Διερεύνηση των κριτηρίων που επηρεάζουν την επιλογή ιατρικής ειδικότητας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διερεύνηση των κριτηρίων που επηρεάζουν την επιλογή ιατρικής ειδικότητας"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2): Διερεύνηση των κριτηρίων που επηρεάζουν την επιλογή ιατρικής ειδικότητας ΣΚΟΠΟΣ Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται ιδιαίτερα οξύ το πρόβλημα του «πληθωρισμού» των ιατρών και της ανισοκατανομής τους στις γεωγραφικές περιοχές της χώρας και στις διάφορες ειδικότητες. Μια από τις παραμέτρους στο πρόβλημα της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και της αποκατάστασης των αποφοίτων των ιατρικών σχολών αφορά στην επιλογή της ιατρικής ειδικότητας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση συγκεκριμένων κριτηρίων, που σύμφωνα με την ελληνική βιβλιογραφία επηρεάζουν την επιλογή της ειδικότητας, σε δείγμα ειδικευόμενων και ειδικευμένων ιατρών της περιοχής Αττικής. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης μελέτης σχετικά με τη διερεύνηση των προσδιοριστικών παραγόντων που επηρεάζουν την επιλογή της ειδικότητας των ιατρών γενικότερα. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 300 ιατροί, εργαζόμενοι σε δημόσια γενικά και ειδικά νοσοκομεία, από τους οποίους οι 152 (50,7%) ήταν ειδικευμένοι όλων των βαθμίδων και οι 148 (49,3%) ήταν ειδικευόμενοι. Η κατανομή του δείγματος ανά ειδικότητα στους τέσσερις ιατρικούς τομείς είχε ως εξής: παθολογικός 25,3%, χειρουργικός 49,1%, εργαστηριακός 18,3% και ψυχιατρικός 7,3%. Για την ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν μέθοδοι της επαγωγικής στατιστικής. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις βρέθηκαν μεταξύ του τομέα ειδικότητας και των κριτηρίων επιλογής που αφορούν στο επιστημονικό ενδιαφέρον (Ρ=0,005), στο χρόνο αναμονής για έναρξη ειδικότητας (Ρ=0,015), στις υψηλότερες αποδοχές (Ρ<0,0001) και στη μεγαλύτερη κοινωνική καταξίωση (Ρ=0,003). ΣΥΜΠΕ- ΡΑΣΜΑΤΑ Στον τομέα της υγείας θα πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα σχετικά με τον προγραμματισμό και το σχεδιασμό των θέσεων εργασίας. Έτσι, θα αποφευχθεί ο υπερκορεσμός σε δημοφιλείς ειδικότητες και οι μακροχρόνιες λίστες αναμονής σε αυτές, καθώς και τα φαινόμενα προκλητής ζήτησης σε συγκεκριμένες ειδικότητες, που έχουν ως συνέπεια την εμφάνιση ανεργίας στον ιατρικό κλάδο. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2008, 25(2): Α. Πεχλιβανίδου, 1,2 Κ. Σουλιώτης, 2,3 Μ. Καλαφάτη, 4 Θ. Μπελλάλη, 4 Ι. Τσαμαδιάς, 1 Φ. Γιαννακά, 5 Γ. Τούντας Γενικό Νοσοκομείο Μελισσίων «Αμαλία Φλέμιγκ» 2 Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Τομέας Οικονομικών της Υγείας 3 Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών 4 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νοσηλευτικής 5 Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Η Ελπίς», Αθήνα Criteria that affect the selection of the field of medical specialization in Greece Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Επαγγελματική ανάπτυξη Επαγγελματική σταδιοδρομία Ιατρική ειδικότητα Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 «για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος υπηρεσιών υγείας και για τη διατήρηση του επιπέδου υγείας του πληθυσμού μιας χώρας απαιτείται υγειονομικό δυναμικό με πλήρη κατάρτιση, ορθολογική κατανομή και αριθμητική επάρκεια κατά κλάδο και περιοχή». Το μέγεθος του υγειονομικού δυναμικού, κατά ειδικότητα, σε συνδυασμό με την κατανομή του στις γεωγραφικές περιοχές μιας χώρας διαμορφώνουν δείκτες ποσότητας, αλλά και ποιότητας παροχής περίθαλψης στη χώρα. Το μέγεθος και οι κατανομές του υγειονομικού δυναμικού δεν πρέπει και δεν μπορεί να είναι τυχαίες, για την παροχή επαρκούς περίθαλψης στον πληθυσμό. 2 Συνεπώς, απαιτείται ένας ορθολογικός προγραμματισμός, ώστε να καλύπτονται οι μελλοντικές ανάγκες για τη ζήτηση υπηρεσιών υγείας. Ο «πληθωρισμός» ιατρών και η ανισοκατανομή του στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές, αλλά και ειδικότητες, είναι δύο βασικά θέματα τα οποία κατά καιρούς βρίσκονται στο επίκεντρο του επιστημονικού διαλόγου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Το υγειονομικό δυναμικό αποτελεί τη σημαντικότερη και τη μεγαλύτερη εισροή του συστήματος υγείας, που απορροφά μεγάλο μέρος των οικονομικών πόρων. Για το λόγο αυτό, θεωρείται ότι αποτελεί το βασικότερο παράγοντα στη λειτουργία του. Ο προγραμματισμός και η ανάπτυξη του ιατρικού δυναμικού σε σχέση με τον αριθμό του αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία, που πρέπει

2 168 Α. Πεχλιβανιδου και συν να ενσωματώνει τις μελλοντικές ανάγκες υγείας, τις ραγδαίες εξελίξεις στην ιατρική επιστήμη και την τεχνολογία και, προπαντός, τους τιθέμενους στόχους και τις ανάγκες του υγειονομικού συστήματος της χώρας. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των ιατρών, που θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλος, σε συνδυασμό με την άνιση κατανομή στις ιατρικές ειδικότητες, έχουν ενοχοποιηθεί για την αύξηση των δαπανών υγείας, μέσω της προκλητής ζήτησης για υπηρεσίες υγείας που δημιουργούν οι ίδιοι οι ιατροί. 3 Η συνολική μελέτη του προβλήματος και η βαθύτερη κατανόηση των αιτιών που το δημιουργούν ή το συντηρούν, μπορούν να συμβάλουν στην παροχή κινήτρων από τους αρμόδιους φορείς και στη λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων εξομάλυνσής του. Για να επιτευχθεί η εξομάλυνση του φαινoμένου, θα πρέπει να γίνει συστηματική διερεύνηση των βασικών αιτιολογικών παραγόντων που οδηγούν τους νέους ιατρούς στην επιλογή συγκεκριμένων ιατρικών ειδικοτήτων. Μια από τις παραμέτρους της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και αποκατάστασης των αποφοίτων των ιατρικών σχολών αφορά στην επιλογή της ιατρικής ειδικότητας. Ενώ οι ιατρικές σχολές παράγουν συνεχώς νέους πτυχιούχους, με αποτέλεσμα τον «πληθωρισμό» ιατρών, ορισμένες ιατρικές ειδικότητες παραμένουν σε ανεπάρκεια. Η επιλογή της ιατρικής ειδικότητας αποτελεί μια από τις πλέον σοβαρές αποφάσεις που καλούνται να λάβουν οι ιατροί μετά από το πέρας της βασικής τους εκπαίδευσης. Η διαδικασία της επαγγελματικής επιλογής, αλλά και της επαγγελματικής ανάπτυξης, έχει απασχολήσει διάφορους επιστημονικούς κλάδους (ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, οικονομολόγους κ.ά.), με αποτέλεσμα στην προσπάθεια ερμηνείας των παραπάνω διαδικασιών να αναπτυχθούν πολλές και ποικίλες θεωρίες, που, όπως αναφέρει ο Brown, 4 αφορούν στις θεωρίες των χαρακτηριστικών και παραγόντων, 5 στη θεωρία του τυχαίου, 6 στις οικονομικές θεωρίες, 4 στις θεωρίες της κοινωνικής μάθησης, 7 στις εξελικτικές θεωρίες, 8 στις κοινωνιολογικές θεωρίες 9 και στις θεωρίες της σταδιοδρομίας. 10,11 Τόσο οι θεωρίες της επαγγελματικής επιλογής, όσο και οι θεωρίες της επαγγελματικής ανάπτυξης θέτουν ένα πλαίσιο για την ερμηνεία των επιδράσεων που δέχονται τα άτομα από διάφορους πολιτισμικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς, ατομικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση συγκεκριμένων κριτηρίων που η ελληνική βιβλιογραφία δείχνει ότι επηρεάζουν την επιλογή της ιατρικής ειδικότητας, σε δείγμα ειδικευόμενων και ειδικευμένων ιατρών της περιοχής Αττικής. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης μελέτης σχετικά με τη διερεύνηση των προσδιοριστικών παραγόντων (δημογραφικοί, κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες και άλλα κριτήρια) που επηρεάζουν την επιλογή της ειδικότητας των ιατρών γενικότερα. 12 Δείγμα Το δείγμα της μελέτης ήταν δείγμα ευκολίας, ιατρών ειδικευμένων και ειδικευόμενων, που υπηρετούσαν στον κλάδο ιατρών ΕΣΥ (σε γενικά και ειδικά νοσοκομεία του ΕΣΥ και σε πανεπιστημιακά νοσοκομεία) και προέρχονταν από τις 11 μεγαλύτερες σε πληθυσμό ιατρικές ειδικότητες. Από τη Στατιστική Επετηρίδα της Ελλάδος 13 ελήφθησαν στοιχεία που αφορούσαν στο έτος 1999 και επιλέχθηκαν οι 11 μεγαλύτερες σε πληθυσμό ιατρικές ειδικότητες, με στόχο τη συγκέντρωση δείγματος που να αντιστοιχεί στο 2,5% του συνολικά εγγεγραμμένου πληθυσμού τους για καθεμιά από αυτές. Οι ειδικότητες της Αιματολογίας και της Μικροβιολογίας, όπως και της Νευρολογίας και της Ψυχιατρικής, ομαδοποιήθηκαν, επειδή η ΕΣΥΕ παρέχει ενιαία στοιχεία. Κατά τη χρονική περίοδο Οκτωβρίου Δεκεμβρίου του 2004 διανεμήθηκαν συνολικά 430 ερωτηματολόγια σε ιατρούς, οι οποίοι έδωσαν την προφορική τους συγκατάθεση για συμμετοχή στη μελέτη. Τελικά, το ποσοστό ανταπόκρισης ήταν 77,2% και το τελικό δείγμα αποτέλεσαν 300 ιατροί, καθώς 32 ερωτηματολόγια δεν συμπληρώθηκαν επαρκώς. Το 63,3% του δείγματος ήταν άνδρες (n=190), το μεγαλύτερο ποσοστό του δείγματος (41,3%) είχε γεννηθεί από το (n=124) και η πλειοψηφία τους ήταν άγαμοι κατά την περίοδο επιλογής της ειδικότητας (n=228, 76%). Οι περισσότεροι (72%) ήταν απόφοιτοι ελληνικών ιατρικών σχολών, ενώ όσον αφορά στη βαθμίδα ιεραρχίας τους, ήταν ειδικευμένοι σε ποσοστό 50,7%, ειδικευόμενοι σε ποσοστό 48,0% και ειδικευόμενοι σε αναμονή συνέχισης της ειδικότητάς τους σε ποσοστό 1,3%. Αναφορικά με την ειδικότητά τους, οι απαντήσεις ομαδοποιήθηκαν στους τέσσερις ιατρικούς τομείς ως εξής: (α) παθολογικός (n=76, 25,3%), (β) χειρουργικός (n=147, 49%), (γ) εργαστηριακός (n=55, 18,3%) και (δ) ψυχιατρικός (n=22, 7,3%) (πίν. 1). Εργαλείο μέτρησης Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη διανομή αυτο-συμπληρούμενου ερωτηματολογίου, το οποίο κατασκευάστηκε για το σκοπό της ευρύτερης μελέτης, βάσει του υποδείγματος που χρησιμοποίησε η Καλαματιανού, 2 και ήταν προσαρμοσμένο στις ανάγκες της παρούσας έρευνας. Αρχικά, το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε 40 ερωτήσεις και αφού δόθηκε σε ομάδα ειδικών προς περαιτέρω επεξεργασία, διαμορφώθηκε σε δύο μέρη, περιλαμβάνοντας συνολικά 16 ομαδοποιημένες ερωτήσεις. Στο πρώτο μέρος, οι ερωτήσεις αφορούσαν στην περιγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών (φύλο, ηλικία, τόπος διαμονής, έτος έναρξης ειδικότητας), καθώς και των κοινωνικο-οικονομικών χαρακτηριστικών του δείγματος (επίπεδο εκπαίδευσης γονέων, επάγγελμα γονέων, μηνιαίο οικογενειακό

3 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ 169 Πίνακας 1. Δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά του δείγματος (n=300). n (% έγκυρο) n (% έγκυρο) Φύλο Έτη γέννησης Άνδρες 190 (63,3) (11,7) Γυναίκες 110 (36,7) (25,0) (22,0) (41,3) Ιατρικές σχολές αποφοίτησης Βαθμίδα ιεραρχίας Ελλάδα 216 (72,0) Ειδικευόμενοι 144 (48,0) Ευρώπη 24 (8,33) Ειδικευόμενοι σε αναμονή 4 (1,3) ΗΠΑ 1 (0,3) Ειδικευμένοι ιατροί 152 (50,7) Ανεξάρτητες δημοκρατίες 32 (10,66) Οικογενειακή κατάσταση κατά την επιλογή της ειδικότητας Ιατρικός τομέας Άγαμοι 228 (76,0) Παθολογικός 76 (25,3) Έγγαμοι 70 (23,3) Χειρουργικός 147 (49,0) Διαζευγμένοι/χήροι 2 (0,7) Εργαστηριακός 55 (18,3) Ψυχιατρικός 22 (7,3) εισόδημα και οικογενειακή κατάσταση κατά την περίοδο επιλογής ειδικότητας). Στο δεύτερο μέρος, οι ερωτήσεις αναφέρονταν στον προσδιορισμό των κριτηρίων που οδήγησαν τους ιατρούς στην επιλογή της ιατρικής ειδικότητας, π.χ. επιστημονικό ενδιαφέρον, χρόνος αναμονής, κοινωνική καταξίωση, επαγγελματική εξέλιξη, αποδοχές, φύλο κ.λπ. (πίν. 2). Ο έλεγχος της αξιοπιστίας του ερωτηματολογίου για την εφαρμογή του στον ελληνικό χώρο έγινε με πιλοτική μελέτη σε δείγμα 30 ειδικευμένων και ειδικευόμενων ιατρών από τις 11 μεγαλύτερες Πίνακας 2. Σύγκριση τιμών στα κριτήρια επιλογής ειδικότητας με τους ιατρικούς τομείς. Κριτήρια επιλογής ειδικότητας Επιστημονικό ενδιαφέρον 0,005* Πρότυπο πανεπιστημιακού δασκάλου 0,105 Χρόνος αναμονής 0,015* Αγορά εργασίας 0,486 Γεωγραφική περιοχή μελλοντικής διαμονής 0,397 Έλλειψη ειδικότητας στο μελλοντικό φορέα εργασίας 0,324 Υψηλότερες αποδοχές 0,000* Επαγγελματική εξέλιξη 0,140 Κοινωνική καταξίωση 0,003* Διασφάλιση πελατείας 0,908 Επιλογή ειδικότητας βάσει φύλου 0,121 Περιορισμένη έκθεση σε παράγοντες κινδύνου 0,334 * Ρ<0,05 p σε πληθυσμό ιατρικές ειδικότητες. Η αξιολόγηση της αξιοπιστίας εσωτερικής συνοχής των ερωτήσεων ανά ομάδες και συνολικά έγινε με τη χρησιμοποίηση του συντελεστή άλφα (Cronbach s alpha coefficient), η τιμή του οποίου βρέθηκε να είναι α=0,6. Ανάλυση δεδομένων Οι τέσσερις ιατρικοί τομείς ειδικοτήτων (ανεξάρτητες μεταβλητές) συσχετίστηκαν με δώδεκα κριτήρια επιλογής της ιατρικής ειδικότητας (δεύτερο μέρος του ερωτηματολογίου της ευρύτερης μελέτης), στα οποία οι συμμετέχοντες έδωσαν απαντήσεις σε ισοδιαστημική κλίμακα 4 σημείων τύπου Likert, με τιμή 1: «καθόλου σημαντικό» έως 4: «καθοριστικό/αποκλειστικό» κριτήριο επιλογής της ειδικότητας. Για την ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων εφαρμόστηκαν στατιστικές μέθοδοι της περιγραφικής στατιστικής (εκατοστιαία αναλογία) και της επαγωγικής στατιστικής (t-test και ANOVA). Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας α για τις στατιστικές δοκιμασίες ορίστηκε ίσο με 0,05, ενώ τιμές πιθανότητας σφάλματος τύπου α (τιμή P) <0,05 θεωρήθηκαν στατιστικά σημαντικές. Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων της έρευνας χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο ανάλυσης κοινωνικών επιστημών (statistical package for social sciences, SPSS), version 11. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα κριτήρια επιλογής της ιατρικής ειδικότητας που συσχετίστηκαν με τους τέσσερις ιατρικούς τομείς των ειδικοτήτων (παθολογικός, χειρουργικός, εργαστηριακός και ψυχιατρικός) φαίνονται αναλυτικά στον πίνακα 2. Αφού παρουσιαστούν οι απαντήσεις των συμμετεχόντων (μέσες

4 170 Α. Πεχλιβανιδου και συν τιμές) σε καθένα από τα κριτήρια επιλογής ειδικότητας (πίν. 3), ακολουθούν οι παραμετρικές συσχετίσεις αυτών με τις ανεξάρτητες μεταβλητές (ιατρικοί τομείς ειδικότητας). Επιστημονικό ενδιαφέρον Το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ειδικότητα αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 59,2% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 46,9% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 38,2% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 68,2% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 34,2% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 41,5% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 43,6% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 31,8% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 3,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 3,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 5,3% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως καθόλου σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 2,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 8,2% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 12,7% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Πρότυπο πανεπιστημιακού δασκάλου Το πρότυπο του πανεπιστημιακού δασκάλου αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 9,2% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 7,5% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 9,1% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 1,2% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 32,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 18,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 12,7% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 27,3% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 21,8% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 16,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 18,2% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 42,1% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 52,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 61,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 45,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Χρόνος αναμονής Ο χρόνος αναμονής για την εύρεση θέσης έναρξης ειδικότητας αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 18,4% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 21,8% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 40,0% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 4,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 32,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 29,9% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 32,7% των ιατρών του εργαστη- Πίνακας 3. Απαντήσεις συμμετεχόντων ανά ιατρικό τομέα (μέσες τιμές) σε καθένα από τα κριτήρια επιλογής ειδικότητας. Ιατρικός τομέας/κριτήρια q1 q2 q3 q4 q5 q6 q7 q8 q9 q10 q11 q12 Παθολογικός Mean 3,50 2,09 2,34 2,45 1,79 1,71 1,80 2,32 1,86 1,33 1,97 1,63 n SD 0,70 1,06 1,15 0,94 0,93 0,83 0,89 1,09 1,00 0,72 1,15 0,94 Χειρουργικός Mean 3,27 1,81 2,39 2,52 1,69 1,79 2,20 2,49 1,78 1,35 2,07 1,43 n SD 0,87 0,99 1,17 1,09 0,85 0,96 1,05 1,04 0,95 0,71 1,10 0,79 Εργαστηριακός Mean 3,07 1,69 2,93 2,55 1,85 1,87 1,69 2,38 1,31 1,33 2,04 1,42 n SD 0,98 1,02 1,14 1,00 1,10 1,09 0,90 1,10 0,63 0,70 1,23 0,79 Ψυχιατρικός Mean 3,68 2,00 2,36 2,18 1,50 1,45 1,55 1,95 1,59 1,23 1,45 1,45 n SD 0,48 1,07 0,85 0,85 0,74 0,67 0,60 0,84 0,85 0,69 0,74 0,86 Σύνολο Mean 3,32 1,87 2,48 2,48 1,73 1,76 1,96 2,39 1,70 1,33 1,99 1,48 n SD 0,85 1,02 1,15 1,02 0,91 0,94 0,99 1,05 0,92 0,70 1,12 0,83

5 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ 171 ριακού τομέα και το 45,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 13,2% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 14,3% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 7,3% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 31,8% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως καθόλου σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 35,5% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 34,0% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 20,0% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 18,2% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Αγορά εργασίας Η ζήτηση της ειδικότητας στην αγορά εργασίας αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 10,5% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 21,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 16,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 44,7% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 35,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 41,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 45,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 23,7% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 18,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 21,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 27,3% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 21,1% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 25,2% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 20,0% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 27,3% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Γεωγραφική περιοχή μελλοντικής διαμονής Η έλλειψη της ειδικότητας στη γεωγραφική περιοχή της μελλοντικής διαμονής των συμμετεχόντων αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 3,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 4,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 10,9% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 22,4% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 12,9% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 20,0% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 13,6% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 22,4% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 31,3% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 12,7% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 22,7% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 51,3% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 51,7% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 56,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 63,6% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Έλλειψη ειδικότητας στο μελλοντικό φορέα εργασίας Η έλλειψη της ειδικότητας στο φορέα μελλοντικής απασχόλησης αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 2,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 5,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 10,9% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 21,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 20,0% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 9,1% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 31,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 20,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 14,5% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 27,3% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως καθόλου σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 50,0% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 53,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 54,5% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 63,6% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Υψηλότερες αποδοχές Οι υψηλότερες αποδοχές που υπόσχεται η ειδικότητα αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 5,3% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 11,6% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 3,6% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 32,0% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 18,2% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 4,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 32,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 21,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 21,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 45,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως καθόλου σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 46,1% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 35,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 56,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 50,0% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Επαγγελματική εξέλιξη Τα μεγαλύτερα περιθώρια επαγγελματικής εξέλιξης στην ειδικότητα αξιολογήθηκαν ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 16,3% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 16,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 31,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 40,8% των ιατρών του

6 172 Α. Πεχλιβανιδου και συν χειρουργικού τομέα, το 36,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 31,8% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 21,1% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 18,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 16,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 31,8% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως καθόλου σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 31,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 24,5% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 30,9% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 36,4% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Κοινωνική καταξίωση Η μεγαλύτερη κοινωνική καταξίωση αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 10,5% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 6,8% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 1,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 4,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 11,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 15,6% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 3,6% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 9,1% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 30,3% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 26,5% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 18,2% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 27,3% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 47,4% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 51,0% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 76,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 59,1% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Διασφάλιση πελατείας Η ύπαρξη έτοιμης πελατείας στο οικογενειακό/συγγενικό περιβάλλον για την επιλεγείσα ειδικότητα αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 2,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 2,7% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 1,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 4,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 6,6% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 5,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 7,3% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 11,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 15,6% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 12,7% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 9,1% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 78,9% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 76,2% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 78,2% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 86,4% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Επιλογή ειδικότητας βάσει φύλου Το κριτήριο του φύλου των συμμετεχόντων στην επιλογή ειδικότητας αξιολογήθηκε ως καθοριστικό από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 13,6% των ιατρών του χειρουργικού τομέα και το 18,2% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 17,1% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 23,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 21,8% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 13,6% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 19,7% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 5,5% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 18,2% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 51,3% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 43,5% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 54,5% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 68,2% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Περιορισμένη έκθεση σε παράγοντες κινδύνου Η περιορισμένη έκθεση σε παράγοντες κινδύνου στο χώρο εργασίας (μολύνσεις, ακτινοβολία κ.ά.) αξιολογήθηκε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή ειδικότητας από το 5,3% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 3,4% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 3,6% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 4,5% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 8,2% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 7,3% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 9,1% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Ως ελάχιστα σημαντικό κριτήριο αξιολογήθηκε από το 15,8% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 16,3% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 16,4% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 13,6% κριτήριο αξιολογήθηκε από το 63,2% των ιατρών του παθολογικού τομέα, το 72,1% των ιατρών του χειρουργικού τομέα, το 72,7% των ιατρών του εργαστηριακού τομέα και το 72,7% των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα. Συσχετίσεις των κριτηρίων επιλογής ειδικότητας με τους ιατρικούς τομείς Η σύγκριση των μέσων τιμών των κριτηρίων επιλογής της ιατρικής ειδικότητας με τους τέσσερις ιατρικούς τομείς έδειξε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά των κρι-

7 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ 173 τηρίων που αφορούν στο επιστημονικό ενδιαφέρον για την ειδικότητα (Ρ=0,005), στο χρόνο αναμονής εύρεσης θέσης για την ειδικότητα (Ρ=0,015), στις υψηλότερες αποδοχές (Ρ<0,0001) και στην κοινωνική καταξίωση που η ειδικότητα παρέχει (Ρ=0,003) (πίν. 2). Τη στατιστικά σημαντική διαφορά στο κριτήριο του επιστημονικού ενδιαφέροντος φαίνεται να την προκαλούν οι ιατροί του παθολογικού τομέα συγκριτικά με τους ιατρούς του εργαστηριακού τομέα (Ρ=0,024) και οι ιατροί του εργαστηριακού τομέα συγκριτικά με τους ιατρούς του ψυχιατρικού τομέα (Ρ=0,024). Για το κριτήριο του χρόνου αναμονής, τη στατιστικά σημαντική διαφορά φαίνεται να την προκαλούν οι ιατροί του παθολογικού τομέα σε σχέση με τους ιατρούς του εργαστηριακού τομέα (Ρ=0,024), οι ιατροί του χειρουργικού τομέα σε σχέση με τους ιατρούς του εργαστηριακού τομέα (Ρ=0,020) και, τέλος, οι ιατροί του ψυχιατρικού τομέα σε σχέση με τους ιατρούς του χειρουργικού τομέα (Ρ=0,019). Για το κριτήριο των υψηλότερων αποδοχών, τη στατιστικά σημαντική διαφορά φαίνεται να την προκαλούν οι ιατροί του χειρουργικού τομέα συγκριτικά με τους ιατρούς του παθολογικού τομέα (Ρ=0,023), του εργαστηριακού τομέα (Ρ=0,006) και του ψυχιατρικού τομέα (Ρ=0,019). Τέλος, σε ό,τι αφορά στο κριτήριο της κοινωνικής καταξίωσης, τη στατιστικά σημαντική διαφορά φαίνεται να την προκαλούν οι ιατροί του εργαστηριακού τομέα σε σχέση με τους ιατρούς του παθολογικού τομέα (Ρ=0,005) και του χειρουργικού τομέα (Ρ=0,006). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση συγκεκριμένων κριτηρίων, που, σύμφωνα με την ελληνική βιβλιογραφία, επηρεάζουν την επιλογή της ιατρικής ειδικότητας, σε δείγμα ειδικευόμενων και ειδικευμένων ιατρών της περιοχής Αττικής. Από την ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας φαίνεται ότι ο αριθμός των μελετών στις οποίες διερευνώνται τα κίνητρα επιλογής μιας συγκεκριμένης ιατρικής ειδικότητας είναι περιορισμένος και επιπλέον τα αποτελέσματα είναι αντιφατικά, γεγονός που υποδηλώνει την απουσία συστηματικών μεθόδων και θεωριών για τη σφαιρική κατανόηση του ζητήματος. 14 Οι ιδιομορφίες και η οργανωτική πολυμορφία των συστημάτων υγείας των διαφόρων χωρών δεν επιτρέπουν συγκριτικά τη διαχρονική και τη γεωγραφική διερεύνηση του θέματος. Φαίνεται ότι τα θεωρητικά μοντέλα που έχει υιοθετήσει ο κάθε ερευνητής, προκειμένου να προσεγγίσει το θέμα της επαγγελματικής επιλογής και ανάπτυξης, καθορίζουν την επιλογή των ανεξάρτητων μεταβλητών που αυτός διερευνά (π.χ. ατομικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικο-δημογραφικούς, θεσμικούς, δομικούς και άλλους παράγοντες) Στην Ελλάδα, ορισμένοι ερευνητές έχουν προβεί σε μεμονωμένες προσπάθειες διερεύνησης του φαινομένου, τα αποτελέσματα των οποίων είναι σημαντικά, παραμένουν όμως αποσπασματικά, καθώς δεν επιτρέπουν τη σύγκριση των ευρημάτων μεταξύ τους και τη διαμόρφωση μιας συνολικής εικόνας για το υπό μελέτη φαινόμενο, λόγω του διαφορετικού δείγματος σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Συγκεκριμένα, ο Φακιολάς, 21 μελετώντας την επιλογή της ιατρικής ειδικότητας στην ελληνική πραγματικότητα, διεξήγαγε έρευνα σε 60 νοσοκομεία της χώρας με δείγμα 561 ειδικευόμενους ιατρούς, προκειμένου να προσδιορίσει τους παράγοντες που καθορίζουν την οργάνωση και την ποιότητα της ιατρικής εκπαίδευσης, τη διερεύνηση των κινήτρων και των συνθηκών που οδηγούν αρχικά τους νέους στην επιλογή των ιατρικών σπουδών, στην ιατρική ειδικότητα και στον τρόπο άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 40% των ιατρών επέλεξαν ειδικότητες του παθολογικού τομέα, το 36,2% επέλεξαν ειδικότητες του χειρουργικού τομέα, το 19,8 επέλεξαν ειδικότητες του εργαστηριακού τομέα, ενώ μόλις το 4,5% προτίμησε τον ψυχιατρικό κλάδο. Η πλειονότητα των ειδικευομένων φάνηκε ότι αποφάσισε χωρίς εξωτερικές πιέσεις να ειδικευτεί σε συγκεκριμένο ιατρικό τομέα. Μελετώντας τους λόγους αυθόρμητης επιλογής, το μεγαλύτερο ποσοστό των ιατρών του παθολογικού και του εργαστηριακού τομέα επέλεξε την ειδικότητα τυχαία ή για προσωπικούς λόγους, οι ιατροί του χειρουργικού τομέα λόγω της μικρότερης αναμονής, για οικονομικά κίνητρα ή λόγω επιστημονικού ενδιαφέροντος και οι ιατροί του ψυχιατρικού τομέα επηρεάστηκαν από τρίτα άτομα ή επέλεξαν τη συγκεκριμένη ειδικότητα λόγω επιστημονικού ενδιαφέροντος. Επιπρόσθετα, στη συγκεκριμένη έρευνα, προσδιορίζοντας τους παράγοντες επιρροής στην επιλογή ειδικότητας, φάνηκε ότι οι ιατροί του παθολογικού τομέα επηρεάστηκαν από προσωπικούς-επιστημονικούς λόγους, αλλά και από τρίτα άτομα, οι ιατροί του χειρουργικού τομέα επηρεάστηκαν από προσωπικούς-επιστημονικούς λόγους και τους πανεπιστημιακούς καθηγητές, οι ιατροί του εργαστηριακού τομέα επηρεάστηκαν από προσωπικές επιλογές και από το θέμα της αποφυγής μακροχρόνιας αναμονής, ενώ οι ιατροί του ψυχιατρικού τομέα επηρεάστηκαν από προσωπικές επιλογές και ιατρικές εταιρείες. Έρευνα των Βαλσαματζή και συν 22 σε δείγμα τελειό-

8 174 Α. Πεχλιβανιδου και συν φοιτων των ιατρικών σχολών έδειξε ότι τα κίνητρα τόσο γι αυτούς που θα επέλεγαν την παθολογική ειδικότητα, όσο και για εκείνους που θα επέλεγαν τη χειρουργική ειδικότητα ήταν το επιστημονικό ενδιαφέρον και οι οικονομικές και οι προσωπικές ικανοποιήσεις από την καθεμιά ειδικότητα. Επίσης, η Καλαματιανού 2 εκπόνησε έρευνα σε φοιτητές του πρώτου και του δωδέκατου εξαμήνου της Ιατρικής Σχολής Αθηνών στο πλαίσιο του προγραμματισμού του ιατρικού, κυρίως, δυναμικού και εν μέρει του υπόλοιπου υγειονομικού δυναμικού της χώρας. Διαπιστώθηκε ότι το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ειδικότητα, ο μικρός χρόνος αναμονής μέχρι την έναρξη πραγματοποίησής της, η ζήτηση στην αγορά εργασίας και οι υψηλές αποδοχές αξιολογήθηκαν ως πολύ σημαντικά ή σημαντικά κριτήρια. Οι Δαρδαβέσης και συν 23 πραγματοποίησαν έρευνα μεταξύ των φοιτητών της Ιατρικής Σχολής Θεσσαλονίκης, με κύριο σκοπό την καταγραφή και την αξιολόγηση του προσανατολισμού των φοιτητών ως προς τις ειδικότητες. Αξιοσημείωτο εύρημα ήταν ότι η μακροχρόνια αναμονή αναγκάζει πολλούς νέους ιατρούς να αναθεωρήσουν τις αρχικές επιλογές τους και να συμβιβαστούν με ειδικότητες που κάτω από άλλες συνθήκες δεν θα επέλεγαν. Τέλος, στην πρόσφατη έρευνα του Στάθη, 24 σε δείγμα 477 ιατρών σε όλη τη χώρα, φάνηκε ότι οι ιατροί επιλέγουν συγκεκριμένες ειδικότητες, ενώ αποφεύγουν κάποιες άλλες, όπως αυτές της Γενικής Ιατρικής, της Ιατρικής της Εργασίας, της Κοινωνικής Ιατρικής κ.λπ., κυρίως επειδή δεν τις θεωρούν επαρκώς «επιστημονικές» (σε ποσοστό 51,8%) και γιατί δεν εξασφαλίζουν ικανοποιητικό εισόδημα (ποσοστό 30,8%). Ως επιπρόσθετες αιτίες δηλώθηκε η έλλειψη ενημέρωσης και η δυσκολία επαγγελματικής αποκατάστασης. Στην παρούσα μελέτη, η πλειοψηφία των ιατρών αξιολόγησε το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ειδικότητα ως το πλέον καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή της, σε συμφωνία με τα αποτελέσματα άλλων ερευνών. 2,22,24 Οι ιατροί του παθολογικού τομέα θεωρούν το συγκεκριμένο κριτήριο σημαντικότερο συγκριτικά με τους ιατρούς του εργαστηριακού τομέα, ενώ οι ιατροί του εργαστηριακού τομέα το θεωρούν ως το πλέον σημαντικό συγκριτικά με τους ιατρούς του ψυχιατρικού τομέα. Η Καλαματιανού 2 αναφέρει ότι ένα από τα σημαντικά κριτήρια επιλογής της ειδικότητας είναι ο χρόνος αναμονής σε αυτές. Επίσης, ο Στάθης 24 αναφέρει ότι το ενδιαφέρον των ιατρών για συγκεκριμένες ειδικότητες, όπως αυτές της Παθολογίας, της Παιδιατρικής, της Γενικής Χειρουργικής, της Μαιευτικής-Γυναικολογίας και της Καρδιολογίας, δεν έχει μειωθεί, παρά το γεγονός ότι η αναμονή σε αυτές διαρκεί >5 έτη. Οι «παραδοσιακές» ειδικότητες φαίνεται ότι εξακολουθούν να έλκουν την πλειοψηφία των νέων ιατρών. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι το κριτήριο της αναμονής στις ειδικότητες επηρεάζει την επιλογή των ιατρών και μάλιστα επηρεάζει περισσότερο την επιλογή των ιατρών του εργαστηριακού τομέα συγκριτικά με εκείνους του παθολογικού και του χειρουργικού τομέα, καθώς και την επιλογή των ιατρών του ψυχιατρικού τομέα σε σχέση με τους ιατρούς του χειρουργικού τομέα. Οι Βαλσαματζής και συν, 22 αλλά και η Καλαματιανού, 2 υποστηρίζουν ότι οι προσδοκίες των φοιτητών για οικονομικές απολαβές τούς επηρεάζουν στην επιλογή ειδικότητας, παρόλο που ο Φακιολάς 21 αναφέρει ότι οι οικονομικές προσδοκίες των φοιτητών δεν εξηγούν πάντα τις επιλογές τους. Στην παρούσα έρευνα, σε ό,τι αφορά στο κριτήριο των αποδοχών που η ειδικότητα παρέχει, διαπιστώθηκε ότι πράγματι οι ιατροί του χειρουργικού τομέα επηρεάστηκαν στην επιλογή της ειδικότητας από τις οικονομικές προσδοκίες τους σε στατιστικά σημαντικό βαθμό συγκριτικά με τους ιατρούς του παθολογικού, του εργαστηριακού και του ψυχιατρικού τομέα. Άλλωστε, μειωμένη ζήτηση σημειώνεται στις εργαστηριακές ειδικότητες και σε όσες συνεπάγονται αποκλειστικά ή σχεδόν υπαλληλική σχέση εργασίας στα νοσοκομεία και τις κλινικές, λόγω του περιορισμού στο εύρος των αποδοχών. 24 Τέλος, στην έρευνα του Φακιολά 21 αναφέρεται ότι η πλειονότητα όσων ενδιαφέρονται να εργαστούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας επέλεξαν τη χειρουργική ειδικότητα λόγω του υψηλού γοήτρου της. Στην παρούσα έρευνα, το γόητρο και η κοινωνική καταξίωση από την ειδικότητα βρέθηκε πράγματι σημαντικός παράγοντας επιρροής της ιατρικής ειδικότητας. Συγκεκριμένα, οι ιατροί του εργαστηριακού τομέα επηρεάστηκαν σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με εκείνους του χειρουργικού τομέα και σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τους ιατρούς του παθολογικού τομέα. Οι ιατροί με ψυχιατρικές ειδικότητες, στην πλειοψηφία τους, ήταν οι μόνοι που δεν θεώρησαν την κοινωνική καταξίωση ως κριτήριο σημαντικό για την επιλογή της ειδικότητάς τους. Συμπερασματικά, η επιλογή της ιατρικής ειδικότητας αποτελεί μια από τις σοβαρότερες και πλέον κρίσιμες αποφάσεις για κάθε απόφοιτο ιατρικής σχολής. Για τους Έλληνες ιατρούς, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι καθοριστικά κριτήρια επιλογής της ειδικότητας είναι το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ειδικότητα, ο χρόνος αναμονής, το εύρος των αποδοχών και η κοινωνική καταξίωση που διασφαλίζει η συγκεκριμένη ειδικότητα. Η αξιολόγηση των κινήτρων επιλογής ειδικότητας και σταδιοδρομίας μπορεί να οδηγήσουν σε καλύτερο σχεδιασμό και νέες κατευθύνσεις τη βασική ιατρική εκπαίδευση και μετεκπαίδευση, την οργάνωση των κρατικών ή

9 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ 175 των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, αλλά και του ίδιου του ιατρικού επαγγέλματος. Η παρούσα μελέτη υφίσταται μια σειρά από περιορισμούς, όπως είναι ο μικρός αριθμός του δείγματος που προερχόταν από νοσοκομεία μόνο της περιοχής Αττικής, η αναδρομική αναφορά των παραγόντων που επηρέασαν την επιλογή της ειδικότητας, καθώς και οι υποκειμενικές απαντήσεις των ερωτηθέντων, λόγω του ότι μπορεί να αντανακλούν περισσότερο την εικόνα που θα ήθελαν να δώσουν για τον εαυτό τους και τις επιθυμίες τους, παρά την πραγματικότητα. Παρόλο που τα αποτελέσματα δεν είναι εύκολα συγκρίσιμα με τα αποτελέσματα αντίστοιχων ερευνών στη διεθνή και την ελληνική βιβλιογραφία λόγω των διαφορετικών κοινωνικών, οικονομικών, εκπαιδευτικών και πολιτικών δεδομένων, εντούτοις η διερεύνηση του βαθμού επίδρασης διαφόρων παραγόντων στις προσωπικές επιλογές των νέων ιατρών, κατά ξεχωριστό κλάδο, διευκολύνει την ανάπτυξη κινήτρων και πολιτικών για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού στην υγεία. Οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να θεσμοθετήσουν κίνητρα και αποτελεσματικές πρακτικές για την ενίσχυση παραγκωνισμένων ειδικοτήτων, ώστε να περιοριστεί ο αριθμός των ειδικευομένων στις κορεσμένες ειδικότητες. Αναμφισβήτητα, τα αποτελέσματα θα ήταν θετικά τόσο για το σύστημα υγείας της χώρας, όσο και για τους ίδιους τους ιατρούς, αφού θα περιοριζόταν η μακροχρόνια αναμονή, η οποία αποτελεί πηγή άγχους και λόγο ματαίωσης των επιδιώξεων και των επαγγελματικών προσδοκιών τους. ABSTRACT Criteria that affect the selection of the field of medical specialization in Greece A. PEHLIVANIDOU, 1,2 K. SOULIOTIS, 2,3 M. KALAFATI, 4 T. BELALI, 4 J. TSAMADIAS, 1 F. GIANNAKA, 5 J. TOUNTAS 3 1 Amalia Fleming General Hospital, 2 Department of Health Economics, National School of Public Health, 3 Center for Study of Health Services, Department of Hygiene and Epidemiology, Medical School, University of Athens, 4 Nursing School, University of Athens, 5 Elpis General Hospital, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2008, 25(2): OBJECTIVE In recent years, the rising number of physicians and their unequal distribution over the various geographic regions and medical specialties has grown into a major concern for health policy. The selection of the field of specialization poses one of the most critical challenges in the career choice made by medical school graduates. This study examines the validity of the criteria that, according to the literature, affect this selection, in a sample of specialist and trainee physicians in the Attica region. It forms an integral part of a wider survey of the factors that in general large affect the selection of the field of specialization by medical school graduates. METHOD The sample consisted of 300 physicians, of whom 152 (50.7%) were specialists and 148 (49.3%) trainees, all employed in public hospitals, both general and specialist, in the Attica region. Of the total sample, 25.3% were working in the pathology department, 49.1% at the surgery, 18.3% at the laboratory and 7.3% in the psychiatry department. The data were analyzed using inferential statistics. RESULTS Statistically significant correlations were verified between the field of specialization and the following selection criteria: (a) scientific interest (P=0.005), (b) waiting time for commencement of training (P=0.015), (c) higher remuneration (P<0.0001) and (d) higher social status (P=0.003). CONCLUSIONS Immediate steps should be taken to ensure a more effective career planning process for medical school graduates, in order to actively prevent oversubscription of popular specialties and overcome the respectively long waiting lists for the commencement of training, which ultimately contribute to higher unemployment rates among physicians. Key words: Medical career prospects, Medical specialties, Professional development Βιβλιογραφία 1. WHO. Constitution, basic documents. 26th ed. Geneva, Καλαματιανού ΑΓ. Η εκροή πτυχιούχων γιατρών από τα ελληνικά πανεπιστήμια και η στελέχωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, Θεοδώρου Μ, Σαρρής Μ, Σούλης Σ. Συστήματα υγείας. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, Brown D. Summary comparison and critique of major theories. In: Brown D, Brooks L (eds) Career choice and develop-

10 176 Α. Πεχλιβανιδου και συν ment. Jossey-Bass, San Francisco, 1984: Brown D. Trait and factor theory. In: Brown D, Brooks L (eds) Career choice and development. Jossey-Bass, San Francisco, 1984: Hopson B, Hayes J. The theory and practice of vocational guidance. Pergamon Press, Oxford, Mitchell L, Krumboltz JD. Social learning approach to career decision making: Krumboltz s theory. In: Brown D, Brooks L (eds) Career choice and development: Applying contemporary therapy to practice. Jossey-Bass, San Francisco, 1990: Ginzberg E. Career development. In: Brown D, Brooks L (eds) Career choice and development. Jossey-Bass, San Francisco, Blau PM, Gustad JW, Jessor R, Parnes HS, Wiccock RC. Occupational choice: A conceptual framework. In: Hopson B, Hayes J (eds) The theory and practice of vocational guidance. Pergamon Press, Oxford, 1968: London M. Toward a theory of career motivation. Acad Μanag Rev 1983, 8: Schein EH. Careers dynamics. In: Schein EH (ed) Organizational psychology. Englewood Cliffs, N Jersey, Prentice-Hall, Πεχλιβανίδου Α. Προσδιοριστικοί παράγοντες στην επιλογή ιατρικής ειδικότητας. Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία (αδημοσίευτη), Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδας. Στατιστική Επετηρίδα της Ελλάδος. Αθήνα, Bruce b, Anderson w. Choosing a medical specialty: A critique of literature in the light of curious findings. J Health Soc Βehav 1975, 16: Goldacre MJ, Lamber TW. Stability and change in career choices of junior doctors: Postal questionnaire surveys of the United Kingdom. Med Educ 2000, 34: Wendel TM, Godellas CV, Prinz RA. Are there gender differences in choosing a surgical career? Surgery 2003, 134: Lambert TW, Davidson JM, Evans J, Goldacre MJ. Doctors reasons for rejecting initial choices of specialties, as long-term careers. Med Educ 2003, 37: Lambert TW, Goldacre MJ, Turner G. Career choices of United Kingdom medical graduates of 1999 and 2000: Questionnaire surveys. Br Med J 2003, 326: Bellodi PL. Τhe general practitioner and the surgeon: Stereotypes and medical specialties. Rev Hosp Clin Fac Med S Paulo 2004, 59: Senf JH, Kutob R, Campos-Outcalt D. Which primary care specialty? Factors that relate to a choice of family medicine, internal medicine, combined internal medicine-pediatrics, or pediatrics. Fam Med 2004, 36: Φακιολάς Ν. Επαγγελματικός προσανατολισμός, ειδίκευση και επιλογή καριέρας αποφοίτων Iατρικής στην Ελλάδα. Εκδόσεις ΕΚΚΕ, Αθήνα, Βαλσαματζής Γ, Κυριόπουλος Γ, Αντωνοπούλου Ε. Μεταπτυχιακή ιατρική ειδίκευση και μετανάστευση των Ελλήνων γιατρών. Ιατρικά Χρονικά 1982, Ε: Δαρδαβέσης Θ, Κωνσταντινίδης Θ, Γαλανός Α. Επιλογές ειδικοτήτων από φοιτητές Iατρικής του ΑΠ Θεσσαλονίκης. Επιθεώρηση Υγείας 1991, 2: Στάθης Γ. Πληθωρισμός και ανισοκατανομή του ιατρικού σώματος στην Ελλάδα. Οι απόψεις των ιατρών. Εκδόσεις Mediforce, Αθήνα, 2005 Corresponding author: K. Souliotis, 186C Kifissias Ave., GR Kifissia, Greece xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμες Επικοινωνίας Τμήμα Δημοσιογραφίας & Μ.Μ.Ε. 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φυσική Αγωγή Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήματα: ς, Ποιμαντικής & Κοινωνικής ς 1 Μελέτη απορρόφησης του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Οικονομική Επιστήμη Τμήμα Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιστορία-Αρχαιολογία Τμήμα Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΦΟΡΕΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ: Επιτροπή Ερευνών Πανεπιστημίου Πατρών Πρόγραμμα: «Κ. Καραθεοδωρή 2010-2013» Κωδικός έργου: D.160 Επιστημονικός Υπεύθυνος: Μιχαήλ Ντεμούσης Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Δασολογία-Περιβάλλον Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Κτηνιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(1):66-76 Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ΣΚΟΠΟΣ Διερεύνηση της πληροφοριακής συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Παράμετροι που επηρεάζουν την εργασιακή ικανοποίηση των νοσηλευτών σε στρατιωτικό και πολιτικό νοσοκομείο των Αθηνών. Αναζήτηση αιτιών διαφοροποίησης

Παράμετροι που επηρεάζουν την εργασιακή ικανοποίηση των νοσηλευτών σε στρατιωτικό και πολιτικό νοσοκομείο των Αθηνών. Αναζήτηση αιτιών διαφοροποίησης ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ» ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ Παράμετροι που επηρεάζουν την εργασιακή ικανοποίηση των νοσηλευτών σε στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Γεωπονική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ. Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση της οργανωσιακής κουλτούρας των γενικών δημόσιων νοσοκομείων

Διερεύνηση της οργανωσιακής κουλτούρας των γενικών δημόσιων νοσοκομείων Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Διερεύνηση της οργανωσιακής κουλτούρας των γενικών δημόσιων νοσοκομείων ΣΚΟΠΟΣ H καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών ΣΚΟΠΟΣ Η πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου

Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου Γεωργίου Σοφία Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για την. «Παρακολούθηση της Επαγγελματικής Ένταξης Αποφοίτων» Γραφείο Διασύνδεσης Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας

Μελέτη για την. «Παρακολούθηση της Επαγγελματικής Ένταξης Αποφοίτων» Γραφείο Διασύνδεσης Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας Μελέτη για την «Παρακολούθηση της Επαγγελματικής Ένταξης Αποφοίτων» Γραφείο Διασύνδεσης Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας 3 ο Παραδοτέο : «Έκθεση αποτελεσμάτων έρευνας απορρόφησης» Οκτώβριος 215 Κοινωνία Γνώσης Μονοπρόσωπη

Διαβάστε περισσότερα

Kyriakou, Eupraxia. Neapolis University. þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Kyriakou, Eupraxia. Neapolis University. þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ À±³³µ»¼±Ä¹º ¹º±½ À à ÄÉ þÿ½ ûµÅÄν À Å µá³ ½Ä±¹ à þÿ µ½¹ºì Ã

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση Ερωτηματολογίου Έρευνας με θέμα: «Εκπαίδευση και Επαγγελματικές Επιλογές»

Κωδικοποίηση Ερωτηματολογίου Έρευνας με θέμα: «Εκπαίδευση και Επαγγελματικές Επιλογές» Κωδικοποίηση Ερωτηματολογίου Έρευνας με θέμα: «Εκπαίδευση και Επαγγελματικές Επιλογές» Μεταβλητή Ερώτηση Απάντηση Κωδικός E1 Ηλικία Ο αριθμός της ηλικίας των ερωτούμενων (π.χ. 21) Ηλικία (αριθμός) E2 Φύλο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Κόντζιαλη Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας: 2010414838

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα

Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα Ονοματεπώνυμο : ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Σειρά: 12 Επιβλέπων Καθηγητής: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Δεκέμβριος 2015 Σκοπός Η μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας»

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» «Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» Ονοματεπώνυμο: Παππάς Ορέστης-Σταύρος Σειρά: 9 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια : Ο. Κυριακίδου Δεκέμβριος 2013 η Υπόθεσ Η1 Η2 Η3 Η4 Η5 Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

«Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα»

«Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα» «Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα» Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Στούμπου Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Χ. Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2014 Στόχοι Έρευνας Ο βαθμός χρήσης των συστημάτων διαχείρισης της απόδοσης στα ξενοδοχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση εισοδήματος των μισθωτών και παράγοντες που το επηρεάζουν

Ανάλυση εισοδήματος των μισθωτών και παράγοντες που το επηρεάζουν Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π Ε Ι Ρ Α Ι Ω Σ ΤΜΗΜΑ Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η Σ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Σ Μ Ε Ν Η Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η Ανάλυση εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τρόπος ιδασκαλίας: Προαπαιτούµενο(α) και Συναπαιτούµενο(α) Μάθηµα(τα): Προτεινόµενα/προαιρετικά µέρη του προγράµµατος: ιδασκαλία στην τάξη Κανένα Κανέ

Τρόπος ιδασκαλίας: Προαπαιτούµενο(α) και Συναπαιτούµενο(α) Μάθηµα(τα): Προτεινόµενα/προαιρετικά µέρη του προγράµµατος: ιδασκαλία στην τάξη Κανένα Κανέ Τίτλος Μαθήµατος: Βιοστατιστική και Επιδηµιολογία Κωδικός Μαθήµατος: MNU 612 Κατηγορία Μαθήµατος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Επίπεδο Μαθήµατος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: 1 Τετράµηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010 ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Φεβρουάριος 2010 Α.Π.Θ Ιδρυματικά Υπεύθυνη Βαβάτση Χριστάκη Νόρμα, Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής. Επιμέλεια/ Συντονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΟ ΠΤΔΕ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Ο ρόλος των Υπουργείων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Βασική λειτουργία του Υπουργείου Υγείας εξακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

SPECIAL ARTICLE ... ... Α. Γιανασμίδης, Μ. Τσιαούση

SPECIAL ARTICLE ... ... Α. Γιανασμίδης, Μ. Τσιαούση SPECIAL ARTICLE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2012, 29(1):106-115 Διαχρονική μελέτη του θεσμικού πλαισίου της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ελλάδα (1980 2008) και η εμπειρία του βρετανικού και του σουηδικού

Διαβάστε περισσότερα

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(2):234-244 Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΣΚΟΠΟΣ Η καταγραφή του επιπέδου επαγγελματικής ικανοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

My story goes like. Training in Interventional Cardiology in the USA

My story goes like. Training in Interventional Cardiology in the USA My story goes like Training in Interventional Cardiology in the USA Georgios I. Papaioannou, MD, MPH, FACC, FSCAI Director, Interventional Cardiologist Athens Medical Center Cardiac Catheterization Laboratory

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή

Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή Βασιλική Τσιλιγιάννη Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

HELLENIC OPEN UNIVERSITY School of Social Sciences ΜΒΑ Programme. Επιλογή δείγματος. Κατερίνα Δημάκη

HELLENIC OPEN UNIVERSITY School of Social Sciences ΜΒΑ Programme. Επιλογή δείγματος. Κατερίνα Δημάκη HELLENIC OPEN UNIVERSITY School of Social Sciences ΜΒΑ Programme Επιλογή δείγματος Κατερίνα Δημάκη Αν. Καθηγήτρια Τμήμα Στατιστικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Τρόποι Συλλογής Δεδομένων Απογραφική

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

þÿ½ ûµÅĹº Í ÀÁ ÃÉÀ¹º Í

þÿ½ ûµÅĹº Í ÀÁ ÃÉÀ¹º Í Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ² ± ÃÄ ÇÎÁ µá³±ã ±Â Ä Å þÿ½ ûµÅĹº Í ÀÁ ÃÉÀ¹º Í þÿœ¹ç±», œ¹ç»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014 ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ικανοποίηση των Εργαζομένων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης 2014 Συνοπτική Έκδοση Ηράκλειο, Σεπτέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Ονοματεπώνυμο: Βλαχάκη Παρασκευή- Ερασμία Σειρά: 9η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

þÿ µ½¹º Í Ã º ¼µ Å Æ Å.

þÿ µ½¹º Í Ã º ¼µ Å Æ Å. Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ À±³³µ»¼±Ä¹º ¹º±½ À à ÄÉ þÿµá³± ¼ ½É½ ÃĹ ÅÀ ÁµÃ µâ þÿ ÀµÁ ÀÄÉÃ

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα