Περιεγχειρητική Προσέγγιση του ασθενή με Νοσογόνο Παχυσαρκία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεγχειρητική Προσέγγιση του ασθενή με Νοσογόνο Παχυσαρκία"

Transcript

1 60 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΆΊΊΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ Περιεγχειρητική Προσέγγιση του ασθενή με Νοσογόνο Παχυσαρκία ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΙΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΟΥΡΑΗΛΟΓΛΟΥ Η νοσογόνος παχυσαρκία (ΝΠ) είναι μια πάθηση που προκαλείται από διαταραχή της ισορροπίας ανάμεσα στην πρόσληψη και την κατανάλωση ενέργειας από τον οργανισμόr. Τα γενεσιουργά της αί- Βάρος Σώματος (IBW) που παλαιότερα είχε χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση της ΝΠ, σήμερα θεωρείται ξεπερασμένος, αλλά όμως το IBW εκτιμάται για την ορθή περιεγχειρηική χορήγηση συγκε- Πίνακας 1. Επιπλοκές της νοσογόνου παχυσαρκίας Αναπνευστικό Σύνδρομο άπνοιας ύπνου, Σύνδρομο υποαερισμού παχύσαρκων, Καρδιαγγειακό Υπέρταση, Στεφανιαία νόσος, Αριστερή & δεξιά Καρδιακή ανεπάρκεια, Μυοκαρδιοπάθεια. Μεταβολισμός & Ενδοκρινείς Σακχαρώδης διαβήτης, Δυσλιπιδαιμία, Υπερουριχαιμία. Γαστρεντερικό Διαφραγματοκήλη, Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, Αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση, Χολολιθίαση. Μυοσκελετικό Οστεοαρθρίτιδα, Ρευματική νόσος Ουροποιογεννητικό Υπογονιμότητα, Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, Ca ωοθηκών, ενδομητρίου, μαστού. Αίμα Πολυκυτταραιμία, φλεβοθρόβωση. τια, η επιδημιολογική της κατανομή και τα αίτια αποτυχίας των διαφόρων μεθόδων αντιμετώπισης, δεν αποτελούν αντικείμενο αυτού του κεφαλαίου. Στην καθημερινή πρακτική η κατάταξη ενός ατόμου σε παχύσαρκο η μη, γίνεται με βάση τον Δείκτη Μάζας Σώματος (Body Mass Index - ΒΜΙ) ο οποίος ορίζεται από το πηλίκο του βάρους του σώματος σε kg δια του τετραγώνου του ύψους του ατόμου σε μέτρα (kg/m2). Η ταξινόμηση του πληθυσμού με βάση αυτό το δείκτη πλέον θεωρείται από την παγκόσμια οργάνωση υγείας (WHO) ως η πλέον αξιόπιστη και θέτει ως κατώτερο όριο ορισμού της παχυσαρκίας τον BMI=30kg/m2. Σύμφωνα με την ταξινόμηση αυτή άτομα με ΒΜΙ=20-25 θεωρούνται άτομα φυσιολογικού βάρους (νορμοβαρείς), άτομα με ΒΜΙ= θεωρούνται υπέρβαροι, ασθενείς με ΒΜΙ= ανήκουν στην κατηγορία Ι (ήπια παχυσαρκία), ασθενείς με ΒΜΙ= ανήκουν στην κατηγορία 11 (μέτρια παχύσαρκοι) και ασθενείς με ΒΜΙ:?:40 ανήκουν στην κατηγορία III (βαρεία ή νοσογόνος παχυσαρκία)2. Για τον αναισθησιολόγο οι ασθενείς με ΒΜΙ ::40 ή οι ασθενείς με μέτρια παχυσαρκία που έχουν εκδηλώσει επιπλοκές από το αναπνευστικό ή το κυκλοφορικό (πίνακας 1) ανήκουν στην κατηγορία ASA-PS 33. Ο προσδιορισμός της απόκλισης από το Ιδανικό κριμένων φαρμάκων, όπως θα περιγραφεί παρακάτω. Ένας απλός τρόπος υπολογισμού του IBW μπορεί να γίνει με βάση τον τύπο: IBW (kg) = ύψος (cm) - Χ, όπου το X=lOO για τους άνδρες και Χ=105 για τις γυναίκες. Η κατανομή του λίπους φαίνεται πως παίζει σημαντικότατο ρόλο τόσο στη νοσηρότητα όσο και την θνητότητα των ασθενών αυτών και μ' αυτή τη βάση διακρίνονται δύο τύποι ΝΠ: ο ανδροειδής, όπου το λίπος συσσωρεύεται κυρίως στον κορμό και ο γυναικοειδής, που είναι πιο καλοήθης μορφή, όπου η περίσσεια του λίπους κατανέμεται κυρίως περιφερικά στα άκρα. Ο ανδροειδής τύπος σχετίζεται με μεγάλη συχνότητα εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και άλλων επιπλοκών από το καρδιαγγειακό αλλά και το αναπνευστικό σύστημα. Ο κίνδυνος ανάπτυξης αυτών των επιπλοκών είναι μικρός όταν ο δείκτης ΒΜΙ κυμαίνεται μεταξύ kg/m2 ενώ όταν ο δείκτης γίνεται >40 kg/m2 τότε και ο κίνδυνος είναι εξαιρετικά υψηλόςζα. Ο πιθανότητες ανάπτυξης παθήσεων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, χολοκυστοπάθειας, δυσλιπιδαιμίας και συνδρόμου υπνικής άπνοιας είναι τρεις φορές περισσότερες στους παχύσαρκους ασθενείς σε σχέση με τα νορμοβαρή άτομα. Αντίστοιχα, η συχνότητα εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και οστεοαρθρίτιδας είναι

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 61 περίπου τρεις φορές μεγαλύτερη, ενώ ο κίνδυνος εμφάνισης ορμονικών διαταραχών και καρκίνου είναι περίπου διπλάσιος. Η θνητότητα στα παχύσαρκα άτομα είναι ευθέως ανάλογη του BMil-6. ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ Το πρόβλημα της παχυσαρκίας είναι συνδεδεμένο με παθοφυσιολογικές μεταβολές ο οποίες αναπτύσσονται σχεδόν σε όλα τα λειτουργικά συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Οι διαταραχές εκείνες όμως που προβληματίζουν ιδιαίτερα τον αναισθησιολόγο κατά την περιεγχειρητική περίοδο εντοπίζονται κύρια στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα του παχύσαρκου ασθενή. Τα δύο αυτά συστήματα επηρεάζονται σε κάποιο βαθμό - άλλοτε μικρότερο και άλλοτε μεγαλύτερο - και από την αναισθησία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την στενή παρακολούθηση τους αλλά και την σωστή αναισθησιολογική φροντίδα για την πρόληψη των πιθανών επιπλοκών. Λόγω των σημαντικών παθοφυσιολογικών μεταβολών και επιδράσεων στα διάφορα συστήματα που προκαλεί, η ΝΠ σχετίζεται με αυξημένη περιεγχειρητική νοσηρότητα και θνητότητα και αποτελεί μια διαρκή πρόκληση για τον αναισθησιολόγο που καλείται να αντιμετωπίσει τον παχύσαρκο ασθενή σε ένα προγραμματισμένο ή επείγον χειρουργείο γενικής χειρουργικής, στις ειδικές επεμβάσεις για τη χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αλλά και μετεγχειρητικά στη ΜΕΘ. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 02 Η ΝΠ συνοδεύεται από μεταβολές στις λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων οι περισσότερες από τις οποίες εμφανίζονται μόνο στην βαρύτερη μορφής της νόσου (πίνακας 2). Ο εκπνευστικός εφεδρικός όγκος (ERV) είναι ίσως η πιο ευαίσθητη δοκιμασία διότι επηρεάζεται ακόμη και στα αρχικά στάδια της πάθησηςί,s. Η ελάττωση του ERV που παρατηρείται στους παχύσαρκους οφείλεται κατά κύριο λόγο στην κεφαλική μετατόπιση του διαφράγματος λόγω της αυξημένης πίεσης που ασκείται σε αυτό από την πλευρά της κοιλιάς. Σε αυτή την ελάττωση, συμβάλλουν εν μέρει και η μεί- ωση της compliance του θώρακα λόγω της συσσώρευσης λιπώδους ιστού στο θωρακικό τοίχωμα αλλά και ο χρόνιος κάματος των αναπνευστικών μυών (λόγω του αυξημένου έργου), με αποτέλεσμα την ελάττωση της αποδοτικότητας τουςί. Οι ίδιοι αιτιολογικοί παράγοντες που ελαττώνουν τον ERV οδηγούν παράλληλα σε ελάττωση και της λειτουργικής υπολειπόμενης χωρητικότητας (FRC), παρά το γεγονός ότι ο υπολειπόμενος όγκος (RV) στους ασθενείς αυτούς είναι φυσιολογικός ή ελαφρά αυξημένος, γεγονός που μπορεί να υποδηλώνει παγίδευση αέρα και ίσως κάποια ήπια μορφή χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας ( σχήμα 1,2)s. Η ελάττωση της FRC επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο στους ασθενείς αυτούς όταν τοποθετούνται σε ύπτια θέση, προσεγγίζοντας ή και υποχωρώντας σε χαμηλότερες τιμές από αυτή του όγκου σύγκλισης (CV)9. Σε αυτέςτις τιμέςτης FRC οι αεραγωγοί στις εξαρτώμενες περιοχές του πνεύμονα αρχίζουν να κλείνουν, ενώ κάποιες ομάδες κυψελίδων συνεχίζουν να αιματώνονται αλλά δεν αερίζονται, γεγονός που οδηγεί σε μια σημαντική αύξηση της ενδοπνευμονικής παράκαμψης του αίματος ( shunt ), διαταραχές της σχέσης αερισμού/αιμάτωσης (V/Q) και τελικά σε υποξυγοναιμία9,ιο. Οι ασθενείς με βαριά ΝΠ ξεχωρίζουν από τους υπέρβαρους ή και τους μετρίως παχύσαρκους παρουσιάζοντας μία ήπια έως και σοβαρή ελάττωση της ολικής χωρητικότητας των πνευμόνων (TLC), της ζωτικής χωρητικότητας (VC) καθώς και της μέγιστης αναπνευστικής προσπάθειας (Μννγ,s. Η βίαια εκπνεόμενη ζωτική χωρητικότητα (FVC) και ιδιαίτερα αυτή που επιτυγχάνεται στο πρώτο δευτερόλεπτοτης εκπνοής (FEVl) είναι φυσιολογικές, γεγονός που αποδεικνύει πως η νόσος δεν σχετίζεται με κάποια μορφή χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, παρά τη μικρή βελτίωση κατά 6-7% που διαπιστώθηκε σε αυτές τις δοκιμασίες από κάποιους μελετητές μετά από απώλεια σωματικού βάρους11. Η χορήγηση γενικής αναισθησία και η εφαρμογή μηχανικού αερισμού στους παχύσαρκους ασθενείς επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την ελάττωση της FRC που παρατηρείται σε αυτούς στην ύπτια θέση. Η τιμή της διαπιστώθηκε σε μελέτες να υποχωρεί έως και 50% σε σχέση με την αντίστοιχη προεγχει-

3 62 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ ρητική, ενώ στα λεπτόσωμα άτομα η παρατηρούμενη ελάττωση της ήταν μόλις 20%12. Η μεταβολή αυτή οφείλεται στην απώλεια του μυ ίκού τόνου του διαφράγματος λόγω του νευρομυ'ίκού αποκλεισμού με συνέπεια μια περαιτέρω μετατόπιση του κεφαλικά. Στη μείωση της FRC συμβάλλει και η παρατηρούμενη «αυτομετάγγιση>> αίματος από την κοιλιά προς το θώρακα η οποία αποδίδεται στην πίεση που ασκούν τα σπλάχνα στην κάτω κοίλη φλέβα όταν ο ασθενής βρίσκεται σε ύπτια θέση. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε σημαντική αύξηση του όγκου του αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία και ακολούθως σε ελάττωση της FRC στους πνεύμονες. Η διάνοιξη της περιτονα ίκής κοιλότητας κατά την λαπαροτομία οδηγεί σε μερική άρση αυτού του φαινομένου και βελτίωση της λειτουργική υπολειπόμενης χωρητικότητας του παχύσαρκου ασθενή12. Στην ελαττωμένη FRC και εν μέρει στην αυξημένη κατανάλωση 02 οφείλεται και ο ταχύτατος αποκορεσμός (σε σχέση με τους νορμοβαρείς) που παρατηρείται στους ασθενείς με ΝΠ κατά την εισαγωγή στην αναισθησία, παρά την επαρκή προοξυγόνωση3. Η αύξηση του ΒΜΙ στα παχύσαρκα άτομα προκαλεί μείωση της ευενδοτότητας ( compliance) του αναπνευστικού συστήματος γεγονός που στην πράξη αντικατοπτρίζεται από μια δυσχέρεια στην έκπτυξη του θώρακα (σχήμα 3). Αυτή οφείλεται τόσο στην ελάττωση της ευενδοτότητας του θωρακικού τοιχώματος όσο και αυτής των πνευμόνων. Η συσσώρευση λιπώδους ιστού γύρω από το θώρακα και στο εσωτερικό του καθώς και η αύξηση της πίεσης που ασκείται από την κοιλιά επί του διαφράγματος ελαττώνουν την ευενδοτότητα του θωρακικού τοιχώματος και φαινομενικά παίζουν τον κύριο ρόλο και στην ελάττωση της ευενδοτότητας του αναπνευστικού συστήματος στο σύνολό του9,13. Παρά ταύτα πιο πρόσφατες μελέτες μετά από χορήγηση γενικής αναισθησίας συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως εξίσου σημαντικό ρόλο σε αυτές τις μεταβολές παίζει και η ελάττωση της ευενδοτότητας των ίδιων των πνευμόνων. Η ελάττωση της compliance των πνευμόνων στους παχύσαρκους οφείλεται στην αντίστοιχη ελάττωση τηςfrcπου έχει ως συνέπεια τη δημιουργία ατελεκτασιών ιδιαίτερα στις εξαρτώμενες περιοχές όμως στην ελάττωση αυτή συμ- βάλλει εξίσου σημαντικά και η αύξηση της ποσότητας του αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία η οποία επιτείνεται ιδιαίτερα κατά την τοποθέτηση των ασθενών αυτών στην ύπτια θέση3,14,ιs. Η αύξηση του ΒΜΙ οδηγεί επίσης σε μία ιδιαίτερα σημαντική αύξηση των αντιστάσεων του αναπνευστικού συστήματος (σχήμα 4). Αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγω στην άνοδο των πνευμονικών αναπνευστικών αντιστάσεων ως συνέπεια της ελάττωσης της FRC και της επακόλουθης μείωσης του εύρους του αεραγωγών ενώ σε μικρότερο βαθμό φαίνεται πως συμμετέχει και η μεταβολής των ελαστικών ιδιοτήτων του πνευμονικού παρεγχύματος. Μέσα από μελέτες αρκετοί συγγραφείς διαπίστωσαν μέχρι και διπλασιασμό των αναπνευστικών αντιστάσεων των αεροφόρων οδών στους παχύσαρκους ασθενείς σε σχέση με τις αντίστοιχες φυσιολογικών ατόμων ενώ η αύξηση των αντιστάσεων του θωρακικού τοιχώματος αποδεικνύεται πως έχει μικρή συμμετοχή στην αντίστοιχη αύξηση των αντιστάσεων του αναπνευστικού συστήματος στο σύνολό τουι4-16. Στους παχύσαρκους ασθενείς τόσο η κατανάλωση 02 όσο και η παραγωγή co2 είναι αυξημένες κατά κύριο λόγο σαν συνέπεια του ιδιαίτερα αυξημένου έργου που υποχρεούνται να παράγουν οι πέριξ του λιπώδους ιστού υποστηρικτικοί ιστοί, δηλαδή το μυοσκελετικό σύστημα. Οι αλλαγές αυτές παρατηρούνται τόσο στην ηρεμία όσο και κατά την άσκηση ενώ η συμμετοχή του λιπώδους ιστού σε αυτή τη μεταβολική επιβάρυνση είναι σχετικά μικρή λόγω του χαμηλού ρυθμού που παρουσιάζει στο μεταβολισμό τουs,9. Κατά τη διάρκεια της σωματικής άσκησης ο κατά λεπτό αερισμός (V Ε) αυξάνεται σε δυσανάλογα υψηλά επίπεδα σε σχέση με την πρόσληψη 02 (V02) που επιτυγχάνει, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στο πηλίκο (V ΕΝ02) δηλαδή στο υψηλό αναπνευστικό ισοδύναμο (ventilation equivalent) της πρόσληψης 029,17. Οι περισσότεροι παχύσαρκοι ασθενείς έχουν φυσιολογική ή και χαμηλότερη του φυσιολογικού μερική πίεση co2 στο αρτηριακό αίμα λόγω υπεραερισμού, ενώ για να επιτύχουν φυσιολογικές τιμές αερίων στο αρτηριακό αίμα σε συνθήκες αυξημένης κατανάλωσης 02 και παραγωγής co2 είναι αναγκασμένοι να διατηρούν σε υψηλά επίπεδα τον κατά λεπτό αερισμό

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'fΑτΙΚΗΣ ΙΑ'Π'ΙΚΗΣ 63 Πίνακας 2. Παθοφυσιολογικές μεταβολές στο αναπνευστικό Σχήμα 1. Μεταβολές στην FRC Υποξυγοναιμία Ελαττωμένη FRC Διαταραχές αερισμού αιμάτωσης (V/Q) Ελαττωμένη ευενδοτότητα πνευμόνων Σύνδρομο υπνικής άπνοιας Σύνδρομο υποαερισμού της παχυσαρκίας Αύξηση του κατά λεπτόν αερισμού (MV) Αύξηση κατανάλωσης Ο2 Αύξηση παραγωγής C02 :::1._ Ί λεnοιιpγrκή υπαμιπόμινη.5 χωρηπιιότηπt (FRC) 'ΙΙ'αχι!ααρκc ιι'ιι'ό γινική αν-cηο'θησiα: ι...ι...ι._ Ο ο ΟΗΟο ο.. <" 00 Ο ΟΗ OkO >Ο Ο >Οη.. ο ο >0 ' '. Ο " ' ο ο ο Ο ο Οο.. οο Ο 00 Ο uποι\ειπόμινος όγκος Σχήμα 2. Μεταβολές της FRC Σχήμα 3. Ελάττωση στην ευενδοτότητας του αναπνευστικού υ α: u.. 2 ο Ν Ι Ε --' _ ('.'_ r;; υ τ ο BMI (kg m 2) Σχήμα 4. Αύξηση αντιστάσεων αναπνευστικού συστήματος τ----τ ο BMI (kg m-2) Σχήμα 5. Αύξηση έργου αναπνευστικού συστήματος 2.0 ίί) ο 15 Ν Ι Ε 10 χ 5 α: BMI (kg m 2) ο BMI (kg m 2) 70 τόσο κατά την ηρεμία όσο και κατά την άσκηση 3,9,17. Παρά ταύτα, σε αντιδιαστολή με τη συνήθως παρατηρούμενη νορμοκαπνία, οι περισσότεροι παχύσαρκοι είναι υποξυγοναιμικοί λόγω μεταβολών στη σχέση αερισμού-αιμάτωσης και κατ' επέκταση στην ανταλλαγή των αερίων. Η αύξηση του ΒΜΙ και η επιδείνωση της ΝΠ προκαλούν προοδευτικά μια διαταραχή της ανταλλαγής των αερίων που χαρακτηρίζεται από αύξηση του shunt στην πνευμονική κυκλοφορία και κατ' επέκταση μια αύξηση στη διαφορά της μερικής πίεσης του 0 2 μεταξύ των κυψελίδων και του αρτη- ριακού αίματος Δ(Α-αρz. Ο βασικός παθογεννητικός παράγοντας αυτών των ανωμαλιών είναι η ελάττωση της FRC, λόγω κεφαλικής μετατόπισης του διαφράγματος, ελάττωσης της compliance του αναπνευστικού και αύξησης της ποσότητας του αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία, μεταβολές που έχουν σαν συνέπεια τη δημιουργία ατελεκτασιών, ιδιαίτερα στις εξαρτώμενες περιοχές των πνευμόνων14. Οι διαταραχές αυτές επιτείνονται στην ύπτια θέση και επιδεινώνονται ακόμη περισσότερο κατά τη χορήγηση αναισθησίας και την εφαρμογή μηχανικού αερισμού, λόγω της απώλειας του φυσιολο-

5 -- 64 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑΏΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πίνακας3. Πίνακας 4. Μεταβολή αιμοδυναμικών παραμέτρων στην ανεπίπλεκτη Επιπτώσεις της παχυσαρκίας στο καρδιαγγειακό παχυσαρκία, στην υπέρταση και σε παχυσαρκία επιπεπλεγμένη με Αύξηση ενδοαγγειακού όγκου Αύξηση καρδιακής παροχής Πνευμονική υπέρταση Υπερτροφία δεξιάς και αριστερής κοιλίας Καρδιομυοπάθεια της παχυσαρκίας Ελαττωμένη αντοχή στην άσκηση Ισχαιμική καρδιοπάθεια Αιφνίδιος θάνατος... υ.τr.ξpτqcτη, Υπέρταση Παράμετρος Παχυσαρκία Υπέρταση & HR ΒΡ sν co SVR όγκος ι ν Μυοκαρδιακή τάση ι ν Υπερτροφία ι ν Διαστολική δυσλειτουργία ι ν φ φ r::ιι:χ.χι,ιι:ι:ι:χρ --- φ φ 1' 1' 1' φ 1' 1' φ 1' ψ 1' 1' φ 1' Φή1' 1' Έκκεντρη συγκεντρική ++ Φή1' Συστολική δυσλειτουργία ι V Ανεπάρκεια ι ν Υπερτροφία Rν Διάταση RV Ανεπάρκεια Rν ΗR:;κ:αρδίϊiκf\Ο:uχνότητa: Εϊρ:;αρ;:Γ;ριακ:ΓΊΠίεσίϊ:sν;όγϊ<ος παλμσδ ; CΟ=καρδιακή παροχή, SνR=συστηματικές αγγειακές αντιστάσεις, ι ν=(1fjιστ κοιλία, Rν=δ ιά κοιλία, Φ=:<ΙJ.υσιολογιιg'ι τιμή. ++ Φή1' μεικτή ++ παχυσαρκία.. σύνδρομο υπνικής άπνοιας.., ,.. αuξημιξvος οyκος σύνδρομο υποαερισμού αιματος στην κυκιφορία παχυσlαρκίας υποξuyοναιμία Ι υπερκαπνία 1 πνευμονική αρτ ριακή η υπέρταση πνευμονική φλεβική υπέρταση αυξημένος όγκος παλμού αυξημένη καρδιακή παροχή σ η ι /fuο φ,, διάταση δεξιάς αυξιένη & υπερτροφία μυοκαρδιακή τάση!! ανεπάρκεια δεξιάς καρδιάς έκκεντρη υπερτροφία- / συστολική δυσλειτουργία αριστεράς αριστεράς / ανεπάρκεια αριστερής καρδιάς υπερταση διαστολική δυσλειτουργία αριστεράς στεφανιαία νόσος γικού μυ"ίκού τόνου και της περαιτέρω μετατόπισης του διαφράγματος κεφαλικάιs. Η εφαρμογή ελεγχόμενου μηχανικού αερισμού με ΡΕΕΡ βελτιώνει σημαντικά την ανταλλαγή των αερίων και την Ρ02, λόγω της έκπτυξης έως κάποιο βαθμό των πνευμόνων που επιτυγχάνει, έχοντας όμως πάντα σαν τίμημα μια πτώση της καρδιακής παροχήςt9. Στα παχύσαρκα άτομα η πίεση που ασκείται μέσω του διαφράγματος από την κοιλιά προς το θώρακα, ιδιαίτερα στην ύπτια θέση, η ελαττωμένη ευενδο- τότητα και οι αυξημένες αντιστάσεις των πνευμόνων καθώς και οι υψηλές μεταβολικές απαιτήσεις του οργανισμού έχουν σαν συνέπεια την αύξηση του έργου της αναπνοής (σχήμα 5). Σε συνθήκες ηρεμίας η αύξηση αυτή είναι τουλάχιστο κατά 30% ενώ σε άτομα που πάσχουν από το σύνδρομο υποαερισμού των παχύσαρκων, το έργο που καλούνται να παράγουν οι αναπνευστικοί μύες μπορεί να είναι και 4 φορές υψηλότερο του φυσιολογικού. Τα δεδομένα αυτά έχουν σαν συνέπεια την εμφάνιση

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 65 ενός συγκεκριμένου μοντέλου αναπνοής στους παχύσαρκους που χαρακτηρίζεται από ελάττωση του αναπνεόμενου όγκου και αύξηση της αναπνευστικής συχνότητας. Ήδη από το 1954 ο Cournard και οι συνεργάτες του απέδειξαν πως σε καταστάσεις όπου απαιτείται ένας υψηλός κατά λεπτό αερισμός, το κόστος σε 02 της αναπνευστικής λειτουργίας και κατά συνέπεια το έργο της αναπνοής είναι μικρότερα όταν αυτή επιτυγχάνεται με υψηλή συχνότητα και χαμηλούς αναπνεόμενους όγκους2ο. Το έργο που παράγουν οι αναπνευστικοί μύες δαπανάται ως θερμότητα που οφείλεται στις ελαστικές αντιστάσεις του θωρακικού τοιχώματος και των πνευμόνων αλλά και στις αντιστάσεις στη ροή του αέρα. Το διάφραγμα μαζί με τους υπόλοιπους αναπνευστικούς μύες φυσιολογικά ευθύνεται για το 2-3% της συνολικής κατανάλωσης 02 από τον οργανισμό ενώ στους παχύσαρκους το ποσοστό αυτό είναι αρκετά υψηλότερο γεγονός που προδιαθέτει σε αναπνευστική ανεπάρκεια ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν σοβαρές παθολογικές καταστάσεις. Η μυ"ίκή δύναμη τόσο του διαφράγματος όσο και των υπόλοιπων αναπνευστικών μυών στη βαριά ΝΠ προοδευτικά ελαττώνεται και σε μια αύξηση της αναπνευστικής προσπάθειας η λειτουργία τους μπορεί να γίνει ασυντόνιστη με δραματικά αποτελέσματα για τον ασθενή. ΤΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΆ ΣΥΝΔΡΟΜΑ Η πλειονότητα των παχύσαρκων ασθενών διατηρούν φυσιολογικά αέρια αίματος μέσω της αύξησης του κατά λεπτό αερισμού, αν και είναι εξαναγκασμένοι να το πετύχουν αυτό σε συνθήκες αυξημένου αναπνευστικού έργου. Παράλληλα εμφανίζουν μια επίσης φυσιολογική ανταπόκριση τόσο στην αύξηση του C02 όσο και στην υποξυγοναιμία. Όμως προοδευτικά με την αύξηση της ηλικίας και την επίταση της νοσογόνου παχυσαρκίας τα δεδομένα αυτά αλλάζουν και συχνά επιδεινώνονται με συνέπεια να παρουσιάζονται αναπνευστικές διαταραχές οι οποίες εκδηλώνονται συχνότερα είτε με τη μορφή του συνδρόμου της υπνικής άπνοιας ( obesity sleep apnea syndrome-osas), είτε με αυτή του συνδρόμου υποαερισμού των παχύσαρκων (Obesity Hypoνentilation Syndrome-OHS). Σύνδρομο Pickwick: Με τον όρο αυτό περιγράφεται ο συνδυασμός κλινικών εκδηλώσεων τόσο του συνδρόμου της υπνικής-άπνοιας όσο και αυτού του υποαερισμού των παχύσαρκων. Ήδη από το 1956 που αναγνωρίστηκε το σύνδρομο, ο Burwell και οι συνεργάτες του έδωσαν σε αυτό την ονομασία Pickwick από το ομώνυμο βιβλίο του Καρόλου Ντίκενς21. Σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο, αφού τα δύο σύνδρομα (OSAS και OHS) ανταποκρίνονται καλύτερα στο πρόβλημα. Το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας (Sleep Apnea syndrome - OSAS): χαρακτηρίζει την κατάσταση κατά την οποία παρατηρούνται 15 ή περισσότερα επεισόδια άπνοιας ή υπόπνοιας ανά ώρα ύπνου. Στα επεισόδια αυτά παρατηρείται πλήρης διακοπή ή ση μαντική ελάττωση της ροής του αέρα στην ανώτερες αεροφόρες οδούς διάρκειας τουλάχιστο 10sec, και οδηγούν σε ελάττωση της ΡΟ2 τουλάχιστο κατά 4%. Παράλληλα αναπτύσσονται όλο και aρνητικότερες ενδοθωρακικές πιέσεις στην προσπάθεια να υπερκεραστεί το κώλυμα στη ροή του αέρα ενώ οι συχνές μικροαφυπνίσεις από τον ύπνο ( arousals) αποτελούν την αναγκαία συνθήκη για τον τερματισμό της άπνοιας. Έντονο ροχαλητό, διακοπές της αναπνοής, αίσθημα κούρασης καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, νυχτουρία, πρωινή κεφαλαλγία και ημερήσια υπνηλία αποτελούν τα συχνότερα συμπτώματα των πασχόντων22. Το κώλυμα εδράζεται συνήθως στην περιοχή του στοματοφάρυγγα και υποφάρυγγα διότι η περιοχή αυτή δεν υποστηρίζεται ουσιαστικά από οστά και χόνδρους. Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες η παχυσαρκία αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση του συνδρόμου ενώ η απώλεια βάρους συντελεί στη βελτίωση του. Η αύξηση της μυ"ίκής μάζας της μαλθακής υπερώας, των πλάγιων φαρυγγικών τοιχωμάτων και της γλώσσας, η χαμηλή θέση του υοειδούς οστού λόγω της εναπόθεσης λίπους και η ελάττωση της FRC, λόγω της παχυσαρκίας επηρεάζουν σημαντικά τις μηχανικές ιδιότητες της περιοχής. Η περιοδική άπνοια κατά τη διάρκεια του ύπνου οδηγεί σε υποξυγοναιμία και υπερκαπνία με συνέπεια την αγγειοσύσπαση και την εμφάνιση πνευμονικής και συστηματικής υπέρτασης αλλά και διαφόρων τύπων καρδιακών αρρυθμιών22. Η ίδια κινητοποιεί

7 66 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ και το υποξικό πνευμονικό αντανακλαστικό αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία και οδηγώντας προοδευτικά σε ανεπάρκεια της δεξιάς κοιλίας23,24. Οι μικροαφυπνίσεις παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην παθογένεια του συνδρόμου διότι διαταράσσουν τον κιρκάδιο ρυθμό της έκκρισης πολλών ορμονών και προκαλούν έκρηξη της δραστηριότητας του συμπαθητικού25. Το σύνδρομο υποαερισμού των παχύσαρκων (Obesity Hypoventilation Syndrome- OHS): Περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1955 σε άτομα με ΝΠ, υπερκαπνία, υποξυγοναιμία, πολυερυθραιμία, ημερήσια υπνηλία και δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια. Η νόσος αυτή είναι μια από τις πολλές που σχετίζονται με τον κυψελιδικό υποαερισμό. Κατά συνέπεια παθήσεις των πνευμόνων, του θωρακικού τοιχώματος ή της νευρομυ'ίκής σύναψης θα πρέπει να αποκλειστούν ώστε να τεθεί με βεβαιότητα η διάγνωση του συνδρόμου. Πρόκειται για περιοριστικού τύπου πάθηση που παρατηρείται κυρίως σε ασθενείς με κεντρικού τύπου παχυσαρκία. Στην εμφάνιση του συμβάλουν παράγοντες όπως η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης που aνυψώνει σημαντικά το διάφραγμα, το αυξημένο πάχος και βάρος του θωρακικού τοιχώματος που ελαττώνουν την ευενδοτότητά του, καθώς και η ελάττωση της ευενδοτότητας των ίδιων των πνευμόνων. Η απόφραξη των ανώτερων αεροφόρων οδών κατά τη διάρκεια του ύπνου δεν φαίνεται πως παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του συνδρόμου, όπως συμβαίνει στο OSAS2,3. Η μόνιμη υποξυγοναιμία όπως και η αύξηση της κυψελιδοαρτηριακής διαφοράς στη μερική πίεση του οξυγόνου Ρ(Α-aρ2 αποδεικνύουν πως ο κυψελιδικός υποαερισμός και οι διαταραχές της σχέσης αερισμού - αιμάτωσης που παρατηρούνται στους παχύσαρκους αποτελούν τη κύρια παθογεννητική βάση της νόσου. Οι ασθενείς με το σύνδρομο OHS είναι περισσότερο παχύσαρκοι, μεγαλύτερης ηλικίας, και παρουσιάζουν μια πιο έντονη απόκλιση από το φυσιολογικό, τόσο της πνευμονικής λειτουργίας όσο και των αερίων αί ματος, καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας σε σχέση με τους παχύσαρκους που πάσχουν αποκλειστικά από το σύνδρομο της υπνικής-άπνοιας (SAS)26. Ο αερομετρικός προσδιορισμός του aρτηριακού αί- ματος θα δείξει χαμηλή Pa0 2 ( < 60mmHg) και, συχνά, υψηλή PC0 2 (>50mmHg). Οι ασθενείς αυτοί έχουν χαμηλή ευαισθησία στις μεταβολές της PC02 και Ρ0 2 και, όταν ξυπνούν από τον ύπνο, αντιδρούν πολύ ήπια τόσο στην υπερκαπνία όσο και στη υποξυγοναιμία, σε αντίθεση με τους παχύσαρκους που πάσχουν αποκλειστικά από SAS, των οποίων η αντίδραση στις αερομετρικές αυτές μεταβολές παραμένει σχεδόν φυσιολογική2.3. Η υποξυγοναιμία σταδιακά προκαλεί δευτεροπαθή πολυερυθραιμία, αυξάνοντας τον κίνδυνο θρόμβωσης και αγγειακού ισχαιμικού επεισοδίου. Η ίδια κινητοποιεί και το υποξικό πνευμονικό αντανακλαστικό, αυξάνει τις πνευμονικές αγγειακές αντιστάσεις και την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία οδηγώντας προοδευτικά σε ανεπάρκεια της δεξιάς κοιλίας Ο Kessler και οι συνεργάτες του απέδειξαν πως οι ασθενείς με OHS εμφάνισαν πνευμονική υπέρταση σε ποσοστό 58% σε σύγκριση με αυτούς που πάσχουν αποκλειστικά από το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας (SAS), στους οποίους το αντίστοιχο ποσοστό εμφάνισης πνευμονικής υπέρτασης ήταν μόλις 9%26. Έχει αποδειχθεί πως η χρήση μη-επεμβατικού μηχανικού αερισμού κατά τη διάρκεια του ύπνου, βελτιώνει σημαντικά τόσο την αναπνευστική λειτουργία και τα αέρια αίματος, όσο και την χημειοευαισθησία των υποδοχέων στο Ρ02 και το PC02 κατά τη διάρκεια της ημέραςzί. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΕΙΙΑΡΚΟΥΣΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ Ο ΒΜΙ σήμερα αποτελεί τον τρίτο, μετά την ηλικία και τη δυσλιπιδαιμία, σημαντικότερο προδιαθεσικό παράγοντα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Από αυτές η ισχαιμική καρδιοπάθεια, η υπέρταση και η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελούν τα κύρια αίτια νοσηρότητας και θνητότητας στους παχύσαρκους ασθενείς (πίνακας 3). Έχει διαπιστωθεί ότι οι παθήσεις αυτές προσβάλουν το 37% των ενηλίκων που έχουν δείκτη σωματικής μάζας ΒΜΙ > 30 kg/m2, το 21% αυτών που έχουν ΒΜΙ από kg/m2 και μόλις το 10% αυτών που έχουν BMI<25zs. Ήπιας μορφής υπέρταση παρατηρείται στο 50-

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 67 60% των ασθενών, ενώ σοβαρού βαθμού μόνο στο 5-10%. Σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, για κάθε lokg αύξηση του σωματικού βάρους παρατηρείται μια αύξηση κατά 3mmΗgτης συστολικής, και κατά 2mmHg της διαστολικής πίεσης. Χαρακτηριστικά αυτής της υπέρτασης είναι μια αρκετά περιορισμένη έως και μηδαμινή αύξηση του όγκου παλμού και της καρδιακής παροχής σε σχέση με τους μη-υπερτασικούς παχύσαρκους, λόγω της αύξησης του μεταφορτίου, δηλαδή των περιφερικών αγγειακών αντιστάσεων2,3,29. Στους μη-υπερτασικούς παχύσαρκους ο όγκος παλμού, η καρδιακή παροχή και ο ολικός όγκος του αίματος διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, ενώ αντίθετα οι περιφερικές αγγειακές αντιστάσεις παραμένουν πάντα χαμηλές και επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα στην περίπτωση που οι ασθενείς αυτοί νοσήσουν και από υπέρταση. Οι μηχανισμοί με τους οποίους αναπτύσσεται η υπέρταση είναι ακόμη ασαφείς. Σήμερα πιστεύεται πως αυτή συνδέεται στενά με την αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης η οποία προκαλεί ενεργοποίηση του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοσερόνης. Άλλοι μηχανισμοί που πιθανόν συμβάλουν στην εμφάνιση της είναι η υπερινσουλιναιμία -λόγω αντίστασης των ιστών στην ινσουλίνη-που προκαλεί αύξηση της δραστηριότητας του συμπαθητικού και επαναρρόφηση Να+ και ύδατος από τους νεφρούςjο. Η υπέρταση στην παχυσαρκία, λόγω της αύξησης του μεταφορτίου, ενίοτε προκαλεί συγκεντρική υπερτροφία της αριστερής κοιλίας, διαστολική δυσλειτουργία και αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας. Η διαστολική δυσλειτουργία οφείλεται στην πάχυνση του τοιχώματος και τη συνοδό ελάττωση της ευενδοτότητας και της διαστολικής πλήρωσης της αριστερής κοιλίας. Η απώλεια σωματικού βάρους έχει αποδειχθεί ότι ελαττώνει προοδευτικά την αρτηριακή πίεση στους παχύσαρκους ασθενείςjι-3s. Παρά το γεγονός ότι η δυσμενής επίδραση της παχυσαρκίας στα στεφανιαία αγγεία δεν έχει μέχρι σήμερα επαρκώς τεκμηριωθεί, θεωρείται γενικά αποδεκτό πως η σημαντική αύξηση του σωματικού βάρους, ιδιαίτερα δε η ανδροειδής παχυσαρκία που χαρακτηρίζεται από την κεντρική κατανομή του λίπους, αποτελούν έναν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη της ισχαιμικής νόσου του μυοκαρδίου36-3s. Παράγοντες που σχετίζονται στενά με τη θρόμβωση επηρεάζονται σημαντικά από την παχυσαρκία (ιδιαίτερα οι παράγοντες VII και Χ του αίματος που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου). Όμως και τα αυξημένα επίπεδα λιπιδίων στην κυκλοφορία θεωρητικά είναι ικανά να προκαλέσουν αθηρωμάτωση. Παρά ταύτα, νεκροτομικές μελέτες σε παχύσαρκους ασθενείς, έδειξαν πολύ λιγότερες αθηρωματικές αλλοιώσεις στα στεφανιαία αγγεία σε σχέση με αυτές που θα αναμένονταν36. Έχει διαπιστωθεί ότι ένα ποσοστό έως 40% των παχύσαρκων ασθενών παρουσιάζουν στηθάγχη, χωρίς όμως να μπορεί να επιβεβαιωθεί κάποια στένωση των στεφανιαίων αγγείων, γεγονός που αποδεικνύει την κυκλοφορική επιβάρυνση των ασθενών αυτών28. Πρόκειται για λειτουργική ισχαιμία του μυοκαρδίου που οφείλεται σε μια οριακή ροή αίματος στα στεφανιαία αγγεία και παρατηρείται σε περιπτώσεις σοβαρής υπερτροφίας του μυοκαρδίου λόγω αύξησης της μυ"ίκής μάζας και των μεταβολικών απαιτήσεων. Οι αιμοδυναμικές μεταβολές που εμφανίζονται στους παχύσαρκους (πίνακας 4), οφείλονται στην υψηλή κατανάλωση 02 από τους ιστούς λόγω του αυξημένου μεταβολισμού και παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον. Ο ολικός όγκος του αίματος και κατά συνέπεια ο ενδαγγειακός χώρος είναι αυξημένοι ως συνέπεια μιας προοδευτικής αύξησης του αγγειακού υποστρώματος που αρδεύει τον λιπώδη ιστό αλλά και τους πέριξ προς αυτόν υποστηρικτικούς ιστούς, οι οποίοι έχουν αυξημένες μεταβολικές ανάγκες. Οι συνθήκες αυτές απαιτούν παράλληλα και μια αύξηση της καρδιακής παροχής, η οποία προέρχεται αποκλειστικά από την αύξηση του όγκου παλμού, ενώ ο καρδιακός ρυθμός δεν διαφέρει από αυτό των φυσιολογικών ατόμων39, Η καρδιακή παροχή (ΚΠ) αυξάνει κατά ml για κάθε kg επιπλέον σωματικού βάρους και η αύξηση αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα μιας διατεταμένης κοιλίας που οδηγεί σε αύξηση του όγκου παλμού, όχι όμως και του κλάσματος εξώθησης39. Παρά τον υψηλό ρυθμό πρόσληψης οξυγόνου λόγω της αύξησης της :ΚΠ, η αρτηριοφλεβική διαφο-

9 68 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ ρά του 02 παραμένει σταθερή αποδεικνύοντας πως η αύξηση της ΚΠ εξυπηρετεί τις υψηλές μεταβολικές απαιτήσεις του οργανισμού. Η ΚΠ και ο όγκος παλμού ενός παχύσαρκου άνδρα βάρους 170kg είναι περίπου διπλάσια από την αντίστοιχη ενός άνδρα βάρους 70kg. Η κατανομή της ΚΠ είναι παρόμοια στους παχύσαρκους όπως και στα φυσιολογικά άτομα με τη μόνη διαφορά πως η σπλαχνική ροή του αίματος είναι αυξημένη κατά 20% ενώ η αντίστοιχη νεφρική ελαφρά ελαττωμένη. Οι αγγειακές αντιστάσεις της συστηματικής κυκλοφορίας είναι κατά κανόνα ελαττωμένες (προκειμένου να βοηθήσουν στην αύξηση της ΚΠ) και μπορεί αυξανόμενες να επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα στην περίπτωση που ο παχύσαρκος ασθενής είναι ταυτόχρονα και υπερτασικός. Η αρτηριακή συστηματική πίεση, η πίεση στην πνευμονική αρτηρία, η πνευμονική πίεση εξ ενσφηνώσεως και η τελοδιαστολική πίεση τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς κοιλίας συχνά είναι υψηλότερες σε σχέση με εκείνες των ατόμων με φυσιολογικό βάρος4ο. Η ύπαρξη πνευμονικής υπέρτασης στους ασθενείς αυτούς οφείλεται κατά κύριο λόγο στη συμφόρηση της πνευμονικής κυκλοφορίας λόγω αύξησης της διαστολική πίεση πλήρωσης της αριστερής κοιλίας ιδιαίτερα όταν αυτή δυσλειτουργεί. Παράλληλα το σύνδρομο υποαερισμού των παχύσαρκων μέσω της υποξίας και της συνοδού αγγειοσύσπασης ενός σημαντικού τμήματος του τριχοειδικού δικτύου των κυψελίδων που υποαερίζονται φαίνεται πως συμβάλει σημαντικά στη άνοδο των πνευμονικών αγγειακών αντιστάσεων και τη δημιουργία της πνευμονικής υπέρτασηςj9. Τα παχύσαρκα άτομα λόγω περιορισμένων καρδιακών εφεδρειών δύσκολα ανέχονται τη σωματική άσκηση και γενικά το stress, καταστάσεις κατά τις οποίες η καρδιακή παροχή αυξάνει κυρίως μέσω της ανόδου του καρδιακού ρυθμού, και σε πολύ μικρότερο βαθμό μέσω της αύξησης του όγκου παλμού ή του κλάσματος εξώθησηςj,s,6. Για το λόγο αυτό παρατηρείται συχνά μια αύξηση των πιέσεων πλήρωσης των καρδιακών κοιλοτήτων -ιδιαίτερα δε των κοιλιών - και μια επιδείνωση της αγγειακής συμφόρησης ιδιαίτερα στην πνευμονική κυκλοφορίαjαο. Μέσα από μελέτες πάνω σε παχύσαρκους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε σωματική άσκηση διαπιστώθηκε μια αύξηση της ολικής κατανάλωσης 02, της αρτηριοφλεβικής διαφοράς 02, της καρδιακής παροχής και του όγκου παλμού, της καρδιακής συχνότητας, της μέσης aρτηριακής πίεσης και της μέσης πίεσης ενσφήνωσης της πνευμονικής αρτηρίας41,42. Η παρατηρούμενη άνοδος της τελοδιαστολικής πίεσης της αριστερής κοιλίας και η επακόλουθη συμφόρηση της πνευμονικής κυκλοφορίας αγγίζουν συχνά τα όρια εκείνα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη δημιουργία πνευμονικού οιδήματος41,42. Κατά παρόμοιο τρόπο με τη σωματική άσκηση και η αλλαγή της θέσης του σώματος φαίνεται πως επηρεάζει σημαντικά την κυκλοφορία. Κατά τη μετακίνηση από την καθιστική στην ύπτια θέση, η παρατηρούμενη σημαντική αύξηση της φλεβικής επαναφοράς του αίματος στην καρδιά είναι αποτέλεσμα της αύξησης του ολικού όγκου του αίματος αλλά και της πίεσης που ασκούν τα σπλάχνα στην κάτω κοίλη φλέβα. Οι συνθήκες αυτές οδηγούν συχνά σε άνοδο της τελοδιαστολικής πίεσης πλήρωσης κυρίως στην αριστερή και δευτερευόντως στη δεξιά κοιλία καθώς και σε συμφόρηση της πνευμονικής κυκλοφορίας. Η επακόλουθη αύξηση της ΚΠ συχνά συνοδεύεται από μια αύξηση της μέσης πίεσης στην πνευμονική αρτηρία (Ρ ΑΡ) καθώς και της πίεσης ενσφήνωσης των πνευμονικών τριχοειδών (PCWP)3,43. Τα παχύσαρκα άτομα είναι ασθενείς υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη μιας ιδιότυπης μορφής καρδιακής δυσλειτουργίας που χαρακτηρίζεται από διάταση και έκκεντρη υπερτροφία του τοιχώματος της αριστερής και της δεξιάς κοιλίας (σχήμα 6)36. Η πεποίθηση ότι η δυσλειτουργία αυτή οφείλεται σε λιπώδη διήθηση του καρδιακού μυός ( cor adiposum) πλέον δεν ισχύει2,3,6. Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η αύξηση του επικαρδιακού λίπους στους ασθενείς αυτούς δεν προεξοφλεί και τη λιπώδη διήθηση του μυοκαρδίου. Αυτή παρατηρείται μόνο σε άτομα με βαριά παχυσαρκία, σε ποσοστό μόλις 3% και αφορά κυρίως τις δεξιές καρδιακές κοιλότητες ενώ η παρουσία της συχνά επιδρά και στο ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς προκαλώντας αρρυθμίες43. Υπερηχογραφικές μελέτες έδειξαν τη θετική συσχέτιση του ΒΜΙ με τη μάζα της καρδιάς, το πάχος

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια A.Παπαθανασίου Εντατικολόγος Καρδιολόγος ΕΑ ΜΕΘ ΠΓΝ Ιωαννίνων thanasis.papathanasiou@gmail.com DISCLOSURES None Γυναίκα 75 ετών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ Κωνσταντίνα Σωτηρίου Αναισθησιολόγος, Επιμ. Β' ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός ΕΑΕ Νοέμβριος 2010 Αερισμός - Κατανομή αερισμού Περιοχικές διαφορές στον αερισμό Καμπύλη ενδοτικότητας Αιμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση βασικών αιμοδυναμικών παραμέτρων 1 ΘΩΜΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΣΟΦΙΑ ΚΡΟΝΤΖΟΥ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ Βασικές διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Αθήνα 23 Οκτωβρίου 2006. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μορφή «επιδημίας» παίρνουν καθημερινά σε ολόκληρο τον κόσμο οι θάνατοι άμεσοι ή έμμεσοι από παχυσαρκία, καθώς σε 1 δισεκατομμύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εργοσπιρομετρία. Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Εργοσπιρομετρία. Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Εργοσπιρομετρία Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ Η καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως (ΚΑΔΚ) διερευνά

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ Ε. Κοσμάς 3η Πνευμον. Κλινική ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μιτοχόνδρια μυών Παραγωγή ενέργειας (ΑΤΡ, οξειδωτική φωσφορυλλίωση) Απαιτούν Ο2, υπερπαράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Αντοχή Δύναμη Επιμέρους ικανότητες Φυσικής Κατάστασης Ευκαμψία Ευλυγισία Ταχύτητα Αντοχή Αντοχή είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα