ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.)"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Γ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 42 & ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: , ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α: ΑΘΗΝΑ 2007 Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 1

2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΣ /ΝΤΗΣ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ & Μ.Ε.Λ. Γ.Ν.Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΜΕΛΗ κ. Μ. ΘΕΟ ΩΡΙ ΟΥ Αν. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Παν/µίου Αθηνών Τµήµα ΜΑΚΚΑ Α Παθολογική Κλινική Γ.Ν. Παίδων «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» κ. ΑΘ. ΣΚΟΥΤΕΛΗΣ /ντής Ε Παθολογικής Κλινικής & Μ.Ε.Λ. Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» κ. Ι. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ( Εκπρόσωπος.Σ. ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) Παθολόγος Λοιµωξιολόγος Αν. /ντής Α Παθ. Τµήµατος & Μ.Ε.Λ., Υπεύθυνος Μ.Ε.Λ. Γ.Ν.Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» κ. Μ. Κ. ΛΑΖΑΝΑΣ /ντής Γ Παθ. Κλινικής & Μ.Ε.Λ. Γ.Ν.Α. ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΕΙΟ-ΜΠΕΝΑΚΕΙΟ «Ε.Ε.Σ.» κ.. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Βιοφυσικός, ιδάκτωρ Παν/µίου Αθηνών Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Παν/µίου Αθηνών κ. Β. ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Παθολόγος Λοιµωξιολόγος Ε Παθολογική Κλινική & ΜΕΛ Γ.Ν.Α. «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» κ. Ν. ΣΥΨΑΣ Παθολόγος Λοιµωξιολόγος Λέκτορας Κλινικής Παθολογικής Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Παν/µίου Αθηνών κ. Α. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Παθολογίας Παθολόγος Παθ. Κλινικής Π.Γ.Ν.Α. «ΑΤΤΙΚΟΝ» Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 2

3 κ. Χ. ΜΠΟΤΣΗ Υπεύθυνη Γρ. HIV/AIDS λοίµωξης ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Πνευµονολόγος ΜΕΛ Νοσοκοµείο Αφροδίσιων & ερµατολογικών Νοσηµάτων «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Κ. Λ. ΚΑΡΝΕΖΗΣ Παθολόγος Λοιµωξιολόγος 401 Στρατιωτικό Νοσοκοµείο Αθηνών Π. ΝΙΚΟΛΑΪ ΗΣ Λοιµωξιολόγος Νοσοκοµείου «ΑΧΕΠΑ» Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 3

4 Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Χορήγηση Αντιρετροϊκής Αγωγής σε παιδιά µε HIV Λοίµωξη - Οµάδα Εργασίας Κοντέ Βασιλεία Σπούλου Βασιλική Ιατρός-Παιδίατρος, Γρ. HIV λοίµωξης Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσηµάτων Παιδίατρος Λοιµωξιολόγος, Λέκτορας, Α Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστήµιου Αθηνών Μοστρού Γλυκερία Παιδίατρος Λοιµωξιολόγος, Αν ιευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκοµείο Παίδων Αγία Σοφία. Θεοδωρίδου Μαρία- Αλεξάνδρα Παιδίατρος Λοιµωξιολόγος Αν. Καθηγήτρια, Α Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστήµιου Αθηνών Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 6 ιάγνωση της HIV λοίµωξης σε παιδιατρικούς ασθενείς 8 ιαγνωστική παρακολούθηση της HIV λοίµωξης 9 Θεραπευτικές Συστάσεις Γενικά 12 Στόχοι αντιρετροϊκής θεραπείας 13 Ενδείξεις έναρξης αντιρετροϊκής αγωγής 14 Προτεινόµενα θεραπευτικά σχήµατα για έναρξη αντιρετροϊκής αγωγής 15 Θεραπευτικοί συνδυασµοί που δεν συνιστώνται 17 Ενδείξεις τροποποίησης αντιρετροϊκής αγωγής 19 Θεραπευτικά σχήµατα µετά την αποτυχία της αρχικής αντιρετροϊκής αγωγής 20 Βιβλιογραφία 21 Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 5

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιρετροϊκή αγωγή των βρεφών και παιδιών βασίζονται στα νεώτερα επιστηµονικά δεδοµένα και τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες. Οι οδηγίες εκφράζουν γενικές αρχές και όχι απόλυτες συστάσεις. Για κάθε ασθενή, η απόφαση θα πρέπει να εξατοµικεύεται. Παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται στην απόφαση για έναρξη ή τροποποίηση της αντιρετροϊκής αγωγής περιλαµβάνουν τον κίνδυνο προϊούσας λοίµωξης και την ικανότητα του γονέα αλλά και του ίδιου του παιδιού να συµµορφώνεται µε τη θεραπευτική αγωγή. Η απόφαση για έναρξη ή τροποποίηση της αντιρετροϊκής αγωγής είναι σηµαντική για την πορεία του ασθενή µε HIV λοίµωξη και σε κάθε περίπτωση βασίζεται στη συνεργασία του θεράποντος ιατρού µε τον ασθενή και τους γονείς του. Από το 1993 που διαµορφώθηκαν οι πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες για τα παιδιά και τους εφήβους πολύ σηµαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί στην αντιµετώπιση των παιδιών µε HIV λοίµωξη. Η θνησιµότητα από την HIV λοίµωξη στα παιδιά έχει µειωθεί κατά 70% στα αναπτυγµένα κράτη. Οι θεραπευτικές στρατηγικές συνεχίζουν να εστιάζουν, στην έγκαιρη έναρξη αντιρετροϊκής αγωγής ικανής να προκαλέσει τη µέγιστη καταστολή του πολλαπλασιασµού του ιού, στη διατήρηση της ανοσολογικής λειτουργίας και στη µείωση της ανάπτυξης αντοχής. Την ίδια ώρα τα νέα φάρµακα και φαρµακευτικά σκευάσµατα έχουν οδηγήσει σε σχήµατα που βελτιώνουν τη συµµόρφωση του ασθενούς, καθώς µειώνουν τον αριθµό των δόσεων. Η βελτιωµένη παρακολούθηση και ο προγραµµατισµός, έχουν επιπλέον οδηγήσει στην µείωση της φαρµακευτικής αποτυχίας που οφείλεται στην τοξικότητα. Η χρήση αντιρετροϊκών σκευασµάτων κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης από τις HIV οροθετικές γυναίκες έχει µειώσει το ποσοστό µετάδοσης της λοίµωξης στα βρέφη σε περίπου 2% στις ΗΠΑ. Επιπλέον, συνεχίζει να µειώνεται ο αριθµός των παιδιών που αναπτύσσουν AIDS. Tα παιδιά που ζουν µε HIV λοίµωξη για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα δηµιουργούν κατ αυτό τον τρόπο νέα πρόκληση για τις θεραπευτικές επιλογές, τη συµµόρφωση και την ανάπτυξη αντοχής. Αν και η παθογένεια της HIV λοίµωξης και οι γενικές ιολογικές και ανοσολογικές αρχές για τη χρήση της αντιρετροϊκής αγωγής είναι κοινές σε όλους τους οροθετικούς ασθενείς, υπάρχουν κάποιες ιδιαίτερες αρχές που πρέπει να ληφθούν υπ όψη για τα HIV οροθετικά βρέφη, παιδιά και εφήβους: Η λοίµωξη των περισσοτέρων παιδιών γίνεται µέσω κάθετης µετάδοσης. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 6

7 Τα περισσότερα παιδιά που µολύνονται µέσω της κάθετης µετάδοσης, ή κατά την κύηση εκτίθενται στη ζιδοβουδίνη ή άλλους αντιρετροϊκούς παράγοντες, ενδοµήτριως, κατά τον τοκετό, και µετά τον τοκετό. Χρειάζονται ιολογικές εξετάσεις για τη διάγνωση της HIV λοίµωξης σε βρέφη κάτω των 18 µηνών. Παρατηρούνται διαφορές στον αριθµό των CD4 κυττάρων που σχετίζονται µε την ηλικία. Παρατηρούνται αλλαγές στη φαρµακοκινητική µε την ηλικία, λόγω της ανάπτυξης και ωρίµανσης των οργάνων και των συστηµάτων που ενέχονται στο µεταβολισµό και την απέκκριση των φαρµάκων. Ειδικές παράµετροι πρέπει να ληφθούν υπ όψη σχετικά µε τη συµµόρφωση στην αντιρετροϊκή θεραπεία των βρεφών, παιδιών και εφήβων. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 7

8 ΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Επιλογή της διαγνωστικής δοκιµασίας Η HIV λοίµωξη µπορεί να διαγνωστεί µε τη χρήση ιολογικών εξετάσεων στα περισσότερα βρέφη στην ηλικία του 1 µηνός και δυνητικά σε όλα τα οροθετικά βρέφη ως την ηλικία των 6 µηνών. Για βρέφη ηλικίας κάτω των 18 µηνών, λόγω της παραµονής µητρικών HIV αντισωµάτων στο αίµα του παιδιού, πρέπει να χρησιµοποιούνται ιολογικές εξετάσεις που ανιχνεύουν απευθείας τον HIV. Ένα θετικό ιολογικό τεστ (π.χ. ανίχνευση του HIV σε καλλιέργεια ή DNA PCR ή RNA PCR τεστ) σηµαίνει πιθανή HIV λοίµωξη και πρέπει να επιβεβαιώνεται µε επανάληψη του ιολογικού τεστ από δεύτερο δείγµα µόλις τα αποτελέσµατα του πρώτου θετικού ελέγχου είναι διαθέσιµα. Η χρήση της δοκιµασίας ελέγχου του p24 αντιγόνου δε συνιστάται γιατί η ευαισθησία και η ειδικότητα του συγκεκριµένου τεστ, τους πρώτους µήνες της ζωής, είναι µικρότερη από αυτές άλλων ιολογικών δοκιµασιών. Επιλογή του χρόνου ελέγχου βρεφών µε γνωστή περιγεννητική έκθεση Για βρέφη µε γνωστή περιγεννητική έκθεση στον HIV συνιστάται ιολογικός διαγνωστικός έλεγχος στη γέννηση ως τη 14 ηµέρα ζωής, στην ηλικία των 1-2 µηνών και των 3-6 µηνών. Οι προτιµώµενες ιολογικές µέθοδοι περιλαµβάνουν µέτρηση του HIV DNA µε PCR και HIV RNA µε PCR. ύο ή περισσότερες αρνητικές (IgG) δοκιµασίες αντισωµάτων που πραγµατοποιούνται σε ηλικία 6 µηνών µε µεσοδιάστηµα τουλάχιστον ενός µηνός µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τον αποκλεισµό της HIV λοίµωξης σε βρέφη που έχουν εκτεθεί στον ιό και δεν έχουν κλινική ή ιολογική εργαστηριακή ένδειξη HIV λοίµωξης. Έλεγχος αντισωµάτων µετά την ηλικία των 12 µηνών συνιστάται για να επιβεβαιωθεί ότι έχουν εξαφανισθεί τα µητρικά HIV αντισώµατα που έχουν µεταφερθεί στο βρέφος κατά την ενδοµήτριο ζωή, όταν δεν υπάρχει προηγούµενη επιβεβαίωση µε δύο αρνητικά αντισωµατικά τεστ. Εάν το παιδί έχει ακόµα θετικά ΗIV αντισώµατα σε ηλικία 12 µηνών ο έλεγχος πρέπει να επαναληφθεί σε ηλικία µηνών. Η HIV λοίµωξη σε παιδιά ηλικίας 18 µηνών και µεγαλύτερα µπορεί να διαγνωστεί µε έλεγχο αντισωµάτων. Ένα θετικό πρώτο τεστ ελέγχου αντισωµάτων πρέπει να επιβεβαιώνεται µε δεύτερο έλεγχο µε Western blot ή IFA από νέο δείγµα για να τεθεί η διάγνωση HIV λοίµωξης. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 8

9 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ Οι κλινικοί ιατροί, πρέπει να λαµβάνουν υπ όψη ότι ο απόλυτος αριθµός καθώς και το ποσοστό των CD4 στα υγιή παιδιά που δεν πάσχουν από HIV λοίµωξη, είναι σηµαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα που παρατηρούνται στους υγιείς ενήλικες και προοδευτικά µειώνονται στις τιµές των ενήλικων στην ηλικία των 4-6 ετών. Σε παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών, είναι προτιµότερη η παρακολούθηση της ανοσολογική κατάστασης µε το ποσοστό και όχι µε τον απόλυτο αριθµό CD4. Στα παιδιά µε HIV λοίµωξη όπως και στους ενήλικες οροθετικούς ο απόλυτος αριθµός και το ποσοστό των CD4 µειώνονται καθώς η νόσος εξελίσσεται και τα χαµηλότερα επίπεδα CD4 συνδέονται µε χειρότερη πρόγνωση. Οι τιµές των CD4 πρέπει να ελέγχονται τη στιγµή της διάγνωσης της HIV λοίµωξης και τουλάχιστον κάθε 3-4 µήνες έκτοτε. Το HIV RNA (ιϊκό φορτίο) πρέπει να ελέγχεται κατά τη διάγνωση της HIV λοίµωξης και τουλάχιστον κάθε 3-4 µήνες εκ τότε. Πιο συχνός έλεγχος των CD4 και του ιϊκού φορτίου µπορεί να κριθεί αναγκαίος σε παιδιά ηλικίας 6-12 µηνών, σε παιδιά µε υποψία κλινικής ιολογικής ή ανοσολογικής επιδείνωσης. Τελικώς, ο στόχος της αντιρετροϊκής αγωγής είναι να ελαττώσει τα επίπεδα του HIV RNA κάτω από τα όρια ανίχνευσης και να φέρει σε φυσιολογικό επίπεδο την ανοσολογική κατάσταση του ασθενούς. Για τη σταδιοποίηση της HIV λοίµωξης στα παιδιά έχει αναπτυχθεί σύστηµα ανοσολογικής και κλινικής ταξινόµησης. Πίνακες I και II. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 9

10 ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ: ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ CD4 ANA ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΟΜΑ Α ΠΙΝΑΚΑΣ Ι. Aνοσολογική Κατηγορία Κατηγορία I: Χωρίς καταστολή Κατηγορία II: Ήπια καταστολή Κατηγορία III: Σοβαρή καταστολή <12 µηνών 1-5 ετών 6-12 ετών Αρ./mm3 (%) Αρ./mm3 (%) Αρ./mm3 (%) % % % %-24% %- 24% % - 24% < 750 <15% < 500 <15% < 200 <15% Modified from: CDC Αναθεωρηµένο σύστηµα ταξινόµησης για τη λοίµωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας,, σε παιδιά ηλικίας µικρότερης των 13 ετών. MMWR, 1994 (No.RR-12): p1-10. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 10

11 ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ: ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ * ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ. Κατηγορία Ν : Ασυµπτωµατική Παιδιά που δεν έχουν κλινικά σηµεία ή συµπτώµατα σχετιζόµενα µε την HIV λοίµωξη ή έχουν µόνο µια από τις καταστάσεις που περιγράφονται στην κατηγορία Α. Κατηγορία Α: Ήπια συµπτωµατολογία Παιδιά που έχουν 2 ή περισσότερες από τις ακόλουθες καταστάσεις αλλά καµιά από τις καταστάσεις που περιγράφονται στην κατηγορία Β και C: Λεµφαδενοπάθεια ( 0.5 cm σε δύο ή περισσότερα σηµεία, αµφοτερόπλευρα = 1 σηµείο) Ηπατοµεγαλία Σπληνοµεγαλία Ατοπική ερµατίτιδα Παρωτίτιδα Επίµονες ή υποτροπιάζουσες λοιµώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, παραρρινοκολπίτιδες ή ωτίτιδες Κατηγορία Β: Μέτρια συµπτωµατολογία Παιδιά που έχουν συµπτωµατικές καταστάσεις που σχετίζονται µε την HIV λοίµωξη, εκτός από αυτές που περιγράφονται στις κατηγορίες A και C. Παραδείγµατα καταστάσεων που εµπίπτουν στην κλινική κατηγορία Β, αλλά δεν περιορίζονται σ αυτή, είναι: Αναιµία (<8 gm/dl), ουδετεροπενία (ουδετερόφιλα< 1000 κύτταρα/mm3), θροµβοπενία ( αιµοπετάλια < κύτταρα / mm3) που επιµένει 30 ηµέρες. Βακτηριδιακή µηνιγγίτιδα, πνευµονία ή σήψη ( ένα επεισόδιο) Καντιτίαση στοµατοφαρυγγική που διαρκεί > 2 µήνες σε παιδιά > 6 µηνών Καρδιοµυοπάθεια Λοίµωξη από κυτταροµεγαλοϊό που εµφανίστηκε πριν την ηλικία του 1 µηνός ιάρροια υποτροπιάζουσα ή χρόνια Ηπατίτιδα αγνώστου αιτιολογίας Στοµατίτιδα από τον ιό του απλού έρπητα (HSV), υποτροπιάζουσα (π.χ. περισσότερα από 2 επεισόδια σε 1 χρόνο). HSV βρογχίτιδα, πνευµονίτιδα, οισοφαγίτιδα µε έναρξη πριν την ηλικία του 1 µηνός Έρπητας ζωστήρας, 2 επεισόδια ή περισσότερα σε περισσότερο από 1 δερµοτόµια Λειοµυοσάρκωµα Λεµφοειδή διάµεση πνευµονίτιδα (LIP) Νεφροπάθεια Νοκαρδίωση Πυρετός που επιµένει για > 1 µήνα Τοξοπλάσµωση που εµφανίστηκε πριν την ηλικία του 1 µηνός Επιπλεγµένη ανεµευλογιά Κατηγορία C : Σοβαρή συµπτωµατολογία Παιδιά που έχουν οποιαδήποτε κατάσταση που αναφέρεται στον ορισµό του 1987 για το σύνδροµο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας: AIDS µε εξαίρεση τη ιάµεση λεµφοειδή πνευµονίτιδα- Lymphoid interstitial pneumonia (LIP) *Center for Diseases Control and Prevention.1994 Revised classification system for human immunodeficiency virus infection in children less than 13 years of age. MMWR, 1994; 43(No.RR-12): p Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 11

12 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ Η θεραπεία της παιδιατρικής HIV λοίµωξης έχει ξεκινήσει εδώ και περίπου 20 χρόνια. Πριν την ύπαρξη αντιρετροϊκών φαρµάκων για τα παιδιά η θεραπεία επικεντρωνόταν στην πρόληψη και αντιµετώπιση των σχετιζόµενων µε την HIV λοίµωξη επιπλοκών και την παροχή υποστηρικτικής φροντίδας. Οι αρχικές µελέτες για θεραπεία µε ένα φάρµακο στις αρχές του 1990 κατέδειξαν τη σηµαντική κλινική και ανοσολογική βελτίωση που επέφερε η αγωγή. Περαιτέρω ερευνητικές µελέτες έδειξαν ότι ο συνδυασµός φαρµάκων οδηγεί σε ακόµα καλύτερα κλινικά, ανοσολογικά και ιολογικά αποτελέσµατα. Κατά την παρούσα φάση, προτείνεται ο συνδυασµός 3 φαρµάκων. Ο συνδυασµός αυτός συνδέεται µε αυξηµένη επιβίωση, µείωση των ευκαιριακών λοιµώξεων και των άλλων επιπλοκών από την HIV λοίµωξη, βελτιωµένη σωµατική και ψυχοκινητική ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής για τα παιδιά. Η αυξηµένη επιβίωση των παιδιών µε HIV λοίµωξη έχει σχέση και µε τη σωστή επιλογή του κατάλληλου συνδυασµού φαρµάκων. Επιπλέον η θεραπεία σχετίζεται µε τη βραχυπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη τοξικότητα η οποία τώρα αρχίζει να αναγνωρίζεται στα παιδιά. Η ανάπτυξη αντοχής στα αντιρετροϊκά φάρµακα µπορεί να εµφανισθεί τόσο στα παιδιά που έχουν λάβει πολλαπλά θεραπευτικά σχήµατα, όσο και στα παιδιά πού έχουν λάβει θεραπεία µε ένα ή δύο φάρµακα µε συνέπεια ατελή καταστολή του ιού. Επιπλέον αντοχή µπορεί να διαπιστωθεί και σε παιδιά που δεν λαµβάνουν θεραπευτική αγωγή αλλά έχουν µολυνθεί µέσω κάθετης µετάδοσης παρά το γεγονός ότι η µητέρα και το βρέφος έλαβαν χηµειοπροφύλαξη. Η απόφαση για το χρόνο έναρξης της θεραπευτικής αγωγής, την επιλογή των φαρµάκων και την καλύτερη αντιµετώπιση των παιδιών που έχουν λάβει πολλαπλά θεραπευτικά σχήµατα παραµένει σύνθετη. Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπ όψη για την απόφαση έναρξης ή αλλαγής της θεραπευτικής αγωγής είναι οι ακόλουθοι: Η βαρύτητα της HIV λοίµωξης και ο κίνδυνος για εξέλιξη της νόσου, όπως καθορίζεται από την ηλικία, την παρουσία ή το ιστορικό σχετιζόµενων µε την HIV λοίµωξη νόσων ή καταστάσεων που εµπίπτουν στην κατηγορία AIDS, το επίπεδο της πτώσης των CD4 και το βαθµό της ιαιµίας του HIV. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 12

13 Η διαθεσιµότητα των κατάλληλων φαρµάκων και οι φαρµακοκινητικές πληροφορίες για τη θεραπευτική δόση ανά ηλικιακή οµάδα. Το είδος και η σύνθεση του φαρµάκου (συχνότητα δόσεων, προϋποθέσεις λήψης σε σχέση µε την πρόσληψη τροφής και υγρών) και οι πιθανές βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες παρενέργειες των αντιρετροϊκών σκευασµάτων. Η επίδραση του αρχικού θεραπευτικού σχήµατος στις µετέπειτα θεραπευτικές επιλογές. Η παρουσία συλλοιµώξεων (φυµατίωσης, Ηπατίτιδας B και C, χρόνιας νεφρικής ή ηπατικής νόσου. Οι πιθανές αλληλεπιδράσεις των αντιρετροϊκών φαρµάκων µε άλλα φαρµακευτικά σκευάσµατα Η ικανότητα του γονέα/ κηδεµόνα και του παιδιού να συµµορφωθεί µε την αγωγή. Οι οδηγίες εκφράζουν τις γενικές αρχές και όχι τις απόλυτες συστάσεις για κάθε ασθενή, όπου η απόφαση πρέπει να εξατοµικεύεται. ΣΤΟΧΟΙ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Οι σύχρονες αντιρετροϊκές θεραπείες δεν εκριζώνουν την HIV λοίµωξη κυρίως λόγω του µεγάλου χρόνου ηµίσειας ζωής των προσβεβληµένων CD4 κυττάρων. Οι στόχοι της θεραπείας είναι: Η µείωση της HIV σχετιζόµενης θνησιµότητας και θνητότητας Η αποκατάσταση και διατήρηση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήµατος Η µέγιστη καταστολή της αντιγραφής του ιού. Η ελαχιστοποίηση της φαρµακευτικής τοξικότητας. Η βελτίωση της ποιότητας ζωής. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 13

14 ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ Πίνακας 3. Ηλικία Κριτήρια Συστάσεις <12 µηνών HIV - σχετιζόµενες καταστάσεις 1 Ή Θεραπεία Ασυµπτωµατική 2 λοίµωξη και CD4< 25% Θεραπεία Ασυµπτωµατική 2 λοίµωξη και CD4 25% Πιθανή έναρξη 6 1 -< 4 χρονών AIDS ή σοβαρά συµπτώµατα σχετιζόµενα µε HIV λοίµωξη 3 Ή Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD4 < 20% Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD4 20% - 24% ή HIV RNA αντίγραφα/ml Ασυµπτωµατική 2 και CD4 25% και HIV RNA < αντίγραφα/ml 4 12 χρονών AIDS ή σοβαρά συµπτώµατα σχετιζόµενα µε HIV λοίµωξη 3 Ή Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD4 < 15% 5 Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD4 15% - 24% ή HIV RNA αντίγραφα/ml Ασυµπτωµατική 2 και CD4 25% και HIV RNA < αντίγραφα/ml 13 χρονών AIDS ή σοβαρά συµπτώµατα σχετιζόµενα µε HIV λοίµωξη 3 Ή Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD4 <200 κύτταρα/mm 3 Ασυµπτωµατική ή ήπια συµπτώµατα 4 και CD κύτταρα/mm 3 ή HIV RNA αντίγραφα/ml Ασυµπτωµατική 2 και CD4 > 350 κύτταρα/mm 3 και HIV RNA < αντίγραφα/ml Θεραπεία Θεραπεία Πιθανή έναρξη Παρακολούθηση 7 Θεραπεία Θεραπεία Πιθανή έναρξη Παρακολούθηση 7 Θεραπεία Θεραπεία Θεραπεία Παρακολούθηση 7 1 CDC κλινική κατηγορία Α, Β και C 2 CDC κλινική κατηγορία Ν 3 CDC κλινική κατηγορία C και B ( εκτός από τις ακόλουθες καταστάσεις τις κατηγορίας Β: ένα επεισόδιο βακτηριακής µηνιγγίτιδας ή LIP ) 4 CDC κλινική κατηγορία Α ή Ν ή οι ακόλουθες καταστάσεις τις κατηγορίας Β: ένα επεισόδιο βακτηριακής µηνιγγίτιδας ή LIP 5 ή για παιδιά στο ανώτερο όριο αυτής της ηλικιακής κατηγορίας, απόλυτος αριθµός CD4 < κύτταρα /mm 3 6 Επειδή η HIV λοίµωξη στα βρέφη εξελίσσεται ταχύτερα από ότι στα µεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες κάποιοι ειδικοί θα θεράπευαν όλα τα βρέφη <6 µηνών ή <12 µηνών, ανεξάρτητα κλινικών, ανοσολογικών, ή ιολογικών παραµέτρων 7 Κλινικά και εργαστηριακά δεδοµένα πρέπει να επαναξιολογούνται κάθε 3-4 µήνες. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 14

15 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ. Πίνακας 4. Συνδυασµοί 2 Νουκλεοσιδικών αναστολέων ανάστροφης µεταγραφάσης (NRTIs) (Χρήση σε συνδυασµό µε τρίτο αντιρετροϊκό σκεύασµα) Προτεινόµενη επιλογή: Zidovudine και ( lamivudine ή didanosine ή emtricitabine) Didanosine και ( lamivudine ή emtricitabine) Εναλλακτικά: Abacavir και (zidovudine ή lamivudine ή emtricitabine ή stavudine ) Stavudine και (lamivudine ή emtricitabine) Σχήµα µε Μη Νουκλεοσιδικούς αναστολείς ανάστροφης µεταγραφάσης (NNRTIs) Προτεινόµενη επιλογή: Παιδιά 3 ετών: 2 NRTIs και efavirenz Παιδιά < 3 ετών ή που δεν µπορούν να καταπιούν κάψουλες: 2 NRTIs και nevirapine Εναλλακτικά: 2 NRTIs και nevirapine Σχήµα µε αναστολείς πρωτεάσης (PIs) Προτεινόµενη επιλογή: 2 NRTIs και lopinavir/ritonavir Σχήµατα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε ειδικές καταστάσεις 1 ή 2 NRTIs και efavirenz ( παιδιά 3 ετών) ή nevirapine 2 NRTIs και ritonavir ή indinavir ή amprenavir (Παιδιά 4 ετών) Zidovudine και lamivudine και abacavir 2 NRTIs και σε χαµηλή δόση ritonavir και indinavir ή fosamprenavir ή saquinavir, µόνο σε εφήβους που µπορούν να λάβουν δόση ενηλίκων εν είναι δυνατό να προταθούν λόγω ανεπαρκών δεδοµένων Σχήµα µε δύο PIs µε την εξαίρεση του lopinavir/ritonavir NRTI και ΝNRTI και PI Συνδυασµοί που περιλαµβάνουν Tenofovir, Enfuvirtide (T-20), Atazanavir, Darunavir, Fosamprenavir, Tipranavir Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 15

16 1 Efavirenz είναι προς το παρόν διαθέσιµο µόνο σε µορφή κάψουλας, Νevirapine είναι το προτιµούµενο σκεύασµα για παιδιά κάτω των 3 ετών ή για εκείνα που χρειάζονται υγρή µορφή. 2 Amprenavir δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά κάτω των 4 ετών λόγω της παρουσίας προπυλένο γλυκόλης (propylene glycol) και βιταµίνης Ε στην παρασκευή των πόσιµων διαλυµάτων και την απουσία φαρµακοκινητικών δεδοµένων γι αυτή την ηλικιακή οµάδα 3 Με την εξαίρεση του lopinavir/ritonavir τα δεδοµένα για τη φαρµοκοκινητική και την ασφάλεια της χορήγησης διπλού συνδυασµού PI είναι περιορισµένα; για το λόγο αυτό η χρήση τους δεν συνίσταται στην αρχική θεραπεία αν και τέτοιοι συνδυασµοί πιθανώς να έχουν χρησιµότητα σε παιδιά που το αρχικό σχήµα απέτυχε. Η χρήση χαµηλής δόσης ritonavir για ενίσχυση της φαρµακοκινητικής booster του indinavir, fosamprenavir, ή saquinavir, µπορεί να εκτιµηθεί σε ειδικές συνθήκες όπως εφήβους που µπορούν να λάβουν δόσεις ενηλίκων. 4 Με την εξαίρεση του Εfavirenz και 1ή 2 NRTIs που έχουν µελετηθεί σε παιδιά µε HIV λοίµωξη και έχει βρεθεί ότι έχουν ιολογική και ανοσολογική αποτελεσµατικότητα σε κλινικές µελέτες 5 Η χρήση χαµηλής δόσης ritonavir για ενίσχυση της φαρµακοκινητικής booster του fosamprenavir, µπορεί να εκτιµηθεί σε ειδικές συνθήκες όπως εφήβους που µπορούν να λάβουν δόσεις ενηλίκων. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 16

17 ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ Ή ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙ ΙΩΝ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ Πίνακας 5. Επεξήγηση Αντιρετροϊκά σχήµατα που δεν συνιστώνται Μονοθεραπεία Γρήγορη ανάπτυξη αντοχής Κατώτερη αντιϊκή δράση σε σύγκριση µε το συνδυασµό 3 αντιρετροϊκών φαρµάκων 2 NRTIS Γρήγορη ανάπτυξη αντοχής Κατώτερη αντιϊκή δράση σε σύγκριση µε το συνδυασµό 3 αντιρετροϊκών φαρµάκων Tenofovir +abacavir + (lamivudine ή emtricitabine) ως τριπλή NRTIs θεραπεία Tenofovir +didanosine + (lamivudine ή emtricitabine) ως τριπλή NRTIs θεραπεία Υψηλό ποσοστό ιολογικής αποτυχίας όταν αυτός ο συνδυασµός χρησιµοποιείται για την αρχική θεραπεία ενηλίκων Υψηλό ποσοστό ιολογικής αποτυχίας όταν αυτός ο συνδυασµός χρησιµοποιείται για την αρχική θεραπεία ενηλίκων Εξαιρέσεις Βρέφη που έχουν εκτεθεί στον HIV (µε αρνητικό ιϊκό φορτίο) κατά τη διάρκεια των 6 εβδοµάδων προφύλαξης για την πρόληψη της κάθετης µετάδοσης εν συνιστάται για αρχική θεραπεία; για ασθενείς που ήδη βρίσκονται σε αυτή την αγωγή µερικοί θεράποντες µπορεί να αποφασίσουν τη συνέχιση της αγωγής αν επιτυγχάνονται οι ιολογικοί στόχοι Καµία εξαίρεση Καµία εξαίρεση Αντιρετροϊκά φάρµακα που δεν συνιστώνται ως τµήµα της αντιρετροϊκής αγωγής Amprenavir πόσιµο διάλυµα σε παιδιά < 4 ετών ή µε νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια ή που λαµβάνουν µετρονιδαζόλη Το πόσιµο διάλυµα περιέχει προπυλενογλυκόλη (propylene glycol) που µπορεί να είναι τοξική σε ασθενείς υψηλού κινδύνου Καµία εξαίρεση Amprenavir πόσιµο διάλυµα + ritonavir πόσιµο διάλυµα Amprenavir +fosamprenavir Το πόσιµο διάλυµα amprenavir που περιέχει προπυλενογλυκόλη (propylene glycol) µπορεί να ανταγωνιστεί την αλκοόλη που περιέχεται στο πόσιµο διάλυµα του ritonavir τον ίδιο µεταβολικό δρόµο µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση και των δύο παραγόντων και την ανάπτυξη τοξικότητας Το amprenavir είναι το ενεργό συστατικό και για τα δύο φάρµακα; ο συνδυασµός δεν έχει χρησιµότητα και µπορεί να αυξήσει την τοξικότητα Καµία εξαίρεση Καµία εξαίρεση Atazanavir+ indinavir Πιθανή προστιθέµενη υπερχολερυθριναιµία Καµία εξαίρεση Delavirdine Απουσία παιδιατρικού σκευάσµατος και φαρµακοκινητικών δεδοµένων σε παιδιά Υπολειπόµενη ιολογική δραστικότητα στους ενήλικες Καµία εξαίρεση ιπλοί συνδυασµοί NRTIs Lamivudine+ emtritabine Stavudine + zidovudine Παρόµοιo προφίλ αντοχής και καµία επιπρόσθετη ωφέλεια Ανταγωνιστική δράση στον HIV Καµία εξαίρεση Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 17

18 Αντιρετροϊκά φάρµακα που δεν συνιστώνται (συνέχεια..) Efavirenz το πρώτο τρίµηνο της Πιθανότητα τερατογένεσης εγκυµοσύνης ή σε σεξουαλικώς ενεργές έφηβες µε πιθανότητα εγκυµοσύνης Nevirapine σε έφηβες µε Αυξηµένη πιθανότητα σοβαρής και CD4 κύτταρα> 250 /mm 3 και σε πιθανώς θανατηφόρας ηπατικής έφηβους µε CD4 δυσλειτουργίας σε αυτή την οµάδα ασθενών κύτταρα> 400 /mm 3 Saquinavir ως µόνος PI Φτωχή από το στόµα βιοδιαθεσιµότητα Υπολειπόµενη ιολογική δραστικότητα σε σχέση µε τους άλλους PIs Όταν κανένα άλλο σκεύασµα δεν είναι διαθέσιµο και τα πιθανά οφέλη υπερτερούν του κίνδυνου Μόνο όταν τα πιθανά οφέλη υπερτερούν του κίνδυνου Καµία εξαίρεση Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 18

19 ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ Πίνακας 6. Ιολογικοί είκτες* Μη ικανοποιητική ανταπόκριση στην αντιρετροϊκή θεραπεία o Για πρωτοθεραπευόµενους ασθενείς ή για παιδιά που δεν έχουν λάβει πολλά αντιρετροϊκά σχήµατα : µείωση του αριθµού των HIV RNA αντιγράφων< 1.0 log 10 σε σχέση µε εκείνο κατά την έναρξη της αγωγής, ύστερα από 8-12 εβδοµάδες αγωγής, ή επαναλαµβανόµενα HIV RNA > 400 αντίγραφα/ml ύστερα από 6 µήνες θεραπείας o Για παιδιά µε µεγαλύτερη εµπειρία σε αντιρετροϊκά σχήµατα: < 1.0 log 10 µείωση του HIV RNA ύστερα από 6 µήνες θεραπείας µε νέο θεραπευτικό σχήµα. Επανεµφάνιση αυξηµένου ιϊκού φορτίου o Για παιδιά όπου προηγουµένως έχει επιτευχθεί µείωση του ιϊκού φορτίου σε µη ανιχνεύσιµα επίπεδα: Επαναλαµβανόµενες µετρήσεις HIV RNA > 400 αντίγραφα/µl. o Για παιδιά που εµφανίζουν αρχική µείωση του ιϊκού φορτίου αλλά έχουν ακόµα χαµηλά επίπεδα ανιχνεύσιµου HIV RNA: Επιβεβαιωµένη > 0.5 log 10 (περισσότερες από 3 φορές ) αύξηση του αριθµού των αντιγράφων HIV RNA για παιδιά 2 ετών ή > 0.7 log 10 (περισσότερες από 5 φορές ) αύξηση σε παιδιά < 2 ετών Ανοσολογικοί είκτες Ανεπαρκής ανοσολογική απάντηση στη θεραπεία: Αποτυχία του παιδιού µε σοβαρή ανοσολογική καταστολή (ποσοστό ή απόλυτος αριθµός CD4 στην ανοσολογική κατηγορία ΙΙΙ) να βελτιώσει το ποσοστό CD4 τουλάχιστον κατά 5% σε σχέση µε την τιµή κατά την έναρξη της αγωγής ή για τα παιδιά ηλικίας 4-6 ετών να αυξήσουν τον αριθµό CD4 τουλάχιστον κατά 50 κύτταρα/mm 3 σε σχέση µε την αρχική τιµή, µετά από ένα χρόνο. Πτώση των ανοσολογικών δεικτών: Επίµονη πτώση κατά 5% του ποσοστού των CD4 ή πτώση στον προ της έναρξης αγωγής απόλυτο αριθµό CD4 για παιδιά που είναι 4-6 ετών κατά την έναρξη της αγωγής Κλινικοί Παράµετροι Προοδευτική νευροαναπτυξιακή υστέρηση Μείωση του ρυθµού σωµατικής ανάπτυξης: Επίµονη πτώση του ρυθµού αύξησης του σωµατικού βάρους παρά την ικανοποιητική διατροφική υποστήριξη χωρίς άλλη πιθανή εξήγηση Σοβαρές ή υποτροπιάζουσες λοιµώξεις ή ασθένειες: Σοβαρές ή υποτροπιάζουσες καταστάσεις που εµπίπτουν στην κατηγορία AIDS ή άλλες σοβαρές ασθένειες. *Τουλάχιστον δύο µετρήσεις ( µε διαφορά 1 εβδοµάδας) πρέπει να πραγµατοποιηθούν πριν την εξέταση πιθανής αλλαγής της θεραπευτικής αγωγής Το αρχικό επίπεδο HIV RNA στα παιδιά κατά την έναρξη της θεραπείας και το επίπεδο που επιτυγχάνεται µε τη θεραπεία πρέπει να εκτιµηθεί όταν εξετάζεται πιθανή αλλαγή της θεραπευτικής αγωγής. Για παράδειγµα µια άµεση αλλαγή της θεραπευτικής αγωγής µπορεί να µην απαιτείται, εάν σταθερή µείωση του αριθµού HIV RNA κατά log 10, ακόµα και εάν το RNA παραµένει σε ανιχνεύσιµα χαµηλά επίπεδα. Συνεχιζόµενη παρακολούθηση µε πιο συχνή εκτίµηση των επιπέδων HIV RNA πρέπει να εξετάζεται εάν η αύξηση του HIV RNA είναι περιορισµένη (π.χ. <5000 αντίγραφα /µl). H παρουσία επαναλαµβανόµενα ανιχνεύσιµων ή αυξανόµενων επιπέδων RNA κάνει πιθανή την παρουσία γονοτυπικής αντοχής. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 19

20 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ* Πίνακας 7. Αρχικό Σχήµα Προτεινόµενη Αλλαγή 2 NRTIs + NNRTI ** 2 NRTIs (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο) και PI 2 NRTIs + PI 2 NRTIs (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο) και NNRTI 2 NRTIs (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο) και εναλλακτικό PI (σε συνδυασµό µε ανοσενίσχυση µε χαµηλή δόση ritonavir). NRTI(s) (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο αντοχής) και NNRTI και εναλλακτικό PI (σε συνδυασµό µε ανοσενίσχυση µε χαµηλή δόση ritonavir εάν είναι εφικτό, βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο αντοχής) 3 NRTIs 2 NRTIs (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο) ( Συνιστώνται µόνο σε ειδικές συνθήκες) και NNRTI ή PI NRTI(s) (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο αντοχής) και NNRTI και PI Αποτυχία σχηµάτων που περιλαµβάνουν NRTI,NNRTI, PI (Συνιστώνται µόνο σε ειδικές συνθήκες) > 1 NRTI (Επιλογή βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο αντοχής) και νεώτερο PI (σε συνδυασµό µε ανοσενίσχυση µε χαµηλή δόση ritonavir εάν είναι εφικτό, βασιζόµενη σε γονοτυπικό έλεγχο αντοχής) *Τα αντιρετροϊκά σχήµατα πρέπει να επιλεγούν βασιζόµενα στα προηγούµενα θεραπευτικά σχήµατα και τον έλεγχο γονοτυπικής αντοχής µε σκοπό την καλύτερη δυνατή αποτελεσµατικότητα του δεύτερου θεραπευτικού σχήµατος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σηµαντικό κατά την επιλογή των σκευασµάτων NRTI σε σχήµα που περιέχει NNRTI, στο οποίο η ανάπτυξη αντοχής στο NNRTI µπορεί να συµβεί ταχέως, αν ο ιός δεν είναι επαρκώς ευαίσθητος στα NRTIs. ** Ένα NNRTI δεν πρέπει να χρησιµοποιηθεί µετά την ανάπτυξη αντοχής σε NNRTIς λόγω του κινδύνου και άλλων µεταλλάξεων που σχετίζονται µε NNRTIς, και την ανάπτυξη διασταυρούµενης αντοχής ανάµεσα στα µέλη αυτής της κατηγορίας φαρµάκων. Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 20

21 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Guidelines for the Use of Antiretroviral Agents in Paediatric HIV Infection. October U.S Department of Health and Human Services (HHS). 2. Penta Guidelines for the use of antiretroviral therapy, British HIV Association. HIV Medicine (2004), (Suppl. 2) Κατευθυντήριες οδηγίες χορήγησης αντιρετροϊκής αγωγής σε παιδιά µε HIV λοίµωξη 21

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ

Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ Γ. ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ HIV+ ΑΤΟΜΩΝ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνια εξέλιξη του λόγου CD4/CD8 σε HIV οροθετικούς υπό συνδυασμένη αντριρετροϊκή αγωγή

Μακροχρόνια εξέλιξη του λόγου CD4/CD8 σε HIV οροθετικούς υπό συνδυασμένη αντριρετροϊκή αγωγή Μακροχρόνια εξέλιξη του λόγου CD4/CD8 σε HIV οροθετικούς υπό συνδυασμένη αντριρετροϊκή αγωγή Πανταζής Νίκος 1, Κουρκουντή Σοφία 2, Σκουτέλης Αθανάσιος 3, Αντωνιάδου Αναστασία 4, Λαζανάς Μάριος 5, Γαργαλιάνος-Κακολύρης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ν.Π.Παΐσιος Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επικουρικός Ιατρός Α Παθολογική Κλινική/Μονάδα Λοιμώξεων ΓΝΑ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Άνδρας, 31 ετών Πρώην

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση HIV-1 Οροθετικών ανάλογα με χώρα προέλευσης: Διαχρονικές τάσεις και χαρακτηριστικά

Σύγκριση HIV-1 Οροθετικών ανάλογα με χώρα προέλευσης: Διαχρονικές τάσεις και χαρακτηριστικά Σύγκριση HIV-1 Οροθετικών ανάλογα με χώρα προέλευσης: Διαχρονικές τάσεις και χαρακτηριστικά Γκούντας Ηλίας 1, Πανταζής Νίκος 1, Σκουτέλης Αθανάσιος 2, Κουρκουντή Σοφία 3, Γαργαλιάνος- Κακολύρης Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV. Αντιρετροϊική Αγωγή

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV. Αντιρετροϊική Αγωγή ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΗΙV Αντιρετροϊική Αγωγή Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΟΜΙΑ ΜΑ ΑΑ Ο AIDS 1 ΔΜΒΙΟ /Ν ΟΓΑΜΜΑΙΜΟ & ΑΝΑΞ Tί είναι ο HIV Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που καταστρέφει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου ροκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130 www.keelpno.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Δεκεμβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Το ΑIDS προκαλείται από τον ιό HIV. O ιός σταδιακά καταστρέφει το σύστημα άμυνας του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα) καθιστώντας τον ανίκανο να καταπολεμήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί

Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί ΒΑςΙΛΕΙΑ ΚΟΝΤΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟς ΛΟΙΜΩΞΙΟΛΟΓΟς ΓΡΑΦΕΙΟ HIV ΛΟΙΜΩΞΗς & ςμν ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗς ΝΟςΗΜΑΤΩΝ Χρόνος Κάθετης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Υπουργείο Υγείας

ΣΤ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Υπουργείο Υγείας ΣΤ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130 www.keelpno.gr ΣΤ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική αλλεργία σε ασθενείς με ΗΙV λοίμωξη. Συσχέτιση με κλινικά και δημογραφικά στοιχεία.

Φαρμακευτική αλλεργία σε ασθενείς με ΗΙV λοίμωξη. Συσχέτιση με κλινικά και δημογραφικά στοιχεία. Φαρμακευτική αλλεργία σε ασθενείς με ΗΙV λοίμωξη. Συσχέτιση με κλινικά και δημογραφικά στοιχεία. Γεωργίου Α., Τσαχουρίδου Ο., Σκούρα Λ., Χριστάκη Ε., Γεροφώτης Α., Βασδέκη Δ., Κοτερένη Γ., Ντζιοβάρα Α.Μ.,

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμ. Δ. Μπελιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια, εξελισσόμενη νόσος. Ακρογωνιαίοι λίθοι της θεραπευτικής της προσέγγισης είναι η αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4 Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον HIV τα απαραίτητα εφόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη 15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα κρυολόγημα και τη γρίπη; Η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα και οι δύο ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, αλλά προκαλούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS)

Σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS) , Φυσικός MSc 1 Σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το σύνδρομο ανθρώπινης επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (Acquired immune deficiency syndrome -AIDS) έχει ως αίτιο την εκδήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Λανθάνουσα φυματίωση Περισσότερο ευαίσθητες κατηγορίες ασθενών: Μικρά παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 10 Μαρτίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι η Ανεξάρτητη Ομάδα Παρακολούθησης Δεδομένων Ασφαλείας παρατήρησε σε τρεις κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 21 5212 54, Φαξ: 21 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008 Ενημερώσου... γιατί η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει μιαbευκαιρiα Αθήνα, Μάϊος 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ Ηπατίτιδα Β & Επιδημιολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ο επιπολασμός της αντοχής σε NNRTIs σε μη θεραπεμένους ασθενείς κατά το διάστημα στην Ν. Ελλάδα, έχει εκτιμηθεί σε 15.

Εισαγωγή. Ο επιπολασμός της αντοχής σε NNRTIs σε μη θεραπεμένους ασθενείς κατά το διάστημα στην Ν. Ελλάδα, έχει εκτιμηθεί σε 15. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ, ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡAΣ ΡΕΤΡΟΪΩΝ Μελέτη των τοπικών δικτύων μεταδιδόμενης αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Σεμινάριο Παιδιατρικές Λοιμώξεις 2016. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι,

Χαιρετισμός. Σεμινάριο Παιδιατρικές Λοιμώξεις 2016. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Σεμινάριο Παιδιατρικές Λοιμώξεις 2016 Χαιρετισμός Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής είμαι στην ευχάριστη θέση να σας αναγγείλω την διοργάνωση και πάλι εφέτος του ετήσιου

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Αρχική κλινική προσέγγιση Συμπτωματικός ή μη συμπτωματικός

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid @keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ - ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ. Απ. Παπαβασιλείου Πνευμονολόγος ΕΑ Μονάδα Ανθεκτικής Φυματίωσης Γ.Ν.Ν.Θ.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ - ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ. Απ. Παπαβασιλείου Πνευμονολόγος ΕΑ Μονάδα Ανθεκτικής Φυματίωσης Γ.Ν.Ν.Θ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ - ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΕΩΣ Απ. Παπαβασιλείου Πνευμονολόγος ΕΑ Μονάδα Ανθεκτικής Φυματίωσης Γ.Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΑΝΟΝΑΣ Όλοι οι ασθενείς με θετικά πτύελα για οξεάντοχα

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ Σαββίδου Αβρόρα Ως χαμηλό ανάστημα θεωρείται το ανάστημα ενός ατόμου όταν βρίσκεται μείον δύο σταθερές αποκλίσεις κάτω από τη μέση τιμή, δηλαδή κάτω από την 3η Εκατοστιαία Θέση στις καμπύλες.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοινώνοντας τη διάγνωση. Μελέτη περιπτώσεων

Ανακοινώνοντας τη διάγνωση. Μελέτη περιπτώσεων Ανακοινώνοντας τη διάγνωση. Μελέτη περιπτώσεων Σχολιασμός περιπτώσεων Άννα Καβούρη, κοινωνική λειτουργός Υπεύθυνη Κοινωνικής Υπηρεσίας Κέντρο Ζωής Λίζα Νικολοπούλου, κλινική ψυχολόγος Επιστημονική υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ KEΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Οι παρακάτω καμπύλες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις αντισωμάτων σε τρια

Διαβάστε περισσότερα

8 η Επιστημονική. Ημερίδα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. «Λοιμώξεις από Μυκοβακτηρίδια»

8 η Επιστημονική. Ημερίδα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. «Λοιμώξεις από Μυκοβακτηρίδια» 8 η Επιστημονική Ημερίδα «Λοιμώξεις από Μυκοβακτηρίδια» Αθήνα, 25-26 Ιανουαρίου 2008 - Ξενοδοχείο DIVANI CARAVEL www.infections2008.gr ΚΟΙΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ και

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

AIDS. Τι είναι το AIDS; Πως κολλάει κάποιος AIDS;

AIDS. Τι είναι το AIDS; Πως κολλάει κάποιος AIDS; AIDS Τι είναι το AIDS; Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS) είναι μια νόσος του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος που προκαλείται από τον HIV (ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας ) Οι ονομασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Truvada 200 mg/245 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid @keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Αθήνα 1 η Φεβρουαρίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σήμα κινδύνου για την επικίνδυνη αύξηση της επίπτωσης της καρδιακής ανεπάρκειας με ταυτόχρονη μείωση του μέσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Viread 123 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυμμένο με

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα