ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη: Η παρούσα μελέτη εξετάζει τις εξελίξεις στην πολιτική όσον αφορά το ζήτημα της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας (ΠΕΦ) σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική της ΕΕ αναλύονται προκειμένου να παρέχουν τη δομή και το περιεχόμενο για εξελίξεις στην πολιτική σε εθνικό επίπεδο. Η παρούσα μελέτη, μέσω της ομαδοποίησης των υφιστάμενων δεδομένων από διάφορες πηγές και τη διεξαγωγή πρόσθετων εις βάθος μελετών ανά χώρα, προτείνει βασικούς πυλώνες για ποιοτική ΠΕΦ. Επιπροσθέτως, το παρόν έγγραφο παρέχει προτάσεις και συστάσεις για την ανάπτυξη ποιοτικής ΠΕΦ σε ολόκληρη την ΕΕ, βάσει μιας εις βάθος έρευνας ορθών πρακτικών στην επικράτεια της ΕΕ. IP/B/CULT/FWC/ /LOT2/C1/SC3 Μάιος 2013 PE EL

2 Το παρόν έγγραφο εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ Panteia: Gert-Jan Lindeboom, Bert-Jan Buiskool ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ Ana Maria Nogueira Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτικές Πολιτικές και Πολιτική Συνοχής Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο B-1047 Βρυξέλλες ΒΟΗΘΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Lyna Pärt ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Πρωτότυπο: EN Μεταφράσεις: DE, FR ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΚΔΟΤΗ Για να επικοινωνήσετε με το Θεματικό Τμήμα ή να εγγραφείτε συνδρομητής στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, στείλτε μήνυμα στο: Το χειρόγραφο ολοκληρώθηκε τον Μάιο του Ευρωπαϊκή Ένωση, Το παρόν έγγραφο είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση: ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν έγγραφο αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη και δεν εκφράζουν κατ ανάγκην την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η αναπαραγωγή και η μετάφραση για μη εμπορικούς σκοπούς επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται μνεία της πηγής και ο εκδότης έχει ενημερωθεί και του έχει αποσταλεί αντίγραφο.

3 Ποιότητα στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΠΕΦ Προσχολική Εκπαίδευση και Φροντίδα ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΕγχΠ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΒΡΒ Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία ΑΜΣ Ανοικτή Μέθοδος Συντονισμού ΟΟΣΑ Οργανισμός Οικονομικής Ανάπτυξης και Συνεργασίας PISA Πρόγραμμα διεθνούς αξιολόγησης μαθητών 3

4 Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτική Πολιτική και Πολιτική Συνοχής ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ιστορικό Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, ανεξαιρέτως, προσφέρει κάποια μορφή προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας (ΠΕΦ) σε παιδιά που βρίσκονται κάτω από το όριο ηλικίας της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Οι παροχές αυτές αρχικά αναπτύχθηκαν ως κίνητρα για την είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη της ΕΕ ενδιαφέρονται ολοένα περισσότερο τόσο για την παροχή επαρκούς χωρητικότητας για όλα τα παιδιά, όσο και για το επίπεδο της ποιότητας που προσφέρουν οι πάροχοι της ΠΕΦ. Η ΠΕΦ θεωρείται ολοένα περισσότερο σημαντικό πρώτο βήμα στην μελλοντική εκπαιδευτική ανάπτυξη του παιδιού. Η ποιότητα της ζωής των παιδιών πριν από την έναρξη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης επηρεάζει το τι είδους μαθητές θα γίνουν αργότερα. Η ποιότητα της εκπαίδευσης στα κράτη μέλη της ΕΕ διαδραματίζει καίριο ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, και τα σχολεία ασχολούνται με τα παιδιά που προσέρχονται σε αυτά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί επίσης την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα την ουσιαστική βάση για την επιτυχή διά βίου μάθηση, την κοινωνική ένταξη, την προσωπική ανάπτυξη και τη μετέπειτα απασχολησιμότητα 1. Η παρούσα μελέτη παρέχει προοπτικές σχετικά με την κατάσταση της παροχής ποιοτικής ΠΕΦ σε ολόκληρη την ΕΕ, μεταξύ άλλων και υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης διαδικασίας της ανοικτής μεθόδου συντονισμού (ΑΜΣ) σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και εντοπίζει τις πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική των κρατών μελών, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν ως ορθά παραδείγματα για τη βελτίωση της παροχής ποιοτικής ΠΕΦ. Οι κυριότερες προτεραιότητες που εντοπίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Κοινοβούλιο αποτελούν τη βάση του αναλυτικού πλαισίου της παρούσας μελέτης. Οι εν λόγω προτεραιότητες επιβεβαιώνουν τα στοιχεία που συνδέονται με την ποιότητα όπως αναγνωρίζονται στη διεθνή ερευνητική βιβλιογραφία και μπορούν να διαχωριστούν σε (1) πρόσβαση/συμμετοχή, (2) πολιτικές, νομικές και οικονομικές δομές, (3) προσωπικό, (4) διδακτικό περιεχόμενο και (5) συμμετοχή των γονέων. Η παρούσα μελέτη αναγνωρίζει την ύπαρξη συνεχιζόμενων θεμάτων και εξελίξεων στα εν λόγω συστατικά στοιχεία της ποιότητας. Τέλος, η παρούσα μελέτη προτείνει ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την επιτυχία της διαδικασίας ΑΜΣ, η οποία επί του παρόντος αποτελεί το επίκεντρο των εξελίξεων της πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ. Συμμετοχή Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν θεσπιστεί κοινοί στόχοι για τα ποσοστά συμμετοχής των μικρών παιδιών στην ΠΕΦ. Για παιδιά ηλικίας μεταξύ τεσσάρων ετών και έως την ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης που ορίζεται σε εθνικό επίπεδο, τα κράτη μέλη έχουν ως στόχο να καλύψουν με την παροχή ΠΕΦ τουλάχιστον το 95% του συνόλου της ομάδας-στόχου. Για παιδιά μικρότερης ηλικίας (κάτω των 3 ετών), η συμμετοχή πρέπει να αγγίξει το 33%. Κατά την εξέταση των εν λόγω στόχων πρέπει να υπάρξει διαχωρισμός των εννοιών «πρόσβαση» και «συμμετοχή» παρότι οι πολιτικές εξασφαλίζουν ενδεχομένως την καθολική πρόσβαση αυξάνοντας τον αριθμό των παιδικών σταθμών, η καθολική συμμετοχή εξαρτάται στην πραγματικότητα από την πραγματική ζήτηση για ΠΕΦ. Η αύξηση και μόνο του αριθμού των παιδικών σταθμών δεν συνεπάγεται απαραιτήτως και την αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των παιδιών σε κάθε κράτος μέλος. 1 Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: Παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο COM (2011)66. 4

5 Ποιότητα στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα Πρακτικά, όλα τα κράτη μέλη αναπτύσσουν επί του παρόντος πολιτικές για την επίτευξη του στόχου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για συμμετοχή των παιδιών ηλικίας τεσσάρων ετών και άνω στην ΠΕΦ σε ποσοστό 95% παρατηρείται σαφής ανοδική τάση στα ποσοστά συμμετοχής που, επί του παρόντος, πλησιάζουν το 95%. Επίσης, παρατηρείται σαφής θετική τάση και στο ποσοστό συμμετοχής των παιδιών μικρότερης ηλικίας. Η παρούσα μελέτη περιγράφει ειδικότερα τις προσπάθειες που καταβάλλονται με σκοπό την αύξηση της ικανότητας για παροχή ΠΕΦ από το πολυπληθέστερο κράτος της Γερμανίας, τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (ΒΡΒ), στο οποίο συγκροτήθηκε μια ειδική ομάδα έργου για να συνδράμει στην αντιμετώπιση των πιο πρακτικών εμποδίων στη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων βαθμίδων διακυβέρνησης. Ωστόσο, η υφιστάμενη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση ενδέχεται να συμπιέσει σημαντικά τα ποσοστά συμμετοχής κατά τα επόμενα έτη. Δεδομένων ειδικότερα των επιπτώσεων της κρίσης, είναι πολύ σημαντικό τα κράτη μέλη να μην επικεντρωθούν μόνο στην αύξηση της συμμετοχής των μικρών παιδιών, αλλά και στη διεύρυνση της συμμετοχής. Οι ομάδες που είναι πιο δύσκολο να προσεγγιστούν είναι συχνά τα παιδιά που προέρχονται από μειονεκτικά περιβάλλοντα ή από συγκεκριμένες (μειονεκτικές) περιοχές. Τα παιδιά αυτά χρειάζονται πρόσθετη στήριξη μέσω έγκαιρης παρέμβασης με την παροχή ποιοτικής ΠΕΦ προκειμένου να αποφευχθούν αναπτυξιακά προβλήματα σε μεταγενέστερο στάδιο της ζωή τους. Η παρούσα μελέτη χρησιμοποιεί ως παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής τη Φινλανδία, η οποία επί του παρόντος έχει προβεί στην χαρτογράφηση του πληθυσμού που δεν έχει ενταχθεί στο προσχολικό της πρόγραμμα. Η διεύρυνση της συμμετοχής σημαίνει επίσης ότι τα κράτη μέλη δίνουν περισσότερη προσοχή στις περιφερειακές διαφορές όσον αφορά τη συμμετοχή στην ΠΕΦ πρέπει να διασφαλιστούν επίσης ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά που κατοικούν στις περισσότερο αγροτικές περιοχές των χωρών της ΕΕ. Πολιτικά, νομικά και οικονομικά συστήματα Τα κράτη μέλη εργάζονται ολοένα περισσότερο για την ενοποίηση των δομών διακυβέρνησης για την παροχή ΠΕΦ σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη δεδομένου ότι υπάρχει διεθνής συναίνεση ότι τα ολοκληρωμένα συστήματα για την παροχή ΠΕΦ παράγουν καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με τα χωριστά ή διαχωρισμένα συστήματα. Η υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης σχετικά με την ανάπτυξη των παιδιών τόσο στο πλαίσιο πολιτικών όσο και από τους παρόχους έχει διαπιστωθεί ότι αποφέρει καλύτερα εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Ως εκ τούτου, συνιστάται στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής που είναι αρμόδιοι για τα παιδιά μικρότερης ηλικίας να συνεργάζονται στενά με τους συναδέλφους τους που αναπτύσσουν πολιτικές για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας. Επίσης, η διαχείριση των συστημάτων συχνά επιμερίζεται σε διάφορες βαθμίδες διακυβέρνησης, με διαφορετικά επίπεδα αυτονομίας των τοπικών αρχών. Οι εθνικές ή τοπικές απαιτήσεις ποιότητας για τα κέντρα ΠΕΦ θέτουν, εν γένει, μόνο κατώτατα όρια ποιότητας. Κατά τον τρόπο αυτόν, δεν παρέχονται κίνητρα για περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας της ΠΕΦ. Ιδίως στο πλαίσιο αυστηρότερων προϋπολογισμών, οι πάροχοι ενδέχεται να περιοριστούν στις κατώτερες απαιτήσεις ποιότητας αντί να προχωρήσουν σε περαιτέρω βελτιώσεις. Στην Ιρλανδία (Síolta), έχει θεσπιστεί ένα ενδιαφέρον ποιοτικό πλαίσιο το οποίο έχει ως στόχο να δημιουργεί διαρκώς κίνητρα για το προσωπικό ώστε αυτό να επανεξετάζει το έργο του και, ως εκ τούτου, να ενισχύει το επίπεδο ποιότητας της παροχής ΠΕΦ. Ωστόσο, η επαρκής χρηματοδότηση της εν λόγω πρωτοβουλίας εξακολουθεί να αποτελεί καίρια απαίτηση προκειμένου να επιτευχθούν τα ευεργετικά της αποτελέσματα. Παρότι η αρμοδιότητα για τις πολιτικές ΠΕΦ ενδέχεται να επιμερίζεται σε διάφορες βαθμίδες διακυβέρνησης, σε εθνικό επίπεδο υπάρχουν συχνά ορισμένες τουλάχιστον αρμοδιότητες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για τις δαπάνες στον τομέα της ΠΕΦ. Κατά τη διερεύνηση του επιπέδου δαπανών στον τομέα της ΠΕΦ ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, τα δεδομένα 5

6 Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτική Πολιτική και Πολιτική Συνοχής καταδεικνύουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Παρότι οι δαπάνες στον τομέα της ΠΕΦ δεν θα βελτιώσουν από μόνες τους αυτόματα την ποιότητα, υπάρχει μια σαφής θετική σχέση μεταξύ των κρατών μελών που δαπανούν πολύ μεγαλύτερα ποσά στον τομέα της ΠΕΦ και στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα που λαμβάνουν σε διεθνείς δοκιμασίες δεξιοτήτων, όπως για παράδειγμα το πρόγραμμα διεθνούς αξιολόγησης μαθητών (PISA). Η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση αποτελεί, ως εκ τούτου, μια τεράστια πρόκληση που πρέπει να ληφθεί υπόψη καθώς έχει σημαντικές επιπτώσεις στους προϋπολογισμούς. Εντούτοις, μια ισχυρή οικονομική δέσμευση είναι εξαιρετικά σημαντική για την ενίσχυση της ποιότητας στο σύνολο των ποιοτικών στοιχείων. Προσωπικό Ένας εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας για την εξασφάλιση της ποιότητας είναι το ειδικευμένο προσωπικό. Ωστόσο, στην ΕΕ δεν υφίσταται πρακτικά κανένα κοινό πρότυπο όσον αφορά τις πολιτικές για την ποιότητα του προσωπικού. Σε ολόκληρη την ΕΕ υπάρχει μεγάλη κλίμακα διαφορετικών ελάχιστων απαιτούμενων προσόντων για το προσωπικό της ΠΕΦ, που εκτείνονται από μηδενικά προσόντα έως προσόντα πανεπιστημιακού επιπέδου. Γενικότερα, διαπιστώνεται ότι δεν είναι απαραίτητο το σύνολο του εργατικού δυναμικού της ΠΕΦ να διαθέτει προσόντα πανεπιστημιακού επιπέδου, καθώς οι επικουρικές εργασίες μπορούν να εκτελούνται και από προσωπικό που διαθέτει επαγγελματικά προσόντα. Ωστόσο, απαιτούνται ορισμένες ελάχιστες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα προσόντα αυτών που εργάζονται στον τομέα της ΠΕΦ προκειμένου να διασφαλισθεί ένα βασικό επίπεδο ποιότητας. Τα περισσότερα κράτη μέλη επιχειρούν να ενισχύσουν τον επαγγελματισμό του εργατικού δυναμικού της ΠΕΦ. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές όσον αφορά τον σχεδιασμό και την οικονομική στήριξη των στόχων αυτών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις πλέον άτυπες μορφές κέντρων παροχής ημερήσιας οικογενειακής φροντίδας, τα οποία παρέχουν φροντίδα σε παιδιά στο ίδιο τους το σπίτι και, ως εκ τούτου, εξαιρούνται από τους περισσότερους κανονισμούς. Εντούτοις, η συνεχής επαγγελματική εξέλιξη είναι επίσης σημαντική για την ποιότητα του «τακτικού» εργατικού δυναμικού της ΠΕΦ. Η παρούσα μελέτη επισημαίνει, ως παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής των προσπαθειών απόδοσης επαγγελματικού χαρακτήρα, τον ρόλο των κέντρων παροχής οικογενειακής φροντίδας στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (ΒΡΒ) της Γερμανίας, όπου στα άτομα που παρέχουν παιδική φροντίδα προσφέρεται μια πλατφόρμα για την ανταλλαγή εμπειριών και την παρακολούθηση πρόσθετων εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Οι εργασιακές συνθήκες, όπως το εργασιακό περιβάλλον, ο μισθός και τα εργασιακά επιδόματα έχουν επίσης καίρια σημασία για το σύστημα που σχετίζεται με την ποιότητα του προσωπικού. Όλα αυτά αποτελούν τρόπους προσέλκυσης προσωπικού ανώτερης εκπαίδευσης και, ως εκ τούτου, επηρεάζουν την ποιότητα. Οι εν λόγω ευρύτερες εργασιακές συνθήκες επηρεάζουν την ικανοποίηση που λαμβάνουν από την εργασία, γεγονός που επίσης επηρεάζει την ποιότητα της παρεχόμενης ΠΕΦ. Για παράδειγμα, η παρούσα μελέτη εντοπίζει μεγάλες διαφορές στις μισθολογικές δαπάνες και μέτριες διαφορές στην αναλογία προσωπικού-παιδιών στα διάφορα κράτη μέλη. Διδακτικό περιεχόμενο Γενικά, οι ερευνητές και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συμφωνούν ότι είναι σημαντικό τα μικρά παιδιά να μην αναπτύσσουν μόνο τις απαραίτητες γνωσιακές πτυχές που κρίνονται σημαντικές για την είσοδό τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και μη γνωσιακά στοιχεία. Αμφότερα τα στοιχεία θεωρούνται εξίσου σημαντικά για τη θεμελίωση της διά βίου μάθησης. Παρότι διατηρείται εν γένει αυτή η ισορροπία, υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις 6

7 Ποιότητα στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα σε ολόκληρη την ΕΕ όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο διατυπώνονται οι λεπτομερείς εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για το διδακτικό περιεχόμενο. Αρκετά κράτη μέλη θέσπισαν πρόσφατα προγράμματα προσχολικής αγωγής για παιδιά που πλησιάζουν την ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ως προετοιμασία για την είσοδό τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Σε ολόκληρη την ΕΕ τα προγράμματα ΠΕΦ επικεντρώνονται ολοένα περισσότερο στην ενίσχυση των εκπαιδευτικών πτυχών, όπως ο αριθμητισμός και ο αλφαβητισμός. Ως παράδειγμα αυτού του είδους των νεοθεσπισθέντων προγραμμάτων, η παρούσα μελέτη εξετάζει προσεκτικά την περίπτωση της Ρουμανίας, στην οποία το προσχολικό έτος θεσπίστηκε το Σε όλα τα κράτη μέλη, οι πρωτοβουλίες πολιτικής αναπτύσσονται με σκοπό να προσεγγίσουν τα παιδιά που διατρέχουν κίνδυνο και να τα συμπεριλάβουν στις υφιστάμενες σχολικές δραστηριότητες για μικρά παιδιά. Εντούτοις, ο στόχος και, κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα αυτών των δραστηριοτήτων προσέγγισης είναι συχνά πολύ διαφορετικά μεταξύ των παρόχων και των διαφόρων περιφερειών. Απαιτούνται περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία για τη διαμόρφωση συνετών και τεκμηριωμένων επιλογών πολιτικής σχετικά με την επιτυχία των προσπαθειών αυτών στο μέλλον. Η παρούσα μελέτη επισημαίνει ότι ο ρόλος των επαγγελματιών της ΠΕΦ με υψηλό βαθμό εκπαίδευσης είναι καίριας σημασίας για την επιτυχημένη προσέγγιση των παιδιών που διατρέχουν κίνδυνο. Συμμετοχή των γονέων Η συμμετοχή των γονέων είναι απολύτως απαραίτητη για την παροχή υψηλής ποιότητας ΠΕΦ, καθώς αποτελούν τους βασικούς παράγοντες στην ανάπτυξη του παιδιού. Παρότι η συμμετοχή των γονέων είναι σημαντική σε κάθε περίπτωση, αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία στην περίπτωση των μειονοτικών ομάδων ή των παιδιών που προέρχονται από μειονεκτικά περιβάλλοντα. Η συμμετοχή των γονέων συνδράμει στη μείωση των διαφορών μεταξύ του οικογενειακού και του σχολικού περιβάλλοντος και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να ενισχύει τα εκπαιδευτικά επιτεύγματα του παιδιού και να συμβάλλει στη μείωση των ποσοστών πρόωρης εγκατάλειψης σε μεταγενέστερο στάδιο της σχολικής εκπαίδευσης. Παρότι η νομοθεσία, οι κανόνες και οι κανονιστικές ρυθμίσεις αποδίδουν ενδεχομένως έναν βαθμό σημασίας στη συμμετοχή των γονέων, εν γένει η συμμετοχή των γονέων αποτελεί ευθύνη των επιμέρους παρόχων στην επικράτεια της ΕΕ. Η παρούσα μελέτη προβαίνει στον διαχωρισμό μεταξύ της συμμετοχής των γονέων με επίκεντρο το παιδί και της συμμετοχής των γονέων με επίκεντρο τους παιδικούς σταθμούς, καθώς αμφότερες έχουν διαφορετικούς βασικούς στόχους. Η συμμετοχή των γονέων με επίκεντρο το παιδί έχει ως στόχο να συμβάλλει στην ανάπτυξη του παιδιού, ενώ η συμμετοχή των γονέων με επίκεντρο τους παιδικούς σταθμούς επικεντρώνεται περισσότερο στη δυνατότητα των γονέων να συζητούν τις δραστηριότητες με τους παρόχους της ΠΕΦ. Παρότι ο βαθμός στον οποίο οι γονείς συμμετέχουν μπορεί να εξαρτάται σημαντικά από το πολιτισμικό πλαίσιο, ορισμένες ορθές πρακτικές με επίκεντρο το παιδί εντοπίζονται στη Φινλανδία, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες, όπου αναπτύχθηκαν πολύ συγκεκριμένες στρατηγικές προσέγγισης με σκοπό τη συμμετοχή των γονέων και των παιδιών από μειονοτικές ομάδες. Σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα πρότυπα ποιότητας που τίθενται από την κυβέρνηση, η συμμετοχή των γονέων με επίκεντρο τους παιδικούς σταθμούς μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικό εργαλείο διασφάλισης της ποιότητας. Όταν οι επικριτικοί γονείς συμπεριφέρονται ως καταναλωτές με εποικοδομητική άποψη, έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν την ποιότητα των παρόχων της ΠΕΦ. Ως εκ τούτου, οι άρτια καταρτισμένοι επαγγελματίες της ΠΕΦ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική συνεργασία με τους γονείς, τόσο με επίκεντρο το παιδί όσο και με επίκεντρο τα κέντρα ΠΕΦ. 7

8 Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτική Πολιτική και Πολιτική Συνοχής Προκλήσεις όσον αφορά την παροχή ποιοτικής ΠΕΦ Κάποιες προκλήσεις και συστάσεις για ποιότητα στην ΠΕΦ έχουν ευρύτερο χαρακτήρα από τα εν λόγω συγκεκριμένα στοιχεία ποιότητας και σχετίζονται με τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην παρούσα μελέτη προσδιορίζεται αυτός ο ευρύτερος χαρακτήρας των προκλήσεων για την ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη της ποιότητας της ΠΕΦ και, στη συνέχεια, προτείνονται συστάσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Καταρχάς, η έλλειψη εμπειρικών στοιχείων για τη στήριξη των νέων εξελίξεων και των πρωτοβουλιών πολιτικής αποτελεί πρόβλημα για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικών. Επί του παρόντος, οι πρωτοβουλίες πολιτικής αναλαμβάνονται, εν γένει, χωρίς να στηρίζονται σε εμπειρικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι όντως συμβάλλουν στην επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων, όπως χαμηλότερα ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου ή καλύτερες εκπαιδευτικές επιδόσεις σε διεθνείς συγκριτικές αξιολογήσεις, όπως για παράδειγμα το PISA. Ο ΟΟΣΑ έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για τη χάραξη τεκμηριωμένων πολιτικών σε όλες τις μελέτες του σχετικά με την ΠΕΦ τόσο για την ΕΕ όσο και για τα επιμέρους κράτη μέλη και η εν λόγω προτεραιότητα επαναλαμβάνεται στην παρούσα μελέτη. Δεύτερον, μία συνεχές πρόκληση για τις εθνικές (ή τοπικές) κυβερνήσεις είναι η εξεύρεση τρόπων διασφάλισης της ποιότητας για κάθε ένα από τα συστατικά στοιχεία της ποιοτικής ΠΕΦ. Γενικότερα, οι ελάχιστες απαιτήσεις δεν δίνουν στους παρόχους ΠΕΦ κανένα κίνητρο να βελτιώσουν το επίπεδο ποιότητας. Παρόλα αυτά, τα περισσότερα κράτη μέλη ορίζουν τέτοιου είδους ελάχιστες απαιτήσεις επί των οποίων, στη συνέχεια, πραγματοποιείται έλεγχος συμμόρφωσης. Μια βασική πρόκληση κατά τη βελτίωση της ποιότητας είναι, ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός αποτελεσματικών συστημάτων αξιολόγησης τα οποία να παρέχουν σαφή κίνητρα στους παρόχους όχι μόνο να προβαίνουν στις ελάχιστες απαραίτητες ενέργειες, αλλά και να καταβάλλουν προσπάθειες να διακριθούν κατά την παροχή ποιοτικής ΠΕΦ. Τρίτον, κρίνεται απαραίτητο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να ακολουθούν μια συνεπή γραμμή πολιτικής, στηριζόμενη στην απαιτούμενη χρηματοδότηση, αλλά και υποστηριζόμενη από άλλες αρμόδιες αρχές. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πολυάριθμα έγγραφα πολιτικής και προτάσεις σχετικά με την αύξηση της συμμετοχής, την ενοποίηση των υπηρεσιών, την αύξηση των προσόντων του προσωπικού, την εξισορρόπηση του διδακτικού περιεχομένου ή τη συμμετοχή των γονέων. Ωστόσο, εκτός από τα εν λόγω σχέδια είναι σημαντικό να εμπλακούν όλοι οι βασικοί ενδιαφερόμενοι φορείς και να διασφαλιστεί ότι οι προτεινόμενες πολιτικές μπορούν στην πραγματικότητα να εφαρμοστούν. Τέλος, η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση έχει σημαντικές επιπτώσεις στις πολιτικές ΠΕΦ σε ολόκληρη την ΕΕ. Ποικίλα παραδείγματα στη μελέτη καταδεικνύουν τον φιλόδοξο τρόπο με τον οποίο καθορίστηκαν και θεσπίστηκαν οι εθνικοί στόχοι ποιότητας ή τα εθνικά ποιοτικά πλαίσια για τη συμμετοχή, το προσωπικό, το διδακτικό περιεχόμενο ή τη συμμετοχή των γονέων, τα οποία παραγκωνίστηκαν με τον πρώτο γύρο περικοπών στον προϋπολογισμό. Παρότι οι φιλοδοξίες κατά κύριο λόγο εξακολουθούν να υπάρχουν, οι εθνικές κυβερνήσεις απλώς δεν διαθέτουν επαρκή κονδύλια για να μετουσιώσουν τις φιλοδοξίες τους. Παράλληλα, οι πολίτες δεν μπορούν να συνεισφέρουν όσο πριν στις υπηρεσίες ημερήσιας φροντίδας, λόγω της αύξησης της ανεργίας. Οι πολίτες αυτοί που δεν εργάζονται δεν έχουν ούτε την άμεση ανάγκη να στείλουν τα παιδιά τους στον παιδικό σταθμό και, συχνά, ούτε τα οικονομικά μέσα για να το πράξουν. Με αυτό το δεδομένο, τα παιδιά αυτά κινδυνεύουν να μείνουν πίσω και να μην λάβουν την απαραίτητη αναπτυξιακή βάση που ενδεχομένως χρειάζονται. Σε αυτήν την περίοδο, είναι σημαντικό οι εθνικές κυβερνήσεις να μην αρκεστούν στη διατήρηση του επιπέδου δαπανών για την ΠΕΦ προκειμένου να διασφαλίσουν την παροχή ποιοτικής ΠΕΦ σε όλα τα διαφορετικά στοιχεία 8

9 Ποιότητα στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα ποιότητας. Είναι ακόμα σημαντικότερο να αναπτυχθούν πρωτοβουλίες προκειμένου να διασφαλίζεται ότι προσεγγίζονται οι ομάδες εκείνες που χρειάζονται περισσότερο την ΠΕΦ μέσω πρωτοβουλιών ΠΕΦ, ώστε να προσφέρονται ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά. Η ΠΕΦ πρέπει να περιλαμβάνεται στην ευρύτερη εκπαιδευτική ατζέντα η ποιοτική ΠΕΦ παρέχει το σταθερό θεμέλιο για την μετέπειτα εκπαίδευση και αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη μείωση των υφιστάμενων και μελλοντικών κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ των παιδιών από διαφορετικά περιβάλλοντα. Συστάσεις Συστάσεις σε επίπεδο ΕΕ: στήριξη της διαδικασίας ΑΜΣ Η παρούσα μελέτη επισημαίνει τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε επίπεδο επιμέρους κρατών μελών. Επί του παρόντος, η ανάπτυξη ποιοτικού πλαισίου για την ΠΕΦ σε επίπεδο ΕΕ εξακολουθεί να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ως εκ τούτου, είναι πολύ νωρίς ακόμα για τη διεξαγωγή πλήρους αξιολόγησης. Η Επιτροπή έχει δρομολογήσει τη διαδικασία για τον καθορισμό ενός ποιοτικού πλαισίου για την ΠΕΦ μέσω της θεματικής ομάδας εργασίας που ξεκίνησε τις εργασίες της το 2012, ως μέρος της συνεχιζόμενης διαδικασίας της ανοικτής μεθόδου συντονισμού (ΑΜΣ). Επειδή είναι ακόμη πολύ νωρίς για την αξιολόγηση της διαδικασίας, η παρούσα μελέτη θέτει υπόψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των επιμέρους κρατών μελών ορισμένες συστάσεις, οι οποίες μπορούν να στηρίξουν τις εν εξελίξει εργασίες που πραγματοποιούνται με σκοπό την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού ποιοτικού πλαισίου στον τομέα της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Πρέπει να ενισχυθεί η πολιτική συμμετοχή σε προπαρασκευαστικό στάδιο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι, σήμερα και στο άμεσο μέλλον, λαμβάνεται επαρκώς υπόψη ο εν λόγω τομέας πολιτικής εάν η ποιοτική ΠΕΦ δεν απασχολεί καθόλου τους πολίτες ή τους εθνικούς ενδιαφερόμενους φορείς, η διαδικασία ΑΜΣ δεν πρόκειται να είναι επιτυχής. Η ανάπτυξη ενός ποιοτικού πλαισίου για την ΠΕΦ πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερες πτυχές πέραν της ανάπτυξης ενός πλαισίου τεχνικού ελέγχου. Η διαδικασία διαθέτει επίσης μια σαφή πολιτική συνιστώσα για την επιτυχία της οποίας απαιτείται η επαρκής πολιτική συμμετοχή. Δεύτερον, πρέπει να υπάρξει κοινός προβληματισμός στα κράτη μέλη σχετικά με τη σημασία της βελτίωσης της ποιότητας στην ΠΕΦ. Εάν τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να διακρίνουν την προστιθέμενη αξία της συνεργασίας για την επίτευξη των κοινών στόχων, η διαδικασία ΑΜΣ είναι πολύ πιθανόν να αποτύχει. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα υπάρξει πλήρης στήριξη του ποιοτικού πλαισίου της ΠΕΦ, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν ως σημείο αφετηρίας τους κοινούς στόχους. Τρίτον, κρίνεται σημαντικό οι θεσμικές δομές να χρησιμοποιούνται για τη στήριξη της διαδικασίας ΑΜΣ, καθώς η Επιτροπή έχει ολοκληρώσει πλέον τη θεμελίωση της θεματικής ομάδας εργασίας και της ομάδας των ενδιαφερόμενων φορέων. Η διαθεσιμότητα των στόχων, των σημείων αναφοράς και των δεικτών αποτελεί επίσης σημαντική συνιστώσα της επιτυχίας της διαδικασίας ΑΜΣ. Επί του παρόντος, τα στοιχεία αυτά αναπτύσσονται από την θεματική ομάδα εργασίας και κρίνονται απαραίτητα για τη σύγκριση της προόδου που σημειώνεται στο ποιοτικό πλαίσιο για την ΠΕΦ. Οι σαφείς και συγκρίσιμοι στόχοι, τα σημεία αναφοράς και οι δείκτες είναι απαραίτητοι για όλα τα επιμέρους στοιχεία που επισημαίνονται στην παρούσα μελέτη: (1) συμμετοχή/πρόσβαση, (2) πολιτικές, νομικές και οικονομικές δομές, (3) προσωπικό, (4) διδακτικό περιεχόμενο και (5) συμμετοχή των γονέων. Συγκρίσιμα στοιχεία αυτού του είδους είναι απαραίτητα για τη δημιουργία κινήτρων για τα κράτη μέλη προκειμένου να εργαστούν προς έναν κοινό στόχο. Απαιτούνται νέες, πανευρωπαϊκές εμπειρικές μελέτες 9

10 Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτική Πολιτική και Πολιτική Συνοχής για την περαιτέρω ανάπτυξη τέτοιου είδους τεκμηριωμένων στόχων ή σημείων αναφοράς και, ως εκ τούτου, πρέπει επίσης να υπάρξει σχετική στήριξη. Οι ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να διασφαλίσουν τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων και να οικοδομήσουν μια ουσιαστική συνεργασία με αυτούς. Αυτό κρίνεται σημαντικό για την επιτυχία της διαδικασίας ΑΜΣ, καθώς πρόκειται για μια διαδικασία από κάτω προς τα επάνω. Η ανάπτυξη ενός ποιοτικού πλαισίου για την ΠΕΦ πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από ένα υψηλού επιπέδου σχέδιο πολιτικής, ωστόσο, πρέπει σαφώς να εδραιωθεί στις υφιστάμενες πρακτικές ΠΕΦ. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για το ποιοτικό πλαίσιο της ΠΕΦ, καθώς η υλοποίηση των πολιτικών ΠΕΦ ανατίθεται συχνά στα κατώτερα επίπεδα διακυβέρνησης και σε μικρότερους παρόχους. Τέλος, οι αντικρουόμενες θέσεις (όσον αφορά τις πολιτικές κατευθύνσεις ή την ιδεολογία) μεταξύ των κρατών μελών βοηθούν, εν γένει, στην προώθηση της διαδικασίας ΑΜΣ και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει απαραιτήτως να παρεμποδίζονται από τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής της Ευρώπης. Όταν συμβαίνει αυτό, τα κράτη μέλη θα προσπαθούν, με σαφή ατζέντα, να πείθουν τα απρόθυμα κράτη μέλη να εργαστούν για την επίτευξη του κοινού στόχου από τη στιγμή που η πρωτοβουλία πρέπει να αναλαμβάνεται από τα κράτη μέλη, η εν λόγω προϋπόθεση έχει άμεση σχέση με την επιτυχία της διαδικασίας ΑΜΣ. Συστάσεις των κρατών μελών: βελτίωση της ποιότητας στην ΠΕΦ Πέραν του συντονισμού της πολιτικής στη διαδικασία ΑΜΣ, τα κράτη μέλη είναι κυρίως αρμόδια για τη βελτίωση της ποιότητας. Η παρούσα μελέτη επισημαίνει τη σημασία που έχει το ζήτημα της ποιοτικής ΠΕΦ στην ευρύτερη εκπαιδευτική ατζέντα, καθώς η ποιοτική ΠΕΦ παρέχει μια σταθερή βάση για τη μελλοντική εκπαίδευση και τη διά βίου μάθηση. Δεδομένου αυτού, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των ευρύτερων πολιτικών για τις ίσες ευκαιρίες και την ιθαγένεια και, ως εκ τούτου, πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυτήν την ιδιότητα. Η παρούσα μελέτη περιέγραψε και ανέλυσε ορθές πρακτικές σε διαφορετικά θεσμικά πλαίσια σε ολόκληρη την ΕΕ και οι παρατηρήσεις της έχουν ως στόχο να πληροφορήσουν τους υπευθύνους χάραξης πολιτικών για θέματα ποιοτικής ΠΕΦ, τα οποία αφορούν τη συμμετοχή, τα συστήματα διακυβέρνησης, το προσωπικό, το διδακτικό περιεχόμενο και τη συμμετοχή των γονέων. Σε αυτό το σημείο συνοψίζονται για τους εθνικούς υπευθύνους χάραξης πολιτικής τα κύρια διδάγματα που αντλήθηκαν από τις εν λόγω ορθές πρακτικές. Τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής: Κρίνεται απολύτως απαραίτητο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να βασίσουν τις νέες πρωτοβουλίες πολιτικής σε ουσιαστικά εμπειρικά θεμέλια. Πολύ συχνά, οι εξελίξεις στην πολιτική προκαλούνται και αποτελούν αντικείμενο υπεράσπισης χωρίς να αιτιολογούνται από εμπειρικά στοιχεία. Ως εκ τούτου, χρειάζεται να αποδοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην εμπειρική προσέγγιση όσον αφορά το «τι λειτουργεί» στην ΠΕΦ, για παράδειγμα μέσω της υποστήριξης διαχρονικών μελετών κοόρτης στο πλαίσιο της ΕΕ. Συμμετοχή: Πρέπει να αποδίδεται μεγαλύτερη προσοχή στη διεύρυνση της συμμετοχής, αντί να σημειώνεται μόνο αύξηση της συμμετοχής. Τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν περισσότερη προσοχή στη συμμετοχή ειδικών ομάδων και στις περιφερειακές διαφορές όσον αφορά τη συμμετοχή στην ΠΕΦ, πτυχές που μπορούν να συνεπάγονται προβλήματα ως προς την πρόσβαση. Η διεύρυνση της συμμετοχής στην ΠΕΦ πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα ακόμη και πέρα από τις μητροπολιτικές περιοχές και να παρέχει επίσης ίσες ευκαιρίες για τους γονείς και τα παιδιά τους στις αγροτικές περιοχές της χώρας. 10

11 Ποιότητα στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα Ολοκλήρωση των συστημάτων: Συνιστάται οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που είναι αρμόδιοι για τα παιδιά μικρότερης ηλικίας να συνεργάζονται στενά με τους συναδέλφους τους που αναπτύσσουν πολιτικές για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας η ένταξη της ΠΕΦ στο ευρύτερο εκπαιδευτικό σύστημα βοηθά στη δημιουργία γόνιμου εδάφους για τους παρόχους ΠΕΦ υπό τον όρο να ακολουθούν επίσης μια ενιαία προσέγγιση όσον αφορά την ανάπτυξη των παιδιών. Προσωπικό: Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ορισμένες ελάχιστες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα προσόντα για το σύνολο του προσωπικού της ΠΕΦ σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να είναι σε θέση να διασφαλίσουν ένα βασικό επίπεδο ποιότητας. Διδακτικό περιεχόμενο: Λαμβάνοντας υπόψη τα εμπειρικά στοιχεία που ζητούν την εξισορρόπηση του διδακτικού περιεχομένου, είναι σημαντικό να διασφαλισθεί ότι η ισορροπία μεταξύ των γνωσιακών και μη γνωσιακών πτυχών διατηρείται κατά την προσέγγιση των παιδιών που βρίσκονται κάτω από το όριο ηλικίας της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ακόμη και εάν οι εκπαιδευτικοί στόχοι, όπως ο αριθμητισμός και ο αλφαβητισμός, καταλαμβάνουν περισσότερο κεντρικό ρόλο στο διδακτικό περιεχόμενο. Συμμετοχή των γονέων: Παρότι υπάρχουν ελάχιστοι κανονισμοί που αναφέρονται στη συμμετοχή των γονέων στην ΠΕΦ, η παρούσα μελέτη επισημαίνει περαιτέρω τη σημασία της. Συνιστάται στα κράτη μέλη να παρέχουν περαιτέρω συνδρομή στους παρόχους ΠΕΦ όσον αφορά την ενθάρρυνση της ουσιαστικής συμμετοχής των γονέων, σεβόμενα παράλληλα τις πολιτισμικές διαφορές που ενδεχομένως υπάρχουν στις διάφορες περιφέρειες ή ομάδες. Επίπεδο δαπανών της ΠΕΦ: Η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση αποτελεί μια τεράστια πρόκληση που πρέπει να ληφθεί υπόψη καθώς έχει σημαντικές επιπτώσεις στους προϋπολογισμούς. Εντούτοις, μια ισχυρή οικονομική δέσμευση είναι εξαιρετικά σημαντική για τη βελτίωση της ποιότητας των προαναφερθέντων στοιχείων. Με σκοπό να διασφαλισθεί η εν λόγω οικονομική δέσμευση, συνιστάται στα κράτη μέλη να συνεργαστούν προκειμένου να καταστήσουν τις εθνικές δαπάνες για την πολιτική ΠΕΦ περισσότερο συγκρίσιμες μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, ώστε να καταστεί δυνατή η σύγκριση των επιδόσεων σε ολόκληρη την ΕΕ. 11

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020

Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Η

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 2008/2173(INI) 20.11.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, ιδίως των ανηλίκων, όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ JEAN MONNET ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET ΘΕΜΑ : Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Δρ.Σωκρ.Καπλάνης ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΜΑΪΟΣ 2001 Η Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Η Π Ο Λ Ι Τ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΣΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΣΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΣΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ IP/B/CULT/FWC/2010_001_Lot3_C3_SC2

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Νεολαία. Νομική βάση. Στόχοι. Επιτεύγματα

Νεολαία. Νομική βάση. Στόχοι. Επιτεύγματα Νεολαία Η νεολαία αποτελεί τομέα εθνικής πολιτικής. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πολιτική για τη νεολαία συγκαταλέγεται στους τομείς όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ. «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014»

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ. «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014» ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014» Οι Πράξεις «Υποστήριξη Ολοήμερων Σχολείων (Β)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΩΝ Έναρξη Ισχύος: 5/2009 Σελίδα 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι ο εντοπισμός τυχόν αποκλίσεων ή προβλημάτων που προκύπτουν κατά τη διάρκεια υλοποίησης και μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση»

Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» ΝΙΚΟΣ ΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές''

''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές'' ''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές'' Άρης Περουλάκης Αναπληρωτής Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Ελλάδα Τμήμα Επικοινωνίας / Εταιρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ κυρίου LÁSZLÓ ANDOR ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ κυρίου ΑΝΔΡΕΑ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ Εκτιμώντας τα ακόλουθα: I. Το Υπουργείο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοί-Κλειδιά της Εκπαίδευσης 2012 Εξελίξεις στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας

Αριθμοί-Κλειδιά της Εκπαίδευσης 2012 Εξελίξεις στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας Αριθμοί-Κλειδιά της Εκπαίδευσης 2012 Εξελίξεις στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας Η έκθεση Αριθμοί-Κλειδιά της Εκπαίδευσης 2012 είναι μια εμβληματική έκδοση του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ EL Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ ΕΥΡΩΠΑÏKΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ Ελέγχοντας τα κεφάλαια της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι θεσμικό όργανο της ΕΕ, το οποίο ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 40 ΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΟΛΤΕΚ Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα Δημοσιογραφική Εστία Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 Γραφείο Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ EL Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετά τη Λισσαβόνα: προς μια κοινωνία της γνώσης Η δομή των επαγγελματικών προσόντων αλλάζει Από τη μεσοπρόθεσμη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΓΛΩΣΣΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΛΩΣΣΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σημασία της συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης και της δια βίου μάθησης των επαγγελματιών της υγείας αναγνωρίζεται ευρέως. Η συνεχής επαγγελματική εξέλιξη και η δια βίου μάθηση βοηθούν να διασφαλιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο στην Κύπρο Ευρωπαϊκό Γραφείο Κύπρου: OPENDAYS2011 Τεχνολογικό Πανεπιστήµιο Κύπρου Λεµεσός, 15 Νοεµβρίου 2011 Αλέξανδρος Αλεξάνδρου Προϊστάµενος

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΙΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ (ΠΠ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΠΡΩΙΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ (ΠΠ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΩΙΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ (ΠΠ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Εισαγωγή Σκοπός του συγκεκριµένου εγγράφου είναι η επισκόπηση των βασικών συµπερασµάτων και προτάσεων της ανάλυσης, από τον Ευρωπαϊκό Φορέα για την Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Εισηγητής Χατζηευστρατίου Ιγνάτιος Μόνιμος Πάρεδρος Π.Ι. Γνωρίσματα Ελληνικού Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής

Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής Career Guidance: A Handbook for Policy Makers Summary in Greek Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής Περίληψη στα ελληνικά Οι άρτια οργανωµένες υπηρεσίες καθοδήγησης σταδιοδροµίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 31.10.2013 COM(2013) 740 final 2013/0361 (APP) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση EL EL 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Ο ρόλος της δια βίου μάθησης στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου αναπτυξιακού και κοινωνικού μοντέλου: ΜιαπρότασηγιατοΝομόΚοζάνης Εισηγητής: Χριστόφορος Κορυφίδης ΔΙΑΒΙΟΥΜΑΘΗΣΗ(ΔβΜ):

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Εισαγωγή Σκοπός του συγκεκριµένου εγγράφου είναι η επισκόπηση των βασικών συµπερασµάτων και των προτάσεων του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015 Έξυπνης Εξειδίκευσης Τι είναι; Τι Περιλαμβάνει; Στρατηγική προσέγγιση για την οικονομική ανάπτυξη, μέσω στοχοθετημένης υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Στόχος της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργαζόμαστε για μια

Συνεργαζόμαστε για μια NEWSLETTER 2 ο Ειδικό Αφιέρωμα Συνεργαζόμαστε για μια ανοιχτή, πολυπολιτισμική κοινωνία ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Με μεγάλη επιτυχία και ουσιαστικά αποτελέσματα ολοκληρώθηκε το Έργο 4.1.β/12: «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες

Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες Μαρία Μονόπωλη 1 και Άννα Μάστορα 2 IFLA s Guidelines for Libraries Government Departments 1 Τμήμα Βιβλιοθήκης, Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2088(INI) 26.6.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2088(INI) 26.6.2015 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 2015/2088(INI) 26.6.2015 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τις πολιτικές δεξιοτήτων για την καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας (2015/2088

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε.

Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας & Θρησκευµάτων Γενική Γραµµατεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων ιεύθυνση Προγραµµάτων Τµήµα Συνεργασίας µε ΟΤΑ & Φορείς Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε. Νοέµβριος 2005

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΜ, ΜΕΞΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) ) 2007-2013 Ε.Π. Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης

20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης 20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης Α. Οικονομική Πολιτική 1. Να καταργηθεί ο θεσμός της Τρόικα. Το ΔΝΤ να μην συμμετέχει σε προγράμματα της Ε.Ε. Τα Κράτη-Μέλη να στηρίζονται από Ευρωπαϊκά Ταμεία και μηχανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA-BoS-14/165 EL Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας Οι επιτυχίες μας κατά την περίοδο 2009 2014 Ποιοί είμαστε Είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης και η δράση μας αναπτύσσεται με γνώμονα ένα κεντροδεξιό πολιτικό όραμα. Είμαστε η Κοινοβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα