. Έγραψε πολλά άρθρα, συνέγραψε αρκετά βιβλία και µας προµήθευσε µε ανεκτίµητη γνώση γύρω από την ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης. Πηγές: http://www.webster.edu/~woolflm/women http://www.webster.edu/~woolflm/women 5
(Mηντ, Mάργκαρετ) ΗΠΑ - Aνθρωπολόγος 1901-1978 Η Μηντ είχε πρωτοποριακές ιδέες για την εποχή της και είχε µάθει από τη γιαγιά της και τη µητέρα της ότι οι γυναίκες χρειάζεται να εξασκούν το δικό τους επάγγελµα. Η γιαγιά της και η µητέρα της υπήρξαν σουφραζέτες, υπερασπίστηκαν δηλαδή το δικαίωµα ψήφου στις γυναίκες. Οι γονείς της ενθάρρυναν τη Μάργκαρετ να παίζει µε παιδιά ανεξαρτήτως φυλής και οικονοµικού υπόβαθρου κι έµαθε από νωρίς να παρατηρεί από κοντά τους άλλους (σηµ. η «συµµετοχική παρατήρηση» είναι µια βασική µέθοδος έρευνας της ανθρωπολογίας). Έµαθε επίσης να ζωγραφίζει και να χορεύει. Το 1928 µε την έκδοση του βιβλίου The Coming of Age in Samoa (η ενηλικίωση στους Σαµόα), που είναι µια µελέτη της συµπεριφοράς των εφήβων στην Πολυνησιακή κοινωνία, η Μηντ άλλαξε την αµερικανική ανθρωπολογία από τη µελέτη της ανθρώπινων φυσιογνωµικών χαρακτηριστικών στη µελέτη της κοινωνίας και του πολιτισµού των ανθρώπων. Το βιβλίο γνώρισε µεγάλη επιτυχία στο αναγνωστικό κοινό. Ακολούθησαν αναρίθµητες επιστηµονικές επιτόπιες έρευνες και βιβλία, όπως και µελέτες της αµερικανικής διατροφικής συµπεριφοράς και της αλλαγής των κοινωνικών αξιών. Η Μήντ πρωτοτύπησε στις ερευνητικές µεθόδους, οι οποίες βοήθησαν στη διαµόρφωση της αµερικανικής δηµόσιας πολιτικής, έγινε αυθεντία του αµερικάνικου πολιτισµού και διέπρεψε στον τοµέα της. Η λίστα µε τη δηµοσιευµένη δουλειά της είναι µεγάλη, και έλαβε πολυάριθµες διακρίσεις. Πηγή: http://www.edwardsly.com/faces.html *** 6