ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ"

Transcript

1 ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ «οι μεταλλαγές των ιδεών για την κατοίκιση και την οργάνωση του χώρου της Αθήνας από τον 19 ο στον 20 ο αιώνα με αφορμή την Μικρασιατική Καταστροφή» σπουδάστρια: πούλου ελένη καθηγήτριες: βαϊου ντ., μαντουβάλου μ., μαυρίδου μ. ΔΠΜΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006

2 περιεχόμενα: εισαγωγή ιστορικό πλαίσιο: Μικρασιατική καταστροφή η Αθήνα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους: αστικοποίηση η οργάνωση του χώρου προ 22, επεκτάσεις του σχεδίου η επείγουσα και προσωρινή αποκατάσταση των προσφύγων: επίταξη ακινήτων, ίδρυση ΤΠΠ, αυτοστέγαση η μονιμοποίηση των προσφύγων: ίδρυση ΕΑΠ κριτήρια χωροθέτησης των προσφυγικών συνοικισμών στον αστικό χώρο επίλογος 2

3 εισαγωγή Η Ευρώπη βγαίνοντας από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο μοιάζει ιδιαίτερα ταλαιπωρημένη και αδύναμη σε όλους της τους τομείς: οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό. Παράλληλα η βιομηχανική επανάσταση που έχει ήδη αρχίσει να συντελείται από τις αρχές του 19 ου αιώνα φέρνει μια σειρά από κοινωνικοοικονομικές ανακατατάξεις στο σύνολο των εμπλεκόμενων χωρών. Στον κοινωνικό τομέα βρισκόμαστε μπροστά στο φαινόμενο της ανάμειξης των κοινωνικών τάξεων. Η συσσώρευση εργατών στα αστικά κέντρα, μετά την μεγάλη αγροτική έξοδο και την παράλληλη ένταση της αστικοποίησης συνακολουθήθηκε από αιτήματα και διεκδικήσεις για καλύτερες συνθήκες τόσο στην εργασία όσο και στην στέγασή τους. Η περίοδος αυτή θέλει της κοινωνικές αντιθέσεις να οξύνονται και τις αξίες του παρελθόντος να υποβαθμίζονται και να τείθονται υπό αμφισβήτηση. Η φιλοσοφική σκέψη και η επιστημονική έρευνα στρέφονται προς την αναζήτηση ενός νέου συστήματος αξιών. Στον ελλαδικό χώρο, το νεοσυστηθέν κράτος, εμφανώς αργοπορημένο όσον αφορά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις, τρέχει σε έναν αγώνα ανάκτησης δυνάμεων και καταξίωσης στον χώρο των Μεγάλων με το τίμημα της υπόταξής του στις διαθέσεις και τα σχέδια αυτών. Μετά μια δεκαετία διαρκών συρράξεων στον Βαλκανικό χώρο και την παρακμή της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η Ελλάδα καταλήγει στον όλεθρο της Μικρασιατικής Καταστροφής. Παρακάτω, θα κάνουμε μια πιο αναλυτική περιγραφή του ιστορικού αυτού γεγονότος που έφερε μια σειρά ανακατατάξεων στον ελλαδικό χώρο. ιστορικό πλαίσιο Η Συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920) παραχωρούσε στην Ελλάδα την Ανατολική Θράκη και τα δυο νησιά Ίμβρο και Τένεδο, επιβεβαίωνε την κυριαρχία στα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου και της εμπιστευόταν τη διοίκηση της περιοχής της Σμύρνης, περιοχή που η Ελλάδα επρόκειτο να προσαρτήσει στα εδάφη της μέσα στα πέντε επερχόμενα χρόνια. Γενικά η Συνθήκη ανταποκρινόταν ευνοϊκά στις διεκδικήσεις που διατύπωσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος εν ονόματι του ελληνικού λαού και στο «σύνθημα» της «Μεγάλης Ιδέας». Από την μεριά της, η Μεγάλη Συνέλευση της Άγκυρας και η πρώτη εθνική τουρκική κυβέρνηση την απέρριψαν. Η Ελλάδα αποφάσισε να επιβάλει το σεβασμό της Συνθήκης δυναμικά. Για όλες τις επιχειρήσεις της απόβαση στρατευμάτων στην Ιωνία, επίθεση εναντίον του Κεμάλ στην Άγκυρα, κλπ- είχε την υποστήριξη της Μεγάλης Βρετανίας, στάση που η Γαλλία και η Ιταλία δεν 3

4 συμμερίζονταν καθόλου. (η Ιταλία κατάγγειλε το ιταλοελληνικό σύμφωνο το 1920, η Γαλλία υπέγραφε, το Μάιο του 1920, ανακωχή με την Άγκυρα. Οι Σοβιετικοί υποστήριζαν επίσης το κίνημα του Κεμάλ με το σύμφωνο του Αυγούστου του 1920). Έτσι, με την υποστήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων, ο Κεμάλ κατόρθωσε να παρουσιάσει την αντίστασή του ως πόλεμο ανεξαρτησίας της Τουρκίας εναντίον των ελληνικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, οι οποίες, με την σειρά τους, «έπαιρναν μορφή κατακτητικών πολέμων». (Γκιζελή,27) Στο εσωτερικό της Ελλάδας η πολιτική ζωή έπαιρνε μια αποφασιστικής σημασίας τροπή: ο λαός, κουρασμένος από την εθνική πολιτική του Βενιζέλου, επανέφερε στην εξουσία τους βασιλικούς κόμμα συντηρητικό και γερμανόφιλο- που του είχαν υποσχεθεί ειρήνη και ησυχία. Μόλις οι τελευταίοι ανήλθαν στην εξουσία, παλινόρθωσαν το βασιλιά. Αυτό χρησίμευσε ως πρόσχημα στην Αντάντ για να εγκαταλείψει ανοιχτά πλέον την Ελλάδα. Από την μια μεριά η Γαλλία είχε φανερά ενθαρρύνει το κεμαλικό κίνημα, από την άλλη οι φιλογερμανικές τάσεις του βασιλιά Κωνσταντίνου προκάλεσαν την βαθιά δυσπιστία της Αγγλίας. Η ευκαμψία και η ευελιξία του διπλωματικού της συστήματος φάνηκαν αποτελεσματικότατες: η υποστήριξη στην Ελλάδα διακόπηκε αμέσως, συντομότερα από όσο θα μπορούσε κανείς να φανταστεί. Τον Αύγουστο του 1922, ο ελληνικός στρατός υποχώρησε μπροστά στην τουρκική επίθεση. Η Σμύρνη πυρπολήθηκε και πολλές εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων εκδιώχθηκαν βίαια και, μέσα στην ταραχή, την σύγχυση και τις συνεχείς εφόδους, πήραν τον δρόμο για την Ελλάδα. Έτσι μετά την τραγική «Έξοδο» του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, τα ελληνικά εδάφη του Λεβάντε εκκενώθηκαν οριστικά και εγκαταλείφθηκαν για πάντα. Έτσι, μέσα σε λίγες βδομάδες, όλος αυτός ο πληθυσμός, έχοντας χάσει τα πάντα, εισέρευσε στην Ελλάδα με συνέπεια να δημιουργηθούν τρομακτικά προβλήματα στέγασης και διατροφής. Καθώς περνούσε το φθινόπωρο και οι πρόσφυγες στοιβάζονταν σε αποθήκες, υπόστεγα και αντίσκηνα στα λιμάνια και στις πόλεις της Ελλάδας, η ελπίδα ότι θα γυρνούσαν γρήγορα στα σπίτια τους δέσποζε στο μυαλό τους και, εκείνο το διάστημα, δεν υπήρχε λόγος να υποθέσει κανείς ότι η επιστροφή θα ήταν ανέφικτη. Η πρώτη ένδειξη ότι η μετανάστευση τους είχε μόνιμο χαρακτήρα ήρθε με τις ειρηνευτικές συνομιλίες που άρχισαν τον Νοέμβριο του Οι Τούρκοι ήταν αδιάλλακτοι στους όρους τους: στο νέο τουρκικό κράτος δεν υπήρχε θέση για θρησκευτικές μειονότητες και ο χριστιανικός πληθυσμός έπρεπε να απομακρυνθεί. Η Σύμβαση της Λωζάνης για την ανταλλαγή των πληθυσμών, που υπογράφηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όριζε ότι η ανταλλαγή είχε μόνιμο χαρακτήρα. Το καινοφανές αυτό στοιχείο της Σύμβασης αφενός απέκλειε την επιστροφή των προσφύγων και αφετέρου επέβαλλε τον ξεριζωμό των υπόλοιπων χριστιανών της Τουρκίας αλλά και των μουσουλμάνων της Ελλάδας. Από την ανταλλαγή εξαιρούνται μόνο οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης και οι χριστιανοί της Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα με την τελική συνθήκη της Λωζάνης (Ιούλιος 1923) εξαιρούνται επίσης οι χριστιανοί της Ίμβρου και της Τενέδου. Τα επόμενα δύο χρόνια περίπου χριστιανοί υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη Μικρά Ασία και τη Θράκη και να εγκατασταθούν στην 4

5 Ελλάδα, όπου ενώθηκαν με τις πολλές εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες που είχαν διαφύγει νωρίτερα, στην διάρκεια των εχθροπραξιών. Από την άλλη μεριά, περίπου μουσουλμάνοι αναγκάστηκαν να φύγουν από την Ελλάδα και να εγκατασταθούν στην Τουρκία. (Hirschon,49) Μπορούμε να πούμε ότι η εισροή Ελλήνων προσφύγων, διάφορων προελεύσεων, στη χώρα, στο τέλος και αμέσως μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε αναλογίες τέτοιες που ξεπερνούσαν κατά πολύ τις δυνατότητες της χώρας για μια κανονική απορρόφησή τους. Συνοπτικά, αυτή η εισροή άρχισε, σε μικρότερη κλίμακα, στα μέσα της δεκαετίας του 1910, αλλά γνώρισε τη μεγαλύτερη της ένταση στη συνέχεια. Η Ρώσικη επανάσταση του 1917 είχε σαν αποτέλεσμα την άφιξη μεγάλου αριθμού Ελλήνων από την Ν. Ρωσία -κυρίως από περιοχές του Καυκάσου κατά το , ακολούθησε η ανταλλαγή των πληθυσμών με την Βουλγαρία σαν αποτέλεσμα της συνθήκης του Νεϊγύ (1919) και πάνω από όλα η κολοσσιαία άφιξη Ελλήνων από την Μικρά Ασία και η επακόλουθη ανταλλαγή των πληθυσμών, σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης. Αυτά όλα ανέβασαν το συνολικό αριθμό των προσφύγων σε (έκθεση της Κοινωνίας ων Εθνών, 1926) και ο αριθμός αυτός έπρεπε να απορροφηθεί από μια χώρα με περίπου κατοίκους (χώρα που ο πληθυσμός της το 1907 ήταν ακόμα ). Επιπλέον, η άφιξη αυτή των προσφύγων, κυρίως των προερχόμενων από την Μ. Ασία, γινόταν κατά μεγάλα και απότομα κύματα που καθιστούσαν την απορρόφησή τους ακόμα πιο δύσκολη. Οι περισσότεροι πρόσφυγες ήρθαν με τέτοιες συνθήκες ώστε δεν κατόρθωσαν να διασώσουν ούτε το πλέον ελάχιστο μέρος των περιουσιών τους και έφτασαν στην Ελλάδα μη κρατώντας τίποτα, στην κυριολεξία, στα χέρια τους.(τεε, 1960:12) Έτσι λοιπόν, κατά την μικρασιατική καταστροφή και μια δεκαετία σχεδόν εχθροπραξιών η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της νεώτερης ιστορίας της: την κοινωνική και οικονομική ενσωμάτωση ενός πληθυσμού που ξεπερνά το ένα εκατομμύριο, καθώς και την κατανομή του στον χώρο. Ενός πληθυσμού που είχε στην πλειοψηφία του επείγουσα ανάγκη στέγασης και οικονομικής βοήθειας για την καθημερινή του επιβίωση. (Πολύζος, 1984:5) Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου υπολογίζει ότι πάνω από είχαν ανάγκη προστασίας και περίθαλψης. (Μπακάλμπασης, στον πρόλογο του βιβλίου του). Πρόκειται για έναν πληθυσμό με πολιτιστικά χαρακτηριστικά και κοινωνικοοικονομική συγκρότηση διαφορετική από του αυτόχθονα. Η λέξη ομοεθνής πληθυσμός κρύβει δύσκολα την πραγματικότητα και δεν αρκεί για να συγκαλύψει τις πρώτες προστριβές ανάμεσα στο γηγενή «παλαιοελλαδίτη» και τον αδελφό «τουρκόσπορο» της απέναντι όχθης του Αιγαίου. η Αθήνα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους Με την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους μετά τον αγώνα της Ανεξαρτησίας ( ) η ηπειρωτική Ελλάδα διαμορφωνόταν ολοένα περισσότερο με βάση τις ιδέες και τους θεσμούς της Δυτικής Ευρώπης. Απόρροια αυτού του γεγονότος ήταν η θέσπιση του μοναρχικού πολιτεύματος, η παρουσία ενός Βαυαρού βασιλιά και της αυλής του και, αργότερα, ενός Δανού βασιλιά, η επιστροφή των δυτικοτραφών ξενιτεμένων και οι δραστηριότητες των Φιλελλήνων. Σύντομα το νεοελληνικό κράτος οργανώθηκε ως κοινοβουλευτική δημοκρατία και τα ξένα επιχειρηματικά συμφέροντα πήραν τα ηνία της οικονομικής ζωής. Η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Οι μελετητές του κλασικού πολιτισμού και το ρομαντικό κίνημα ενθάρρυναν την αναβίωση του προχριστιανικού παρελθόντος και υποτίμησαν την πιο πρόσφατη βυζαντινή κληρονομιά του λαού, παραγκωνίζοντας την σταδιακά. Άλλωστε και ο ίδιος ο αγώνας της Ανεξαρτησίας μπορεί να θεωρηθεί ανταπόκριση στο φιλελεύθερο πνεύμα και στα ιδεώδη του Διαφωτισμού, πού ήταν ευρύτατα διαδεδομένα στη Δύση εκείνη την 5

6 εποχή. Επομένως το νεοελληνικό κράτος γεννήθηκε και ανατράφηκε στους κόλπους της Δύσης, και η δυτική επιρροή διαπότισε όλες τις πλευρές της ζωής, της πολιτικής φιλοσοφίας, της τέχνης και της παιδείας. «Ο σχεδιασμός των πόλεων έχει εισαχθεί ήδη από την Εθνική Απελευθέρωση και τη διακυβέρνηση Καποδίστρια με ιδεολογικό και στρατηγικό ρόλο: την προβολή και εδραίωση μιας εθνικής ταυτότητας, εκσυγχρονισμένης και δυτικής, που παραπέμπει στα ευρωπαϊκά αστικά πρότυπα, σε αντίθεση με τον «οθωμανικό σκοταδισμό». Αποτελούν δηλαδή, τόσο ο σχεδιασμός, όσο και ο εκσυγχρονιστικός ρόλος του κράτους, που τον προωθεί, συστατικά στοιχεία της Μεγάλης Ιδέας». (Μαντουβάλου, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»: 87) Έτσι, και μέχρι την πρώτη δεκαετία του 20 ου αιώνα η ελληνική αρχιτεκτονική ακολουθεί ακόμα έναν ύστερο νεοκλασικό προσανατολισμό, με ιδιαίτερη έμφαση στη νεοαναγεννησιακή γλώσσα όπως την επεξεργάστηκε ο Τσίλλερ. Παράλληλα γίνονται οι πρώτες απόπειρες εισαγωγής ιδιωμάτων art-nouveau με προέλευση κυρίως τις γαλλόφωνες και γερμανόφωνες ευρωπαϊκές χώρες, χώρες σπουδών των ελλήνων αρχιτεκτόνων, αλλά με αποτέλεσμα ως επί το πλείστον ενός εκλεκτικισμού της περιφέρειας. ΣΧΕΔΙΟ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ- SCHAUBERT, διαγραμματική επεξεργασία από τον Δ. Καρύδη 6

7 Το νέο της ανακήρυξης της Αθήνας ως πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους ελκύει τους πιο εύπορους επαρχιώτες. Το όραμα του εύκολου, ή τουλάχιστον του ευκολότερου, κέρδους τους κάνει να αποφασίσουν να έρθουν στην Αθήνα, να αγοράσουν τούρκικα οικόπεδα σε χαμηλές τιμές και να εγκατασταθούν οριστικά στην πόλη. «Κατά την απελευθέρωση της Αττικής, λόγω της ηθελημένης χαλαρότητας στις διαδικασίες αγοραπωλησιών των τούρκικων τσιφλικιών πωλούνται παράνομα σε έλληνες και ξένους κεφαλαιούχους αρκετά μεγάλα κτήματα, χωρίς σαφή έκταση και όρια, που περιλαμβάνουν δάση και λιβάδια, εκτάσεις δηλαδή που θεωρούνταν δημόσιες κατά του οθωμανικούς κανόνες ενώ με την επικράτηση του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου (1835) αρχίζει να αναγνωρίζεται από τα ελληνικά δικαστήρια η κτήση πολλών δημόσιων εκτάσεων σε ιδιώτες. ( ) η ελληνική νομοθεσία κατά το χρονικό αυτό διάστημα διαπνέεται από το πνεύμα της απαλλαγής της ατομικής ιδιοκτησίας από κάθε περιορισμό. Κάθε ιδιοκτήτης γης μπορούσε να τεμαχίζει την ιδιοκτησία του ή να την επεκτείνει απεριόριστα και να τη διαθέτει όπου και όπως ήθελε». (Τούντα, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»:269) Έτσι, η ιδιοκτησία γίνεται το πολιτικό εργαλείο για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής. Χαρακτηριστικά, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της εποχής, ο υπεύθυνος υπουργός των οικονομικών διευκρινίζει ότι «η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί την μόνη υγιή βάση της εθνικής οικονομικής πολιτικής. Επομένως, η δυνατότητα ανταλλαγής του καθεστώτος του ενοικιαστή- καλλιεργητή με τον αξιοπρεπή τίτλο του ιδιοκτήτη, συντελεί στο να δημιουργηθεί ένας πληθυσμός από ευτυχισμένους ανθρώπους». (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, 59). Με αυτόν τον τρόπο, δόθηκε έμφαση στις πρακτικές πολιτικού προσεταιρισμού, μέσω της ιδιοκτησίας, και κατ επέκταση στη διατήρηση της εξουσίας, που ιεραρχείται ως πιο σημαντικό από τις ρυθμίσεις του χώρου που εισάγονται με τον σχεδιασμό και που κάθε φορά προσκρούει στο ιδιωτικό συμφέρον και αναιρείται. «Όσο δε, σταδιακά, ο αστικός χώρος ισχυροποιείται έναντι του αγροτικού στις κινήσεις της εσωτερικής μετανάστευσης, η μικροϊδιοκτησία γίνεται ο κύριος παράγοντας για την ένταξη των μεταναστών στην τάξη των μικροαστών και την σταθεροποίησή της πάντα κάπως ασταθούς κοινωνικής και πολιτικής ζωής». (Μαντουβάλου, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»:87) Εντούτοις, η συρροή στην πρωτεύουσα των αγροτικών πληθυσμών δεν είχε χαρακτήρα απότομης πολεοδομικής ανάπτυξης, συνδεδεμένης με κάποιο φαινόμενο ραγδαίου κοινωνικού μετασχηματισμού: Ήταν μάλλον ένα κίνημα εποικισμού ενός αστικού κέντρου που, χάρη στο επίπεδο ανάπτυξης του, υποσχόταν κάποια επιτυχία στον αγώνα για τον επιούσιο και στις δραστηριότητες για την επαγγελματική αποκατάσταση. «Κάθε φορά που παρουσιαζόταν στην πόλη κάποιος κορεσμός και συνωστισμός, φαίνεται πως αυτό το ρεύμα μετριαζόταν αυθόρμητα, σαν από κάποιο μηχανισμό αυτοάμυνας». (Γκιζελή, 89) Εξάλλου, η υπεραξία των οικοπέδων και κάποια διοικητικά μέτρα που δεν επέτρεπαν τη δόμηση πέρα από το «πολεοδομημένο» τμήμα της πόλης, όσο και αν γίνονταν πάρα πολύ σπάνια σεβαστά, αποτελούσαν πάντως έναν παράγοντα περιοριστικό. 7

8 Παράλληλα, κι άλλες «ελκυστικές προοπτικές» ανοίγονταν στην Αθήνα: οι δραστηριότητες της χώρας, που αδρανούσαν κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής, άρχισαν να αναπτύσσονται στην Αθήνα και να μπαίνουν σ' ένα κάποιο ρυθμό. Η κατεργασία των πρώτων υλών έδειχνε επίσης κάποιες τάσεις ανάπτυξης. Η αναιμική βιοτεχνία δίνει δειλά - δειλά τη θέση της στη βιομηχανία(και αυτό ουσιαστικά μετά το 1870) και αρχίζει να διευρύνεται, να χρησιμοποιεί νέες μεθόδους και τεχνικές και να απασχολεί κάθε μέρα και περισσότερο εργατικό δυναμικό. Οι αγροτικές μάζες που εγκατέλειψαν την ύπαιθρο για να εγκατασταθούν στην πρωτεύουσα, ενίσχυσαν παράλληλα και τα εργατικά και προλεταριακά στρώματα, που ήταν ήδη έτοιμα να διατυπώσουν τις διεκδικήσεις τους πάνω στις συνθήκες της εργασίας τους. Έτσι, αυτές οι διαδοχικές αφίξεις πληθυσμού προσδιόρισαν με αποφασιστικό τρόπο όχι μόνο τη σύνθεση αλλά και την κοινωνική δομή του αστικού πληθυσμού της πόλης από δω και μπρος και μέχρι το Η οργάνωση λοιπόν της βιομηχανίας ακολουθήθηκε από την εμφάνιση του βιομηχανικού προλεταριάτου, ιδιαίτερα μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Το γεγονός αυτό βέβαια παρουσιάζει μια βραδυπορία σε σχέση με την Ευρώπη, αλλά διαφοροποιείται επίσης και σε ό,τι αφορά τη σπουδαιότητα του: ο ζωηρός ρυθμός εκβιομηχάνισης του ευρωπαϊκού 19ου αιώνα και η συνεχιζόμενη προλεταριοποίηση δεν έχουν στην Ελλάδα παρά μειωμένες διαστάσεις. Η «επανάσταση» που συνόδεψε την εμφάνιση της βιομηχανίας στους τομείς της αντίληψης για τη ζωή ή της ποιότητας του περιβάλλοντος, του συστήματος των ανθρώπινων αξιών ή της έκφρασης στην τέχνη, φαινόμενο που συγκλόνισε την Αγγλία και την Ευρώπη ολόκληρη, έμενε ακόμη, στις αρχές του 20ού αιώνα, εμπειρία έξω από την ιστορία του πολιτισμού μας. Ομοίως, και οι κοινωνικές αντιφάσεις είναι λιγότερο σοβαρές απ' ό,τι στην Ευρώπη, η διάσταση ανάμεσα στα δύο άκρα του κοινωνικού οικοδομήματος λιγότερο σημαντική. Δε θα μπορούσε συνεπώς να μιλήσει κανείς για ταξική συνείδηση κι ακόμη λιγότερο για κάποια συνειδητοποιημένη κατάσταση ταξικών συγκρούσεων. Κι άλλοι παράγοντες μπορούν να προστεθούν στη λίστα εκείνων που επιβραδύνουν τη χειραφέτηση της εργατικής τάξης. Οι σοσιαλιστικές ιδέες που διασαφηνίζουν τα φαινόμενα και αφυπνίζουν τα πνεύματα στην Ευρώπη του μεταπολέμου, φτάνουν μάλλον σαν μακρινή ηχώ. Όσες από τις θεωρίες καταφέρουν να νικήσουν τις αποστάσεις, χάρη στους νεαρούς Έλληνες διανοούμενους που σπουδάζουν στο εξωτερικό, είναι σχεδόν άγνωστες στους πολλούς και πολύ λίγο διαδεδομένες και πρόχειρα αφομοιωμένες από την πνευματική πρωτοπορία της εποχής. Οι πυρήνες του ιδεολογικού και πολιτικού προβληματισμού, τα κόμματα της αριστεράς, δεν ξεφεύγουν από τη σύγχυση των ιδεών. Συγκεκριμένα, το νεογέννητο Σοσιαλιστικό Κόμμα που λίγο καιρό αργότερα θα μετατραπεί στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας δίνει προτεραιότητα στη λύση των σοβαρών εσωτερικών προβλημάτων του που αφορούν την οργάνωση και την επι- 8

9 βίωση του. Αυτό εξηγεί γιατί το Κ.Κ.Ε., στη διάρκεια της πρώτης περιόδου του, δεν αναφέρεται παρά με εξαιρετικά ελλειπτικό τρόπο στο ζήτημα της κατοικίας της εργατικής τάξης. Το ζήτημα της στέγασης του αστικού πληθυσμού ακολούθησε, όπως ήταν φυσικό, τις προσταγές της γενικής κατάστασης. Κάποια ανησυχία ως προς το θέμα της στέγης αρχίζει να γίνεται αισθητή αφενός γιατί γίνεται φανερό πως οι διαθέσιμες κατοικίες δεν επαρκούν για τον πληθυσμό και αφετέρου εξαιτίας της κακής κατάστασης στην οποία βρίσκονται οι κατοικίες αυτές. Το τμήμα εκείνο της κατοικίας που έχει κατασκευαστεί πρόσφατα από μια «ελίτ» Ευρωπαίων αρχιτεκτόνων στεγάζει τις εύπορες τάξεις, ενώ τα παλιά, άθλια σπίτια της εποχής της τουρκικής κατοχής όσα δηλαδή από αυτά κατάφεραν να αντέξουν στη φθορά του χρόνου και στην ευτέλεια των υλικών κατασκευής καταλαμβάνονται από τις «μειονεκτικές τάξεις». Πάντως, το ζήτημα της εργατικής κατοικίας, όσο οξύ και προβληματικό κι αν υπήρξε, δεν παίρνει ποτέ στην Ελλάδα τις θεαματικές διαστάσεις που είχε στη Βιέννη, στο Λονδίνο ή στο Παρίσι. «Στην Ελλάδα το ζήτημα της πόλης και της κατοικίας δεν τίθεται από τον 19 ο αιώνα με τους όρους που τίθεται στην Ευρώπη. Ο χαμηλός βαθμός ανάπτυξης της βιομηχανίας και, αντίστοιχα, της εργατικής τάξης και των συγκεντρώσεων «άκληρου προλεταριάτου» στις πόλεις, δεν δημιουργούν ανάλογες ανάγκες για εγκατάσταση νέων λειτουργιών, ούτε ανάλογες κοινωνικές εντάσεις.» (Μαντουβάλου, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»:87) Από την άλλη μεριά, η εύπορη αστική τάξη, όπως ακριβώς τα άπορα στρώματα, παρουσιάζει και αυτή τα δικά της χαρακτηριστικά. Η φυσιογνωμία της προσδιορίζεται κυρίως από τη σχέση της με τη μεγάλη έγγεια ιδιοκτησία. Σε αντίθεση με τις καπιταλιστικές χώρες, το ελληνικό κράτος είχε, όπως φαίνεται, υιοθετήσει, το 19ο αιώνα, μια στάση καχυποψίας, συχνά εχθρική ως προς τη συσσώρευση μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας. Μετά την εθνική ανεξαρτησία, δεν αποδεικνύεται αρκετά προοδευτικό απέναντι στους ακτήμονες καλλιεργητές, ώστε να τους μοιράσει δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν τις γαίες που αποδεσμεύτηκαν από την αναχώρηση των Τούρκων. Παράλληλα όμως, δε φαίνεται διατεθειμένο να υποχωρήσει στις αξιώσεις των αστών ιδιοκτητών. Κρατά λοιπόν τις γαίες για λογαριασμό του: προχωρεί στην εκποίηση αυτών των «εθνικών γαιών» και τις ενσωματώνει στο «Δημόσιο Ταμείο». Παρ' όλες τις αντιδράσεις των κατόχων της έγγειας ιδιοκτησίας, επιτρέπει προοδευτικά την κατανομή μερικών εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων στους καλλιεργητές, με μια σειρά νόμων. Το πνεύμα αυτών των πράξεων αντικατοπτρίζεται ήδη στα Συντάγματα των ετών 1844 και 1864 και εκδηλώνεται οριστικά σε μια «πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση», το 1871, της οποίας ηγέτης ήταν ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Κουμουνδούρος. Επακόλουθο της μεταρρύθμισης αυτής, όπως εξελίχθηκε και συμπληρώθηκε μέχρι το 1911, είναι ο κατατεμαχισμός της γης και ο καταμερισμός στρεμμάτων σε κλήρους γης. (Γκιζελή, 94) Ενεργώντας μ' αυτόν τον τρόπο, είτε με την εθνικοποίηση είτε με τον καταμερισμό και την κατανομή των γαιών, το ελληνικό κράτος αποθαρρύνει κάθε τάση προς τη συσσώρευση καλλιεργούμενων γαιών και τη δημιουργία μιας μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας, που θα βρισκόταν φυσικά στα χέρια λίγων προνομιούχων. Αντίθετα επιδιώκει την αύξηση των εισοδημάτων του και των εσόδων του αστικού καπιταλισμού (τράπεζες, εμπόριο κτλ.), με την υποστήριξη του μικρού οικογενειακού κλήρου. Το κράτος ευνόησε την κοινωνική ενσωμάτωση της γεωργίας στη βάση της οικογενειακής επιχείρησης και της μικρής ιδιοκτησίας, μέσω της αγοράς. Αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους η «υψηλή αστική τάξη», κάτοχος της μεγάλης ιδιοκτησίας, αποτέλεσε στην πραγματικότητα μικρή μειοψηφία, ενώ τα πλατιά, μη προλεταριακά στρώματα σχημάτισαν στο κοινωνικό οικοδόμημα της Ελλάδας μια εξέχουσας σημασίας τάξη, τη γνωστή «μικροαστική τάξη». Η ακίνητη αστική ιδιοκτησία υπόκειται στους ίδιους νόμους με τη μεγάλη έγγεια ιδιοκτησία. Οι κάτοχοι των μεγάλων αθηναϊκών εκτάσεων είναι ολιγάριθμοι. Η ανερχόμένη μεσαία τάξη αρκείται στην κατοχή ενός ακινήτου, τόσο πολυτελούς όσο 9

10 της επιτρέπει η οικονομική της κατάσταση, που θα της χρησιμεύει ως κατοικία και όχι ως κερδοσκοπικό μέσο. Έτσι, η κοινωνική μυθοποίηση της ιδιοκτησίας και του ιδιοκτήτη, όπως εμφανίζεται στο γαλλικό παράδειγμα, είναι ένα από εκείνα τα ευρωπαϊκά φαινόμενα που για μια ακόμη φορά δεν έχουν το ισοδύναμο τους στην Ελλάδα. Παρατηρείται βέβαια συχνά στην πρωτεύουσα μια απότομη αύξηση της αγοράς και της εκμετάλλευσης της κατοικίας. Πρόκειται όμως κυρίως για φαινόμενα περιοδικά και επιφανειακά που εμφανίζονται περιστασιακά, παρά για βαθιά κοινωνικά φαινόμενα. η οργάνωση του χώρου προ επεκτάσεις του σχεδίου πόλεως Με την σύσταση του ελληνικού κράτους, εκδηλώνονται και οι πρώτες ενδείξεις για μια προσπάθεια παρέμβασης στην οργάνωση του κτισμένου χώρου, όπως είναι η σύνταξη και έγκριση ενός σημαντικού αριθμού σχεδίων πόλεως, καθώς και η θέσπιση ορισμένων στοιχειωδών κανόνων οικοδόμησης. Το πρώτο μέτρο είναι το διάταγμα της 9 ης Απριλίου 1836, που αρχικά ίσχυε μόνο για την πόλη της Αθήνας. Σε αυτό καθορίζονται τα πλάτη των οδών και οι οικοδομικές γραμμές, οι όροφοι των κτιρίων, και όροι για την αρτιότητα των οικοπέδων στις κεντρικές αρτηρίες της παλιάς πόλης (Ερμού, Αθηνάς και Αιόλου) αλλά και σ όλους τους δρόμους και τις πλατείες της νέας πόλης. Η ψήφιση του νόμου ΤΗΝ το 1856, αποτελεί το δεύτερο σημαντικό συμπλήρωμα του οικοδομικού κανονισμού. Η θεμελιώδης διάταξη του νόμου αυτού είναι η θέσπιση μιας περιμετρικής έκτασης γύρω από τις πόλεις, της ονομαζόμενης ζώνης της πόλης, όπου δίνεται το δικαίωμα να απαγορευτεί η κατασκευή οικοδομών. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται η δυνατότητα ελέγχου πάνω στην άμεση περιοχή ανάπτυξης των πόλεων, αποφεύγοντας έτσι τη δημιουργία αυθαίρετων οικιστικών συγκεντρώσεων που θα μπορούσαν να είναι εμπόδιο στην μελλοντική επέκταση των σχεδίων. Κατά τον Ι. Πολύζο (Πολύζος, 1986:27) η εισαγωγή μιας τέτοιας έννοιας πρόβλεψης στην οργάνωση του χώρου αποτελεί και το πρώτο συγκεκριμένο μέτρο πολεοδομικής πολιτικής στη νεότερη Ελλάδα. Παράλληλα όμως θεσπίζονται ευνοϊκοί όροι για την οικοδόμηση κατά μήκος των μεγάλων οδικών αξόνων στις εκτός σχεδίου περιοχές, μέτρο που σε αντιδιαστολή με την προηγούμενη νομοθετημένη πρόβλεψη ελέγχου, εισάγει μια άλλη πρακτική, εκείνη της νόμιμης αλλά εκτός εγκεκριμένου σχεδίου οικοδόμησης, που θα εξελιχθεί ταυτόχρονα σε αυθαίρετη οικοδόμηση. Η αποδοχή κατά παρέκκλιση διατάξεων τονώνει την ήδη έντονη κερδοσκοπική δραστηριότητα των ιδιοκτητών γης στην περιφέρεια των αστικών κέντρων και κυρίως της Αθήνας. Συνολικά, για την περίοδο από την απελευθέρωση εώς τους Βαλκανικούς πολέμους όλες οι μεγάλες αλλά και μεσαίες ελληνικές πόλεις διέθεταν κάποιο σχέδιο πόλης επεξεργασμένο είτε από ξένους μηχανικούς που είχαν μετακληθεί ειδικά για αυτό ή ήταν αξιωματικοί των στρατευμάτων των προστάτιδων δυνάμεων, είτε από Έλληνες μηχανικούς. Κατά γενικό κανόνα τα σχέδια πόλεως ακολουθούσαν τα πρότυπα που ίσχυαν στην δυτική Ευρώπη: συμμετρικές προοπτικές, φαρδιές λεωφόροι που κατέληγαν σε πλατείες κλπ. Άλλες φορές δεν 10

11 ήταν παρά περιορισμένες διευθετήσεις της υπάρχουσας χάραξης των δρόμων στο εσωτερικό της πόλης και ένας ορθογώνιος τεμαχισμός των όμορων αγροτικών εκτάσεων σε οικοδομήσιμους κλήρους για την ένταξή τους στην πόλη. «Η κρατική πολιτική για την πόλη και την κατοικία από την εποχή του Τρικούπη και μεταγενέστερα υπολείπεται εκείνης της πρώτης βασιλείας» κατά τον Α. Δημητρακόπουλο.(Δημητρακόπουλος, 379) Η παρέμβαση στην οργάνωση του χώρου είναι πιο περιορισμένη, ενώ οι οικοδομικοί κανονισμοί εμπεριέχουν όλο και περισσότερες κατά παρέκκλιση διατάξεις. Σαφώς δεν πρόκειται για συνειδητή πολιτική, αλλά γα άσκηση ενός στοιχειώδους ελέγχου πάνω στην παραγωγή του κτισμένου περιβάλλοντος. Οι λεγόμενες «φυσικές» τάσεις του συστήματος αφήνονται να λειτουργήσουν απρόσκοπτα σύμφωνα με τα κριτήρια της προσφοράς-ζήτησης, ενώ οι διάσπαρτοι νομοθετικοί φραγμοί αναλαμβάνουν να διευθετήσουν μόνο τις κραυγαλέες αντιθέσεις που εκδηλώνονται κατά την διάρκεια αυτής της φάσης συγκρότησης του αστικού χώρου, φάση που διήρκεσε περίπου έναν αιώνα. Έτσι, «η βασική αντίφαση, που διαπιστώνεται ανάμεσα στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη συστηματική αναίρεσή του, παρουσιάζεται τελικά ως ομόλογη της αντιφατικής στάσης που διατηρεί η κρατική εξουσία ανάμεσα στις πρωτοπόρες, εκσυγχρονιστικές προοπτικές της και την ανάγκη πολιτικού προσεταιρισμού πλατιών στρωμάτων του πληθυσμού», όπως χαρακτηριστικά παρατηρεί η Μ. Μαντουβάλου (Μαντουβάλου, στο «κοινωνικές δυναμικές και ανάπτυξη του αστικού χώρου, αναγνώσεις στην ελληνική πολεοδομία, σημειώσεις»: 6) θεωρώντας το ως βασική υπόθεση για την κατανόηση της ιστορίας των πολεοδομικών σχεδίων της Αθήνας. Η τυπική απόφαση εγκαθίδρυσης της Αθήνας ως πρωτεύουσας του κράτους προκάλεσε ταχεία αύξηση του πληθυσμού της. Η οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται διαρκώς ωθεί τον τομέα της οικοδομής, σε δημόσια και ιδιωτικά έργα, δημιουργώντας ελκυστικά κίνητρα απασχόλησης στον «υπό πίεση» αγροτικό πληθυσμό. Έτσι με την πάροδο του χρόνου, η πόλη αναπτύσσεται και το εγκεκριμένο σχέδιο πόλης αποδεικνύεται όλο και περισσότερο ανεπαρκές. Οι νέες κατασκευές ξεπερνούν τα όρια του σχεδίου, δημιουργώντας καινούργιες οικιστικές συγκεντρώσεις στην άμεση περιφέρεια. Οι νεοφερμένοι, με χαμηλά εισοδήματα, ψάχνουν να εγκατασταθούν δίπλα στους τόπους δουλειάς, στα εργοστάσια και τις αποθήκες, όπως είναι το Γκαζοχώρι δίπλα στο φωταέριο, το Μεταξουργείο γύρω από το εργοστάσιο επεξεργασίας μεταξιού στα δυτικά της πόλης, στο λιμάνι του Πειραιά. Οι Αναφιώτες που ήρθαν να δουλέψουν τότε στον κλάδο της οικοδομής, καταλαμβάνουν ένα χώρο στους πρόποδες της Ακρόπολης, ιδιοκτησία της εκκλησίας, χτίζοντας τα Αναφιώτικα. Κάθε φορά που έχουν τη δυνατότητα, οι εσωτερικοί μετανάστες με κοινή γεωγραφική καταγωγή ξαναδημιουργούν ομοιογενείς κοινωνικές συγκεντρώσεις, όπως οι συνοικίες Μανιάτικα, Κρητικά, Υδραίικα στον Πειραιά. (Πολύζος, 1986:29) Εκεί που η πίεση είναι μεγαλύτερη, είναι στις γειτονικές του σχεδίου πόλεως περιοχές, στον περιαστικό χώρο, όπου αρχίζουν να διαμορφώνονται τα καινούργια «ιδιωτικά προάστια». Ενώ κατά την προηγούμενη περίοδο μικρές επεκτάσεις του αρχικού σχεδίου ήταν αρκετές για να ενσωματωθούν, προοδευτικά, από το δεύτερο μισό του 19 ου αι., οι επεκτάσεις διαδέχονται η μία την άλλη σύμφωνα με τις τάσεις που κατευθύνει η κερδοσκοπία πάνω στην αστική γη. 11

12 Έτσι, από το 1891 ως το 1900, σε διάστημα δηλαδή 10 χρόνων, υπογράφηκαν 21 διατάγματα που επεκτείνουν το αρχικό σχέδιο κατά 450 εκτάρια. Από το 1901 ως το 1910, 23 διατάγματα για 420 εκτ. Και από το 1911 ως το 1917, ημερομηνία που σημειώνεται μια παύση, 3 διατάγματα για 23 εκτ. Μεγάλη έξαρση παρατηρήθηκε στα 1906 και 1907, όταν 11 διαφορετικά διατάγματα επεκτείνουν την πόλη βόρεια και νοτιανατολικά. (Πολύζος, 1986:30) Τα σχέδια των προαστίων αυτής της περιόδου, στις περισσότερες των περιπτώσεων, είναι ουσιαστικά σχέδια κατάτμησης σε οικόπεδα, χωρίς έμφαση στο σχεδιασμό του αστικού ιστού και του δημόσιου χώρου. «Από την εποχή αυτή, λοιπόν, βλέπουμε να εμπεδώνονται τα χαρακτηριστικά μιας πόλης με επεκτάσεις χωρίς πρόγραμμα, ελλιπή υποδομή, έλλειψη μιας συνολικής λογικής για την οργάνωση της, ανισορροπίες, ανυπαρξία σχεδίου για την ανάπτυξη του δημόσιου χώρου. Συγχρόνως, οι διαδικασίες επέκτασης της καθορίζονται από τα συμφέροντα της μικρής και μεσαίας ιδιοκτησίας». (Μαντουβάλου, στο «κοινωνικές δυναμικές και ανάπτυξη του αστικού χώρου, αναγνώσεις στην ελληνική πολεοδομία, σημειώσεις»:15-16) Έτσι, το πρόβλημα της Αθήνας, στις αρχές του αιώνα, εκτός από τις αναγκαίες βελτιώσεις στον ήδη υπάρχοντα ιστό, είχε να κάνει ουσιαστικά με την άναρχη επέκταση της πόλης και με τις ανεξέλεγκτες δραστηριότητες των οικοπεδούχων και των αγοραστών, με ιδιωτικά δηλαδή οικονομικά συμφέροντα τα οποία η πολιτεία ουδέποτε επιδίωξε να ρυθμίσει μέσω ενός συστηματικού πολεοδομικού σχεδιασμού. Ο συνδυασμός της μη έγκαιρης παρέμβασης στη διαδικασία εξέλιξης της πόλης, οι ιδιαίτερες πολιτικές σκοπιμότητες και η δυνατότητα μόνιμης παράκαμψης των νόμων, παράλληλα με τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες του κράτους, καθιστούσαν ανενεργή οποιαδήποτε προσπάθεια συνολικού σχεδιασμού, ιδιαιτέρως των ξένων πολεοδόμων οι οποίοι κατέληγαν στο να προσεγγίζουν το πρόβλημα ως ένα είδος άσκησης επί χάρτου. Αντίστοιχα, και η ελληνική αρχιτεκτονική παρουσιάζει μια εκφραστική δυσπραγία που θα έχει μεγάλη διάρκεια ενώ στην Ευρώπη, παρά την έκρηξη του Α Παγκόσμιου Πολέμου, η αρχιτεκτονική ανανεώνει ορμητικά τη γλώσσα και το περιεχόμενό της μέσω των ιστορικών πρωτοποριών που βρίσκονται στη βάση της ανάπτυξης του μοντέρνου προβληματισμού της δεκαετίας του 20. Παρόλα αυτά, το 1914, επί κυβερνήσεως Βενιζέλου, επιχειρείται μια πρώτη προσπάθεια ελέγχου των διαδικασιών ρύθμισης του χώρου. Στην Ευρώπη, από τα τέλη του 19 ου αιώνα και στις αρχές του 20 ου, έχουν αρχίσουν να αναπτύσσονται δύο κυρίως πρότυπα περιοχών κατοικίας: η κηπούπολη και η συνεκτική επέκταση του ιστού της υφιστάμενης πόλης, η διάδοση των οποίων θα έχει καθοριστική επίδραση στον τρόπο επέκτασης των πόλεων. Τα πρότυπα αυτά συνδέονταν με φιλοσοφικά ρεύματα, τα οποία περιελάμβαναν εναλλακτικές ή μεταρρυθμιστικές προτάσεις για την βιομηχανική πόλη στις κατευθύνσεις της θεσμικής αναδιάρθρωσης της αστικής καπιταλιστικής κοινωνίας και της αναζήτησης της κοινωνικής ισορροπίας. Και οι δύο κατηγορίες εμφανίσθηκαν και διαδόθηκαν σε μια εποχή κρίσης κατοικίας στα αστικά κέντρα, η οποία συνδεόταν με την ευρύτερη κρίση κεφαλαίου. Οι σχεδιασμένες επεκτάσεις των πόλεων κατεύθυναν τη συγκέντρωση των επενδύσεων στους 12

13 τομείς των μεταφορών και της οικοδομικής βιομηχανίας. Το θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού των επεκτάσεων συνέβαλε στην συμπλήρωση και την αποκρυστάλλωση ενός κεντρικού πλαισίου πολεοδομικού σχεδιασμού. Βασικός στόχος του σχεδιασμού γίνεται η ορθολογική οργάνωση της πόλης για τη βέλτιστη απόδοση των παραγωγικών διαδικασιών (κατά την γνωστή ρήση του Γάλλου πολεοδόμου Leon Jaussely «πρέπει να παράγουμε καλύτερα για να ζούμε καλύτερα και επίσης να ζούμε καλύτερα για να παράγουμε καλύτερα») ο οποίος εκφράστηκε με τα συνολικά σχέδια για τους αστικούς χώρους και με κατευθυντήρια αρχή την εξειδίκευση των επί μέρους περιοχών της πόλης κατά είδη λειτουργιών, δηλαδή την οργάνωση κατά ζώνες. (Γερολύμπου, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»:347) Έτσι, με βάση ευρωπαϊκά παραδείγματα δημιουργείται, στην Ελλάδα, το Υπουργείο Συγκοινωνίας με επικεφαλή τον Αλ. Παπαναστασίου. Από το 1919 και εώς το 1924 αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη δραστηριότητα γύρω από το ζήτημα της Αθήνας. Το 1919, ο Παπαναστασίου επιτυγχάνει την ψήφιση του Ν «περί συστάσεως επιτροπής προς εκπόνησιν νέου σχεδίου των Αθηνών, Καλλιθέας, Φαλήρων και Πειραιώς», με υπεύθυνο τον Hebrard και κυριότερο μέλος τον Πέτρο Καλλιγά. Η Επιτροπή εργάζεται από το 1920 εώς το Η μελέτη του Καλλιγά, που προέβλεπε ρυθμιστικές επεμβάσεις τόσο στο κέντρο της πόλης (με ένα είδος στοιχειώδους zoning λειτουργιών), όσο και στην περιφέρειά της, καθώς και την ένταξη στο σχέδιο νέων προσφυγικών συνοικισμών, συναντά λυσσαλέα αντίδραση συμφερόντων από ομάδες ιδιωτών και, μετά την πολιτική αλλαγή, ακυρώνεται τελεσίδικα από την δικτατορία Παγκάλου στις αρχές του Το γεγονός αυτό επαληθεύει, για άλλη μια φορά, την έλλειψη ισχυρής πολιτικής βούλησης στην υπόθεση σχεδιασμού της Αθήνας. «Παρά τις χρόνιες αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας, η περίοδος κυβερνήσεως Βενιζέλου, εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για ευρύτερες πολιτισμικές ζυμώσεις, και, ειδικά στο χώρο της αρχιτεκτονικής, για αποφασιστική εξέλιξη. Το αίτημα του εκσυγχρονισμού και ο σαφής προσανατολισμός προς την Ευρώπη συνθέτουν την γενεαλογία αυτής της εξέλιξης. Είναι καθοριστική η διαπίστωση ότι από την περίοδο , όταν η ντόπια αρχιτεκτονική ολοκληρώνει τις αναζητήσεις γύρω από μια νέα, αντιακαδημαϊκή προσέγγιση του αρχιτεκτονικού γεγονότος, ως την περίοδο , όταν γίνεται πραγματικότητα ο στόχος της επίτευξης του Μοντέρνου, η ελληνική αρχιτεκτονική διανύει μια πορεία σπάνιας πυκνότητας και ποιότητας στην νεότερη ιστορία της». (Γιακουμάτος, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη»:61) η επείγουσα και προσωρινή αποκατάσταση των προσφύγων Με την άφιξη των προσφύγων αμέσως μετά την Καταστροφή και πριν την Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία και όπως περιγράψαμε παραπάνω έδωσε οριστικό χαρακτήρα στην εγκατάσταση του πληθυσμού στον ελλαδικό χώρο, το Κράτος βρέθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για άμεση στέγαση και περίθαλψη αυτών. Οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν ήταν τρεις: α) επίταξη ακινήτων, β) ίδρυση του Ταμείου Περίθαλψης Προσφύγων και γ) η αυτοστέγαση. Η πρώτη λοιπόν αντίδραση όταν οι χιλιάδες του κόσμου άρχισε να φτάνει στο λιμάνι του Πειραιά και να καταλαμβάνει δημόσιους χώρους, θέατρα, νοσοκομεία, σχολεία, εκκλησίες, πλατείες, υπόστεγα αλλά και αποθήκες, εργοστάσια και όποιον άλλο χώρο ελεύθερο, ήταν το Κράτος να προχωρήσει στην επίταξη ακινήτων των αστών οι οποίοι είχαν στην διάθεσή τους δεύτερες κατοικίες ελεύθερες καθώς όμως και σε περιπτώσεις στο ίδιο το σπίτι που ζούσαν οι ιδιοκτήτες και είχαν δωμάτια διαθέσιμα. Τον πρώτο καιρό και πριν δοθεί μόνιμος χαρακτήρας στην εγκατάσταση οι ελλαδίτες πρόσφεραν σε περιπτώσεις οικειοθελώς τις ιδιοκτησίες τους σε ένδειξη φιλανθρωπίας αλλά με το πέρασμα του 13

14 χρόνου η συμβίωση άρχισε να φέρει προβλήματα και εντάσεις μεταξύ τους. Οι μεν ελλαδίτες νιώθανε ότι απειλούνταν σιγά-σιγά τα συμφέροντά τους οι δε μικρασιάτες στέκονταν καχύποπτα απέναντι στους πρώτους θεωρώντας ότι εκμεταλλεύονται την κατάστασή τους και προσβάλλουν την ηθική τους. Το μέτρο αυτό στάθηκε ανεπαρκές, αφού δεν πρόσφερε στέγη παρά σε ένα πολύ μικρό μέρος του πληθυσμού. Έτσι, η κατασκευή ειδικών οικημάτων θα είναι η λύση αυτή που θα ανταποκριθεί στο πρόβλημα της προσφυγικής στέγης. Το Κράτος ιδρύει έναν ξεχωριστό οργανισμό, με μορφή νομικού προσώπου δημόσιου δικαίου, το Ταμείο Περίθαλψης Προσφύγων, ο οποίος θα κάλυπτε την κακώς εξοπλισμένη και άπειρη κρατική μηχανή και θα έφερνε σε πέρας αυτό το τεράστιο έργο. Οι οικοδομικές δραστηριότητες του Ταμείου συνοδεύτηκαν από την παράλληλη δραστηριότητα του Υπουργείου Πρόνοιας. Έτσι, το διάστημα ων τριών χρόνων που λειτούργησαν μαζί κατασκεύασαν οικήματα προσφύγων στο σύνολο της χώρας. (Γκιζελή,138) Στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας γίνεται η έναρξη των έργων στις τέσσερις γωνιές της πόλης: Καισαριανή, Νέα Ιωνία, Βύρωνα και Κοκκινιά. Αυτές οι τοποθεσίες βρίσκονται στην άκρη της πολεοδομημένης ζώνης της Αθήνας και γι' αυτό δεν εξυπηρετούνται από κανένα δίκτυο: ο ηλεκτρισμός πολλές φορές απουσιάζει, το νερό μοιράζεται με τενεκέδες, οι υπόνομοι είναι ανύπαρκτοι. Το Ταμείο δεν είναι διατεθειμένο να ασχοληθεί με αυτά τα προβλήματα και το πρόγραμμα του δεν περιλαμβάνει καμιά εργασία υποδομής. Τα έργα που αναλαμβάνει αρχίζουν από την επιφάνεια του εδάφους και τελειώνουν στη στέγη του οικήματος. Μέχρι το τέλος της δραστηριότητας του, το Ταμείο θα έχει παραδώσει οικήματα με δωμάτια, ενώ η κατασκευή οικημάτων ή δωματίων στις περιοχές που αναφέραμε θα παραμένει σε εξέλιξη. (Γκιζελή,136) Το γεγονός ότι το δωμάτιο θεωρείται μονάδα αναφοράς στους υπολογισμούς, αντικατοπτρίζει μια κατάσταση πολύ ενδεικτική: ανίκανο να ανταποκριθεί στο πλήθος των αιτήσεων για κατοικία, το Ταμείο παραχωρεί ένα δωμάτιο για κάθε οικογένεια. Την περίοδο της λειτουργίας του μπορούμε να τη θεωρήσουμε σαν την πρώτη περίοδο της κρατικής στεγαστικής πολιτικής. Στο διάστημα αυτό, το κράτος δεν είχε ακόμη απαλλαγεί από την αντίληψη της προσωρινότητας απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα της δραστηριότητας του, δηλαδή η κατοικία ως οικοδόμημα, πραγματοποιήθηκε υποχρεωτικά κάτω από την πίεση του επείγοντος της κατάστασης, οργανώθηκε ως οικιστικό σύνολο με τρόπο εμπειρικό και αυθαίρετο και αποτέλεσε στο μεγαλύτερο ποσοστό ένα είδος ταπεινής εγκατάστασης πρώτης ανάγκης. 14

15 15

16 Βύρωνας Καισαριανή Νέα Ιωνία Κοκκινιά 16

17 Διακρίναμε ήδη μια κατηγορία που εγκαταστάθηκε στα οικήματα που κατασκεύασε το κράτος και μια δεύτερη που το πρόβλημα της εγκατάστασης της αντιμετωπίστηκε από την κρατική πολιτική της επίταξης των ακινήτων. Υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία, πιο σημαντική αριθμητικά από τις δύο προηγούμενες, που συμπεριλαμβάνει όλους εκείνους που εγκαταστάθηκαν με δική τους φροντίδα και δικά τους μέσα, χωρίς κρατική παρέμβαση ή βοήθεια. Είναι εκείνοι που «αυτοστεγάστηκαν». Σε μικρό χρονικό διάστημα, παρουσιάζονται δύο «τύποι» αυτοστέγασης: από τη μια μεριά, είναι οι πιο άποροι πρόσφυγες, που καταφεύγουν στις πιο απίθανες περιοχές της πόλης, κάτω από άθλιες συνθήκες και από την άλλη, είναι οι πιο εύποροι, που καταφέρνουν με δικά τους μέσα να εγκατασταθούν μέσα στην πόλη, στην περιοχή μάλιστα της αστικής κατοικίας. Πολύ απλά, υπήρξαν εκείνοι που δεν μπόρεσαν κι εκείνοι που δε θέλησαν να εγκατασταθούν στους προσφυγικούς συνοικισμούς του Ταμείου ή στις επιταγμένες κατοικίες. Οι πρώτοι εμφανίζονται στα επίσημα κείμενα ως μη εγκατεστημένοι και βρίσκονται ως υπεράριθμοι στα διαθέσιμα δωμάτια. Οι άστεγοι πλημμυρίζουν τις πόλεις. Στην Αθήνα, η «προσωρινή διαμονή», σε κτίρια θρησκευτικής λατρείας, εκπαίδευσης, ψυχαγωγίας και οποιασδήποτε άλλης δημόσιας ή κοινοτικής λειτουργίας, εξελίσσεται σε μια κατάσταση που θα διαρκέσει χρόνια. Παράγκες ξεφυτρώνουν σ' όλους τους ελεύθερους χώρους της πόλης, μέσα ή στις άκρες του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας: στις πλατείες ή στους σχετικά πλατιούς δρόμους, στην κοίτη του Κηφισού που διατρέχει την Αθήνα την εποχή αυτή, ή ακόμη στην κοίτη κάποιων χειμάρρων. Τις περισσότερες φορές γειτονεύουν με τις εργατικές συνοικίες ή ανακατεύονται με τα οικήματα του Ταμείου και είναι κατασκευασμένες από τα πιο ευτελή υλικά: σανίδες καφασιών φρούτων ή και υπολείμματα άδειων τενεκέδων. Για τους δεύτερους, από την άλλη, τη μικρασιατική εύπορη τάξη, η οικονομική καταστροφή δεν ήταν παρά σχετική, αφού συχνά ένα μέρος του κεφαλαίου της είχε ήδη επενδυθεί σε ελληνικό έδαφος ή αλλού. Δε θα ήταν παράλογο να συμπεράνει, λοιπόν, κανείς ότι η εγκατάσταση τους και στη συνέχεια η αποκατάσταση τους και η κοινωνική τους αφομοίωση ήταν λίγο πολύ εξασφαλισμένες. η μονιμοποίηση των προσφύγων Μέσα στο 1925 καταργείται το Ταμείο ενώ παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση διατυπώνει το αίτημα προς την Κοινωνία των Εθνών για ένα δάνειο που να καλύπτει αποκλειστικά τα δημόσια έξοδα της αστικής και αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων. Οι ελπίδες για επάνοδο στην πατρίδα τους έχουν οριστικά σβήσει μετά την Συνθήκη της Λωζάνης οπότε ο στόχος στον οποίο αποβλέπουν όλοι, εξουσία και πρόσφυγες, είναι η οριστική αποκατάσταση και η όσο δυνατόν ομαλότερη κοινωνική αφομοίωσή τους. Την διάλυση του Ταμείου ακολουθεί η ίδρυση ης Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων, ως εγγυητή του δανείου, η οποία αποτελεί αυτόνομο οργανισμό που ναι μεν θα συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές αλλά θα διαθέτει πλήρη νομική αυτονομία. Η αποστολή της είναι να εγκαταστήσει τους πρόσφυγες στην πόλη ή την ύπαιθρο και να τους παρέχει μια παραγωγική απασχόληση, αγροτική ή άλλη. Για το σκοπό αυτό θα χρησιμοποιήσει τις εθνικές γαίες καθώς και κεφάλαια που θα της παραχωρήσει η κυβέρνηση στην διάθεσή της. Από τη μεριά της, η Επιτροπή δε θα ανεγείρει καμιά κατοικία που να προορίζεται επίσημα για προσωρινή χρήση. Όσον αφορά τις «διαστάσεις» του ζητήματος και τις σχέσεις που παρουσιάζει με τις ανάγκες για κατοικία, για εργασία, για παιδεία, για την άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων ή για την ψυχαγωγία, η Επιτροπή φαίνεται ότι είναι ο πρώτος οργανισμός που διαβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δε συνίσταται αποκλειστικά και μόνο στη στέγαση των θυμάτων, αλλά στην αφομοίωση του προσφυγικού κοινωνικού συνόλου από την 17

18 ελληνική κοινωνία. Και αυτό κατά τη γνώμη της δε θα πραγματωθεί παρά μέσα από την κατοικία και την εργασία. Παρόλο που αποφασίζει να ασχοληθεί με την αστική αποκατάσταση, την τοποθετεί δεύτερη σε προτεραιότητα σε σχέση με την αποκατάσταση των αγροτικών πληθυσμών. Η κατάσταση που δημιουργείται μέσα στα μεγάλα αστικά κέντρα τρομοκρατεί άμεσα τις τάξεις των ιδιοκτητών, που, στο σύνολο τους, δεν είναι ακόμη προετοιμασμένοι να παραδεχτούν την οικονομική και κοινωνική ένταξη των προσφύγων. Οι δυσκολίες ασφαλώς δεν είναι ευκαταφρόνητες. Ο Ch. Eddy, θέλοντας να δείξει ότι το ζήτημα της μετάπλασης μιας περιοχής σε πόλη είναι πολύ διαφορετικό από «μια απλή διαδικασία αύξησης των κατοίκων μιας περιοχής», υπογραμμίζει ότι υπάρχει ένα θεμελιώδες πρόβλημα σχετικά με την αποκατάσταση στην Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη: αυτές οι πόλεις είναι άραγε ικανές να «υποδεχθούν αξιοπρεπώς» και να υπομείνουν σε μόνιμη βάση έναν τόσο μεγάλο αριθμό προσφύγων, οι οποίοι ήδη κατοικούν προσωρινά στην περιφέρεια τους; «Εκτός από το κεφαλαιώδους σημασίας πρόβλημα, γράφει, να βρεθούν κατάλληλα οικόπεδα και να εξοπλιστούν με οδικά δίκτυα, με δίκτυα παροχής νερού και ηλεκτρικού ρεύματος, με σύστημα υπονόμων κτλ., η τελική απάντηση στο ζήτημα (της αποκατάστασης στην Αθήνα... κτλ.) εξαρτάται από γενικές θεωρήσεις όπως είναι οι οικονομικές συνθήκες της χώρας και οι προβλέψεις σχετικά με την ανάπτυξη του εμπορίου, της βιομηχανίας ή του εμπορικού ναυτικού».(γκιζελή, ) Αρχικά, το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την αστική αποκατάσταση και ιδιαίτερα για την περιοχή της πρωτεύουσας είναι αρκετά περιορισμένο, προσπαθώντας να κρατήσει αυτήν την ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή «έξω από τις αρμοδιότητες της». Μολαταύτα, διάφορα προγράμματα κατασκευών συντάσσονται και παρουσιάζονται και σύντομα θα εξελιχτεί σε οργανισμό που θα συνδεθεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον με την αστική αποκατάσταση. Σταδιακά, φαίνεται να απαλλάσσεται από τις αναστολές της σχετικά με την αστική αποκατάσταση και αυτό εντείνεται όσο η άρχουσα τάξη αποκτά ενιαία αντίληψη του ζητήματος και οι πεποιθήσεις των διαφόρων κοινωνικών κατηγοριών που την αποτελούν αρχίζουν να συγκλίνουν προς την οριστική αποκατάσταση. Η αρχική, όμως, αρνητική της στάση απέναντι στην αστική αποκατάσταση, ουσιαστικά την αποστασιοποίεισε από την ευθύνη της πραγματικής αποκατάστασης με αποτέλεσμα να περιοριστεί σε μια απλή εγκατάσταση των προσφύγων, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά μονάχα την κατοικία τους. Οι υπόλοιπες «λειτουργίες» που είναι αναγκαίες για την ολοκλήρωση της αποκατάστάσης εργασία, εκπαίδευση, θρησκεία, ψυχαγωγία παραμένουν ευσεβείς πόθοι και κάθε φορά η Επιτροπή καλεί το κράτος να αναλάβει τις ευθύνες του. Έτσι, κατά την επίσημη αντίληψη και στην κοινή συνείδηση, η αστική αποκατάσταση θα περιοριστεί στην κατοικία. Η κατοικία γίνεται για τους αστούς πρόσφυγες η τελευταία τους ελπίδα, η ελάχιστη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η κοινωνική ένταξη τους, ο μοναδικός δεσμός τους με την ελληνική κοινωνία. Επειδή η κατοικία καλύπτει μικρό μόνο μέρος από τις πολυποίκιλες ανάγκες τους, αλλά και καθώς είναι η μοναδική προσφορά του κράτους προς αυτούς, η σημασία της στα μάτια τους διογκώνεται. Η γενική κατάσταση εξαρτάται από την κατοικία. Αν εκείνη αποτύχει, η υπόθεση της αστικής αποκατάστασης θα καταλήξει σε αδιέξοδο και οι μάζες θα προσκολληθούν στις άκρες του λεκανοπεδίου αλλά και στο περιθώριο της κοινωνίας. Αν αντίθετα πετύχει, η κοινωνική ισορροπία θα είναι κατά κάποιο τρόπο εξασφαλισμένη. Έτσι, με την έναρξη των εργασιών στον αστικό χώρο από την Επιτροπή και την αντίληψη της «οριστικής αποκατάστασης», εγγράφεται στη συνείδηση του ελληνικού αστικού κοινωνικού συνόλου η παρουσία των προσφύγων ως γεγονός αμετάκλητο και παράλληλα οι ίδιοι οι πρόσφυγες των πόλεων συνειδητοποιούν την οριστική τους ένταξη στο ελληνικό κοινωνικό οικοδόμημα. «Έτσι το 18

19 προσωρινό στέγαστρο των προσφύγων μετασχηματίζεται σε αστική κοινωνική προσφυγική κατοικία και εγκαινιάζει το κεφάλαιο της κοινωνικής κατοικίας στην ιστορία του τόπου».(γκιζελή, 173) κριτήρια χωροθέτησης των προσφυγικών συνοικισμών Με την μονιμοποίηση των αστών προσφύγων στον ελλαδικό χώρο πρωτοεμφανίζεται το ζήτημα της επιλογής κάποιων περιοχών μέσα ή γύρω από τα υπάρχοντα αστικά κέντρα που θα διαμορφώνονταν σε προσφυγικούς συνοικισμούς. Κυρίως προτιμήθηκε ο δεύτερος δρόμος, δηλαδή η χωροθέτηση τους έξω από τα όρια της πόλης. Έτσι, στις πόλεις, οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε κοινότητες «δορυφόρους» ή οικισμούς, που κτίστηκαν σε σχετική απόσταση από την περίμετρο των υφισταμένων πόλεων. Στην περίπτωση της πρωτεύουσας το μισό εκατομμύριο κάτοικοι, που προστέθηκαν σε ένα άλλο μισό εκατομμύριο κατοίκων που προϋπήρχαν, εγκαταστάθηκαν σε 12 κύριους και 34 περίπου μικρότερους προσφυγικούς οικισμούς έξω από την υφιστάμενη πόλη, σε απόσταση συνήθως μεταξύ 1 και 4 χιλιομέτρων από τα όρια της κτισμένης περιοχής. (Λεοντίδου,209) Κατά την ΕΑΠ αυτή η επιλογή βασιζόταν στην ελαχιστοποίηση της οικονομικής επιβάρυνσης από τις απαραίτητες απαλλοτριώσεις και στην πρόθεση προστασίας των γηγενών από τις μεταδοτικές επιδημίες που μάστιζαν τους πρόσφυγες. Ουσιαστικά, όμως η τακτική αυτή υιοθετήθηκε αφ' ενός για να μην ενοχληθεί η «κανονική» ζωή της υφιστάμενης πόλεως αποφεύγοντας πιθανές κοινωνικοπολιτικές αναταραχές από τη συσσώρευση άνεργων, αστέγων και δυσαρεστημένων και αφ' έτερου για να εξασφαλισθεί ένα ομοιογενές κοινωνικό περιβάλλον στους ίδιους τους αστικούς προσφυγικούς οικισμούς. (ΤΕΕ,14) Ένα δεύτερο και πολύ σημαντικό κριτήριο επιλογής μελλοντικών θέσεων ήταν η ύπαρξη σ' αυτές από παλιότερα βιομηχανικών μονάδων, όσο μικρές και περιορισμένες αν ήταν. Η συγκέντρωση γύρω τους πληθώρας φτηνών εργατικών χεριών, από την πλευρά της θα αποτελούσε αφορμή για την προσέλκυση νέων μονάδων και ούτω καθεξής. Το πολεοδομικό συγκρότημα της πρωτεύουσας έλκει το μεγαλύτερο τμήμα της ενισχυμένης βιομηχανικής εξέλιξης που συντελείται. Οι προσφυγικοί συνοικισμοί γίνονται πόλοι έλξης των νέων επιχειρήσεων που ιδρύονται και που 19

20 με τη σειρά τους αποφέρουν μεγάλα κέρδη στους ιδιοκτήτες τους: «μια μικρή βιοτεχνία μετάξης βρέθηκε κατά τύχη πλάι στα οικόπεδα οπού άρχισε να κτίζεται ο συνοικισμός της Νέας Ιωνίας κατά το τέλος του Πρόσφερε αμέσως εργασία στις γυναίκες πρόσφυγες αυτού του συνοικισμού. Το ημερομίσθιο ήταν σταθερό αλλά κατώτερο από το συνηθισμένο ημερομίσθιο εκείνης της εποχής. Αυτή η συνεργασία, υπήρξε τυχερή για το εργοστάσιο που γρήγορα μεγάλωσε (...) η μικρή επιχείρηση πήρε τις διαστάσεις μίας δυναμικής ανώνυμης εταιρίας της οποίας τα κεφάλαια ξεπερνούν τις λύρες στερλίνες» (ΚΤΕ, 194). Όσο ο χρόνος περνάει, τόσο η σχέση βιομηχανία-πρόσφυγες συσφίγγεται. Το αποδεικνύει η συνεχής χωροθέτηση νέων μονάδων πλάι στους προσφυγικούς συνοικισμούς, με μόνη διαφοροποίηση στο νοτιοανατολικό τμήμα του λεκανοπεδίου: Βύρωνας, Καισαριανή και Νέα Σμύρνη. Καθημερινά, νέα ονόματα εγγράφονται, στον κατάλογο των λιγοστών βιομηχάνων της εποχής. Από τα πιο γνωστά εργοστάσια πού δημιουργούνται τότε είναι των Μποδοσάκη, Σινιόσογλου και Μουταλάσκη στη Νέα Ιωνία, Προυσάλογλου στον Πειραιά, Πίτσου στο πάνω τμήμα της Λ. Αλεξάνδρας. «Ειδικότερα στους τέσσερις συνοικισμούς της ΕΑΠ, την Κοκκινιά, τη Νέα Ιωνία, το Βύρωνα και την Καισαριανή, κύρια όμως στους δυο πρώτους, εγκαταστάθηκαν μέχρι το τέλος του νέες βιομηχανικές μονάδες, από τις όποιες 26 ταπητουργεία, 4 κλωστήριαυφαντουργεία, 1 εργοστάσιο χρωμάτων και χημικών προϊόντων, 1 σοκαλατοποιία και 2 οικοδομικών υλικών. Πρέπει να προσθέσουμε και 500 περίπου αργαλειούς εγκατεστημένους στα ισόγεια των προσφυγικών κατοικιών, σ' όσες είχε προβλεφτεί χώρος γι' αυτό το σκοπό.» (Πολύζος, 1984:48) Το φτηνό εργατικό δυναμικό είναι, εκείνο που δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του δευτερογενή τομέα σ' αυτήν την περίοδο. Η δημιουργία αμιγώς προσφυγικών συνοικισμών δορυφόρων των 15 ως κατοίκων, καθώς και, η χωροθέτηση ενός σημαντικού τμήματος τους κοντά στους υφιστάμενους βιομηχανικούς πόλους πλήρωσαν στο εκατονταπλάσιο, με τα γρήγορα κέρδη που επέτρεψαν, τα ξένα δάνεια που σύναψε η Ελλάδα για το σκοπό αυτό. (Πολύζος, 1984:51) Η μετεξέλιξη του τρόπου παραγωγής που συντελείται και η ανακατανομή των δραστηριοτήτων που τη συνόδεψαν, συγκριτικά πάντα με την ένταση των φαινομένων όπως τη γνωρίζουμε στην Ελλάδα, επέφεραν ριζικές αλλαγές στην πολεοδομική συγκρότηση των μεγάλων αστικών κέντρων και γενικότερα στην οργάνωση του χώρου. «Η ανάπτυξη των πόλεων, η οργάνωση του χώρου τους και η διαμόρφωση της ζωής, που εκτυλίσσεται μέσα τους( )δεν είναι δυνατόν να θεωρηθούν ανεξάρτητα από την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη. Η οργάνωση του χώρου ήταν πάντα, και εξακολουθεί να είναι βέβαια, δυναμικό αντικατόπτρισμα των οικονομικών και κοινωνικών δομών της κοινωνίας που την πραγματοποιεί, και όργανο ελέγχου της εξέλιξής της. Δεν είναι δυνατό να εννοηθεί και να αντιμετωπισθεί ανεξάρτητα από την οικονομική ανάπτυξη και τη δυναμική της ιστορικής εξέλιξης του κοινωνικού σχηματισμού.» (Λαζαρίδης, 27) Κλείνοντας, συμμεριζόμενοι την έρευνα του ΤΕΕ (ΤΕΕ, 23) πάνω στην κατοικία στην Ελλάδα θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι δεδομένου της οικονομικών και οργανωτικών ικανοτήτων της χώρας την περίοδο της Καταστροφής καθώς και του μεγέθους του πληθυσμού που κλήθηκε να στεγάσει(προστέθηκε περισσότερο από ένας πρόσφυγας σε τέσσερις κατοίκους), το πρόγραμμα κατοικίας ήταν σχετικώς επιτυχημένο από ορισμένες απόψεις. Συγκεκριμένα, έδωσε ανεκτές λύσεις στο μεγαλύτερο του μέρος ενσωματώνοντας 1,4 εκατομμύριο πρόσφυγες στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Με τον καιρό εξαλείφθηκαν οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης και τα σπίτια που παραχωρήθηκαν «στέγασαν τις πρώτες ανάγκες» των περισσοτέρων προσφύγων. Πάνω απ όλα, οι δημιουργηθέντες νέοι οικισμοί κατάφεραν να επιβιώσουν καθώς με το πέρασμα του χρόνου οι βελτιώσεις που έγιναν πρόλαβαν την υποβάθμιση τους, που με άλλες συνθήκες θα τις είχε μετατρέψει σε απομονωμένες από τον ιστό θύλακες. Με το χρόνο η πόλη εξαπλώθηκε, ξεπέρασε τους οικισμούς αυτούς και έτσι 20

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΓΚΟΜΠΕΝ/ΑΒΡΙΤΣ/ΡΟΚΕΡ κ.α. Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η αποτυχία του κρατικού καπιταλισμού Μετάφραση Νίκος Β. Αλεξίου ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Τίτλος: Η Ρωσική Επανάσταση Μετάφραση: Νίκος Β. Αλεξίου Στοιχειοθεσία: N.M.

Διαβάστε περισσότερα

ολική άρνηση στράτευσης

ολική άρνηση στράτευσης καμιια κανενασ ειρηνη φανταροσ με τ αφεντικα ποτε και πουθενα ολική άρνηση στράτευσης και διανέμεται χωρίς αντίτιμο. Τυπώθηκε τον Οκτώβρη του 2011 σε 1000 αντίτυπα αντί εισαγωγής] Η μπροσούρα αυτή περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

(μαθητική εργασία στη Νεοελληνική Γλώσσα από το τμήμα Β3 του Γυμνασίου) zxcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ. [σχολικό έτος 2013-2014]

(μαθητική εργασία στη Νεοελληνική Γλώσσα από το τμήμα Β3 του Γυμνασίου) zxcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ. [σχολικό έτος 2013-2014] qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj «Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ,, Ο ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΣ» klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjkl (μαθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΝΕ ΟΤΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ περνάει πρώτα από το στομάχι.

ΛΕΝΕ ΟΤΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ περνάει πρώτα από το στομάχι. ΣΤΗ ΓΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ 27 ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΛΕΝΕ ΟΤΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ περνάει πρώτα από το στομάχι. Ο Τζόνι πάντα γελούσε όταν το άκουγε αυτό. «Αν ήταν έτσι, ο μπαμπάς θα είχε ερωτευτεί τη θεία Πιπίνα», έλεγε στη

Διαβάστε περισσότερα

134 YΠATIA: H ΓYNAIKA ΠOY AΓAΠHΣE THN EΠIΣTHMH

134 YΠATIA: H ΓYNAIKA ΠOY AΓAΠHΣE THN EΠIΣTHMH H MEΓAΛH ΠYPA 133 Στη σάλα του σπιτιού, οι δύο μαθηματικοί δεν συζητούσαν πια για τα γεγονότα που προκαλούσαν αναταραχές στην Αυτοκρατορία, παρά επικεντρώνονταν όλο και περισσότερο σε επιστημονικά θέματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ΩΡΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19 ΜΑΪΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΚΑΕΞΙ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΔΕΚΑΕΞΙ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΕΚΑΕΞΙ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στα μαθήματα αυτά εντοπίζονται οι μεγάλες τομές και φάσεις της ανθρώπινης ιστορίας και αναδεικνύονται τα γενικά χαρακτηριστικά ευρύτερων πολιτισμικών περιοχών της γης,

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα πτυχικακή εργασία έρχεται μετά από λίγα χρόνια να συμπληρώσει μία ακόμη σχεδιαστική πρόταση για την «Ανάπλαση της Αλάνας της Τούμπας», θέμα

Η παρούσα πτυχικακή εργασία έρχεται μετά από λίγα χρόνια να συμπληρώσει μία ακόμη σχεδιαστική πρόταση για την «Ανάπλαση της Αλάνας της Τούμπας», θέμα Πτυχιακή Εργασία Σχολή Γραφικών Τεχνών & Καλλιτεχνικών Σπουδών Τ.Ε.Ι Αθήνας Τµήµα: ιακόσµησης - Αρχιτεκτονικής Εσωτερικών Χώρων & Σχεδιασµού Επίπλου - Αντικειµένου Έρευνα - Επιµέλεια: ηµήτρης Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «ΞΕΝΟΑΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΗΕΝΑ ΥΣΕΙΣΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ& Ο ΡΟΑΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ. Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ. Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Άννα- Μαρία Ρεντζεπέρη, Λέκτορα

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική τέχνη. με όλες τις πηγές, ο Τζέισον Στρανκ

Αστυνομική τέχνη. με όλες τις πηγές, ο Τζέισον Στρανκ Κεφάλαιο 1 Αστυνομική τέχνη Σ ύμφωνα με όλες τις πηγές, ο Τζέισον Στρανκ ήταν ένας ασήμαντος τύπος, άχρωμος και άοσμος, γύρω στα τριάντα, σχεδόν αόρατος για τους γείτονές του ίσως και άφωνος επίσης, αφού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ

ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ Αιφνιδιασμένη η Δυτική κοινή γνώμη παρακολουθεί αμήχανα τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ουκρανία και αγωνιά για τις επιπτώσεις μίας πολιτικής και στρατιωτικής κλιμακώσεως.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ι.Π.Μεσολογγίου, 21-05 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Αριθ.Πρωτ:Φ555/Ζ/ΛΣΤ/2457 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΠΑΛΑ10ΛΟΓΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΖΑΦΕΙΡΟΥΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 1/2014 της συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Λήμνου, της 10 ης Ιανουαρίου 2014

Πρακτικό 1/2014 της συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Λήμνου, της 10 ης Ιανουαρίου 2014 Πρακτικό 1/2014 της συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Λήμνου, της 10 ης Ιανουαρίου 2014 Στη Μύρινα Λήμνου, σήμερα την 10 η Ιανουαρίου 2014, ημέρα Παρασκευή και ώρα 13:00 στην αίθουσα συνεδριάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.0. Πρόλογος. 2.0. Ιστορικά στοιχεία Δήμου Ελληνικού Αργυρούπολης. 2.1. Ιστορική Εξέλιξη Ελληνικού. 2.2. Ιστορική Εξέλιξη Αργυρούπολης. 2.3. Στατιστικά Στοιχεία Δήμου Ελληνικού Αργυρούπολης.

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι»

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι» Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο Τ Η Σ Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Σ Ε Ν Ω Σ Η Σ Π Ρ Ο Α Σ Π Ι Σ Τ Ω Ν Τ Η Σ Ε Θ Ν Ι Κ Η Σ Μ Ο Υ Σ Ι Κ Η Σ «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι» «Αείδω ξυνετοίσι, θύρας δ επίθεσθε

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Συστημάτων και Μετρήσεων (Γενικής Ηλεκτροτεχνίας) Διπλωματική Εργασία του φοιτητή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο Υπαίθριοι χώροι & φύση στην πόλη Διδακτική ομάδα: Τ. Κοσμάκη, Δ. Πολυχρονόπουλος Σπουδαστής: Γιαννικόπουλος Χαράλαμπος Θέμα: Λόφος Αγ. Ιωάννη Κυνηγού (Κυνοσάργους)

Διαβάστε περισσότερα

6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες

6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες 35 6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες Τα πάντα γύρω του έμοιαζαν τώρα άδεια και βαρετά. Στο μεταξύ είχε μεγαλώσει κάτι άγνωστο και σκοτεινό ένιωθε να ξυπνάει μέσα του: ήταν η εφηβεία που άρχιζε. Και την κρίσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΤ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ «ΠΟΙΑ ΕΡΤ ΘΕΛΟΥΜΕ»

Η ΕΡΤ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ «ΠΟΙΑ ΕΡΤ ΘΕΛΟΥΜΕ» Η ΕΡΤ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ «ΠΟΙΑ ΕΡΤ ΘΕΛΟΥΜΕ» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ των ΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ 2 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ των ΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ Με τη συμπλήρωση σχεδόν 20 μηνών από την

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το 16/2013 πρακτικό συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Λήμνου της 29 ης Οκτωβρίου 2013

Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το 16/2013 πρακτικό συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Λήμνου της 29 ης Οκτωβρίου 2013 Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το 16/2013 πρακτικό συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Λήμνου της 29 ης Οκτωβρίου 2013 Αριθμός Απόφασης 334/2013 Θέμα 2 ο εκτός ημερήσιας διάταξης: Έγκριση 2 ου Ανακεφαλαιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η προέλευση των Ολυμπιακών Αγώνων και Ιδεωδών

Η προέλευση των Ολυμπιακών Αγώνων και Ιδεωδών Η προέλευση των Ολυμπιακών Αγώνων και Ιδεωδών Χρήστος Κεχαγιάς Υπ. Διδάκτωρ Τμήματος Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών Ναυαρίνου 13 Α 106 80, Αθήνα christoskechagias@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Ασία, Καππαδοκία,Πόντος, Κρήτη. Θράκη, Μακεδονία, Ήπειρος, Νησιά Ιονίου. Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Νησιά Αιγαίου

Μ. Ασία, Καππαδοκία,Πόντος, Κρήτη. Θράκη, Μακεδονία, Ήπειρος, Νησιά Ιονίου. Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Νησιά Αιγαίου 3ο ΓΕΛ Ιωαννίνων-Επιφάνειος Σχολή Σχολ.έτος 2011-12 Ερευνητική Εργασία Θέμα:Δημοφιλείς παραδοσιακοί χοροί της Ελλάδας και φορεσιές. Το λαογραφικό υπόβαθρο Υπεύθυνη εκπ-κός: Νίκη Λιαπίκου, κλ. ΠΕ2 ΟΜΑΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδες του Γιώργου Ιωάννου

Σελίδες του Γιώργου Ιωάννου Σελίδες του Γιώργου Ιωάννου vμες στους προσφυγικούς συνοικισμούς vστου Κεμάλ το σπίτι Νεοελληνική Λογοτεχνία Γ' Λυκείου Θ. Κ. Γραμματολογικά στοιχεία Ο Γιώργος Ιωάννου γεννήθηκε το 1927 στη Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Η Προσπάθεια του Ρόδερφορδ να Συμβιβαστεί με τον Χίτλερ

Η Προσπάθεια του Ρόδερφορδ να Συμβιβαστεί με τον Χίτλερ Η Προσπάθεια του Ρόδερφορδ να Συμβιβαστεί με τον Χίτλερ Του Κώλετ Μπρούκς Μια φωτογραφία στο βιβλίο της Εταιρίας Σκοπιά με τον τίτλο,«αληθινή Ειρήνη και Ασφάλεια-Πώς Μπορεί να βρεθεί;» απεικονίζει μερικούς

Διαβάστε περισσότερα

σκονάκι* τεύχος # 1 - Μάρτιος 2014

σκονάκι* τεύχος # 1 - Μάρτιος 2014 σκονάκι* τεύχος # 1 - Μάρτιος 2014 Αν διαβάζεις εδώ......μάλλον το σκονάκι μοιράστηκε ή βρέθηκε και στα δικά σου χέρια. Το έντυπο αυτό είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας να επικοινωνήσουμε με το μαθητόκοσμο

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η εκτίμηση και ο σχηματισμός μιας έστω και αδρομερούς εικόνας του κράτους που ίδρυσε ο Αλέξανδρος είναι πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ Α/Α Αξίωμα 'Ονοματεπώνυμο Ένωση 1 Γραμματέας Γυναικών ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Μαρία ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑ 2

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΑΜΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ ΜΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΑΜΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ ΜΟΥ 30/ 11 / 2014 Διάρκεια: 3 ώρες Μαθητής/τρια:.. Τμήμα Μονάδες /100 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΑΜΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ ΜΟΥ Μίαν ἡμέραν τὴν ἐπλησίασα ἀπαρατήρητος, ἐνῷ ἔκλαιε γονυπετὴς πρὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Τ.Ε.Ι ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Το δη µόσιο αίσθη µα είναι το παν. Με αυ τό, τί πο τα δεν µπο ρεί να αποτύχει. Χωρίς αυτό, τίποτα δεν µπο ρεί να πε τύ χει»,

«Το δη µόσιο αίσθη µα είναι το παν. Με αυ τό, τί πο τα δεν µπο ρεί να αποτύχει. Χωρίς αυτό, τίποτα δεν µπο ρεί να πε τύ χει», Η Α ΞΙΑ & ΑΠΟ ΣΤΟΛΗ ΤΩΝ Η ΜΟ ΣΙΩΝ ΣΧΕ ΣΕ ΩΝ «Το δη µόσιο αίσθη µα είναι το παν. Με αυ τό, τί πο τα δεν µπο ρεί να αποτύχει. Χωρίς αυτό, τίποτα δεν µπο ρεί να πε τύ χει», Αβραάµ Λίνκολν ν 86 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8511 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΤΡΙΤΟ Αρ. Φύλλου 795 29 Σεπτεμβρίου 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Υπουργείο Εσωτερικών.............................. 1» Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων......

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κολυβάς (Μπερδεμπές)

Κώστας Κολυβάς (Μπερδεμπές) Ο Κώστας Κολυβάς (Μπερδεμπές), ο μπάρμπα Κώστας, γεννήθηκε το 1920 στον οικισμό Κολυβάτα Αλεξάνδρου. Ήταν το πρώτο από τα τρία παιδιά μιας φτωχής αγροτοκτηνοτροφικής οικογένειας. Έρχεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ. Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής. Τεύχος 19ο Οκτώβριος 2008

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ. Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής. Τεύχος 19ο Οκτώβριος 2008 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ Ε Ν Ο Ν Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής Το Μυστήριο του Γάµου. Του Αρχ. Καλλίστρατου Λυράκη Ο σύζυγος ο πιστός, κοντά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ/ΚΟΥ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ Γ Ταχ. Δ/νση:: Α.Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Ο περίπλους της Γης και της Ανταρκτικής. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα ΣΤ Δημοτικού Η θαλασσοπορία του Μαγγελάνου Γεωγραφία

Ο περίπλους της Γης και της Ανταρκτικής. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα ΣΤ Δημοτικού Η θαλασσοπορία του Μαγγελάνου Γεωγραφία Ο περίπλους της Γης και της Ανταρκτικής Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα ΣΤ Δημοτικού Η θαλασσοπορία του Μαγγελάνου Γεωγραφία 1. Το 1492 ο Χριστόφορος Κολόμβος διέσχισε τον Ατλαντικό ωκεανό με σκοπό να ανακαλύψει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Το Πρόγραμμα «Σκαπανέας» «ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ» Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση ΑΘΗΝΑ 2012 Το σχέδιο στο εξώφυλλο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ Τίτλος Έργου Έρευνα στην συμβολή του κτηματολογίου,της φωτογραμμετρίας, της χαρτογραφίας και της γεωγραφικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ «Ρήγας Βελεστινλής» ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΠΑΠΑΓΙΩΤΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ «Ρήγας Βελεστινλής» ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΠΑΠΑΓΙΩΤΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ «Ρήγας Βελεστινλής» ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΠΑΠΑΓΙΩΤΗ ΟΙ ΚΟΥΔΑΡΑΙΟΙ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΡΑΜΑΝΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες

Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες Γιάννης Πυργιώτης, Αρχιτέκτων Πολεοδόμος, Εντεταλμένος Σύμβουλος και επικεφαλής Τεχνικής Διοίκησης Αγώνων ΑΘΗΝΑ 2004. Επιστημονικός Σύμβουλος του Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΣΤΟΛΗ - ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΦΟΙΤΗΣΗ - ΑΠΟΥΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΑΓΩΓΗ / ΑΠΟΛΥΣΗ Α. ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΣΤΟΛΗ Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ ΚΑΠΠΑΔΟΚΕΣ ΛΟΓΙΟΙ (19ος -20ος αι.)

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ ΚΑΠΠΑΔΟΚΕΣ ΛΟΓΙΟΙ (19ος -20ος αι.) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ & ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 51 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ ΤΕΥΧΟΣ 213 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ

ΕΤΟΣ 51 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ ΤΕΥΧΟΣ 213 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΕΤΟΣ 51 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ ΤΕΥΧΟΣ 213 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΜΑΡΝΗ 20 - ΑΘΗΝΑ 104 33 - ΤΗΛΕΦΩΝΟ 210 523 5149 www.attikosomilos.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος- Απρίλιος 2009, Έτος 13ο - Τεύχος 72ο. Εκδίδεται από το Γρ α φ ε ί ο Νεότητας της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης και Τυρνάβου

Μάρτιος- Απρίλιος 2009, Έτος 13ο - Τεύχος 72ο. Εκδίδεται από το Γρ α φ ε ί ο Νεότητας της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης και Τυρνάβου Μάρτιος- Απρίλιος 2009, Έτος 13ο - Τεύχος 72ο Εκδίδεται από το Γρ α φ ε ί ο Νεότητας της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης και Τυρνάβου Περιεχόμενα 3 4 5 6 8 9 10 11 12 14 17 18 20 22 24 Πασχαλινό Μήνυμα Σεβασμιωτάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Α. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ Τηλέφωνο : 2103307622 Fax

Διαβάστε περισσότερα

Αποκλειστική συνέντευξη

Αποκλειστική συνέντευξη ef_74:efim.65 4/14/09 7:16 PM Page 1 Γραφεία: Γεωργίου Σταύρου 20 67100 Ξάνθη Τηλ. 25410 27470 Έτος 11 0 Αριθμός φύλλου 74 ο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 Τιμή φύλλου: 0,01 ευρώ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ»»» Καρναβάλι

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελινή Αθανασοπούλου Κωνσταντία Λαδοπούλου Στέλλα Χαριτάκη

Ευαγγελινή Αθανασοπούλου Κωνσταντία Λαδοπούλου Στέλλα Χαριτάκη Κώδικας Δεοντολογίας Κώδικας Δεοντολογίας της Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας Ελλάδος- Ένωσης Ψυχιάτρων Παιδιών και Εφήβων ΑΘΗΝΑ, 2009 Διοικητικό Συμβούλιο της Π.Ε.Ε. ΕΝΩ.ΨΥ.ΠΕ Πρόεδρος: Δημήτριος Γεωργιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό αέριο, χρήσεις, ασφάλεια και οικονομία Ομάδα Μαθητών: Συντονιστές Καθηγητές: Λύκειο Αγίου Αντωνίου Θεωρητικό υπόβαθρο Το Φυσικό αέριο

Φυσικό αέριο, χρήσεις, ασφάλεια και οικονομία Ομάδα Μαθητών: Συντονιστές Καθηγητές: Λύκειο Αγίου Αντωνίου Θεωρητικό υπόβαθρο Το Φυσικό αέριο 1 Φυσικό αέριο, χρήσεις, ασφάλεια και οικονομία Ομάδα Μαθητών: Γεδεών Στέλλα, Θεοφάνους Ρογήρος, Γεωργίου Μαρίνα, Ξενοφώντος Άννα, Μιχαήλ Αντρέας, Δήμου Ιωάννης, Παύλου Ειρήνη Συντονιστές Καθηγητές: Νικόλας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μοναχοί Σαολίν. Συντάχθηκε απο τον/την tzon1987

Οι Μοναχοί Σαολίν. Συντάχθηκε απο τον/την tzon1987 Ψάχνοντας μέσα στην ομίχλη του χρόνου ο ερευνητής θα βρει στο χώρο των πολεμικών τεχνών ένα θρύλο. Τον θρύλο για τα μοναστήρια Σαολίν της Κίνας. Η ύπαρξη τους δεν αμφισβητείται ιστορικά και τα κατορθώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΗΡΗΣ. ΤΡΙΗΡΗΣ Σελίδα 1

ΤΡΙΗΡΗΣ. ΤΡΙΗΡΗΣ Σελίδα 1 ΤΡΙΗΡΗΣ ΤΡΙΗΡΗΣ Σελίδα 1 ΤΡΙΗΡΗΣ Σελίδα 2 ΟΜΑ Α ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΙΑΦΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΣΙΑΜΑΝΤΑ ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΣΠΥΡΙ ΟΥΛΑ ΣΙΑΜΑΝΤΑ ΠΑΡΘΕΝΙΑ ΣΙΑΦΑΚΑ ΣΩΤΗΡΙΑ ΣΙΝΤΟΡΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΣΚΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΣΟΥΚΟΥΒΕΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi

Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi Εισηγήτριες:κ. Βαρβάρα Τερζάκη Παλλήκαρη &κ. Λουίζα Καραπιδάκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίος προγραμματισμός 9 η εβδομάδα 2 6/11/2015 Θέμα: «Η Ελιά και το Λάδι»

Εβδομαδιαίος προγραμματισμός 9 η εβδομάδα 2 6/11/2015 Θέμα: «Η Ελιά και το Λάδι» 1 Εβδομαδιαίος προγραμματισμός 9 η εβδομάδα 2 6/11/2015 Θέμα: «Η Ελιά και το Λάδι» Αφορμή Ερέθισμα Τώρα το Νοέμβριο σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας, οι αγρότες ασχολούνται με το μάζεμα της ελιάς. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Η ΟΡΓΑΝΩΣΕ ΤΟΥ ΤΜΙΙΜΑΤΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ i

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Η ΟΡΓΑΝΩΣΕ ΤΟΥ ΤΜΙΙΜΑΤΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ* ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΟΡΓΑΝΩΣΕ ΤΟΥ ΤΜΙΙΜΑΤΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ i ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΙΠ1ΛΙΑΓΚΟΠΟΥΑΟΣ ΜΙΧΑΑΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Β ΤΑΞΗΣ 6/Θ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΜΦΙΛΩΝ ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΑΣ. ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1. Να γνωρίσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ 1 of 7 20/10/2013 10:37 µµ Κυριακή 20 Οχτώβρη 2013 ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ ΟΣΗ: "ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ ΙΚΤΑΤΟΡΑ Ι.ΜΕΤΑΞΑ" Σελίδα 1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5539 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 429 14 Απριλίου 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Χαρακτηρισμός του νέου οδικού τμήματος της Παρά καμψης Φαρσάλων, μήκους περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ

Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ 1 Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Ο πατέρας του Ιωσήφ (Σήφης) Ρούσσου Κούνδουρος γεννήθηκε το 1885 στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου Κρήτης και σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Η σύζυγός του

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δρόμος. Νάσος Κτωρίδης Μ α ρ α θ ω ν ο δ ρ ό μ ο ς. Αγαπητοί απόφοιτοι δεν μπορώ να προχωρήσω αν δεν σας δώσω πρώτα αυτό που σας οφείλω.

Ο Δρόμος. Νάσος Κτωρίδης Μ α ρ α θ ω ν ο δ ρ ό μ ο ς. Αγαπητοί απόφοιτοι δεν μπορώ να προχωρήσω αν δεν σας δώσω πρώτα αυτό που σας οφείλω. Ομιλία της τελετής Αποφοίτησης των μεταπτυχιακών φοιτητών του Πανεπυστημίου Κύπρου. 10 Φεβρουάριος 2012 Ο Δρόμος Νάσος Κτωρίδης Μ α ρ α θ ω ν ο δ ρ ό μ ο ς Αγαπητοί φίλοι, Η είδηση ήρθε σαν αστραπή. Ανακάλυψαν

Διαβάστε περισσότερα

Η εκτίμηση της συμβολής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην τουριστική ανάπτυξη.

Η εκτίμηση της συμβολής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην τουριστική ανάπτυξη. Η εκτίμηση της συμβολής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην τουριστική ανάπτυξη. Η περίπτωση του νομού Μεσσηνίας. ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘ: ΕΞΑΡΧΑΚΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Ευχαριστίες Στα πλαίσια εκπόνησης της εργασίας θα ήθελα να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 41 Θέμα: Ο ύμνος της Αθήνας. Ξυνελών τε λέγω : τι ολοκληρώνει ο Περικλής στο σημείο αυτό;

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 41 Θέμα: Ο ύμνος της Αθήνας. Ξυνελών τε λέγω : τι ολοκληρώνει ο Περικλής στο σημείο αυτό; ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 41 Θέμα: Ο ύμνος της Αθήνας Ξυνελών τε λέγω : τι ολοκληρώνει ο Περικλής στο σημείο αυτό; Ανακεφαλαιώνει, συνοψίζει αυτό που προγραμματικά δόθηκε στο κεφ. 36 (ἀπὸ οἵας

Διαβάστε περισσότερα

ME TO ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ 21 ο ΑΙΩΝΑ

ME TO ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ 21 ο ΑΙΩΝΑ ME TO ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ 21 ο ΑΙΩΝΑ Δημήτρης Ματθαίου Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Στην εκπαίδευση μιλάμε συχνά για το μέλλον. Ίσως γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΣΔΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Δημόσιας Υγείας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Σεπτέμβριος 2015 ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΙΑΚΟΥΣ ΦΟΙΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Σε μια ρώγα από σταφύλι» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Αμπέλι, το Σταφύλι & το Κρασί

«Σε μια ρώγα από σταφύλι» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Αμπέλι, το Σταφύλι & το Κρασί «Σε μια ρώγα από σταφύλι» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Αμπέλι, το Σταφύλι & το Κρασί Κάκκου Μαρία Γ 1 τάξη του 6 ου Δ.Σ. Μεσολογγίου Μεσολόγγι 2013 Εισαγωγή Πληροφοριακό υλικό Το αμπέλι και το κρασί είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ω Ν Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ω Ν

Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ω Ν Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ω Ν Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ω Ν Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ω Ν Ερμού 134-136, 105 53 Αθήνα - τηλ.-fax: 210 32 52 214, 6937075765. www.sea.org.gr Αθήνα, 11/2/2015 Αρ. Πρωτ.: 97 Προς: τον κ. Νικόλαο Ξυδάκη, Αναπληρωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΑΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΣΑΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΜΕΛΑΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ ΤΑ ΦΑΞ ΚΑΙ ΤΑ ΦΩΤΟΑΝΤΙΓΡΑΦΙΚΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 57.000,00 Αριθμ. Πρωτ.: 31631/24-09-2013

Διαβάστε περισσότερα

ενώ πλέον είχαμε μπει στην πέμπτη δεκαετία από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, δεν βρέθηκε κάποιος να σηκώσει στην πλάτη του την χρόνια αυτή

ενώ πλέον είχαμε μπει στην πέμπτη δεκαετία από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, δεν βρέθηκε κάποιος να σηκώσει στην πλάτη του την χρόνια αυτή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παρασκευή 9 Μαίου 2014, ομιλία με αφορμή την τελετή των αποκαλυπτηρίων γλυπτού στη μνήμη των Εβραίων που εξοντώθηκαν στο Ολοκαύτωμα Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος του 65.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΟΣΚΟΠΟΥ. Οι διακρίσεις αυτές συνοδεύονται από αντίστοιχο διακριτικό για τη στολή, όπως αυτά

ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΟΣΚΟΠΟΥ. Οι διακρίσεις αυτές συνοδεύονται από αντίστοιχο διακριτικό για τη στολή, όπως αυτά ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΟΣΚΟΠΟΥ Το Πρόγραμμα της Ομάδος Προσκόπων προσφέρει στα παιδιά της ηλικίας αυτής κίνητρα και ευκαιρίες για ηθική, πνευματική, φυσική και κοινωνική ανάπτυξη διευρύνοντας τις ατομικές κλίσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Η λογοτεχνία ως πολιτισμική και διαπολιτισμική αγωγή 1

Η λογοτεχνία ως πολιτισμική και διαπολιτισμική αγωγή 1 Η λογοτεχνία ως πολιτισμική και διαπολιτισμική αγωγή 1 Βενετία Αποστολίδου, Γρηγόρης Πασχαλίδης, Ελένη Χοντολίδου Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πλαίσιο του Προγράμματος Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης Ο πατέρας της Δυτικής Επιστήμης

Αριστοτέλης Ο πατέρας της Δυτικής Επιστήμης Αριστοτέλης Ο πατέρας της Δυτικής Επιστήμης Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.χ. (15 χρόνια μετά τον θάνατο του Σωκράτη, και 3 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στον Πανούλη. Γιάννης

Στον Πανούλη. Γιάννης Στον Πανούλη Γιάννης Φίλη μαθήτρια, φίλε μαθητή, Στο βιβλίο δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη μεθοδολογία αντιμετώπισης των θεμάτων που καλύπτουν την προς εξέταση ύλη. Αυτό επιτυγχάνεται με την επίλυση και τον

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Δ Ρ Ο Μ Ε Σ. ΤΕΥΧΟΣ Νο 15 ΜΑΡΤΙΟΣ 2009 Σελίδα 1

Α Ν Α Δ Ρ Ο Μ Ε Σ. ΤΕΥΧΟΣ Νο 15 ΜΑΡΤΙΟΣ 2009 Σελίδα 1 Α Ν Α Δ Ρ Ο Μ Ε Σ ΚΩΔΙΚΟΣ: 3481 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ- ΜΑΡΤΙΟΣ 2009 ΤΕΥΧΟΣ Νο 15 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ Βουλής 36, 5 ος όροφος Γραφ. 5 Αθήνα Τ.Κ. 105 57 Τηλ: 2103251740,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 8 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 36 40 42 44 46 54 56 64 66 Εισαγωγή ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΑΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤOPIA TOY ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΑΙ TOY ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. ΤΟΜΟΣ 10ος

ΙΣΤOPIA TOY ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΑΙ TOY ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. ΤΟΜΟΣ 10ος ΙΣΤOPIA TOY ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΑΙ TOY ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟΜΟΣ 10ος ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Σβολόπουλος Ακαδημαϊκός Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3)

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3) Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324Α-C Α. Αν πράγματι θέλεις, Σωκράτη, να καταλάβεις τι τέλος πάντων σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Αρ.Πρωτ. Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Προς: Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου Θέµα: Συνάντηση Προεδρείου ΠΕΣΕ Ε µε τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου για φορολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Σεπτέμβριος 2013 ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΙΑΚΟΥΣ ΦΟΙΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΙΟΙΙΚΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΙΩΝ ΥΓΕΙΙΑΣ Αγαπητοί φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Σεισμοί και Σχολεία. ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ τεύχος 105-106

Σεισμοί και Σχολεία. ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ τεύχος 105-106 Σεισμοί και Σχολεία Κεχαγιάς Στέργιος, Διευθυντής του 3ου 6/θ Δ.Σ Ελευθερούπολης, μετεκπαιδευμένος στο πρόγραμμα του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών: Διαχείριση των Φυσικών Καταστροφών και των Τεχνολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο Σχινιά

Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο Σχινιά Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Χωροταξικός Σχεδιασμός (7 ο εξάμηνο) Ακαδ. Έτος 2009-2010 Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο Σχινιά Περιοχή μελέτης: Ολυμπιακή Εγκατάσταση Σχινιά -Κωπηλατοδρόμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ. της Χρυστάλλας Γιάγκου για λογαριασμός της ηλεκτρονικής πύλης Κυπρίων Έργα

ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ. της Χρυστάλλας Γιάγκου για λογαριασμός της ηλεκτρονικής πύλης Κυπρίων Έργα ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ της Χρυστάλλας Γιάγκου για λογαριασμός της ηλεκτρονικής πύλης Κυπρίων Έργα Εισαγωγή... 2 Ο θρύλος της Μελουζίνης... 2 Ιστορικά γεγονότα... 2 Κοινωνικά στρώματα... 3 Συνθήκες διαβίωσης... 4

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βέροια, 6/11/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: 47006 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Έχοντας λάβει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΔΑΣΚΑΛΟΥ «Νεοελληνική Γλώσσα Α-Γ Γυμνασίου»

ΒΙΒΛΙΟ ΔΑΣΚΑΛΟΥ «Νεοελληνική Γλώσσα Α-Γ Γυμνασίου» ΥΠΕΠΘ / ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΡΓO ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝO ΚΑΤΑ 80% ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΤ ΚΑΙ ΚΑΤΑ 20% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ «Ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 12-13

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 12-13 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 12-13 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Υλικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013-14 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...4 Οι κτίστες - Δομικά υλικά - Χτίσιμο των γεφυριών - Λόγοι κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική

1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική 1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική Στη φύση μπορούμε να διακρίνουμε πάρα πολλά είδη διαφορετικών κατασκευών, οι οποίες άλλες προέκυψαν τυχαία και άλλες από ένστικτο επιβίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος).

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος). 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία εξετάζει τον τρόπο, µε τον οποίο η «άγρια ανάπτυξη» κυριολεκτικά εξαφανίζει την ιστορία και την πολιτιστική κληρονοµιά αλλά και µεταβάλλει ριζικά τα δεδοµένα του χώρου. Τον

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ, ΠΟΙΑ ΤΑ ΛΑΘΗ ΜΑΣ, ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ. Η ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ, ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

άρθρα ανακοινώσεις Ο σκοπός του περιοδικού... Αντώνης Δεσπότης Διευθύνων Σύμβουλος Νέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για το 2014 - σελ.

άρθρα ανακοινώσεις Ο σκοπός του περιοδικού... Αντώνης Δεσπότης Διευθύνων Σύμβουλος Νέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για το 2014 - σελ. Τεύχος 33 / Ηλεκτρονική Έκδοση ΕΡΓΑΤΙΚΗ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΔΩΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2014 ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ Ο.Α.Ε.Δ. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΤΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ www.pim.gr Ε.Π.Α. ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

συμβάσεων που αφορούν προμήθεια προϊόντων, παροχή υπηρεσιών ή εκτέλεση έργων».

συμβάσεων που αφορούν προμήθεια προϊόντων, παροχή υπηρεσιών ή εκτέλεση έργων». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Π Ε Ρ Ι Φ Ε Ρ Ε Ι Α Κ Ρ Η Τ Η Σ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤ. ΛΕΙΤ/ΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Ηράκλειο, 22 Οκτωβρίου 2014 Αρ. Πρωτ.: 131913 Ταχ. Δ/νση: Πλ. Ελευθερίας Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Π.Ι.Κ. (2011-2012) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Π.Ι.Κ. (2011-2012) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ -1- ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Π.Ι.Κ. (2011-2012) ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ < «Ημέρες του Εκπαιδευτικού», 23-24 Ιανουαρίου 2012 > Σχεδιασμός: Βασιλική Σελιώτη Φιλόλογος,

Διαβάστε περισσότερα

Από ζώο ή φυτό. Η υφαντική πρώτη ύλη. Γίνεται. κλωστή. υφάδι. και. στημόνι. Ύ φ α σ μ α. χ ρ ω μ α τ ι σ τ ό

Από ζώο ή φυτό. Η υφαντική πρώτη ύλη. Γίνεται. κλωστή. υφάδι. και. στημόνι. Ύ φ α σ μ α. χ ρ ω μ α τ ι σ τ ό Από ζώο ή φυτό Η υφαντική πρώτη ύλη Γίνεται κλωστή υφάδι στημόνι και Ύ φ α σ μ α χ ρ ω μ α τ ι σ τ ό 1 Σε ευχαριστώ παππού, σε ευχαριστώ γιαγιά. Οι Μαθητές & οι Μαθήτριες της Α Γυμνασίου Βελβεντού 2 Πολιτιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου) ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΡΘΡΟ 1: Πεδίο Εφαρμογής 3 ΑΡΘΡΟ 2: Η Αξία της Ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Η συμβολή των αρχαίων Ελλήνων στην Τέχνη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων. Σπουδαστές:

Διαβάστε περισσότερα

Από το «Δρόμο του Εγώ» στο «Δρόμο των Άλλων»

Από το «Δρόμο του Εγώ» στο «Δρόμο των Άλλων» Από το «Δρόμο του Εγώ» στο «Δρόμο των Άλλων» Σειρά Ολιστικής Φιλοσοφίας Άθως Όθωνος Ιατρος Ομοιοπαθητικης Ιατρικης 1 Σειρά Ολιστικής Φιλοσοφίας Από το «Δρόμο του Εγώ» στο «Δρόμο των Άλλων» Συζητώντας με

Διαβάστε περισσότερα

Μίχος Κάρης. Υστερόγραφα

Μίχος Κάρης. Υστερόγραφα Μίχος Κάρης Υστερόγραφα ΑΘΗΝΑ 2008 Μίχος Κάρης Υστερόγραφα 2008 Εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ Σχεδιασμός έκδοσης και εξωφύλλου: Βίβιαν Γιούρη Εκτύπωση: Μητρόπολις ΑΕ Βιβλιοδεσία: Ευ. Άνδροβικ Εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ Φωκιανού

Διαβάστε περισσότερα

Αιγύπτιους όπως ο Δαίδαλος, ο Ίκαρος, ο Αίολος, ο Όσιρης και η Ίσιδα ανάλογα με τους εκάστοτε μύθους του κάθε τόπου. Οι αρχαιότερες παραστάσεις όμως

Αιγύπτιους όπως ο Δαίδαλος, ο Ίκαρος, ο Αίολος, ο Όσιρης και η Ίσιδα ανάλογα με τους εκάστοτε μύθους του κάθε τόπου. Οι αρχαιότερες παραστάσεις όμως 1 ΙΣΤΟΡΙΑ & ΕΞΕΛΙΞΗ Μια φορά και έναν καιρό.. Ο άνθρωπος προσπάθησε και κατάφερε, να παραμείνει στην επιφάνεια του νερού, χωρίς να χρειάζεται να κολυμπάει, με την βοήθεια ίσως κάποιου κορμού δέντρου. Κάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ο απογραφέας απόσπασμα από το επερχόμενο

ο απογραφέας απόσπασμα από το επερχόμενο ο απογραφέας απόσπασμα από το επερχόμενο ΠΑΝΟΣ ΜΑΝΑΦΗΣ: Ο απογραφέας, απόσπασμα από το επερχόμενο εκδόσεις δήγμα Μαντινείας 48, Τ.Κ. 54644, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, τηλ. 6937 160705 και 6937 108881 Ιστοσελίδα: http://www.ekdoseis-digma.gr/

Διαβάστε περισσότερα

-ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΟΨΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΑΜΑΞΩΜΑΤΟΣ

-ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΟΨΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΑΜΑΞΩΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΑΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ -ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΟΨΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Διαβάστε περισσότερα