Υπάρχουν διάφορες µορφές που µπορεί να πάρει η διεθνής επιχειρηµατική δραστηριότητα µιας επιχείρησης. Οι βασικότερες από αυτές είναι οι εξής:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υπάρχουν διάφορες µορφές που µπορεί να πάρει η διεθνής επιχειρηµατική δραστηριότητα µιας επιχείρησης. Οι βασικότερες από αυτές είναι οι εξής:"

Transcript

1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΟΡΙΣΜΟΙ, ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Υπάρχουν διάφορες µορφές που µπορεί να πάρει η διεθνής επιχειρηµατική δραστηριότητα µιας επιχείρησης. Οι βασικότερες από αυτές είναι οι εξής: - Εισαγωγές και Εξαγωγές αγαθών/υπηρεσιών: αποτελούν την πιο παραδοσιακή διεθνή δραστηριότητα. - Licencing: πώληση της άδειας χρήσης µιας πατέντας ή άλλης εξειδικευµένης τεχνολογικής εισροής ή εισροής τεχνογνωσίας. - Franchising: πώληση του δικαιώµατος χρήσης ενός εµπορικού σήµατος και ταυτόχρονα προµήθεια στον αγοραστή ενδιάµεσων και συµπληρωµατικών αγαθών και υπηρεσιών (π.χ. ποιοτικό έλεγχο, marketing). - Ξένες Επενδύσεις Χαρτοφυλακίου (Foreign Portfolio Equity Investment): έχουν τη µορφή είτε της παροχής δανείων στο εξωτερικό, είτε της κατοχής µετοχών επιχειρήσεων εισηγµένων σε χρηµατιστήρια της αλλοδαπής, είτε της βραχυχρόνιας τραπεζικής τοποθέτησης σε ξένο νόµισµα µε στόχο την εκµετάλλευση διαφορετικών αποδόσεων µεταξύ χωρών. - Άµεσες Ξένες Επενδύσεις - ΑΞΕ (Foreign Direct Investment FDI): η ίδρυση θυγατρικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό οι οποίες είναι µερικώς ή ολικώς ιδιοκτησία της µητρικής επιχείρησης. 1 Οι ΑΞΕ περιλαµβάνουν τη µεταφορά πέρα από τα εθνικά σύνορα ενός πακέτου παραγωγικών πόρων/εισροών. Οι εισροές αυτές είναι είτε υλικές (π.χ. µετοχικό κεφάλαιο, εξοπλισµός, ενδιάµεσες και πρώτες ύλες) είτε αύλες (π.χ. τεχνογνωσία οργάνωσης της παραγωγής, ποιοτικού ελέγχου, marketing). Η µεταφορά των εισροών/πόρων γίνεται χωρίς την παρεµβολή της αγοράς, δεν έχει δηλαδή τη µορφή µιας εµπορικής συναλλαγής ή συµφωνίας µεταξύ δύο 1 Η θυγατρική επιχείρηση είναι επιχείρηση εξαρτηµένη από άλλη επιχείρηση, τη µητρική επιχείρηση. Αυτό συµβαίνει συνήθως όταν το 51% και πάνω των µετοχών µε δικαίωµα ψήφου αυτής της επιχειρήσεις ανήκουν στην κυριότητα της µητρικής επιχείρησης. Πρέπει να επισηµάνουµε ότι η θυγατρική επιχείρηση είναι νοµικά αυτοτελής οικονοµική µονάδα και σε αυτό διαφέρει από το υποκατάστηµα. 1

2 ανεξάρτητων επιχειρηµατικών οντοτήτων, αλλά συµβαίνει µεταξύ δύο επιχειρήσεων οι οποίες συνδέονται µεταξύ τους µε σχέση ιδιοκτησίας. Οι ΑΞΕ επίσης συνεπάγονται τον έλεγχο της θυγατρικής επιχείρησης που δηµιουργείται µέσω των ΑΞΕ από τη µητρική επιχείρηση. Με άλλα λόγια, η µητρική επιχείρηση πρέπει να επηρεάζει τη διαδικασία και τα κριτήρια λήψης αποφάσεων της θυγατρικής, να καθορίζει τη συµπεριφορά της θυγατρικής σε µια σειρά από ζητήµατα (επιλογή τεχνολογίας, πηγές πρώτων υλών κ.λ.π.) Μια επιχείρηση η οποία δεν έχει ΑΞΕ δεν θεωρείται πολυεθνική. Με άλλα λόγια δεν αρκεί κάποια από τις άλλες µορφές διεθνούς επιχειρηµατικής δραστηριότητες για τον χαρακτηρισµό µιας επιχείρησης ως πολυεθνική. Γενικότερα, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις (ΠΕ) ορίζονται ως εξής: Είναι οι επιχειρήσεις που κατέχουν και ελέγχουν παραγωγικές µονάδες σε περισσότερες από µια χώρες. Εποµένως, απαραίτητα στοιχεία για την ύπαρξη µιας ΠΕ είναι: - Η ύπαρξη παραπάνω από δύο παραγωγικών µονάδων. - Οι παραγωγικές αυτές µονάδες πρέπει να βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες. - Η κατοχή όλου ή µέρους του µετοχικού κεφαλαίου µιας τουλάχιστον θυγατρικής επιχείρησης που είναι στην αλλοδαπή. - Ο έλεγχος µιας τουλάχιστον θυγατρικής επιχείρησης που είναι στην αλλοδαπή. Όπως προαναφέρθηκε, αυτό σηµαίνει ότι η µητρική επιχείρηση πρέπει να επηρεάζει τη διαδικασία και τα κριτήρια λήψης αποφάσεων της θυγατρικής, να καθορίζει τη συµπεριφορά της θυγατρικής σε µια σειρά από ζητήµατα (επιλογή τεχνολογίας, πηγές πρώτων υλών κ.λ.π.). Γενικά είναι αποδεκτό στη διεθνή βιβλιογραφία, ότι η κατοχή ενός ποσοστού 25% του µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής είναι αναγκαία (όχι απαραίτητα και ικανή) για την άσκηση αποτελεσµατικού ελέγχου. Είναι σηµαντικό να σηµειώσουµε ότι: - Μια ΠΕ χαρακτηρίζεται από κάθετη ολοκλήρωση: όταν η ΠΕ διαχειρίζεται όλα τα στάδια της παραγωγής ενός προϊόντος µέχρι την τελική του διανοµή. 2

3 - Μια ΠΕ χαρακτηρίζεται από οριζόντια ολοκλήρωση: όταν οι θυγατρικές της ΠΕ αναλαµβάνουν παρεµφερείς δραστηριότητες σε διαφορετικές χώρες. - Λέµε ότι η µητρική εταιρία της ΠΕ είναι χωροθετηµένη στην χώρα προέλευσης. Η χώρα προέλευσης είναι η πηγή (αφετηρία) των εξερχόµενων ΑΞΕ. - Λέµε επίσης ότι η ΠΕ έχει θυγατρικές σε µία ή περισσότερες χώρες υποδοχής. Η χώρα υποδοχής είναι ο προορισµός των εξερχόµενων ΑΞΕ. - Οι παραγωγικοί πόροι της ΠΕ, υλικοί και άυλοι, δηµιουργούνται σε οποιοδήποτε γεωγραφικό σηµείο του συστήµατος της ΠΕ και µεταφέρονται από την µητρική επιχείρηση στις θυγατρικές, ενώ η πρώτη διατηρεί τον έλεγχο πάνω στη χρήση αυτών των εισροών από τις τελευταίες. - H εσωτερική µεταφορά των πόρων (όπως για τις ΑΞΕ) γίνεται σε τιµές που δεν καθορίζονται από το µηχανισµό της αγοράς αλλά από τη διοικητική ιεραρχία της πολυεθνικής µε βάση τους στρατηγικούς στόχους της ΠΕ και δεν υπακούουν στο κριτήριο της µεγιστοποίησης του κέρδους της κάθε θυγατρικής αλλά της ΠΕ στο σύνολο της. Όπως προκύπτει από όλα τα παραπάνω οι ΠΕ είναι στενά συνδεδεµένες µε τις ΑΞΕ. Με άλλα λόγια, για την ανάλυση των ΠΕ είναι απαραίτητη η ανάλυση των ΑΞΕ. Μορφές ΑΞΕ (τρόποι πραγµατοποίησης ΑΞΕ) 1. Θυγατρική αποκλειστικής ιδιοκτησίας (wholly-owned subsidiary) Η επιχείρηση ιδρύει µια νέα επιχείρηση στην ξένη χώρα και είναι ο µοναδικό µέτοχος σε αυτήν. Η θυγατρική µπορεί να είναι µια εντελώς νέα επιχείρηση (greenfield strategy) ή µια ήδη υπάρχουσα επιχείρηση την οποία εξαγόρασε (acquisition strategy) Τα πλεονεκτήµατα: - Η µητρική επιχείρηση διατηρεί το διοικητικό έλεγχο της θυγατρικής µε όλα τα πλεονεκτήµατα που συνεπάγεται αυτό για τη διαµόρφωση και εφαρµογή των στρατηγικών της σε παγκόσµιο επίπεδο (έτσι, η επιχειρησιακή στρατηγική της 3

4 θυγατρικής αποτελεί ενσωµατωµένο µέρος της ευρύτερης επιχειρησιακής στρατηγικής της µητρικής). - Η µητρική καρπώνεται το σύνολο των κερδών της θυγατρικής. - Η θυγατρική όντας στο πολιτιστικό περιβάλλον µιας άλλης χώρας δύναται να εξειδικεύσει και να διαφοροποιήσει τα παραγόµενα προϊόντα της µε τρόπο ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των καταναλωτών της τοπικής αγοράς. (Έτσι, η µητρική επιχείρηση αποκτά στρατηγικό πλεονέκτηµα στην προσπάθεια να διευρύνει τις παραγωγικές και εµπορικές δραστηριότητες της σε νέες αγορές στο εξωτερικό.) - Επιτυγχάνονται οικονοµίες κλίµακας λόγω της αύξησης του συνολικού όγκου παραγωγής του οµίλου. Τα µειονεκτήµατα: - Η µητρική επιχείρηση επιβαρύνεται µε το σύνολο του οικονοµικού κόστους του εγχειρήµατος και αναλαµβάνει όλους τους κινδύνους. - Η θυγατρική χαρακτηρίζεται ως ξένη, πράγµα που µπορεί να προδιαθέσει αρνητικά την κοινή γνώµη, την κυβέρνηση και τις δηµόσιες υπηρεσίες. 2. Κοινοπραξία (joint venture) Είναι το αποτέλεσµα της συνεργασίας µιας ή περισσότερων ξένων επιχειρήσεων µε µία ή περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις για τη δηµιουργία µιας νέας επιχείρησης ή για την εξαγορά µιας ήδη υπάρχουσας τοπικής επιχείρησης. Οι εταίροι συνεισφέρουν κεφάλαια, στελεχικό δυναµικό, τεχνολογία και τεχνογνωσία. Συνήθως, συνεισφέρουν τον παραγωγικό συντελεστή στον οποίο υπερτερούν σε σχέση µε τους υπόλοιπους εταίρους. Τα πλεονεκτήµατα: - Η επιχείρηση αποκτά έναν εταίρο που έχει τις κατάλληλες γνωριµίες και διασυνδέσεις, γνωρίζει το περιβάλλον και τα πολιτισµικά χαρακτηριστικά της χώρας. - Επιµερισµός του κόστους και του κινδύνου του εγχειρήµατος. 4

5 - Η νοµοθεσία πολλών χωρών δίνει σηµαντικά οικονοµικά κίνητρα στις κοινοπραξίες µε αποτέλεσµα η ίδρυση θυγατρικής να συνεπάγεται διαφυγόντα κέρδη. - Συµβάλει στη βελτίωση των αποτελεσµάτων συνεργείας (µείωση κόστους που προκύπτει από τη συνεργασία ή συσσωµάτωση δύο πρώην ανεξάρτητων επιχειρηµατικών µονάδων, λόγω του ότι αποφεύγεται η επανάληψη παρόµοιων ενεργειών, κ.λ.π.) των δύο εταίρων. - ηµιουργεί οικονοµίες κλίµακας και ίσως και πεδίου λόγω της συµπαραγωγής. - ιεύρυνση των χρηµατοδοτικών δυνατοτήτων. - Μείωση του µεταξύ τους ανταγωνισµού, αντιµετώπιση κοινού κινδύνου και αποτροπή εισόδου νέου ανταγωνιστή στην αγορά. Τα µειονεκτήµατα: - Η επιχείρηση δεν ελέγχει απόλυτα τη διοίκηση της νέας επιχείρησης µε αποτέλεσµα να µην µπορεί να την εντάξει πλήρως στο στρατηγικό σχεδιασµό της. - Σύµφωνα µε την πρακτική εµπειρία, πολλές φορές εµφανίζονται διαφορές και διαφωνίες µεταξύ των εταίρων σχετικά µε τους στόχους και την στρατηγική της κοινοπραξίας, γεγονός που οδηγεί τις περισσότερες φορές σε διάλυση της. 3. Μερική εξαγορά (partial acquisition) Η επιχείρηση αποκτά µέρος των µετοχών µιας τοπικής επιχείρησης µε την οποία συνεργάζεται µέσω της µεταφοράς τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, συµφωνιών αµοιβαίας διανοµής των προϊόντων τους κ.λ.π. Τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα αυτής της µορφής ταυτίζονται, µε µικρές διαφοροποιήσεις µε αυτά των κοινοπραξιών. Πρέπει να τονίσουµε ότι αυτή η µορφή, στα πλαίσια των ΑΞΕ που αναλαµβάνουν αλλοδαποί επενδυτικοί φορείς είναι ιδιαίτερα διαδεδοµένη και συχνή. Ίσως επιλέγεται γιατί συνδυάζει πολλά από τα πλεονεκτήµατα όλων των λοιπών µορφών ΑΞΕ χωρίς όµως να παρουσιάζει σοβαρά µειονεκτήµατα. 5

6 Βασικοί τύποι ΑΞΕ Μπορούµε να προσδιορίσουµε 4 βασικούς τύπους ΑΞΕ (µε βάση το σκοπό/λόγο για των οποίο γίνονται): α) Άµεσες ξένες επενδύσεις προς αναζήτηση πλουτοπαραγωγικών πόρων (resource seeking) Κάποιες επιχειρήσεις προβαίνουν σε ΑΞΕ προκειµένου να αποκτήσουν συγκεκριµένους πλουτοπαραγωγικούς πόρους σε χαµηλότερο κόστος από ότι στην χώρα προέλευσης. Υπάρχουν 3 κύριοι τύποι πλουτοπαραγωγικών πόρων: - Φυσικοί πόροι Σε αυτούς περιλαµβάνονται µεταλλεύµατα (πετρέλαιο, χαλκός, βωξίτης) και αγροτικά προϊόντα (ζάχαρη, µπανάνες, καφές, τσάι). Αυτού του τύπου οι ΑΞΕ συνδέονται αποκλειστικά µε τη χώρα υποδοχής και απαιτούν υψηλές επενδύσεις σε υποδοµή. Οι πετρελαϊκές ΠΕ ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία των ΑΞΕ, όπως η Shell, η Mobil ή µεταλλευτικές όπως η Iαπωνική Nippon Steel Corporation και η Γαλλική Pechiney SA. - Φθηνό ανειδίκευτο ή µερικά ειδικευµένο εργατικό δυναµικό ΠΕ που προέρχονται από ανεπτυγµένες χώρες, όπου το εργατικό κόστος (µισθοί) είναι υψηλό αναζητούν φτηνό εργατικό δυναµικό στις αναπτυσσόµενες χώρες. Το Μεξικό και η Κίνα αποτελούν χώρες υποδοχής που προσφέρουν φτηνό εργατικό δυναµικό. - Τεχνολογικές και διαχειριστικές ικανότητες Στην κατηγορία αυτή των ΑΞΕ θα µπορούσαµε να συµπεριλάβουµε και επιχειρήσεις που ανήκουν στο τοµέα των υπηρεσιών, όπως τουρισµός, ενοικιάσεις αυτοκινήτων, ιατρικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες γιατί έχουν χαρακτήρα που συνδέεται σχεδόν αποκλειστικά µε τη χώρα υποδοχής. 6

7 β) Άµεσες ξένες επενδύσεις προς αναζήτηση αγορών (market seeking) Ο στόχος αυτών των ΑΞΕ είναι η παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών για την αγορά της χώρας υποδοχής ή/και γειτονικών αγορών. Θα µπορούσαµε να διακρίνουµε 4 κίνητρα που ωθούν τις επιχειρήσεις για ΑΞΕ τέτοιου είδους: - Γιατί έχουν εγκατασταθεί στην αγορά στόχο πελάτες ή προµηθευτές της επιχείρησης. Για παράδειγµα, πολλές Ιαπωνικές επιχειρήσεις ανταλλακτικών ακολούθησαν τις Ιαπωνικές αυτοκινητοβιοµηχανίες στην επέκταση τους στην Ευρώπη και ΗΠΑ. - Πολλά προϊόντα χρειάζονται προσαρµογή στα εγχώρια καταναλωτικά πρότυπα ή συνθήκες παραγωγής (π.χ. τρόφιµα και ποτά ή υπηρεσίες όπως η διαφήµιση). - Η εξυπηρέτηση µιας αγοράς µε ΑΞΕ µπορεί να είναι πιο συµφέρουσα από άποψη κόστους. Αγορές που οι επιχειρήσεις θεωρούν σηµαντικές και βρίσκονται σε απόσταση από τη χώρα προέλευσης θα προτιµήσουν να τις εξυπηρετήσουν µέσω ΑΞΕ παρά µε κάποιον άλλο τρόπο, όπως το εµπόριο. - Πολλές επιχειρήσεις οδηγούνται σε ΑΞΕ προκειµένου να βρίσκονται σε αγορές που βρίσκονται και οι ανταγωνιστές τους. Χαρακτηριστική είναι η αγορά των ΗΠΑ που εξ αιτίας του µεγέθους της, αλλά και γιατί η ίδια αποτελεί χώρα προέλευσης πολλών ΠΕ έχει κινητοποιήσει σχεδόν όλες τις ΠΕ, να έχουν παρουσία εκεί. Ενδεικτικά αναφέρουµε την Ελληνική τσιµεντοβιοµηχανία ΤΙΤΑΝ και την φαρµακοβιοµηχανία LAVIPHARM που εξαγόρασαν παραγωγικές µονάδες στις ΗΠΑ προκειµένου να δραστηριοποιηθούν σε µια από τις δυναµικότερες αγορές του κόσµου. γ) Άµεσες ξένες επενδύσεις προς αναζήτηση αποδοτικότητας (efficiency seeking) Οι ΠΕ αφού έχουν κατοχυρώσει τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και τις αγορές που αναζητούν, επιδιώκουν να οργανώσουν όλες αυτές τις δραστηριότητες προκειµένου να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των πλουτοπαραγωγικών πηγών τους. 7

8 δ) Άµεσες ξένες επενδύσεις προς αναζήτηση στρατηγικών πόρων ή ικανοτήτων (strategic asset seeking) Αυτός ο τύπος ΑΞΕ περιλαµβάνει ΠΕ που στοχεύουν στη διατήρηση και βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας τους µε την εξαγορά (των πλουτοπαραγωγικών πόρων) άλλων επιχειρήσεων. Τέτοιου είδους ΑΞΕ συναντούµε κυρίως σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας. 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Όπως έχουµε ήδη αναφέρει φορείς των ΑΞΕ και της σύγχρονης φάσης διεθνοποίησης τους κεφαλαίου στην παγκόσµια αγορά είναι αναµφισβήτητα οι ΠΕ. Η παρουσία τους είναι έντονη και απολύτως καθοριστική σε αυτό που σήµερα ονοµάζεται παγκοσµιοποίηση. Το φαινόµενο βέβαια δεν είναι καινούργιο. Στην συνέχεια θα κάνουµε µια σύντοµη αναφορά στην ιστορική εξέλιξη των ΠΕ. 14 ος 18ος αιώνας: Οι Απαρχές της ιεθνούς Παραγωγής Σύµφωνα µε κάποιους οικονοµικούς ιστορικούς η καταγωγή/ρίζες της ΠΕ βρίσκονται στις διεθνείς δραστηριότητες µεγάλων τραπεζιτών του Μεσαίωνα. Οικογένειες τραπεζιτών στην Ιταλία του 14 ου αιώνα, όπως η οικογένεια των Medici, διατηρούσαν υποκαταστήµατα στο Λονδίνο, την Μπριζ και το Παρίσι. Στο τέλος του αιώνα υπήρχαν 150 ιταλικές τράπεζες µε διεθνείς δραστηριότητες, αλλά και εµπορικές εταιρίες οι οποίες είχαν εγκαταστήσει αντιπροσώπους ή και εµπορικούς σταθµούς σε σηµαντικές πόλεις της Ευρώπης. Μεταξύ 16 ου και 18 ου αιώνα κάποιες ευρωπαϊκές εταιρίες µεγάλου µεγέθους δηµιούργησαν εκτεταµένα εµπορικά δίκτυα κυρίως στις αποικίες των ευρωπαϊκών χωρών. Αυτές οι εταιρίες µάλιστα απόκτησαν µονοπωλιακά δικαιώµατα εξαγωγής εµπορίου µεταξύ της µητρόπολης και των αποικιών µε αντάλλαγµα την προώθηση των οικονοµικών και πολιτικών στόχων των ευρωπαϊκών χωρών. 8

9 Χαρακτηριστικές περιπτώσεις: Βρετανική εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών (µε περιοχή δράσης η Ινδία και η Άπω Ανατολή, εµπόριο κυρίως µπαχαρικών), Ολλανδική εταιρία των Ανατολικών Ινδιών, Βασιλική Αφρικανική Εταιρεία (σκλάβοι). Ιδιαίτερα µετά το 17ο αιώνα, η αποικιοκρατία ευνόησε τη µετανάστευση επιχειρηµατιών και εξειδικευµένων εργατών στις νέες χώρες, κυρίως από τη Μ. Βρετανία προς την Αµερική, και κατά δεύτερο λόγο την Αφρική. Η µετανάστευση συνοδεύθηκε από τη µεταφορά κεφαλαίου και τεχνολογίας. Βρετανοί επιχειρηµατίες µετανάστευσαν επίσης και στη Ρωσία όπου συνέβαλαν σηµαντικά στην εκβιοµηχάνιση, ιδιαίτερα στους τοµείς της κλωστοϋφαντουργίας, των µηχανών και του σιδηροδροµικού υλικού. Αλλά και στη Γαλλία και το Βέλγιο, στους τοµείς της σιδηρουργίας και της υφαντουργίας. Το βασικό χαρακτηριστικό της ΠΕ, δηλαδή η κοινή ταυτότητα µεταξύ µητρικής και θυγατρικής, δεν εµφανίζεται σε αυτή την περίοδο γιατί τα άτοµα που ανέπτυσσαν επιχειρηµατικές δραστηριότητες στους νέους τόπους δεν διατηρούσαν καµία επαφή οικονοµικού τύπου µε τη χώρα προέλευσης. Οι νεοϊδρυθείσες επιχειρήσεις ήταν αυτόνοµες. Μετά το 1830 οι ΑΞΕ έκαναν την εµφάνιση τους ως µια µορφή διασυνοριακής δραστηριότητας. Σηµαντικότερα παραδείγµατα: εγκατάσταση θυγατρικών από ελβετικές υφαντουργικές εταιρίες στη νότια Γερµανία, από τη γερµανική Siemens στη Ρωσία, από την αµερικάνικη Singer στη Σκοτία. ΑΞΕ στις ΗΠΑ: γαλλική Dupont στις ΗΠΑ (επένδυσε στην καλλιέργεια σηµαντικών αγροτικών εκτάσεων), βρετανικές εταιρίες στις ΗΠΑ (στους τοµείς της κλωστοϋφαντουργίας, της σιδηρουργίας και των παραγώγων άνθρακα). Παρ όλα αυτά συνολικά οι ΑΞΕ την περίοδο ως το τελευταίο τέταρτο του 19 ου αιώνα ήταν οι εξαιρέσεις στον κανόνα. Η µεταφορά κεφαλαίου έπαιρνε κυρίως την µορφή των επενδύσεων χαρτοφυλακίου για την εκµετάλλευση υψηλότερων επιτοκίων στο εξωτερικό. Τα κεφάλαια αυτά ήταν κυρίως βρετανικής προέλευσης και επενδύονταν τόσο στις αποικίες όσο και στην ηπειρωτική Ευρώπη και τη Βόρεια και Νότια Αµερική. 9

10 : Η εµφάνιση της ΠΕ Την περίοδο από το 1870 έως τον Α ΠΠ, σηµειώθηκε µια σηµαντική αύξηση των ΑΞΕ. Αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για το µέγεθος τους, κατά µια εκτίµηση το 1914, οι ΑΞΕ αποτελούσαν το 1 τρίτο του συνόλου των επενδύσεων κεφαλαίου στο εξωτερικό και αντιπροσώπευαν το 9% του παγκόσµιου προϊόντος. Μια σειρά από παράγοντες ευνόησαν την αύξηση των ΑΞΕ: 1. Η ευρεία υιοθέτηση του προστατευτισµού των εγχώριων αγορών. Φαινόµενο που έκανε την εµφάνιση του στις αρχές του 19 ου οικονοµικής πολιτικής. αιώνα, ως µέτρο Οι επιχειρήσεις στην προσπάθεια τους να διασώσουν τις εξαγωγές τους στις προστατευόµενες οικονοµίες κατέφευγαν στην εγκατάσταση παραγωγικών µονάδων εντός αυτών των αγορών, για να υπερβαίνουν τα δασµολογικά εµπόδια. 2. Ένα κύµα τεχνολογικής προόδου µετέβαλε τα δεδοµένα της παραγωγής και εµπορίας αγαθών. Ο ηλεκτρισµός, η µηχανή εσωτερικής καύσης και οι εφαρµογές τους σε µηχανολογικό εξοπλισµό που επέτρεπε τη συνεχή ροή της παραγωγής, αύξησαν την ένταση κεφαλαίου στην παραγωγή, έδωσαν το έναυσµα για οικονοµίες κλίµακας. Αυτές µε τη σειρά τους αύξησαν τον όγκο παραγωγής και την ανάγκη για µεγαλύτερες προµήθειες πρώτων υλών και ενδιάµεσων προϊόντων. Αυτές αποτέλεσαν την προτροπή για την διασφάλιση σταθερών και διευρυµένων αγορών τόσο για την προµήθεια των πόρων όσο και για τη διάθεση του τελικού προϊόντος. Ένας αποτελεσµατικός τρόπος διασφάλισης των αγορών είναι η κάθετη ολοκλήρωση είτε απορροφώντας στο παραγωγικό σύστηµα τους προµηθευτές των εισροών είτε τα δίκτυα διανοµής, είτε κα τα δύο. 3. Η βελτίωση των µεταφορών και επικοινωνιών µε την εισαγωγή νέων µέσων όπως το ατµόπλοιο και ο τηλέγραφος µείωσε το κόστος και την αβεβαιότητα της µεταφοράς αγαθών, προσώπων και πληροφοριών και διευκόλυνε την ανάπτυξη οικονοµικών δραστηριοτήτων σε αποµακρυσµένες περιοχές. 10

11 Μέχρι το 1914 µια σειρά επιχειρήσεων είχαν καταστεί ΠΕ µε τη σύγχρονη έννοια του όρου. Το 1914, από το συνολικό απόθεµα των ΑΞΕ, το 55% ήταν στον τοµέα εκµετάλλευσης φυσικών πόρων, το 15% στη µεταποίηση και το υπόλοιπο 30% στους τοµείς των υπηρεσιών (µε έµφαση στις σιδηροδροµικές µεταφορές, τις τράπεζες, τις ασφάλειες...) Γνωστές σε όλους µας σηµερινές ΠΕ εµφανίζονται εκείνη την εποχή µε σηµαντικές επενδύσεις όπως η Nestle (Ελβετία), η Bayer (Γερµανία), Siemens, AEG, General electrics (ΗΠΑ), BP (Μ. Βρετανία), Shell (Μ. Βρετανία Ολλανδία). Αναφορικά µε τις χώρες προέλευσης και προορισµού, το 1914 το 44,6% των ΑΞΕ προέρχονταν από τη Μ. Βρετανία, το 18,6% από ΗΠΑ, το 12% από Γαλλία, το 10,3 από Γερµανία και µόνο το 9,6 από τις υπόλοιπες αναπτυγµένες χώρες (Κάτω Χώρες, Ιταλία, Ελβετία Σουηδία). Το 62,8% ήταν τοποθετηµένο στις αναπτυσσόµενες χώρες (από το οποίο 32,7 στη Λ Αµερική, 20,9% στην Ασία), 10,3% στις ΗΠΑ, 7,8 στη. Ευρώπη, 7,1 στη Ρωσία, 6% στον Καναδά, 9% στον υπόλοιπο κόσµο. Τα χρόνια του µεσοπολέµου : Η εµπέδωση της ΠΕ Οι ΑΞΕ συνέχισαν να αυξάνονται παρά την κατάρρευση των διεθνών κεφαλαιοαγορών που ήταν αποτέλεσµα της διεθνής οικονοµικής κρίσης του 1929 και της ύφεσης που ακολούθησε. Τρία φαινόµενα καθόρισαν την πορεία των ΑΞΕ αυτή την περίοδο: 1. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1930 οι δασµοί σε πολλές χώρες είχαν διπλασιαστεί σε σχέση µε το 1913, άρα οι εξαγωγές ήταν ακριβότερες και οι επιχειρήσεις κατέφευγαν σε ΑΞΕ για την υποκατάστασης τους 2. Σχηµατισµός καρτέλ στις ολιγοπωλιακες αγορές µε σκοπό το µοίρασµα των αγορών και την αποφυγή εξοντικού ανταγωνισµού. Αυτό έθετε φραγµούς στις ΑΞΕ µια και περιόριζε τον ανταγωνισµό για την απόκτηση µεριδίου αγοράς. 11

12 3. Συνεχιζόµενη άνοδος της ζήτησης πρώτων υλών και ειδών διατροφής συνέβαλε στην άνοδο ΑΞΕ εκµετάλλευσης φυσικών πόρων, αν και ο ρυθµός αυτός της ανόδου ήταν µικρότερος σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο. Αυτό λόγω της ανακάλυψης συνθετικών ουσιών πχ συνθετικού ελαστικού, πλαστικών κλπ που υποκαταστουν τις φυσικές πρώτες ύλες. Στατιστικά στοιχεία µας δείχνουν ότι και η Μεγάλη Βρετανία είναι και πάλι η σηµαντικότερη χώρα φορέας των ΑΞΕ µε το 39.8% αλλά µε µείωση του ποσοστού της (και αυξηση του αριθµού των ΠΕ). Αύξηση του ποσοστού των εξωστρεφών ΑΞΕ, ΗΠΑ µε 27.7% και εµφάνιση αµερικάνικων ΠΕ στην αυτοκινητοβιοµηχανία και στα τρόφιµα. ραµατική πτώση των Γερµανικών ΑΞΕ σε 1,3 λογω του Α ΠΠ και της οικονοµικής κρίσης που ακολούθησε. Πτώση και της Γαλλίας σε 9,5. Οι αναπτυσσόµενες χώρες αποτελούν τις δηµοφιλέστερες χώρες υποδοχής συγκεντρώνοντας το 65.7% των παγκόσµιων εσωστρεφών ΑΞΕ, όπου η Λατινική Αµερική συγκεντρώνει το 30.8% και η Ασία το 25.0%. Τα πρώτα χρόνια µετά τον Β ΠΠ Η Ανάπτυξη της ΠΕ Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από την ταχύτατη ανάπτυξη των ΠΕ, εν αντιθέσει µε την επιβράδυνση των ρυθµών ανάπτυξής τους κατά την προηγούµενη περίοδο. Στα χρόνια που ακολούθησαν µετά το Β ΠΠ παρουσιάστηκε µια σηµαντική αλλαγή στο κύµα για διεθνής επενδύσεις όπου τέθηκαν οι βάσεις για την µετατροπή των άµεσων επενδύσεων στην κυρίαρχη µορφή επενδύσεων, σε αντίθεση µε τα χρόνια πριν το 1914 όπου η κυρίαρχη µορφή ήταν οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου. Η αλλαγή αυτή στο κλίµα οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Η περίοδος από την αρχή του Marshall Aid το 1948 µέχρι τη δηµιουργία της ΕΟΚ το 1958 ήταν µια περίοδος έντονης ανάµειξης των ΗΠΑ τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και διεθνή 12

13 αναδιάρθρωση µέσω κυβερνητικών δανείων και χορηγιών στο εξωτερικό. Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ βοηθήθηκαν στην είσοδο δίοδο τους σε ξένες χώρες από της λειτουργίες του Marshall Plan και στη συνέχεια από την σταδιακή απελευθέρωση του εµπορίου και των πληρωµών. Ήταν στη µοναδική θέση να µπορούν να κάνουν εξαγωγές και να έχουν πόρους για επέκταση. Επιπλέον, κάποιες φορολογικές πολιτικές της κυβέρνησης των ΗΠΑ ευνοούσαν τις ξένες δραστηριότητες. Οι ΑΞΕ έγιναν η κυρίαρχη µορφή µεταφοράς κεφαλαίου µε τις ΗΠΑ να είναι η κύρια πηγή τους και την Ευρώπη να είναι ο κύριος αποδέκτης τους. εν ήταν µόνο το οικονοµικό κλίµα που ευνόησε την ανάπτυξη ΠΕ µετά το Επίσης η επανάσταση στις µεταφορές και στις επικοινωνίες (δηµιουργία αεροπλάνων και υπολογιστών) αφαίρεσαν πολλά εµπόδια στην διεθνή παραγωγή. Επιπλέον, αγορές κεφαλαίου, γνώσης και διοίκησης απέτυχαν στο να προσφέρουν ένα µηχανισµό για την αποτελεσµατική µεταφορά πόρων. Πιο συγκεκριµένα, το 19 ο αιώνα, το κεφάλαιο αποτελούσε τον βασικό πόρο που µεταφέρονταν ανάµεσα στις διάφορες χώρες και η ύπαρξη επαρκών αγορών κεφαλαίου έδιναν κίνητρα για επενδύσεις χαρτοφυλακίου. Τον 20 Ο αιώνα όµως και ιδίως µετά το 1945, το κεφάλαιο, η τεχνολογία και οι διοικητικές ικανότητες άρχισαν να αποτελούν ένα στενά ολοκληρωµένο πακέτο πόρων για την επιχείρηση. Εξαιτίας της ανεπάρκειας της αγοράς γνώσης για παράδειγµα και επειδή η αξία των πόρων ήταν µεγαλύτερη όταν ήταν συνδεδεµένα από ότι το σύνολο των ξεχωριστών πόρων, οι άµεσες επενδύσεις έγιναν η κύρια µορφή µεταφοράς πόρων. Μεταξύ του 1951 και 1964 το 90% των ιδιωτικών επενδύσεων ήταν άµεσες επενδύσεις για τη δηµιουργία θυγατρικών στο εξωτερικό. Περίπου τα τρία τέταρτα από όλο το κεφάλαιο προέρχονταν από τις ΗΠΑ. Το Ην. Βασίλειο συνέχισε να παίζει σηµαντικό ρόλο ΑΛΛΑ το ποσοστό του µειώθηκε σε 16,3, της Γαλλίας σε 6,2,. Η πλειονότητα τώρα ήταν προς αναπτυγµένες χώρες! Το 67,3 (13,9 στις ΗΠΑ, 23,7 Καναδά, 22,9. Ευρώπη, 6,6 Αυστραλία) Η αλλαγή αυτή οφείλεται στη µεταβολή του χαρακτήρα των ΑΞΕ από επενδύσεις εκµετάλλευσης φυσικών πόρων σε επενδύσεις εκµετάλλευσης αγορών (market seeking). Το 35% των κεφαλαίων ήταν επενδυµένο στη µεταποίηση το 1960, ενώ το 1914 αυτό το ποσοστό ήταν 15%. 13

14 14

15 1.3 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 ο Γεγονός: Οι ΑΞΕ αυξήθηκαν δραµατικά τα τελευταία 15 χρόνια ξεπερνώντας την αύξηση του εµπορίου και του εισοδήµατος. Την περίοδο 1986/2000 υπήρξε µια τεράστια αύξηση στη δράση των ΠΕ που προκύπτει από τις ροές των ΑΞΕ. Ενώ το παγκόσµιο ΑΕΠ αυξάνονταν κατά 2,5% ετησίως ανάµεσα στο 1985 και 1999, και οι εξαγωγές σε 5,6%, οι παγκόσµιες ροές ΑΞΕ αυξάνονταν κατά 17,7%. Το παραπάνω έρχεται σε µεγάλη αντίθεση σε σχέση µε το τι γίνονταν πριν το 1985, όπου οι ΑΞΕ κινούνταν µε τους ίδιους ρυθµούς µε το ΑΕΠ και το εµπόριο. Μεταξύ 1970 και 1984, ΑΕΠ 4,2 ετησίως, εξαγωγές 5,2%, ΑΕΠ 3.1%. Πάντως από το 2001, µειώθηκε ο ρυθµός ανάπτυξης των ΑΞΕ. Οι λόγοι: το 1999 και 2000 ίσως να ήταν ανώµαλες αυξήσεις που οφείλονταν στην αύξηση των ενδοευρωπαϊκών επενδύσεων λόγω του κοινού νοµίσµατος και στην αύξηση των τιµών των µετοχών (οι περισσότερες ΑΞΕ λάµβαναν µέρος µέσω της εξαγοράς µετοχών στο χρηµατιστήριο). Το 2001, η κατάρρευση των τιµών των µετοχών και η µείωση του ρυθµού ανάπτυξης της οικονοµίας µείωσε επίσης την αξία και το ρυθµό των διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών. Πέρα από την δραµατική αύξηση των ΑΞΕ, παρέµειναν πολύ µικρότερες από τις ροές εµπορίου (σύγκριση γίνεται µε βάση τη ροή των επενδύσεων). Το 2001, οι ΑΞΕ 823 δις δολ. ενώ οι εισαγωγές ήταν 7666 δις δολ. Αν συγκρίνουµε όµως µε βάση το απόθεµα του κεφαλαίου, οι πωλήσεις των θυγατρικών ξεπερνούν πολλές φορές τις εξαγωγές. Π.χ. οι πωλήσεις βιοµηχανικών προϊόντων από Αµερικάνικες θυγατρικές στην ΕΕ είναι περίπου 3.8 φορές από τις εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ.. αντίστοιχα για την ΕΕ είναι 3.6 φορές. 2 ο Γεγονός: Οι ΑΞΕ προέρχονται κυρίως από αναπτυγµένες χώρες. 15

16 Aνάµεσα στο 1998 και το 2000, 92.9% των εξερχόµενων ροών προέρχονταν από αναπτυγµένες χώρες. Οι αναπτυσσόµενες χώρες αύξησαν τις ΑΞΕ τους φτάνοντας στο πικ τους στα µεσα της δεκαετίας του 1990, µε ποσοστο 15,3% αλλά στη συνέχει µειώθηκε και µεταξύ 1998 και 2001 έπεσε στο 7,1. Ανάµεσα στις αναπτυγµένες χώρες, οι ΗΠΑ αποτελούν το µεγαλύτερο ξένο επενδυτή. Η ΕΕ σαν σύνολο είχε περίπου το 71.2% εξερχόµενων ΑΞΕ αλλα αυτό το ποσοστό περιλαµβάνει και τις ενδοευρωπαϊκές ΑΞΕ που αυξήθηκαν σηµαντικά µετά τη δηµιουργία της κοινής αγοράς το Ακολουθούν η Ιαπωνία και η Ωκεανία. Ανάµεσα στις αναπτυσσόµενες χώρες, µόνο οι ασιατικές χώρες (ειδικά Κίνα, Ταϊβάν, Σιγκαπούρη, Νότια Κορέα, Ηονγκ Κονγκ ) είχαν σηµαντικές εξερχόµενες ΑΞΕ κυρίως στα µέσα της δεκαετίας του Είχαν όµως µείωση όπως είπαµε µετά το 1997 µετά την ασιατική οικονοµική κρίση. 3 ο Γεγονός: Οι ΑΞΕ κατευθύνονται κυρίως προς αναπτυγµένες χώρες αλλά το µερίδιο αυτών που γίνει προς αναπτυσσόµενες χώρες αυξάνεται. Οι περισσότερες λοιπόν ΑΞΕ πηγαίνουν προς αναπτυγµένες χώρες. Όπως θα δούµε στη συνέχεια, στη θεωρία, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ΠΕ συχνά αναζητούν µεγάλες και αυξανόµενες αγορές. Ανάµεσα στο 1970 και 2001, το µερίδιο των εισερχόµενων ΑΞΕ στις αναπτυγµένες χώρες κυµάνθηκε από 58% σε 78% (1998/2001). Ας σηµειώσουµε όµως ότι το µερίδιο εισερχόµενων ΑΞΕ των αναπτυγµένων χωρών είναι µικρότερο από το αντίστοιχο µερίδιο των εξερχόµενων τους ΑΞΕ. Αναφορικά µε τις αναπτυσσόµενες χώρες, το µερίδιο των εισερχόµενων ΑΞΕ τους πήδηξε από το 24.6% την περίοδο 1988/1993, σε παραπάνω από 40% την περίοδο 1992/1997 πριν ξαναπέσει στο 21.33% µετά την Ασιατική κρίση. Οι ΑΞΕ αυτές 16

17 κατευθύνονταν κυρίως προς την Ασία (και κυρίως την Κίνα) και τη Λατινική Αµερική. Το ποσοστό προς την Αφρική παραµένει πολύ µικρό (κάτω του 3%). 4 ο Γεγονός: Οι συγχωνεύσεις και εξαγορές αποτελούν την κύρια µορφή που παίρνουν οι ΑΞΕ, ιδιαίτερα στην περίπτωση των χωρών υψηλού εισοδήµατος. Η δηµιουργία µιας θυγατρικής στο εξωτερικό µπορεί να γίνει είτε σαν greenfield investment είτε σαν συγχώνευση ή εξαγορά. Η πλειοψηφία των ΑΞΕ γίνεται µέσω συγχωνεύσεων, των οποίων το ποσοστό αυξάνεται από 66.3% στα µέσα της δεκαετίας του 1980 σε 76.2% την περίοδο 1998/2001. Το ποσοστό των συγχωνεύσεων είναι πολύ µικρότερο στις αναπτυσσόµενες χώρες. Αυτό δείχνει το ρόλο των ΑΞΕ για τη χρηµατοδότηση νέων επενδυτικών projects στις αναπτυσσόµενες χώρες και την έλλειψη στόχων εξαγορών σε αυτές τις χώρες. 5 ο Γεγονός: Οι περισσότερες ΑΞΕ συγκεντρώνονται σε βιοµηχανικούς κλάδους που είναι skill και technology -intensive. Η πιο έντονη τάση σε σχέση µε τους κατανοµή των ΑΞΕ είναι η σηµαντική αύξηση τους στις υπηρεσίες (από 41.2% το 1982/86 σε 53.2% το 1998/2001) και η παράλληλη µείωση τους στους πρωτογενείς τοµείς (από 15.1 σε 5.65). Το ποσοστό των µεταποιήσεων είναι περίπου 40%. Αυτή η τάση αντανακλά την γενικότερη µετακίνηση του παγκόσµιου ΑΕΠ από τους πρωτογενείς τοµείς και τη γεωργία στις υπηρεσίες. Οι τοµείς γενικότερα όπου είναι µεγαλύτερη η παρουσία των ΠΕ είναι τοµείς που χαρακτηρίζονται από µεγάλες επενδύσεις στην Ε και Α, µεγάλο ποσοστό επαγγελµατιών και τεχνικών εργατών, παραγωγή τεχνολογικά σύνθετων ή διαφοροποιηµένων προϊόντων. Αυτά τα χαρακτηριστικά προσφέρουν assets στην ίδια την επιχείρηση και οδηγούν πχ σε οικονοµίες κλίµακας. 17

18 6 ο Γεγονός: Οι ΠΕ είναι µεγαλύτερες και συχνά και πιο παραγωγικές από ότι οι εθνικές επιχειρήσεις. Ξένες θυγατρικές είναι συνήθως µεγαλύτερες από τις εθνικές επιχειρήσεις των χωρών υποδοχής. (µε το µέγεθος εννοούµε αριθµό εργαζοµένων, παραγωγή) Επίσης οι µητρικές επιχειρήσεις των ΠΕ είναι συνήθως µεγαλύτερες από τις εθνικές επιχειρήσεις που δεν έχουν ξένες θυγατρικές. Επιπλέον η εργατική παραγωγικότητα των ξένων θυγατρικών κατά µέσo όρο είναι υψηλότερη από αυτή των εθνικών επιχειρήσεων. Αυτό µπορεί και να οφείλεται και στους κλάδους δράσης των ΠΕ. Όπως είπαµε νωρίτερα οι ΠΕ τείνουν να δραστηριοποιούνται σε κλάδους που είναι περισσότερο εντάσεως κεφαλαίου. 7 ο Γεγονός: Αυξάνεται συνεχώς η ανάπτυξη των ΠΕ µε διεθνή δίκτυα παραγωγής. Η ανάπτυξη διεθνών παραγωγικών δικτύων, στα οποία διαφορετικό στάδιο παραγωγής ενός προϊόντος πραγµατοποιείται σε διαφορετική χώρα, είναι ένα από φαινόµενα που χαρακτηρίζουν σήµερα τις ΠΕ. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγµατα, όπως το «αµερικάνικο αυτοκίνητο» όπου: Το 30% της αξίας του αυτοκινήτου πηγαίνει στην Κορέα για συναρµολόγηση, 17,5% στην Ιαπωνία για εξαρτήµατα και υψηλή τεχνολογία, 7.5% στη Γερµανία για σχεδιασµό, 4% στην Ταϊβάν και Σιγκαπούρη για µικρά εξαρτήµατα, 2.5% στη Μ. Βρετανία για διαφήµιση και υπηρεσίες marketing, 1.5% στην Ιρλανδία και στα Μπαρµπάντος για την επεξεργασία στοιχείων. Μόνο το 37% της αξίας παραγωγής πραγµατοποιείται στις ΗΠΑ. (WTO 1998) Το παραπάνω συνήθως αναφέρεται σαν κάθετη εξειδίκευση ή διαχωρισµός της παραγωγής. 18

19 Όλα τα παραπάνω γεγονότα γεννούν µια σειρά από ερωτήµατα και θέµατα που είναι ουσιώδη για την κατανόηση των ΠΕ και στα οποία θα προσπαθήσουµε να απαντήσουµε στη συνέχεια του µαθήµατος. - Γιατί οι επιχειρήσεις γίνονται πολυεθνικές; - Ποια είναι η επίδραση των ΠΕ στις χώρες υποδοχής; - Ποια είναι η επίδραση των ΠΕ στις χώρες προέλευσης; - Ποια είναι τα συµπεράσµατα για την πολιτική αντιµετώπισης τους; 19

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI)

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI) ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI) Οι ροές των ΞΑΕ καταγράφονται στο ισοζύγιο πληρωμών (ΙΠ) των χωρών υποδοχής. Διαφ. 11 Τα στοιχεία όμως του ΙΠ δεν

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI)

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI) ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (ΞΑΕ) (Foreign Direct Investment, FDI) Το κεφάλαιο παρουσιάζει μεγάλη κινητικότητα στην παγκόσμια οικονομία, αναζητώντας τις υψηλότερες αποδόσεις. Διαφ.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9.1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις των ΑΞΕ στη χώρες στις οποίες πραγµατοποιούνται; Σε αυτό το ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Οι οικονομολόγοι έχουν μελετήσει διεξοδικά την λειτουργία της πολυεθνικής επιχείρησης και η σχετική βιβλιογραφία ξεκινά ουσιαστικά στις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή των ΑΞΕ

Ιστορική αναδρομή των ΑΞΕ Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεθνικές Επιχειρήσεις, Ενδιάμεση Παραγωγή στο Εξωτερικό και Ενδιάμεσες Προμήθειες από το Εξωτερικό

Πολυεθνικές Επιχειρήσεις, Ενδιάμεση Παραγωγή στο Εξωτερικό και Ενδιάμεσες Προμήθειες από το Εξωτερικό Πολυεθνικές Επιχειρήσεις, Ενδιάμεση Παραγωγή στο Εξωτερικό και Ενδιάμεσες Προμήθειες από το Εξωτερικό Offshoring vs Outsourcing 1 Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις είναι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 Λονδίνο, 4 Δεκεμβρίου 215 Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο Σύμφωνα με τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ Ενότητα 7: Ξένες Άμεσες Επενδύσεις Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 2: Η Θεωρία της Διεθνούς Τραπεζικής Λόγοι Διεθνοποίησης Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Σημειώσεις Διαλέξεων Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1. Εισαγωγικές Έννοιες Υπάρχουν διάφορες μορφές που μπορεί να πάρει η διεθνής επιχειρηματική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ. Ενότητα 10: Επενδυτικά Κεφάλαια Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ. Ενότητα 10: Επενδυτικά Κεφάλαια Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 10: Επενδυτικά Κεφάλαια Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια) ΤΟ ΜΕΣΟΝ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΓΝΩΣΗ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. (ΕΙΡΜΑ-EUROPEAN INDUSTRIAL RESEARCH MANAGEMENT

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Ηνωμένο Βασίλειο Γαλλία Πορτογαλία Πολωνία Δημοκρατία της Τσεχίας Γερμανία Εσθονία Λετονία Λιθουανία Σλοβακία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» Σπουδάστρια Γεωργοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της τιμής:

Το πρόβλημα της τιμής: Το πρόβλημα της τιμής: Καθορισμός του συγκεκριμένου συνολικού κόστους εξαγωγής Προσδιορισμός της τιμής πώλησης στην αγορά του εξωτερικού Προσδιορισμό μια τιμολογιακής πολιτικής για το σύνολο των αγορών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΕΤΟΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ (ΓΙΟΧΑΝΕΣΜΠΟΥΡΓΚ)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΕΤΟΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ (ΓΙΟΧΑΝΕΣΜΠΟΥΡΓΚ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΕΤΟΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ (ΓΙΟΧΑΝΕΣΜΠΟΥΡΓΚ) Fortune Kunene House, 261 Oxford Road, 2196 Illovo, Johannesburg Tel.: +2711 214 2300/2317

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή θέσης εγκατάστασης

Επιλογή θέσης εγκατάστασης Επιλογή θέσης εγκατάστασης Επιλογή θέσης εγκατάστασης Η απόδοση μιας παραγωγικής μονάδας εξαρτάται από τον τρόπο που αυτή συνδυάζει τους συντελεστές παραγωγής (εδαφική έκταση, πρώτες ύλες, κεφάλαιο, ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις Ενότητα 3: Διεθνοποίηση κεφαλαίου Ηλέκτρα Πιτόσκα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Περιγραφή του μαθήματος Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η διεξοδική ανάλυση των θεμάτων που αφορούν τη σημασία, τη φύση και τις ιδιαιτερότητες των διεθνών επιχειρηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Σπανιότητα ή στενότητα των πόρων

Σπανιότητα ή στενότητα των πόρων ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΡΙΣΜΟΣ Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

22 Δεκεμβρίου 2014 1

22 Δεκεμβρίου 2014 1 22 Δεκεμβρίου 2014 1 Επιχειρηματικές αποστολές - Επενδύσεις Αποστολές στο εξωτερικό: 66 αποστολές & επαφές με περισσότερες από 1930 επιχειρήσεις 2012: 21 αποστολές, επαφές με περισσότερες από 980 επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΚΑΙΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Κάιρο, 26 Νοεµβρίου 2012 Α) Γενικά σχόλια: Η Αίγυπτος παράγει µεγάλες ποσότητες νωπών φρούτων. Η εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 3: Διασυνοριακή μεταφορά κεφαλαίων, αγαθών, υλικών παραγωγής και τεχνολογίας Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΡΟΛΟΙ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ KAI OIKONOMIKH ANAPTYΞΗ Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος 1 Κύρια θέματα ενότητας κατανόηση του ρόλου των θυγατρικών επιχειρήσεων σύνδεση του ρόλου των θυγατρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ; ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ

ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ; ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ Αθήνα, 7 Μαΐου 2015 ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Είμαστε σε μια περίοδο όπου η κρίση διαφοροποιεί το διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον Πρώτον,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 2: Οργάνωση και εναλλακτικές στρατηγικές στην μετεγκατάσταση της παραγωγικής δραστηριότητας στο εξωτερικό Το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2008-09 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές μάρκετινγκ. Εισαγωγικά

Διεθνές μάρκετινγκ. Εισαγωγικά Διεθνές μάρκετινγκ Εισαγωγικά Γιατί είναι απαραίτητο το διεθνές εμπόριο Καλύτερη χρήση των εθνικών πόρων Επιτάχυνση της τεχνολογικής προόδου Ανάπτυξη της Εθνικής αγοράς Μείωση της ανεργίας Βελτίωση του

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr ΕΡΩΤΗΜΑ Α (Α.1) Παρουσιάστε κατά την κρίση σας τις επιδιώξεις / σκοπούς των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) του Ομίλου ΟΤΕ, όπως δραστηριοποιείται στο χώρο της κινητής τηλεφωνίας μέσω της θυγατρικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ρ Κων. Λυµπερόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας)

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

H ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 40 & 43

H ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 40 & 43 H ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 40 & 43 H Ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι συγκεντρωμένη σε: Ολλανδία, Βέλγιο Γαλλία Αυστρία Βρετανία Τσεχία Βόρεια Ιταλία Βόρεια Ισπανία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ

Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ Το έργο συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (75%) και από Εθνικούς Πόρους (25%) στο πλαίσιο του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας

Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2014. Μία νέα στρατηγική συμμαχία δημιουργείται στην ελληνική φαρμακευτική αγορά μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ (ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ KAI TA ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος 1 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Κύρια θέματα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Διπλωματική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS

Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS UNILEVER UNITED NATURAL FOODS Η Unilever είναι μία από τις κορυφαίες προμηθέυτριες εταιρείες στον κόσμο, που μεταφέρουν με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα,

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα, Xαιρετισµός Υπουργού Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού κ. Αντώνη Μιχαηλίδη στην εκδήλωση που διοργανώνεται από την Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως και το Cyprus College µε τη στήριξη των Price Waterhouse

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (Η/Ε). Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε η ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ

Διαβάστε περισσότερα

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1 G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 7 Διεθνής στρατηγική Chapter 2 Μαθησιακά αποτελέσματα (1) Έπειτα από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου Η συζήτηση γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα συνήθως επικεντρώνεται στο θέμα του ποιές είναι οι πηγές χρηματοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική παρουσίαση Αναπτυξιακού Νόμου

Συνοπτική παρουσίαση Αναπτυξιακού Νόμου Συνοπτική παρουσίαση Αναπτυξιακού Νόμου ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Δικαιούχοι των ενισχύσεων των καθεστώτων του παρόντος νόμου είναι οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες ή έχουν υποκατάστημα στην ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεθνική στρατηγική. Διαμόρφωση στρατηγικής

Πολυεθνική στρατηγική. Διαμόρφωση στρατηγικής Πολυεθνική στρατηγική Διαμόρφωση στρατηγικής Στρατηγική προδιάθεση των Πολυεθνικών Εθνοκεντρική τάση: Η τάση των στελεχών ή της πολυεθνικής να στηρίζεται στις αξίες και στα ενδιαφέροντα της μητρικής εταιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης περιοχή της Μεσογείου Σεπτέμβριος Δεκέμβριος 2011 Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Φεβρουάριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 3: Μορφές Οργάνωσης Διεθνούς Τράπεζας Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α. Βασικά ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για τον κλάδο 1. η σηµασία του κλάδου των δοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ) Να σηµειώσετε µε Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Ο Gantt υποστήριξε την ανάγκη για ανάπτυξη της συνεργασίας και της κατανόησης µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ

ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Τσιρώνης Ιωάννης και Αγγουρίδης Βασίλειος ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΛΕΩΝΙ ΑΣ ΜΟΣΧΟΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η υπεροχή του σιδηρόδροµου σε ταχύτητα, οικονοµία, προστασία περιβάλλοντος, ασφάλεια κλπ. έναντι των

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 4: Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση με Ίδια Κεφάλαια: Venture Capital Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης Ιωάννης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης 1 Οικονοµίες Κλίµακας Υπάρχουν οικονοµίες κλίµακας όταν η παραγωγή είναι πιο αποτελεσµατική όσο µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 2 η : Μέθοδοι Επιλογής Αγορών του Εξωτερικού

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 2 η : Μέθοδοι Επιλογής Αγορών του Εξωτερικού Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 2 η : Μέθοδοι Επιλογής Αγορών του Εξωτερικού Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012.

ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012. ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012. Αναλύονται ακολούθως οι εμπορικές ροές προϊόντων (εξαγωγές - εισαγωγές) της Ν. Αφρικής για το έτος 2012, βάσει των επίσημων στατιστικών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα & Επιχειρηματικότητα» του ΕΣΠΑ 2007-2013, στον οδηγό αυτόν περιλαμβάνεται μια σειρά από επιμέρους κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οικονομικά αποτελέσματα Εννεαμήνου 2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οικονομικά αποτελέσματα Εννεαμήνου 2014 21 Νοεμβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οικονομικά αποτελέσματα Εννεαμήνου 2014 Αύξηση 86% στα συγκρίσιμα ενοποιημένα λειτουργικά κέρδη EBITDA στο σύνολο των θυγατρικών 1 : 73,9εκ έναντι 39,7εκ το Εννεάμηνο 2013

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 Ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη των οικονοµικών µεγεθών τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Περαιτέρω βελτίωση των περιθωρίων κέρδους

Διαβάστε περισσότερα