Συμβολή στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες με τη χρήση τροποποιημένων γεωργικών καταλοίπων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συμβολή στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες με τη χρήση τροποποιημένων γεωργικών καταλοίπων"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΔΠΜΣ «Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων» Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας & Προστασίας Περιβάλλοντος ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Τριανταφυλλιάς Πολίτη Συμβολή στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες με τη χρήση τροποποιημένων γεωργικών καταλοίπων Τριμελής Επιτροπή Φ.Μπατζιάς, Καθηγητής (Επιβλέπων) Δ.Σιδηράς, Επίκουρος Καθηγητής (Συνεπιβλέπων) Χ.Σιοντόρου, Λέκτορας Πειραιάς, Σεπτέμβριος 2010

2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωµατική εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του ΜΠΣ «Οργάνωση και ιοίκηση Βιοµηχανικών Συστηµάτων» στην ειδίκευση «Συστήµατα ιαχείρισης της Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος» και αφορά την επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες µε τη χρήση τροποποιηµένων γεωργικών καταλοίπων. Στο σηµείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Καθηγητή κ. Φραγκίσκο Μπατζιά και τον Επίκουρο Καθηγητή κ. ηµήτριο Σιδηρά για την καθοδήγηση και την βοήθεια που µου προσέφεραν κατά την εκπόνηση της παρούσας εργασίας, καθώς και τη Λέκτορα κα. Χριστίνα Σιοντόρου για τις πολύτιµες συµβουλές της. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους φίλους και συµφοιτητές, Ντορίτα Πολίτη, Σοφία Παπαδάκη και Ηλία Κωνσταντίνου για τη βοήθειά τους κατά τη χρήση του εργαστηριακού εξοπλισµού του Εργαστηρίου Προσοµοίωσης Βιοµηχανικών ιεργασιών.

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μία από τις σηµαντικότερες αιτίες για την παρατηρούµενη υποβάθµιση πολλών οικοσυστηµάτων, τα οποία αποτελούν βάση της ανθρώπινης ζωής, αποτελεί η επιβάρυνση των ωκεανών, των ποταµών και των λιµνών µε οικιακά και βιοµηχανικά υγρά απόβλητα, τα οποία έχουν υποστεί ανεπαρκή επεξεργασία. Τα υγρά αυτά απόβλητα περιέχουν οργανική και ανόργανη ύλη σε µορφή αιωρούµενων στερεών και σε διάλυση. Το οργανικό ρυπαντικό φορτίο που περιέχουν τα υγρά απόβλητα µπορεί εύκολα να βιοαποικοδοµηθεί από ένα φυσικό υδάτινο αποδέκτη, αρκεί η φόρτιση που δέχεται να διατηρείται κάτω από το επίπεδο που αντιστοιχεί στην ικανότητα αυτοκαθαρισµού του. Σε περίπτωση που ένας αποδέκτης φορτιστεί πέραν της ικανότητας αυτοκαθαρισµού που διαθέτει, τότε ρυπαίνεται, µολύνεται και στη συνέχεια καταστρέφεται. Συνεπώς είναι επιτακτική η ανάγκη επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων πριν την τελική τους διάθεση ώστε να αµβλυνθούν οι δυσµενείς επιπτώσεις στους αποδέκτες και να διαφυλαχθεί η οικολογική ισορροπία. Μία από τις µεθόδους επεξεργασίας υγρών αποβλήτων που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ερευνητών τα τελευταία χρόνια βασίζεται στη διεργασία της προσρόφησης. Ως προσρόφηση ορίζεται η διαδικασία της συσσώρευσης ουσιών, οι οποίες βρίσκονται µέσα σε ένα διάλυµα, πάνω σε κατάλληλη επιφάνεια. Η προσρόφηση είναι ουσιαστικά µια διεργασία µεταφοράς µάζας κατά την οποία ένα συστατικό της υγρής φάσης µεταφέρεται στη στερεή. Ως προσροφητικά µέσα χρησιµοποιούνται συνήθως σε βιοµηχανικές εφαρµογές ο ενεργός άνθρακας, το πυρίτιο και η ενεργή αλουµίνα, υλικά τα οποία έχουν συνήθως σχετικά υψηλό κόστος και απαιτούν σχετικά ακριβό εξοπλισµό. Για να µειωθεί το κόστος της διαδικασίας έχει προταθεί από πολλούς ερευνητές η χρήση ακατέργαστων υλικών, κυρίως γεωργικών κατάλοιπων, ως προσροφητικών µέσων. Τα γεωργικά κατάλοιπα δεν χρησιµεύουν ως τρόφιµο και µέχρι σήµερα δεν έχουν αναπτυχθεί πολλές εναλλακτικές χρήσεις αυτών. Επιπλέον, το πρόβληµα διάθεσης των γεωργικών καταλοίπων κάνει την έρευνα για νέες χρήσεις αυτών, ακόµη πιο ελκυστική. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η χρήση τροποποιηµένων γεωργικών καταλοίπων και συγκεκριµένα άχυρου σιταριού και κριθαριού για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες, ειδικότερα αργό πετρέλαιο ή ντήζελ. Η δοµή της εργασίας έχει ως εξής.

5 Στο κεφάλαιο 1 αναλύεται η φύση των υγρών αποβλήτων και συγκεκριµένα η προέλευση, ποσότητα και σύστασή τους. Η σύσταση των υγρών αποβλήτων καθορίζεται από τα αντίστοιχα βιολογικά και χηµικά χαρακτηριστικά, τα οποία αναλύονται επίσης. Ειδικότερη αναφορά γίνεται στα απόβλητα που περιέχουν πετρελαϊκούς υδρογονάνθρακες. Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται οι βασικές µέθοδοι και τα τέσσερα βασικά στάδια επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Στη συνέχεια αναλύονται οι µέθοδοι επεξεργασίας υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες, οι οποίες χρησιµοποιούνται στη βιοµηχανία πετρελαίου, και παρουσιάζονται οι βασικές κατηγορίες µεθόδων διαχωρισµού πετρελαιοειδών από τα υγρά απόβλητα. Στο κεφάλαιο 3 αναλύεται η διεργασία της προσρόφησης, καθώς και τα είδη και τα στάδια της σχετικής διαδικασίας. Παρουσιάζονται επίσης µαθηµατικά µοντέλα προσοµοίωσης της διεργασίας καθώς και εφαρµογές της µεθόδου στον καθαρισµό υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες. Στο κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται οι βασικές µέθοδοι τροποποίησης γεωργικών καταλοίπων. Πιο εκτενής αναφορά γίνεται στις µεθόδους της όξινης υδρόλυσης µε πυκνό και αραιό οξύ καθώς επίσης και στην αυτοϋδρόλυση. Στο κεφάλαιο 5 περιγράφεται η ακολουθούµενη πειραµατική διαδικασία, η χρησιµοποιούµενη τεχνική προκατεργασίας/τροποποίησης του προσροφητικού µέσου, καθώς και ο χρησιµοποιούµενος πειραµατικός εξοπλισµός. Στο κεφάλαιο 6 παρουσιάζονται αναλυτικά τα πειραµατικά αποτελέσµατα µέτρησης υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο κριθαριού και σιταριού. Τα συγκεντρωτικά πειραµατικά αποτελέσµατα παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 7. Τέλος, στο κεφάλαιο 8 παρουσιάζονται τα τελικά συµπεράσµατα της µελέτης και σχετικές προτάσεις για µελλοντική έρευνα.

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Προέλευση υγρών αποβλήτων Ποσότητα Υγρών Αποβλήτων Σύσταση Υγρών Αποβλήτων Φυσικά Χαρακτηριστικά Υγρών Αποβλήτων Χηµικά Χαρακτηριστικά Υγρών Αποβλήτων Βιολογικά Χαρακτηριστικά των Υγρών Αποβλήτων Υγρά Απόβλητα που Περιέχουν Υδρογονάνθρακες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Μέθοδοι επεξεργασίας υγρών αποβλήτων Προεπεξεργασία Πρωτοβάθµια επεξεργασία ευτεροβάθµια επεξεργασία Τριτοβάθµια επεξεργασία Επεξεργασία υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες Προηγµένες µέθοδοι επεξεργασίας υγρών αποβλήτων βιοµηχανιών πετρελαίου Κατηγορίες µεθόδων διαχωρισµού πετρελαιοειδών από τα υγρά απόβλητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΡΟΦΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Προσρόφηση Είδη προσρόφησης Στάδια προσρόφησης Μαθηµατικά µοντέλα του φαινοµένου της προσρόφησης Ισόθερµες Προσρόφησης Είδη Ισοθέρµων Προσροφητικά µέσα... 47

7 3.3 Η προσρόφηση για καθαρισµό υγρών αποβλήτων που περιέχουν υδρογονάνθρακες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ Όξινη υδρόλυση Όξινη υδρόλυση µε πυκνό οξύ Όξινη υδρόλυση µε αραιό οξύ Αυτοϋδρόλυση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Εξοπλισµός Υλικά Περιγραφή Πειραµατικής ιαδικασίας Προκατεργασία / τροποποίηση προσροφητικού µέσου Προσδιορισµός υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας προσροφητικού µέσου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αποτελέσµατα προσδιορισµού της υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας του άχυρου κριθαριού Αποτελέσµατα προσδιορισµού της υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας του άχυρου σιταριού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο κριθαριού Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο κριθαριού συναρτήσει του χρόνου αυτοϋδρόλυσης Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα της υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο κριθαριού συναρτήσει του παράγοντα αντίδρασης Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο σιταριού Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο σιταριού συναρτήσει του χρόνου αυτοϋδρόλυσης

8 7.2.2 Συγκεντρωτικά αποτελέσµατα υδροφιλικότητας και λιποφιλικότητας για το άχυρο σιταριού συναρτήσει του παράγοντα αντίδρασης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Τις τελευταίες δεκαετίες, οι γρήγοροι ρυθµοί εκβιοµηχάνισης, αστικοποίησης και αύξησης του πληθυσµού έχουν συνεισφέρει στην υποβάθµιση πολλών οικοσυστηµάτων τα οποία αποτελούν βάση της ανθρώπινης ζωής. Η ποιότητα των ωκεανών, των ποταµών και των λιµνών διατρέχει κινδύνους κυρίως από την διάθεση σε αυτά οικιακών και βιοµηχανικών υγρών αποβλήτων, τα οποία έχουν υποστεί ανεπαρκή επεξεργασία (Yi Jing Chan et al, 2009). Προβλήµατα δηµόσιας υγείας προκύπτουν όταν υγρά απόβλητα διατίθενται σε αποδέκτες οι οποίοι χρησιµοποιούνται για υδροδότηση περιοχών. Τα υγρά απόβλητα περιέχουν οργανική και ανόργανη ύλη σε µορφή αιωρούµενων στερεών και σε διάλυση. Το ρυπαντικό τους φορτίο χαρακτηρίζεται από µια σειρά παραµέτρων που αναφέρονται στις οργανικές ουσίες, βιοαποδοµήσιµες και µη, στα αιωρούµενα στερεά, στις τοξικές για τους ζώντες οργανισµούς χηµικές ενώσεις, οργανικές και ανόργανες, στο άζωτο και το φώσφορο. Το οργανικό ρυπαντικό φορτίο που περιέχουν τα υγρά απόβλητα µπορεί εύκολα να βιοαποικοδοµηθεί από ένα φυσικό υδάτινο αποδέκτη, αρκεί η φόρτιση που δέχεται να διατηρείται κάτω από το επίπεδο που αντιστοιχεί στην ικανότητα αυτοκαθαρισµού του. Σε περίπτωση που ένας αποδέκτης φορτιστεί πέραν της ικανότητας αυτοκαθαρισµού που διαθέτει, τότε ρυπαίνεται, µολύνεται και στη συνέχεια καταστρέφεται. Συνεπώς είναι επιτακτική η ανάγκη επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων πριν την τελική τους διάθεση ώστε να αµβλυνθούν οι δυσµενείς επιπτώσεις στους αποδέκτες και να διαφυλαχθεί η οικολογική ισορροπία (Metcalf and Eddy, 2003). Η απόρριψη υγρών ανεπεξέργαστων αποβλήτων σε φυσικούς υδάτινους αποδέκτες, προκαλεί µείωση των επιπέδων του διαλυµένου οξυγόνου, λόγω της αποδόµησης των οργανικών ενώσεων από τους µικροοργανισµούς. Παρατηρείται, λόγω εµπλουτισµού των νερών µε θρεπτικά συστατικά, η ανάπτυξη υδροχαρών φυτών, µε αποτέλεσµα να εµφανίζεται έντονα το φαινόµενο του ευτροφισµού. Άλλες δυσµενείς επιπτώσεις που παρουσιάζονται στους φυσικούς αποδέκτες από την απόρριψη υγρών ανεπεξέργαστων αποβλήτων, αποτελεί η µείωση της διαπερατότητας του φωτός µε συνέπεια τον περιορισµό της φωτοσύνθεσης και των 9

10 διαφόρων χρήσεων του νερού. Για την αποφυγή των δυσµενών επιπτώσεων που φέρει η απόρριψη υγρών ανεπεξέργαστων αποβλήτων στο περιβάλλον, αλλά και για την όσο το δυνατόν πιο αποτελεσµατική επαναχρησιµοποίηση αυτών µε στόχο την αειφόρο ανάπτυξη κάθε περιοχής, κρίνεται απαραίτητη η επεξεργασία αυτών ώστε η ποιότητά τους να επέλθει σε επίπεδα ακίνδυνα και βάσει των προδιαγραφών που ορίζονται για την ασφαλή διάθεσή τους στους φυσικούς αποδέκτες. Η σωστή και ολοκληρωµένη επεξεργασία των υγρών αποβλήτων προϋποθέτει βασικές γνώσεις για την προέλευση, την ποσότητα και τη σύστασή τους. Βασικές γνώσεις των χαρακτηριστικών των αποβλήτων βοηθούν ώστε αυτά να υποβληθούν σε κατάλληλη επεξεργασία, που είναι αποδεκτή από το ρυθµό αυτοκαθαρισµού του φυσικού αποδέκτη που διατίθενται. 1.1.Προέλευση υγρών αποβλήτων Τα απόβλητα που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων, διακρίνονται σε κατηγορίες ανάλογα µε την προέλευσή τους. Τα υγρά απόβλητα προέρχονται είτε από περιοχές κατοικίας και υπηρεσιών, είτε από τη βιοµηχανική δραστηριότητα. Τα υγρά απόβλητα που προέρχονται κυρίως από χώρους υγιεινής, κουζίνες, πλυντήρια και γενικά από διαδικασίες καθαριότητας κατοικιών, γραφείων και καταστηµάτων ονοµάζονται αστικά λύµατα. Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται και τα υγρά απόβλητα των εστιατορίων, των ξενοδοχείων, δηµόσιων υπηρεσιών, γραφείων και καταστηµάτων. Τα αστικά λύµατα περιέχουν κυρίως υπολείµµατα τουαλέτας, απόνερα λουτρού, κουζίνας και καθαριότητας. Στα κυριότερα συστατικά τους περιλαµβάνονται οργανικές κυρίως ουσίες σε διάλυση ή αιωρούµενα σωµατίδια, λίπη, έλαια, ανόργανες ουσίες και σε ελάχιστες ποσότητες διαλυµένων αερίων όπως αµµωνία και υδρόθειο. Η σύσταση και η πυκνότητα των λυµάτων εξαρτάται από τις τοπικές συνήθειες των κατοίκων, την κατανάλωση νερού στην περιοχή, την εποχή, την ηµερήσια διακύµανση κτλ. Εκτός από τα αστικά λύµατα, µεγάλη περιβαλλοντική επιβάρυνση και κίνδυνο για τη δηµόσια υγεία, λόγω των κυρίως τοξικών ρύπων που περιέχουν, αποτελούν τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα. ηλαδή, τα υγρά απόβλητα των βιοµηχανικών και 10

11 βιοτεχνικών εγκαταστάσεων, που δηµιουργούνται κατά την παραγωγική διαδικασία και µπορεί να περιέχουν υπολείµµατα των υλών που χρησιµοποιούνται. εν περιλαµβάνονται τα λύµατα του προσωπικού τα οποία κατατάσσονται στα αστικά λύµατα. Τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες σε σχέση µε τα αστικά λύµατα, καθώς περιέχουν διαφορετικούς ρύπους, πιο επικίνδυνους, όπως τοξικά βαρέα µέταλλα, ανάλογα µε τη βιοµηχανική δραστηριότητα. Επειδή πολλές φορές τα αστικά λύµατα αναµιγνύονται µε τα υγρά απόβλητα βιοµηχανικών εγκαταστάσεων, απαιτούνται ειδικές τεχνικές για την αφαίρεση και αποµάκρυνση των επικίνδυνων ρύπων. Άλλες κατηγορίες αποβλήτων είναι τα επιφανειακά νερά απορροής, τα νερά της βροχής µαζί µε τα προϊόντα έκπλυσης των δρόµων που καταλήγουν στο αποχετευτικό σύστηµα. Επιπρόσθετα, άλλη κατηγορία είναι τα νερά που εισρέουν στο αποχετευτικό σύστηµα λόγω της µη απόλυτης στεγανότητάς του, και που προέρχονται από τον υδροφόρο ορίζοντα µαζί µε τα νερά επιφανειακής απορροής (Rowe and Abdel-Magid, 1995). 1.2 Ποσότητα Υγρών Αποβλήτων Σηµαντική µεταβλητή, που λαµβάνεται υπόψη για το σωστό σχεδιασµό των εγκαταστάσεων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων, αποτελεί η ποσότητα των αστικών λυµάτων και υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων. Η παροχή των υγρών αποβλήτων στο δίκτυο αποχέτευσης είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί καθώς εξαρτάται άµεσα από τις καιρικές συνθήκες και παρουσιάζει διακυµάνσεις κατά τις διάφορες εποχές του έτους, κατά τις διάφορες µέρες της εβδοµάδας και ώρες της ηµέρας. Τα αστικά λύµατα προκύπτουν κατά κύριο λόγο από το χρησιµοποιούµενο από τον πληθυσµό νερό. Υπάρχει και ένα ποσοστό χρησιµοποιούµενου νερού που δε φτάνει ποτέ στο αποχετευτικό δίκτυο αλλά απορροφάται από το έδαφος (πότισµα κήπων, διαρροές δικτύου), ή ενσωµατώνεται σε διάφορα προϊόντα που παράγονται από διάφορες βιοτεχνίες και βιοµηχανίες. Πιο συγκεκριµένα, τα οικιακά υγρά απόβλητα, προέρχονται κυρίως από τη χρήση του νερού ύδρευσης κι έτσι η ηµερήσια παροχή τους είναι δυνατό να βασιστεί στις µετρήσεις κατανάλωσης νερού. Ένα ποσοστό της τάξεως 80-90% της οικιακής κατανάλωσης καταλήγει στην αποχέτευση. Το υπόλοιπο καταναλώνεται στην πόση, τη µαγειρική, την καθαριότητα 11

12 και σε άλλες χρήσεις ενώ µια ποσότητα χάνεται λόγω της εξάτµισης. Η ποσότητα των παραγόµενων οικιακών αποβλήτων ανά άτοµο διαφέρει τόσο µεταξύ των χωρών όσο και µεταξύ των περιοχών της ίδιας χώρας. Έτσι λοιπόν έχουν διαπιστωθεί µικρές παροχές των 150 l/pd για αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, της Ιταλίας κ.α. και 500 l/pd για αστικές περιοχές των ΗΠΑ, Καναδά, Ιαπωνίας κ.α. (Λέκκας, 2001). Η παραγόµενη ποσότητα των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων ποικίλει ανάλογα µε το είδος της βιοµηχανικής δραστηριότητας, το βαθµό στον οποίο γίνεται επαναχρησιµοποίηση νερού και τις εσωτερικές µεθόδους επεξεργασίας υγρών αποβλήτων που χρησιµοποιούνται. Στις βιοµηχανίες όπου δεν εφαρµόζονται προγράµµατα επαναχρησιµοποίησης νερού, εκτιµάται ότι περίπου το 85 95% του νερού που χρησιµοποιείται στις διάφορες διαδικασίες και λειτουργίες της µονάδος, καταλήγει ως απόβλητο (Metcalf and Eddy, 2003). 1.3.Σύσταση Υγρών Αποβλήτων Τα ρυπαντικά χαρακτηριστικά των υγρών αποβλήτων ποικίλουν ανάλογα µε την πηγή ρύπανσης από την οποία προέρχονται, η οποία µπορεί να είναι είτε σηµειακή πηγή όπως αστικά λύµατα, βιοµηχανικά υγρά απόβλητα, κτηνοτροφικά απόβλητα, είτε µη σηµειακή, όπως επιφανειακές απορροές από υπερλιπασµένες γεωργικές εκτάσεις (Lasut et al, 2007) Οι γνώσεις των ποιοτικών χαρακτηριστικών ενός υγρού αποβλήτου είναι απαραίτητες, διότι αποτελούν τα δεδοµένα εισόδου στην εφαρµογή µιας τεχνολογίας επεξεργασίας (Βλυσίδης, 2006). Στην υδάτινη µάζα τους τα υγρά απόβλητα περιέχουν διάφορα οργανικά και ανόργανα συστατικά, τα οποία µπορούν να συνοψιστούν στις ακόλουθες κατηγορίες Φυσικά Χαρακτηριστικά Υγρών Αποβλήτων Τα φυσικά χαρακτηριστικά είναι εκείνα που αντιστοιχούν στις αισθήσεις της οράσεως, της αφής και της οσφρήσεως. Αιωρούµενα στερεά, θολότητα, χρώµα, οσµή και θερµοκρασία εµπίπτουν σε αυτή την κατηγορία. Αιωρούµενα στερεά Τα αιωρούµενα στερεά µπορεί να περιλαµβάνουν ανόργανα ή οργανικά σωµατίδια ή µη αναµειγνυόµενα υγρά. Τα οικιακά λύµατα περιέχουν συνήθως µεγάλες ποσότητες αιωρούµενων στερεών που είναι κυρίως οργανικά στη φύση τους. 12

13 Η βιοµηχανική χρήση του νερού µπορεί να προσθέσει ευρεία ποικιλία αιωρούµενων ακαθαρσιών είτε οργανικής είτε ανόργανης φύσεως ενώ µη αναµειγνυόµενα υγρά όπως λάδια και γράσσα παρουσιάζονται συχνά στα απόνερα (Καρβούνης και Γεωργακέλλος, 2003). Η παράµετρος των αιωρούµενων σωµατιδίων είναι σηµαντική στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων, αφού αποτελεί µέτρο ελέγχου του βαθµού απόδοσης των µονάδων επεξεργασίας αστικών λυµάτων και υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων (Λοϊζίδου, 2006). Θολότητα Η θολότητα είναι το µέτρο της εκτάσεως κατά την οποία το φως είτε απορροφάται είτε σκεδάζεται από τα αιωρούµενα υλικά του νερού. Επειδή η απορρόφηση και η σκέδαση του φωτός επηρεάζονται τόσο από το µέγεθος όσο και από τα επιφανειακά χαρακτηριστικά των αιρούµενων υλικών, η θολότητα δεν είναι απευθείας πoσοτική µέτρηση των αιωρούµενων στερεών. Η περισσότερη θολότητα προέρχεται από τη διάβρωση κολλοειδούς υλικού τέτοιου όπως η άργιλος, η λάσπη, τα θραύσµατα βράχων και οξείδια µετάλλων από το έδαφος. Φυτικές ίνες και µικροοργανισµοί µπορούν επίσης να συµβάλλουν στη θολότητα. Οικιακά και βιοµηχανικά απόνερα µπορεί να περιέχουν ευρεία ποικιλία υλικών που προκαλούν θολότητα (Καρβούνης και Γεωργακέλλος, 2003). Χρώµα Τα υγρά απόβλητα έχουν συνήθως µια καφέ ή γκρι χροιά. Ωστόσο µε την πάροδο του χρόνου και όσο αναπτύσσονται περισσότερες αναερόβιες συνθήκες, το χρώµα των υγρών αποβλήτων µεταβάλλεται από γκρι σε σκούρο γκρι και στη συνέχεια σε µαύρο. Όταν το χρώµα των υγρών αποβλήτων είναι µαύρο, τότε τα απόβλητα ονοµάζονται σηπτικά (Metcalf and Eddy, 2003). Η εµφάνιση του χρώµατος στα υγρά απόβλητα είναι αποτέλεσµα της παρουσίας µεταλλικών αλάτων, οργανικών ενώσεων και άλλων διαλυτών κολλοειδών στερεών. Οσµή Η οσµή στα αστικά λύµατα προέρχεται κυρίως από αέρια που παράγονται από την αποσύνθεση οργανικών στερεών ή από ουσίες που προστίθενται στα υγρά απόβλητα. Οφείλεται κυρίως σε πτητικές ενώσεις που δηµιουργούνται ως αποτέλεσµα της αποδόµησης της οργανικής ύλης, της παρουσίας αλγών, προϊόντων 13

14 διάβρωσης µετάλλων και χηµικών βιοµηχανικής και γεωργικής προέλευσης (Muttamara, 1996). Θερµοκρασία Η θερµοκρασία των υγρών αποβλήτων είναι συνήθως υψηλότερη από αυτή των ταµιευτήρων νερού εξαιτίας της προσθήκης θερµού νερού από τα νοικοκυριά και τις βιοµηχανικές δραστηριότητες. Η θερµοκρασία των υγρών αποβλήτων είναι ένας σηµαντικός παράγοντας εξαιτίας της επίδρασής της στις χηµικές αντιδράσεις και στην ταχύτητα των αντιδράσεων, στην υδάτινη ζωή και την καταλληλότητα του νερού για διάφορες χρήσεις (Metcalf and Eddy, 2003). Επιπρόσθετα, µε την παρουσία υψηλής θερµοκρασίας, µειώνεται η διαλυτότητα του οξυγόνου Χηµικά Χαρακτηριστικά Υγρών Αποβλήτων Τα χηµικά χαρακτηριστικά των υγρών αποβλήτων ταξινοµούνται κυρίως σε οργανικά και ανόργανα. Πολλά οργανικά υλικά είναι διαλυτά στο νερό. Τα οργανικά υλικά, στα συστήµατα φυσικών υδάτων, µπορεί να προέρχονται από φυσικές πηγές ή µπορεί να αποτελούν προϊόν ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Τα περισσότερα φυσικά οργανικά προέρχονται από τη σήψη οργανικών στερεών, ενώ συνθετικά οργανικά είναι συνήθως αποτέλεσµα επιβαρύνσεως των υδατικών λυµάτων από αγροτικές δραστηριότητες. Τα ανόργανα χηµικά συστατικά περιλαµβάνουν κυρίως θρεπτικά συστατικά, µέταλλα, αµέταλλα και έλαια. Ένας µεγάλος αριθµός οργανικών ενώσεων εµφανίζεται στα απόβλητα. Η διοχέτευση τους στους φυσικούς αποδέκτες προκαλεί σηµαντικά προβλήµατα ρύπανσης, αφού δεσµεύουν το οξυγόνο και δηµιουργούν ανοξικές συνθήκες. Ακόµη σε συνδυασµό µε την ύπαρξη θρεπτικών συστατικών συντελούν στην επικράτηση αναερόβιων συνθηκών που συνεπάγεται τη θανάτωση των υδρόβιων οργανισµών. Ο ποιοτικός και ποσοτικός προσδιορισµός κάθε οργανικής ένωσης ξεχωριστά είναι δύσκολος και ιδιαίτερα δαπανηρός, λόγω της ύπαρξης µεγάλου αριθµού οργανικών ενώσεων. Για το λόγο αυτό, χρησιµοποιείται ο προσδιορισµός κάποιων παραµέτρων, οι οποίες µπορούν να παρέχουν σηµαντικές πληροφορίες για το είδος και το επίπεδο του οργανικού φορτίου στα απόβλητα. Βιοχηµικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Biochemical Oxygen Demand BOD) 14

15 Το Βιοχηµικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Biochemical Oxygen Demand BOD) είναι ο περισσότερο αποδεκτός δείκτης µέτρησης φαινόµενης συγκέντρωσης υγρών αποβλήτων που περιέχουν κυρίως βιοδιασπάσιµες οργανικές ενώσεις. Προσδιορίζεται µε µέτρηση του διαλυµένου οξυγόνου σε mg/l που καταναλώνεται για την οξείδωση αποδόµηση των οργανικών ενώσεων που περιέχονται στα υγρά απόβλητα από µικροοργανισµούς σε ορισµένο χρόνο και σταθερή θερµοκρασία (συνήθως 5 ηµέρες και 20 ο C, οπότε συµβολίζεται BOD 5 ). Για παράδειγµα, αν λάβουµε δείγµα 2 ml από υγρά απόβλητα, µετρήσουµε την συγκέντρωση διαλυµένου οξυγόνου και προσδιορίσουµε ότι είναι 3,1 mg/l,το αραιώσουµε στα 300 ml µε νερό που περιέχει τυποποιηµένη ποσότητα / είδος µικροοργανισµών και 8,5 mg/l οξυγόνο, το αφήσουµε 5 ηµέρες σε αναδευόµενη κλειστή φιάλη στους 20 ο C, µετά µετρήσουµε την συγκέντρωση διαλυµένου οξυγόνου και προσδιορίσουµε ότι είναι 5,6 mg/l, θα έχουµε το παρακάτω ισοζύγιο ως προς το οξυγόνο: 0,002 L. 3,1 mg/l + 0,298 L. 8,5 mg/l = 0,300 L. 5,6 mg/l + x mg x = 0,859 mg, όπου x η ποσότητα του οξυγόνου που καταναλώθηκε από τους µικροοργανισµούς κατά τη διάρκεια των 5 ηµερών. Η παράµετρος αυτή δεν χαρακτηρίζει εποµένως το σύνολο των οργανικών ενώσεων που περιέχονται στα απόβλητα, αλλά εκείνες που είναι δυνατόν να αποικοδοµηθούν από τους µικροοργανισµούς που υπάρχουν στο δείγµα κατά τη µέτρηση του BOD. Στα υγρά αστικά απόβλητα το µεγαλύτερο ποσοστό των οργανικών ενώσεων είναι βιοαποδοµήσιµο, ενώ στα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα συµβαίνει το αντίθετο. Χηµικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand - COD) Το Χηµικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand - COD) είναι ένας ευρέως διαδεδοµένος δείκτης µέτρησης φαινόµενης συγκέντρωσης υγρών αποβλήτων που περιέχουν κυρίως οργανικές ενώσεις. Προσδιορίζεται µε µέτρηση του αναγκαίου οξυγόνου που απαιτείται για την τέλεια οξείδωση των ενώσεων αυτών προς CO 2 και H 2 O. Χρησιµοποιείται κυρίως διχρωµικό κάλιο (K 2 Cr 2 O 7 ) σε όξινο περιβάλλον και η διάρκεια της µέτρησης είναι 3 ώρες έναντι 5 ηµερών που χρειάζονται για τον προσδιορισµό του BOD 5. Η παράµετρος COD χρησιµοποιείται ευρύτατα και θεωρείται πιο αξιόπιστη από το BOD κυρίως για το χαρακτηρισµό των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων. Η τιµή του COD είναι κατά κανόνα µεγαλύτερη της τιµής του BOD επειδή 15

16 οξειδώνονται και οι µη βιοδιασπάσιµες ενώσεις. Όταν όλες οι οργανικές ενώσεις είναι βιοδιασπάσιµες και δεν έχουµε ανόργανες οξειδώσιµες ενώσεις, το ολικό BOD έχει την ίδια τιµή µε το COD. Πάντως το COD σχεδόν πάντα διαφέρει από το BOD και αυτό οφείλεται σε έναν αριθµό παραγόντων: Πολλές οργανικές ενώσεις δεν είναι βιοδιασπάσιµες, οξειδώνονται όµως από τα διχρωµικά Είναι δυνατόν να υπάρχουν στα υγρά απόβλητα ανόργανες ενώσεις που οξειδώνονται από τα διχρωµικά, όπως ο δισθενής σίδηρος, το δισθενές µαγγάνιο, τα θειούχα, τα θειώδη, τα θειϊκά, τα νιτρώδη κ.α. µε αποτέλεσµα την αύξηση του COD. Όταν υπάρχουν τέτοιες ενώσεις το COD δεν αποτελεί µέτρο µόνο της οργανικής ύλης των υγρών αποβλήτων. Η µέτρηση του BOD εξαρτάται και από τους µικροοργανισµούς που υπάρχουν στο δείγµα όταν γίνεται η καλλιέργεια. Μερικές οργανικές ενώσεις δεν οξειδώνονται αποτελεσµατικά από το διχρωµικό ανιόν, π.χ. µόρια ευθέων αλύσεων, αλειφατικά οξέα και αλκοόλες. Για την καλύτερη οξείδωση προστίθεται Ag 2 SO 4. Η ύπαρξη χλωριόντων παρεµβάλλεται στη µέτρηση του COD και πρέπει να λαµβάνεται πρόνοια για την απάλειψη αυτής της παρέµβασης Τα χλωριόντα οξειδώνονται από τα διχρωµικά, αυξάνοντας έτσι την απαίτηση σε οξυγόνο: Για τον συγκεκριµένο τύπο αποβλήτων που επεξεργάζονται σε ορισµένη εγκατάσταση βιολογικού καθαρισµού είναι δυνατό να εκτιµηθεί η σχέση µεταξύ COD και BOD υπό µορφή καµπύλης αναφοράς (reference curve) ώστε να προσδιορίζεται έµµεσα ο δείκτης BOD και να εξοικονοµείται χρόνος και οικονοµικοί πόροι. Ολικός Οργανικός Άνθρακας (Total Organic Carbon TOC) Ο Ολικός Οργανικός Άνθρακας (Total Organic Carbon TOC) είναι ένας αξιόπιστος αλλά λιγότερο διαδεδοµένος δείκτης µέτρησης φαινόµενης συγκέντρωσης υγρών αποβλήτων που περιέχουν χαµηλές συγκεντρώσεις οργανικών ενώσεων. Η µέτρηση βασίζεται στην καταλυτική οξείδωση των ανθρακούχων οργανικών ενώσεων προς CO 2 το οποίο προσδιορίζεται ποσοτικά. Η µέτρηση είναι εξαιρετικά ταχεία αλλά ορισµένες οργανικές ενώσεις είναι δυνατό να µην οξειδωθούν µε αποτέλεσµα η προσδιοριζόµενη τιµή TOC να είναι ελαφρώς µικρότερη της πραγµατικής ποσότητας άνθρακα που περιέχεται στο δείγµα. 16

17 Συνολικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Total Oxygen Demand TOD) Το Συνολικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Total Oxygen Demand TOD) είναι ένας συνολικός δείκτης µέτρησης φαινόµενης συγκέντρωσης οργανικών αποβλήτων που δεν έχει ευρεία εφαρµογή. Προσδιορίζεται µε µέτρηση / ρύθµιση του περιεχοµένου οξυγόνου στο ρεύµα Ν 2 Ο 2 που διοχετεύεται για την πλήρη καύση των οργανικών κυρίως ενώσεων αλλά και ορισµένων ανόργανων σε θάλαµο που περιέχει λευκόχρυσο ως καταλύτη. Η µέτρηση είναι ταχεία και τα αποτελέσµατα συσχετίζονται άριστα µε τον δείκτη COD. Θεωρητικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Theoretical Oxygen Demand ThOD) Το Θεωρητικά Απαιτούµενο Οξυγόνο (Theoretical Oxygen Demand ThOD) είναι ένας εξειδικευµένος υπολογιστικός δείκτης µέτρησης φαινόµενης συγκέντρωσης οργανικών συστατικών αποβλήτων κυρίως του πρωτογενούς τοµέα της παραγωγής (γεωργία, κτηνοτροφία), χρησιµοποιούµενος στις περιπτώσεις όπου η χηµική σύσταση είναι προσδιορισµένη. Π.χ. για το συστατικό γλυκίνη [CH 2 (NH 2 )COOH], ThOD = 112 g O 2 /mol (Μπατζιάς, 2006) Τα πιο συνηθισµένα ανόργανα συστατικά που περιέχονται στα υγρά απόβλητα περιλαµβάνουν άζωτο, φώσφορο, θείο και βαρέα µέταλλα. Η συγκέντρωση των συστατικών αυτών σε υδάτινους αποδέκτες µπορεί να επηρεάσει σηµαντικά τη βιοποικιλότητα. Επίσης, παράµετροι ανόργανου ρυπαντικού φορτίου των υγρών αποβλήτων είναι η αλκαλικότητα και οξύτητα. Άζωτο Το άζωτο είναι χηµικό στοιχείο, το οποίο συναντάται στα υγρά απόβλητα µε τη µορφή οξειδίων, αµµωνίας, νιτρικών και αµµωνιακών αλάτων. Η αµµωνία βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα αστικά λύµατα και σε απόβλητα συγκεκριµένων βιοµηχανικών κλάδων, ως αποτέλεσµα της υδρόλυσης της ουρίας και της αποδόµησης αζωτούχων ενώσεων. Η ύπαρξη υψηλών συγκεντρώσεων αµµωνίας υποδηλώνει πρόσφατη ρύπανση, ενώ οι υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών που αποτελούν και το τελικό προϊόν της οξείδωσης της αµµωνίας και γενικά των αζωτούχων ενώσεων, υποδηλώνει ρύπανση µεγαλύτερης διάρκειας. Το αµµωνιακό 17

18 άζωτο όταν υπάρχει σε µεγάλες συγκεντρώσεις στους φυσικούς αποδέκτες, παρεµποδίζει την βιολογική δράση πολλών µικροοργανισµών. Απαιτείται ζήτηση οξυγόνου, οπότε µειώνεται το διαλυµένο οξυγόνο του φυσικού αποδέκτη, από τους υδρόβιους οργανισµούς για τη µετατροπή του αµµωνιακού αζώτου σε νιτρικό άζωτο. Φώσφορος Ο φώσφορος βρίσκεται στα υγρά απόβλητα σε διάφορες ενώσεις και προέρχεται κυρίως από γεωργικές δραστηριότητες (µε τη χρήση λιπασµάτων), από αστικά λύµατα και βιοµηχανικά απόβλητα. Καθορισµένες ποσότητες φωσφορικών είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη των φυτών και διάφορων µικροοργανισµών, αλλά σε µεγάλες συγκεντρώσεις και σε συνδυασµό µε την παρουσία νιτρικών προκαλείται το φαινόµενο του ευτροφισµού. Θείο Το θείο είναι χηµικό στοιχείο, το οποίο είναι κυρίως παρόν στα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα, καθώς το θειικό οξύ, ο θειούχος σίδηρος και άλλα θειούχα και θειικά άλατα είναι από τα πιο συχνά χρησιµοποιούµενα αντιδραστήρια στη βιοµηχανία. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην παρουσία σηµαντικών θειούχων και θειικών στα παραγόµενα απόβλητα και στην περίπτωση που δε λαµβάνει χώρα αποτελεσµατική αποµάκρυνσή τους, ρυπαίνουν τα φυσικά ύδατα στα οποία καταλήγουν άµεσα ή έµµεσα (Λοϊζίδου, 2006). Βαρέα Μέταλλα Τα βαρέα µέταλλα ανιχνεύονται κυρίως στα υγρά απόβλητα βιοµηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων (Καρβούνης και Γεωργακέλλος, 2003). Εξαιτίας της δυσκολίας που παρουσιάζεται στη βιοδιάσπασή τους, απορροφόνται από τους υδρόβιους µικροοργανισµούς και στη συνέχεια περνάνε στον ανθρώπινο οργανισµό µέσω της τροφικής αλυσίδας. Συσσωρεύονται σε όργανα του ανθρώπινου σώµατος και προκαλούν πολύ σοβαρές ασθένειες (Ying and Fang, 2006). Η υψηλή συγκέντρωση των µη βιοδιασπάσιµων βαρέων µετάλλων στους φυσικούς αποδέκτες καταστρέφει τα οικοσυστήµατα και γι αυτό κρίνεται απαραίτητη η αποµάκρυνση αυτών από τα υγρά απόβλητα πριν την τελική του διάθεση. Αλκαλικότητα 18

19 Η αλκαλικότητα είναι το µέτρο της ικανότητας του νερού να εξουδετερώνει τα οξέα. ηµιουργεί προβλήµατα αποθέσεων στο αποχετευτικό δίκτυο, εξαιτίας των αντιδράσεων που µπορούν να λάβουν χώρα µεταξύ αλκαλικότητας και ορισµένων κατιόντων στο νερό, και έτσι να συµβάλει στη δηµιουργία ενός ιζήµατος που µπορεί να φράξει τις σωληνώσεις (Καρβούνης και Γεωργακέλλος, 2003). Οξύτητα Σε πολλές περιπτώσεις τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα έχουν όξινο ph. Η οξύτητα των αποβλήτων είναι σηµαντική παράµετρος γιατί τα υγρά απόβλητα µε χαµηλό ph δηµιουργούν προβλήµατα διάβρωσης στο δίκτυο αποχέτευσης. Η βιολογική επεξεργασία των υγρών αποβλήτων απαιτεί ph κοντά στο ουδέτερο επειδή και οι µικροοργανισµοί δεν µπορούν να αναπτυχθούν σε όξινο περιβάλλον. Πολλές φορές η ίδια η βιολογική επεξεργασία µειώνει το ph και πρέπει να λαµβάνονται µέτρα για την επαναφορά του στο ουδέτερο. Το ph των όξινων βιοµηχανικών αποβλήτων πρέπει να κυµαίνεται από 6.5 έως 8.5 (Metcalf and Eddy, 2003) Βιολογικά Χαρακτηριστικά των Υγρών Αποβλήτων Τα βιολογικά χαρακτηριστικά των υγρών αποβλήτων είναι υψίστης σηµασίας για τον έλεγχο των ασθενειών που προκαλούνται από παθογόνους οργανισµούς καθώς επίσης και για το βασικό ρόλο που παίζουν τα βακτήρια και άλλοι µικροοργανισµοί στην αποσύνθεση και τη σταθεροποίηση της οργανικής ύλης (Metcalf and Eddy, 2003). Με την παρουσία διαλυµένου οξυγόνου, τα βακτήρια µετατρέπουν τη διαλυµένη οργανική ύλη σε ανόργανα στοιχεία, τα οποία αποτελούν υπόστρωµα άλλων έµβιων οργανισµών για την πρόκληση επιπρόσθετης µείωσης του οργανικού φορτίου του συγκεκριµένου φυσικού αποδέκτη (Muttamara, 1996). Ωστόσο η µεγάλη συγκέντρωση µικροοργανισµών, και ιδιαίτερα των παθογόνων, στα φυσικά ύδατα δεν είναι επιθυµητή διότι είναι ικανοί να µολύνουν ή να µεταδώσουν ασθένειες στους ανθρώπους. Κύρια πηγή µόλυνσης των υδάτων είναι τα αστικά λύµατα, τα κτηνοτροφικά απόβλητα και τα περιττώµατα των ζώων και των ανθρώπων που περιέχουν παθογόνους µικροοργανισµούς. Οι παθογόνοι µικροοργανισµοί βρίσκονται στα απόβλητα σε πολύ µικρές συγκεντρώσεις και η ανίχνευσή τους είναι πολύ δύσκολη. Για το λόγο αυτό χρησιµοποιούνται ως οργανισµοί ενδεικτικοί της µόλυνσης των 19

20 υδάτων τα κολοβακτηρίδια, τα οποία δεν είναι γενικά παθογόνα, αλλά εκκρίνονται από τον άνθρωπο µε πολύ υψηλούς ρυθµούς. Μια οµάδα κολοβακτηριδίων, τα κολοβακτηρίδια περιττωµάτων, αναπτύσσονται µόνο στο πεπτικό σύστηµα και έτσι η παρουσία τους στο νερό δηλώνει µόλυνση και συνεπώς δυνητική παθογένεια. Ένα άλλο χαρακτηριστικό των κολοβακτηριδίων που τα καθιστά ως κατάλληλο δείκτη για την ύπαρξη πιθανής παθογένειας στα ύδατα, είναι το γεγονός ότι η απολύµανση του νερού τα καταστρέφει, γενικά, δυσκολότερα σε σύγκριση µε τα παθογόνα βακτήρια. Έτσι, η εξάλειψη των κολοβακτηριδίων εξασφαλίζει και την παράλληλη εξάλειψη των παθογόνων βακτηριδίων (Λοϊζίδου, 2006). Ωστόσο για τον προσδιορισµό των ιών στα ύδατα απαιτούνται άλλες διενέργειες, διότι ο δείκτης των κολοβακτηριδίων δεν είναι αξιόπιστος όσον αφορά σε ιογενής µόλυνση, καθώς δεν έχει βρεθεί συσχέτιση µεταξύ των βακτηριδίων και των ιών του εντέρου (Nordgren et al, 2008). Πίνακας 1.1 Κατηγοριοποίηση τύπων ρύπανσης και µόλυνσης. Ρύπανση (Επιβάρυνση του νερού µε ύλη ή ενέργεια) Μόλυνση (Επιβάρυνση µε παθογόνους µικροοργανισµούς) Συµβατικοί ρύποι Μη συµβατικοί ρύποι Θερµική ρύπανση Μικροοργανισµοί Οργανική ύλη Βαριά µέταλλα Ιοί Ενώσεις του αζώτου (ΝΗ 4 +, ΝΟ 2 -, ΝΟ 3 - ) Ενώσεις του φωσφόρου (ΡΟ 4 3- ) Τοξικές οργανικές ενώσεις Αρσενικό (AS) Θειούχα (S 2- ) Κυανιούχα (CN - ) Θερµά απόβλητα νερά βιοµηχανιών Βακτήρια Μύκητες Πρωτόζωα Ραδιενεργά στοιχεία 20

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χηµικών Μηχανικών ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΛΥΣΙ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Καθηγητής ΕΜΠ ΑΘΗΝΑ 2006 1 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 1. Εισαγωγή Τα βασικά ρυπαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ Αστικά λύµατα περιέχονται στους υπονόµους του αποχετευτικού συστήµατος που µεταφέρει τα ακάθαρτα νερά µιας ανθρώπινης κοινότητας. Τα αστικά λύµατα προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Σε τι αποσκοπεί ο Βιολογικός Καθαρισµός των Αποβλήτων ΕίναιΕίναι από τους πιο αποτελεσµατικούς τρόπους αντιµετώπισης της ρύπανσης των υδάτινων αποδεκτών Επιτυγχάνει τον καθαρισµό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 2: Εισαγωγή στη Διαχείριση Αστικών Υγρών Αποβλήτων. Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά της διεργασίας της

Τα βασικά της διεργασίας της Τα βασικά της διεργασίας της ενεργού ιλύος Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων 1 Γιατί είναι απαραίτητη η επεξεργασία Για

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία

Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Εισαγωγικά Ο τριτοβάθμιος καθαρισμός γίνεται σε ειδικές περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τα δυο προηγούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Εισαγωγή στις βαθµίδες βιολογικών καθαρισµών Ε εξεργασία καθαρισµού λυµάτων Αποµάκρυνση, εξουδετέρωση ή κατάλληλη τροποποίηση των επιβλαβών χαρακτηριστικών των λυµάτων ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων BIO OXIMAT Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων Περιγραφή συστήματος BIO OXIMAT Το σύστημα BIO OXIMAT KP του οίκου ENEKA ACTIVA είναι μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού ΙΙ Μονάδες Βιολογικού Καθαρισµού (συν.) Χαλικοδιϋλιστήριο, ραστική λάσπη (ενεργή ιλύς) εξαµενές σταθεροποίησης Άρδευση Τεχνητοί υγρότοποι Οριζόντιας ελεύθερης ροής Κατακόρυφης

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών.

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Γενικά Τα βιοµηχανικά απόβλητα αποτελούν µία από τις κυριότερες πηγές ρύπανσης του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόµενες χώρες. Η βιοµηχανική δραστηριότητα παράγει υγρά απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη)

Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη) Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη) Αθήνα 2004 ΓΕΝΙΚΑ Η µελέτη «ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα 19ου αιώνα συσχέτιση επιδηµιών µε νερό. Τέλη 19ου αιώνα διαπίστωση παθογόνων µικροοργανισµών στο νερό.

Μέσα 19ου αιώνα συσχέτιση επιδηµιών µε νερό. Τέλη 19ου αιώνα διαπίστωση παθογόνων µικροοργανισµών στο νερό. ΑΝΑΓΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέσα 19ου αιώνα συσχέτιση επιδηµιών µε νερό. Τέλη 19ου αιώνα διαπίστωση παθογόνων µικροοργανισµών στο νερό. Αρχές 20ου αιώνα διαπίστωση της απολυµαντικής δράσης του Χλωρίου. Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ.Π.Μ.Σ.«ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ µε θέµα «ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >>

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >> ΘΕΜΑ : Χρήστος Παπαθανασίου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Υπεύθυνος λειτουργίας ΧΥΤΑ Δομοκού E-mail: aconhellas@hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει.

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει. ΡΥΠΑΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Η γη είναι ο µόνος από τους πλανήτες του Ηλιακού συστήµατος που εµφανίζει το φαινόµενο της ζωής. Το µοναδικό αυτό «προνόµιο» δηλαδή η ανάπτυξη και συντήρηση της ζωής στον πλανήτη µας οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ»

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων. Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy

Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων. Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy Ορεστιάδα, Ιανουάριος 2009 Νομοθετικό Πλαίσιο Οδηγία Πλαίσιο (1/2) Η έννοια της ολοκληρωμένης και αειφόρου

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα ελαιοτριβείων

Απόβλητα ελαιοτριβείων Απόβλητα ελαιοτριβείων Ελαιοτριβεία 3500 3000 2500 Pressure 3-phase 2-phase 2000 1500 1000 500 0 GREECE ITALY SPAIN Portugal Απόβλητα ελαιοτριβείων στην Ε.Ε. Υγρά απόβλητα (OMW) 3.4 εκατομμύρια τον. (Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο Κεφάλαιο 1 ο 1.Τεχνολογία-2.Πόσιμο νερό Πόσιμο νερό ορίζεται το νερό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.αυτό μπορεί να είναι στην φυσική του κατάσταση είτε να προέρχεται από επεξεργασία ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ιεργασίεςπου εφαρµόζονται συνήθως στην επεξεργασία του πόσιµου νερού Κροκίδωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

denitrification in oxidation ditch) mg/l.

denitrification in oxidation ditch) mg/l. 2.3 Συνοπτική εξέταση των συστηµάτων απονιτροποίησης Αρχική προτεταµένη απονιτροποίηση Η πρώτη λύση για µία µονάδα προτεταµένης απονιτροποίησης προτάθηκε από τους Ludzack και Εttinger (1962). Το εισερχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3 ΕΝΕΡΓΟΣ ΙΛΥΣ Τύπος Χαµηλή φόρτιση Μέση Φόρτιση Υψηλή Φόρτιση F/M Kg BOD 5 / kg SS.d F/M < 0,15 F/M < 0,07 0,15F/M> 0,4 Φορτίο BOD (Cv) Kg BOD 5 / m 3.d Cv

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΠΟ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΞΟΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΠΟ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΞΟΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΠΟ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΞΟΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΩΤΗΡΙΑ Κ. ΠΑΝΑΚΟΥΛΙΑ Εξεταστική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση 1.1 Εισαγωγή Σε όλο το σύμπαν υπάρχει ένα μόριο για το οποίο ο άνθρωπος θα μπορούσε να ψάχνει αιώνια ακόμη και στους πιο απομακρυσμένους

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε Εισηγητής: Κ. Σταµπεδάκης Τµήµα: R&D ENVIRONMENTAL PROTECTION ENGINEERING S.A. 1 Περιεχόµενα Περιγραφή του προβλήµατος Συστήµατακενούγιατην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας Σας καλούμε να παρευρεθείτε στον ανοιχτό κύκλο συναντήσεων συζητήσεων που συνδιοργανώνουν το Γραφείο Καινοτομίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. ΣΩΤΗΡΑΚΗΣ Ηλεκτρ/γος Μηχ/γος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Κολοκοτρώνη 32, Ρόδος 85100 τηλ.2241020970, fax:2241075350 e-mail: soti@otenet.gr ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΑΠΟΡΡΟΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 6: Διαλυμένο Οξυγόνο. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 6: Διαλυμένο Οξυγόνο. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 6: Διαλυμένο Οξυγόνο Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθηγητής Σεραφείμ Σαββίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000-2006 Ε.Π. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΜΕΤΡΟ 2.1 ΕΡΓΟ: Κοινοπραξίες Ε+Τ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Τι είναι; BI-CHEM XP146 βιο-ενζυµατικό προϊόν σε σκόνη που περιέχει: Ένζυµα: τύποι πρωτεάσης, αµυλάσης, κυτταρινάσης και λιπάσης Αναερόβια βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τα στερεά απόβλητα ανάλογα µε την προέλευσή τους µπορούν να ταξινοµηθούν ως εξής: Aστικά απόβλητα. Χαρακτηρίζονται από πολύ µεγάλο όγκο και προέρχονται από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ Ένα από τα µεγαλύτερα και σοβαρότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι βιοµηχανίες σχετίζεται µε το κόστος απόρριψης εξαντληµένων διαλυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι µικροοργανισµοί της φύσης

Οι µικροοργανισµοί της φύσης Οι µικροοργανισµοί της φύσης στην υπηρεσία του ανθρώπου Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Τα προβλήµατα στα οποία δίνει αξιόπιστη λύση η Agrologistics είναι: υσοσµία: 1. από κάδους απορριµµάτων 2. από

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου)

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 8 Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 2. Καταστάσεις του νερού : το νερό είναι η μοναδική ουσία στη γη που βρίσκεται στη φύση και με τις τρεις μορφές τις (υγρή στερεά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας ΕΝΤΟ ΚΕΦΛΙΟ Μορφές Ενέργειας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού ιαχείριση Α οβλήτων Υποµονάδες βιολογικού καθαρισµού υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού Για τη βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων χρησιµοποιούνται στην πράξη κατάλληλες τεχνικές εγκαταστάσεις, οι υποµονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο SBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ ΜΟΝ. Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων (II) V) Φωσφόρος Ο φωσφόρος είναι επίσης σηµαντικό στοιχείο για τη ζωή. Οι συνήθεις µορφές του στα διαλύµατα είναι τα ορθοφωσφορικά PO 4-3,

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία Dialynas S.A. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ελ. Βενιζέλου 15, 73100, Χανιά Τηλ. 28210-51250, fax. 28210-51260 www.dialynas.com, dk@dialynas.com Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Διαβάστε περισσότερα