3. Χημικές αντιδράσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "3. Χημικές αντιδράσεις"

Transcript

1 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις. Χημικές αντιδράσεις Οι χημικές αντιδράσεις διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 1. Αντιδράσεις κατά τις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης των στοιχείων (Nonredox chemical reactions),. Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις κατά τις οποίες μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης των στοιχείων (Redox chemical reactions)..1 Μη οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις Οι μη οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις διακρίνονται σε τέσσερις γενικές κατηγορίες: α. Αντιδράσεις μεταξύ όξινων και βασικών ενώσεων (Combination of acidic and basic compounds) β. Αντιδράσεις θερμικής διάσπασης (Thermal decomposition) γ. Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης (Nonredox displacement) δ. Αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης (Partner-Exchange) Οι μη οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις δεν είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν στα αντιδρώντα ή στα προϊόντα τους ελεύθερα στοιχεία, διότι, για να υποστεί εν γένει ένα στοιχείο μια χημική μεταβολή, θα πρέπει υποχρεωτικά να οξειδωθεί ή να αναχθεί. Μοναδική εξαίρεση στον ανωτέρω κανόνα αποτελεί ο σχηματισμός συμπλόκου ενώσεως ανάμεσα σε ένα μέταλλο και έναν υποκαταστάτη, όπως στην περίπτωση του καρβονυλίου του νικελίου Ni(CO), όπου το μέταλλο διατηρεί τη μηδενική οξειδωτική του βαθμίδα στη σύμπλοκη ένωση. Τέλος, οι περισσότερες ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικό διάλυμα εμπίπτουν στην κατηγορία των μη οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων Αντιδράσεις όξινων και βασικών ενώσεων Ενώσεις που εμφανίζουν όξινες και βασικές ιδιότητες αλληλεπιδρούν χημικά μεταξύ τους πάντα μέσω μη οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. Οι αντιδράσεις μεταξύ όξινων και βασικών ενώσεων διακρίνονται στις παρακάτω υποκατηγορίες: Αντιδράσεις εξουδετέρωσης (Neutralization) Αντιδράσεις εξουδετέρωσης ονομάζονται οι αντιδράσεις μεταξύ οξέων και βάσεων που οδηγούν πάντα σε σχηματισμό άλατος και νερού εξαφανίζοντας τις όξινες και βασικές ιδιότητες των αντιδρώντων σωμάτων, όπως φαίνεται στην αντίδραση (.1). H Cl Na OH Na Cl H O l ( ) (.1) HCl NaOH NaCl Ο όρος εξουδετέρωση συχνά χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε αντίδραση σε υδατικό διάλυμα μεταξύ σωμάτων που εμφανίζουν όξινες και βασικές ιδιότητες. Χρησιμοποιώντας, όμως, αυστηρά χημικούς όρους, ο όρος αναφέρεται μόνο σε στοιχειομετρικές αντιδράσεις ανάμεσα σε ισχυρά οξέα με ισχυρές βάσεις, όπως η παραπάνω αντίδραση (.1) στις οποίες εξασφαλίζεται η πλήρης εξαφάνιση των όξινων και βασικών ιδιοτήτων. 9

2 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Αντιδράσεις όξινων και βασικών οξειδίων με νερό Όξινα οξείδια ή ανυδρίτες οξέων καλούνται τα οξείδια που εμφανίζουν όξινες ιδιότητες και προκύπτουν από τα αντίστοιχα οξέα με αφαίρεση μορίων νερού. Τα όξινα οξείδια είναι ως επί το πλείστον οξείδια αμετάλλων ή και οξείδια μετάλλων που περιέχουν το μέταλλο με αριθμό οξείδωσης μεγαλύτερο του. Στα όξινα οξείδια, ο αριθμός οξείδωσης του αμετάλλου ή μετάλλου συμπίπτει πάντα με τον αριθμό οξείδωσής του στο αντίστοιχο οξύ. Οξείδια αμετάλλων Οξείδια μετάλλων H SO (-H O) = SO H SnO (-H O) = SnO H SO (-H O) = SO H PbO (-H O) = PbO H CO (-H O) = CO H CrO (-H O) = CrO HNO (-H O) = N O 5 HMnO (-H O) = Mn O 7 HNO (-H O) = N O Οι ανυδρίτες των όρθο-, πύρο- και μέτα- οξέων συμπίπτουν πάντα μεταξύ τους, όπως φαίνεται παρακάτω: Ανυδρίτης όρθο-φωσφορικού οξέως: H PO (-H O) = P O 5 Ανυδρίτης πύρο-φωσφορικού οξέως: H P O 7 (-H O) = P O 5 Ανυδρίτης μέτα-φωσφορικού οξέως: HPO (-H O) = P O 5 Ομοίως, βασικά οξείδια ή ανυδρίτες βάσεων καλούνται τα οξείδια που εμφανίζουν βασικές ιδιότητες και προκύπτουν από τις αντίστοιχες βάσεις με αφαίρεση μορίων νερού. Τα βασικά οξείδια είναι πάντα οξείδια μετάλλων. NaOH (-H O) = Na O Ca(OH) (-H O) = CaO Fe(OH) (-H O) = Fe O Τα όξινα οξείδια αντιδρούν γενικά με το νερό και παρέχουν οξέα (αντίδραση.), γι αυτό καλούνται και οξεογόνα οξείδια. Εξαιρούνται από τον παραπάνω κανόνα όλα τα όξινα οξείδια των μετάλλων και τα οξείδια πυριτίου (SiO ) και βορίου (B O ). ( g) H O( l) H SO ( aq) SO (.) Τα βασικά οξείδια των αλκαλίων και αλκαλικών γαιών, δηλαδή Li, K, Na, Ca, Ba και Mg, αντιδρούν με το νερό και παρέχουν τις αντίστοιχες βάσεις (αντίδραση.), γι αυτό καλούνται και βασεογόνα οξείδια. () H O() l KOH( aq) K O s (.) Αντιδράσεις όξινων οξειδίων με βασικά οξείδια Τα όξινα και βασικά οξείδια αντιδρούν με βάσεις ή οξέα αντιστοίχως, καθώς και μεταξύ τους, όπως τα αντίστοιχα οξέα και οι βάσεις, σχηματίζοντας τα ίδια άλατα, όπως φαίνεται στις αντιδράσεις (.) (.6). 9

3 () SO ( g) Na SO () s Na O s (.) ( g) Ca( OH) ( aq) CaSO ( s) H O(l) SO (.5) ( g) CaO() s CaSO () s SO (.6) Αντιδράσεις εξουδετέρωσης αμμωνίας Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Η αμμωνία (NH ) είναι βάση σύμφωνα με όλες τις θεωρίες περί οξέων και βάσεων με εξαίρεση τη θεωρία Arrhenius και επομένως, όταν διαλύεται στο νερό, εμφανίζει βασικές ιδιότητες παρέχοντας ιόντα υδροξυλίου σύμφωνα με την αντίδραση (.7): ( g) H O( l) NH ( aq) OH (aq NH ) (.7) Η αμμωνία αντιδρά με οξέα και δίνει αμμωνιακά άλατα συμπεριφερόμενη ως ανυδρίτης της υποθετικής βάσης του υδροξειδίου του αμμωνίου (NH OH), όπως περιγράφεται από τις αντιδράσεις (.8) και (.9). ( g) HCl( g) NH Cl( s) NH (.8) ( g) CO ( g) H O( l) ( NH ) CO ( aq) NH (.9) Αντιδράσεις επαμφοτεριζόντων οξειδίων Επαμφοτερίζοντα οξείδια ονομάζονται εκείνα τα οξείδια που συμπεριφέρονται άλλοτε ως βασικά, αντιδρώντας με οξέα (αντίδραση.10α), και άλλοτε ως όξινα, αντιδρώντας με καυστικά αλκάλια (αντίδραση.10β), παρέχοντας σαν τελικά προϊόντα άλατα. Τα κυριότερα επαμφοτερίζοντα οξείδια είναι τα παρακάτω: Αντίστοιχο οξύ Επαμφοτερίζον οξείδιο Αντίστοιχη βάση H AlO Al O Al(OH) H ZnO ZnO Zn(OH) H SnO SnO Sn(OH) H PbO PbO Pb(OH) ( s) H SO ( aq) Al ( SO ) ( aq) H O( l) Al O (.10α) ( s) 6NaOH( aq) Na AlO ( aq) H O( l) Al O (.10β) Αντιδράσεις σχηματισμού όξινων αλάτων Τα όξινα άλατα προκύπτουν θεωρητικώς με μερική αντικατάσταση των πρωτονίων ενός πολυβασικού οξέος από ιόν μετάλλου. Σχηματίζονται πάντα κατά την επίδραση περίσσειας πολυβασικού οξέος ή του αντιστοίχου όξινου οξειδίου σε βάση. Με τον όρο περίσσεια 95

4 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις εννοείται ότι η ποσότητα του οξέος είναι μεγαλύτερη της στοιχειομετρικά απαιτουμένης για σχηματισμό ουδετέρου άλατος, όπως φαίνεται στις παρακάτω αντιδράσεις (.11) (.1): SO aq NaOH aq NaHSO aq H O l (.11) ( ) ( ) ( ) ( ) H (αναλογία moles 1:1 για σχηματισμό όξινου άλατος) ( aq) NaOH( aq) Na SO ( aq) H O( l) H SO (.1) (αναλογία moles 1: για σχηματισμό ουδέτερου άλατος) ( OH) ( aq) CO ( g) Ca( HCO ) ( aq) Ca (.1).1.. Αντιδράσεις θερμικής διάσπασης Αντιδράσεις θερμικής διάσπασης ονομάζονται οι αντιδράσεις αποσύνθεσης μιας ένωσης με παροχή θερμικής ενέργειας. Οι αντιδράσεις αυτές έχουν πάντα ως ωθούσα δύναμη το σχηματισμό ενός αερίου. Σε αρκετές περιπτώσεις η θερμική διάσπαση μιας ένωσης είναι ακριβώς αντίστροφη της διεργασίας του σχηματισμού της. Για παράδειγμα, τα περισσότερα ανθρακικά άλατα υφίστανται διάσπαση, παράγοντας πάντα διοξείδιο του άνθρακα και οξείδιο του μετάλλου (αντίδραση.1), τα οποία αποτελούν τα συστατικά από τα οποία συντίθενται τα ανθρακικά άλατα. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν τα ανθρακικά άλατα των δραστικών μετάλλων Na, K, Rb και Cs που δεν διασπώνται θερμικά. () s CaO() s CO ( g) CaCO (.1) Αντιδράσεις θερμικής διάσπασης υφίστανται τα άλατα του αμμωνίου που αποσυντίθενται πάντα, παράγοντας αέρια αμμωνία. Η αντίδραση αυτή γίνεται πάντα, όταν το αμμωνιακό άλας περιέχει ανιόν, το οποίο βρίσκεται στη χαμηλότερή του οξειδωτική βαθμίδα και δεν μπορεί προφανώς να αναχθεί (αντιδράσεις.15 και.16). Σε διαφορετική περίπτωση, έχουμε θερμική διάσπαση αμμωνιακών αλάτων, που ανήκει στην κατηγορία των οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων και δεν οδηγεί ποτέ σε σχηματισμό αέριας αμμωνίας. () s NH ( g) HCl( g) NH Cl (.15) ( ) S( s) NH ( g) H S( g) NH (.16) Τα όξινα ανθρακικά και θειώδη άλατα αποσυντίθενται θερμικά (αντιδράσεις.17.19) με ταυτόχρονη παραγωγή νερού, ουδετέρου άλατος και αερίου προϊόντος, δηλαδή CO ή SO. () s Na CO ( s) H O( g) CO ( g) NaHCO (.17) () s Na SO ( s) H O( g) SO ( g) NaHSO (.18) ( s) NH ( g) CO ( g) H O( g) NH HCO (.19) 96

5 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Τέλος, τα υδροξείδια των μετάλλων, με εξαίρεση αυτά των δραστικών μετάλλων Na, K, Rb και Cs, υφίστανται θερμική διάσπαση με παραγωγή νερού και μεταλλικού οξειδίου (αντιδράσεις.0.1). ( OH) ( s) MgO( s) H O(g Mg (.0) ) ( OH)() s Al O () s H O( g) Al (.1).1.. Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης Στη συνέχεια, θα γίνει αναφορά σε δυο συνηθισμένες κατηγορίες μη οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων απλής αντικατάστασης Αντικατάσταση οξειδίου σε ένωση από άλλο λιγότερο πτητικό οξείδιο Η ωθούσα δύναμη γι αυτήν την κατηγορία αντιδράσεων είναι η διαφορά πτητικότητας ανάμεσα στο οξείδιο που αντικαθίσταται από την ένωση και σε αυτό που το αντικαθιστά. Ο όρος πτητικότητα εκφράζει την ευκολία μεταφοράς ενός οξειδίου στην αέρια φάση. θερμανση () s SiO (s) CaSiO ( l) CO ( g) CaCO (.) Στην ανωτέρω αντίδραση (.) γίνεται αντικατάσταση του πολύ πτητικού CO, το οποίο εξαχνώνεται σε θερμοκρασία 78 o C, από το SiO, το οποίο έχει σημείο βρασμού τους 000 o C. Παρόμοια αντικατάσταση εμφανίζεται και στην παρακάτω αντίδραση (.), όπου το οξείδιο του πυριτίου αντικαθιστά το πεντοξείδιο του φωσφόρου. θερμανση ( PO ) ( s) 6SiO (s) 6CaSiO ( s,l) P O ( g) Ca 10 (.).1.. Αντικατάσταση υποκαταστάτη σε σύμπλοκο ιόν από άλλον υποκαταστάτη Ωθούσα δύναμη γι αυτές τις αντιδράσεις είναι ο σχηματισμός σταθερότερου συμπλόκου ιόντος, δηλαδή ενός συμπλόκου ιόντος, το οποίο διίσταται λιγότερο σε σχέση πάντα με το αντιδρών σύμπλοκο ιόν. [ HgCl ] ( aq) CN ( aq) [ Hg( CN) ] ( aq) Cl ( aq) (.) Στην ανωτέρω αντίδραση (.) υπάρχει τεράστια διαφορά στις σταθερές διάστασης των συμπλόκων ιόντων, όπως φαίνεται παρακάτω. Το κυανιούχο σύμπλοκο του υδραργύρου είναι πολύ σταθερότερο από το χλωριούχο σύμπλοκό του και γι αυτό διεξάγεται η ανωτέρω αντίδραση προς τα δεξιά. [ HgCl ] ( aq) Hg ( aq) Cl ( aq) Κ=x10-16 [ Hg( CN) ] ( aq) Hg ( aq) CN (aq ) Κ=5x10-97

6 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις.1.. Αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης Αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης καλούνται οι αντιδράσεις που λαμβάνουν χώρα δια ανταλλαγής ιόντων σύμφωνα με το παρακάτω γενικό σχήμα: ΑΓ ΒΔ ΑΔ ΒΓ Οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης συνήθως διεξάγονται ανάμεσα σε ηλεκτρολύτες εντός υδατικών διαλυμάτων και αποτελούν, ουσιαστικά, αντιδράσεις ανάμεσα στα ιόντα του διαλύματος. Πράγματι, όταν δύο υδατικά διαλύματα ευδιάλυτων ιοντικών ενώσεων αναμιχθούν μεταξύ τους και δεν είναι δυνατόν να λάβει χώρα οξειδοαναγωγική αντίδραση, υπάρχουν δύο πιθανά ενδεχόμενα: να λάβει χώρα αντίδραση διπλής αντικατάστασης ή να μη γίνει καμιά αντίδραση. Η ωθούσα δύναμη για τις αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης είναι πάντα η απομάκρυνση τουλάχιστον ενός ιόντος από το διάλυμα με έναν από τους παρακάτω τρόπους: Σχηματισμός αερίου Τα θειούχα, θειώδη και ανθρακικά άλατα των μετάλλων αντιδρούν με οξέα και παράγουν αντιστοίχως τα αέρια H S, SO και CO, όπως φαίνεται από τα παρακάτω τυπικά παραδείγματα (χημικές αντιδράσεις.5.8). ( s) 6HCl( aq) AlCl ( aq) H S( g) Al S (.5) ( ) HCl( aq) NaCl( aq) H S( g) Na S aq (.6) ( aq) HCl( aq) NaCl( aq) SO ( g) H O( l) Na SO (.7) ( aq) HCl( aq) NaCl( aq) CO ( g) H O( l) Na CO (.8) Τα άμεσα προϊόντα των αντιδράσεων των θειωδών και ανθρακικών αλάτων με οξέα είναι το θειώδες και ανθρακικό οξύ. Τα οξέα αυτά είναι ασταθή και γι αυτό διασπώνται αμέσως προς τα αντίστοιχα όξινα οξείδια των αμετάλλων και νερό σύμφωνα με τις παρακάτω αντιδράσεις (.9) και (.0): ( aq) SO ( g) H O( l) H SO (.9) ( aq) CO ( g) H O( l) H CO (.0) Γενικά, είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί κάθε αντίδραση διπλής αντικατάστασης που οδηγεί σε σχηματισμό αερίου. Όταν όμως το σχηματιζόμενο αέριο είναι πολύ ευδιάλυτο στο νερό, για να γίνει η αντίδραση απαιτείται προσφορά θερμότητας, έτσι ώστε να ελαττωθεί η διαλυτότητά του και να διαφύγει από το διάλυμα. Εξαιτίας αυτού του λόγου, κατά την επίδραση θειικού οξέος σε χλωριούχο νάτριο κάτω από συνήθεις συνθήκες δεν λαμβάνει χώρα καμιά αντίδραση, ενώ με θέρμανση διεξάγεται η παρακάτω αντίδραση (.1): o 150 C ( aq) NaCl( s) NaHSO ( aq) HCl( g) H SO (.1) 98

7 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Αντίδραση διπλής αντικατάστασης είναι δυνατόν να γίνει, ακόμα και όταν ένα από τα προϊόντα της αντίδρασης δεν είναι αέριο, κάτω από συνήθεις συνθήκες, αλλά η αντίδραση πραγματοποιείται σε θερμοκρασία υψηλότερη του σημείου βρασμού του προϊόντος. Η βιομηχανική παρασκευή του νιτρικού οξέος γίνεται με την παρακάτω αντίδραση διπλής αντικατάστασης (.) που διεξάγεται στους 10 ο C, δηλαδή 50 ο C παραπάνω από το σημείο βρασμού του νιτρικού οξέος (σ.ζ. 80 ο C). o 10 C ( aq) NaNO ( s) NaHSO ( aq) HNO ( g) H SO (.).1... Σχηματισμός δυσδιάλυτου προϊόντος Η συνηθέστερη περίπτωση αντιδράσεων διπλής αντικατάστασης είναι εκείνη κατά την οποία δύο από τα αντιδρώντα ιόντα του διαλύματος σχηματίζουν δυσδιάλυτο προϊόν (αντίδραση.), που συχνά αποκαλείται με τον όρο ίζημα. Ο σχηματισμός ιζήματος χρησιμοποιείται πολύ συχνά για την ανίχνευση, τον ποσοτικό προσδιορισμό και το διαχωρισμό διαφόρων ιόντων. Πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχουν τελείως αδιάλυτοι στο νερό ηλεκτρολύτες, αλλά ηλεκτρολύτες με μικρότερη (δυσδιάλυτοι) ή μεγαλύτερη (ευδιάλυτοι) διαλυτότητα στο νερό, χωρίς να υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ τους, διότι η μετάβαση από τους ευδιάλυτους στους δυσδιάλυτους ηλεκτρολύτες είναι συνεχής. ( aq) NaCl( aq) NaNO ( aq) AgCl( s) AgNO (.) Πίνακας.1. Ποιοτικός χαρακτηρισμός διαλυτότητας ηλεκτρολυτών Γενικά ευδιάλυτοι ηλεκτρολύτες Εξαιρέσεις Ενώσεις Na, K, NH - Χλωριούχες ενώσεις Α: AgCl, Hg Cl Ε σε ζεστό νερό: PbCl Βρωμιούχες ενώσεις Α: AgBr, Hg Br, PbBr M.Ε: HgBr Ιωδιούχες ενώσεις Α: AgI, Hg I, PbI, CuI Θειϊκές ενώσεις Α: SrSO, BaSO, PbSO, Hg SO M.Ε: CaSO, Ag SO Νιτρικές και Νιτρώδεις ενώσεις M.Ε: AgNO Χλωρικά, Υπερχλωρικά, Υπερμαγγανικά άλατα M.Ε: KClO Οξικά άλατα M.Ε: AgCH COO Γενικά αδιάλυτοι ηλεκτρολύτες Εξαιρέσεις Θειούχες ενώσεις Ε: θειούχα άλατα Na, K, NH Φθοριούχες ενώσεις Ε: φθοριούχα άλατα Na, K, NH, Ag Οξείδια, Υδροξείδια Ε: Οξείδια και υδροξείδια Li, Na, K, Ba M.Ε: Οξείδια και υδροξείδια Ca, Sr Ε: τα άλατα των Na, K, NH και Li εκτός του Li PO Ανθρακικά, Φωσφορικά, Κυανιούχα, Πυριτικά και Θειώδη άλατα Α: Αδιάλυτος Μ.Ε: Μετρίως ευδιάλυτος E: Ευδιάλυτος 99

8 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Στον πίνακα.1, δίνεται ο χαρακτηρισμός των συνηθέστερων ηλεκτρολυτών σε ευδιάλυτους (διαλυτότητα μεγαλύτερη από 0.1mol/L), μετρίως ευδιάλυτους (διαλυτότητα κυμαινόμενη μεταξύ mol/L) και αδιάλυτους (διαλυτότητα μικρότερη από 0.01mol/L). Τέλος, μια αντίδραση διπλής αντικατάστασης είναι δυνατή και όταν ακόμα δεν σχηματίζεται ένα από τα ιζήματα του παραπάνω πίνακα, αλλά απλώς σώματα με διαφορετική διαλυτότητα. Σε αυτήν την περίπτωση, πάντα αποβάλλεται σαν ίζημα πρώτα ο ηλεκτρολύτης με τη μικρότερη διαλυτότητα. Η αντίδραση (.) γίνεται εν ψυχρώ λόγω της αποβολής του λιγότερου διαλυτού KNO, ενώ εν θερμώ δεν λαμβάνει χώρα καμιά αντίδραση. ενψυχρ ( aq) NaNO () s ώ KNO () s NaCl( aq) KCl (.).1... Σχηματισμός νερού ή ασθενούς ηλεκτρολύτη Όλες οι αντιδράσεις ανάμεσα στα οξέα και τις βάσεις είναι αναντίστρεπτες εξαιτίας της απομάκρυνσης των ιόντων Η και ΟΗ - μέσω του σχηματισμού νερού, που είναι ένα πολύ ελαφρώς ιονιζόμενο μόριο, σύμφωνα με την αντίδραση αυτοδιάστασης του νερού. O() l H H ( aq) OH ( aq) Κ w =10-1 Παρομοίως, οι αντιδράσεις διάλυσης ελαφρώς διαλυτού άλατος σε υδατικό διάλυμα ισχυρού οξέος ή βάσης γίνονται πάντα, επειδή έχουν ως ωθούσα δύναμη τον σχηματισμό ενός ασθενούς ηλεκτρολύτη. Γενικά, όλες οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης, που οδηγούν σε σχηματισμό ασθενούς ηλεκτρολύτη είναι θεωρητικώς δυνατές αντιδράσεις, όπως φαίνεται από τα παρακάτω παραδείγματα που περιγράφονται από τις αντιδράσεις (.5) και (.6). ( aq) Mg ( BO ) ( s) H BO ( aq) MgCl ( aq) 6HCl (.5) ( aq) ( ) ( ) H BO H aq BO aq Κα=6x10-10 () s NaOH( aq) C H NH ( aq) NaCl( aq) H O( l) C6 H 5NH Cl 6 5 (.6) 6 H 5NH ( aq) H O( l) H NH ( aq) OH ( aq) C C 6 5 Κ α =.x10-10 Όπως στην περίπτωση σχηματισμού νερού, έτσι και στην περίπτωση σχηματισμού ασθενούς ηλεκτρολύτη δεν υπάρχει φυσική απομάκρυνση ιόντων από το διάλυμα. Απλώς, λόγω του πολύ μικρού βαθμού ιονισμού του νερού και των ασθενών ηλεκτρολυτών, τα ιόντα από τα οποία σχηματίστηκαν το νερό και οι ασθενείς ηλεκτρολύτες δεν είναι πλέον ελεύθερα και άρα διαθέσιμα μέσα στο διάλυμα. Επομένως, κατά κάποιο τρόπο συμπεριφέρονται σαν να έχουν απομακρυνθεί από το διάλυμα... Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής καλούνται οι αντιδράσεις στις οποίες μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης τουλάχιστον δύο ατόμων. Η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης συντελείται, είτε μέσω 100

9 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις μεταβίβασης ηλεκτρονίων, είτε μέσω συνεισφοράς ηλεκτρονίων προς σχηματισμό κοινών ηλεκτρονικών ζευγών. Ένα σώμα οξειδώνεται, όταν επέρχεται αύξηση του αριθμού οξείδωσης σε ένα τουλάχιστον από τα άτομα που το συνθέτουν. Το σώμα που προκαλεί την οξείδωση αυτή λέγεται οξειδωτικό μέσο. Κατ αντιστοιχία με τον παραπάνω ορισμό, ένα σώμα ανάγεται, όταν επέρχεται ελάττωση του αριθμού οξείδωσης σε ένα τουλάχιστον από τα άτομα που το συνθέτουν. Το σώμα που προκαλεί την αναγωγή αυτή λέγεται αναγωγικό μέσο. Τα φαινόμενα οξείδωσης και αναγωγής είναι αλληλένδετα. Σε μία αντίδραση οξειδοαναγωγής το οξειδούμενο σώμα προκαλεί την αναγωγή ενός άλλου σώματος, δηλαδή συμπεριφέρεται ως αναγωγικό μέσο. Αντιθέτως, το αναγόμενο σώμα προκαλεί την οξείδωση ενός άλλου σώματος, δηλαδή συμπεριφέρεται ως οξειδωτικό μέσο. Για την κατανόηση των αντιδράσεων οξειδοαναγωγής και την πρόβλεψη των προϊόντων τους είναι πολύ μεγάλης σημασίας η γνώση των οξειδωτικών βαθμίδων με τις οποίες απαντούν τα συνήθη στοιχεία. Στον πίνακα. δίνονται οι αριθμοί οξείδωσης των συνηθέστερων στοιχείων. Πίνακας.. Αριθμοί οξείδωσης συνηθέστερων στοιχείων Στοιχεία με ένα μόνο συνήθη αριθμό οξείδωσης (εκτός του μηδενικού) Μέταλλο ή Οξειδωτική Αμέταλλα Οξειδωτική ημιαγώγιμο Βαθμίδα Βαθμίδα στοιχείο Θέση στον Περιοδικό Πίνακα s ενότητα (Κύρια στοιχεία) Na 1 F -1 K 1 Mg Ca Ag 1 Zn d ενότητα (Στοιχεία μετάπτωσης) Ni p ενότητα Al (Κύρια στοιχεία) Si Στοιχεία με περισσότερους από ένα συνήθη αριθμό οξείδωσης (εκτός του μηδενικού) Cr,6 N -,1,,,,5 d ενότητα (Στοιχεία μετάπτωσης) p ενότητα (Κύρια στοιχεία) As -,,5 Mn,,7 P -,1,,5 Fe, O -,-1 Co, S -,,6 Cu 1, Cl -1,1,,5,7 Au 1, Br -1,5,7 Hg 1, I -1,5,7 Sn, Pb, 101

10 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Όπως φαίνεται στον πίνακα., τα κύρια στοιχεία του περιοδικού πίνακα έχουν σαν μεγαλύτερο θετικό αριθμό οξείδωσης, τον αριθμό της κύριας ομάδας στην οποία ανήκουν. Εξαίρεση αποτελούν μόνο το οξυγόνο και το φθόριο, τα οποία ως τα πλέον ηλεκτραρνητικά στοιχεία, δεν απαντούν ποτέ με θετικό αριθμό οξείδωσης. Τα κύρια στοιχεία που ανήκουν στις δύο πρώτες κύριες ομάδες του περιοδικού πίνακα (s-ενότητα), απαντούν μόνο με ένα θετικό αριθμό οξείδωσης, που συμπίπτει πάντα με τον αριθμό της κύριας ομάδας στην οποία ανήκουν. Τα κύρια στοιχεία που ανήκουν στις επόμενες κύριες ομάδες του περιοδικού πίνακα (p-ενότητα), απαντούν συνήθως με περισσότερους του ενός θετικούς αριθμούς οξείδωσης, οι οποίοι διαφέρουν από το μέγιστο θετικό αριθμό οξείδωσής τους κατά πολλαπλάσιο του αριθμού. Για παράδειγμα, ο μόλυβδος ανήκει στην τέταρτη κύρια ομάδα του περιοδικού πίνακα, άρα ο μέγιστος θετικός αριθμός οξείδωσής του είναι και ο αμέσως επόμενος αριθμός οξείδωσής του είναι ο ( = 1 ). Εξαίρεση από τον ανωτέρω κανόνα αποτελεί το στοιχείο άζωτο. Τέλος, τα στοιχεία μετάπτωσης (d- και f-ενότητες), όπως φαίνεται στον πίνακα., έχουν την τάση να εμφανίζουν πάντα περισσότερους από ένα συνήθεις αριθμούς οξείδωσης. Γενικά, τα μέταλλα στην ελεύθερη κατάστασή τους συμπεριφέρονται σαν αναγωγικά σώματα, επειδή διαθέτουν μόνο θετικούς αριθμούς οξείδωσης. Τα αμέταλλα και μεταλλοειδή ή ημιαγώγιμα στοιχεία στην ελεύθερη κατάστασή τους έχουν επαμφοτερίζουσα συμπεριφορά, δηλαδή συμπεριφέρονται είτε ως οξειδωτικά είτε ως αναγωγικά σώματα, επειδή διαθέτουν θετικούς αλλά και αρνητικούς αριθμούς οξείδωσης. Παρ όλα αυτά, η πρωταρχική συμπεριφορά των αμετάλλων και ημιαγώγιμων στοιχείων είναι οξειδωτική. Οι οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις συχνά διακρίνονται στις παρακάτω υποκατηγορίες: α. Αντιδράσεις σύνθεσης (combination reactions) β. Αντιδράσεις διάσπασης (decomposition reactions) γ. Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης (displacement reactions) δ. Αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής (disproportionation reactions) ε. Αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων μεταξύ ιόντων σε υδατικό διάλυμα (Electron transfer in aqueous solutions) στ. Σύνθετες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις (Complex redox reactions)..1. Αντιδράσεις σύνθεσης Οι απλούστερες αντιδράσεις σύνθεσης είναι εκείνες που πραγματοποιούνται ανάμεσα σε δύο διαφορετικά στοιχεία, όπως φαίνεται από τις αντιδράσεις (.7) έως (.1). Το περισσότερο ηλεκτραρνητικό στοιχείο, συνήθως ένα αμέταλλο, ανάγεται, ενώ το περισσότερο ηλεκτροθετικό στοιχείο, που μπορεί να είναι ένα μέταλλο ή ακόμα και ένα αμέταλλο, οξειδώνεται. Οι αντιδράσεις αυτές κατανοούνται εύκολα, εάν είναι γνωστές οι σειρές δραστικότητας (σειρά ηλεκτροθετικότητας και σειρά ηλεκτραρνητικότητας) μετάλλων και αμετάλλων που παρατίθενται στους παρακάτω πίνακες. και.. Καθώς μεταβαίνουμε από πάνω προς τα κάτω στη σειρά δραστικότητας, μειώνεται η δραστικότητα των μετάλλων. Συνεπώς, το δραστικότερο μέταλλο (περισσότερο ηλεκτροθετικό) είναι το Li και το περισσότερο αδρανές μέταλλο είναι ο Au. Ομοίως, η δραστικότητα των αμετάλλων σαν οξειδωτικά μέσα, μειώνεται, καθώς μεταβαίνουμε από πάνω προς τα κάτω στη 10

11 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις σειρά δραστικότητας τους. Το περισσότερο ηλεκτραρνητικό στοιχείο είναι το φθόριο, ενώ το λιγότερο ηλεκτραρνητικό ο φωσφόρος. Αντικαθιστούν το Η από α. το νερό, β. τον ατμό γ. τα οξέα Αντικαθιστούν το Η από α. τον ατμό β. τα οξέα Αντικαθιστούν το Η από τα οξέα Δεν αντικαθιστούν ποτέ το Η Πίνακας.. Σειρά δραστικότητας μετάλλων Li K Ba Sr Ca Na Mg Al Mn Zn Cr Fe Ni Sn Pb H Sb Cu Hg Ag Pd Pt Au Δεν ανάγονται ποτέ από τα οξείδιά τους με Η. Ανάγονται από τα οξείδιά τους με Η. Τα οξείδιά τους διασπώνται θερμικά προς μέταλλο και Ο. Πίνακας.. Σειρά δραστικότητας αμετάλλων F Ο Ο Cl O Br I S Se P Πολλά μέταλλα έχουν τουλάχιστον δύο αριθμούς οξείδωσης. Ένα ισχυρό οξειδωτικό μέσο θα τα οξειδώσει στην υψηλότερη βαθμίδα τους, ενώ ένα ασθενές οξειδωτικό μέσο θα τα οξειδώσει στη 10

12 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις χαμηλότερη οξειδωτική τους βαθμίδα. Παρ όλα αυτά, σε ποια οξειδωτική βαθμίδα θα οξειδωθεί ένα μέταλλο εξαρτάται εκτός των άλλων παραγόντων και από τη σχετική ποσότητα των αντιδρώντων καθώς, επίσης, και από τη θερμοκρασία. () s O ( g) MgO( s) Mg (.7) () s Cl ( g) TiCl ( l) Ti (.8) () s Cl ( g) FeCl () s Fe (.9) Fe () s S() s FeS() s (.0) ( s) F ( g) SF ( g) S 6 (.1) Συνήθως, ενώσεις που περιέχουν ένα στοιχείο σε χαμηλή οξειδωτική βαθμίδα αντιδρούν με φθόριο, χλώριο ή και οξυγόνο παράγοντας ενώσεις που περιέχουν το στοιχείο στην υψηλότερη οξειδωτική βαθμίδα, όπως φαίνεται από τις παρακάτω αντιδράσεις (.) έως (.6). () s Cl ( g) FeCl () s FeCl (.) () O ( g) Fe O () s FeO s (.) ( ) O ( g) CO ( g) CO g (.) ( g) Cl ( g) COCl ( g) CO (.5) ( g) Cl ( g) SO Cl ( g) SO (.6)... Αντιδράσεις διάσπασης Πολλά οξείδια αλλά και αλογονούχες ενώσεις (εκτός των φθοριούχων) των μετάλλων με μικρή δραστικότητα, υφίστανται θερμική διάσπαση προς ελεύθερο μέταλλο και οξυγόνο ή αλογόνο. Το χαρακτηριστικό αυτών των αντιδράσεων είναι ότι τα στοιχεία που οξειδώνονται και ανάγονται προέρχονται από την ίδια ένωση, όπως φαίνεται από τις παρακάτω αντιδράσεις (.7) έως (.9). () Hg( l) O (g HgO s θερμανση ) (.7) () s Pt() s Cl ( g) PtCl θερμανση (.8) () s Au() s Cl ( g) AuCl θερμανση (.9) Τα νιτρικά άλατα των μετάλλων υφίστανται θερμική διάσπαση παράγοντας οξυγόνο και άλλα προϊόντα, η φύση των οποίων εξαρτάται από το είδος του μετάλλου. Τα νιτρικά άλατα των αλκαλίων, (ομάδα λιθίου, αντίδραση.50) και των αλκαλικών γαιών (ομάδα βηρυλλίου, αντίδραση.51) διασπώνται προς νιτρώδη άλατα, ενώ τα νιτρικά άλατα των μετάλλων με μικρή 10

13 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις δραστικότητα (αντίδραση.5) διασπώνται παράγοντας οξείδια των μετάλλων και διοξείδιο του αζώτου. () s KNO () s O ( g) KNO θερμανση (.50) ( NO ) ( s) Mg( NO ) ( s) O ( g) Mg θερμανση (.51) ( NO )() s PbO() s NO ( g) O ( g) Pb θερμανση (.5) Τα άλατα του αμμωνίου με οξειδωτικά ανιόντα, δηλαδή ανιόντα, τα οποία μπορούν να αναχθούν, διασπώνται θερμικά παράγοντας ενώσεις που είναι προϊόντα οξείδωσης του αμμωνίου και αναγωγής του ανιόντος, όπως φαίνεται από τις παρακάτω αντιδράσεις (.5) έως (.55). () s θερμανση N O( g) H O( g) NH NO () s θερμανση N ( g) H O( g) NH NO (.5) (.5) ( ) Cr O () s θερμανση N ( g) Cr O ( s) H O( g) NH 7 (.55)... Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης Οι αντιδράσεις απλής αντικατάστασης αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία απλών οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων, όπως φαίνεται από τις αντιδράσεις (.56) έως (.6). Στις αντιδράσεις αυτές ένα ισχυρότερο αναγωγικό μέσο (π.χ. ένα δραστικό μέταλλο) αντικαθιστά ένα ασθενέστερο (π.χ. λιγότερο δραστικό στοιχείο) από μία ένωση ή ισοδύναμα ένα ισχυρότερο οξειδωτικό μέσο (π.χ. δραστικό αμέταλλο) αντικαθιστά ένα ασθενέστερο (λιγότερο δραστικό αμέταλλο) από μία ένωση. Σημαντικό ρόλο στην κατανόηση αυτών των αντιδράσεων παίζει η γνώση των σειρών δραστικότητας των μετάλλων και αμετάλλων. () s H O() l NaOH( aq) H ( g) Na (.56) ( s) HCl( aq) ZnCl ( aq) H ( g) Zn (.57) ( s) CuSO ( aq) ZnSO ( aq) Cu( s) Zn (.58) θερμανση ( g) CuO( s) Η O( g) Cu( s) H (.59) ( g) KBr( aq) KCl( aq) Br ( aq) Cl (.60) ( g) H S( aq) H O( l) S( s) O (.61) θερμανση () l TiCl ( g) MgCl () l Ti( s) Mg (.6) Μερικές φορές, όταν οι αντιδράσεις δεν διεξάγονται σε υδατικό διάλυμα αλλά σε άλλο περιβάλλον, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις από τη σειρά δραστικότητας των μετάλλων και 105

14 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις αμετάλλων. Η παρακάτω αντίδραση (.6) δεν θα έπρεπε να συμβεί ποτέ, διότι το χλώριο είναι δραστικότερο του οξυγόνου, δηλαδή βρίσκεται παραπάνω από το οξυγόνο στη σειρά δραστικότητας των αμετάλλων. Όμως σε υψηλή θερμοκρασία και με την παρουσία καταλύτη είναι δυνατόν να λάβει χώρα και μάλιστα αποτελούσε για μακρό χρονικό διάστημα τη βιομηχανική μέθοδο παραγωγής χλωρίου. o 5000 C, καταλύτης ( g) O ( g) Η O( g) Cl ( g) HCl (.6) Ομοίως η αντίδραση (.6) δεν θα έπρεπε να διεξαγόταν, διότι το υδρογόνο είναι λιγότερο δραστικό από το νικέλιο, αφού βρίσκεται παρακάτω από αυτό στη σειρά δραστικότητας των μετάλλων. () s H ( g) Η O() l Ni() s NiO (.6)... Αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής Στις αντιδράσεις αυτής της κατηγορίας, ένα στοιχείο στην ίδια αντίδραση παθαίνει ταυτόχρονα και οξείδωση και αναγωγή. Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει το στοιχείο αφενός μεν να διαθέτει τουλάχιστον τρεις αριθμούς οξείδωσης, αφετέρου δε να συμμετέχει στην ένωση με την ενδιάμεση οξειδωτική του βαθμίδα. Τα αλογόνα λόγω των πολλών οξειδωτικών τους βαθμίδων, συνήθως, λαμβάνουν μέρος σε αυτοοξειδοαναγωγικές αντιδράσεις, όπως η παρακάτω αντίδραση (.65): Cl ( g) H O( l) Η Cl( aq) H ClO( aq) (.65) Τα στοιχεία που απαντούν συχνότερα σε αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής δίνονται στον παρακάτω πίνακα.5. Πίνακας.5. Στοιχεία που απαντούν συχνότερα σε αυτοοξειδοαναγωγικές αντιδράσεις N -,0,1,,,,5 P -,0,,5 S -,0,,6 Cl -1,0,1,,5,7 Br -1,0,1,,5,7 I -1,0,1,,5,7 Mn 0,,,,5,6,7 Cu 0,1, Au 0,1, Hg 0,1, Τα θειώδη άλατα, συνήθως, συμμετέχουν σε αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής δίνοντας με θέρμανση θειούχα και θειικά άλατα, όπως φαίνεται στην αντίδραση (.66): θέρμανση () s Na S() s Na S O () s Na S O 6 (.66) 106

15 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Οι ευδιάλυτες στο νερό ενώσεις του μονοσθενούς χαλκού, κατά τη διάλυσή τους, αμέσως, υφίστανται αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής δίνοντας ελεύθερο μέταλλο και ενώσεις δισθενούς χαλκού, όπως φαίνεται στην αντίδραση (.67): 1 0 HO () s Cu() s Cu SO ( aq) Cu SO (.67) Τα μαγγανικά ιόντα (MnO - ) υφίστανται αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής σε όξινα υδατικά διαλύματα δίνοντας υπερμαγγανικά ιόντα (MnO 1- ) και MnO, όπως φαίνεται στην αντίδραση (.68): 6 ( aq) H ( aq) Mn O ( s) Mn O ( aq) H O( l) Mn O 7 (.68) Γενικά, οι ενώσεις που υφίστανται αντιδράσεις αυτοοξειδοαναγωγής, αμέσως μόλις σχηματίζονται, χαρακτηρίζονται ως ασταθείς ενώσεις. Ένα παράδειγμα άκρως ασταθούς ένωσης είναι το χλωριώδες οξύ (HClO ), το οποίο σχηματίζεται εύκολα, όταν αλκαλικό διάλυμα χλωριωδών ανιόντων (ClO - ) κατεργάζεται με οξύ (αντίδραση.69): ( aq) H ( aq) ( ) ClO HClO aq (.69) Σχεδόν ακαριαία με το σχηματισμό του, το χλωριώδες οξύ υφίσταται αντίδραση αυτοοξειδοαναγωγής που συνοδεύεται από βίαια έκλυση διοξειδίου του χλωρίου(clo ), όπως φαίνεται στην αντίδραση (.70). 1 ( aq) ClO ( g) H Cl( aq) H O( l) 5H Cl O (.70)..5. Αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων μεταξύ ιόντων σε υδατικό διάλυμα Άμεση μεταφορά ηλεκτρονίων από ένα ιόν σε ένα άλλο λαμβάνει χώρα συχνά σε υδατικά διαλύματα. Για να γίνει πρόβλεψη με βεβαιότητα για το εάν είναι δυνατόν να διεξαχθεί μια τέτοια αντίδραση, είναι απαραίτητη η ποσοτική εκτίμηση της οξειδωτικής και αναγωγικής ισχύος των ιόντων. Αυτό γίνεται εφικτό με σύγκριση των πρότυπων δυναμικών αναγωγής, τα οποία δίνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Ι. Στον Πίνακα αυτό, γίνεται παράθεση των ημιαντιδράσεων αναγωγής διαφόρων οξειδοαναγωγικών ζευγών κατά αύξοντα πρότυπο δυναμικό αναγωγής. Για τα αντιδρώντα σώματα, ο πίνακας αυτός αποτελεί κατάταξη κατά αυξανόμενη σειρά οξειδωτικής ισχύος. Δηλαδή, τα αντιδρώντα που βρίσκονται στην αρχή του πίνακα είναι πολύ ασθενή οξειδωτικά σώματα, ενώ εκείνα που βρίσκονται στο τέλος του πίνακα, είναι πολύ ισχυρά οξειδωτικά σώματα. Επομένως, στην αρχή του πίνακα απαντούν ως αντιδρώντα τα ιόντα των αλκαλίων και των αλκαλικών γαιών, τα οποία έχουν πρακτικά μηδενική οξειδωτική ικανότητα, καθώς τα αντίστοιχα μέταλλα, δηλαδή τα αλκάλια και οι αλκαλικές γαίες, είναι τα πλέον ηλεκτροθετικά μέταλλα και άρα έχουν την τάση να βρίσκονται υπό την οξειδωμένη μορφή των θετικών ιόντων τους και όχι ως ελεύθερα μέταλλα. Αντιστρόφως, στο τέλος του πίνακα απαντούν αντιδρώντα, όπως το φθόριο και το όζον, τα οποία είναι πολύ ισχυρά οξειδωτικά σώματα. Για τα προϊόντα σώματα, ο πίνακας αυτός αποτελεί κατάταξη κατά μειούμενη σειρά αναγωγικής ισχύος. Στην αρχή του πίνακα απαντούν τα προϊόντα με τη μεγαλύτερη αναγωγική ισχύ (π.χ. μέταλλα αλκαλίων και αλκαλικών γαιών), ενώ στο τέλος εκείνα με τη μικρότερη αναγωγική ισχύ (π.χ. ιόντα φθορίου και μοριακό οξυγόνο). 107

16 Κεφάλαιο : Χημικές αντιδράσεις Μία οξειδοαναγωγική αντίδραση ανάμεσα σε ιόντα εντός υδατικού διαλύματος είναι εφικτή, όταν το δεδομένο οξειδοαναγωγικό ζεύγος στο οποίο συμμετέχει το στοιχείο που οξειδώνεται βρίσκεται στον πίνακα πρότυπων δυναμικών αναγωγής παραπάνω από το οξειδοαναγωγικό ζεύγος που περιέχει το στοιχείο, το οποίο ανάγεται. Για να γίνει αυτό κατανοητό, δίνεται ένα παράδειγμα. Είναι δυνατή η αναγωγή ιόντων τρισθενούς σιδήρου από ιόντα δισθενούς κασσιτέρου, σύμφωνα με την παρακάτω αντίδραση (.71): Fe ( aq) Sn ( aq) Fe ( aq) Sn ( aq) (.71) Στην αντίδραση αυτή συμμετέχουν δύο οξειδοαναγωγικά ζεύγη, τα οποία γράφονται κατά σύμβαση, όπως έχουμε προαναφέρει με τη μορφή ημιαντιδράσεων αναγωγής. Fe Sn ( aq) e Fe ( aq) Ε ο =0.771V ( aq) e Sn ( aq) Ε ο =0.15V Το ζεύγος Sn /Sn, που περιέχει το οξειδούμενο στοιχείο της παραπάνω αντίδρασης, βρίσκεται στον πίνακα πρότυπων δυναμικών αναγωγής πιο ψηλά από το ζεύγος Fe /Fe, που περιέχει το αναγόμενο στοιχείο, επειδή έχει μικρότερο πρότυπο δυναμικό και επομένως, η αντίδραση αυτή είναι δυνατόν να διεξαχθεί...6. Σύνθετες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις Πολλές αντιδράσεις οξειδοαναγωγής δεν εμπίπτουν σε καμιά από τις παραπάνω κατηγορίες. Γενικά αντιδράσεις που περιέχουν οξυγονούχα οξειδωτικά ή αναγωγικά μέσα είναι σύνθετες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις. Για να γραφεί η εξίσωση μιας σύνθετης οξειδοαναγωγικής αντίδρασης, πρέπει να είναι γνωστά τα προϊόντα της αντίδρασης ή να προβλεφθούν αυτά, αφού είναι γνωστή η συμπεριφορά των συνηθέστερων οξειδωτικών και αναγωγικών σωμάτων σε συνήθεις συνθήκες. Στον παρακάτω πίνακα.6, δίνονται τα περισσότερο διαδεδομένα οξειδωτικά και αναγωγικά μέσα καθώς, επίσης, και τα συνήθη προϊόντα της αναγωγής ή οξείδωσής τους αντιστοίχως. Όπως φαίνεται στον πίνακα.6, τα περισσότερα οξυγονούχα οξειδωτικά μέσα περιέχουν αμέταλλα, όπως άζωτο, θείο, χλώριο, βρώμιο και ιώδιο. Τα οξέα αποτελούν μια σημαντική κατηγορία οξειδωτικών μέσων. Τα πιο συνηθισμένα οξειδωτικά οξέα είναι το πυκνό θειικό οξύ καθώς, επίσης, το πυκνό και το αραιό νιτρικό οξύ. Στις αντιδράσεις οξειδοαναγωγής, αυτά συμπεριφέρονται τόσο σαν οξειδωτικά μέσα όσο και σαν τυπικά οξέα, πράγμα που σημαίνει ότι στα προϊόντα τους περιλαμβάνονται αφενός μεν τα συνήθη προϊόντα της αναγωγής των οξέων και αφετέρου άλατά τους με μέταλλα που συμμετέχουν στις αντιδράσεις. Το πυκνό υπερχλωρικό οξύ (HClO ) σε θερμοκρασία δωματίου είναι ασθενές οξειδωτικό μέσο, ενώ το πυκνό και θερμό υπερχλωρικό οξύ είναι πολύ ισχυρό οξειδωτικό μέσο. Και τα δύο δίνουν αντιδράσεις εκρηκτικές ιδιαίτερα σε επαφή με οργανική ύλη. Γι αυτόν το λόγο η χρήση του ως οξειδωτικού μέσου είναι περιορισμένη. Τα μέταλλα που είναι σταθερότερα στις χαμηλότερες οξειδωτικές βαθμίδες συμπεριφέρονται σαν οξειδωτικά μέσα, όταν βρίσκονται στις υψηλότερες οξειδωτικές βαθμίδες. Για παράδειγμα, τα κύρια μέταλλα μόλυβδος και βισμούθιο είναι σταθερότερα σαν Pb(II) και Bi(III). Γι αυτόν το 108

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες 1 Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Χημικές Αντιδράσεις Χημικές αντιδράσεις Οξειδοαναγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

τα αντιδρώντα και τα προϊόντα τους κατάλληλους συντελεστές, ώστε τα άτοµα κάθε στοιχείου να είναι ισάριθµα στα δύο µέλη της χηµικής εξίσωσης.

τα αντιδρώντα και τα προϊόντα τους κατάλληλους συντελεστές, ώστε τα άτοµα κάθε στοιχείου να είναι ισάριθµα στα δύο µέλη της χηµικής εξίσωσης. 1 3.5 Χηµικές αντιδράσεις Πως συµβολίζονται οι χηµικές αντιδράσεις; Κάθε χηµική αντίδραση συµβολίζεται µε µία χηµική εξίσωση. Στη χηµική αυτή εξίσωση διακρίνουµε δύο µέλη, που συνδέονται µεταξύ τους µε

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 23 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Βλέπε θεωρία σελ. 83. 2. α) (χημική εξίσωση) β) (δύο μέλη) (ένα βέλος >) γ) (αντιδρώντα) δ) (τμήμα ύλης ομογενές που χωρίζεται από το γύρω του χώρο με σαφή όρια). ε) (που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3 1 Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακα οξέων: ΟΝΟΜΑΣΙΑ F HF Υδροφθόριο S 2 H 2 S Υδρόθειο Cl HCl Υδροχλώριο OH H 2 O Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3 οξύ SO 3 H 2 SO 3 Θειώδε οξύ Br HBr Υδροβρώμιο 2 SO 4 H 2 SO

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μ.Ε. ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μ.Ε. ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ Όλες οι αντιδράσεις που ζητούνται στη τράπεζα θεµάτων πραγµατοποιούνται. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων απαιτείται αιτιολόγηση της πραγµατοποίησης των αντιδράσεων.

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 12.1. Πόσες είναι οι γνωστές χημικές ενώσεις; Τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια γνωστές ενώσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015 1 ο Θέμα. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Ο αριθμός οξείδωσης του μαγγανίου (Mn) στην ένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Τι ονομάζουμε χημικές αντιδράσεις; Χημικά φαινόμενα (αντιδράσεις) ονομάζονται οι μεταβολές κατά τις οποίες από ορισμένες αρχικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + )

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + ) ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α α) Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακας : ΣΤΟΙΧΕΙΟ Ατομικός αριθμός (Ζ) Μαζικός αριθμός (Α) β) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Να επιλέξετε την σωστή απάντηση a) Σε ένα άτομο μικρότερη

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια.

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Να ονομάζει ανόργανες ενώσεις, όταν δίνεται ο μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε στην κόλλα σας το

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ασκήσεις κεφ. 1-3 Άσκηση Κατατάξτε τις παρακάτω ενώσεις ως ισχυρά και ασθενή οξέα ή ισχυρές και ασθενείς βάσεις α) Η 2 SeO 4, β) (CH 3 ) 2 CHCOOH γ) KOH, δ) (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ol ΣΤΟΧΟΙ. 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων. Ερωτήσεις - προβλήματα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ol ΣΤΟΧΟΙ. 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων. Ερωτήσεις - προβλήματα 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων Ερωτήσεις - προβλήματα ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ol ΣΤΟΧΟΙ > Να συμβολίζεις ένα χημικό φαινόμενο (χημική αντίδραση) με μια

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα.

2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. 110 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. Α Δ Φ Μ Ξ Ο Θ Π Ρ Γ Λ α. Να βρεθούν οι ατομικοί αριθμοί των στοιχείων Δ,Θ,Π,Ο β. Να γραφούν οι κατανομές ηλεκτρονίων

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η κατανόηση του μηχανισμού λειτουργίας των γαλβανικών και ηλεκτρολυτικών κελιών καθώς και των εφαρμογών τους. Θεωρητικό Μέρος Όταν φέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Τριατοµικά O 3 ( όζον) Τετρατοµικά P4, As4, ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ (Ρ=1atm, θ=25 ο C) ΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ. Τριατοµικά O 3 ( όζον) Τετρατοµικά P4, As4, ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ (Ρ=1atm, θ=25 ο C) ΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ (Ρ=1atm, θ=5 ο C) Μονοατοµικά Μέταλλο, ευγενή αέρια ιατοµικά H,O, N, F,Cl, Br, I Τριατοµικά O 3 ( όζον) Τετρατοµικά P4, As4, Sb4 ΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ πρωτόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ e-mail: info@iliaskos.gr www.iliaskos.gr 1 57 1.. 1 kg = 1000 g 1 g = 0,001 kg 1

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων οξέων και βάσεων και η μελέτη και μέτρηση του ph διαλυμάτων οξέων, βάσεων και αλάτων. Θεωρητικό Μέρος Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ 7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οξέων και βάσεων, να συσχετίσουμε τις όξινες ή βασικές ιδιότητες μιας ουσίας με τη μοριακή της δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ

2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ 2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ νετρόνια K L M N Ca 2 Β) Tι είδους δεσμός αναπτύσσεται μεταξύ του 19

Διαβάστε περισσότερα

υδροξείδιο του καλίου χλωριούχος σίδηρος(ιι) μονοξείδιο του άνθρακα υδροβρώμιο α) +2 β) +7 γ) 0 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.

υδροξείδιο του καλίου χλωριούχος σίδηρος(ιι) μονοξείδιο του άνθρακα υδροβρώμιο α) +2 β) +7 γ) 0 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να συμπληρώσετε τις επόμενες χημικές εξισώσεις που γίνονται όλες, γράφοντας τα προϊόντα και τους συντελεστές. α) Mg(ΟΗ) 2 (s) + Η 2 S(aq) β) NaCl(aq) + AgNO 3 (aq) γ) Mg(s) + HBr(aq) Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη

Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη Θεωρία ηλεκτρολυτικής διάσπασης Το 1887 ο Arrhenius (1859-1927) διατύπωσε τη θεωρία της ηλεκτρολυτικής διάσπασης των ηλεκτρολυτών µέσα στο νερό ή άλλο διαλύτη µε µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 10 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ 1. Να συµπληρώσετε τα προϊόντα και τους συντελεστές στις επόµενες χηµικές εξισώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-39) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποια από τις παρακάτω είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Σύστημα (S.I.)

Διεθνές Σύστημα (S.I.) Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Διεθνές Σύστημα (S.I.) Μέγεθος Σύμβολο Μονάδα Σύμβολο

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ.2.1: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΤΟΜΩΝ. Πρότυπο ενός ατόμου αζώτου με 7 πρωτόνια και 7 ηλεκτρόνια

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ.2.1: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΤΟΜΩΝ. Πρότυπο ενός ατόμου αζώτου με 7 πρωτόνια και 7 ηλεκτρόνια ΚΕΦ.2.1: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΤΟΜΩΝ Πρότυπο ενός ατόμου αζώτου με 7 πρωτόνια και 7 ηλεκτρόνια Τα ηλεκτρόνια των ατόμων σε μη διεγερμένη κατάσταση (θεμελιώδης) κατανέμονται σε επτά το πολύ στιβάδες K,L,M,N,O,P,Q.

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

29 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

29 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27 106 82 Αθήνα Τηλ.: 210 38 21 524 210 38 29 266 Fax: 210 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: ΤΡΕΙΣ (3) ΩΡΕΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣΕΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 Για την A τάξη Λυκείων ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: δύο (2) ώρες

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Πολυμερισμό 1,4 δίνει η ένωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis 1. Ερώτηση: Τι είναι τα ηλεκτρόνια σθένους; Τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ονομάζονται ηλεκτρόνια σθένους (=δυνατά ηλεκτρόνια). 2. Ερώτηση: Τι λέει η ηλεκτρονιακή

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr . Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Οξειδοαναγωγή Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 95 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών 96 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Τι ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Πως είναι κατασκευασμένα τα άτομα; Μία πολύ απλή εικόνα σχετικά με το άτομο, μας έχει δώσει ο Bohr, εμπνευσμένος

Διαβάστε περισσότερα

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Τ Ι Κ Η - Κ. Μ Π Α Κ Α Λ Α Κ Ο Σ - Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η Σ Σελίδα 1

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Τ Ι Κ Η - Κ. Μ Π Α Κ Α Λ Α Κ Ο Σ - Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η Σ Σελίδα 1 1 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ-Επιμέλεια:Χ.Κ.Φιρφιρής ΘΕΜΑ 1. Α) Δίνεται ότι : 40 20Ca. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: Β) Tι είδους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ. Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια.

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ. Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια. ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια. Αυτές οι αντιδράσεις λέγονται ηλεκτροχημικές αντιδράσεις αναγωγή (+ 2e-)

Διαβάστε περισσότερα

1 Ορισμός-Ονοματολογία -Ταξινόμηση Οξέων και Βάσεων

1 Ορισμός-Ονοματολογία -Ταξινόμηση Οξέων και Βάσεων 1 Ορισμός-Ονοματολογία -Ταξινόμηση Οξέων και Βάσεων 1.1. Οξέα Τα οξέα περιέχονται σε πολλά τρόφιμα, ποτά, φάρμακα και άλλα υλικά καθημερινής χρήσης. Η ασπιρίνη, για παράδειγμα, περιέχει ακετυλοσαλικυλικό

Διαβάστε περισσότερα

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής 5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής Τι ονομάζεται οξείδωση και τι αναγωγή; Οξείδωση είναι η αύξηση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Αναγωγή είναι η ελάττωση του αριθμού οξειδώσεως ατόμου ή ιόντος

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ουσίες ονοµάζονται ηλεκτρολύτες. Να γνωρίζει τι είναι ο ιοντισµός, τι η διάσταση, σε ποιες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο Α. ΟΞΕΙ ΩΣΗ - ΑΝΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο Α. ΟΞΕΙ ΩΣΗ - ΑΝΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο Α. ΟΞΕΙ ΩΣΗ - ΑΝΑΓΩΓΗ 5.1α Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Οδηγία: Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-25) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ο αριθµός οξείδωσης ενός ιόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 Ε_3.Xλ1(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ Eνδογενείς και εξωγενείς. Eνδογενείς: Η σύσταση του γυαλιού. Υλικά που σχηµατίζουν το δίκτυο του γυάλινου υλικού. ιοξείδιο του πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα