«Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο»"

Transcript

1 «Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο» Γκόρια Σοφία Νηπιαγωγός, Υποψ. Διδ. Παν/μίου Θεσσαλίας Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό

2 Περιεχόμενα Στα πλαίσια της παρουσίασης αυτής Επαναπροσδιορίζεται ο ορισμός των πινάκων αναφοράς μέσα στο πλαίσιο της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας και των αναγκαιοτήτων που οι κοινωνικοοικονομικές αλλαγές επιβάλλουν Γίνεται συνοπτική παρουσίαση των επίσημων απόψεων του κράτους για τους πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο (Δ.Ε.Π.Π.Σ., Οδηγός Νηπιαγωγού & Γραφή και Ανάγνωση_3 τεύχη) και εντοπίζονται κοινά σημεία, ασυνέπειες και ελλείψεις σ αυτές Περιγράφονται τα γενικά χαρακτηριστικά τους και οι τρόποι διδακτικής αξιοποίησής τους γενικότερα αλλά και ειδικότερα στα πλαίσια του γνωστικού αντικειμένου της γλώσσας Παρατίθενται σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με τη χρήση των πινάκων αναφοράς στο νηπιαγωγείο Κατατίθενται προτάσεις αξιοποίησης των πινάκων αναφοράς στο νηπιαγωγείο με στόχο τη μεγιστοποίηση της ωφέλειας που μπορεί να αποκομίσουν εκπαιδευτικοί και μαθητές από τη χρήση τους στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική Παρατίθεται η σχετική βιβλιογραφία Παρουσιάζονται ενδεικτικά πίνακες αναφοράς που χρησιμοποιούνται στο νηπιαγωγείο συνοδευόμενοι από σύντομο σχολιασμό, με σκοπό να λειτουργήσουν ως παραδείγματα και διευκρινίσεις στα όσα θεωρητικά προηγήθηκαν στην παρούσα παρουσίαση.

3 Οι πίνακες αναφοράς στις επίσημες οδηγίες του κράτους και η σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα (Ι) Στις επίσημες οδηγίες του κράτους για το Νηπιαγωγείο - η χρήση των πινάκων αναφοράς εστιάζεται στο «πρόγραμμα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων» το σχετικό με τη Γλώσσα και ειδικότερα τη γραφή και ανάγνωση, στα πλαίσια της «εξοικείωσης του παιδιού με εκφάνσεις της γλώσσας που έχουν σχέση με το γραπτό λόγο». Ωστόσο, στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα η γλώσσα ως κώδικας και τρόπος σημείωσης της πληροφορίας παύει να κατέχει την αποκλειστικότητα και τη μοιράζεται με ποικίλους σημειωτικούς τρόπους, όπως την εικόνα, τη φωτογραφία, το σχέδιο, το χρώμα, καθιστώντας ένα κείμενο πολυτροπικό. Η εισαγωγή των πολυτροπικών κειμένων στη ζωή των δυνάμει αναγνωστών (τηλεόραση, διαφήμιση, νέες τεχνολογίες) τροποποίησε τα δεδομένα, αναίρεσε την πρωτοκαθεδρία της γραπτής γλώσσας και επέβαλλε μια αναδιάταξη του τρόπου κατάκτησης αναγνωστικών δεξιοτήτων (Verhoeven, L. & Perfetti, C., 2008) και των προτεραιοτήτων στις δεξιότητες που οφείλουν να καλλιεργηθούν για να προετοιμάσουν ικανούς αναγνώστες. Η γλωσσική πληροφορία ενδέχεται να προσαυξάνεται, να συμπληρώνεται ή και να αναιρείται από την δράση άλλων τρόπων κατασκευής σημασίας (Γιαννικοπούλου & Παπαδοπούλου, 2004; Παπαδοπούλου, 2005). Αυτό ωστόσο δε σημαίνει κάποιου είδους απώλεια για τη γλώσσα, αλλά διαφορετική αναπαράσταση του κόσμου - όπου και όταν κρίνεται απαραίτητο - και επιπρόσθετα διαφορετική δομή της σκέψης και της ανθρώπινης υποκειμενικότητας (Χατζησαββίδης 2008).

4 Οι πίνακες αναφοράς στις επίσημες οδηγίες του κράτους και η σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα (ΙΙ) Έτσι και οι πίνακες αναφοράς παράγουν σημασία μέσα από ένα συνδυασμό γραμμάτων, εικόνων, διαστάσεων, κίνησης, χρώματος, υφής που καθιστά δυσδιάκριτα τα όρια της εικόνας με τη γραφή με αποτέλεσμα η εικόνα να επανακτά το ρόλο που διαδραματίζει στην ανάγνωση και που τόσο είχε παραγκωνιστεί με την υπερβολική έμφαση που είχε δοθεί στην ανάπτυξη και κατάκτηση του αλφαβητικού συστήματος ως κυρίαρχου μέσου πρόσβασης στην ανάγνωση και κατανόηση κειμένων. Το σχολείο ως ζωντανός οργανισμός που αφουγκράζεται και αφομοιώνει τις αλλαγές δεν θα μπορούσε να μην «ανοίξει τους ορίζοντές του στη συστηματική πλέον διδασκαλία και ανάλυση των πολυτροπικών κειμένων, προετοιμάζοντας έτσι τους/τις μαθητές/τριες του να χειρίζονται ικανοποιητικά την πληθώρα των πολυτροπικών κειμένων που τους περιβάλλει, καθιστώντας τόσο τους/τις εκπαιδευτικούς όσο και τους/τις μαθητές/τριες συνειδητότερους/ες στην επικοινωνία μεταξύ τους (αλλά και με τους άλλους) και θα τους διευκόλυνε στην πρόσληψη και αποκωδικοποίηση της πραγματικότητας που βιώνουν» (Χοντολίδου, 1999). Για το λόγο αυτό ως εκπαιδευτικοί θα πρέπει να ενσωματώσουμε την πολυτροπικότητα αυτή στην καθημερινή διδακτική πρακτική» (Macken- Horarik, 2004) αλλά και στον σχολικό χώρο (σχολικός περιβάλλων γραπτός λόγος).

5 Πίνακες αναφοράς-ορισμός Με βάση τα παραπάνω και συνοψίζοντας με τον όρο «πίνακες αναφοράς» εννοούμε το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιείται στο νηπιαγωγείο και εξυπηρετεί την παρουσίαση δεδομένων που διευκολύνουν την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση με διάφορους τρόπους σημείωσης, έχει συγκεκριμένη δομή και σκοπό, ποικίλη χρήση και περιεχόμενο και συνιστά δυναμικό στοιχείο του περιβάλλοντος λόγου της τάξης.

6 Πίνακες αναφοράς-γενικά χαρακτηριστικά Η συχνή αναφορά σ αυτούς από μαθητές και εκπαιδευτικούς και η εναλλακτική αξιοποίησή τους στα πλαίσια διαφόρων γνωστικών περιοχών μετριάζει το διακοσμητικό ρόλο τους και τους καθιστά βασικά εκπαιδευτικά εργαλεία που Επιτρέπουν την πρόσβαση σε προϋπάρχουσες γνώσεις, την άντληση πληροφοριών, τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου των μαθητών/τριών, την οργάνωση της γνώσης Διευκολύνουν τη μάθηση με διαδραστικό και πολυαισθητηριακό τρόπο, την ανάκληση της γνώσης για μελλοντική χρήση, αλλά και τη δόμηση νέας, μέσω της ενεργητικής συμμετοχής των παιδιών.

7 Πίνακες αναφοράς - Χρήση Ως μεθοδολογικό εργαλείο Ως μέσο παρουσίασης δεδομένων (εποπτικό εργαλείο) Ως οργανωτή σκέψεων, ιδεών ή γνώσεων (π.χ. ιστόγραμμα των σχεδίων εργασίας) γύρω από μια θεματική περιοχή Ως πηγή άντλησης πληροφοριών Ως εικονογραφημένο λεξικό

8 Πίνακες αναφοράς και γλώσσα Σύμφωνα με τις απόψεις διαφόρων μελετητών, η χρήση των πινάκων αναφοράς στο νηπιαγωγείο: Βελτιώνει τις αναγνωστικές δεξιότητες των παιδιών, ενθαρρύνοντάς τα νήπια να αλληλεπιδρούν με το υλικό του γραπτού λόγου που υπάρχει σ αυτούς (Στελλάκης, 2004) Παρέχει σ αυτά ευκαιρίες για εξάσκηση της δεξιότητας της γραφής Δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να ανατρέχουν σ αυτούς όταν χρειάζονται μια πληροφορία που περιέχουν και μαθαίνουν να διαχειρίζονται τη γνώση και ταυτόχρονα να αξιοποιούν το περιεχόμενό τους δημιουργικά στην παραγωγή κειμένων και έτσι αυτονομούνται. Επίσης, τα παιδιά μέσα από τη χρήση των πινάκων αναφοράς Κατανοούν τη χρήση της εικόνας και της γλώσσας ως συμβολικών τρόπων αναπαράστασης της πληροφορίας, κάνουν υποθέσεις (Walsh, 2003; Kassow, 2006), επιχειρούν ερμηνείες (αποκωδικοποίηση) και σταδιακά εισάγονται από την ευκαιριακή στη συστηματική διδασκαλία της γλώσσας και των επιμέρους συστημάτων της (φωνολογικό, σημασιολογικό, συντακτικό και μορφολογικό) (Κατή, 2000). Συνειδητοποιούν τη λειτουργία και αναγκαιότητα της γλώσσας σ ένα σχολικό περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα λόγου, εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους (Stanovich & West, 1989; Μοσχοβάκη, 2009) και κατανοούν το περιεχόμενο. Αποκωδικοποιούν τη γραφή και κατανοούν τη λειτουργία της μέσω της επαφής, έκθεσης και εξοικείωσης τους με το υλικό γραπτού λόγου των πινάκων αναφοράς (Kuby et al. 1999; Χατζησαββίδης, 2002; Τάφα, 2004; Wolfersberger et al, 2004; Lysaker, 2006).

9 Οι πίνακες αναφοράς στο Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το νηπιαγωγείο (2003) Στο Δ.Ε.Π.Π.Σ. (Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών) για το νηπιαγωγείο οι πίνακες αναφοράς Αποτελούν έναν από τους τρόπους παρουσίασης δεδομένων που διευκολύνουν την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση, καθώς και βασικό μεθοδολογικό εργαλείο για το νηπιαγωγείο (Δ.Ε.Π.Π.Σ., 2003:590) Προσφέρονται για ποικίλη διδακτική αξιοποίηση Διαμορφώνονται για διάφορα θέματα Είναι σχετικοί με δραστηριότητες στην τάξη με σκοπό την αναγνώριση από τα νήπια οικείων λέξεων στο περιβάλλον και μέσα σε κείμενα και την ανακάλυψη του νοήματός τους, καθώς και την επαφή των νηπίων με εναλλακτικούς τρόπους αναπαράστασης της πληροφορίας όπως η γλώσσα και η εικόνα Περιλαμβάνουν εικόνες αντίστοιχες των λέξεων και οι λέξεις επαναλαμβάνονται και σε κινητές καρτέλες χωρίς τη συνοδεία εικόνας που επιτρέπουν ταυτίσεις, συγκρίσεις και αντιστοιχίσεις, διάκριση φωνημάτων και αναγνώριση γραμμάτων που θα οδηγήσουν χωρίς συστηματική διδασκαλία στην ανάγνωση της λέξης και προοδευτικά στην κατάκτηση του κώδικα γραφής Εξυπηρετούν δραστηριότητες λειτουργικής ανάγνωσης και γραφής από το πρότυπο (σχεδιαστική αντιγραφή) (Teberosky, 1997) Η χρήση τους θα πρέπει να επεκτείνεται και στα υπόλοιπα προγράμματα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων του Δ.Ε.Π.Π.Σ πέραν της Γλώσσας. Είναι αναρτημένοι στους τοίχους, σταθερά (με δυνατότητες αναβάθμισης ή εμπλουτισμού τους) ή περιστασιακά (αποσύρονται μετά το πέρας των δράσεων που εξυπηρετούν) Συχνά ο όρος «πίνακας αναφοράς» αντικαθίσταται και εναλλάσσεται με τον όρο «πίνακας καταγραφής» Η διάταξη του περιεχομένου ποικίλει (Κάθετη διάταξη: στήλες, κατάλογος ή πίνακες διπλής εισόδου, ιστογράμματα κ.λ.π.). Στηρίζονται στα ενδιαφέροντα των παιδιών & σχεδιάζονται σε πραγματικές καταστάσεις επικοινωνίας

10 Οι πίνακες αναφοράς στον Οδηγό Νηπιαγωγού (2006) Στον Οδηγό Νηπιαγωγού οι πίνακες αναφοράς αρχικά απαντώνται ως «μέρος του περιβάλλοντος γραπτού λόγου της τάξης»(«environmental print») (Prior & Gerard, 2004; Γιαννικοπούλου, 1998), ως κομμάτι του σχολικού περιβάλλοντος που καλλιεργεί το γραμματισμό των νηπίων και λειτουργεί υποστηρικτικά προς αυτή την κατεύθυνση, δηλ. την προσέγγιση του γραπτού λόγου με σκοπό την αυτονόμηση, την αυτοεξυπηρέτηση των παιδιών και την επικοινωνία (Δαφέρμου κ.ά, 2006: ) Συνήθως έχουν ρόλο βοηθητικό και συμπληρωματικό άλλων δραστηριοτήτων. Για παρουσιολόγιο μπορεί να χρησιμεύσει ως μέσο αναφοράς για να υπογράψουν τα έργα τους παράδειγμα το Συνιστούν μια μορφή κειμένου με κάθετη διάταξη (κατάλογος) της πληροφορίας Απαρτίζονται από λέξεις που ανήκουν σε κάποιο σύνολο (π.χ. ονόματα εντόμων) και έχουν νόημα για τα παιδιά Επαναλαμβάνεται και εδώ ο σταθερός ή περιστασιακός χαρακτήρας των πινάκων αναφοράς Αντιστοιχία λέξεων και εικόνων. Οι εικόνες λειτουργούν ως οπτικά ισοδύναμα των λέξεων (Καλογήρου, 2003). Έτσι τα παιδιά κατακτούν ένα οπτικό λεξιλόγιο (Γιαννικοπούλου, 1998) που είναι ικανά να αναπαραγάγουν, χωρίς ωστόσο να εγγυάται την κατάκτηση του φωνολογικού συστήματος της γλώσσας που ερευνητικά έχει «εμφανισθεί ως ο ισχυρότερος δείκτης πρόγνωσης της πρώτης ανάγνωσης» (Μανωλίτσης, 2004). Οι λέξεις στον πίνακα αναφοράς παραπέμπουν σε νοήματα, σε σημασίες (αναφερόμενο), ηεικόνα προσδιορίζει τις λέξεις και συμβάλλει στην σημασιοδότησή τους και τελικά στην κατανόηση του νοήματός τους. Η σαφήνεια των εικόνων από άποψη περιεχομένου και οι άπειρες συμπαραδηλώσεις της καθιστούν πιθανό τον κίνδυνο τα νήπια να προβούν σε λανθασμένους συνειρμούς και παρανοήσεις (Papadopoulou, 2009) Στον Οδηγό Νηπιαγωγού επισημαίνεται η αναγκαιότητα της συμμετοχής των παιδιών στη συγκρότηση των πινάκων αναφοράς «γιατί κατά τη διαμόρφωσή τους αναπτύσσονται συζητήσεις που συμβάλλουν στην κατανόηση των στοιχείων που συνδέονται με τη γραφή» και επιπλέον κατανοούν τη χρησιμότητά τους Επίσης, σημειώνεται ότι «κάθε πίνακας αναφοράς μπορεί να αξιοποιηθεί σε μια ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων, που ωστόσο κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τη μελέτη του Οδηγού στο σύνολό του, καθώς δεν εντοπίζουμε προτάσεις διδακτικής αξιοποίησης των πινάκων αναφοράς στα μαθηματικά, το περιβάλλον, την έκφραση και την πληροφορική παρά μόνο στη γλώσσα Ο Οδηγός Νηπιαγωγού καταλήγει με τη σύνδεση των πινάκων αναφοράς με ντόμινο, ως τη μοναδική μελλοντική εναλλακτική αξιοποίηση των πινάκων αναφοράς πριν αχρηστευτούν.

11 Οι πίνακες αναφοράς στο: Γραφή και Ανάγνωση (1998) (Ι) Στο συγκεκριμένο εγχειρίδιο οι πίνακες αναφοράς προσεγγίζονται με βάση τη δομητική προσέγγιση της γραφής και ανάγνωσης κατά την οποία η κατάκτηση των κωδίκων τους επιτυγχάνεται μέσω της εισαγωγής στη σχολική αίθουσα «γραφικών μορφών» που κυκλοφορούν στην καθημερινή ζωή στην πραγματικότητα (Teberosky, 1997). Σαφή αναφορά στον όρο «πίνακα αναφοράς» δεν υπάρχει, αλλά συνάγουμε, από την περιγραφή των χαρακτηριστικών των απαριθμητικών κειμένων, ότι οι πίνακες αναφοράς εντάσσονται στο συγκεκριμένο είδος κειμένων, όπως και στον ευρύτερο «περιβάλλοντα γραπτό λόγο στην τάξη» Απαριθμητικά κείμενα: «τα λειτουργικότερα κείμενα τη καθημερινής ζωής και εμφανίζονται σε διάφορες μορφές και τύπους: λίστες, πίνακες, σχεδιαγράμματα, αφίσες, σημειωματάρια, κατάλογοι, λεξικά κ.λπ. με στόχο την κοινοποίηση ή τον εντοπισμό κάποιου ή κάποιων συγκεκριμένων στοιχείων». Περιβάλλων γραπτός λόγος: σήματα τροχαίας, ταμπέλες οδών και καταστημάτων, συσκευασίες προϊόντων, διαφημίσεις, ιστοσελίδες, τηλεφωνικούς καταλόγους, εφημερίδες, περιοδικά, εισιτήρια, λογαριασμούς, μενού κ.λπ. απαντάται στο άμεσο περιβάλλον μας και τον αξιοποιούμε στην καθημερινότητά μας (Kassow, 2006), παρέχει στα παιδιά ερεθίσματα και ευκαιρίες για εξοικείωση με το γραπτό λόγο (Wolfersberger et al, 2004) και εμπλοκής σε αναγνωστικά γεγονότα (Γάκου, 2002), ενώ ο βαθμός εξοικείωσής τους με αυτόν βελτιώνει το ποσοστό επιτυχίας τους στην «ανάγνωσή» του (Γιαννικοπούλου, 1998; Kuby & Aldridge, 2004)

12 Οι πίνακες αναφοράς στο: Γραφή και Ανάγνωση (1998) (ΙΙ) Ηεικόναστον πίνακα αναφοράς πρέπει να περιέχει βοηθητικά στοιχεία που επιτρέπουν στο παιδί «να αντισταθμίζει την ανεπάρκεια της αποκρυπτογράφησης» (Curtoκ.ά., 1998) της λέξης που θέλει να ερμηνεύσει και παρέχει ενδείξεις γι αυτή, ενεργοποιώντας έτσι στο νήπιο μηχανισμούς ανάγνωσης (διάκριση, αναγνώριση φωνημάτων) και κατανόησης του νοήματος, αλλά και αξιοποίησης και αναδόμησης της προϋπάρχουσας εμπειρίας της σχετικής με τη γλώσσα που κουβαλάει κατά την είσοδό του στην εκπαίδευση. Έτσι δεν αναιρεί η εικόνα την αναγνωστική διαδικασία Το περιεχόμενό των πινάκων αναφοράς, σύμφωνα με τους συγγραφείς του συγκεκριμένου εγχειριδίου δομείται σε κάθετη διάταξη (κατάλογος) ή σε πίνακες(διπλής ή περισσοτέρων εισόδων), ή σεστήλες. Η συγκρότηση των απαριθμητικών κειμένων γίνεται συλλογικά από μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς, το νήπιο θα πρέπει να συνειδητοποιήσει την αναγκαιότητα και λειτουργία αυτού που δημιουργεί, ενώ η εμπειρία του/της μαθητή/τριας θα καθορίσει το βαθμό συμμετοχής του/της στη δημιουργία του πίνακα αναφοράς. Το περιεχόμενο του πίνακα αναφοράς και το λεξιλόγιο είναι ανάλογα του κριτηρίου που προσυμφωνήθηκε (π.χ. ονόματα ζώων). Συχνά λεκτικά μηνύματα (περιεχόμενο), εικόνες, εικαστικός σχεδιασμός και τυπογραφικά χαρακτηριστικά συσχετίζονται και υπηρετούν από κοινού τον επικοινωνιακό στόχο του κειμένου (Πολυτροπικός χαρακτήρας των πινάκων αναφοράς).

13 Ερευνητικά δεδομένα Τα ερευνητικά δεδομένα για την προσχολική εκπαίδευση μαρτυρούν ότι «οι πίνακες αναφοράς δε χρησιμοποιούνται µε λειτουργικό τρόπο, αλλά ως αυτόνομες αποκομμένες δραστηριότητες σχηματισμού του εγγράμματου περιβάλλοντος της τάξης (επικάλυψη τοίχων). Οι νηπιαγωγοί είναι εγκλωβισμένες σε προηγούμενες παραδοσιακές προσεγγίσεις, αναπαράγοντάς τες και οποιαδήποτε προσπάθεια εφαρμογής νέων πρακτικών δεν καταφέρνει να ξεπεράσει τα πλαίσια αυτά» (Κακανά κ.ά, 2007) Οι ορισμοί που διατυπώνουν οι εν ενεργεία νηπιαγωγοί σχετικά με τον όρο «πίνακας αναφοράς», αποτυπώνουν προσωπικές ερμηνείες αυτών στις επίσημες οδηγίες του κράτους ανάμεικτες με προϋπάρχουσες γνώσεις, σπουδές, επιμορφώσεις και πρακτικές που τείνουν να αναπαράγουν, ενώ διαφαίνεται μια σύγχυση γύρω από τον ορισμό και τη λειτουργικότητα των πινάκων αναφοράς (Γκόρια, 2009) Αξιοποιούνται κυρίως από το γνωστικό αντικείμενο της Γλώσσας Συχνά ο όρος «πίνακας αναφοράς» ταυτίζεται με τον όρο «σχολικό περιβάλλοντα λόγο» και καταλήγουν να είναι κυρίως σχολικά κείμενα (Papadopoulou, 2009), με την έννοια ότι δεν απαντώνται στην καθημερινή πραγματικότητα Η πολυτροπικότητα των πινάκων αναφοράς περιορίζεται στη αξιοποίηση της δικωδικής γραφής: εικόνα-λέξη και συχνά συνθέτουν ένα οπτικό λεξιλόγιο ή ένα εικονογραφημένο λεξικό Έχουν συνήθως δομή καταλόγου και συχνά συνοδεύονται από κινητές καρτέλες που επιτρέπουν ένα ευέλικτο σχήμα διάταξης, καθώς καθίσταται δυνατή η ελεύθερη αναδιάταξη από το χρήστη και η προσαρμογή στις ανάγκες της δραστηριότητας (π.χ. δραστηριότητες ταύτισης και αντιστοίχισης) Οι πίνακες αναφοράς με τα ονόματα των παιδιών είναι από τους πρώτους πίνακες που καταρτίζονται στο νηπιαγωγείο και παραμένουν καθ όλη τη διάρκεια του έτους, καθώς η γνώση των ονομάτων τους διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στα πρώιμα στάδια ανάπτυξης της γραφής πριν ακόμη τα παιδιά αποκτήσουν ενημερότητα για τη σχέση γράμματος ήχου. Ερευνητικά έχει αποδειχθεί ότι η εκμάθηση του ονόματος αποτελεί για τα νήπια ένα σταθερό σύνδεσμο, καθώς αυτά κατακτούν τις ποικίλες πτυχές του γραμματισμού (Bloodgood, 1999) Σχετίζονται με δραστηριότητες ρουτίνας της τάξης: ημερολόγιο, το παρουσιολόγιο και ο πίνακας καιρού Στην πλειοψηφία τους καταρτίζονται από τις ίδιες τις νηπιαγωγούς με ελάχιστη συμμετοχή τα νηπίων.

14 Προτάσεις (Ι) Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει: Να διευρύνουν τη χρήση των πινάκων αναφοράς πέρα από το γνωστικό αντικείμενο της γλώσσας και στα υπόλοιπα αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος για το νηπιαγωγείο Να καταρτίζουν πίνακες αναφοράς που συγκλίνουν με τα ενδιαφέροντα των παιδιών και παράγονται μέσα από αυθεντικές επικοινωνιακές καταστάσεις. Για την αποτελεσματικότερη κατάκτηση των δεξιοτήτων γραμματισμού ενδείκνυται η δημιουργία πινάκων αναφοράς με την παρουσία ενηλίκων (εκπαιδευτικών ή γονιών) μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες που αφομοιώνουν τις προηγούμενες γνώσεις του παιδιού γύρω από τον έντυπο λόγο σε ένα πλαίσιο που θα ευνοήσει τη νοηματοδότηση (Cloer, 1981/ 1982) και θα προάγει το γραμματισμό Να εμπλέξουν παιδιά στη δημιουργία πινάκων αναφοράς και να γίνουν τα ίδια παραγωγοί νοήματος με ποικίλους τρόπους Να ενθαρρύνουν και να καθοδηγούν τα παιδιά να ανατρέχουν σ αυτούς για ποικίλες χρήσεις με σκοπό σταδιακά να αυτοματοποιήσουν τη διαδικασία αναφοράς σ αυτούς και να την εντάξουν στην καθημερινή πρακτική Να αποσύρουν τους π. α. από το περιβάλλον της τάξης όταν δεν αποτελούν πλέον σημείο αναφοράς στην τάξη Να εκθέτουν διαρκώς τους/τις μαθητές/τριες σε πολυτροπικά κείμενα, αξιοποιώντας παράλληλα την σύγχρονη τεχνολογία (κάμερες, φωτογραφικές μηχανές, υπολογιστές κ.λπ.) και τροποποιώντας την παραδοσιακή υφή του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος ώστε τανήπιαναγίνουν ικανοί αναγνώστες των σύγχρονων τρόπων επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών με τα οποία έρχονται σήμερα αντιμέτωποι (Unsworth, 2001; Jewitt, 2005) Να αξιοποιούν ποικίλους τρόπους σημείωσης της πληροφορίας (γραμμές, χρώματα, σύμβολα, σχέδια, φωτογραφίες, φυσικά υλικά κ.λ.π.), διατάξεων (κάθετη, σε στήλες, πίνακες, οργανογράμματα, ιστογράμματα, διαγράμματα), θεματολογίας (οικολογία, μαθηματικά, πληροφορική κ.λπ.), τεχνικών (ζωγραφική, κολλάζ, κατασκευές), υλικών (μαρκαδόρων, μπογιάς, χαρτιού, πηλού κ.λπ.) και μέσων (Η/Υ, βίντεο, τυπογραφία) για την δημιουργία πινάκων αναφοράς και την παραγωγή νοήματος μέσα απ αυτούς.

15 Προτάσεις (ΙΙ) Να αξιοποιούν ηλεκτρονικούς πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο (π.χ. Hot Potatoes) παράλληλα με τους έντυπους και ανανεωμένους με πολυτροπικό πρόσωπο πίνακες αναφοράς, γιατί: διαμορφώνουν ένα σύγχρονο μαθησιακό πλαίσιο. η ανάγνωση και πρόσληψη της πληροφορίας δεν είναι γραμμική αλλά υπαγορεύεται από τις εκάστοτε ανάγκες του χρήστη σε σχέση με το θέμα που διαπραγματεύεται. Έτσι η νηπιαγωγός και τα νήπια έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το περιεχόμενο των αναγνώσεών τους και να διαχειριστούν την πληροφορία κατά βούληση και ανάλογα με τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα τους και τις δυνατότητές τους. οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν εύκολα τη συνύπαρξη ποικίλων αφηγηματικών μέσων (ήχου, εικόνας, βίντεο) και ταυτόχρονα προϋποθέτουν την κατάκτηση ποικίλων γραμματισμών και ειδικότερα, δεξιοτήτων τεχνολογικού γραμματισμού Να αξιοποιούν στους πίνακες αναφοράς τις γνώσεις των νηπίων γύρω από το λόγο πουέχουν αποκτήσει μέσω της προηγούμενης έκθεσής τους στον περιβάλλοντα λόγο (αναδυόμενος γραμματισμός) και να ενσωματώνουν σ αυτούς στοιχεία που τους είναι οικεία π.χ. λογότυποι συσκευασιών σ ένα πίνακα αναφοράς που αφορά την εκτέλεση μιας συνταγής για παγωτό για παράδειγμα, συνοδευόμενα με λέξεις ή φράσεις, γεγονός που συμβάλλει στη γεφύρωση του προηγούμενου οικογενειακού περιβάλλοντος με το νέο σχολικό περιβάλλον (Kuby et al, 1999, Kirkland et al., 2006) στην αύξηση της αυτοεκτίμησης, καθώς νιώθουν ότι είναι ικανά να διαβάζουν και μακροπρόθεσμα «μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο κοινωνικής ενδυνάμωσης των μαθητών/τριών και συνακόλουθα να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κοινωνικής ανισότητας εντός και εκτός σχολείου» (Κέκια, 2001) Στην προαγωγή του γραμματισμού που θα διδαχτούν συστηματικά στη μετέπειτα σχολική ζωή τους, αυξάνοντας ταυτόχρονα τις πιθανότητες για σχολική επιτυχία και προσδιορίζοντας σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα ακαδημαϊκή τους εξέλιξη (Τάφα, 2004), ενώ επιπροσθέτως καλλιεργούνται οι σύγχρονες μορφές γραμματισμού που σχετίζονται με την τεχνολογία και την εικόνα.

16 Βιβλιογραφία Ελληνική (Ι) Γάκου, Ε. (2002, γ έκδοση) Προαναγνωστικές δραστηριότητες. Αθήνα, 2002 Γιαννικοπούλου, Α. (1998, δ έκδοση) Από την προανάγνωση στην ανάγνωση. Οδηγός για γονείς και εκπαιδευτικούς. Αθήνα, Καστανιώτης Γιαννικοπούλου, Α. & Παπαδοπούλου, Μ. (2004). Η εικόνα του γραπτού μηνύματος σε κείμενα που διαβάζουν τα παιδιά: Παραδείγματα από βιβλία, εφημερίδες, κόμικς, περιβάλλοντα γραπτό λόγο. Στο Π. Τζελέπη-Παπούλια & Ε. Τάφα (Επιμ). Γλώσσα και Γραμματισμός στη Νέα Χιλιετία. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα Γκόρια, Σ. (2009) Πολυτροπικότητα και διδακτική αξιοποίηση των πινάκων αναφοράς στο νηπιαγωγείο. Επιβλέπων: Σ. Χατζησαββίδης. Αδημοσίευτη διπλωματική εργασία. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τ.Ε.Π.Α.Ε., Διδασκαλείο Νηπιαγωγών. Θεσσαλονίκη, Curto L., Morillo M., Teixido, M. (1998). Γραφή και Ανάγνωση. Βοηθήματα για τη Διδασκαλία και την εκμάθηση του γραπτού λόγου σε παιδιά ηλικίας τριών έως οκτώ ετών. Τζ. Βαρνάβα-Σκούρα, (Επιμ.) Αθήνα: ΟΕΔΒ Δαφέρμου, Χ., Κουλούρη, Π., Μπασαγιάννη, Ε. (2006) Οδηγός νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί. Δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης. Αθήνα, ΟΕΔΒ Ελληνικά Γράμματα Κακανά, Δ., Καζέλα, Κ., Ανδριοπούλου, Γ, Παπαδοπούλου, Μ. (2007). Μετεωρισµοί, Προσανατολισµοί, Προβληµατισµοί: Ανιχνεύοντας τις απόψεις των νηπιαγωγών για τη γραφή. Στο Πρακτικά του 6ου Πανελληνίου Συνεδρίου της ΟΜΕΡ «Η γλώσσα ως µέσο και αντικείµενο µάθησης στην Προσχολική και Πρωτοσχολική ηλικία» Πάτρα,

17 Βιβλιογραφία Ελληνική (ΙΙ) Καλογήρου, Τ. (2003) Τέρψεις και ημέρες ανάγνωσης (Τόμος Β ). Αθήνα, Σχολή Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου Κατή, Δ. (2000, δ έκδοση) Γλώσσα και επικοινωνία στο παιδί. Αθήνα, Οδυσσέας Κέκια, Α. (2001) Παιδαγωγική του γραμματισμού με βάση τα κειμενικά είδη: μία εναλλακτική πρόταση για τη γλωσσική αγωγή στη σχολική εκπαίδευση. Στο Ν. Ζούκης & Θ. Μητάκος (επιμ.) ηλεκτρονική παρουσίαση των πρακτικών του Ι Διεθνούς Συνεδρίου, Παιδαγωγική Εταιρεία Ελλάδος «Ελληνική Παιδεία και Παγκοσμιοποίηση», Ναύπλιο 8,9,10 Νοεμβρίου Ιστότοπος: Μανωλίτσης, Γ. (2004) Γνώση των γραμμάτων και φωνολογική επίγνωση: μια έρευνα συσχέτισης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Στο Π. Τζελέπη-Παπούλια & Ε. Τάφα (Επιμ). Γλώσσα και Γραμματισμός στη Νέα Χιλιετία. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα Μοσχοβάκη, Ε. (2009) Αναδυόμενος γραμματισμός και προσχολική εκπαίδευση Ανακτήθηκε στις απότοδικτυακότόπο: vchristinakis.googlepages.com/simeioseis_grammatismos.pdf Παπαδοπούλου, Μ. (2005). Τα πολυτροπικά κείμενα ως μέσον προσέγγισης της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ερευνώντας τον κόσμο του Παιδιού, (6), Στελλάκης, Ν. (2004) Πρώτες προσπάθειες γραφής από παιδιά προσχολική ηλικίας: η σημασία του προφωνημικού σταδίου γραφής στην ανάδυση του γραμματισμού. Στο Π. Τζελέπη-Παπούλια & Ε. Τάφα (Επιμ). Γλώσσα και Γραμματισμός στη Νέα Χιλιετία. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα. Τάφα, Ε., (2001) Ανάγνωση και Γραφή στην Προσχολική Εκπαίδευση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

18 Βιβλιογραφία Ελληνική (ΙΙΙ) Τάφα, Ε. (2004) Ο γραπτός λόγος στα Προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη νέα χιλιετία. Στο Π. Τζελέπη-Παπούλια & Ε. Τάφα (Επιμ). Γλώσσα και Γραμματισμός στη Νέα Χιλιετία. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα Teberosky, A. (1997) Δομητική μάθηση της γραπτής γλώσσας. Στο Τ. Βαρνάβα-Σκούρα (επιμ. ), Το Παιδί και η Γραφή. Μιασχέσηκλειδίγιατηδιαβίουμάθηση. Η δομητική προσέγγιση της γραπτής γλώσσας, Πρακτικά διήμερου σεμιναρίου, Θεσσαλονίκη, Α.Π.Θ. & Ο.Ε.Δ.Β. Υ.Π.Ε.Π.Θ. & Π.Ι. (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών για το νηπιαγωγείο (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) Ιστότοπος: Χατζησαββίδης Σ. (2002) Η γλωσσική αγωγή στο νηπιαγωγείο Δραστηριότητες για την καλλιέργεια της επικοινωνιακής ικανότητας και του γραμματισμού. Θεσσαλονίκη, Βάνιας Χατζησαββίδης, Σ. (2008, υπό έκδοση) Η πολυτροπικότητα στη σύγχρονη εγγράμματη κοινωνία ως προϊόν μεταφοράς του βιώματος: προς μια νέα μορφή λόγου. Εισήγηση στο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο «Βίωμα, Μεταφορά και Πολυτροπικότητα: Εφαρμογές στην Επικοινωνία, την Εκπαίδευση, τη Μάθηση και τη Γνώση», 10 έως 12 Οκτωβρίου Ρέθυμνο, Κρήτη Χοντολίδου, Ε. (1999). «Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας», στο Γλωσσικός Υπολογιστής (τ.1, σσ ). Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Ιστότοπος άρθρου:

19 Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση (Ι) Bloodgood W. J. (1999)What's in a Name? Children's Name Writing and Literacy Acquisition. Reading Research Quarterly, Vol. 34, No. 3, pp Cloer, T., Aldridge, J., & Dean, R. (1981/ 1982). Examining different levels of print awareness. Journal of Language Experience, 4(1 & 2), Jewitt, C (2005) Multimodality, reading, and writing for the 21st century. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, Vol. 26(3), Kassow D. Z. (2006) Environmental Print Awareness in Young Children. Talaris Research Institute, Vol. 1, (3). Ιστότοπος Kirkland, L., Kuby, P. and Aldridge, J.(2006). What We Know About Environmental Print and Young Children. From Theory and Research to Practice. In Integrating Environmental Print Across the Curriculum, PreK-3: Making Literacy Instruction Meaningful, USA,Corwin Press. Ιστότοπος: Environmental_Print_ch1.pdf - Kuby, P., Goodstadt-Killoran, I., Aldridge, J., Kirkland, L. (1999) A Review of Research on Environmental Print, Journal of Instructional Psychology, Vol. 26(3), p

20 Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση (ΙΙ) Kuby, P. & Aldridge, J. (2004) The Impact of Environmental Print Instruction on Early Reading Ability, Journal of Instructional Psychology, Vol. 31(2), Lysaker, J. (2006) Young Children's Readings of Wordless Picture Books: What's "self"got to do with it, Journal of Early Childhood Literacy, Vol 6(1), Lysaker, J. (2006) Young Children's Readings of Wordless Picture Books: What's "self"got to do with it, Journal of Early Childhood Literacy, Vol 6(1), Macken-Horarik, M. (2004) Interacting with the Multimodal Text: Reflections on Image and Verbiage in Art Express. Visual Communication, Vol. 3(1), 5-26 Stanovich, K. E., & West, R. (1989). Exposure to print and orthographic processing. Reading Research Quarterly, 24, Papadopoulou, M. (2009, unpublished) Literacy and Multiliteracies in Early Childhood Education: some Comments on the Greek Curriculum. In proceedings of 5th European Regional Meeting and Conference 2009 on Current Issues in Preschool Education in Europe:Shaping the Future, Syros Island, Greece

21 Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση (ΙΙΙ) Prior, J., & Gerard, M. (2004). Environmental print in the classroom. Meaningful connections for learning to read. Newark, DE: International Reading Association Unsworth, L. (2001). Teaching multiliteracies across the curriculum: Changing contexts of text and image in classroom practice. Buckingham: pen University Press Verhoeven, L. & Perfetti, C. (2008) Advances in text comprehension: model, process and development. Applied Cognitive Psychology, Vol. 22 (3), Walsh, M. (2003). 'Reading' pictures: What do they reveal? Young children's reading of visual texts. Reading: Literacy and Language, 37(3), Wolfersberger, M. E., Reutzel, D. R., Sudweeks, R., Fawson, P.C. (2004) Developing and Validating the Classroom Literacy Environmental Profile (CLEP): A Tool for Examining the Print Richness of Early Childhood and Elementary Classrooms, Journal of Literacy Research. Ιστότοπος:

22 Παραδείγματα πινάκων αναφοράς 1 (1) Οι φωτογραφίες που ακολουθούν αποτελούν αυθεντικό υλικό που συλλέχθηκε στα πλαίσια έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε 30 νηπιαγωγεία του Ν. Μαγνησίας με θέμα: «Πολυτροπικότητα και διδακτική αξιοποίηση των πινάκων αναφοράς στο νηπιαγωγείο» (2009). Πρόσωπα και προσωπικά δεδομένα έχουν σκιαστεί για λόγους δεοντολογίας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.

23 Εικ. 1_Χειρόγραφος πίνακας αναφοράς με αξιοποίηση της φωτογραφίας στη θεατρική αγωγή (τρόποι σημείωσης: συμβατική γραφή & αριθμοί, φωτογραφία, χρώμα με δομή καταλόγου Εικ. 2_γνωστικό αντικείμενο: παιδιά και ανθρωπογενές περιβάλλον (κοινωνικοσυναισθηματικός) ιάταξη: στήλες

24 Εικ.3_πίνακας αναφοράς με τη συμμετοχή παιδιών Εικ. 4_δομή περιεχομένου: πίνακας διπλής εισόδου Αυθεντικό υλικό και σχέδιο Με συμμετοχή παιδιών Συμβολικός, απουσία αλφαβητικού συστήματος Εικ.5_πίνακας αναφοράς για τον αριθμό των παιδιών που απασχολούνται σε κάθε περιοχή δραστηριοτήτων με κινητά σημεία Εικ. 6_πίνακας αναφοράς αποκλειστική δημιουργία των νηπίων

25 Εικ. 6_πολυτροπικός πίνακας αναφοράς για φωνολογική ενημερότητα και κατάκτηση του αλφαβητικού συστήματος γραφής με τη συμμετοχή παιδιών και εκπαιδευτικού σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα (γλώσσα και ανθρωπογενές περιβάλλον) Εικ.7_πολυτροπικός πίνακας με χρήση αυθεντικού υλικού για δραστηριότητες ανάγνωσης. Αξιοποίηση του περιβάλλοντα λόγου με τον οποίο τα παιδιά έχουν έρθει σε επαφή πριν την είσοδό τους στο σχολείο.

26 Εικ.8_πίνακες αναφοράς με τη χρήση αυθεντικού υλικού που διατρέχουν ποικίλες θεματικές περιοχές του Α.Π.Σ. για το νηπιαγωγείο (φυσικές επιστήμες, γλώσσα, μαθηματικά, ανθρωπογενές περιβάλλον

27 Εικ.9 _χρήση σχεδίου με κάθετη διάταξη Εικ.10_δομή ιστογράμματος στα πλαίσια ενός σχεδίου εργασίας Συμβάλλει στην οργάνωση των ιδεών και διευκολύνει την ανάκληση πληροφορίας Εικ.11 _ συμβολική αναπαράσταση της πληροφορίας Εικ. 12_ διάταξη περιεχομένου σε στήλες

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Τι είναι ο «οικογενειακός

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάδυση του γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης του παιδιού

Η ανάδυση του γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης του παιδιού Η ανάδυση γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης παιδιού Πρεβεζάνου Βαρβάρα, Msc στις Επιστήμες της Αγωγής, Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης Σακελλάκη Κοκονίτσα, Msc στις Επιστήμες της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική λογοτεχνία ως μέσο ανάπτυξης και καλλιέργειας της γραφής και ανάγνωσης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας

Η παιδική λογοτεχνία ως μέσο ανάπτυξης και καλλιέργειας της γραφής και ανάγνωσης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας Η παιδική λογοτεχνία ως μέσο ανάπτυξης και καλλιέργειας της γραφής και ανάγνωσης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας Παπαχρήστου Ειρήνη, Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης Εισαγωγή Σε διεθνές επίπεδο η προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Σ. Μάνεση 1 1 Νηπιαγωγός, Med, taniakourou@gmail.com Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το όνομα. του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία. Μαρία Θεοδωρακάκου. Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com

Το όνομα. του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία. Μαρία Θεοδωρακάκου. Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Το όνομα του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος Γραμματισμός και ΤΠΕ: Το Άλμπουμ της Τάξης μου

Αναδυόμενος Γραμματισμός και ΤΠΕ: Το Άλμπουμ της Τάξης μου Αναδυόμενος Γραμματισμός και ΤΠΕ: Το Άλμπουμ της Τάξης μου Τζήμα Αγορίτσα 1, Γώτη Ευθυμία 2, Γιάγκογλου Δήμητρα 3 1 Νηπιαγωγός, 12 ο Νηπιαγωγείο Βέροιας agtzima@gmail.com 2 Σχολική Σύμβουλος 36 ης Περιφέρειας

Διαβάστε περισσότερα

επιστημονικής έρευνας στα Κράτη-Μέλη στο πεδίο αυτό 1». Στην ίδια Σύσταση, επισημαίνεται

επιστημονικής έρευνας στα Κράτη-Μέλη στο πεδίο αυτό 1». Στην ίδια Σύσταση, επισημαίνεται ΣΥΝΟΨΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων για την Παιδεία στα Μέσα Το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων, ο εθνικός φορέας εφαρμοσμένης έρευνας για την

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακές: Πτυχίο Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης (1998-2002). Βαθμός πτυχίου: Λίαν Καλώς (8.22).

Πτυχιακές: Πτυχίο Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης (1998-2002). Βαθμός πτυχίου: Λίαν Καλώς (8.22). ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Ελισσάβετ Χλαπάνα Θέση: Μόνιμο Ειδικό Τεχνικό Εργαστηριακό Προσωπικό (Ε.Τ.Ε.Π.) στο Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών και Εφαρμογών του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η βιβλιοθήκη του νηπιαγωγείου. Οργάνωση και λειτουργία. Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Κωδικός Μαθήματος: ΠΑ0200 Διδάσκων: Δόμνα Κακανά [dkakana@uth.gr] Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 3 ο & 4 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Για τη διδασκαλία του μαθήματος των Ελληνικών / Νέων Ελληνικών ισχύει το Κείμενο Πολιτικής «Η Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Δημόσιο Σχολείο», 1 η Οκτωβρίου 2013 (βλ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr 95 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (NCTM & ΑΠΣ/ΔΕΠΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΕΙ Αθήνας &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με θέμα: Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Ημερίδα με θέμα: Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΕΔΙΟΥ 19 Απριλίου 2013 Ημερίδα με θέμα: Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Εισηγήτρια: Ρέα Παπαγεωργίου Σύμβουλος Ελληνικών Λειτουργός Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΗΣΗ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

125 Γενικό Μέρος Ενότητα 3.6.1 ιδάσκοντας µε τη βοήθεια επεξεργαστή κειµένου 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται «καλές πρακτικές» που µπορούν να εφαρµοστούν στη χρήση επεξεργαστή κειµένου για

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές επισημάνσεις

Θεωρητικές επισημάνσεις Οι παιδικές ζωγραφιές μας διηγούνται: αυτοσχέδιο παραμύθι, βασισμένο σε οχτώ παιδικά σχέδια με ευέλικτο τέλος, ανάλογα με τη διάθεση κάθε υποψήφιου ακροατή! Μπάφα Μαρία-Ελένη, Εκπαιδευτικός Α/μιας Εκπ/σης,

Διαβάστε περισσότερα