ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ AΓOΡΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ AΓOΡΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

Transcript

1 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ AΓOΡΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2014

2 4 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

3 Ο ΣΕΒ έχει θέσει επανειλημμένα στο δημόσιο διάλογο την ανάγκη για μία ουσιαστική προσέγγιση της βιομηχανίας με την έρευνα. Στόχος μας είναι η κινητοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας ώστε η καινοτομία να βρεθεί στον πυρήνα του νέου αναπτυξιακού μας προτύπου. Αυτός άλλωστε είναι και ο μόνος ασφαλής οδηγός εξόδου της χώρας από την κρίση και τη δημιουργία πολλών και καλών θέσεων εργασίας: η σοβαρή και μακροπρόθεσμη επένδυση σε επιχειρήσεις που καινοτομούν και παράγουν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Κρίσιμο σημείο για το σχηματισμό βιομηχανικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος είναι η ανάπτυξη νέων συνεργειών μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας που θα μπορούσαν να στηρίξουν επενδυτικά projects με διαφοροποιημένο προσανατολισμό. Επιπλέον, η θεσμικά κατοχυρωμένη εμπλοκή της βιομηχανίας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας. Για να συμβάλλει σε αυτήν την προσπάθεια, ο ΣΕΒ συγκρότησε το Δίκτυο Επιχειρηματικής και Τεχνολογικής Πληροφόρησης, δηλαδή ένα μηχανισμό που: Αποτελείται από έγκυρους εμπειρογνώμονες από την επιχειρηματική και ερευνητική κοινότητα. Αποσκοπεί στον εντοπισμό εστιών παραγωγής καινοτομίας από ελληνικές επιχειρήσεις και ερευνητές. Έχει εντοπίσει βασικές τεχνολογίες αιχμής για την ελληνική οικονομία. Το Δίκτυο εντόπισε και περιέγραψε εστιασμένες τεχνολογικές αγορές, οι οποίες εκτιμούμε ότι θα μπορούσαν να συναντήσουν τις ανάγκες για ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας. Συνοπτική παρουσίαση των αναλύσεων αυτών για την περιοχή του Περιβάλλοντος παρουσιάζεται στην Ενημερωτική Έκθεση που ακολουθεί. Ο ΣΕΒ θέτει στη διάθεση όλων το υλικό αυτό, επιθυμώντας να συμβάλει στην ανάληψη πρωτοβουλιών υποστήριξης της τεχνολογικής βάσης της χώρας, για την παραγωγή καινοτομίας και προϊόντων υψηλής τεχνολογικής αξίας. Χρήστος-Γιώργος Σκέρτσος Γενικός Διευθυντής ΣΕΒ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΉ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΉ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΑΠΟΒΛΉΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΈΝΟΥ ΝΕΡΟΎ ΆΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΎΔΡΕΥΣΗΣ 2 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επόμενη δεκαετία (Ευρώπη 2020) περιλαμβάνει, ανάμεσα στις βασικές πρωτοβουλίες της, δράσεις για την αποτελεσματική χρήση των φυσικών πόρων. Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζει ότι η περιβαλλοντική πολιτική μπορεί να συμβάλει στη μετουσίωση της Ευρώπης σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση, η οποία αξιοποιεί αποτελεσματικά τους φυσικούς της πόρους. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται ότι η ανάπτυξη επιχειρηματικότητας στον τομέα του περιβάλλοντος μειώνει το περιβαλλοντικό κόστος και ότι οι νέες, φιλικές προς το περιβάλλον, τεχνολογικές αγορές δημιουργούν απασχόληση, τονώνουν την οικονομία και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Εν ολίγοις, στην αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το επόμενο διάστημα δεσπόζει η πεποίθηση ότι οι περιβαλλοντικές και οικονομικές παράμετροι της Ευρωπαϊκής ανάπτυξης είναι συμπληρωματικές. Διαπιστώνεται, πλέον, ότι η ζήτηση σε φυσικούς πόρους είναι δυσανάλογα μεγαλύτερη από τη δυνατότητα του πλανήτη να την ικανοποιήσει. Αποτελεί κοινή θέση ότι οι φυσικοί και άλλοι πόροι ανανεώνονται με πολύ πιο αργό ρυθμό από ότι καταναλώνονται. Με αυτό ως δεδομένο, αυξάνονται οι τιμές των πρώτων υλών και, αντίστοιχα, ευνοείται η διάδοση των περιβαλλοντικών τεχνολογιών εξοικονόμησης, επαναχρησιμοποίησης και αξιοποίησης. Ο αρχικός σκεπτικισμός της βιομηχανίας όσον αφορά το κόστος υιοθέτησης περιβαλλοντικά φιλικών διαδικασιών, σταδιακά ξεπερνιέται. Επιπρόσθετα, οι εθνικές και Ευρωπαϊκές πολιτικές σιγά-σιγά επιβάλλουν τον συνυπολογισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των οικονομικών δραστηριοτήτων στις αναπτυξιακές προσεγγίσεις. Ένα μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας μελλοντικής αγοράς του περιβάλλοντος προβλέπεται ότι θα προκύψει από τις αναδυόμενες οικονομίες, όπου παρατηρούνται διψήφιοι ετήσιοι ρυθμοί ανάπτυξης, που την τελευταία δεκαετία φθάνουν το 13%. Επιπλέον, στις αναπτυσσόμενες χώρες η ζήτηση για πόσιμο νερό και τεχνολογίες επεξεργασίας νερού και υγρών αποβλήτων, αποτελεί ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς. Ακόμη, στην αγορά των ανεπτυγμένων χωρών ζητούνται και αναπτύσσονται προηγμένα και υψηλού κόστους συστήματα και υπηρεσίες. Εν κατακλείδι, η αυξανόμενη παγκόσμια περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και η ανάγκη για αποδοτικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων αναδεικνύουν νέες προκλήσεις και ταυτόχρονα ευκαιρίες. Προτείνονται δύο τεχνολογικές περιοχές που κρίνονται ως αμεσότερα σημαντικές για την ελληνική αγορά, καθώς μπορούν να δημιουργήσουν οικονομική ανάπτυξη και μάλιστα σε καιρό κρίσης. Εκτός της δυναμικής τους στην ανάπτυξη, οι περιοχές αυτές έχουν επιπλέον και θετικό οικολογικό αντίκτυπο. Ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων Η ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων αποτελεί μία δοκιμασμένη μέθοδο παραγωγής ενέργειας, η οποία υποκαθιστά σημαντικές ποσότητες συμβατικών καυσίμων (Πετρέλαιο, Λιθάνθρακα, Λιγνίτη) και οριοθετεί την αγορά που περιγράφεται ως Waste to Energy. Η αγορά αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς και δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες στην Ευρώπη. Παραγωγή νερού για άρδευση ή ύδρευση Η Ευρωπαϊκή και Διεθνής εμπειρία αποδεικνύουν τη μεγάλη αξία των τεχνολογιών ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης νερού, οι οποίες προβλέπεται να αναπτυχθούν με αυξανόμενους ρυθμούς τα προσεχή έτη. Η αξιοποίηση μη συμβατικών υδατικών πόρων μπορεί να επιτυγχάνεται με ανάκτηση βρόχινου νερού, αξιοποίηση πλημμυρίδων νερών, ανακύκλωση γκρίζων νερών, τεχνητό εμπλουτισμό υπόγειων υδάτων, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων, αφαλάτωση κ.ά. ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

6 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) H Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων (Waste to Energy) συνίσταται στην επεξεργασία στερεών και υγρών αποβλήτων με παράλληλη παραγωγή ενέργειας. Συνδυάζει βιολογικές ή θερμικές τεχνολογίες επεξεργασίας που μπορούν να χαρακτηρίζονται από μηδενική παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου και ρύπων και έχει ως στόχο να απαντήσει στις αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου, συμβάλλοντας επιπλέον στην ορθότερη διαχείριση των φυσικών πόρων. 4 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

7 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Διάφορες κατηγορίες αποβλήτων με οργανικό φορτίο, όπως βιομάζα, αστικά απόβλητα, απόβλητα βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων καθώς και απορρίμματα/υποπροϊόντα, μπορούν με την κατάλληλη επεξεργασία να αποδώσουν ενέργεια. Οι τεχνολογίες που εφαρμόζονται είναι είτε βιολογικές, όπως η αναερόβια χώνευση, τα βιοδιυλιστήρια, οι ζυμωτικές διεργασίες και οι μικροβιακές κυψέλες καυσίμου, είτε θερμικές, όπως η καύση, η πυρόλυση και η αεριοποίηση. Απόβλητα µε οργανικό κλάσµα όπως Αστικά Απόβλητα (στερεά και υγρά), Γεωργικά απόβλητα, Απόβλητα βιοµηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων και απορρίµµατα / υποπροϊόντα Αναερόβια Χώνευση Βιοδιυλιστήρια, Ζυµωτικές διεργασίες Μικροβιακές κυψέλες καυσίµου Καύση Πυρόλυση Αεριοποίηση Βιοαέριο (µεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα) Βιοαέριο (µεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα) Παραγωγή ενέργειας (ηλεκτρικής και θερµικής) Με την εφαρμογή βιολογικών διεργασιών, παράγεται είτε βιοαέριο (μεθάνιο από αναερόβια χώνευση), είτε βιοκαύσιμα (βιοϋδρογόνο και βιοαιθανόλη από ζύμωση). Τα προϊόντα αυτά μπορούν είτε να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας, είτε αυτούσια ως καύσιμα κίνησης, όπως ισχύει για το υδρογόνο και τη βιοαιθανόλη. Επίσης, χρησιμοποιώντας μικροβιακές κυψέλες καυσίμου είναι δυνατή η απευθείας παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από υγρά απόβλητα, ταυτόχρονα με την επεξεργασία τους, χωρίς να απαιτείται η ενδιάμεση παραγωγή υδρογόνου/μεθανίου κ.λπ., Η συγκεκριμένη εφαρμογή αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο στο μέλλον. Tο βιοαέριο που παράγεται κατά τη διεργασία της αναερόβιας χώνευσης αποβλήτων, εντάσσεται στην ευρύτερη οικογένεια των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αποτελείται τυπικά από 65% μεθάνιο και 35% διοξείδιο του άνθρακα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, εκτός από την παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας και ως καύσιμο σε μηχανές εσωτερικής καύσης ή κυψέλες καυσίμου: ένα κυβικό μέτρο βιοαερίου υποκαθιστά 0,66 λίτρα ντίζελ ή 0,75 λίτρα πετρελαίου. Ο αειφόρος κύκλος του βιοαερίου ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

8 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) Ηλεκτρική και θερμική ενέργεια μπορεί επίσης να παραχθεί και μέσω θερμικών τεχνολογιών, είτε άμεσα (καύση) είτε με βιοκαύσιμα (πυρόλυση, αεριοποίηση). Ωστόσο, η επέκταση της χρήσης της καύσης ως μεθόδου ενεργειακής αξιοποίησης προκαλεί μεγάλη συζήτηση διεθνώς, λόγω των αέριων εκπομπών και των στερεών υπολειμμάτων που παράγονται κατά τη διαδικασία, τα οποία υπάγονται στην κατηγορία των επικίνδυνων αποβλήτων και απαιτούν ειδική και δαπανηρή διαχείριση. Η αεριοποίηση είναι μία μέθοδος θερμικής επεξεργασίας, μέσω της οποίας το ξηρό κλάσμα οργανικών συστατικών αποβλήτων αποσυντίθεται θερμικά παρουσία αέρα ή οξυγόνου και μετατρέπεται σε μίγμα καυσίμων αερίων. Τα τελικά προϊόντα της αεριοποίησης είναι ένα αέριο πλούσιο σε μονοξείδιο του άνθρακα, υδρογόνο και κορεσμένους υδρογονάνθρακες (κυρίως μεθάνιο) που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο. Η εμπειρία εφαρμογής της συγκεκριμένης τεχνολογίας είναι μικρή λόγω της αυξημένης επικινδυνότητάς της, κυρίως κατά τη διακίνηση του καυσίμου αερίου, το δε κόστος της είναι συγκριτικά υψηλό σε σχέση με άλλες εναλλακτικές, καθώς ανέρχεται σε περίπου ευρώ ανά τόνο στερεού αποβλήτου. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Τεράστιες ανάγκες για υποδομές επεξεργασίας αποβλήτων. Συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας, καθώς η δημιουργία περιφερειακών μονάδων επεξεργασίας αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και προστιθέμενη αξία σε περιφερειακό επίπεδο. Ανάπτυξη τεχνογνωσίας καθώς και περιφερειακών και υποστηρικτικών υπηρεσιών. Η ανάπτυξη της αγοράς της ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα και επίσης να έχει ισχυρή μετασχηματιστική επίδραση στις παραγωγικές δραστηριότητες που εμπλέκονται: > Ορθολογικής διαχείρισης των στερεών αποβλήτων με ταυτόχρονη ανάκτηση ενέργειας > Συνεισφοράς στον περιορισμό του φαινομένου του θερμοκηπίου, το οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο διοξείδιο του άνθρακα (CO2) που παράγεται κατά τη καύση ορυκτών καυσίμων. Η επεξεργασία βιο-αποδομήσιμων αποβλήτων (βιομάζα) δεν συνεισφέρει στην αύξηση της συγκέντρωσης του CO2 στην ατμόσφαιρα. > Αποφυγής επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας με διοξείδιο του θείου (SO2) που παράγεται κατά την καύση των ορυκτών καυσίμων και συμβάλλει σημαντικά στο φαινόμενο της «όξινης βροχής», δεδομένου ότι η περιεκτικότητα της βιομάζας σε θείο είναι πρακτικά αμελητέα. > Κατασκευή εγκαταστάσεων ή τροποποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων > Προσφορά υπηρεσιών σχεδιασμού, συμβουλευτικών υπηρεσιών, υποδομής, εφαρμογής, εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, εργαστήρια αναλύσεων στερεών, υγρών και αερίων εκπομπών, κ.ά. > Συλλογή και μεταφορά στερεών και υγρών επικίνδυνων αποβλήτων Εξοικονόμηση ορυκτών καυσίμων. Εναρμόνιση με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τις Ευρωπαϊκές οδηγίες για την προστασία του περιβάλλοντος. Περιβαλλοντική προστασία, μέσω: 6 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

9 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗN ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Η ΕΕ στον «οδικό χάρτη της ενέργειας για το » θέτει ως κεντρικό της στόχο τη μείωση έως το 2050 των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 80%-95% σε σχέση με τα επίπεδα εκπομπών του 1990, μέσω της απανθρακο-ποίησης του ενεργειακού τομέα, με ταυτόχρονη εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Οικονομίας. Βασικά εργαλεία για την επίτευξη αυτού του στόχου, καθίστανται οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας, καθώς και η εξοικονόμηση ενέργειας. Ειδικότερα, για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, ο στόχος της ΕΕ είναι αυτές να καλύπτουν σχεδόν το 70% των ενεργειακών αναγκών ως το 2020, ενώ έως το 2050 ο στόχος είναι να εκπληρώνονται οι ενεργειακές της ανάγκες αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές. Το απαιτούμενο κόστος επενδύσεων προκύπτει ενδεχομένως χαμηλότερο από εκείνο που θα επιβαρύνει την Ευρωπαϊκή οικονομία σε περίπτωση που δεν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την εκπλήρωση των παραπάνω στόχων. Σύμφωνα με την ιεράρχηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαχείριση των αποβλήτων (European Commission, COM(2005) 666 final και Οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα), η ανάκτηση ενέργειας από τα απόβλητα είναι προτιμότερη από την τελική διάθεσή τους σε αποδέκτες και επιπλέον αποτελεί εφικτή λύση. Η προτεινόμενη ιεράρχηση σχετικά με την ορθολογική διαχείριση των στερεών αποβλήτων παρουσιάζεται στην εικόνα που ακολουθεί. Ιεράρχηση Επιλογών για τη διαχείριση των στερεών Αποβλήτων Η ΕΕ κάλυπτε το 2005 το 4% των ενεργειακών της αναγκών χρησιμοποιώντας βιομάζα. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό σχέδιο Biomass Action Plan 2 (Δεκέμβριος 2005), η συμμετοχή της βιομάζας και η παραγωγή βιοαερίου προβλέπεται να παίξουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας σε Ευρωπαϊκό επίπεδο στο άμεσο μέλλον. Ειδικότερα αναμένεται αύξηση της χρήσης της βιομάζας για παραγωγή ενέργειας από το 4% το 2005, στο 12% το Η επίτευξη αυτού του στόχου υπολογίζεται ότι θα επιφέρει μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 209 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2 ανά έτος και εξασφάλιση θέσεων εργασίας στις περιφερειακές κυρίως περιοχές, μέσα από τη δημιουργία μονάδων Waste to Energy ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

10 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Η αξιοποίηση των αποβλήτων για την παραγωγή ενέργειας αποτελεί μία συνεχώς διευρυνόμενη πρακτική στην Ευρώπη, η οποία έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στον χώρο αυτό. Στη Σουηδία, σύμφωνα με στοιχεία του Swedish Gas Center, από το 2007 λειτουργούν 233 μονάδες συνολικής παραγωγικής δυναμικότητας σε βιοαέριο περίπου 1,3 δις KWh/έτος. Από αυτές, 139 είναι βιολογικοί καθαρισμοί, 70 XYTA και 13 κεντρικές μονάδες συνδυασμένης χώνευσης. Σε αυτές επιτυγχάνεται ετήσια συνολική παραγωγή βιοαερίου 0,56, 0,46 και 0,16 δις KWh αντιστοίχως. Παράλληλα, λειτουργούν 31 μονάδες αναβάθμισης βιοαερίου για χρήση ως καύσιμο μεταφορών. Η πρακτική αυτή συναντάται επίσης στην Ελβετία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Υπάρχουν 63 δημόσιοι σταθμοί διανομής βιοαερίου για αυτοκίνηση, 18 σταθμοί διανομής βιοαερίου ειδικά για λεωφορεία (slow filling bus), ενώ κυκλοφορούν οχήματα, εκ των οποίων 554 λεωφορεία, που κινούνται με μεθάνιο. Το βιοαέριο αντιπροσωπεύει το 54% του συνόλου των πωλήσεων αερίου στη Σουηδία, με το υπόλοιπο 46% να αφορά το φυσικό αέριο. Το κόστος παραγωγής του στη χώρα αυτή είναι 0,17-0,50 /m 3. Η τιμή αγοράς του αναβαθμισμένου βιοαερίου και του φυσικού αερίου ανέρχεται σε 0,70-0,90 /m 3, ενώ οι τιμές πετρελαίου και βενζίνης ανέρχονται σε 1,1 και 1,2 /l, αντίστοιχα. Το κόστος αναβάθμισης του βιοαερίου σε μονάδες των κυβικών μέτρων ανά ώρα είναι 0,01 0,015 ανά ισοδύναμη kwh αναβαθμισμένου βιοαερίου. Τα οχήματα που κινούνται με βιοαέριο στη Σουηδία έχουν δυνατότητα ελεύθερης στάθμευσης σε πολλές πόλεις, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας και των διοδίων στην πόλη της Στοκχόλμης και έχουν ετήσια φοροαπαλλαγή 450 αν είναι επαγγελματικά. Επίσης, δίδεται ως προνόμιο μείωση έως 40% του φόρου σε εταιρείες που χρησιμοποιούν οχήματα που κινούνται με βιοαέριο. Τέλος δεν επιβάλλεται φορολογία στο βιοαέριο, παρά μόνο ΦΠΑ. Στη Δανία από τη διαχείριση περίπου 1,325 εκατ. τόνων οργανικών αποβλήτων ετησίως, σε 20 κεντρικές μονάδες, παράγονται σχεδόν 50 εκατ. κυβικά μέτρα βιοαερίου, το οποίο συνεισφέρει στο ενεργειακό σύστημα της Δανίας 278 εκ. KWh συνολικής ενέργειας. Η παραγωγή βιοενέργειας στην Αυστρία, από την εκμετάλευση κυρίως ξυλείας, βιομηχανικών αποβλήτων, βιοντίζελ και βιοαιθανόλης, κάλυψε το 2009 το 16,4% της συνολικής ενεργειακής ζήτησης στη χώρα, ενώ ο στόχος για το 2020 είναι το ποσοστό αυτό να φτάσει το 34%. To 2008 λειτουργούσαν στη χώρα 340 εργοστάσια βιοαερίου, δυναμικότητας 91,4 ΜW, παράγοντας 0,57 δις KWh. Ακόμη, από τους τόνους βιοντίζελ που παράχθηκε (εκ των οποίων το μισό περίπου από ένα μόνο εργοστάσιο) το 5% χρησιμοποιήθηκε ως καύσιμο κίνησης 4. Παραγωγή βιοντίζελ και βιοαιθανόλης στην Αυστρία το ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

11 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) Στην Ευρώπη, οι περισσότερες μονάδες βιοαερίου, έχουν εγκατασταθεί στη Γερμανία όπου ο αριθμός τους προσεγγίζει τις 10 χιλ. Η πλειοψηφία αυτών επεξεργάζονται αγροτικά απόβλητα (7.800), λυματολάσπη (1.400), βιομηχανικά απόβλητα (250). Το παραγόμενο βιοαέριο χρησιμοποιείται κατά 65% για συμπαραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος (26,7 δις KWh), κατά 34% για θέρμανση (14 δις KWh) και 1% ως καύσιμο κίνησης. Σε γενικές γραμμές η Γερμανία είναι η πρώτη Ευρωπαϊκή χώρα με περισσότερες από εγκατεστημένες μονάδες βιοαερίου, ενώ μόνο η Μεγάλη Βρετανία διαθέτει πάνω από 500. Στις υπόλοιπες χώρες λειτουργούν πολύ λιγότερες, που παράγουν ετήσια κατά μέσο όρο 0,5-2 δις KWh (στοιχεία 2013). Πρέπει να σημειωθεί ότι η διείσδυση της βιομάζας σε κάθε χώρα φαίνεται να σχετίζεται ξεκάθαρα με τα οικονομικά κίνητρα που προσφέρονται από την αντίστοιχη κυβέρνηση είτε με μορφή επιδοτήσεων, είτε με τη μορφή φοροαπαλλαγών 5. Βιο-ενεργειακό χωριό Schloben στη Γερμανία Μονάδα παραγωγής βιοαερίου 5 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

12 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Στην Ελλάδα σήμερα η αναερόβια χώνευση χρησιμοποιείται ως μέθοδος διαχείρισης αποβλήτων, χωρίς ωστόσο να συνοδεύεται από την παραγωγή ενέργειας, καθώς ελάχιστες μικρές μονάδες βρίσκονται ακόμη υπό κατασκευή. Η υλοποίηση σχημάτων παραγωγής βιοαερίου για τη μείωση της ρύπανσης των υδάτων και του εδάφους δεν θεωρήθηκε αρκετά επιτακτική έως τώρα, ούτε αρκετά σημαντική η ανάγκη για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμους πόρους. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο είναι πλέον ενθαρρυντικό, η σχετική αγορά ανεκμετάλλευτη, ενώ οι εξωτερικές συνθήκες χαρακτηρίζονται πλέον ως ευνοϊκές. Χαρακτηριστικά, σημειώνονται τα ακόλουθα: Η οδηγία 2008/98/ΕΚ που επιβάλλει ιεράρχηση των τρόπων διαχείρισης των απορριμμάτων, ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με το Ν. 4042/2012. Ο Νόμος 3851/2010 επιβάλλει τη προώθηση ορθολογικής ενεργειακής αξιοποίησης βιομάζας η οποία τιμολογείται σε μηνιαία βάση. Για παράδειγμα η τιμή ενέργειας, για διασυνδεδεμένο ή μη σύστημα με εγκατεστημένη ισχύ μέχρι 3 MW είναι 220 ευρώ/ MWh, ενώ με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη από 3 MW είναι 200 ευρώ/mwh. στη φάση της κατασκευής ή του τελικού σχεδιασμού το Για την υλοποίηση του σχεδίου αυτού προβλέπετο επένδυση περίπου 2 δις ευρώ. Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) δίνει προτεραιότητα στα έργα βιομάζας. Για παράδειγμα, προτείνει σχέδιο δράσεων πράσινης ανάπτυξης για το νομό Μεσσηνίας, με δημιουργία και λειτουργία τριών (3) μονάδων βιομάζας στις περιοχές της Καλαμάτας, Μελιγαλά και Γαργαλιάνων. Δυνητικά, επενδυτικές πρωτοβουλίες μπορούν να αναληφθούν από Φορείς και εταιρείες Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), Οργανισμούς Κοινής Ωφέλειας ή τις τοπικές κοινότητες, ιδιαίτερα σε περιοχές που υπάρχει γεωργική δραστηριότητα. Το πραγματικό κόστος επένδυσης ανέρχεται περίπου σε ανά εγκατεστημένο kw, ενώ η χωροθέτηση των σχετικών μονάδων (κεντρική ή αποκεντρωμένη) αποτελεί σημαντικό θέμα σχεδιασμού τους, καθώς αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αειφορίας, που εμπλέκει τόσο τις τοπικές κοινότητες όσο και τις βιομηχανικές δραστηριότητες που παράγουν απόβλητα. Σημαντική ελληνική δραστηριοποίηση στην έρευνα καταγράφεται γύρω από τον χώρο αυτό, ωστόσο δεν υφίσταται ακόμη εγκατεστημένη παραγωγή ενέργειας από απόβλητα. Ωστόσο διαφαίνεται πως η εν λόγω προοπτική αξιολογείται σοβαρά από σημαντικούς παίκτες της αγοράς διαχείρισης αποβλήτων και έχει ήδη δρομολογηθεί μία σειρά επενδυτικών πρωτοβουλιών. Η παραγωγή ενέργειας από βιομάζα εντάσσεται στις προτεραιότητες του επιχειρησιακού σχεδίου της «ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε.» (http://www.ppcr.gr/ Energy.aspx?C=82) Το Επιχειρησιακό Σχέδιο προέβλεπε την ανάπτυξη μέχρι το τέλος του 2014 έργων ΑΠΕ διαφόρων κατηγοριών (αιολικά, φωτοβολταϊκά, υδροηλεκτρικά, γεωθερμικά κ.λπ.) συνολικής ισχύος 950 MW, πλέον των 133 MW που βρίσκονταν ήδη 10 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

13 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΠΈΝΔΥΣΗ ΕΛΠΕ ΣΤΟ ΤΥΧΕΡΌ ΣΟΥΦΛΊΟΥ Ο όμιλος ΕΛΠΕ επενδύει στην ανέγερση στο Τυχερό Σουφλίου του Έβρου μίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιεί ως καύσιμη ύλη βιομάζα, ισχύος 4,7 MW, με αναμενόμενη ετήσια παραγωγή MWh. Η μονάδα αυτή βρίσκεται ήδη στο στάδιο της κατασκευής ενώ εκτιμάται ότι η λειτουργία της θα επιφέρει ετήσια μείωση εκπομπών CO2 της τάξεως των τόνων. Επιπλέον, σχεδιάζεται (έχει υποβληθεί φάκελος για αδειοδότηση παραγωγής από ΡΑΕ) η εγκατάσταση τεσσάρων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα, ισχύος σχεδόν 5 MW έκαστη, στη ΒΙΠΕ Καβάλας, στο δήμο Καρπενησίου, στο δήμο Τρικκαίων και στο δήμο Πέλλας. ΧΡΉΣΗ ΒΙΟΜΆΖΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΆΛΥΨΗ ΑΝΑΓΚΏΝ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ Σε φάση υλοποίησης βρίσκεται το έργο της Kavala Oil, προκειμένου να ενταχθεί στην παραγωγική διαδικασία η καύση της βιομάζας από αγροτικά υπολείμματα, ροκανίδια, πυρηνόξυλο, βιομηχανικά καύσιμα, πελέτες, μπρικέτες κ.λπ.. Στόχος είναι να αντικατασταθεί η χρήση του φυσικού αερίου στη διαδικασία σταθεροποίησης του πετρελαίου, από βιοαέριο παραγόμενο από βιομάζα, ώστε η εταιρεία να γίνει πάροχος του φυσικού αερίου που εξορύσσει αντί να το χρησιμοποιεί για να καλύψει εσωτερικές ανάγκες της παραγωγικής της διαδικασίας. Η εγκατάσταση προβλέπεται να περιλαμβάνει και μία μεγάλη αποθήκη βιομάζας που θα καλύπτει την κατανάλωση 1-2 μηνών. Σύμφωνα με την επιχείρηση, από τη λειτουργία του προτεινόμενου έργου εκτιμάται ότι θα εξοικονομηθούν περίπου ευρώ το χρόνο. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΉ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΥΠΟΠΡΟΪΌΝΤΩΝ ΣΑΠΩΝΟΠΟΙΊΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΏΝ ΦΥΤΏΝ Ο όμιλος Π.Ν. ΠΕΤΤΑΣ ΑΒΕΕ δραστηριοποιείται στην επεξεργασία ελαίων και λιπών, καθώς και την παραγωγή σαπουνιού. Από το 2006 λειτουργεί μονάδες παραγωγής βιοντίζελ οι οποίες αξιοποιούν τα υποπροϊόντα της. Παράλληλα, σε συνεργασία με ομάδες αγροτών αναπτύσσει καλλιέργειες ενεργειακών φυτών για παραγωγή βιοαερίου δεύτερης γενιάς. Ο όμιλος έχει ιδρύσει την εταιρία THRAKIAN BIOGAS S.A. στη βόρεια Ελλάδα, η οποία παράγει ενέργεια από βιοαέριο με 3 σταθμούς ισχύος 3MW ο κάθε ένας, καθώς και την ALIARTOS BIOGAS S.A. στην κεντρική Ελλάδα στην οποία είναι εγκατεστημένη μία μονάδα ισχύος 3 MW. ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

14 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΉ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΥΓΡΏΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΑΠΟΒΛΉΤΩΝ ΣΤΗ ΛΆΡΙΣΑ Η κτηνοτροφία αποτελεί το δεύτερο σημαντικότερο παραγωγικό κλάδο του πρωτογενούς τομέα στο νομό Λάρισας (αιγοπροβατοτροφία με ζώα, βουστασία με και χοιροστασία με περίπου ζώα) και παρουσιάζει μεγάλες τάσεις ανάπτυξης. Προτείνεται η εγκατάσταση κεντρικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, με καύση βιοαερίου παραγόμενου από την αναερόβια αποικοδόμηση του συνολικού όγκου των αποβλήτων, προκειμένου να αξιοποιηθεί η βιομάζα που προέρχεται από την κτηνοτροφία στο νομό. Η προσδοκώμενη ημερήσια παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας ανέρχεται στα 839,54 MWh (369,56 MWh(th) θερμικής ενέργειας και 338,92 MWh(th) ηλεκτρικής ενέργειας ημερησίως). Προτείνεται επίσης, η εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας ζωικών αποβλήτων για την παραγωγή ισχύος 1 MW και σύμφωνα με το σχεδιασμό της η προσδοκώμενη συνολική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας εκτιμάται στα 123,7 GWh(e) και 134,9 GWh(th) ανά έτος, αντίστοιχα. Επίσης εκτιμάται ότι η ακαθάριστη προσδοκώμενη πρόσοδος από τη διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχεται σε 24,6 εκατ. ευρώ ετησίως. Πηγή: Διαχείριση και ενεργειακή αξιοποίηση υγρών αγροτικών αποβλήτων ζωικής προέλευσης παραγωγή βιοκαυσίμων, Ιωάννης Α. Φωτίδης, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΟΝΆΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΒΙΟΑΕΡΊΟΥ ΑΠΌ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΆ ΑΠΌΒΛΗΤΑ ΣΤΟ ΝΟΜΌ ΚΑΒΆΛΑΣ Το θεωρητικό διαθέσιμο δυναμικό βιομάζας στο νομό Καβάλας, ο μεγάλος αριθμός κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων (648 μονάδες βοοειδών και 1537 αιγοπροβάτων), η χωρική διασπορά των μονάδων και τα στοιχεία παραγωγής αποβλήτων ανά Δήμο, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη κατασκευή μίας μονάδας βιοαερίου συνολικής ηλεκτρικής ισχύος περίπου 933 KWe. Σχετική μελέτη έχει προβλέψει τη χωροθέτηση της μονάδας εντός του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, με εκτίμηση κόστους επένδυσης 5,5 εκατ. ευρώ. Πηγή: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ, ΖΩΙΚΑ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΑ 2 & 3 & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΚΙΟΥΤΣΟΥΚΩΣΤΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ 12 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

15 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (WASTE TO ENERGY) ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Η ΕΤΑΙΡEΊΑ ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΏΣΙΜΕΣ ΕΠΕΚΤΕΊΝΕΙ ΤΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΆΖΑ Έως σήμερα η «ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε.» έχει εγκατεστημένες μονάδες ηλιακής, υδροηλεκτρικής, αιολικής και γεωθερμικής ενέργειας καθώς και υβριδικά συστήματα συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 147,7 MW. Συμπληρωματικά, υπό κατασκευή βρίσκεται μία μονάδα παραγωγής ενέργειας από βιομάζα, ισχύος 25MW στην Κοζάνη. Η παραγωγή ενέργειας από βιομάζα εντάσσεται στις προτεραιότητες του επιχειρησιακού σχεδίου της εταιρείας. ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΕΝΈΡΓΕΙΑΣ ΑΠΌ ΒΙΟΜΆΖΑ Τρεις επενδυτικές προτάσεις στο χώρο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από επεξεργασία κτηνοτροφικών αποβλήτων και ενεργειακών φυτών με αναερόβια χώνευση, συνολικής ισχύος 9 περίπου MW, έχουν υποβληθεί από την εταιρεία ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο εκπόνησης μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων και αναμένεται η έκδοση άδειας παραγωγής ενέργειας από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Ο σχεδιασμός του έργου λαμβάνει υπόψη τη σημαντική συγκέντρωση κτηνοτροφικών μονάδων στους Νομούς Θεσσαλονίκης, Μαγνησίας και Γρεβενών. Για τη βιώσιμη λειτουργία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, έχουν ήδη συναφθεί Ιδιωτικά Συμφωνητικά Συνεργασίας με τοπικούς παραγωγούς, τα οποία αφορούν τη διάθεση των αποβλήτων τους στις υπό σχεδιασμό μονάδες. Μονάδα παραγωγής βιοαερίου ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

16 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΥΔΡΕΥΣΗΣ Η έλλειψη νερού είναι παγκόσμιο φαινόμενο και αποτελεί από τις πλέον σημαντικές παγκόσμιες προκλήσεις, τόσο σε επίπεδο γεωπολιτικών ισορροπιών, όσο και για τις τοπικές κοινότητες. Η συνεχής μείωση των υδάτινων αποθεμάτων, η ελάττωση των βροχοπτώσεων, η αύξηση της θερμοκρασίας λόγω των κλιματικών αλλαγών, η υποβάθμιση του εδάφους εξ αιτίας της μόλυνσης και η αλόγιστη κατανάλωση από την αγροτική παραγωγή ή τη βιομηχανική χρήση, έχουν ως αποτέλεσμα να περιορίζονται οι ποσότητες του διαθέσιμου νερού και να υποβαθμίζεται η ποιότητά του. 14 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝ ΗΜΕΡΩΤΙ ΚΟ ΔΕΛΤΙ Ο

17 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΥΔΡΕΥΣΗΣ Η ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Η έλλειψη νερού είναι παγκόσμιο φαινόμενο και αποτελεί από τις πλέον σημαντικές παγκόσμιες προκλήσεις, τόσο σε επίπεδο γεωπολιτικών ισορροπιών, όσο και για τις τοπικές κοινότητες. Η συνεχής μείωση των υδάτινων αποθεμάτων, η ελάττωση των βροχοπτώσεων, η αύξηση της θερμοκρασίας λόγω των κλιματικών αλλαγών, η υποβάθμιση του εδάφους εξ αιτίας της μόλυνσης και η αλόγιστη κατανάλωση από την αγροτική παραγωγή ή τη βιομηχανική χρήση, έχουν ως αποτέλεσμα να περιορίζονται οι ποσότητες του διαθέσιμου νερού και να υποβαθμίζεται η ποιότητά του. Για την Ελλάδα, οι κύριες προκλήσεις σχετίζονται με: Την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού για άρδευση αγροτικών καλλιεργειών. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών, η άρδευση απορροφά το 83% του καταναλισκόμενου νερού, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στο 24%. Την ανεξέλεγκτη χρήση του πόσιμου νερού από τα νοικοκυριά. Η σπατάλη νερού συμπληρώνεται και από τις εκτεταμένες απώλειες στα αστικά δίκτυα ύδρευσης, λόγω παλαιότητάς τους. Τα ιδιαίτερα οξυμένα ζητήματα επάρκειας νερού σε νησιωτικές περιοχές, ιδίως κατά τη θερινή τουριστική περίοδο. Σημειώνεται ότι αρκετά νησιά του Αιγαίου συνεχίζουν να καλύπτουν μέρος των αναγκών τους με μεταφορά νερού, εντούτοις και πάλι οι ολικές ανάγκες σε νερό δεν καλύπτονται πλήρως. Η αυξημένη ανάγκη εξασφάλισης υδάτινων πόρων οδηγεί σε συστηματική υπεράντληση των διαθέσιμων υπόγειων υδάτων και κατά συνέπεια σε υποβάθμισή τους (υφαλμύρωση, εξάντληση, κ.λπ.). Η αξιοποίηση εναλλακτικών υδατικών πόρων περιλαμβάνει την ανάκτηση βρόχινου νερού, την αξιοποίηση πλημμυρικών νερών, την ανακύκλωση γκρίζων νερών, τον τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων, την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων, καθώς και την αφαλάτωση με χρήση ΑΠΕ σε περιπτώσεις με ιδιαίτερα οξυμένα προβλήματα επάρκειας. Οι εναλλακτικές αυτές πηγές μπορούν να αποτελέσουν το κλειδί για την επίλυση ζητημάτων ανεπάρκειας και ελλιπούς διαθεσιμότητας υδατικών πόρων. Εδώ πρέπει να σημειωθούν ιδιαιτερότητες όπως η ανισοκατανομή τους, το έντονο ανάγλυφο και ο νησιωτικός χαρακτήρα της Ελλάδας, καθώς και η ατελής και αποσπασματική αντιμετώπιση της διαχείρισής τους, ωστόσο η πρακτική αυτή μπορεί να δημιουργήσει αξία, σύμφωνα με τις διεθνείς προβλέψεις για ανάπτυξη των εναλλακτικών πηγών τα προσεχή έτη. Η αγορά της διαχείρισης των υδάτινων πόρων - αγορά του νερού, αφορά τα ακόλουθα: Τις μονάδες αφαλάτωσης δίνοντας έμφαση σε εκείνες που χρησιμοποιούν ΑΠΕ Την επεξεργασία υγρών αποβλήτων με σκοπό τη παραγωγή καθαρού νερού Την επαναχρησιμοποίηση του βρόχινου νερού ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤA ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύμφωνα με τις επικρατούσες τάσεις, ενθαρρύνεται η επαναχρησιμοποίηση των εκροών υγρών αποβλήτων για άρδευση γεωργικών αλλά και αστικών εκτάσεων (πάρκων, αθλητικών χώρων, δενδροστοιχιών, κήπων κ.λπ.) καθώς και για εμπλουτισμό υπόγειων υδροφορέων. Η άρδευση των καλλιεργειών είναι ο καλύτερος τρόπος για επαναχρησιμοποίηση των λυμάτων, επειδή έτσι αποφεύγεται η υποβάθμιση της ποιότητας του νερού των αποδεκτών (ελαχιστοποίηση του ευτροφισμού). Επιπλέον, αποτελεί μια νέα πηγή νερού στο ισοζύγιο των ελλειμματικών περιοχών και ταυτόχρονα τροφοδοτεί το έδαφος με θρεπτικά στοιχεία, όπως είναι το άζωτο, ο φώσφορος και το κάλιο, ενισχύοντας την ανάπτυξη των καλλιεργειών και ελαχιστοποιώντας την ανάγκη προσθήκης χημικών λιπασμάτων. Στην Ελλάδα η επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων το 2005 προσδιοριζόταν μόλις σε 6 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως (λιγότερο του 1% του συνολικού όγκου αποβλήτων), το 2009 επαναχρησιμοποιούνταν 10 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ η προβλεπόμενη ετήσια επαναχρησιμοποίηση για το 2025 είναι εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως ( Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης & Αποχέτευσης - ΕΔΕΥΑ, ). 6 Οδηγίες Ανακύκλωσης Επεξεργασμένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων στην Ελλάδα, 2009 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

18 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΤΑΝ ΤΟ ΒΡΟΧΙΝΟ ΝΕΡΟ ΣΥΛΛΕΓΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Το βρόχινο νερό αποτελεί υδάτινο πόρο που χάνεται κατά το μεγαλύτερο μέρος του, είτε στις αγροτικές ή στις αστικές περιοχές. Ωστόσο, μπορεί, αφού αποθηκευθεί σε κατάλληλες δεξαμενές, να χρησιμοποιηθεί σε χρήσεις πλην της πόσης, όπως για άρδευση χώρων πρασίνου, αγροτική άρδευση, πυροπροστασία, καθαρισμό αστικού περιβάλλοντος, οικιακή χρήση, βιομηχανικές χρήσεις, καθώς και για τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων. ΑΓΡΟΤΙΚΌ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ: Στην ύπαιθρο, οι έντονες βροχοπτώσεις μπορεί να δημιουργήσουν σημαντική επιφανειακή απορροή στις γεωργικές ή ακαλλιέργητες εκτάσεις και απώλεια νερού, το οποίο δεν συγκρατείται από το έδαφος. Η συγκράτησή του βρόχινου νερού σε αυτή τη περίπτωση γίνεται με τη δημιουργία υδατολεκανών συγκράτησης/διήθησης ομβρίων. Για την επανάχρηση του νερού, σημαντική τεχνολογική παράμετρος είναι ο καθαρισμός του, καθώς μπορεί να έχει έντονο ρυπαντικό φορτίο προερχόμενο από αγροχημικά και απόβλητα. ΑΣΤΙΚΌ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ: Το βρόχινο νερό στις αστικές περιοχές ουσιαστικά χάνεται στα δίκτυα ομβρίων ή ακάθαρτων. Ωστόσο, μπορεί να συλλεχθεί, με έμφαση στο νερό που συγκεντρώνεται στις σκεπές, καθώς και το πλυμμηρικό νερό, που θεωρούνται σχετικά υψηλής ποιότητας. ΟΙΚΙΑΚΑ ΑΠΟΝΕΡΑ ΞΑΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ Ως «Γκρίζο Νερό» (Grey water) αναφέρονται τα απόνερα οικιακής χρήσης, από τους νιπτήρες, τις ντουζιέρες, τις μπανιέρες και τα πλυντήρια που όμως δεν περιλαμβάνει το νερό από την τουαλέτα (το οποίο ονομάζεται «Μαύρο Νερό»). Η επεξεργασία του ξεκινά με ένα απλό φιλτράρισμα για την απομάκρυνση στερεών και η μονάδα αερίζεται ώστε αναπτυχθούν αερόβιοι μικροοργανισμοί, οι οποίοι αποδομούν τους ρύπους καθαρίζοντας το νερό. Σε δεύτερο στάδιο το νερό φιλτράρεται μέσα από μεμβράνες μικροδιήθησης και υπερδιήθησης, με μέγεθος πόρων 50nm (1nm = 1 δισεκατομμυριοστό του μέτρου), οι οποίες κατακρατούν τα βακτήρια και τις οργανικές ενώσεις. Το ανακτώμενο νερό είναι άχρωμο, διαυγές, χωρίς αιωρήματα και απολύτως ασφαλές από υγιεινής άποψης. Μπορεί δε να επαναχρησιμοποιηθεί στο WC, στο πλυντήριο ρούχων, για πότισμα και για εργασίες καθαριότητας (σφουγγάρισμα κ.λπ.). Τέτοιες μονάδες έχουν ήδη εγκατασταθεί σε μεγάλες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. 16 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

19 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΝΕΡΟΥ Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Global Water Intelligence 7 του 2008 η παγκόσμια δυναμικότητα αφαλάτωσης αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί μέχρι το 2016 από τα 52 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως το 2008 στα 107 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως το 2016, ενώ οι επενδύσεις που θα απαιτηθούν πρόκειται να ξεπεράσουν τα 64 δις δολάρια. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για επιχειρηματικές πρωτοβουλίες εστιάζεται στην εξασφάλιση πόσιμου νερού σε απομακρυσμένες περιοχές (ειδικά τα νησιά), όπου δεν υπάρχουν επαρκείς πηγές υδροδότησης. Η μέθοδος αφαλάτωσης του θαλασσινού νερού με διεργασίες Νανοδιήθησης ή Αντίστροφης Όσμωσης και εφαρμογή τεχνολογιών μεμβρανών, φαίνεται ότι μπορεί να καταστεί ελκυστική ως επιχειρηματική δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη μέθοδος έχει υψηλό κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας, καθώς οι διεργασίες φίλτρανσης είναι ενεργοβόρες και απαιτούν ενέργεια το κόστος της οποίας αντιπροσωπεύει το 40-75% του λειτουργικού κόστους. Ωστόσο, η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει τη δυναμική να καλύψει το λειτουργικό κόστος των μονάδων. Η προοπτική αυτή είναι ρεαλιστική στο περιβάλλον των ελληνικών νησιών όπου μπορεί εύκολα να παραχθεί ενέργεια από ηλιακά και αιολικά συστήματα. Σημαντική παράμετρο επιχειρηματικής αξιοποίησης αποτελεί επίσης η λειτουργία και η συντήρηση μονάδων για την οποία απαιτείται εξειδικευμένο προσωπικό. Η αφαλάτωση θα μπορούσε να αποτελέσει μια βιώσιμη λύση για το πρόβλημα της λειψυδρίας στα νησιά του Αιγαίου και κυρίως στις πολύ ξηρές περιοχές των Κυκλάδων, όπου το κόστος του μεταφερόμενου νερού είναι υψηλό. Ωστόσο, η τεχνική αυτή δεν χρησιμοποιείται ευρέως. Στη χώρα μας λειτουργούν 50 μονάδες αφαλάτωσης με συνολική εγκατεστημένη δυναμικότητα περίπου κυβικών μέτρων ημερησίως. Αυτές εξυπηρετούν την ύδρευση δήμων και κοινοτήτων, ενώ υπάρχουν και αρκετές εκατοντάδες μικρότερες μονάδες ιδιωτικής χρήσης (ξενοδοχεία, βιομηχανίες, κατοικίες, κ.λπ.). Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, η συνολική εγκατεστημένη δυναμικότητα αφαλάτωσης θαλασσινού νερού υπερβαίνει τα 50 χιλ. κυβικά μέτρα ημερησίως και υφάλμυρου τα 100 χιλ.. Οι σημαντικότερες μονάδες αφαλάτωσης βρίσκονται στη Σύρο, τη Μύκονο και στη Χίο 8. Σχήμα 1: Διάγραμμα ροής εγκατάστασης αφαλάτωσης 7 Global Water Intelligence: Seawater reverse osmosis desalination plant costs, V. 10, Is. 11 (Nov 2009). (http://www.globalwaterintel.com/archive/10/11/ analysis/seawater-reverse-osmosis-desalination-plant-costs-chart.html) 8 ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

20 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Ή ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Η Ελλάδα έχει συμμορφωθεί με την Οδηγία 91/271/ ΕΚ σχετικά με την επεξεργασία αστικών λυμάτων και εκτιμάται ότι με την επαναχρησιμοποίηση, ιδιαίτερα για άρδευση αγροτικών εκτάσεων, μπορεί να μειωθεί κατά 3 με 3,5% η συνολική χρήση γλυκού νερού. Ωστόσο, η χρήση ανακτημένου νερού βρίσκεται ακόμα σε ερευνητικό στάδιο ή πιλοτική εφαρμογή από Δημοτικές Εγκαταστάσεις οι εκροές των οποίων χρησιμοποιούνται για άμεση άρδευση γεωργικών εκτάσεων 9. Από τις πλέον συστηματικές εργασίες επαναχρησιμοποίησης είναι αυτές του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. στη περιοχή Θεσσαλονίκης, οι οποίες αφορούν άρδευση ζαχαρότευτλων, βάμβακος, ρυζιού, καθώς και ντομάτας και ζέρμπερας σε θερμοκήπιο, με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα 10. Η ανάπτυξη της αγοράς επεξεργασίας του νερού κινεί σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά επίσης αναμένεται να έχει και ισχυρή μετασχηματιστική επίδραση στις εμπλεκόμενες παραγωγικές δραστηριότητες, καθώς μπορεί να αφορά: Φορείς διαχείρισης νερού και υγρών αποβλήτων (142 Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) ή υπηρεσίες εντός των Δήμων) Διαχείριση των υδάτων και υδατικών πόρων βασισμένη σε σχεδιασμό για βιώσιμη ανάπτυξη Άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής με σκοπό την μείωση της ζήτησης και της κατανάλωσης νερών (π.χ. τιμολόγηση νερού) Εκπόνηση προγραμμάτων ενημέρωσης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Διαχείριση και επεξεργασία υγρών λυμάτων Εκσυγχρονισμό λειτουργίας, συστηματική παρακολούθηση και αποτελεσματική συντήρηση εγκαταστάσεων και δικτύων με σκοπό την εξάλειψη διαρροών, παράνομων υδροληψιών και κάθε είδους αστοχίας. Τεχνολογικές λύσεις για τέτοια προβλήματα υπάρχουν και είναι εφαρμόσιμες. Επιχειρήσεις σχεδιασμού, κατασκευής και εγκατάστασης συναφούς εξοπλισμού και μηχανημάτων Ανάπτυξη επαρκούς τεχνογνωσίας στον τομέα σχεδιασμού, κατασκευής, εγκατάστασης και συντήρησης του εξοπλισμού Εκμετάλλευση των εμπορικά αξιοποιήσιμων τεχνολογιών που έχουν αναπτυχθεί από ελληνικούς φορείς. ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Το υφιστάμενο μοντέλο διαχείρισης υδάτων και υγρών αποβλήτων είναι το κρατικό μοντέλο, καθώς και το μοντέλο τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Για την υλοποίηση νέων επενδύσεων στην αγορά του νερού, ένα κατάλληλο μοντέλο φαίνεται να είναι εκείνο της Σύμπραξης Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Πρόκειται για συμβόλαια μακροχρόνιας συνήθως συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Αφορά συμφωνίες παραχώρησης που θα καλύπτουν τον εκσυγχρονισμό, τη λειτουργία, συντήρηση, τη συστηματική παρακολούθηση και διοίκηση υποδομών, όπως π.χ. εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων ή δίκτυα ύδρευσης/αποχέτευσης. Σημαντικές παράμετροι που διαμορφώνουν το επενδυτικό περιβάλλον είναι επίσης οι ακόλουθες: ΤΙΜΟΛΌΓΗΣΗ ΝΕΡΟΎ Στην Ελλάδα δεν υπάρχει μια σταθερή, ενιαία τιμολογιακή πολιτική για το νερό, η οποία να καθορίζεται κεντρικά, ανάλογα με τις χρήσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο κάθε φορέας (τοπικές ΔΕΥΑ, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ) να εφαρμόζει τη δική του πολιτική. Κατά γενική ομολογία η τιμολόγηση του νερού στην Ελλάδα είναι χαμηλή σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ στις περισσότερες περιοχές υιοθετείται το μέτρο της κλιμακωτής τιμολόγησης, ως μέσο ελέγχου της κατανάλωσης. 9 Tsagarakis K.P., Dialynas, G.E., Angelakis, A.N., Water resources management in Crete (Greece) including water recycling and reuse and proposed quality criteria, Agricultural Water Management, 66: 35 47, ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Πρακτικά Ημερίδας «Αποτελέσματα ερευνητικού έργου ανάκτησης αστικών υγρών αποβλήτων με χρήση φυσικών συστημάτων και επαναχρησιμοποίηση τους για άρδευση και ανάπλαση υγροτόπων», Αθήνα, ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ι ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2014

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ομιλητής: Αντώνης Πουντουράκης, MSc Μηχανικός Περιβάλλοντος Εμπορικός Διευθυντής Plasis Τεχνική - Ενεργειακή Χανιά Νοέμβριος 2015 Plasis Τεχνική-Ενεργειακή Δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Γεώργιος Αγγέλου Διευθυντής Εγκαταστάσεων της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχ. Υπολογιστών, MSc, MBA Κύρια Εταιρική Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Μειωμένη ενεργειακή κατανάλωση Υπάρχουσα κατάσταση Μηδενική

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

πηγές ενέργειας στη Μεσόγειο»

πηγές ενέργειας στη Μεσόγειο» ENERMED Πιλοτική Εφαρμογή στην Ελλάδα Εργαλείο (Toolkit) Αξιολόγησης Επενδύσεων ΑΠΕ Εκπαιδευτικό Μέρος Ομιλητής: Χρυσοβαλάντης Κετικίδης, ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Καστοριά, 5 Μάρτιου 2013 ENERMED «Ανανεώσιμες πηγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας 1 ο στρατηγικόσυνέδριογιατονκλάδοτηςενέργειας, «ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2011 Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας BiogasIN ΚΑΠΕ Αθήνα, 07 Οκτωβρίου 2011 Ανάπτυξη της Βιοµάζας στην Ελλάδα. Υφιστάµενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαµπίδης Ειδικός Επιστήµονας της ΡΑΕ Αθήνα 07.10.2011 1 Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο

Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο Ολοκληρωμένη λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος λειψυδρίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος international technological applications

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας

ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας Πρέβεζα, 05 Οκτωβρίου 2012 Ανάπτυξη της Βιομάζας - Βιοαερίου στην Ελλάδα. Υφιστάμενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαμπίδης ΕιδικόςΕπιστήμοναςτηςΡΑΕ 1 Περιεχόμενα Σημερινή Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας 1 Ο Διεθνές Συνέδριο «BIOSOL 2011» Εσπερίδα: «ΑΠΕ: Συνεργασία Έρευνας και Βιομηχανίας» Χανιά 16/9/2011 Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Γενικές Πληροφορίες Η Ελληνική Τεχνολογική Πλατφόρμα Υδρογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ. Ασηµακόπουλος, Α. Καρταλίδης και Γ. Αραµπατζής Σχολή Χηµικών Μηχανικών, ΕΜΠ Ηµερίδα ProDES 9 Σεπτεµβρίου 2010 Υδροδότηση Κυκλάδων και ωδεκανήσων Προβληµατική κάλυψη αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ και ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΓΕΤ με ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Αθήνα, 20-2-2006 ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Οι προτάσεις του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Ο ΣΕΦ έχει επανειλημμένως αποστείλει τεκμηριωμένες προτάσεις προς το

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Ανθή Χαραλάμπους Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 7 Νοεμβρίου 2014 Δομή υποστήριξης του «Συμφώνου των Δημάρχων»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Κώστας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δρ. Μηχανόλογος Μηχανικός, Τεχνικός Υπεύθυνος Περιφερειακού Ενεργειακού Κέντρου Κ. Μακεδονίας. Επιμέλεια σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Ενότητα 4(γ): Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος (Γραφείο 208) Τηλ.: 24610 56690, e-mail: gmarnellos@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα Dr. Stefan Junne Chair of Bioprocess Engineering, TU Berlin Seite 1 Γιατί βιοαέριο? Α)Είναι η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που είναι ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΥΠΟΠΡΟΙOΝΤΩΝ - ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ Λέκτορας,

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Τίτλος: Ελληνικές προτεραιότητες στο τομέα Ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης Αλίκη Παππά Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα

Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ιεθνής Συνάντηση για την Πράσινη Ανάπτυξη στην Πράξη Οργανισµός Ανάπτυξης Σητείας Σητεία 21-22/9/2010 Η Ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Κρήτη: Συγκριτικό Αναπτυξιακό Πλεονέκτηµα ρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Γρηγόριος Θ. Τσιούμαρης Δήμαρχος Πτολεμαΐδας Κοζάνη, 04/09/2009 Το Γενικό Όραμα του Δήμου Πτολεμαΐδας Ο Δήμος Πτολεμαΐδας, δυναμικό ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς Βρ. Ζάβρας Μονάδα Περιβάλλοντος Τράπεζας Πειραιώς greenbanking@piraeusbank.gr EnergyRes - Αθήνα, 11 Απριλίου 2008 Τεχνολογικές και

Διαβάστε περισσότερα

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων»

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος «Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Επικ. Καθ. Μιχάλης Κορνάρος

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία Dialynas S.A. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ελ. Βενιζέλου 15, 73100, Χανιά Τηλ. 28210-51250, fax. 28210-51260 www.dialynas.com, dk@dialynas.com Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ηµερίδα του ΚΑΠΕ οι σηµαντικότερες µονάδες βιοαερίου στην Ελλάδα είναι οι ακόλουθες:

Σύµφωνα µε στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ηµερίδα του ΚΑΠΕ οι σηµαντικότερες µονάδες βιοαερίου στην Ελλάδα είναι οι ακόλουθες: ΤΕΥΧΟΣ 11 Νοέµβριος 2002 Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας 19 ο χλµ. Λ. Μαραθώνος 190 09 Πικέρµι Αττικής Τηλ. 210-6603300 Fax. 210-6603301-2 http://www.cres.gr Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Project για το μάθημα: «Οικονομική του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων» ΒΛΑΣΣΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ.: 2419 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Source: Pacific Institute, 2006

Source: Pacific Institute, 2006 Σύρος, 19 Ιουνίου 2010 Αφαλάτωση Η λύση στη λειψυδρία Ευτυχία Τζέν Τµήµα Αιολικής Ενέργειας ΚΑΠΕ etzen@cres.gr Το πρόβληµα νερού στην Ελλάδα Μείωση βροχοπτώσεων Ακραίες µετεωρολογικές µεταβολές Λειψυδρία

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου Χρήστος Ζαφείρης 20.10.2009 Παραγωγή βιοαερίου Βιοαέριο στη Ευρώπη Περιεχόμενα Χρήσεις και Προοπτικές Βιοαέριο στην Ελλάδα Χρηματοδότηση Πλεονεκτήματα Εμπόδια Συμπεράσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 Λευκωσία (Κύπρος) Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ρ Πέτρος Μαυρομμάτης Λειτουργός Γεωργίας Α Αν. Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. EEN HELLAS S.A. (EDF( group) ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 100MW 90,1MW Αιολικά Πάρκα 100 MW Aνάστροφο Αντλησιοταμιευτικό

Διαβάστε περισσότερα