ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV. Αντιρετροϊική Αγωγή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV. Αντιρετροϊική Αγωγή"

Transcript

1 ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV Αντιρετροϊική Αγωγή

2 Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον HIV τα απαραίτητα εφόδια για να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία τους, ώστε να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής και να αντιμετωπίσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Όλοι μπορούμε να κάνουμε κάτι ενάντια στο AIDS, είτε είμαστε οροθετικοί είτε όχι. Το AIDS δεν είναι καταδίκη. Είναι πρόκληση για να προχωρήσουμε. Το είναι ο πληρέστερος δικτυακός χώρος στα ελληνικά για θέματα που αφορούν τον HIV και τη σεξουαλική υγεία, από τη σκοπιά των ασθενών. Το είναι έργο του μη κερδοσκοπικού σωματείου Σύνθεση. Στόχος της Σύνθεσης είναι να προσφέρει έγκυρη ενημέρωση με τρόπο κατανοητό αλλά συγχρόνως αποτελεσματικό και δυναμικό. Η Σύνθεση εκδίδει ενημερωτικά φυλλάδια και το περιοδικό 10%. Στις στήλες υγείας του 10% θα ενημερωθείτε για πολλά θέματα υγείας όπως: πρωκτικό και στοματικό σεξ, κονδυλώματα, σύφιλη, ηπατίτιδες κ.ά.

3 Τι είναι η Αντιρετροϊική Αγωγή; Όταν έχεις HIV, κάποια στιγμή θα χρειαστεί να πάρεις φάρμακα κατά του ιού, τα οποία ονομάζονται «αντιρετροϊικά». Άλλο ένα όνομα που χρησιμοποιείται ευρέως για την αντιρετροϊική αγωγή είναι HAART, από τα αρχικά των Highly Active Antiretroviral Therapy (Αντιρετροϊική Θεραπεία Υψηλής Δραστικότητας). HAART σημαίνει ταυτόχρονη χορήγηση τριών ή περισσοτέρων αντιρετροϊικών φαρμάκων. Για τον λόγο αυτό ονομάζεται και συνδυαστική αγωγή ή αγωγή κοκτέιλ. Η συνδυαστική αγωγή είναι η βασική μέθοδος αντιμετώπισης του HIV. Τα αντιρετροϊικά φάρμακα που υπάρχουν μέχρι στιγμής δεν εξαλείφουν τον ιό από το σώμα. Αυτό που κάνουν είναι να τον εμποδίζουν να πολλαπλασιαστεί, με αποτέλεσμα να μειώνουν την επιβλαβή επίδραση του ιού στο ανοσοποιητικό σύστημα. Κατά συνέπεια, αν είσαι οροθετικός και παίρνεις αγωγή παραμένεις υγιής, αλλά μπορείς να μεταδώσεις τον ιό. Αυτό το φυλλάδιο γράφτηκε για να σε βοηθήσει να αποφασίσεις ποιες ερωτήσεις να κάνεις στον γιατρό σου σχετικά με τις θεραπευτικές επιλογές που έχεις. Το φυλλάδιο δεν σκοπεύει να αντικαταστήσει τη συζήτηση με τον γιατρό σου, αλλά να τη διευκολύνει. HIV δεν σημαίνει AIDS! Δεν κολλάς AIDS αλλά HIV, τον ιό που προκαλεί AIDS. Εάν τηρείς καλά την αγωγή σου, θα μπορέσεις, παρά τη μόλυνση από τον HIV, να μην πάθεις ποτέ AIDS. 3

4 Τι είναι το COPE; To Πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Ασθενών (COntinous Patient Education Project) είναι μια δράση της EATG. Χρηματοδοτεί τη μετάφραση και παραγωγή πληροφοριακού υλικού για τη θεραπεία του ΗIV καθώς και για θέματα που αφορούν τα άτομα που ζουν με τον HIV. Κάθε μη κυβερνητική οργάνωση που δραστηριοποιείται στην πρόληψη του HIV/AIDS και την ενημέρωση για τη θεραπεία ή άλλα θέματα που αφορούν το HIV/AIDS μπορεί να ζητήσει χρηματοδότηση σχετικών δραστηριοτήτων της μέσω του COPE 4 Ποια είναι η EATG; H οργάνωση EATG (European AIDS Treatment Group) είναι μια μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική οργάνωση που ιδρύθηκε το Βασίζεται στη συνεργασία εθελοντών από διάφορα κράτη και ομάδες που ενεργοποιούνται στον τομέα του ΗΙV/AIDS στην Ευρώπη. Στόχος της EATG είναι να εξασφαλίσει την ταχύτερη δυνατή πρόσβαση στα ιατρικά προϊόντα, μηχανήματα και διαγνωστικές εξετάσεις που αποτρέπουν ή θεραπεύουν τη μόλυνση από τον HIV και που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής ατόμων που ζουν με τον HIV ή βρίσκονται σε κίνδυνο να μολυνθούν από αυτόν. Η EATG εστιάζει τις δραστηριότητές της στην ενημέρωση σε θέματα θεραπείας και την άσκηση πίεσης για τη βελτίωση των θεραπευτικών μεθόδων. Αυτό το φυλλάδιο βασίστηκε στο κείμενο της οργάνωσης ΝΑΜ, μιας βρετανικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που ενημερώνει για τον ΗIV. Η μετάφραση/προσαρμογή έγινε με την άδεια της ΝΑΜ. Το πρωτότυπο θα το βρείτε στο Η ΝΑΜ και η EATG δεν έχουν ευθύνη για την ακρίβεια της μετάφρασης ή τη σχέση του παρόντος κειμένου με την ελληνική πραγματικότητα.

5 Πότε πρέπει να ξεκινάει η αντιρετροϊική αγωγή; Δεν υπάρχει σαφής απάντηση για το πότε είναι η καλύτερη στιγμή για να ξεκινήσεις να παίρνεις αντιρετροϊικά. Η κατάλληλη στιγμή ποικίλει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με το πώς πάει το ανοσοποιητικό του. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ζυγίσεις με τον γιατρό σου τα πιθανά οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους του να ξεκινήσεις αγωγή τώρα ή να περιμένεις για αργότερα. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία και ιατρική πείρα, είναι χωρίς καμία αμφιβολία ωφέλιμο να ξεκινήσεις αγωγή στις παρακάτω περιπτώσεις: Αν έχεις συμπτώματα HIV ή AIDS. Αν έχεις πολύ χαμηλά Τ4 κύτταρα, γιατί είναι δείκτης ότι το ανοσοποιητικό σύστημα έχει καταστραφεί. Αν έχεις πολύ υψηλό ιικό φορτίο. Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι το πότε θα ξεκινήσεις αγωγή εξαρτάται από το στάδιο της νόσου σου (δηλαδή πόσος καιρός πέρασε από τότε που μολύνθηκες), πόσα Τ4 κύτταρα έχεις, πόσος HIV κυκλοφορεί στο αίμα σου (ιικό φορτίο) και αν έχεις εμφανίσει συμπτώματα από τη μόλυνση με τον HIV. Όλα αυτά περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1 της επόμενης σελίδας. Αν κόλλησες HIV πολύ πρόσφατα Η περίοδος των έξι μηνών που ακολουθεί αμέσως αφού μολυνθείς με τον HIV ονομάζεται «πρωτολοίμωξη». Δεν υπάρχουν αποδείξεις πως αν ξεκινήσεις αγωγή αυτήν την περίοδο θα έχεις οπωσδήποτε μακρύτερη και υγιέστερη ζωή. Ωστόσο, μερικοί γιατροί πιστεύουν ότι αυτό το διάστημα μπορεί να προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για παρέμβαση, η οποία ίσως χαθεί αργότερα, καθώς με την πάροδο του χρόνου το ανοσοποιητικό σου σύστημα υφίσταται συνεχιζόμενη βλάβη και έτσι γίνεται λιγότερο ικανό να αντιμετωπίσει τον HIV από μόνο του. Αυτό το πιθανό όφελος πρέπει να το ζυγίσεις πρώτον απέναντι στον κίνδυνο να εμφανιστούν παρενέργειες, οι οποίες χειροτερεύουν την ποιότητα ζωής σου και δεύτερον απέναντι στην πιθανότητα η αγωγή που παίρνεις να σταματήσει κάποια στιγμή να δρα αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα ο ιός να αναπτύξει ανθεκτικότητα στα φάρμακα. 5

6 Πίνακας 1: Πότε να ξεκινήσεις αγωγή; Στάδιο HIV λοίμωξης Αριθμός Τ4 Τι να κάνεις; Πρωτολοίμωξη (μόλις μολύνθηκες) Ανεξάρτητα από αριθμό Τ4 Αν σκέφτεσαι να ξεκινήσεις αγωγή, ξεκίνα το γρηγορότερο, σίγουρα μέσα σε έξι μήνες από τη μόλυνση Χρόνια λοίμωξη χωρίς συμπτώματα Χρόνια λοίμωξη με συμπτώματα Πάνω από 350 Τ4 Μεταξύ 200 και 350 Τ4 Κάτω από 200 Τ4 Ανεξάρτητα από αριθμό Τ4 Μην ξεκίνας αγωγή ακόμα Ξεκίνα αγωγή, παίρνοντας υπόψη τον ρυθμό πτώσης των Τ4, τα συμπτώματα, το ιικό φορτίο και τις επιθυμίες σου Ξεκίνα αγωγή τώρα Ξεκίνα αγωγή τώρα Μερικοί οροθετικοί που πήραν αντιρετροϊική αγωγή πολύ γρήγορα μετά τη μόλυνση διατήρησαν εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα HIV ακόμα και αφού σταμάτησαν την αγωγή. Όμως άλλοι που δοκίμασαν την ίδια στρατηγική δεν είχαν το ίδιο αποτέλεσμα. Η λήψη αγωγής σε αυτό το στάδιο μπορεί να είναι ευεργετική αν περνάς κάποια σοβαρή νόσο που επηρεάζει το ανοσοποιητικό σου. Αν ξεκινήσεις αγωγή αυτή τη στιγμή δεν είναι ξεκάθαρο αν θα πρέπει να συνεχίσεις να την παίρνεις επ αόριστο. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα αν είχες συμπτώματα να ξαναεμφανιστούν όταν σταματήσει η θεραπεία. Αν έχεις χρόνια λοίμωξη χωρίς όμως συμπτώματα HIV (ασυμπτωματικός φορέας) Το ιδανικό είναι να ξεκινήσεις αγωγή πριν τα Τ4 κύτταρά σου πέσουν κάτω από 200. Αν ξεκινήσεις αγωγή με Τ4 κάτω από 200, είναι πιο πιθανό να έχεις σοβαρά προβλήματα με την υγεία σου ή ακόμη και να πεθάνεις στο προσεχές διάστημα. 6

7 Όταν έχεις περισσότερα Τ4 τα πράγματα είναι λιγότερο ξεκάθαρα. Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει διαφορά μεσοπρόθεσμα αν θα αρρωστήσεις αν ξεκινήσεις αγωγή με Τ4 πάνω από 200. Συνεπώς, το πότε θα ξεκινήσεις θα εξαρτηθεί: από το ύψος του ιικού σου φορτίου, την ταχύτητα με την οποία πέφτουν τα Τ4 σου, την ικανότητα σου να ακολουθήσεις πιστά την αγωγή, την παρουσία συμπτωμάτων, την παρουσία ταυτόχρονης λοίμωξης από τον ιό της ηπατίτιδας C, τις επιθυμίες σου. Αν έχεις υψηλό ιικό φορτίο και δεν παίρνεις αγωγή, χάνεις Τ4 κύτταρα πολύ πιο γρήγορα (τα καταστρέφει ο HIV) και διατρέχεις μεγαλύτερο κίνδυνο να αρρωστήσεις ή να πεθάνεις μεσοπρόθεσμα. Αυτός είναι ένας λόγος να επιλέξεις να ξεκινήσεις αγωγή νωρίτερα. Μπορείς επίσης να επιλέξεις να ξεκινήσεις νωρίς την αγωγή αν είσαι ταυτόχρονα μολυσμένος με τον ιό της ηπατίτιδας C (HCV), καθώς η ηπατική νόσος χειροτερεύει όταν τα Τ4 κύτταρα είναι χαμηλά. Το να καθυστερήσεις να αρχίσεις τη θεραπεία έχει μερικά πλεονεκτήματα: μειώνει την πιθανότητα να εμφανίσεις μακροπρόθεσμες παρενέργειες από τα φάρμακα καθώς και το να αναπτύξει ο ιός ανθεκτικότητα. Οι θεραπείες του μέλλοντος μπορεί να είναι πιο εύκολες στη λήψη, λιγότερο τοξικές και πιθανώς πιο αποτελεσματικές έναντι του HIV. Γενικά, τα καλύτερα αποτελέσματα της αντιρετροϊικής αγωγής φαίνονται με το πρώτο σχήμα (συνδυασμό) που παίρνει κανείς, οπότε το να αρχίσεις πολύ νωρίς ή με όχι πολύ αποτελεσματικό φαρμακευτικό σχήμα δεν είναι η καλύτερη επιλογή. Αν ο γιατρός σου σε έχει συμβουλέψει να ξεκινήσεις αγωγή αλλά επιλέγεις να μην το κάνεις, τότε θα πρέπει να ελέγχεις πιο συχνά από το συνηθισμένο τεστ για Τ4 και ιικό φορτίο (κάθε δύο μήνες) και να είσαι έτοιμος να αναθεωρήσεις την απόφασή σου ανάλογα με τα αποτελέσματα. 7

8 8 Αν έχεις συμπτώματα HIV ή AIDS Όλοι όσοι έχουν συμπτώματα HIV (βλέπε Πίνακα 2) και έχουν Τ4 κύτταρα σταθερά κάτω από 200 ή έχουν προηγουμένως διαγνωσθεί με AIDS ή κάποιο σοβαρό ή επαναλαμβανόμενο σύμπτωμα HIV, θα πρέπει να ξεκινήσουν αγωγή. Αν είσαι σε αυτό το στάδιο, διατρέχεις υψηλό κίνδυνο να εμφανίσεις τις λεγόμενες «ευκαιριακές λοιμώξεις». Αυτές είναι λοιμώξεις που κανονικά δεν εμφανίζονται σε υγιή άτομα, αλλά μόνον αν το ανοσοποιητικό σύστημα έχει εξασθενήσει και τότε μπορεί να βάλουν τη ζωή σου σε κίνδυνο. Μια πιθανή εξαίρεση είναι τα άτομα που έχουν ταυτόχρονα και φυματίωση. Υπάρχουν πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ αντιρετροϊικών και των αντιφυματικών φαρμάκων. Γι αυτό, πολλοί γιατροί προτείνουν την καθυστέρηση της αγωγής με HAART μέχρι ο ασθενής να έχει λάβει θεραπεία φυματίωσης επί τουλάχιστον 2 μήνες. Παρομοίως, αν νοσήσεις με φυματίωση όσο παίρνεις HAART, ίσως σου προταθεί να διακόψεις την αντιρετροϊική αγωγή για τους δύο πρώτους μήνες της αντιφυματικής αγωγής. Πίνακας 2: Ποια είναι τα συμπτώματα HIV; Έλλειψη ενέργειας Συχνοί πυρετοί Ένα λευκό στρώμα σαν χνούδι στη γλώσσα Σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες κολπικές μυκητιάσεις Απότομη απώλεια βάρους πάνω από 5 κιλά που δεν εξηγείται από δίαιτα ή γυμναστική Ακραία ή ανεξήγητη κόπωση, πονοκέφαλοι ή ζαλάδες Συχνή και επίμονη διάρροια Επίμονος, βαθύς ξερόβηχας Σοβαρές ή συχνές κρίσεις απλού έρπητα ή έρπητα ζωστήρα Επαναλαμβανόμενες ή ανεξήγητες δερματίτιδες Πρήξιμο ή σκλήρυνση των λεμφαδένων σε λαιμό, μασχάλες και βουβώνες Αυξημένη εφίδρωση

9 Με τι φάρμακα να ξεκινήσεις τη θεραπεία Η τυπική αντιρετροϊική αγωγή για όσους την παίρνουν πρώτη φορά περιλαμβάνει ένα συνδυασμό τριών αντιρετροϊικών (λέγεται επίσης «αγωγή κοκτέιλ»). Σε μερικές, ειδικές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν αποκλίσεις, για παράδειγμα αν είσαι έγκυος και παίρνεις αγωγή ή αν έχεις πολύ υψηλό ιικό φορτίο και πρέπει να πάρεις περισσότερα από τρία φάρμακα για να πετύχεις ισχυρή αντιρετροϊική δράση (καταστολή του ιού). Οι περισσότεροι γιατροί πιστεύουν ότι είναι καλύτερο να ξεκινούν με έναν συνδυασμό που περιλαμβάνει ένα NNRTI (μηνουκλεοσιδικό αναστολέα της ανάστροφης μεταγραφάσης) ή έναν «ενισχυμένο» αναστολέα πρωτεάσης. Ο «ενισχυμένος» αναστολέας πρωτεάσης πρέπει να λαμβάνεται σε συνδυασμό με δύο NRTI (νουκλεοσιδικούς/νουκλεοτιδικούς αναστολείς ανάστροφης μεταγραφάσης). Υπάρχουν και έτοιμοι συνδυασμοί, οι οποίοι περιλαμβάνονται σε ένα ενιαίο χάπι, οπότε μειώνεται ο συνολικός αριθμός χαπιών: Truvada: Tenofovir + FTC σε ενιαίο χάπι. Kivexa: Abacavir + 3TC σε ενιαίο χάπι. Combivir: AZT + 3TC σε ενιαίο χάπι. Trizivir: AZT + 3TC + abacavir σε ενιαίο χάπι. Atripla: efavirenz + tenofovir + emtricitabine σε ενιαίο χάπι. Ωστόσο, το AZT έχει συσχετιστεί με μεταβολές στην κατανομή του σωματικού λίπους (λιποδυστροφία) και ο γιατρός σου θα πρέπει να σε ενημερώσει για τον κίνδυνο να συμβεί αυτό. Θα πρέπει επίσης να σε ενημερώσει και για τις παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν τα abacavir και tenofovir, πριν αποφασίσεις ποια φάρμακα να πάρεις. 9

10 Πίνακας 3: Κατηγορίες αντιρετροϊικών φαρμάκων Κατηγορία Αντιρετροϊικών Κοινή ονομασία Εμπορική Ονομασία NRTI AZT, zidovudine Retrovir (Νουκλεοσιδικά/νουκλεοτιδικά ddi, didanosine Videx ανάλογα της αντίστροφης d4t, stavudine Zerit μεταγραφάσης) 3TC, lamivudine Epivir abacavir Ziagen tenofovir Viread FTC, emtricitabine Emtriva NNRTI efavirenz Stocrin (Μη νουκλεοσιδικά ανάλογα της αντίστροφης μεταγραφάσης) nevirapine Viramune Αναστολείς πρωτεάσης saquinavir Invirase ritonavir Norvir indinavir Crixivan nelfinavir Viracept lopinavir/ritonavir Kaletra atazavavir Reyataz fosamprenavir Telzir tipranavir Aptivus Αναστολείς εισόδου και T20, enfuvirtide Fuzeon σύντηξης Maraviroc Celsentri Συνδυασμοί σε ένα χάπι AZT + 3TC Combivir AZT + 3TC + abacavir efavirenz + tenofovir + emtricitabine tenofovir + FTC abacavir + 3TC Trizivir Atripla Truvada Kivexa Σημείωση: Επειδή κυκλοφορούν συνεχώς νέα φάρμακα, για περισσότερες πληροφορίες δείτε το 10

11 Δύο NRTI συν ένα NNRTI Αν ξεκινάς αντιρετροϊική αγωγή για πρώτη φορά, προτείνουμε να πάρεις ένα συνδυασμό δύο NRTI και ενός NNRTI. Τα NNRTI έχουν λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με τους αναστολείς πρωτεάσης. Αυτό σε συνδυασμό με την εύκολη λήψη τους είναι ο κύριος λόγος που οι περισσότεροι γιατροί επιλέγουν σχήματα με NNRTI για όσους πρωτοξεκινάνε αντιρετροϊική αγωγή. Το κύριο μειονέκτημά τους είναι ότι είναι πολύ εύκολο ο ιός να αναπτύξει ανθεκτικότητα σε ένα NNRTI. Αν συμβεί αυτό είναι μάλλον απίθανο να ωφεληθείς από οποιοδήποτε άλλο NNRTI στο μέλλον, γιατί ο ιός γίνεται ανθεκτικός σε ολόκληρη την φαρμακευτική οικογένεια των NNRTI. Αν επιλέξεις να πάρεις ένα NNRTI, το συνηθέστερο φάρμακο που δίνεται είναι το efavirenz (Stocrin) εκτός αν είσαι γυναίκα και σκέφτεσαι να μείνεις έγκυος. Εναλλακτικά μπορεί να σου δώσουν το nevirapine (Viramune). Για να μειωθεί ο κίνδυνος σοβαρών παρενεργειών δεν πρέπει να ξεκινάς με nevirapine αν είσαι άντρας με Τ4 πάνω από 400 ή γυναίκα με Τ4 πάνω από 250. Δύο NRTI συν ένας «ενισχυμένος» αναστολέας πρωτεάσης Αν ξεκινάς αντιρετροϊική αγωγή, μία από τις επιλογές σου είναι να πάρεις ένα συνδυασμό δύο NRTI και ενός «ενισχυμένου» αναστολέα πρωτεάσης «Ενισχυμένοι» αναστολείς πρωτεάσης λέγονται αυτοί που συνδυάζονται με μια επιπλέον μικρή ποσότητα ritonavir. Αυτός ο συνδυασμός αυξάνει τα επίπεδα του αναστολέα πρωτεάσης στο αίμα και σου επιτρέπει να παίρνεις λιγότερα χάπια και μικρότερες δόσεις, πράγμα που βελτιώνει την τήρηση της αγωγής (τη σωστή λήψη των χαπιών). 11

12 Επίσης, οι ενισχυμένοι αναστολείς πρωτεάσης έχουν ισχυρή αντιρετροϊική δράση και δεν αφήνουν τον ιό να αναπτύξει ανθεκτικότητα. Τα κύρια μειονεκτήματα των συνδυασμών που περιέχουν αναστολείς πρωτεάσης είναι ότι μπορεί να προκαλέσουν μακροπρόθεσμες παρενέργειες και είναι πιο απαιτητικοί στη σωστή τήρηση της αγωγής. Αν επιλέξεις να πάρεις ενισχυμένο αναστολέα πρωτεάσης, το πιθανότερο είναι ο γιατρός σου να προτείνει το lopinavir/ritonavir (Kaletra). Άλλες επιλογές είναι το saquinavir/ritonavir (Invirase 500mg) και το fosamprenavir/ritonavir (Telzir). Επί του παρόντος, ο συνδυασμός atazanavir/ritonavir (Reyataz) δεν προτείνεται για ξεκίνημα αγωγής (θεραπεία πρώτης γραμμής). Τρία NRTI Αν πρωτοξεκινάς αγωγή δεν συνιστάται να πάρεις συνδυασμό τριών NRTI, ακόμα και αν έχεις χαμηλό ιικό φορτίο (εκτός από μερικές ειδικές περιπτώσεις). Τα NRTI σαν κεντρικός άξονας της αγωγής Δεν είναι γνωστό ποιος συνδυασμός NRTI είναι πιο αποτελεσματικός για να χρησιμοποιηθεί ως βασική, κύρια αγωγή. Πάντως, λόγω των παρενεργειών του, το d4t δεν συστήνεται ως θεραπεία πρώτης γραμμής. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι το ΑΖΤ μπορεί να προκαλέσει λιποδυστροφία και επί του παρόντος συστήνεται να μην περιλαμβάνεται στη θεραπείας πρώτης γραμμής. Αν αυτή την περίοδο παίρνεις ΑΖΤ θα πρέπει να συζητήσεις με τον γιατρό σου το ενδεχόμενο να το αλλάξεις με abacavir ή tenofovir. Τα ΑΖΤ, abacavir και tenofovir έχουν παρενέργειες τις οποίες πρέπει να σου εξηγήσει ο γιατρός σου πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση. Αν έχεις λοίμωξη από ιό ηπατίτιδας Β ταυτόχρονα με το HIV, τότε προτείνουμε να πάρεις FTC/tenofovir ή 3TC, καθώς αυτά τα φάρμακα είναι ενεργά έναντι και των δύο ιών (ηπατίτιδας Β και HIV). 12

13 Πότε να αλλάξεις αγωγή Στόχος της αντιρετροϊικής αγωγής αν την παίρνεις για πρώτη φορά είναι να μειώσεις το ιικό σου φορτίο σε μη ανιχνεύσιμο επίπεδο, δηλαδή κάτω από τα 50 αντίγραφα, σύμφωνα με τα τεστ που χρησιμοποιούνται σήμερα. Αν το ιικό σου φορτίο δεν πέφτει σε αυτά τα επίπεδα, είναι πολύ πιθανό η αγωγή σου να μην καταστείλει τον HIV για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αν το ιικό σου φορτίο από πολύ χαμηλό αρχίσει να ανεβαίνει σταθερά, αυτό σημαίνει ότι η αγωγή αποτυχαίνει, δηλαδή ο ιός πολλαπλασιάζεται μέσα στο σώμα σου, παρά τα φάρμακα. Αν αποτύχει η αγωγή σου, τότε συνήθως ακολουθεί πτώση στα Τ4 κύτταρά σου, αυξάνεται ο κίνδυνος να εμφανίσεις κάποια νόσο που σχετίζεται με τον HIV και υπάρχει κίνδυνος να αναπτύξει ο ιός ανθεκτικότητα στα φάρμακα. Αν η αγωγή σου δεν κατεβάζει το ιικό φορτίο σου σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα πρέπει να την αλλάξεις, αρκεί βέβαια να υπάρχουν διαθέσιμοι άλλοι συνδυασμοί φαρμάκων. 13

14 Κάποιες φορές μπορεί το ιικό σου φορτίο να παρουσιάσει μια απότομη αύξηση πάνω από το μη ανιχνεύσιμο επίπεδο, αλλά στο επόμενο τεστ να ξαναπέσει. Αυτές οι απότομες εξάρσεις ιικού φορτίου είναι φυσιολογικές, αλλά αν συμβούν είναι καλό να ξαναμετρήσεις το ιικό σου φορτίο το γρηγορότερο δυνατό, ιδανικά μέσα σε δύο εβδομάδες Τις περισσότερες φορές, οι απότομες εξάρσεις ιικού φορτίου οφείλονται σε σφάλμα του εργαστηρίου, αλλά θα πρέπει να σε προβληματίσουν για άλλες πιθανές αιτίες, όπως αλληλεπιδράσεις φαρμάκων, προβλήματα τήρησης της αγωγής, κάποια νόσο ή εμβολιασμό. Αν οι απότομες εξάρσεις συμβαίνουν πολύ συχνά, μπορεί να είναι ένδειξη ότι η αγωγή ίσως να άρχισε να αποτυχαίνει. Η θεραπεία σου θεωρείται ότι έχει αποτύχει να θέσει υπό έλεγχο τον HIV μόνο όταν κάνεις δύο διαδοχικά τεστ ιικού φορτίου, σε απόσταση δύο εβδομάδων, που να δείχνουν και τα δύο ότι το ιικό φορτίο είναι πάνω από 50 αντίγραφα/ml (το όριο του μη ανιχνεύσιμου). Αν έχεις δύο διαδοχικά ιικά φορτία πάνω από 400 αντίγραφα/ml θα πρέπει να σκεφτείς σοβαρά την αλλαγή της αγωγής. Πριν αλλάξεις αγωγή, θα πρέπει να κάνεις έλεγχο για ανθεκτικότητα του ιού, καθώς θα σε βοηθήσει να επιλέξεις το καταλληλότερο επόμενο φάρμακο. Η εξέταση δείχνει σε ποια φάρμακα ο ιός έχει ανθεκτικότητα, οπότε δεν έχει νόημα να τα πάρει κανείς. Αν η εξέταση δεν είναι τεχνικά εφικτή (π.χ. αν το ιικό σου φορτίο είναι κάτω από 1000 αντίγραφα/ml, οπότε δεν βγαίνει σίγουρο αποτέλεσμα), η νέα αγωγή θα πρέπει να περιλαμβάνει εντελώς νέα φάρμακα. Αν η αγωγή σου πρέπει να αλλάξει λόγω παρενεργειών αλλά το ιικό σου φορτίο παραμένει κάτω από 50 αντίγραφα/ml, μπορείς να αλλάξεις μόνο το φάρμακο ή τα φάρμακα που σου προκαλούν τα προβλήματα. 14

15 Αν παίρνεις d4t και έχεις άλλες επιλογές στη διάθεσή σου, σού προτείνουμε να σκεφτείς να το αλλάξεις λόγω του υψηλού κινδύνου λιποδυστροφίας που παρουσιάζει. Το ΑΖΤ επίσης έχει συσχετιστεί με λιποδυστροφία και γι αυτό αν αυτή την περίοδο παίρνεις ΑΖΤ, ο γιατρός σου θα πρέπει να σου εξηγήσει τις επιλογές που έχεις να αλλάξεις αυτό το φάρμακο σε abacavir ή tenofovir. Και τα δύο βέβαια, το abacavir και το tenofovir, προκαλούν επίσης παρενέργειες που θα πρέπει να σου τις εξηγήσουν. Αν στο παρελθόν είχες προβλήματα τήρησης στο θεραπευτικό σου σχήμα και δυσκολευόσουν να πάρεις τα χάπια σου σωστά, τότε πρέπει να αντικαταστήσεις τα φάρμακα που παίρνεις με άλλα ευκολότερα στη λήψη. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το τι μπορείς να κάνεις για να βελτιώσεις την τήρηση σου, δες το φυλλάδιο της Σύνθεσης «Τήρηση». Μερικοί γιατροί μπορεί να καθυστερήσουν εσκεμμένα να σου αλλάξουν τα φάρμακα, αν το ιικό σου φορτίο αυξομειώνεται σε χαμηλά επίπεδα, λόγου χάρη ανάμεσα σε 500 και 1000 αντίγραφα/ml. Αυτό συμβαίνει επειδή τα τεστ ανθεκτικότητας (όπου φαίνεται ποια φάρμακα δεν έχει νόημα να πάρεις στη νέα σου αγωγή) είναι πιο αξιόπιστα όταν το ιικό φορτίο είναι πάνω από 1000 αντίγραφα/ml. Το πότε ακριβώς μπορεί να γίνει αλλαγή της αγωγής σου εξαρτάται από το πόσα φάρμακα έχεις διαθέσιμα ως επιλογές. Αν ένας καινούργιος συνδυασμός φαίνεται ικανός να κατεβάσει το ιικό σου φορτίου σε μη ανιχνεύσιμο επίπεδο και να διατηρήσει τον ιό σε καταστολή, τότε το να αλλάξεις την αγωγή σου νωρίς μπορεί να εμποδίσει τον ιό να αναπτύξει ανθεκτικότητα. Αν έχεις λιγότερες επιλογές φαρμάκων διαθέσιμες, τότε καλύτερα να αναβάλεις την αλλαγή για αργότερα. 15

16 16 Υπάρχουν πολλές αιτίες για την αποτυχία μιας θεραπείας. Γι αυτό, θα πρέπει να επιλέξεις νέα φάρμακα ανάλογα: με το πόσες επιλογές θεραπείας έχεις στη διάθεσή σου το προηγούμενο ιστορικό θεραπείας σου έναν έλεγχο ανθεκτικότητας τις πιθανότητες να πέσει το ιικό σου φορτίο κάτω από 50 αντίγραφα/ml το πόσο καλά ανέχεσαι τα διαθέσιμα φάρμακα το πόσο καλά είναι πιθανό να τηρήσεις σωστά τη νέα σου αγωγή. Ο νέος συνδυασμός φαρμάκων σου θα πρέπει να περιλαμβάνει τρία φάρμακα, ένα εκ των οποίων πρέπει να είναι από εντελώς καινούρια κατηγορία αντιρετροϊικών. Αυτό όμως είναι δύσκολο όταν έχεις πάρει διάφορα αντιρετροϊικά στο παρελθόν, γιατί οι κατηγορίες φαρμάκων δεν είναι τόσο πολλές. Οι επιλογές για τα άτομα στα οποία αποτυγχάνει το πρώτο αντιρετροϊικό σχήμα φαίνονται στον Πίνακα 4 στην επόμενη σελίδα. Πότε να αλλάξεις αγωγή: λιποδυστροφία Είναι γνωστό ότι η αντιρετροϊική αγωγή μπορεί να προκαλέσει μεταβολές στην κατανομή του λίπους στο σώμα και αύξηση του λίπους (λιπίδια) που κυκλοφορεί στο αίμα. Το φυλλάδιο της Σύνθεσης «Λιποδυστροφία» ασχολείται με αυτό το θέμα.

17 Το φάρμακο d4t έχει συσχετιστεί με απώλεια σωματικού λίπους και αν το παίρνεις τότε καλό είναι να το αλλάξεις, αν έχεις άλλες επιλογές.. Επιπλέον υπάρχουν ενδείξεις ότι και το ΑΖΤ σχετίζεται με απώλεια σωματικού λίπους και ο γιατρός σου θα πρέπει να το συζητήσει μαζί σου αν σκέφτεσαι να ξεκινήσεις ένα αντιρετροϊικό σχήμα που θα περιλαμβάνει ΑΖΤ ή αν ήδη το λαμβάνεις. Ο γιατρός σου θα πρέπει να σου δώσει τη δυνατότητα να πάρεις abacavir ή tenofovir. Κανένα από αυτά τα δύο φάρμακα δεν έχει συσχετιστεί με λιποδυστροφία, αλλά από την άλλη μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες τις οποίες πρέπει να σου εξηγήσει ο γιατρός Αν έχεις αυξημένα λιπίδια (υπερλιπιδαιμία) στο αίμα και παίρνεις αναστολέα πρωτεάσης, τότε θα ωφεληθείς αν τον αλλάξεις με κάποιο μη νουκλεοσιδικό ανάλογο όταν υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Υπάρχουν ειδικά φάρμακα που ελέγχουν αποτελεσματικά την υπερλιπιδαιμία και ονομάζονται «στατίνες» και «φιμπράτες» και τα οποία μπορεί να σου προτείνει ο γιατρός σου. Την υπερλιπιδαιμία βοηθούν επίσης η αλλαγή στη διατροφή και η γυμναστική. Τα υψηλά λιπίδια στο αίμα είναι επικίνδυνα γιατί μπορεί να προκαλέσουν καρδιαγγειακή νόσο (έμφραγμα). Κινδυνεύεις ακόμα περισσότερο να πάθεις έμφραγμα αν επιπλέον καπνίζεις, είσαι υπέρβαρος ή έχεις οικογενειακό ιστορικό καρδιακής νόσου. Αν οι μεταβολές στην κατανομή του σωματικού λίπους έχουν ήδη εμφανιστεί, τότε η αλλαγή της αγωγής δεν μπορεί να τις αναστρέψει. Η λιποδυστροφία μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική αισθητικά, ειδικά η απώλεια λίπους από το πρόσωπο. Υπάρχει λύση, ένα ειδικό φάρμακο που ονομάζεται «New Fill» και το οποίο το βάζει με ένεση ένας δερματολόγος στις περιοχές όπου έχει χαθεί το λίπος. Το «New Fill» είναι ασφαλές και αποδεδειγμένα βοηθάει στην αποκατάσταση της εμφάνισης, με αποτέλεσμα να νιώθεις καλύτερα με τον εαυτό σου. 17

18 Η τωρινή αγωγή σου Αντικατάστησέ τη με 2 NRTI + 1 ενισχυμένος ΑΠ 2 NRTI + 1 NNRTI 2 NRTI + 2 ΑΠ 2 NRTI + 1 NNRTI + 1 ή 2 ΑΠ 2 NRTI + 1 NNRTI 2 NRTI + 1 ή 2ΑΠ 3 NA (Δεν συνιστάται πια ως αγωγή πρώτης γραμμής) 2 NRTI + 1 NNRTI 2 NRTI + 1 ή 2ΑΠ 2 NRTI + 1 NNRTI + 1 ή 2 ΑΠ NRTI = Νουκλεοσιδικά/νουκλεοτιδικά ανάλογα NNRTI = Μη νουκλεοσιδικά ανάλογα της αντίστροφης μεταγραφάσης ΑΠ = Αναστολείς πρωτεάσης 18 Ένας νέος συνδυασμός με NRTI πρέπει να περιέχει νεά φάρμακα, όποτε είναι δυνατό, αντί για φάρμακα που έχεις ξαναχρησιμοποιήσει.

19 Διαλείμματα θεραπείας Οι επιστήμονες ακόμη ερευνούν κατά πόσο είναι χρήσιμο και ασφαλές να κάνεις ελεγχόμενα διαλείμματα στην αντιρετροϊική αγωγή σου, ακόμα και υπό στενή παρακολούθηση από τον γιατρό σου. Τα διαλείμματα θεραπείας έχουν μελετηθεί: 1) σε άτομα που μολύνθηκαν πρόσφατα με HIV, 2) σε άτομα που έχουν χρόνια λοίμωξη από HIV με ελεγχόμενο ιικό φορτίο και 3) άτομα με χρόνια λοίμωξη από HIV στα οποία η θεραπεία απέτυχε να ελέγξει το ιικό φορτίο. Το κύριο πιθανό πλεονέκτημα μιας διακοπτόμενης θεραπείας είναι το ότι εξαφανίζονται ή ελαττώνονται οι παρενέργειες των φαρμάκων για το διάστημα της διακοπής. Ωστόσο, κάποιοι οροθετικοί που έκαναν διαλείμματα θεραπείας αντιμετώπισαν σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης και της ραγδαίας πτώσης των κυττάρων Τ4 και την πρόοδο της νόσου HIV, καθώς και την ανάπτυξη ανθεκτικότητας. Εκτός από την περίπτωση όπου συμμετέχεις σε κλινική δοκιμή για την εκτίμηση του οφέλους και του κινδύνου της διακοπτόμενης θεραπείας, σού συστήνουμε να κάνεις διάλειμμα μόνο αν: τα Τ4 σου ήταν πάνω από 400 όταν ξεκίνησες την HAART και είναι σταθερά πάνω από περίπου 800 για μακρύ χρονικό διάστημα. Φυσικά, το διάλειμμα θεραπείας δεν θα το κάνεις ποτέ από μόνος σου, αλλά πάντοτε σε συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό σου και μόνον αν αυτός συμφωνεί. Όπως είναι λογικό και αναμενόμενο, κατά τη διάρκεια του διαλείμματος τα Τ4 θα πέσουν και το ιικό φορτίο θα ανεβεί. Συνεπώς, θα πρέπει να παρακολουθούνται και κατά τη διάρκεια του διαλείμματος, ώστε αν κάτι δεν πηγαίνει καλά να ξαναρχίσεις άμεσα την αγωγή. 19

20 Αν είχες εμφανίσει AIDS πριν ξεκινήσεις θεραπεία, είναι πολύ πιο επικίνδυνο να κάνεις διάλειμμα, ακόμα και αν τώρα έχεις μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο και πάρα πολύ υψηλά Τ4. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι όσοι οροθετικοί είχαν ήδη AIDS στο παρελθόν, εάν κάνουν διάλειμμα θεραπείας κινδυνεύουν άμεσα να αρρωστήσουν. Τα διαλείμματα θεραπείας δεν συστήνονται αν είσαι σε «θεραπεία διάσωσης» (βλ. παρακάτω). «Θεραπεία διάσωσης»: Αλλαγή της θεραπείας μετά από αποτυχία πολλών θεραπειών 20 Όταν έχεις πάρει στο παρελθόν πολλά φάρμακα από όλες τις κατηγορίες και παρ όλα αυτά και ο τελευταίος σου συνδυασμός αποτυχαίνει να ελέγξει τον HIV, τότε η κατάσταση είναι κρίσιμη. Σημαίνει ότι ο ιός έχει πια αναπτύξει ανθεκτικότητα στα περισσότερα φάρμακα. Είναι δύσκολο να βρεθεί ένας νέος συνδυασμός που θα κατεβάσει το ιικό σου φορτίο σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα, γιατί δεν υπάρχουν πολλές επιλογές πλέον. Το να προστεθεί ένα νέο, αποτελεσματικό φάρμακο στον υπάρχοντα, αποτυχημένο συνδυασμό με την ελπίδα ότι αυτό θα σου κατεβάσει το ιικό φορτίο, δεν είναι σωστή λύση. Γιατί ναι μεν το ιικό φορτίο μπορεί να πέσει βραχυπρόθεσμα, αλλά σύντομα ο ιός θα αναπτύξει ανθεκτικότητα και θα χάσεις και αυτό το (πιθανώς τελευταίο) φάρμακο. Σε αυτή την περίπτωση μπαίνεις στη λεγόμενη «θεραπεία διάσωσης». Αυτή βασίζεται σε όσα «παλιά» φάρμακα είναι ακόμη αποτελεσματικά για σένα, αλλά και σε μερικά καινούργια φάρμακα. Αυτά είναι οι αναστολείς της σύντηξης (μια καινούργια κατηγορία φαρμάκων που δίνεται μόνο σε αυτή την περίπτωση) καθώς και οι νεώτεροι αναστολείς πρωτεάσης, οι λεγόμενοι «δεύτερης γενιάς».

21 Η θεραπεία διάσωσης απαιτεί εξαιρετικά καλή τήρηση, γιατί αν αποτύχει και αυτή (αν δηλαδή ο ιός αναπτύξει ανθεκτικότητα και σε αυτά τα φάρμακα) δεν θα έχεις άλλη θεραπευτική δυνατότητα. Πριν ο γιατρός επιλέξει το θεραπευτικό σχήμα, θα ελέγξει τους παράγοντες που οδήγησαν στην αποτυχία της προηγούμενης αγωγής και ιδιαίτερα θα κοιτάξει την ανθεκτικότητα του ιού και την πυκνότητα (συγκέντρωση) του φαρμάκου στο αίμα. Εδώ είναι πολύ χρήσιμο να γίνει ένα τεστ ανθεκτικότητας. Πάντως αν δεν διατρέχεις κίνδυνο να αρρωστήσεις σοβαρά εξαιτίας του HIV (π.χ. όταν έχεις Τ4 πάνω από 100 και δεν πέφτουν γρήγορα) τότε ίσως είναι καλό να περιμένεις πριν ξεκινήσεις ένα νέο συνδυασμό φαρμάκων, μέχρις ότου είναι διαθέσιμα νέα φάρμακα που θα μπορέσουν να κατεβάσουν το ιικό σου φορτίο κάτω από 50 αντίγραφα/ml. Φύλο και φυλή Στην Ελλάδα και άλλες αναπτυγμένες χώρες, το HIV ήταν αρχικά μια νόσος που έπληττε κυρίως ομοφυλόφιλους άνδρες. Αυτό αλλάζει, και ολοένα αυξάνονται οι αριθμοί γυναικών στην Ελλάδα που διαγιγνώσκονται με HIV. Παρόλο που υπάρχουν διαφορές στις τιμές των κυττάρων Τ4 και του ιικού φορτίου ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες, είναι γνωστό ότι η HAART είναι αποτελεσματική εξίσου και στα δύο φύλα, αλλά οι παρενέργειες της αγωγής μπορεί να επηρεάσουν διαφορετικά τους άντρες και τις γυναίκες. Επιπλέον, αν σκέφτεσαι να μείνεις έγκυος μπορεί να επηρεάσει τι φάρμακα θα πάρεις. Η HAART λειτουργεί καλά ανεξάρτητα από τη φυλετική προέλευση, αλλά οι πιθανότητες να εκδηλωθούν ορισμένες παρενέργειες (για παράδειγμα, λιποδυστροφία) μπορεί να επηρεάζονται από τη φυλετική σου καταγωγή. 21

22 Τήρηση Για να πετύχει η αντιρετροϊική σου θεραπεία απαιτείται μεγάλος βαθμός συμμόρφωσης από την πλευρά σου. «Τήρηση» σημαίνει να παίρνεις τα αντιρετροϊικά σου φάρμακα ακριβώς όπως σου συνταγογραφήθηκαν, χωρίς χαμένες ή αργοπορημένες δόσεις και τρώγοντας το σωστό είδος φαγητού τη σωστή ώρα (αν αυτό είναι απαραίτητο). Το να ξεχνάς δόσεις, ακόμα και σπάνια, μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία των φαρμάκων. Δεν πρέπει να χάνεις πάνω από μία δόση το μήνα, αν παίρνεις φάρμακα μια φορά τη μέρα ή δύο δόσεις το μήνα, αν παίρνεις τα αντιρετροϊικά σου δύο φορές ημερησίως. Είναι πιο πιθανό να τηρήσεις την αγωγή σου αν έχεις συμμετάσχει στις αποφάσεις για τη θεραπεία σου και είσαι αποφασισμένος να την πάρεις. Η επιτυχία της αγωγής σου εξαρτάται από την τήρηση και η τήρηση εξαρτάται από τα ακόλουθα ζητήματα, τα οποία πρέπει να λάβεις υπόψη όταν ξεκινάς ένα νέο αντιρετροϊικό σχήμα: Τι κίνητρα έχεις να ξεκινήσεις και να συνεχίσεις τη θεραπεία. Πόσο κατανοείς την ανάγκη για τήρηση της αγωγής και τον κίνδυνο να αναπτυχθεί ανθεκτικότητα στα φάρμακα. Πώς θα επιδράσει η θεραπεία στον τρόπο ζωής σου. Πόσα ξέρεις για την πιθανότητα να εμφανιστούν παρενέργειες και τι μπορείς να κάνεις για να τις αντιμετωπίσεις. Αν έχεις καταλάβει καλά τους κινδύνους και τα οφέλη της θεραπείας. Αν έχεις λάβει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεσαι ώστε να παίρνεις τη θεραπεία σου σωστά, συμπεριλαμβανομένων και γραπτών οδηγιών. Για περισσότερες πληροφορίες, διάβασε το φυλλάδιο της Σύνθεσης «Τήρηση» της ίδιας σειράς. 22

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4 Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον HIV τα απαραίτητα εφόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ

Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Τήρηση; Ποια είναι η Σύνθεση

Τι είναι η Τήρηση; Ποια είναι η Σύνθεση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον HIV τα απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν. τον τρόπο που ο οργανισμός μας. χρησιμοποιεί και αποθηκεύει το λίπος. Ο HIV είναι ένας από αυτούς. Ο HIV ΚΑΙ ΤΑ ΛΙΠΙΔΙΑ

Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν. τον τρόπο που ο οργανισμός μας. χρησιμοποιεί και αποθηκεύει το λίπος. Ο HIV είναι ένας από αυτούς. Ο HIV ΚΑΙ ΤΑ ΛΙΠΙΔΙΑ Ο HIV ΚΑΙ ΤΑ ΛΙΠΙΔΙΑ Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τον τρόπο που ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί και αποθηκεύει το λίπος. Ο HIV είναι ένας από αυτούς. Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι αντιρετροϊικές θεραπείες μας. κρατάνε υγιείς αλλά έχουν και. αρνητικές επιδράσεις. Μία από αυτές. είναι η λιποδυστροφία. Ο HIV ΚΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ

Οι αντιρετροϊικές θεραπείες μας. κρατάνε υγιείς αλλά έχουν και. αρνητικές επιδράσεις. Μία από αυτές. είναι η λιποδυστροφία. Ο HIV ΚΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ Ο HIV ΚΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ Οι αντιρετροϊικές θεραπείες μας κρατάνε υγιείς αλλά έχουν και αρνητικές επιδράσεις. Μία από αυτές είναι η λιποδυστροφία. Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ν.Π.Παΐσιος Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επικουρικός Ιατρός Α Παθολογική Κλινική/Μονάδα Λοιμώξεων ΓΝΑ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Άνδρας, 31 ετών Πρώην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη Στη θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ Οδηγίες για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η Ναλτρεξόνη

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί παράγοντες μπορούν να. αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο HIV είναι. ένας από αυτούς. Ο HIV ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ

Πολλοί παράγοντες μπορούν να. αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο HIV είναι. ένας από αυτούς. Ο HIV ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ Ο HIV ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ Πολλοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο HIV είναι ένας από αυτούς. Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.

Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Ορισμοί- Ερωτήματα Κλινικός γιατρός : Ο γιατρός που βλέπει αρρώστους (δεν βλέπουν όλοι!). Οι περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη από τον ιό HPV

Η λοίμωξη από τον ιό HPV Η λοίμωξη από τον ιό HPV Γενικά Ο ιός HPV ή αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (εικόνα 1) είναι ένας μικρο-οργανισμός που αναπτύσσεται μέσα στα κύτταρα μας, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ιούς.

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

( ). ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΡΙΟ ΚΥΠΕΡΟΥΝΤΑΣ Τ

( ). ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΡΙΟ ΚΥΠΕΡΟΥΝΤΑΣ Τ Τι είναι η φυματίωση; Πώς μεταδίδεται η φυματίωση; Ποια είναι τα συμπτώματα της φυματίωσης; Πώς μπορώ να ελέγξω αν έχω μολυνθεί; Αν έχω μολυνθεί με το μυκοβακτηρίδιο πώς μπορώ να προστατευθώ και να μην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΟΡΟΙ Ή ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ TOY ΦΑΡΜΑΚΟΥ, ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΟΡΟΙ Ή ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ TOY ΦΑΡΜΑΚΟΥ, ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΟΡΟΙ Ή ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ TOY ΦΑΡΜΑΚΟΥ, ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 1 Τα Κράτη Μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι εφαρμόζονται όλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας Γυναικολόγος Νεότερες απόψεις και θεραπείες Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση της σύγχρονης γυναίκας. Υπολογίζεται ότι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 7 Ιουνίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε για το θανατηφόρο κρούσμα κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας σε ασθενή που λάμβανε δακλιζουμάμπη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη γυναικολογική πάθηση που λέγεται "ενδομητρίωση". Έχει δύσκολο όνομα, άγνωστη προέλευση, ποικιλία στη εμφάνιση και τη

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη 15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα κρυολόγημα και τη γρίπη; Η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα και οι δύο ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, αλλά προκαλούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης.

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ειδικό σε θέματα γονιμότητας Κάντε άλλο ένα βήμα μπροστά Απαιτείται μεγάλη ικανότητα ώστε να προσδιοριστεί η πηγή των προβλημάτων γονιμότητας και να συστηθεί η κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ Η ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΠΡΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣH ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ-ΜΕΛΗ

ΟΡΟΙ Η ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΠΡΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣH ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ-ΜΕΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΟΡΟΙ Η ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΠΡΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣH ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ-ΜΕΛΗ Τα κράτη-μέλη πρέπει να διασφαλίσουν, οτι όλοι οι όροι ή περιορισμοί που περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, η επισήμανση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα Ευχαριστίες HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα Ευχαριστίες HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σημείωμα του συγγραφέα.... 31 Ευχαριστίες.... 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι μολύνσεις από τους HPV και τα πιθανά επακόλουθα HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Η παρούσα έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικά θέματα για την ασφάλεια κατά τη θεραπεία με GILENYA

Σημαντικά θέματα για την ασφάλεια κατά τη θεραπεία με GILENYA Σημαντικά θέματα για την ασφάλεια κατά τη θεραπεία με GILENYA Ο γιατρός σας θα σας ζητήσει να παραμείνετε σε κατάλληλα εξοπλισμένη κλινική για 6 ή περισσότερες ώρες μετά από τη λήψη της πρώτης δόσης ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

AIDS. Τι είναι το AIDS; Πως κολλάει κάποιος AIDS;

AIDS. Τι είναι το AIDS; Πως κολλάει κάποιος AIDS; AIDS Τι είναι το AIDS; Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS) είναι μια νόσος του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος που προκαλείται από τον HIV (ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας ) Οι ονομασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία; Γράφει: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗ ΑΓΩΓΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗ ΑΓΩΓΗ ΝΙΤΣΟΤΟΛΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΕΣΥ ΕΞ. ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Ν.Ε.Ε.Σ. Γυναίκα, 35 ετών, HIV (+) τον 7

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Λανθάνουσα φυματίωση Περισσότερο ευαίσθητες κατηγορίες ασθενών: Μικρά παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος

prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος 1 Είστε έγκυος. Συγχαρητήρια! 2 Αγαπητοί μελλοντικοί γονείς, Αυτή είναι μια πολύ συναρπαστική περίοδος για εσάς και είναι πολύ φυσικό να ανησυχείτε για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Αυτές οι μεταβολές στη ΠΧΠ και το φύλλο οδηγιών χρήσης θα είναι εν ισχύ κατά την έκδοση της Κοινοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ο καρκίνος αποτελεί μια ασθένεια που το άκουσμά του και μόνο προκύπτει τρόμος και πανικός. Όπως όλες οι μορφές καρκίνου του πνεύμονα τρομάζει τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 24/01/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ

ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ HIV ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ AIDS: Σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας ρετροιός RNA (Lentivirus)

Διαβάστε περισσότερα

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΟΜΙΑ ΜΑ ΑΑ Ο AIDS 1 ΔΜΒΙΟ /Ν ΟΓΑΜΜΑΙΜΟ & ΑΝΑΞ Tί είναι ο HIV Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που καταστρέφει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου ροκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος;

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Η Ellie δεν είχε καλή επίδοση στο µάθηµα Φυσιολογίας παρά τις προσπάθειές της: µελέτησε πριν και µετά τις παραδόσεις, διάβασε και καθαρόγραψε τις σηµειώσεις της, Μελέτησε µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων

Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων Η συχνότητα των Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Ασθενειών (Σ.Μ.Ν) αυξάνει πολύ γρήγορα σε όλες τις χώρες είτε αναπτυγμένες είτε αναπτυσσόμενες. Μπορούν να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Παραμένοντας Υγιής Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Ένας εύκολος και σημαντικός τρόπος για να παραμένουμε υγιείς είναι να κάνουμε πρόληψη και να λαμβάνουμε υπηρεσίες για έγκαιρη ανίχνευση της ασθένειας.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Εργασίας. Να μάθουμε τους τρόπους μετάδοσης του ιού HIV και πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε

Σχέδιο Εργασίας. Να μάθουμε τους τρόπους μετάδοσης του ιού HIV και πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε 1 η Δεκέμβρη: Παγκόσμια Ημέρα για την καταπολέμηση του AIDS Σχέδιο Εργασίας ΣΤΟΧΟΙ Να μάθουμε τους τρόπους μετάδοσης του ιού HIV και πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε Να ανακαλύψουμε την κατάσταση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ FLASH! PREP ΣΤΗΝ ΕΥΡΏΠΗ: ΠΡΏΤΑ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ COORDINATION GROUP STUDY GROUP UNAIDS

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ FLASH! PREP ΣΤΗΝ ΕΥΡΏΠΗ: ΠΡΏΤΑ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ COORDINATION GROUP STUDY GROUP UNAIDS ΠΡΏΤΑ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ COORDINATION GROUP STUDY GROUP APPROVED BY SUPPORTED BY UNAIDS 2 ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η PREP; ακρωνύμιο PrEP (pre-exposure prophylaxis δηλαδή προφύλαξη πριν την έκθεση) αναφέρεται στη χρήση αντιρετροϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ 1. Η θεραπεία των ασθενών με φυματίωση και αποκατάσταση της παραγωγικότητας και της ποιότητας ζωής τους 2. Η πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Ετήσια έκθεση ( )

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Ετήσια έκθεση ( ) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.12.2014 COM(2014) 737 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ετήσια έκθεση (2012-2013) σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 953/2003 του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003,

Διαβάστε περισσότερα