ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΗΠΤΙΚΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΙΟΥ ΜΕ ΡΑΔΙΟΕΠΙΣΗΜΑΣΜΕΝΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ (LeukoScan )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΗΠΤΙΚΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΙΟΥ ΜΕ ΡΑΔΙΟΕΠΙΣΗΜΑΣΜΕΝΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ (LeukoScan )"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Η.Ε. ΛΑΜΠΙΡΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΗΠΤΙΚΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΙΟΥ ΜΕ ΡΑΔΙΟΕΠΙΣΗΜΑΣΜΕΝΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ (LeukoScan ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Α. ΚΑΪΣΙΔΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΤΡΑ 2005

2 ΕΠΤΑΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ηλίας Λαμπίρης: Παύλος Βασιλάκος: Παναγιώτης Μέγας: Ευάγγελος Τζωρακολευθεράκης: Ιωάννης Δημόπουλος: Χαράλαμπος Γώγος: Παναγιώτης Ζουμπούλης: Επιβλέπων Καθηγητής, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, Καθηγητής Ορθοπαιδικής Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, Αναπληρωτής Καθηγητής Πυρηνικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ορθοπαιδικής Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, Καθηγητής Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, Λέκτορας Ορθοπαιδικής Πανεπιστημίου Πατρών

3 Στους γονείς μου, Αναστάσιο και Δέσποινα Στις αδελφές μου, Κυριακή και Αριστέα Στο Γιάννη, τη Μαρία, τον Παναγιώτη

4 Με σεβασμό, στους δασκάλους μου: Ηλία Ε. Λαμπίρη Παύλο Βασιλάκο Παναγιώτη Μέγα

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελίς ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 5 1 Ιστορική Αναδρομή Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου Πυρηνική Ιατρική Φλεγμονή στην Ορθοπαιδική 9 2 Περιπροθετική Σηπτική Φλεγμονή Γενικά Εισαγωγή Σηπτική Φλεγμονή επί Αρθροπλαστικής Ισχίου Ταξινόμηση των Σηπτικά Επιπλεγμένων Αρθροπλαστικών Ισχίου Μικροοργανισμοί στις Σηπτικές Φλεγμονές επί Αρθροπλαστικών Νοσοκομειακές Λοιμώξεις Λευκοκύτταρα και ο Ρόλος τους στο Ανοσολογικό Σύστημα Παθογένεση των Λοιμώξεων επί Ορθοπαιδικών Υλικών (ODRI s) 22 3 Διαγνωστική Προσέγγιση Σηπτικών Αρθροπλαστικών Παράγοντες Κινδύνου Ευαισθησία και Ειδικότητα Διαγνωστικών Εξετάσεων Μικροβιολογικές Καλλιέργειες Ιστοπαθολογική Εξέταση Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Απεικονιστική Διερεύνηση Πυρηνική Ιατρική και Βιολογία Ραδιονουκλίδιο 99m Tc Πρόσληψη του Ραδιοφαρμάκου 99m Tc από το Σκελετό Μελέτη του Οστικού Μεταβολισμού Σύγκριση Σπινθηρογραφικού και Ακτινολογικού Ελέγχου Οστών Εκτέλεση Οστικού Σπινθηρογραφήματος Το Φυσιολογικό Σπινθηρογράφημα Οστών Ασφάλεια Σπινθηρογραφήματος Οστών Παθολογικό Σπινθηρογράφημα Οστών Σπινθηρογραφική Διερεύνηση με Spect Φλεγμονή Ραδιοϊσοτοπικά Φάρμακα Επιλογή Κατάλληλου Ραδιοφαρμάκου Ερωτήματα που Απομένουν Προσδοκίες για το Μέλλον Διερεύνηση Σηπτικών Αρθροπλαστικών με Σημασμένα με Τεχνήτιο Μονοκλωνικά Fab Τμήματα Αντισωμάτων (LeukoScan) 53

6 5 Ιστοπαθολογική Διάγνωση Εισαγωγή Ιστολογικές Παράμετροι κατά τη Μελέτη Χαλαρωμένων Αρθροπλαστικών Ιστολογικές Μελέτες σε Σηπτικές Αρθροπλαστικές Στατιστική Ανάλυση των Ιστολογικών Αποτελεσμάτων Ερμηνεία των Ιστολογικών Ευρημάτων Λόγοι Πιθανής Δυσχέρειας Ιστολογικής Διάγνωσης 73 ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 75 1 Σκοπός 77 2 Υλικό Μέθοδος Γενικά Ασθενείς Διαγνωστικός Αλγόριθμος Στατιστική Αξιολόγηση 98 3 Αποτελέσματα Γενικά Τρόποι Χειρουργικής Αντιμετώπισης Παράγοντες Κινδύνου Ιστολογικά και Μικροβιολογικά Αποτελέσματα Εργαστηριακές Παράμετροι Φλεγμονής/Λοίμωξης Σπινθηρογραφική Διερεύνηση 99m Tc-Bone Scan, LeukoScan και SPECT/CT scan Αντίδραση ΗΑΜΑ (Human Antimouse Antobodies) Συζήτηση Συμπεράσματα 143 Περίληψη 145 Summary 148 Βιβλιογραφία 151

7 Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Η ολική αρθροπλαστική ισχίου έχει εδραιωθεί πλέον στη σύγχρονη Ιατρική. Περισσότερες από αρθροπλαστικές ισχίου πραγματοποιούνται ετησίως στις ΗΠΑ και πάνω από στο Ηνωμένο Βασίλειο [1].Η ασφάλεια και η βιοσυμβατότητα αυτών των εμφυτευμάτων είναι άριστες και οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε τέτοιου είδους επεμβάσεις διατρέχουν κίνδυνο <10 % να παρουσιάσουν κάποια επιπλοκή κατά τη διάρκεια της ζωής τους [2]. Το γεγονός ότι αυξάνεται το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας >65 ετών στις βιομηχανικές χώρες, θα οδηγήσει σε παράλληλη αύξηση του αριθμού των ασθενών που θα χρειαστεί να υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική ισχίου. Ταυτόχρονα ο κίνδυνος φλεγμονών σηπτικών, άσηπτων - επί εδάφους Ορθοπαιδικών Υλικών (ODRI orthopedic devise related infections) θα συνεχίσει να είναι υπαρκτός και μάλιστα αυξημένος. Στις ΗΠΑ περισσότερο από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν τουλάχιστον μία αρθροπλαστική ισχίου [3]. Παρόλο που η συχνότητα των φλεγμονών, σηπτικών και μη, επί εδάφους αρθροπλαστικών ισχίου είναι σχετικά χαμηλή - διεθνώς <1-2 %, σε ιδρύματα με ειδικά εκπαιδευμένο ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό εντούτοις οι επιπτώσεις εμφάνισης της συγκεκριμένης επιπλοκής είναι ιδιαίτερα σημαντικές, τόσο από την πλευρά της Ορθοπαιδικής, λόγω της συχνά δυσχερούς δίαγνωσης και αντιμετώπισης, όσο και από την πλευρά του ίδιου του ασθενούς, καθώς κατά κανόνα απαιτούνται σειρά διαγνωστικών εξετάσεων και επίπονα μακροχρόνια θεραπευτικά σχήματα, συντηρητικά και μη, που δοκιμάζουν τα όρια συμμόρφωσης, ανοχής και επιμονής. Επίσης δεν επιτρέπεται να παραβλέπει κανείς το τεράστιο κοινωνικοοικονομικό κόστος των σηπτικών φλεγμονών σε ολικές αρθροπλαστικές ισχίου. Εύκολα λοιπόν γίνεται αντιληπτό ότι το κεφάλαιο σηπτική αρθρίτιδα φλεγμονή επί εμφυτευμένης πρόθεσης απότελεί ένα σύνθετο πολυπαραγοντιακό πρόβλημα [4]. Οι ασθενείς με διαγνωσμένη σηπτική φλεγμονή νοσηλεύονται συνήθως στο ίδρυμα στο οποίο η πρόθεση είχε εμφυτευθεί. Η σπανιότητα των σηπτικών αυτών καταστάσεων ανά ίδρυμα ίσως να εξηγεί το γιατί η θεραπεία αυτών των φλεγμονών δύσκολα μπορεί να καθοριστεί, να συστηματικοποιηθεί. Τυχαίες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές εμποδίζονται από το γεγονός ότι μόνο μεγάλα ιδρύματα έχουν επαρκείς αριθμούς ασθενών και η επιτυχημένη θεραπεία απαιτεί παρακολούθηση >2 έτη. Συνεπώς τέτοιες μελέτες συχνά στερούνται της απαιτούμενης στατιστικής τεκμηρίωσης, διότι οι ασθενείς είτε δεν προσέρχονται για τις αναγκαίες επανεξετάσεις, είτε αλλάζουν κατοικία ή καταλήγουν συνέπεια άλλων, άσχετων με την αρθροπλαστική, υπαρχόντων παθολογικών καταστάσεων [3]. Επιπλέον, η διάγνωση και η αντιμετώπιση αυτών των ασθενών απαιτεί την απόλυτη συνεργασία Ορθοπαιδικών Χειρουργών, με εμπειρία σε τέτοιου είδους σηπτικές καταστάσεις, Μικροβιολόγων/Παθολογοανατόμων και Παθολόγων/Λοιμωξιολόγων, καθώς και έμπειρων στη λήψη, απεικόνιση και αξιολόγηση σπινθηρογραφικών ευρημάτων Πυρηνικών Ιατρών. Τα αναγκαία διεθνώς αποδεκτά κοινά κριτήρια, τόσο για τη διάγνωση όσο και για την αποτελεσματικότερη θεραπεία των σηπτικά επιπλεγμένων αρθροπλαστικών ισχίου, δυστυχώς δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Συνεπώς η διάγνωση αναφέρεται περισσότερο σε χειρουργικά κριτήρια σε μελέτες διεξαχθείσες από χειρουργούς και βασίζεται πρωτίστως σε μικροβιολογικές πληροφορίες σε μελέτες καθοδηγούμενες από μικροβιολόγους. Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας το γεγονός ότι τα διάφορα κριτήρια διάγνωσης και πολύπλευρων θεραπευτικών προσεγγίσεων, οδήγησαν σε διάφορα ποικίλα συμπεράσματα και συστάσεις/προτάσεις [3, 5].

8 Το τελικό αποτέλεσμα της αντιμετώπισης των σηπτικά επιπλεγμένων ολικών αρθροπλαστικών ισχίου είναι πολυπαραγοντιακής φύσεως: ο τύπος της σηπτικής φλεγμονής (οστεομυελίτιδα ή σηπτική αρθρίτιδα), ο βαθμός ενεργότητας της φλεγμονής (ενεργή ή λανθάνουσα), η χρονική διάρκεια της φλεγμονής (οξεία ή χρόνια), ο υπεύθυνος μικροοργανισμός (πυογόνος, μυκοβακτηρίδιο, μύκητες) και η χειρουργική τεχνική αποκατάστασης, είναι παράγοντες των οποίων η συνισταμένη θα καθορίσει και την τελική έκβαση της θεραπείας [6]. Ποια είναι η ενδεδειγμένη θεραπευτική αντιμετώπιση σε μία σηπτική αρθροπλαστική; Μπορεί να διασωθεί το εμφύτευμα; Ποια είναι τα κριτήρια της χειρουργικής ή της συντηρητικής αντιμετώπισης; Απλός χειρουργικός καθαρισμός με διατήρηση της πρόθεσης και θεραπεία με αντιμικροβιακά μέσα έχουν συσχετισθεί με ποσοστά αποτυχίας 60-80% [7,8]. Εντούτοις, σημαντικές μελέτες αναφέρουν ποσοστά αποτυχίας <20%, με αυστηρή επιλογή ασθενών, βάση ενός προκαθορισμένου πρωτοκόλλου για θεραπεία διάσωσης της πρόθεσης [5,9,10]. Μια μη χειρουργική ή ελάχιστα παρεμβατική χειρουργική προσέγγιση είναι ιδιαίτερα ελκυστική τόσο για τον ασθενή όσο και για τον Ορθοπαιδικό, διότι πολλοί ασθενείς με αρθροπλαστική ισχίου είναι ηλικιωμένοι και παρουσιάζουν ένα σημαντικό νοσολογικό υπόστρωμμα. Σωστή επιλογή των ασθενών επιτρέπει επιτυχημένη αντιμετώπιση της μόλυνσης με διάσωση του εμφυτεύματος. Όμως ορθή αξιολόγηση των ασθενών, των νοσημάτων τους, το είδος του εμφυτεύματος, η ποιότητα των οστών και μια αναμφίβολη τεκμηριωμένη διάγνωση της μόλυνσης είναι προαπαιτούμενα για τον επιτυχή χειρισμό τέτοιων σηπτικών φλεγμονών. Η κατάλληλη θεραπεία επιτυγχάνει ποσοστά ίασης >80% με διατήρηση του εμφυτεύματος, ελαττώνοντας τη νοσηρότητα, τη θνησιμότητα και το κόστος θεραπείας. Παρόλα αυτά όμως μόνο μια υποομάδα είναι κατάλληλη για συντηρητική αντιμετώπιση [3]. Η προεγχειρητική διάγνωση της σηπτικής ή μη φλεγμονής είναι θεμελιώδους σημασίας για την επιλογή της καταλληλότερης χειρουργικής επέμβασης. Σηπτική ή άσηπτη χαλάρωση του εμφυτεύματος; Η διαλεύκανση αυτού του διαγνωστικού προβλήματος θα βοηθήσει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό και θα καθορίσει σημαντικά την επιτυχή έκβαση της θεραπείας [6]. Στα πρώτα στάδια της διευρεύνησης μιας πιθανώς σηπτικά επιπλεγμένης αρθροπλαστικής ισχίου το ιστορικό, η κλινική εξέταση, οι εργαστηριακές εξετάσεις αίματος, η κλασσική ακτινολογία, οι ενδεχόμενες καλλιέργειες, μολονότι είναι απαραίτητα και σημαντικά, συνήθως δεν τεκμηριώνουν τη διάγνωση και σπανιότερα, ίσως επιδράσουν παραπλανητικά [11,12]. Η διερεύνηση με μαγνητική τομογραφία (MRI) και αξονική τομογραφία (CT) συχνά δεν εξυπηρετεί σε ασθενείς με εμφυτευμένες μεταλλικές προθέσεις [13,14]. Στις περιπτώσεις λοιπόν που υπάρχουν κλινικές και εργαστηριακές ενδείξεις σηπτικής αρθροπλαστικής, αλλά οι πληροφορίες κρίνονται ως ανεπαρκείς για τη διάγνωση/επιβεβαίωση της μόλυνσης, η πυρηνική διερεύνηση μπορεί να αποδειχθεί σημαντική [15]. Η Πυρηνική Ιατρική διαθέτει ένα ευρύ φάσμα ραδιοφαρμάκων, όπως Γάλλιο ( 67 Ga), Ίνδιο ( 111 In), που παρέχουν πληροφορίες με υψηλή ευαισθησία σχετικά με υπάρχουσες φλεγμονές, σηπτικές ή άσηπτες. Παρόλα αυτά όμως σχεδόν όλα τα ραδιοφάρμακα που είναι σε ευρεία χρήση ή άμεσα διαθέσιμα, υπολείπονται ως προς την ειδικότητα στον προσδιορισμό σηπτικών φλεγμονών, δεδομένου ότι μια πιθανή σηπτική αρθροπλαστική ισχίου θέτει ειδικά διαγνωστικά προβλήματα και η διαγνωστική της προσέγγιση, η ερμηνεία των απεικονίσεων, διαφέρει από αυτή της διερεύνησης σηπτικών φλεγμονών επί εδάφους άλλων Ορθοπαιδικών επεμβάσεων και υλικών. Στον πυρετό αγνώστου αιτιολογίας, αυτή η έλλειψη ειδικότητας μπορεί να είναι πλεονέκτημα αφού ο πυρετός μόνο στο 25% των περιπτώσεων οφείλεται σε σηπτικά αίτια, αλλά στον μετεγχειρητικό ασθενή με εμφυτευμένη πρόθεση η αξιόπιστη διαφοροποίηση μεταξύ άσηπτης και σηπτικής φλεγμονής θα καθορίσει την θεραπευτική αγωγή [16]. Από τις παρατηρήσεις και τις θέσεις που τέθηκαν παραπάνω, προϊόντα μακροχρόνιων μελετών και προβληματισμών διαφόρων ειδικοτήτων της ιατρικής επιστήμης, προκύπτει η επιτακτική ανάγκη, στις απαρχές του νέου αιώνα που διανύουμε, για τον καθορισμό νέων αξιόπιστων διαγνωστικών μεθόδων που θα επιτρέψουν τη

9 σαφή διάκριση μεταξύ σηπτικών και άσηπτων φλεγμονών επί ολικών αρθροπλαστικών ισχίου. Η γοητεία της δυνατότητας επιτυχούς διαφοροδιάγνωσης, επιστημονικά τεκμηριωμένης, ανάμεσα σε αυτές τις δύο επιπλοκές της αρθροπλαστικής του ισχίου, έδωσε το ερέθισμα για να συνταχθεί το παρόν πόνημα. Σκοπός της μελέτης είναι η ανάλυση των βασικών εννοιών της σηπτικής φλεγμονής, της παθοφυσιολογίας της σηπτικά επιπλεγμένης αρθροπλαστικής ισχίου, δίνοντας έμφαση στους μικροβιολογικούς παράγοντες αλλά και στο ιστοπαθολογικό υπόστρωμα της επιπλοκής, καθώς και η παρουσίαση μιας φιλόδοξης διαγνωστικής απεικονιστικής μεθόδου, προεγχειρητικής in vivo αναγνώρισης σηπτικών εστιών σε αρθροπλαστικές του ισχίου, χρησιμοποιώντας ραδιενεργώς σημασμένα με Τεχνήτιο ( 99m Tc) μονοκλωνικά Fab - τμήματα αντισωμάτων (IMMU-MN3, Leukoscan). Στο δάσκαλό μου στην Ορθοπαιδική, Καθηγητή κ. Ηλία Ε. Λαμπίρη, οφείλω την ανάθεση του θέματος της διδακτορικής μου διατριβής. Η απεριόριστη συμπαράσταση, η συνεχής καθοδήγηση και η ηθική του υποστήριξη, υπήρξαν θεμελιώδους σημασίας και δημιούργησαν τις απαραίτητες συνθήκες διεκπεραίωσης της μελέτης. Οι επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις και οι ερευνητικοί του προβληματισμοί και ορίζοντες, χαρακτήρισαν τη δύσκολη πορεία εκπόνησης του παρόντος έργου σε όλη τη διάρκειά του. Ιδιαίτερη όμως ευγνωμοσύνη του οφείλω για την αγάπη προς την Ορθοπαιδική Χειρουργική, την κατανόηση και άοκνη φροντίδα του αρρώστου, καθώς και το πνεύμα συναδελφικότητας που μου έχει μεταδώσει, όπως και για τη διαρκή εκπαίδευσή μου. Στον Αναπληρωτή Καθηγητή Πυρηνικής Ιατρικής κ. Παύλο Βασιλάκο, οφείλω τη γνωριμία και κατανόηση των αρχών της Πυρηνικής Ιατρικής και Βιολογίας και τη συσχέτισή τους με τους διαγνωστικούς προβληματισμούς στην Ορθοπαιδική. Οι πολύτιμες γνώσεις του σε δύσβατα επιστημονικά πεδία, η δυνατότητα εφαρμογής τους στην καθημερινή κλινική πράξη και η διαρκής προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος των ειδικοτήτων εξομάλυναν το δύσκολο έργο ολοκλήρωσης της διατριβής. Στον Αναπληρωτή Καθηγητή Ορθοπαιδικής κ. Παναγιώτη Μέγα, οφείλω την σφαιρική αντίληψη της χειρουργικής του ισχίου καθώς και τη μύηση στην επιστημονική και εφαρμοσμένη πλευρά της. Οι πολύτιμες παρατηρήσεις για τις αρθροπλαστικές, η ερευνητική του υποστήριξη όπως και η ενεργός και συνεχής συμμετοχή του καθ όλη τη διάρκεια της μελέτης, αποτέλεσαν ιδιαίτερης σημασίας παραμέτρους για την επίτευξη του στόχου της παρούσας διατριβής. Τον Λέκτορα Ορθοπαιδικής κ. Παναγιώτη Ζουμπούλη, δάσκαλο και φίλο, ευχαριστώ για τις σημαντικές γνώσεις σχετικά με τη σπινθηρογραφική μελέτη αρθροπλαστικών ισχίου. Η διδακτορική του διατριβή αποτέλεσε πηγή γνώσεων και προβληματισμών. Την Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατομικής κ. Ευαγγελία Ζολώτα, ευχαριστώ για την επίπονη αλλά και επίμονη προσπάθειά της για λεπτομερή και ακριβή περιγραφή των ιστοπαθολογικών ευρημάτων των χειρουργικών παρασκευασμάτων, γεγονός ιδιαίτερης σημασίας για την επιβεβαίωση των διαγνώσεων. Οφείλω να ευχαριστήσω την Ειδικευόμενη Ιατρό Παθολογικής Ανατομικής κ. Δήμητρα Κουμουνδούρου, για τη βοήθεια στη συγκέντρωση του υλικού, τις πολύτιμες παρατηρήσεις και το ενδιαφέρον για την πληρότητα των ιστολογικών εξετάσεων. Η ολοκλήρωση της παρούσας διδακτορικής διατριβής υπήρξε ιδαίτερα επίπονη, καθώς ήταν αναγκαία η άψογη συνεργασία και ο συγχρονισμός περισσότερων ιατρικών ειδικοτήτων, αλλά και του νοσηλευτικού προσωπικού. Σειρά εργαστηριακών αιματολογικών εξετάσεων, απεικονίσεων κλασσικής ακτινολογίας, καλλιεργειών υλικού τραύματος, ιστοπαθολογικών εξετάσεων χειρουργικών παρασκευασμάτων και βεβαίως, με προεξέχοντα ρόλο, σπινθηρογραφικών απεικονίσεων, έπρεπε να εναρμονιστούν με τις εισαγωγές των ασθενών και τις ημερομηνίες πιθανών χειρουργικών αποκαταστάσεων. Γίνεται λοιπόν εμφανές πως η παρούσα μελέτη αποτελεί τη συνισταμένη της προσπάθειας πολλών ανθρώπων, χωρίς τη συμβολή των οποίων, το αποτέλεσμα θα ήταν ιδιαίτερα αμφίβολο.

10 Πρωτίστως θα πρέπει να ευχαριστήσω θερμά τους συναδέλφους και φίλους κ. Δημήτριο Αποστολόπουλο, Επίκουρο Καθηγητή Πυρηνικής Ιατρικής, κ. Κωνσταντίνο Γιαννάκενα, Επιμελητή Α Πυρηνικής Ιατρικής και κ. Τρύφωνα Σπυριδωνίδη, Επιμελητή Α Πυρηνικής Ιατρικής, καθώς και όλους τους Ειδικευόμενους Ιατρούς Πυρηνικής Ιατρικής στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, για την ανεκτίμητη βοήθεια στο επίπονο έργο της ανάλυσης και συσχέτισης πολλαπλών σπινθηρογραφικών απεικονίσεων. Παράλληλα ένα θερμό ευχαριστώ και προς όλους τους τεχνολόγους και παρασκευαστές του Κλινικού Εργαστηρίου Πυρηνικής Ιατρικής, για την άοκνη συμπαράστασή τους. Επίσης οφείλω να ευχαριστήσω το Εργαστήριο Μικροβιολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών, καθώς η άψογη συνεργασία με το Ανοσολογικό Ορολογικό Τμήμα όπως και με το Τμήμα Καλλιεργειών συνέβαλε τα μέγιστα στη διαδικασία της διάγνωσης. Ταυτόχρονα πρέπει να μνημονευθεί και η στενή συνεργασία με το Αιματολογικό Εργαστήριο του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών, που παρείχε πολύτιμες πληροφορίες κατά τη διάρκεια της μελέτης. Στο ιατρικό προσωπικό, τους παρασκευαστές και τη γραμματειακή υποστήριξη του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής και Κυτταρολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών οφείλεται σημαντική αναγνώριση της συμβολής τους στην ολοκλήρωση της παρούσας διατριβής, αφού η ιστοπαθολογική τεκμηρίωση υπήρξε θεμελιώδους σημασίας για την εξαγωγή συμπερασμάτων κατά τη μελέτη. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για τα Στελέχη και τους Ειδικευόμενους, συναδέλφους και φίλους, της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, αφού συχνά ήταν αναγκαίος επιπλέον φόρτος εργασίας για την ομαλή διεκπεραίωση της μελέτης. Η υπομονή αλλά και η συμπαράστασή τους κατά τη διάρκεια της συλλογής και ανάλυσης των πληροφοριών υπογράμμισε το πνεύμα συναδελφικότητας και οφείλω να τους ευχαριστήσω θερμά. Αναγνώριση του σημαντικού έργου που προσφέρουν αξίζει στο νοσηλευτικό και φυσικοθεραπευτικό προσωπικό της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, καθώς εξασφαλίζουν ένα σημαντικό ποσοστό της παροχής υπηρεσιών υψηλής ποιότητας προς τον ασθενή, γεγονός που σημειώθηκε και από τους μετέχοντες στη μελέτη αρρώστους. Οφείλω, τέλος, να ευχαριστήσω τις Γραμματείς της Ορθοπαιδικής Κλινικής, κ. Α. Λιόλη, Σ. Ράπτη, Γ. Κυρίτση και Γ. Κόντου, που με την εργατικότητα και υπευθυνότητά τους συνέβαλαν στην ομαλή διεξαγωγή της μελέτης. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο ευχαριστώ και την κ. Λένα Μελίστα της Πυρηνικής Ιατρικής. Ιδιαίτερα ευχαριστώ την Γραμματέα της Ψυχιατρικής Κλινικής κ. Ελένη Βουγά, για την πολύτιμη συμβολή της στην επιμέλεια του κειμένου και των φωτογραφιών.

11 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Μ Ε Ρ Ο Σ

12

13 1. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1.1 ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ Η εξέλιξη της αρθροπλαστικής γενικά και αυτή του ισχίου ειδικότερα δεν έχει να παρουσιάσει μόνο σημαντικές επιτυχίες, αλλά και αρκετές αποτυχίες. Η ιστορική αρχή της εμφάνισης των αρθροπλαστικών ανάγεται αρκετά πίσω στο παρελθόν. Ο πρώτος που δημοσίευσε τις εμπειρίες και τους προβληματισμούς του, στα τέλη του 19 ου αιώνα, ήταν ο Themistokles Gluck από το Βερολίνο [17], ο οποίος ενδιαφέρθηκε για την αντικατάσταση των αρθρώσεων του ισχίου και του γόνατος. Έτσι την αρχική του κατασκευή απότέλεσε ένα είδος πρόθεσης από ελεφαντοστούν (Εικόνα 1), που είχε εισαχθεί απλά στο μηριαίο και τη κνήμη και το οποίο, σύμφωνα με Εικόνα 1 : Πρόθεση τις μαρτυρίες, λειτούργησε ικανοποιητικά για κάποιο διάστημα. Αυτός ο πρωτόγονος τύπος πρόθεσης είχε επινοηθεί για μια περίπτωση φυματίωσης γονάτου. Το 1895 ο sir Robert Jones προχώρησε στην αντικατάσταση της κεφαλής του μηριαίου οστού από χρυσό. Χρειάστηκε να περάσουμε στη δεκαετία του 30 και 40, στον 20 ο αιώνα, ώστε να σημειωθούν οι πρώτες εντατικές προσπάθειες, από διάφορες πλευρές, για την δημιουργία προθέσεων του ισχίου. Οι αρχικές προσπάθειες αφορούσαν την αντικατάσταση της μηριαίας κεφαλής, ώστε να γινόταν εφικτή η αντιμετώπιση τόσο των υποκεφαλικών καταγμάτων, όσο και των δυσπλασιών και αρθρίτιδων. Οι λόγοι των μη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων, σύμφωνα με το επίπεδο γνώσεων της εποχής μας, ήταν αφενός οι σημαντικές δυνάμεις τριβής εξαιτίας των μεγάλων σφαιροειδών κεφαλών και αφετέρου, οι ανεπαρκείς τεχνικές σταθεροποίησης. Ως εκπρόσωπος αυτού του είδους των προθέσεων αναφέρεται εκείνη των αδερφών Judet (1946), Εικόνα 2: Πρόθεση Judet που εισήγαγαν ακρυλική πρόθεση (Εικόνα 2) χωρίς επιπλέον σταθεροποίηση (αναφέρεται ασθενής που βαδίζει, χωρίς υποστήριξη, εδώ και 40 έτη με τέτοια πρόθεση!) [18]. Σημαντικοί εκπρόσωποι αυτής της κατεύθυνσης είναι οι Moore (1950) [19,20] και Thompson (1951) [21], των οποίων οι προθέσεις, σε περισσότερο εξελιγμένη μορφή, χρησιμοποιούνται και σήμερα για την αντιμετώπιση των υποκεφαλικών καταγμάτων. Ο Philip Wiles, το 1938, σχεδίασε και εμφύτευσε ουσιαστικά την πρώτη, εξ ολοκλήρου από μέταλλο αποτελούμενη, ολική αρθροπλαστική ισχίου, κατά το σημερινό πρότυπο. Καθώς οι προθέσεις της εποχής εκείνης εμφυτεύονταν χωρίς τη χρήση τσιμέντου, μπορούν να χαρακτηριστούν ως αρθροπλαστικές χωρίς τσιμέντο, κατά το σημερινό σύγχρονο και επιτυχημένο πρότυπο. Τα επιτυχή αποτελέσματα όμως δεν ήταν μεγάλης διάρκειας, λόγω της ανεπαρκούς τεχνικής σταθεροποίησης. Η πρώτη αρκετά υποσχόμενη αρθροπλαστική παρουσιάσθηκε από τον McKee ( ) [22, 23], από μίγμα χρωμίου-κοβαλτίου, για τη στήριξη της οποίας χρησιμοποιήθηκε ακρυλικό τσιμέντο. Η αρθροπλαστική McKee Farrar [24], αποτέλεσε τη φιλόδοξη εξέλιξη της προηγούμενης, αλλά γρήγορα εγκαταλείφθηκε λόγω των προβλημάτων επιμετάλλωσης. Σημαντική πρόοδο στον τομέα των αρθροπλαστικών αποτέλεσε το έργο του sir John Charnley (Εικόνα 3), που, για τη σταθεροποίηση των προθέσεων, χρησιμοποίησε τσιμέντο από τον τομέα της Οδοντιατρικής, τον οποίο με ειδικό τρόπο μπόρεσε να αποστειρώσει [25,26]. Με τη μέθοδο αυτή εμφύτευσε στο διάστημα , σε συνολικά 6 ασθενείς, προθέσεις αντικατάστασης μηριαίας κεφαλής με καλά αποτελέσματα. Στη συνέχεια εξέλιξε ένα είδος

14 τσιμέντου δύο παραγώγων (Polymethylmethacrylal), το οποίο χρησιμοποίηθηκε ως οστικό τσιμέντο. Η προσφορά του Charnley στον τομέα των αρθροπλαστικών είναι σήμερα γενικά αποδεκτή: καλή σταθεροποίηση των προθέσεων, αρχή περιορισμένης τριβής (Low friction). Για το λόγο αυτό συνδύασε τεφλόν ως υλικό για τη κοτύλη με μια μικρή σχετικά κεφαλή μηριαίας πρόθεσης (22 mm) από ατσάλι. Καθώς η αρχή της χαμηλής τριβής αποδείχθηκε ως ιδιαίτερα επιτυχημένη για τη σταθερότητα, η φθορά του τεφλόν κρίθηκε ως ανεπαρκής ώστε αντικαταστάθηκε από πολυαιθυλένιο. Αυτός ο συνδυασμός αποδείχθηκε στη συνέχεια,για πολλά χρόνια, ως επιτυχημένος και υιοθετήθηκε από αρκετούς επώνυμους Χειρουργούς. Μνημονεύεται ο Ελβετός M.E. Mueller (1967), o οποίος παράλληλα με την ομώνυμη πρόθεση, εισήγαγε και μια βελτιωμένη χειρουργική προσπέλαση, που οδήγησε στην απόφυγή της Eικόνα 3: sir J. Charnley ψευδάρθρωσης του μείζονα τροχαντήρα, από τους κύριους λόγους αποτυχίας της επέμβασης. Αρκετός καιρός όμως χρειάστηκε να παρέλθει, από τις πρώτες εμφυτεύσεις του sir John Charnley, μέχρι η ολική αρθροπλαστική του ισχίου να καθιερωθεί γενικότερα. Πολλοί Ορθοπαιδικοί και Χειρουργοί δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι είναι δυνατό, οστούν και άρθρωση, να αντικατασταθούν από ξένα υλικά, όπως μέταλλο και πλαστικό. Αυτή η εξέλιξη δεν παρουσίασε μόνο επιτυχίες, αλλά και σημαντικές αποτυχίες. Μία από αυτές είναι και η χαλάρωση της πρόθεσης, χωρίς να ήταν αρχικά εφικτή η ερμηνεία της επιπλοκής. Είχε παρατηρηθεί πως στα όρια του οστού με το τσιμέντο υπήρχαν σημεία χαλάρωσης και ότι το οστό οπισθοχωρούσε έναντι του τσιμέντου. Αυτή η διαδικασία χαρακτηρίστηκε λανθασμένα ως νόσος του τσιμέντου, γεγονός που οδήγησε σε μια αρνητική στάση ως προς τη χρήση του τσιμέντου [27,28]. O επιστημονικός κόσμος θυμήθηκε πως πριν από την καθιέρωση του οστικού τσιμέντου, οι προθέσεις εμφυτεύονταν χωρίς τη χρήση τσιμέντου. Ο Ring ήδη από το 1964 είχε εισάγει την έννοια μέταλλο σε μέταλλο, χωρίς τη χρήση οστικού τσιμέντου [29]. Δυστυχώς όμως παρατηρήθηκε πως και στις ολικές αρθροπλαστικές χωρίς τσιμέντο υπήρχαν τα ίδια προβλήματα χαλάρωσης των στελεχών όπως και κατά τη χρήση του τσιμέντου, γεγονός που οδήγησε στο συμπέρασμα πως δεν μπορεί να ευθύνεται αποκλειστικά το τελευταίο για την επιπλοκή αυτή. Μελέτες απέδειξαν, πως όχι μόνο τα αποξηραμένα θραύσματα τσιμέντου, αλλά και προϊόντα φθοράς του πολυαιθυλενίου της κοτύλης, μπορούν να ευθύνονται για τη διεργασία της χαλάρωσης στα όρια οστούν τσιμέντο (interface). Γινόταν σαφές πως, για την εξέλιξη, θα έπρεπε να μειωθεί δραστικά η ποσότητα των προϊόντων φθοράς του πολυαιθυλενίου στην άρθρωση. Επίσης το σχήμα των προθέσεων ήταν καθοριστικής σημασίας. Έτσι εισήχθησαν οι κεραμικές κεφαλές,που φιλοδοξούσαν να αντικαταστήσουν τις μεταλλικές, ώστε τα προϊόντα φθοράς του πολυαιθυλενίου να μειωθούν κατά το 1/3. Παράλληλα έγιναν προσπάθειες βελτίωσης της σύνθεσης και αντοχής του πολυαιθυλενίου. Βασικοί εκπρόσωποι αυτής τάσης, κεραμικό σε κεραμικό, αποτέλεσαν οι Boutin και Mittelmeier στη δεκαετία του 70 [30,31], εγκαινιάζοντας την πρώτη γενιά ολικών αρθροπλαστικών ισχίου. Η πρώτη γενιά αρθροπλαστικών ισχίου ολοκληρώθηκε με την προσθήκη προθέσεων, με σημαντική εμπορική επιτυχία, προϊόν έρευνας καταξιωμένων επιστημόνων, όπως των Harris, Engh, Bobyn, Galante κα. Δημιουργήθηκαν προθέσεις νέων κραμάτων, κυρίως τιτανίου, με επεξεργασμένη επιφάνεια (οστεοεπαγωγοί πόροι, υδροξυαπατίτης) και ανατομικά σχήματα. Σχεδιαστικές τροποποιήσεις των προθέσεων, οδήγησαν στην καθιέρωση των χωρίς τσιμέντο ολικών αρθροπλαστικών δεύτερης γενεάς. Τέλος, στα χρόνια που διανύουμε, οι αρθροπλαστικές τρίτης γενεάς παρουσιάζουν ευρεία και καθημερινή χρήση. 1.2 ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ

15 Με τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ανακάλυψη των ακτίνων Χ από τον Roentgen το 1895, η Πυρηνική Ιατρική, η οποία προώθησε την εφαρμογή των ακτίνων στην Ιατρική, παρουσιάζεται ως ο λειτουργικός απεικονιστικός κλάδος της Ιατρικής. Η Πυρηνική Ιατρική εξελίχθηκε σε αυτόνομο Τομέα, ο οποίος συνδυάζει μια σειρά από βασικές και κλινικές αρχές, από τη Φυσική μέχρι και την Ακτινοθεραπεία. Παράλληλα όλο και περισσότερο τίθενται στο επίκεντρο θέματα Μοριακής Βιολογίας. Η μοριακή Πυρηνική Ιατρική αποτελεί τον συνδυασμό της σπινθηρογραφικής απεικονίσεως, με την ειδικότητα της μοριακής ακρίβειας, που επιτυγχάνεται με τη βοήθεια ειδικών τμημάτων αντισωμάτων. Τα τελευταία εκμεταλλεύονται χαρακτηριστικές ιδιότητες της επιφάνειας των πολυμορφοπυρήνων λευκοκυττάρων, τα οποία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παθογένεση της οξείας φλεγμονής [32]. Στη σπινθηρογραφική διερεύνηση των σηπτικών και άσηπτων φλεγμονών έχει χρησιμοποιηθεί ένας μεγάλος αριθμός διαφορετικών ραδιοφαρμάκων, όπως, Γάλλιο ( 67 Gallium Citrate) [33], νανοκολλοειδή σημασμένα με Τεχνήτιο ( 99m Tc) [34], με Ίνδιο ( 111 In) ή Τεχνήτιο ( 99m Tc) σημασμένα αυτόλογα λευκοκύτταρα [35-38], επίσης με Ίνδιο ( 111 In) ή Τεχνήτιο ( 99m Tc) σημασμένα ανθρώπινα μη ειδικά αντισώματα [39-41] και με Ιώδιο ( 123 Ι) ή Τεχνήτιο ( 99m Tc) σημασμένα μονοκλωνικά αντιπολυμορφοπυρηνικά αντισώματα [42-45]. Το Gold Standard στη σπινθηρογραφική διερεύνηση των φλεγμονών πιθανώς να αποτελούν τα ραδιενεργώς σημασμένα αυτόλογα λευκοκύτταρα. Η μέθοδο αυτή όμως είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα στη διαδικασία σήμανσης των κυττάρων, απαιτεί άριστα εκπαιδευμένο προσωπικό στο χειρισμό του αίματος των ασθενών και αποτελεί, στην εποχή του AIDS και των ηπατίτιδων, μια σημαντική πηγή μόλυνσης για το προσωπικό [16,46]. Παρά το μεγάλο αριθμό ραδιοφαρμάκων και τεχνικών, η φλεγμονή διαφορετικών ιστών και οργάνων, συνεχίζει να αποτελεί ένα διαγνωστικό πρόβλημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ραδιενεργά φάρμακα, των οποίων η συμμετοχή στη διεργασία της φλεγμονής είναι ελάχιστα ειδική, ενώ παράλληλα η χρήση τους επεκτείνεται και σε άλλες, διαφορετικές, παθολογικές καταστάσεις. Η εισαγωγή της ex-vivo σήμανσης λευκοκυττάρων, που μετά την επαναχορήγησή τους μεταναστεύουν στην εστία της φλεγμονής, άνοιξε το δρόμο για περισσότερο απλά, ασφαλή και γρήγορα ραδιοφαρμακευτικά διαγνωστικά μέσα. Το ραδιοφάρμακο της παρούσας μελέτης, μονοκλωνικό τμήμα αντισώματος (Fab τμήμα αντισώματος ποντικού) ραδιενεργώς σημασμένο με Τεχνήτιο 99m Tc, φιλοδοξεί να συνδυάσει την ειδικότητα ενός αντισώματος, με τις δοκιμασμένες διαγνωστικές ιδιότητες του Τεχνητίου. Το περισσότερο χρησιμοποιούμενο νουκλίδιο στην Πυρηνική Ιατρική, το 99m Tc, σε συνδυασμό με την απλή και γρήγορη, 5λεπτη, διαδικασία σήμανσης, συμβάλλουν στην ευκολία χρήσης του ραδιοφαρμάκου. Η εξέλιξη για την Πυρηνική Ιατρική αντισωμάτων έναντι των πολυμορφοπύρηνων λευκοκυττάρων, ξεκίνησε ουσιαστικά στο παρελθόν με την αντικαρκινική έρευνα και κυρίως με τις εργασίες για το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο (CEA), που περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1965 από τους Gold και Freedmann. Έτσι εξελίχθηκαν αντισώματα έναντι του CEA μη ειδικού, διασταυρούμενης αντίδρασης, αντιγόνου (NCA), το οποίο περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1972 από την Sabine von Kleinst και τον Pierre Burtin. Την ίδια περίοδο ο Goldenberg με τους συνεργάτες του άρχισαν πειραματικές μελέτες ως προς τη διάγνωση όγκων του παχέος εντέρου που σχετίζονταν με το CEA αντιγόνο, χρησιμοποιώντας σημασμένα αντι-cea αντισώματα. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τα χρόνια εκείνα, πως ως αποτέλεσμα αυτών των αντικαρκινικών ερευνών, θα προέκυπτε ένα προϊόν που θα έβρισκε εφαρμογή στην Πυρηνική Ιατρική για την διάγνωση φλεγμονών [32]. 2. ΠΕΡΙΠΡΟΘΕΤΙΚΗ ΣΗΠΤΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ

16 2.1 ΓΕΝΙΚΑ Παρά τις σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές και τη διαθεσιμότητα πολλαπλών αντιμικροβιακών χημειοθεραπευτικών ουσιών, οι μετεγχειρητικές αλλά και μετατραυματικές λοιμώξεις αποτελούν, ακόμη και σήμερα, τον κύριο παράγοντα θνησιμότητας και νοσηρότητας στην Ορθοπαιδική Χειρουργική. Επεμβατικές θεραπευτικές αλλά και διαγνωστικές μέθοδοι, δημιουργούν πύλες εισόδου για τους παθογόνους μικροοργανισμούς, ενώ παράλληλα δημιουργούνται και οι απαραίτητες ευνοϊκές προϋποθέσεις για την εκδήλωση σηπτικών φλεγμονών, από Gram-θετικούς μικροοργανισμούς, παρόλο που όλο και περισσότερο το μικροβιολογικό προφίλ αυτών των λοιμώξεων χαρακτηρίζεται από Gram αρνητικούς μικροοργανισμούς, κυρίως σταφυλοκόκκους. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελούν τα πολυανθεκτικά στελέχη, όπως στελέχη Staphylococcus aureus ανθεκτικά στη μεθυκιλλίνη (MRSA) ή στελέχη εντεροκόκκων ανθεκτικά στα γλυκοπεπτίδια (GRE) [47]. 2.2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΣΗΠΤΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΕΠΙ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΙΟΥ Η εν τω βάθει περιπροθετική σηπτική φλεγμονή, μετά από αρθροπλαστική ισχίου, αποτελεί μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές της σύγχρονης ενδοπροθετικής. Πρόκειται για μια λοιμώδη παθολογική κατάσταση, που προέρχεται από το βακτηριακό αποικισμό της επιφάνειας της πρόθεσης και μπορεί να οδηγήσει σε οστική κατάστροφή, χαλάρωση του εμφυτεύματος και σηπτική κλινική εικόνα. Το 85% των σηπτικών φλεγμονών επί αρθροπλαστικών ισχίου, παρουσιάζεται μέσα στους πρώτους 12 μετεγχειρητικούς μήνες. Η πιθανότητα της σηπτικής επιπλοκής στις πρωτογενείς αρθροπλαστικές ισχίου είναι περίπου 1%, ενώ μετά από επεμβάσεις αναθεώρησης αυξάνεται, πλησιάζοντας το 4% [48]. Οι περισσότερο εφαρμοζόμενες σήμερα μέθοδοι αντιμετώπισης των σηπτικών αρθροπλαστικών του ισχίου είναι, η αναθεώρηση της αρθροπλαστικής σε ένα χρόνο [49-53], σε δύο ή περισσότερους χρόνους [54-58], ή, η πλήρης και μόνιμη απομάκρυνση της ενδοπροθέσεως κατά Girdlestone, χωρίς όμως την χρησιμοποιούμενη από τον ίδιο υποτροχαντήρια οστεοτομία (λόγω του αυξημένου κινδύνου ψευδάρθρωσης επί λοιμώδους υποστρώμματος), που σκοπό είχε την καλύτερη οστική στήριξη και εφαρμόστηκε σε ασθενείς με προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα [59-61]. Παράλληλα η συντηρητική αντιμετώπιση των σηπτικών φλεγμονών, με μία θεραπεία προσανατολισμένη στη διάσωση της πρόθεσης, δύναται να έχει επιτυχή αποτελέσματα >80%, με την προϋπόθεση της επιλογής των ασθενών με αυστηρά καθορισμένα κριτήρια: α) καθορισμένη οξεία σηπτική φλεγμονή, εφόσον τα συμπτώματα διαρκούν >14 28 ημέρες, β) αναμφίβολη διάγνωση, βασισμένη σε ιστοπαθολογικά και μικροβιολογικά ευρήματα, γ) ένα τεκμηριωμένα σταθερό εμφύτευμα, δ) ευαισθησία του απομονωμένου μικροοργανισμού σε ένα από του στόματος διαθέσιμο αντιμικροβιακό χημειοθεραπευτικό φάρμακο [3,5,7,102]. Τα παθογόνα αίτια των περιπροθετικών σηπτικών φλεγμονών συγκεντρώνονται στην περιοχή, είτε λόγω διεγχειρητικής επιμόλυνσης του υλικού, είτε μετεγχειρητικά, κατά συνέχεια ιστού, λεμφογενώς ή αιματογενώς. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα βακτηριακά στελέχη προέρχονται από την ανθρώπινη μικροβιακή χλωρίδα, ενώ τονίζεται πως το 1/2 των λοιμώξεων οφείλεται στους μικροοργανισμούς Staphylococcus aureus και κοαγκουλάση αρνητικούς σταφυλοκόκκους (coagulase negative staphylococci CNS) [62,63,105]. Αξιοσημείωτο στοιχείο για τους σταφυλοκόκκους είναι το γεγονός πως αυξάνεται παγκοσμίως ο αριθμός των στελεχών που παρουσιάζουν ανθεκτικότητα έναντι σειράς αντιβιωτικών. Ιδιαίτερης σημασίας είναι τα ανθεκτικά στη μεθυκιλλίνη στελέχη σταφυλοκόκκων (ΜRSA), τα ποία λόγω διαφοροποίησης της

17 συνδετικής πρωτεϊνης της β λακτάμης, παρουσιάζονται ανθεκτικά έναντι όλων των αντιβιωτικών της β λακτάμης δηλαδή κάθε Πενικιλλίνης, Κεφαλοσπορίνης και Καρβαπενέμης. Επειδή αυτή η ανθεκτικότητα δημιουργήθηκε μέσα στο νοσοκομειακό περιβάλλον, θα πρέπει να περιμένει κανείς την ανάπτυξη ανθεκτικότητας και έναντι άλλων κατηγοριών αντιβιωτικών. Ο ανθεκτικός στη μεθυκιλλίνη σταφυλόκοκκος απότελεί ιδιαίτερο θεραπευτικό πρόβλημα, εξαιτίας των παθογόνων ιδιοτήτων του. Συνεχώς πληθαίνουν τα περιστατικά περιπροθετικών σηπτικών φλεγμονών τα οποία οφείλονται σε στελέχη σταφυλοκόκκων ανθεκτικών στη μεθυκιλλίνη. Ο συνδυασμός μεταλλαγμένων βακτηριακών στελεχών, με την τάση αποικισμού ξένων υλικών και την ευαισθησία σε περιορισμένο αριθμό αντιβιωτικών, αναγάγει αυτές τις φλεγμονές σε ξεχωριστό θεραπευτικό πρόβλημα [64]. Συνδυασμένες προσπάθειες πρόληψης παρατηρήθηκαν τις δύο τελευταίες δεκαετίες, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος των σηπτικών φλεγμονών στη χειρουργική των εμφυτευμάτων. Παραδείγματα αποτελούν η ροή υπερκαθαρού αέρα (laminar airflow with ultraclean air) [65], αντιμικροβιακή προφύλαξη ρουτίνας [66], σύντομος χειρουργικός χρόνος, οστικό τσιμέντο με πρόσμιξη αντιβίωσης [67] και αντιμικροβιακή κάλυψη [68,69]. 2.3 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΣΗΠΤΙΚΑ ΕΠΙΠΛΕΓΜΕΝΩΝ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΧΙΟΥ Μια διεθνώς αποδεκτή ταξινόμηση των σηπτικών φλεγμονών επί Ορθοπαιδικών εμφυτευμάτων (ODRI s) δεν έχει καθιερωθεί ακόμη. Μία τέτοια ταξινόμηση θα μπορούσε να καθοδηγήσει το χειρισμό αυτών των λοιμώξεων και να διευκολύνει τη σύγκριση των διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων διαφόρων ιδρυμάτων. Σημαντικό κριτήριο διαχωρισμού των φλεγμονών, αναφορικά με την πηγή και την πιθανή παθογένεια της λοίμωξης, αποτελεί η ταξινόμησή τους σε εξωγενείς και ενδογενείς φλεγμονές: στις ενδογενείς λοιμώξεις τον πρωτεύοντα ρόλο παίζουν στελέχη μικροοργανισμών της φυσιολογικής χλωρίδας της περιοχής. Αν ο φυσιολογικός αμυντικός φραγμός του δέρματος και του βλεννογόνου διασπασθεί, δημιουργούνται συνθήκες ευνοϊκές για την προσβολή των ιστών από λοιμογόνους παράγοντες. Κατά τις εξωγενείς λοιμώξεις, βακτηριακά στελέχη από οργανικές ή ανόργανες πηγές μόλυνσης, μεταδίδονται στον ασθενή. Στο σημείο αυτό τονίζεται, πως οι εξωγενείς λοιμώξεις, σε καμμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέονται με τις ιατρογενείς φλεγμονές ή τις μολύνσεις που οφείλονται στο νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό [47]. Σημαντικό ρόλο, θεραπευτικό και προγνωστικό, διαδραματίζει και η τοπική επέκταση της φλεγμονής. Στην επιπολής λοίμωξη η φλεγμονώδη διεργασία δε διαπερνά το φυσιολογικό φραγμό της περιτονίας, περιορίζεται στους προπεριτοναϊκούς ιστούς. Η εν τω βάθει λοίμωξη εξαπλώνεται υποπεριτοναϊκά και επεκτείνεται μέχρι την άμεση περιπροθετική, αρθρική, περιοχή. Σημειώνεται πως σαφή διαφοροδιάγνωση συχνά είναι εφικτή μόνο διεγχειρητικά [48]. Οι λοιμώξεις διακρίνονται επίσης, με βάση τη χρονική στιγμή εμφάνισης της φλεγμονής. Ο Coventry [101] πρότεινε μια ευρέως πλέον χρησιμοποιούμενη ταξινόμηση, η οποία έχει τροποποιηθεί [102], μειώνοντας το χρονικό πλαίσιο για πρώιμη λοίμωξη, από 3 μήνες σε 1 μήνα (Πίνακας 1). Πρόσφατες κλινικές μελέτες αποδεικνύουν, πως με άμεση θεραπεία της οξείας σηπτικής φλεγμονής (< 2 εβδομάδες μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων ή σημείων), είναι εφικτό να διασωθεί το εμφύτευμα [5,7,103]. Έτσι η τρέχουσα ταξινόμηση θα πρέπει ίσως να διασκευασθεί, ώστε να προσδιορίζει έγκαιρα μετεγχειρητικές λοιμώξεις, όπως εμφάνιση συμπτωματολογίας και σημειολογίας από < 14 ημέρες μέχρι το πολύ 28 ημέρες μετά την επέμβαση [3]. Οι καλύτερες αποδείξεις είναι βασισμένες σε τυχαία κλινική δοκιμή. Όλοι οι ασθενείς που μπόρεσαν να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα της θεραπείας και άρχισαν τη θεραπεία μέσα σε < 1 εβδομάδα από την κλινική εμφάνιση, αντιμετωπίσθηκαν επιτυχώς [5]. Άλλες ομάδες επιστημόνων επιβεβαίωσαν αυτές τις παρατηρήσεις, με ανα-

18 δρομικές μελέτες [2,7,8,104]. O Tsukayama et al [104] συμπεριέλαβε μία ομάδα ασθενών με διεγχειρητικές θετικές καλλιέργειες, οι οποίοι χειρουργήθηκαν με την προεγχειρητική διάγνωση της άσηπτης χαλάρωσης του εμφυτεύματος, χωρίς ενδείξεις ή συμπτώματα σηπτικής φλεγμονής. Οι καθιερωμένες διεγχειρητικές καλλιέργειες ρουτίνας αποκάλυψαν τουλάχιστον 2 θετικά δείγματα με τον ίδιο μικροοργανισμό. Στο 71% αυτών των περιπτώσεων απομονώθηκαν κοαγκουλάση αρνητικοί σταφυλόκοκκοι (coagulase negative staphylococci CNS). Πίνακας 1 : Ταξινόμηση σηπτικών φλεγμονών επί Ορθοπαιδικών εμφυτευμάτων (Orthopedic device related infections ODRI s) Κατηγορία λοίμωξης Πρώιμη μετεγχειρητική Χρόνια Αιματογενής Τυπική μετεγχειρητική εμφάνιση Τύπος 2-4 εβδομάδες Οξεία λοίμωξη (τύπος I) 1 μήνα > 2 έτη Xρόνια λοίμωξη (τύπος II) Οξεία λοίμωξη (τύπος III) Αντιπροσωπευτικοί μικροοργανισμοί Staphylococcus aureus, Κοαγκουλάση αρνητικοί σταφυλόκοκκοι Κοαγκουλάση αρνητικοί σταφυλόκοκκοι, είδη Propionibacterium Στρεπτόκοκκοι, Staphylococcus aureus, gram-αρνητικά βακτήρια Πρώιμες μετεγχειρητικές λοιμώξεις. Αυτές εμφανίζονται στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο, αντιπροσωπεύοντας μια κλασσική χειρουργική περιοχή λοίμωξης, όπως χαρακτηρίζεται από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (Centers for Disease Control and Prevention) [105]. Συνήθως είναι το αποτέλεσμα της επιμόλυνσης του χειρουργικού τραύματος, είτε διεγχειρητικά είτε κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο, όπως δια των παροχετευτικών σωληναρίων ή από μια επιπολής φλεγμονή. Ένα μετεγχειρητικό αιμάτωμα αποτελεί συχνά ένα ιδανικό υπόστρωμμα [48]. O ασθενής συνήθως παρουσιάζει πυρετό, ρίγος και εφίδρωση. Ο πόνος επιμένει στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο και δεν υποχωρεί όπως στους ασθενείς άνευ λοιμώξεως. Το χειρουργικό τραύμα μπορεί να είναι ερυθηματώδες, οιδηματώδες, με έντονη ευαισθησία. Πρόκληση αποτελεί η διαφοροδιάγνωση μεταξύ επιπολής και εν τω βάθει λοίμωξης [2]. Στο 25% των πρώιμων λοιμώξεων πρόκειται για επιπολής φλεγμονή, ενώ στο 75% για εν τω βάθει [48]. Εμπειρική αντιμετώπιση με αντιμικροβιακά μέσα ίσως να οδηγήσει σε υποχώρηση της συμπτωματολογίας, αλλά τελικά θα κατάλήξει σε χρόνια σηπτική κατάσταση και έτσι δεν ενδείκνυται. Κατά συνέπεια αυτή η κατηγορία ασθενών απαιτεί άμεση διερεύνηση και προσέγγιση, καθώς πληρούν τις προϋποθέσεις για διάσωση του εμφυτεύματος (Πίνακας 2) [3]. Χρόνια σηπτική φλεγμονή. Στις χρόνιες σηπτικές φλεγμονές διακρίνουμε την ενεργό (έντονη κλινική συμπτωματολογία) και υποκλινική μορφή. Η υποκλινική μορφή συχνά οφείλεται σε κοαγκουλάση αρνητικούς σταφυλοκόκκους (CNS). Μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ενεργοποίησης βακτηριακών στελεχών που βρίσκονταν σε λανθάνουσα κατάσταση, λόγω εξασθένησης του ανοσοποιητικού συστήματος [48]. Eντούτοις οι χρόνιες λοιμώξεις συνήθως είναι το αποτέλεσμα διεγχειρητικού αποικισμού από μικρό αριθμό βακτηριών ή χαμηλής λοιμογόνου δράσης μικροοργανισμούς, όπως οι κοαγκουλάση αρνητικοί σταφυλόκοκκοι, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της κλινικής εκδήλωσης της λοίμωξης. Η συνήθης έναρξη αυτού του τύπου λοίμωξης είναι μεταξύ 16 μηνών και 2 ετών μετά τη χειρουργική επέμβαση [3,4]. Την κλασσική κλινική εκδήλωση αποτελεί η σταδιακή επιδείνωση της λειτουργικότητας και ο επακόλουθος έντονος πόνος. Η πρώιμη χαλάρωση της πρόθεσης μπορεί να αποτελεί τη

19 μοναδική εκδήλωση της χρόνιας σηπτικής φλεγμονής. Η διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στην άσηπτη χαλάρωση του εμφυτεύματος και την υποκλινική χρόνια σηπτική φλεγμονή με την επακόλουθη χαλάρωση, αποτελεί ιδιαίτερη διαγνωστική πρόκληση. Η χρόνια λοίμωξη παρουσιάζει μικρή ανταπόκριση στην αντιμετώπιση με αντιμικροβιακά μέσα [3]. Πίνακας 2 : Κριτήρια για θεραπεία δίασωσης του εμφυτεύματος ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. Οξεία λοίμωξη με σημεία και συμπτώματα ημέρες 2. Σταθερή πρόθεση χωρίς ενδείξεις ή συμπτώματα χαλάρωσης 3. Σαφή διάγνωση απομονώνοντας μόνο ένα είδος μικροοργανισμού σε πολλαπλά δείγματα, μετά από παρακέντηση ή καλύτερα διεγχειρητική καλλιέργεια 4. Θετικά ιστοπαθολογικά αποτελέσματα 5. Ευαισθησία του μικροοργανισμού σε δια του στόματος αντιβίωση, κατά προτίμηση βακτηριοκτόνου 6. Αντιμικροβιακό μέσο με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, σε κατά προτίμηση ανθρώπινες ή ζωικές μελέτες 7. Ασθενής ικανός και πρόθυμος να υποβληθεί σε μακροχρόνια αντιμικροβιακή θεραπεία Aιματογενής λοίμωξη. Τη χαρακτηριστική εκδήλωση αποτελεί η οξεία, ταχεία επιδείνωση της λειτουργικότητας επί εδάφους αρθροπλαστικής, που λειτουργούσε καλά για μεγάλη περίοδο μετά την επέμβαση [4]. Οι περισσότερες αιματογενείς λοιμώξεις παρατηρούνται > 2 χρόνια μετά την εμφύτευση της πρόθεσης, με κλινικά συμπτώματα και σημεία παρόμοια με της άμεσης μετεγχειρητικής σηπτικής φλεγμονής. Οφείλεται σε βακτηριαιμία οποιασδήποτε αιτιολογίας, όπως μετά από οδοντιατρική επέμβαση, διουρηθρικό καθετηριασμό της ουροδόχου κύστεως (urosepsis) και διάφορες απομακρυσμένες σηπτικές εστίες [3,48]. Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας το γεγονός, ότι οι στρεπτόκοκκοι είναι οι κατ εξοχήν μικροοργανισμοί που απομονώνονται σε αυτού του τύπου τις λοιμώξεις. Ιδιαίτερο κίνδυνο αιματογενούς λοίμωξης διατρέχουν οι ασθενείς που βρίσκονται υπό ανοσοκαταστολή λόγω φλεγμονώδους αρθρίτιδας ή μεταμόσχευσης. Η άμεση προσέγγιση αυτών των ασθενών είναι σημαντική, αφού πληρούν τις προϋποθέσεις για αγωγή διάσωσης της πρόθεσης [3] Λοιμώδεις αρθροπάθειες Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) To 1992 o Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) δημοσίευσε τη Διεθνή Στατιστική Ταξινόμηση των Ασθενειών και των Συγγενών Προβλημάτων Υγείας (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems ICD), η οποία διαχωρίζει λεπτομερώς τις διάφορες λοιμώδεις αρθροπάθειες σύμφωνα με το σύστημα Μ (Μ00 Μ03, Πίνακας 3) [70]. Η ταξινόμηση περιλαμβάνει φλεγμονές αρθρώσεων που προέρχονται από μικροοργανισμούς. Λόγω των αιτιολογικών συσχετισμών, διακρίνει δύο κύριους τύπους λοιμώξεων: α) άμεση λοίμωξη : τα βακτήρια διηθούν τον αρθρικό υμένα και αντιγόνα τους ανιχνεύονται στην άρθρωση, β) έμμεση λοίμωξη: διακρίνονται δύο υποκατηγορίες:

20 1) αντιδραστική αρθρίτιδα: παρόλο που έχει τεκμηριωθεί η γενικευμένη λοίμωξη του οργανισμού, δεν ανιχνεύονται στην άρθρωση ούτε μικροοργανισμοί αλλά ούτε και αντιγόνα αυτών, 2) μεταλοιμώδη αρθρίτιδα: ανιχνεύονται αντιγόνα των μικροοργανισμών, αλλά ο τοπικός πολλαπλασιασμός των ίδιων των βακτηριδίων δεν απόδεικνύεται. Πίνακας 3 :Λοιμώδεις αρθροπάθειες, ICD ταξινόμηση, WHO Πυώδης αρθρίτιδα Μ00.0 Αρθρίτιδα και πολυαρθρίτιδα από σταφυλοκόκκους Μ00.1 Αρθρίτιδα και πολυαρθρίτιδα από πνευμονιοκόκκους Μ00.2 Αρθρίτιδα και πολυαρθρίτιδα από στρεπτοκόκκους Μ00.8 Αρθρίτιδα και πολυαρθρίτιδα από άλλους μικροοργανισμούς Μ00.9 Πυώδη αρθρίτιδα, χωρίς περαιτέρω περιγραφή Άμεση αρθρική λοίμωξη, επί λοιμωδών ή παρασιτικών νόσων Μ01.0 Αρθρίτιδα από μηνιγγιτιδόκοκκους Μ01.1 Φυματιώδης αρθρίτιδα Μ01.2 Αρθρίτιδα επί νόσου Lyme Αρθρίτιδα επί άλλων βακτηριακών παθήσεων: - λέπρα, τοπικά περιορισμένη σαλμονέλλωση - τύφος και παρατύφος, γονοκοκκική αρθρίτιδα Μ01.3 Μ01.4 Αρθρίτιδα από ερυθρά Μ01.5 Αρθρίτιδα επί άλλων ιογενών λοιμώξεων: 1. επί παρωτίτιδας, 2.Πυρετός Ο'Nyong - nyong Μ01.6 Αρθρίτιδα επί μυκώσεων Μ01.8 Αρθρίτιδα επί άλλων λοιμωδών ή παρασιτικών νόσων Αντιδραστικές αρθρίτιδες Προσθήκη: Νόσος Behcet, Ρευματικός πυρετός Μ02.0 Αρθρίτιδα μετά από εντερικό Bypass Μ02.1 Aρθρίτιδα μετά από εντερίτιδα Μ02.2 Αρθρίτιδα μετά από εμβολιασμό Μ02.3 Σύνδρομο Reiter ( ιογενής μορφή ) Μ02.8 Άλλες αντιδραστικές αρθρίτιδες Μ02.9 Αντιδραστικές αρθρίτιδες, χωρίς περαιτέρω περιγραφή Μεταλοιμώδεις ή αντιδραστικές αρθρίτιδες επί άλλων νόσων Μ03.0 Αρθρίτιδα μετά από μηνιγγιτιδοκοκκική λοίμωξη Μ03.1 Μεταλοιμώδη αρθρίτιδα επί σύφιλης Μ03.2 Μ03.6 Άλλες μεταλοιμώδεις αρθρίτιδες: - εντερίτιδα Yersinia enterocolitica - ιογενής ηπατίτιδα, ιογενείς αρθρίτιδες Αντιδραστικές αρθρίτιδες επί άλλων παθήσεων: - αρθρίτιδα επί λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας 2.4 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΙΣ ΣΗΠΤΙΚΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΕΠΙ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΩΝ Οι σταφυλόκοκκοι είναι οι περισσότερο συχνά απομονωμένοι μικροοργανισμοί στις σηπτικά επιπλεγμένες αρθροπλαστικές (Πίνακας 4), καθώς ευθύνονται για το 50% των περιπτώσεων [106]. Άλλοι, συχνά υπεύθυνοι μικροοργανισμοί, είναι τα αναερόβια μικρόβια, τα gram αρνητικά βακτήρια, όπως στελέχη ψευδομονάδας ή κολοβακτηριδίου και ειδικά στις αιματογενείς λοιμώξεις, οι στρεπτόκοκκοι [2,107]. Ο Tunney

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ Μαρία Οικονόμου Μικροβιολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΣΗΠΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη πύου μέσα σε μία άρθρωση, ύστερα από την εγκατάσταση σ αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ Α. Σκοπός μέτρησης του δείκτη Ο δείκτης αυτός ανήκει στην κατηγορία των δεικτών επιτήρησης διαδικασιών (process indicator). Αποσκοπεί στην επιτήρηση της εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ :

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 18/ 4/2013 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθ.Πρωτ.Υ1/Γ.Π.οικ. 35566 ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Παιδί 4 χρόνων Πυρετό για 24 ώρες Εξέταση από παιδίατρο λαιμός-αυτιά λ ίγο κόκκινα cefuroxime Δ ρ Μαρκέλλα Μάρκου Ειδική Μικροβιολόγος-Λοιμωξιολόγος Παιδί 4 χρόνων Πυρετό

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ Τούμπα Ίλντικο, Ζούνη Παναγιώτα 3, Δημοπούλου Ειρήνη 4, Λεμονή Αλεξάνδρα 4, Χριστοπούλου Ανδρονίκη 5, Μπακόλα Δήμητρα Δντρια Βιοπαθολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΣEΠTEMBPIOΣ 2011 22/9/2011 U/S: γενικά (εφαρμογές, διάγνωση, βιοψίες) A. Ρηγοπούλου Βασικές αρχές οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35 Στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε επιστημονική εκδήλωση στο συνεδριακό χώρο του ξενοδοχείου Domes of Elounda με θέμα ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Σ. Γεώργα 1, Χ. Μανές 2, Β. Nίκος 1, Λ. Δούκας 2, Α.Νικολαίδης 2, Τ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ιωαννίδου Ελένη Παθολόγος Εξειδικευόμενη Λοιμωξιολογίας Νοσοκομείο Ρεθύμνου Ουρολοιμώξεις Σηψαιμίες Λοιμώξεις συνδεόμενες με αγγειακούς καθετρες Ουρολοιμώξεις UTI-A συμπτωματικ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών 1951 Gavril Abramovich Ilizarov Μέθοδος Ilizarov «συνδυασμός φλοιοτομής και σταδιακής, ελεγχόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Βλάχος Σ. Ιωάννης Λέκτορας 407/80, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Σ Χρηστέας» Στάδια Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Δεκαετία 1950: σκέψη για κατασκευή εύκαμπτων ενδοσκοπίων Δεκαετία 1960: εφαρμογή εύκαμπτων ενδοσκοπίων στη γαστρεντερολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΟΚΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ Gram ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ: για τη λήψη άμεσων μέτρων Χρ. Παπανικολάου Διοικητής Β Υ.Π.Ε Πειραιά κ Αιγαίου Βιοπαθολόγος Πειραιάς 19-10-2010 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Στάδιο ΙΙ

TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Στάδιο ΙΙ TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Σταδιο Ι S. aureus CoNS Αερόβια G-β Στρεπτόκοκκοι Στάδιο ΙΙ CoNS Μικρόβια δερματικής χλωρίδας S. aureus (Μικρός αριθμός, Λοιμογ. Δύναμη) Σταδιο III CoNS S. aureus Αερόβια Gram (-)

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ Χ. Κούτσια Καρούζου Βιοπαθολόγος Κλινικός Μικροβιολόγος Δ/ντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν. «Ασκληπιείου Βούλας» ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ: Αντικατάσταση μέρους ή ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ AΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Διευθυντής: Καθηγητής Δ-Α Βερέττας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009-10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Παχέος εντέρου

Καρκίνος Παχέος εντέρου Διοργάνωση: Ογκολογική Μονάδα Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. «Αττικόν» Xορηγούνται 3 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CΜE-CPD) Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: Καρκίνος Παχέος εντέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 1 ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Γ.Ν.ΑΜΦΙΣΣΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣ 2ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ- ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Γ.Ν. ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ "ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ" ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡ» ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Συντονιστής Διευθυντής : Δρ Κοσμάς Παπαγεωργίου Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα -Δραστηριότητες Ακαδημαικού Έτους 2014-2015 { Μετεκπαιδευτικά Διακλινικά Μαθήματα των

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα