Αναγωγή δρυοδασών Ν. Τρικάλων Κύκλος του άνθρακα. Α. Πούλιου 1, Θ. Ζάγκας 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναγωγή δρυοδασών Ν. Τρικάλων Κύκλος του άνθρακα. Α. Πούλιου 1, Θ. Ζάγκας 2"

Transcript

1 Αναγωγή δρυοδασών Ν. Τρικάλων Κύκλος του άνθρακα Α. Πούλιου 1, Θ. Ζάγκας 2 1 ΤΕΙ Λάρισας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Καρδίτσα, 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος, Θεσσαλονίκη, Περίληψη Τα δρυοδάση του Ν. Τρικάλων καλύπτουν το ¼ περίπου της έκτασης του νομού και είναι στο σύνολό τους πρεμνοφυούς διαχειριστικής μορφής. Το κυρίαρχο είδος είναι η ευθύφλοια δρυς (Quercus cerris) σε μίξη κατ άτομο ή ομάδες με την πλατύφυλλη (Quercus confertae). Διαθέτουν πολύ χαμηλά ξυλαποθέματα και τα προϊόντα τους είναι ευτελούς αξίας καυσόξυλα και ξυλάνθρακες. Με τον τρόπο που διαχειρίζονται ακόμη, συνεχίζουν να υποβαθμίζονται και να υπολείπονται του ρόλου τους, που θα έπρεπε να είναι οικονομικός, προστατευτικός, αισθητικός και πρωτίστως οικολογικός. Ιδιαίτερα, η μη εκπλήρωση του τελευταίου αποκτά τεράστια σημασία, επειδή συνεπάγεται δυσμενείς επιδράσεις στο περιβάλλον γενικότερα (βιοποικιλότητα, έδαφος, νερό, ατμόσφαιρα κ.λπ). Η αναγωγή όλων των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 300 m 3 /ha, θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3, ο οποίος θα δέσμευε 4,158 Κt άνθρακα. Η αναγωγή των μισών δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 200 m 3 /ha, θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3, ο οποίος θα δέσμευε 1,386 Κt άνθρακα. Η αναγωγή του 40 των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 150 m 3 /ha, θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3, ο οποίος θα δέσμευε 0,832 Κt άνθρακα. Είναι προφανής από τα παραπάνω, ο ρόλος των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων στον κύκλο του άνθρακα, καθώς και η τεράστια σημασία της αναγωγής τους κατ επέκταση στην άμβλυνση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Λέξεις κλειδιά : πρεμνοφυή δρυοδάση, αναγωγή, δασοαποδοτικά στοιχεία. Εισαγωγή Τα δρυοδάση του Ν. Τρικάλων καλύπτουν το 24,96 της έκτασής του. Είναι πρεμνοφυούς διαχειριστικής μορφής και σε ποσοστό 89 είναι δάση πολύ χαμηλής παραγωγικότητας (Υπουργείο Γεωργίας 1992). Η διαχειριστική τους μορφή οφείλεται σε καθαρά ανθρωπογενή αίτια (αποψιλωτικές υλοτομίες, λαθροϋλοτομίες, εκχερσώσεις, κλαδονομή, συχνές δασικές πυρκαγιές και βόσκηση). Μικρό ποσοστό αυτών των δασών έχουν τεθεί σε αναγωγή και διαχειρίζονται ως σπερμοφυή, με αποτελέσματα ενθαρρυντικά όσον αφορά την απόδοσή τους. 1

2 Η βλάστηση παίζει σπουδαίο ρόλο στον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα, επειδή ενεργεί ως πηγή ή ως δεξαμενή άνθρακα. Ειδικότερα αναφέρονται τα δάση, επειδή έχουν την μοναδική δυνατότητα να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και να το αποθηκεύουν στο ξύλο που παράγουν (Schelhaas et al 2004). Με την αναγωγή τα πρεμνοφυή δρυοδάση μετατρέπονται από δάση χαμηλής παραγωγικότητας σε σπερμοφυή με μέση και μεγάλη παραγωγικότητα. Από τα παραπάνω, γίνεται αντιληπτή η σημασία της αναγωγής τους και η συμβολή τους, μέσα από τη φωτοσύνθεση, στον κύκλο του άνθρακα. Για το σκοπό αυτό θεωρείται σκόπιμο να επιβληθεί άμεσα η σωστή εφαρμογή της στα δημόσια δάση και να επεκταθεί με κίνητρα και προς τα ιδιωτικά. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνηθεί η δυνητική συμβολή αναγωγής των πρεμνοφυών δρυοδασών του Ν. Τρικάλων στον κύκλο του άνθρακα και κατ επέκταση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Υλικά και μέθοδοι Περιοχή μελέτης Ο Ν. Τρικάλων βρίσκεται στην κεντρική Ελλάδα και καταλαμβάνει το ΒΔ τμήμα της Θεσσαλίας. Κύρια χαρακτηριστικά της γεωμορφολογίας του νομού είναι το ορεινό του εδάφους, η σε μεγάλο ποσοστό, κάλυψη της επιφάνειάς του από υψηλά παραγωγικά δάση και οι σημαντικές εκτάσεις ορεινών βοσκοτόπων. Η έκτασή του χαρακτηρίζεται κατά 71,21 ορεινή 11,97 ημιορεινή και 16,82 πεδινή (Μπαθρέλλος 2005). Ο Ν. Τρικάλων περιβάλλεται από ορεινούς όγκους που οριοθετούν τον νομό περιμετρικά από τις τρεις πλευρές του. Το κλίμα της ευρύτερης περιοχής του Νομού είναι τυπικά μεσογειακό με σημαντικές διαβαθμίσεις και συστηματική ύπαρξη μικροκλιμάτων, τα οποία οφείλονται στην ανομοιομορφία του ανάγλυφού της. Η δασική βλάστηση, δεδομένης της μεγάλης ποικιλομορφίας των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωσή της, εμφανίζεται πλούσια και διαφοροποιημένη από περιοχή σε περιοχή, ακόμη και σε μικρή απόσταση. Μεθοδολογία Για την παρούσα έρευνα χρησιμοποιήθηκαν : α. Στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας που αφορούν την καταγραφή και κατανομή των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων. Αυτά είναι η έκταση κάθε δασικού τύπου και η κλάση όγκου στην οποία έχει καταταχθεί με βάση την Απογραφή δασών του Υπουργείου. Επίσης η έκταση που καταλαμβάνει κάθε δασοπονικό είδος στο Ν. Τρικάλων. β. Δασοαποδοτικά στοιχεία πρεμνοφυών και σπερμοφυών δασών του Ν. Τρικάλων. Τα στοιχεία αυτά είναι το μέσο ύψος του ξυλαποθέματος και η μέση τρέχουσα ετήσια προσαύξηση. Επειδή στο Ν. Τρικάλων δεν υπάρχουν δρυοδάση σπερμοφυούς μορφής, ως συγκριτικό στοιχείο χρησιμοποιήθηκαν δασοαποδοτικά στοιχεία δασών που έχουν τεθεί σε 2

3 αναγωγή πριν από 65 και 45 χρόνια αντίστοιχα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί η αναγωγή αυτών των δασών. γ. Επιπλέον, από το αρχείο μελετών της Δ/νσης Δασών Ν. Τρικάλων, πάρθηκε η κατάταξη των δρυοδασών σε ποιότητες τόπου, με κριτήριο το μέσο ύψος των κυρίαρχων δένδρων σε συγκεκριμένη ηλικία (Κοσσενάκης 1939). Από τις πέντε ποιότητες τόπου, η I και η V, εμφανίζονται σε πολύ περιορισμένη έκταση. Στην πλειονότητά τους τα δρυοδάση του Νομού εδράζονται σε εδάφη της ΙΙ και ΙΙΙ ποιότητας τόπου. Με βάση επομένως τις σταθμολογικές συνθήκες, διακρίθηκαν δύο κατηγορίες δρυοδασών στο Ν. Τρικάλων : Ι. Δρυοδάση που χαρακτηρίζονται από καλές σταθμολογικές συνθήκες και καλή ποιοτική σύνθεση (όσα κατατάσσονται στην Ι, ΙΙ και ΙΙΙ ποιότητα τόπου). ΙΙ.Δρυοδάση που βρίσκονται σε μέτριες έως κακές σταθμολογικές συνθήκες και μέτρια έως κακή ποιοτική σύνθεση (όσα κατατάσσονται στην IV και V ποιότητα τόπου) δ. Από την ελληνική και παγκόσμια βιβλιογραφία, πάρθηκαν ποσοτικά στοιχεία σχετικά με τη δέσμευση του άνθρακα από την ξυλώδη βιομάζα των δένδρων. Όσον αφορά τη μεθοδολογία : Με τα στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας δημιουργήθηκαν οι ΠΙΝ. 1 και 2. Στον ΠΙΝ. 1 φαίνεται η έκταση (στο σύνολο του Νομού και στο σύνολο των δασών του Νομού) κάθε δασικού τύπου, καθώς και η κατάταξή τους σε κλάσεις όγκου. Στον ΠΙΝ. 2 φαίνεται η έκταση που καταλαμβάνει κάθε δασοπονικό είδος στο σύνολο του Νομού, όπως και η κατάταξή του σε κλάσεις όγκου, ανάλογα με την απόδοσή του. Από το αρχείο μελετών της Δ/νσης Δασών Ν. Τρικάλων πάρθηκαν δασοαποδοτικά στοιχεία όλων των δρυοδασών του Νομού (δημόσιων και μη). Έτσι προέκυψε η τιμή του μέσου ξυλαποθέματος και της μέσης τρέχουσας ετήσιας προσαύξησης των δρυοδασών για την τελευταία 10ετία. Επίσης, ο ΠΙΝ. 3 με την κατανομή των δρυοδασών του Νομού κατά ποιότητα τόπου, σύμφωνα με το κατά Παναγιωτίδη σύστημα κατάταξης σε πέντε ποιότητες τόπου και δέκα σταθμικές κατηγορίες ύψους. Από την παγκόσμια και ελληνική βιβλιογραφία, τα στοιχεία των ποσοτήτων άνθρακα που δεσμεύεται και κατακρατείται στη βιομάζα των δασών (επίγεια και υπόγεια) μέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης, συνδέθηκαν με την επίγεια βιομάζα των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων. Ιδιαίτερα συνδέθηκαν με τον ξυλώδη όγκο που αποδίδουν όταν έχουν πρεμνοφυή μορφή και θα μπορούν να αποδίδουν με την υποθετικά μελλοντική σπερμοφυή μορφή. Στο πλαίσιο του σκοπού της παρούσας, διατυπώθηκαν τρεις εναλλακτικές υποθέσεις και διερευνήθηκαν με βάση τα στοιχεία που πάρθηκαν από τις παραπάνω αναφερόμενες πηγές. Αποτελέσματα Συζήτηση Η επιφάνεια του νομού που καλύπτεται από δάση ανέρχεται σε στρεμμάτων. Αποτελεί το 41,63 της έκτασής του (Υπουργείο Γεωργίας 1992) και αναλύονται στους δασικούς τύπους του ΠΙΝ.1, ενώ στον ΠΙΝ. 2 εμφανίζονται όλα τα δασοπονικά είδη (και οι εκτάσεις τους). 3

4 ΠΙΝ. 1 : Δάση Στοιχεία χαρτογράφησης TABLE 1 : Forests-Mapping data ΔΑΣΗ - ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ 1: Στη συνολική έκταση του Νομού (πηγή : Υπουργείο Γεωργίας 1992) 2: Στην έκταση των δασών του Νομού ΠΙΝ. 2 : Κατανομή δασοπονικών ειδών του Ν. Τρικάλων TABLE 2 : Forest species ranking of Prefecture of Trikala Δασοπονικό είδος Έκτ (στρμ) Έκτ (στρ.) Κλάση όγκου >300 Έκτ Έκτ (στρ.) (στρ) Έκτ (στρ) Ελάτη , , , , ,85 Χαλ. Πεύκη* , , ,31 0 0,00 0 0,00 M Πεύκη , , , , ,00 Λευκ. Πεύκη ,19 0 0, , ,32 0 0,00 Ελάτη M.Πεύκη ,06 0 0, , ,24 0 0,00 Οξιά , , , , ,58 Καστανιά ,26 0 0, , ,86 0 0,00 Δρυς Φυλλοβόλος , , , ,41 0 0,00 Αείφ. πλατύφυλλα , , 0 0,00 0 0,00 0 0,00 Πλάτανος , , , ,50 0 0,00 Δρυς Φυλλ. θάμνοι Έκταση (στρμ) (1) (2) Έκταση (στρμ) ΚΛΑΣΗ ΟΓΚΟΥ (m 3 /Ha) > ,01 0 0,00 0 0, *Περιλαμβάνει τα τεχνητά πευκοδάση της χαμηλής ζώνης τα οποία αποτελούνται κυρίως από τραχεία Πεύκη (Pinus brutia). (πηγή : Υπουργείο Γεωργίας 1992) Έκταση (στρμ) 100, ,00 Τα δρυοδάση (24,96 της έκτασης του νομού) είναι όλα πρεμνοφυούς διαχειριστικής μορφής, με πολύ χαμηλά ξυλαποθέματα, που κατά μ.ο. ανέρχονται σε 35 m 3 /ha και με μέση Έκταση (στρμ) Έκταση (στρμ) Κωνοφόρα ,6 39, , , , ,67 Κωνοφόρα μικτά μεκωνοφόρα) Φυλλοβόλα πλατύφυλλα Πλατύφυλλα με θάμνους (φυλλοβόλα) Αείφυλλα πλατύφυλλα ,06 0, , , ,9 59, , , , , ,01 0, ,

5 ετήσια τρέχουσα προσαύξηση περίπου 1,0 m 3 /ha (Δ/νση Δασών Τρικάλων). Η μορφή αυτή είναι καθαρά ανθρωπογενής. Από άποψη ποιότητας δασικού εδάφους τα δρυοδάση, βρίσκονται κυρίως στην ΙΙ και ΙΙΙ κατηγορία (Δ/νση Δασών Ν. Τρικάλων). Η κατανομή τους στις ποιότητες τόπου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Δ/νσης Δασών Τρικάλων έχει ως εξής : ΠΙΝ. 3 : Κατανομή δρυοδασών σε ποιότητες τόπου TABLE 3 : Oak-forests ranking in site qualities ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΠΟΥ Ι ΙΙ ΙΙΙ IV V ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΤΑΣΗ (στρμ) (πηγή : Δ/νση Δασών Τρικάλων) Τα δρυοδάση του Ν. Τρικάλων, στο βαθμό που επιτρέπεται από τη σχετική νομοθεσία, διαχειρίζονται ακόμη πρεμνοφυώς. Το Ν.Δ. 86/1969 (άρθρο 62, 4) καθορίζει ακριβώς τον τρόπο διαχείρισης των δρυοδασών ανάλογα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους (Γιαννακούρος 1988), όμως δεν τηρούνται τα όσα προβλέπονται και σε αρκετές περιπτώσεις καταστρατηγούνται (Βέργος 2003). Πράγματι, στα περισσότερα δρυοδάση τα πρώτα δένδρα που υλοτομούνται είναι συνήθως τα παρακρατήματα της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, που για τις ανάγκες της παρούσας θα χρησιμοποιηθούν ως δάση «μάρτυρες». Αυτά είναι το δημόσιο δάσος Καλλιρρόης του συμπλέγματος Ασπροποτάμου και το δημοτικό δάσος Κονισκού. Τα κύρια δασοπονικά τους είδη είναι ευθύφλοια Δρυς (Quercus cerris) σε μίξη με πλατύφυλλη (Quercus frainetto). Τα δάση αυτά, έχουν τεθεί σε αναγωγή, το μεν πρώτο στα 2/3 της επιφάνειάς του, πριν από 65 χρόνια (Οικοδάσος Ε.Π.Ε. 2005), το δε δεύτερο στο 1/2 της έκτασής του πριν 45 περίπου χρόνια (Καλλιόγλου 2006). Η μέθοδος αναγωγής είναι η καλλιεργητική (άμεση), δηλαδή με αναγωγικές αραιώσεις. Οι επεμβάσεις αυτές εφαρμόζονται με συνέπεια και υπευθυνότητα (με 10ετή χρόνο περιφοράς) μέχρι σήμερα. Από τις μελέτες διαχείρισης των δασών αυτών, τα δασοαποδοτικά στοιχεία που προκύπτουν είναι για μεν το δάσος Καλλιρρόης το μέσο ξυλαπόθεμα 116,09 m 3 /ha και η μέση ετήσια τρέχουσα προσαύξηση 3,35 m 3 /ha, για δε το δάσος Κονισκού το μέσο ξυλαπόθεμα 60,38 m 3 /ha και η μέση ετήσια τρέχουσα προσαύξηση 3,46 m 3 /ha. Μπορούμε επομένως, βάσει αυτών να έχουμε ένα συγκριτικό στοιχείο για τα αποτελέσματα της αναγωγής. Όλα τα δρυοδάση του Νομού μπορούν να αναχθούν σε σπερμοφυή. Τα δάση της κατηγορίας Ι με τη χρήση καλλιεργητικών μέτρων (αναγωγικές αραιώσεις), ενώ τα δάση της κατηγορίας ΙΙ με πρόσκαιρη εισαγωγή κωνοφόρων (ενρητινώσεις). Σε κάθε περίπτωση, όταν η αναγωγή ολοκληρωθεί, περιμένουμε τη δημιουργία δασών με τα χαρακτηριστικά της σπερμοφυούς μορφής, δηλαδή μεγάλους χρόνους παραγωγής (περίτροπος χρόνος), ψηλότερα ξυλαποθέματα που, ανάλογα με την ποιότητα τόπου και τη 5

6 δομή της συστάδας, κυμαίνονται από 150 μέχρι 1200 m 3 /ha (Ντάφης 1990), καθώς και τεχνικό ξύλο σε μεγάλη αναλογία. Εξίσου σημαντική είναι και η αποτελεσματική προστασία του εδάφους, που δεν υποβαθμίζεται με την ανά τακτά χρονικά διαστήματα αποκάλυψή του και με την απόληψη προϊόντων ξύλου λεπτών διαστάσεων, ενώ αντιθέτως, βελτιώνεται με κατάλληλους δασοκομικούς χειρισμούς. Διακινδυνεύοντας μια πρόβλεψη σχετικά με τα αποτελέσματα της αναγωγής, μπορούμε να σκεφθούμε τρεις εναλλακτικές υποθέσεις. Πρώτη : Όλα τα δρυοδάση του νομού θα μετατραπούν σε υψηλά, με ξυλαπόθεμα 300 m 3 /ha. Η συνολική απόδοση θα είναι ha * 300 m 3 /ha = m 3 ξυλαποθέματος. Δεύτερη : Τα μισά δρυοδάση του νομού θα μετατραπούν σε υψηλά με ξυλαπόθεμα 200 m 3 /ha και θα αποδώσουν συνολικά ha * 200 m 3 /ha = m 3 ξυλαποθέματος. Τρίτη : Το 40 των δρυοδασών του νομού θα μετατραπεί σε υψηλά με ξυλαπόθεμα 150 m 3 /ha. Η συνολική απόδοση στην περίπτωση αυτή θα είναι ha * 150 m 3 /ha = m 3 ξυλαποθέματος. Είναι βέβαιο ότι με την αναγωγή αυτών των δασών, εκτός από τον οικονομικό, εκπληρώνεται και ο προστατευτικός, ο αισθητικός και προπαντός ο οικολογικός ρόλος τους (Ζάγκας 1992, 2003, Τσιτσώνη 2003, Ζάγκας κ.ά. 2003). Ο τελευταίος, έχει αποκτήσει τεράστια σημασία, λόγω των επιπτώσεων του φαινομένου θερμοκηπίου τα τελευταία χρόνια. Κατά μέσο όρο, ένα τυπικό δένδρο απορροφά μέσω της φωτοσύνθεσης, το ισοδύναμο 1 τόνου διοξειδίου του άνθρακα για την αύξηση κάθε m 3, παράγοντας το ισοδύναμο 727 Kg οξυγόνου. Δηλαδή κάθε m 3 ξύλου περιέχει πάνω από 200 κιλά άνθρακα, ο οποίος απελευθερώνεται και πάλι στην ατμόσφαιρα, όταν καίγεται το δάσος ή όταν αποικοδομούνται τα δένδρα (Euro fact_3 2004). Επανερχόμενοι στις τρεις υποθέσεις που κάναμε όσον αφορά τα αποτελέσματα της αναγωγής των πρεμνοφυών δασών του Ν. Τρικάλων και υπολογίζοντας με βάση τα παραπάνω τις αντίστοιχες ποσότητες άνθρακα που θα δεσμευτούν στον ξυλώδη όγκο των δασών, διαπιστώνουμε ότι : Υπόθεση πρώτη: Στην περίπτωση της μετατροπής όλων των δασών του νομού σε σπερμοφυή, με ξυλαπόθεμα 300 m 3 /ha, η ποσότητα του άνθρακα που θα δεσμευτεί στη βιομάζα τους θα ανέλθει σε : m 3 * 200 Κg ή 0,2 t = t. Υπόθεση δεύτερη : Στην περίπτωση της μετατροπής των μισών δρυοδασών του νομού σε σπερμοφυή με ξυλαπόθεμα 200 m 3 /ha, η ποσότητα του άνθρακα που θα δεσμευτεί στη βιομάζα τους θα ανέλθει σε : m 3 * 0,2 t = t. Υπόθεση τρίτη : Τέλος στην περίπτωση που μόνο το 40 των δασών του νομού μετατραπεί σε δρυοδάση με ξυλαπόθεμα 150 m 3 /ha, η ποσότητα του άνθρακα που θα δεσμευτεί θα είναι m 3 * 0,2 t = t. Αν ληφθεί υπόψη ότι στους υπολογισμούς δεν συμπεριλήφθηκε ο άνθρακας που κατακρατείται συνολικά στη βιομάζα του δάσους (και που κατά τους Burschell et al (1993) το μεγαλύτερο μέρος του αποθηκεύεται στο υπεδάφιο τμήμα του) αλλά μόνο στον ξυλώδη 6

7 όγκο του, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος του αποτελέσματος της αναγωγής ακόμη και μέρους των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων. Η ποσότητα του άνθρακα που μπορεί να δεσμευτεί συνολικά στη βιομάζα αυτών των δασών είναι υπερδιπλάσια αυτής που εκτιμήθηκε παραπάνω με δεδομένη την εκτίμηση του εγχειριδίου Βέλτιστης Πρακτικής του IPCC (2002) σύμφωνα με την οποία το ποσό του άνθρακα που αποθηκεύεται στα πρεμνοφυή και σπερμοφυή δάση Δρυός, ισούται με το 50 της εκτιμώμενης βιομάζας τους (υπέργειας και υπόγειας). Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα μείωσης Αερίων Θερμοκηπίου (2002) στη χώρα μας, οι εκπομπές του CO 2 προβλέπονταν για το 2010 σε Kt. Αν υποθέσουμε ότι το τρίτο σενάριο που κάναμε για την αναγωγή των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων είχε ήδη υλοποιηθεί, τότε οι εκπομπές του CO 2 για τη χώρα μας θα ήταν t ή 0,8616 Kt λιγότερες δηλαδή 0,42. Το ποσοστό φαίνεται μικρό, αλλά αν λάβουμε υπόψη ότι σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Μείωσης Αερίων Θερμοκηπίου (2002), το δυναμικό μείωσης των εκπομπών, μόνο για το Υπουργείο Γεωργίας είχε εκτιμηθεί σε 64 Kt CO 2, ο σχεδόν 1 Κt που υπολογίσθηκε παραπάνω για τα δρυοδάση του Ν. Τρικάλων, δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητος. Επιπλέον τα προϊόντα που θα συγκομισθούν δεν θα είναι ευτελούς αξίας καυσόξυλα αλλά σε μεγάλο ποσοστό πολύτιμη τεχνική ξυλεία. Επίσης, το ξύλο που συγκομίζεται από τα διαχειριζόμενα δάση, όταν χρησιμοποιείται για την παραγωγή προϊόντων ξύλου, συνεχίζει να διατηρεί αποθηκευμένο τον άνθρακα, ενώ στα εδάφη αυτά φυτρώνουν ή φυτεύονται νέα δένδρα και η επίδραση του δάσους στη δέσμευση του άνθρακα δεν σταματά. Ο ρόλος των προϊόντων ξύλου στον κύκλο του άνθρακα και κατά συνέπεια στο περιβάλλον, συνδέεται άμεσα με τον χρόνο ζωής τους. Όσο μεγαλύτερη η διάρκειά της, τόσο μεγαλύτερο το περιβαλλοντικό κέρδος. Συμπεράσματα Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην παρούσα, προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα : Τα δρυοδάση του Ν. Τρικάλων καλύπτουν το 1/4 περίπου της έκτασης του νομού και είναι στο σύνολό τους πρεμνοφυούς διαχειριστικής μορφής. Το κυρίαρχο είδος είναι η ευθύφλοια Δρυς (Quercus cerris) σε μίξη κατ άτομο ή ομάδες με την πλατύφυλλη (Quercus confertae). Διαθέτουν πολύ χαμηλά ξυλαποθέματα και τα προϊόντα τους είναι ευτελούς αξίας καυσόξυλα και ξυλάνθρακες. Με τον τρόπο που διαχειρίζονται ακόμη, συνεχίζουν να υποβαθμίζονται και να υπολείπονται του ρόλου τους που θα έπρεπε να είναι οικονομικός, προστατευτικός, αισθητικός και πρωτίστως οικολογικός. Ιδιαίτερα, η μη εκπλήρωση του τελευταίου αποκτά τεράστια σημασία επειδή συνεπάγεται δυσμενείς επιδράσεις στο περιβάλλον γενικότερα (βιοποικιλότητα, έδαφος, νερό, ατμόσφαιρα κ.λπ). Η αναγωγή της πρεμνοφυούς μορφής τους σε σπερμοφυή δίνει τη δυνατότητα ανόρθωσης και αναβάθμισης όλων των δασών του νομού και τη μετατροπή τους σε σπερμοφυή δάση, δηλ. δάση με σταθερή δομή, μεγάλους χρόνους παραγωγής, με παραγωγή υψηλών ξυλαποθεμάτων, που θα εκπληρώνουν τον πολλαπλό τους ρόλο. 7

8 Το 84 των δρυοδασών του νομού βρίσκεται σε καλές σταθμολογικές συνθήκες και έχει καλή ποιοτική σύνθεση. Η αναγωγή τους είναι δυνατό να επιτευχθεί με καλλιεργητικά μέτρα δηλαδή με αναγωγικές αραιώσεις. Τα υπόλοιπα δρυοδάση του νομού βρίσκονται σε μέτριες έως κακές σταθμολογικές συνθήκες και έχουν κακή ποιοτική σύνθεση. Η αναγωγή αυτών σε σπερμοφυή μπορεί να επιτευχθεί με την (προσωρινή) εισαγωγή κωνοφόρων με τεχνητά μέσα, σε ποσοστό της έκτασης των συστάδων. Για την εφαρμογή της αναγωγικής διαδικασίας πρέπει να υπάρξει βούληση της πολιτείας μέσω των οργάνων της (Δασαρχεία, Δ/νσεις Δασών) για την επιβολή της και τη σωστή εκτέλεσή της. Το αποτέλεσμα θα είναι εκτός άλλων, η δημιουργία μεγάλων ξυλαποθεμάτων, της τάξης των m 3 /ha. Η αναγωγή όλων των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 300 m 3 /ha θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3 ο οποίος θα δέσμευε 4,158 Kt άνθρακα. Η αναγωγή των μισών δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 200 m 3 /ha θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3 ο οποίος θα δέσμευε 1,386 Kt άνθρακα. Η αναγωγή του 40 των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων και η μετατροπή τους σε σπερμοφυή με μέσο ξυλαπόθεμα 150 m 3 /ha θα διέθετε ξυλώδη όγκο m 3 ο οποίος θα δέσμευε 0,832 Kt άνθρακα. Με την πρεμνοφυή διαχείριση (αποψιλωτικές υλοτομίες σε μικρά χρονικά διαστήματα) τα δρυοδάση του νομού δρουν ως πηγές άνθρακα συμβάλλοντας «θετικά» στο ισοζύγιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα επειδή όλη η υπέργεια βιομάζα τους απομακρύνεται από το δάσος. Δηλαδή, απελευθερώνουν όλη την περιεχόμενη σ αυτή ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τη συγκέντρωση του CO 2. Αντιθέτως, με τη σπερμοφυή διαχείριση τα δάση θα μετατραπούν σε δεξαμενές άνθρακα με αποτέλεσμα να δεσμεύσουν στη βιομάζα τους τεράστιες ποσότητες άνθρακα για πάρα πολλά χρόνια. Επιπλέον, ακόμη και μετά την υλοτομία τους επειδή τα προϊόντα ξύλου που παράγονται έχουν μακρά διάρκεια ζωής, συνεχίζουν να λειτουργούν ως αποθήκες άνθρακα. Παράλληλα, επειδή τα δάση δεν απομακρύνονται δια μιας όπως τα πρεμνοφυή, συνεχίζουν να φωτοσυνθέτουν, να δεσμεύουν άνθρακα στη μάζα τους και να επιτελούν πολλές άλλες «οικολογικές» λειτουργίες, συμβάλλοντας «αρνητικά» στο ισοζύγιο του άνθρακα, με μείωση της συγκέντρωσης του ατμοσφαιρικού CO 2. Είναι προφανής, από τα παραπάνω, ο ρόλος των δρυοδασών του Ν. Τρικάλων στον κύκλο του άνθρακα, καθώς και η τεράστια σημασία της αναγωγής τους κατ επέκταση, στην άμβλυνση του φαινομένου θερμοκηπίου. ABSTRACT The oak forests of the Prefecture of Trikala cover 25 of its area and are all coppice management form. The dominant species is Quercus cerris in mixture individually or in groups of Quercus confertae. They have very low wood stocks and their products are minor firewood and charcoal. The way they are still being managed they continue to deteriorate and fall short of their role, which should be economical, protective, aesthetic and ecological. In particular, the failure of the last acquires enormous significance, because 8

9 it implies adverse effects on the environment in general (biodiversity, soil, water, air, etc.). The conversion of all the oak forests of the Prefecture of Trikala into high forests with an average growing stock 300 m 3 / ha, would have woody volume m 3, which would bind Kt carbon. The conversion of the 50 of oak forests of the Prefecture of Trikala and their alteration into high forests with an average growing stock 200 m 3 / ha, would have woody volume m 3, which would bind Kt carbon. The conversion of the 40 of oak forests of the Prefecture of Trikala and their alteration into high forests with an average growing stock 150 m 3 / ha, would have woody volume m 3, which would bind Kt carbon. The role of the oak forests of Trikala in the carbon cycle and the huge importance of the reduction is obvious from the above, thereby mitigating the greenhouse effect. Key-words: coppice oak-forests, conversion, forest growth data. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Burschel, P., E. Kürsten, B.C. Larson, M. Weber Present role of German forests and forestry in the national carbon budget and options to its increase. Water, Air and Soil Pollution 70: Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands. Euro fact_ WP Carbon Stores. ECCM (Edinburgh Centre for Carbon Management). IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) "Good practice guidance for Land Use, Land Use Change and Forestry", IPCC National Greenhouse Gas Inventories Programme, Institute for Global Environmental Strategies, Japan. Schelhaas M. J., P.W. van Esch, T.A. Groen, B.H.J. de Jong, M. Kanninen, J. Liski, O. Masera, G.M.J. Mohren, G.J. Nabuurs, T. Palosuo, L. Pedroni, A. Vallejo, T. Vilén CO2FIX V 3.1 A modelling framework for quantifying carbon sequestration in forest ecosystems. Manual. Wageningen. The Netherlands. p.122 Βέργος, Στ., Ανόρθωση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας. Αναγκαίες δασοπολιτικές και δασοδιαχειριστικές προσαρμογές. Πρακτικά 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας. "Δασική Πολιτική, Πρεμνοφυή δάση, Προστασία φυσικού περιβάλλοντος". 30 Σεπτεμβρίου - 3 Οκτωβρίου Αρχαία Ολυμπία Συνεδριακό Κέντρο Δ.Ο.Α Γιαννακούρος, Π., Δασική Νομοθεσία. Εκδ. Αφοί Σάκουλα, Αθήνα Εθνικό Πρόγραμμα μείωσης Αερίων Θερμοκηπίου , Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. σ. 91 Ζάγκας, Θ., Εισαγωγική ομιλία. Πρακτικά 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας. "Δασική Πολιτική, Πρεμνοφυή δάση, Προστασία φυσικού περιβάλλοντος". 30 Σεπτεμβρίου - 3 Οκτωβρίου Αρχαία Ολυμπία Συνεδριακό Κέντρο Δ.Ο.Α Ζάγκας, Θ., Παπαπέτρου, Π., Θανάσης, Γ., Έρευνα των συνθηκών αύξησης του πρεμνοφυούς δρυοδάσους Καστανιάς Βόρειο Πιερίας και δυνατότητα αναγωγής των συστάδων του. Πρακτικά 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας. "Δασική Πολιτική, Πρεμνοφυή δάση, Προστασία φυσικού περιβάλλοντος". 9

10 30 Σεπτεμβρίου - 3 Οκτωβρίου Αρχαία Ολυμπία Συνεδριακό Κέντρο Δ.Ο.Α Ζάγκας, Θ., Εξέλιξη συστάδων Δρυός μετά από πυρκαγιά στην περιοχή Πιερίας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος. Τόμος ΛΕ /2. Αριθ. 20: Καλλιόγλου, Κ., Μελέτη διαχείρισης του Δημοτικού Δάσους Κονισκού, περιόδου Κοσσενάκης, Γ., Πίνακες παραγωγής πρεμνοφυούς Δρυός (Quercus conferta Kit), πρεμνοφυούς οξυάς (Fagus silvatica L) και πρεμνοφυούς καστανέας (Castanea vulgaris Lam). Υπουργείο Γεωργίας. Αθήνα, σ Μπαθρέλλος, Γ., Γεωλογική, Γεωμορφολογική και Γεωγραφική μελέτη των αστικών περιοχών του Ν. Τρικάλων. Nτάφης, Σ., Εφηρμοσμένη Δασοκομική. Θεσσαλονίκη. Σελ. 258 Οικοδάσος Ε.Π.Ε Μελέτη Προστασίας και Διαχείρισης δημοσίου δασικού συμπλέγματος Ασπροποτάμου Δασαρχείου Καλαμπάκας περιόδου Τσιτσώνη, Θ., Δασοκομική έρευνα των δρυοδασών στη Βόρεια Ελλάδα. Πρακτικά 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας. "Δασική Πολιτική, Πρεμνοφυή δάση, Προστασία φυσικού περιβάλλοντος". 30 Σεπτεμβρίου - 3 Οκτωβρίου Αρχαία Ολυμπία Συνεδριακό Κέντρο Δ.Ο.Α Υπουργείο Γεωργίας, Αποτελέσματα Πρώτης Εθνικής Απογραφής Δασών της Ελλάδος. Γενική Γραμματεία Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος. Αθήνα, σελ

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Ως κλιματική αλλαγή αναφέρεται η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την άνοδο του ποσού των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Το διοξείδιο του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής

Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Μπαρμπούτης, Επ. Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου, Α.Π.Θ. Email: jbarb@for.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Μέθοδοι επιφάνειας Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Ιωάννης Ελευθεριάδης, ΚΑΠΕ 08 Απριλίου 2016 Metropolitan Expo Ξυλώδης βιομάζα και τάσεις 70% της παραγωγής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής

Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής Η χρήση του ξύλου ως παράγοντας προστασίας του περιβάλλοντος και επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής Tου Δρ. Ιωάννη Μπαρμπούτη ΕισαγωγH Το ξύλο συγκεντρώνει πολλά αξιόλογα χαρακτηριστικά τα οποία το καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ. Ηλίας Ζαλαβράς

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ. Ηλίας Ζαλαβράς ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ Ηλίας Ζαλαβράς Δημιουργία τάξεως προς κάθε κατεύθυνση Αειφορία Δασοπονικοί σκοποί Κατά χρόνο τάξη Κατά χώρο τάξη Καθορισμός του λήμματος Αειφορία Επιδίωξη διαρκών και

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Αυξητική και Ωριμότητα

Αυξητική και Ωριμότητα Αυξητική και Ωριμότητα Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 510 60435 E-mail: vkazaa@teikav.e.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι κανονικού ξυλαποθέματος και προσαύξησης ή Μέθοδοι Μαθηματικών Τύπων

Μέθοδοι κανονικού ξυλαποθέματος και προσαύξησης ή Μέθοδοι Μαθηματικών Τύπων Μέθοδοι κανονικού ξυλαποθέματος και προσαύξησης ή Μέθοδοι Μαθηματικών Τύπων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος κλάσεων ηλικίας και κατά συστάδα σχεδιασμό

Μέθοδος κλάσεων ηλικίας και κατά συστάδα σχεδιασμό Μέθοδος κλάσεων ηλικίας και κατά συστάδα σχεδιασμό Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα Κανονικότητα Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΟΥΣ. Δρ. Βασιλική Καζάνα

ΔΑΣΟΥΣ. Δρ. Βασιλική Καζάνα ΚΑΤΑ ΧΩΡΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

«Πλιάτσικο» στο ελληνικό φυσικό περιβάλλον

«Πλιάτσικο» στο ελληνικό φυσικό περιβάλλον «Πλιάτσικο» στο ελληνικό φυσικό περιβάλλον Ι. Μπαρμπούτης Εργαστήριο Δασικής Τεχνολογίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ. Περίληψη Πρωτεύοντα στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή

Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054). Δρ. Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1. Σχεδιασμός και οργάνωση λήψης στοιχείων υπαίθρου.

Δράση 1.1. Σχεδιασμός και οργάνωση λήψης στοιχείων υπαίθρου. 1 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ 1 η φάση έργου (Περίοδος 25 Μαϊου έως 30 Σεπτεμβρίου 2014) Στη πρώτη φάση του έργου υλοποιήθηκαν τα παρακάτω: 1 ο Πακέτο εργασίας (Προσδιορισμός είδους και ποσοτήτων υπολειμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ Παραδοτέο 2.α

ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ Παραδοτέο 2.α ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ 85492 Χαρτογράφηση βλάστησης και εκτίμηση βιομάζας με σύγχρονες μεθόδους Τηλεπισκόπησης στo πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. {SWD(2016) 246 final} {SWD(2016) 249 final}

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. {SWD(2016) 246 final} {SWD(2016) 249 final} ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20.7.2016 COM(2016) 479 final ANNEXES 1 to 6 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΑΤΕΙΘ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ LOGISTICS ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΠΑΡΑΠΟΝΙΑΡΗ ΕΛΠΙΔΑ Α.Μ. 206 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Κατερίνη 2011 ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

Ι. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο Ι. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ Ο σαφής καθορισμός του σκοπού της δασοπονίας και η τήρηση ενός προδιαγραμμένου σχεδίου είναι στοιχεία που εξασφαλίζουν αν όχι την επιτυχία του, τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ανακοίνωση για την εκδήλωση ενδιαφέροντος εκτέλεσης δασοτεχνικού έργου

ΘΕΜΑ: Ανακοίνωση για την εκδήλωση ενδιαφέροντος εκτέλεσης δασοτεχνικού έργου ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ Α.Υ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΠΕΛΛΑΣ Δ Α Σ Α Ρ Χ Ε Ι Ο Α Ρ Ι Δ Α Ι Α Σ Τμήμα Α : Διοίκησης-Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. ΘΕΜΑ : Τιμές ανάθεσης υλοτομικών εργασιών και λοιπών εργασιών συγκομιδής

ΑΠΟΦΑΣΗ. ΘΕΜΑ : Τιμές ανάθεσης υλοτομικών εργασιών και λοιπών εργασιών συγκομιδής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Όνομα πατρός: Αναστάσιος Όνομα μητρός: Ελισάβετ Ημερομηνία γέννησης: 15 Ιουλίου 1969 Τόπος γέννησης: Θεσσαλονίκη

ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Όνομα πατρός: Αναστάσιος Όνομα μητρός: Ελισάβετ Ημερομηνία γέννησης: 15 Ιουλίου 1969 Τόπος γέννησης: Θεσσαλονίκη ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Όνομα πατρός: Αναστάσιος Όνομα μητρός: Ελισάβετ Ημερομηνία γέννησης: 15 Ιουλίου 1969 Τόπος γέννησης: Θεσσαλονίκη Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος Email: gthan@for.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας

Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας Οικονομικές βάσεις της Δασικής Διαχειριστικής Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρωπογενείς επιδράσεις στα φυσικά δασικά και λιβαδικά οικοσυστήματα της Δυτικής Μακεδονίας

Ανθρωπογενείς επιδράσεις στα φυσικά δασικά και λιβαδικά οικοσυστήματα της Δυτικής Μακεδονίας Ανθρωπογενείς επιδράσεις στα φυσικά δασικά και λιβαδικά οικοσυστήματα της Δυτικής Μακεδονίας Ανθρωπογενείς επιδράσεις στα φυσικά δασικά και λιβαδικά οικοσυστήματα της Δυτικής Μακεδονίας Γ. Ευθυμίου 1 Γ.

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής

Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Περιεχόμενα 4 ου μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακό άσος Ταξιάρχη

Πανεπιστημιακό άσος Ταξιάρχη Πανεπιστημιακό άσος Ταξιάρχη Η ιοίκηση Πανεπιστημιακού άσους Το Πανεπιστημιακό άσος Ταξιάρχη Βραστάμων καταλαμβάνει έκταση 58.000 στρεμμάτων στο κεντρικό τμήμα της Χαλκιδικής, στο όρος Χολομώντα σε υπερθαλάσσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΘΗΝΑ 01/07/2010 ΚΟΙΝΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ & ΤΗΝ ΣΧΕΤΙΚΗ ΜΕ ΑΥΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΗΝ Ε.Ε. : ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΕΝΟΨΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής

Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Δασική Οικονομική Μιχαήλ Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Περιεχόμενα 8 ου μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΔΡΥΟΔΑΣΩΝ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΔΡΥΟΔΑΣΩΝ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΔΡΥΟΔΑΣΩΝ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Θέκλα Κ. Τσιτσώνη Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Δασοκομίας, Τ.Θ. 262, 54124, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Ανθρωπογενής κλιµατική αλλαγή -Ερηµοποίηση Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2014 ιακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Το Έργο LIFE+ AdaptFor

Το Έργο LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Το Έργο LIFE+ AdaptFor Βασιλική Χρυσοπολίτου, ΕΚΒΥ 189 Νοεμβρίου 2014, ΕΚΒΥ, Θεσσαλονίκη Το Έργο LIFE+ AdaptFor πώς μπορούμε να προσαρμόσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

D5.6.6 ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Προτάσεις για Υπεύθυνους Λήψης Αποφάσεων. Φεβρουάριος 2016 Ορεστιάδα

D5.6.6 ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Προτάσεις για Υπεύθυνους Λήψης Αποφάσεων. Φεβρουάριος 2016 Ορεστιάδα Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της στερεάς βιομάζας στα Πάρκα της Ε.Ε. D5.6.6 ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Προτάσεις για Υπεύθυνους Λήψης Αποφάσεων Σπυρίδων Γαλατσίδας, Σταύρος Κεχαγιόγλου, Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΝΤΙΚΕΊΜΕΝΟ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΉ ΜΕΛΈΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΎ ΔΆΣΟΥΣ ΕΚΚΛΗΣΟΧΩΡΙΟΥ ΤΟΥ ΔΉΜΟΥ ΖΊΤΣΑΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΖΙΤΣΑΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΝΤΙΚΕΊΜΕΝΟ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΉ ΜΕΛΈΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΎ ΔΆΣΟΥΣ ΕΚΚΛΗΣΟΧΩΡΙΟΥ ΤΟΥ ΔΉΜΟΥ ΖΊΤΣΑΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΖΙΤΣΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΖΙΤΣΑΣ ΑΝΤΙΚΕΊΜΕΝΟ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΉ ΜΕΛΈΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΎ ΔΆΣΟΥΣ ΕΚΚΛΗΣΟΧΩΡΙΟΥ ΤΟΥ ΔΉΜΟΥ ΖΊΤΣΑΣ» Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΌΤΗΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 3: Φωτοερμηνεία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

74,6 100 59,4 EΕ 25 = 63,1 % (2004) 10,5 EΕ-25 = 9,2 % (2004) 2,9 17,5 % (1999/2000) 0,13 SI) = 0,18 5 (2003) 82,0 EΕ- 25 = 100

74,6 100 59,4 EΕ 25 = 63,1 % (2004) 10,5 EΕ-25 = 9,2 % (2004) 2,9 17,5 % (1999/2000) 0,13 SI) = 0,18 5 (2003) 82,0 EΕ- 25 = 100 Παράρτηµα 1. Κατάλογος κοινών δεικτών βάσης, εκροών, αποτελεσµάτων και επιπτώσεων I. Κοινοί δείκτες βάσης 1. είκτες βάσης σε σχέση µε τους στόχους / Όχι *1 Οικονοµική ανάπτυξη Κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε µονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας Δικαιούχος του έργου Ιερά Κοινότητα Αγίου Όρους των πρεμνοφυών δασών Συνεργαζόμενος φ ορέας ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Β ιο τ ο π ω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση ειδών με την ανάλυση αεροφωτογραφιών (χρήση υποβάθρου ορθοφωτογραφιών Κτηματολογίου)

Χαρτογράφηση ειδών με την ανάλυση αεροφωτογραφιών (χρήση υποβάθρου ορθοφωτογραφιών Κτηματολογίου) ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ 85492 Χαρτογράφηση βλάστησης και εκτίμηση βιομάζας με σύγχρονες μεθόδους Τηλεπισκόπησης στo πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση Α2: Κατάρτιση των υπευθύνων των µονών για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Θ. Δ. Ζάγκας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Δασοκομίας email: zagas@for.auth.gr Επιμορφωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 «ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 2008 Οι Ομάδες εργασίας μας Η Πράσινη Μέρα εντρογαλιές Αμυγδαλιές ασοφύλακες Κυπαρίσσια Οι πρώτες ενέργειες στη συνέχεια Η Πράσινη Μέρα Αδαμοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΔΑΣΟΣ ΜΙΚΡΟΠΟΛΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΔΑΣΟΣ ΜΙΚΡΟΠΟΛΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΔΑΣΟΣ ΜΙΚΡΟΠΟΛΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος M.Sc Δρ. ΘΕΚΛΑ Κ. ΤΣΙΤΣΩΝΗ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Σχολής Δασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Παρουσίαση: Ειρήνη Νικολάου, MSc Δ/νση Διαχείρισης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος UN Framework Convention of Climate Change Το 1992, στο Rio de Janeiro,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Ημερίδα στη μνήμη του Νικόλαου Στάμου Περτούλι Τρικάλων, 5 Ιούνη 2012 Ημερίδα στη μνήμη του Ν. Στάμου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΗΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ Α.Π.Ε. ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΑΚΑΤΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΣΟΥΣ ΑΓ.ΓΕΩΡΓΙΟΥ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η εξελισσόµενη κλιµατική αλλαγή και η σχέση της µε τα ενεργειακά πρότυπα του 20 ου αιώνα

Η εξελισσόµενη κλιµατική αλλαγή και η σχέση της µε τα ενεργειακά πρότυπα του 20 ου αιώνα Πανεπιστήµιο Αθηνών Η εξελισσόµενη κλιµατική αλλαγή και η σχέση της µε τα ενεργειακά πρότυπα του 20 ου αιώνα Χρήστος Σ. Ζερεφός Η Πλανητική Αλλαγή στην αρχή του 21 ου Αιώνα Ο ρυθµός αύξησης του πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Διευθυντής Ερευνών: Δρ. Χ. Γιαννακόπουλος Συνεργάτες: Α. Καράλη, Γ. Λεμέσιος, Α. Ρούσσος, Β. Τενέντες Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01)

των πρεμνοφυών δασών Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01) ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Βιο τ ο ιίω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01) ι ~

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1

ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 «Απόψεις Παραρτήματος Πελοποννήσου & Δυτ. Στερεάς Ελλάδας σχετικά με το πρόβλημα της λαθροϋλοτομίας» Το δάσος είναι ένα φυσικό αγαθό, ένας ανανεώσιμος φυσικός πόρος με πολύπλευρη σημασία και ανυπολόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Ι. Κεφάλαιο 10 ο

ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Ι. Κεφάλαιο 10 ο Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Ι Κεφάλαιο 10 ο Φ. Π.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την ανόρθωση υποβαθμισμένων δασών δρυός και αριάς. h - τ. \h ; Σπ. Ντάφης, Π. Κακούρος

Οδηγίες για την ανόρθωση υποβαθμισμένων δασών δρυός και αριάς. h - τ. \h ; Σπ. Ντάφης, Π. Κακούρος Οδηγίες για την ανόρθωση υποβαθμισμένων δασών δρυός και αριάς Σπ. Ντάφης, Π. Κακούρος h - τ \h ; * ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΟΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE03 NAT/GR/000093 Ανόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους

Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους Παρούσα κατάσταση των λιβαδιών και δασών στην Αλβανία και προοπτικές ανάπτυξή τους V. Mine, T. Mako και R. Peka Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου.

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Γ. Θανάσης Θ. Ζάγκας Π. Γκανάτσας Θ. Τσιτσώνη Εργαστήριο Δασοκομίας, Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος. Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Αποστολή Δασικής Αστυνομικής Διάταξης Καυσοξύλευσης 60/2013

ΘΕΜΑ: Αποστολή Δασικής Αστυνομικής Διάταξης Καυσοξύλευσης 60/2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΔΡΑΜΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ Δ./νση : Κ. Νευροκόπι Ταχ. Κωδ : 66033 Tμήμα

Διαβάστε περισσότερα

13SYMV

13SYMV ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΔΡΑΜΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: Δ/σης & Διαχ/σης Δασών ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ: Κ.Νευροκόπι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Παρούσα θέση: Δ/νση εργασίας: Ε mail:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Παρούσα θέση: Δ/νση εργασίας: Ε mail: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικές πληροφορίες Ονοματεπώνυμο: Παρούσα θέση: Δ/νση εργασίας: Ε mail: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΕΤΟΣ Διοικητικός Υπάλληλος - Εργαστηριακός Συνεργάτης, στο Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ)

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) εμφανίζεται ως έννοια για πρώτη φορά το 1993 (Baldock et al., 1993). επιβεβαιώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ορισμένων τύπων γεωργικών δραστηριοτήτων και των "φυσικών

Διαβάστε περισσότερα