Ο ρόλος των αντιβιοτικών στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος των αντιβιοτικών στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια"

Transcript

1 Ανασκόπηση Ο ρόλος των αντιβιοτικών στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Αδαμαντία Λιαπίκου¹, Δήμητρα Mπακάλη¹, Ηλίας Καΐνης¹, Κατερίνα Δημάκου² ¹3 η Πνευμονολογική Κλινική, ²6η Πνευμονολογική Κλινική, Γ.Ν.Ν.Θ.Α. "Η Σωτηρία", Aθήνα Λέξεις κλειδιά: - ΧΑΠ, - φλεγμονή, - αντιβιοτικά, - μακρολίδες Περiληψη. Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) αποτελεί την 4 η αιτία θανάτου παγκοσμίως. Oι επαναλαμβανόμενες οξείες παροξύνσεις είναι χαρακτηριστικό της πορείας της, σχετιζόμενες τόσο με το υψηλό κόστος όσο και με την πρόοδο της νόσου. Στις ΗΠΑ, το κόστος αυτό εκτιμήθηκε έως και $7,757 ανά παρόξυνση, κυρίως λόγω της απαιτούμενης νοσηλείας. Οι ασθενείς με συχνές παροξύνσεις ΧΑΠ έχουν ταχύτερη μείωση της πνευμονικής λειτουργίας, παρατεταμένο χρόνο ανάρρωσης, αυξημένη συχνότητα εμφάνισης κατάθλιψης και άγχους και ως συνέπεια φτωχότερη ποιότητα ζωής. Δεδομένου ότι σχεδόν οι μισές από τις OΠ-ΧΑΠ οφείλονται σε λοιμώξεις, η χορήγηση αντιμικροβιακών παραγόντων συνιστάται σε ασθενείς με σοβαρές εξάρσεις ή σοβαρή υποκείμενη ΧΑΠ. Η βέλτιστη επιλογή αντιβιοτικού για τις παροξύνσεις πρέπει να συμπεριλάβει την ποσοτικοποίηση του κινδύνου για την κακή έκβαση της έξαρσης καθώς και την επιλογή κατάλληλων αντιβιοτικών αφενός για τους χαμηλού και αφετέρου για τους υψηλού κινδύνου ασθενείς. Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες δε συνιστάται προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή σε ασθενείς με ΧΑΠ, αν και συνεχίζονται οι μελέτες που επανεξετάζουν τη χορήγηση μακρολιδών, λόγω και της αντιφλεγμονώδους δράσης τους, στην πρόληψη των παροξύνσεων. Πνεύμων 2013, 26(1): ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αλληλογραφία: Αδαμαντία Λιαπίκου, 3η Πνευμονολογική Κλινική, Γ.Ν.Ν.Θ.Α. "Η Σωτηρία", Λ. Μεσογείων 152, Aθήνα, Τηλ.: , Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους- 24 εκατομμύρια στις ΗΠΑ- αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και εκτιμάται να γίνει η τρίτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως μέχρι το Ο επιπολασμός της ΧΑΠ στο γενικό πληθυσμό εκτιμάται στο 1% σε όλο το φάσμα ηλικιών, αυξανόμενος απότομα σε περισσότερο από 10% μεταξύ ατόμων ηλικίας άνω των 40 ετών 1. Η χρόνια και προοδευτική πορεία της νόσου συνήθως διακόπτεται από παροξύνσεις (ΟΠ-ΧΑΠ), που αποτελούν την πιο συχνή αιτία νοσηλείας και θανάτου των ασθενών με ΧΑΠ. Οι ΟΠ-ΧΑΠ επιδεινώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών, επιταχύνουν την πρόοδο της νόσου και αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου. Η ενδονοσοκομεια-

2 76 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2013 κή θνησιμότητα των ασθενών με ΟΠ-ΧΑΠ είναι περίπου 10% ενώ ανέρχεται σε 25% για εκείνους που εισάγονται σε ΜΕΘ 2, μάλιστα πρόσφατη Σουηδική μελέτη αποδίδει θνητότητα 69% στο διάστημα των 3 πρώτων ετών μετά από παρόξυνση που έχρησε νοσηλείας 3. Παρά το πλήθος των μελετών και των οδηγιών για τη ΧΑΠ, δεν υπάρχει ομοφωνία στην αντιμετώπιση των παροξύνσεών της. Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού μπορεί να είναι υπεύθυνες για ποσοστό 50-60% των ΟΠ-ΧΑΠ καθιστώντας τις παροξύνσεις αυτές πιο σοβαρές σε σχέση με τις μη λοιμώδεις, καθώς επηρεάζουν δυσμενώς την πνευμονική λειτουργία και παρατείνουν το χρόνο νοσηλείας 4. Επομένως, η έγκαιρη προσθήκη κατάλληλων αντιμικροβιακών παραγόντων στην καθιερωμένη θεραπεία των παροξύνσεων με κορτικοειδή, είναι σημαντική 5. Λόγω της επίδρασης των παροξύνσεων στη φυσική πορεία της νόσου, η μείωση του αριθμού τους αποτελεί πρωταρχικό στόχο. ΧΑΠ και ΟΠ-ΧΑΠ χαρακτηρίζονται από μια αυξανόμενη φλεγμονώδη αντίδραση και η μακροχρόνια χορήγηση αντιβιοτικών, όπως οι μακρολίδες, είναι υπό διερεύνηση για την πιθανή αποτελεσματικότητά τους στην καταστολή του αποικισμού των βρόγχων. Οι σχετικές μελέτες είναι λίγες και τα αποτελέσματά τους αντιφατικά, ωστόσο οι περισσότερες υποδεικνύουν πιθανή θετική κλινική και βιολογική επίδραση της ανωτέρω πρακτικής. Σε αυτήν την ανασκόπηση αξιολογούμε συστηματικά τη σχέση της αντιμικροβιακής θεραπείας με την πορεία της ΧΑΠ. 1. αποικισμοσ και φλεγμονη στη σταθερη χαπ Στον κύκλο της φλεγμονής στη ΧΑΠ, ο μικροβιακός αποικισμός οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή και καταστροφή του πνεύμονος, ένα φαινόμενο γνωστό ως η υπόθεση του φαύλου κύκλου. Έχει αποδειχθεί ότι το 25% των ασθενών με ΧΑΠ σε σταθερή φάση παρουσιάζουν αποικισμό του βρογχικού δέντρου από δυνητικά παθογόνους οργανισμούς, κατά κύριο λόγο από Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae και Moraxella catarrhalis. Η παραγωγή πυωδών πτυέλων είναι δείκτης αποικισμού από παθογόνους μικροοργανισμούς 6. Ο βαθμός του αποικισμού εξαρτάται από τη σοβαρότητα της νόσου όπως αυτή εκφράζεται από την τιμή της FEV1% και από την συνέχιση της καπνιστικής συνήθειας 7,8. Η αύξηση του βακτηριακού φορτίου των αεραγωγών και οι αλλαγές των μικροβιακών στελεχών συνδέονται με επέκταση της φλεγμονής των αεραγωγών και επιτάχυνση της μείωσης του FEV1 9. Η φλεγμονή των αεραγωγών που σχετίζεται με βακτηριακό αποικισμό είναι ουδετεροφιλική, με κύριο μεσολαβητή την ιντερλευκίνη-8. Η χρόνια μικροβιακή λοίμωξη μπορεί να συμβάλει στην φλεγμονή στη ΧΑΠ, είτε άμεσα ως φλεγμονώδες ερέθισμα ή έμμεσα αλλάζοντας την απόκριση του ξενιστή στον καπνό 10. Αποτυχία εκρίζωσης των βακτηρίων μετά την αντιμικροβιακή θεραπεία συνδέεται με εμμένουσα φλεγμονή, καθορίζοντας το ρόλο τους στη φλεγμονή που παρατηρείται κατά τη διάρκεια των εξάρσεων. Οι συγκεντρώσεις των μικροβίων αυξάνονται κατά τη διάρκεια παροξυσμών και οι βρογχοσκοπικές μελέτες των τελευταίων δεκαετιών έχουν επιβεβαιώσει την παρουσία τους στο 50% των ασθενών 11. In vitro μελέτες έχουν δείξει ότι ο Haemophilus influenzae είναι προφλεγμονώδες μικρόβιο και τα στελέχη του διαφέρουν ως προς την ικανότητά τους να προκαλούν φλεγμονή. Μια μελέτη δειγμάτων βιοψίας βρογχικού βλεννογόνου αποκάλυψε την παρουσία ενδοκυττάριων στελεχών του σε ποσοστό 87% των ασθενών που είχαν διασωληνωθεί εξαιτίας των παροξύνσεων σε σύγκριση με το 33% των ασθενών με σταθερή ΧΑΠ και 0% των υγιών μαρτύρων 12. Έχει αποδειχθεί συσχέτιση μεταξύ αποικισμού και αύξησης φλεγμονωδών βιοδεικτών (π.χ., TNF α, ΙL-6, and IL-8) 13,14 καθώς και μεταξύ υπολειπόμενης βακτηριακής λοίμωξης μικρών αεραγωγών και ΟΠ-ΧΑΠ 11,15. Οι Patel et al, σε μελέτη τους συσχέτισαν το βακτηριακό αποικισμό στην σταθερή φάση της νόσου με την αυξημένη συχνότητα των παροξύνσεων και την αυξημένη τιμή της IL-8 με το μικροβιακό φορτίο. Συνεπώς, ο αποικισμός επιταχύνει την εξέλιξη της ΧΑΠ δια της αύξησης της συχνότητας των παροξύνσεων αλλά και δια της άμεσης φθοράς που επιφέρει στον πνευμονικό ιστό 16. Οι πιθανοί μηχανισμοί που οδηγούν σε αλλαγή της φλεγμονής και πρόκληση παρόξυνσης περιλαμβάνουν: 1) την εμφάνιση νέoυ βακτηριακού στελέχους στις αποικίες του μικροοργανισμού, 2) την αντιγονική εκτροπή, 3) την αύξηση του μικροβιακού φορτίου και 4) τη σχετική αύξηση του ποσοστού των στελεχών με ενισχυμένη φλεγμονώδη δυνατότητα. Η δυσκολία στην αιτιολογία της ΧΑΠ έγκειται στο να διαπιστώσουμε αν οι ίδιοι οργανισμοί είναι απλά παρόντες κατά τη στιγμή της παρόξυνσης ή αν πράγματι αποτελούν αίτια αυτής λόγω της φλεγμονώδους αντίδρασης που προκαλεί ο αποικισμός. Βακτηριακές παροξύνσεις που σχετίζονται με απόκτηση νέου στέλεχους επάγουν την απελευθέρωση σημαντικά αυξημένης ποσότητας ελαστάσης στους αεραγωγούς και μπορεί να προκαλέσουν

3 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος μεγαλύτερη βλάβη στους πνεύμονες και να συμβάλλουν στην προοδευτική απόφραξη των αεραγωγών στη ΧΑΠ 10. Σε μελέτες κατά τη διάρκεια ΟΠ-ΧΑΠ βρέθηκαν νέα βακτηριακά στελέχη στο 33% των ασθενών 14. Ο ρόλος της συνεχιζόμενης μόλυνσης στους κατώτερους αεραγωγούς προτείνεται επίσης από τα πρόσφατα ευρήματα της συνύπαρξης βρογχεκτασιών, μέχρι και στο 50% των ατόμων με μετρίως σοβαρή ΧΑΠ. 2. αιτιολογια των παροξυνσεων ΤΗΣ ΧΑΠ Ποικίλα λοιμώδη και μολυσματικά ερεθίσματα προκαλούν οξεία αύξηση της φλεγμονής των αεραγωγών στη ΧΑΠ, πυροδοτώντας με αυτόν τον τρόπο την παρόξυνση. Η συχνότητα των παροξύνσεων της ΧΑΠ εξαρτάται από τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της νόσου. Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού σχετίζονται με την πλειοψηφία των ΟΠ- ΧΑΠ (50%) αλλά και τη σοβαρότητά τους, συμπεριλαμβανομένων των ιών (Rhinovirus spp., Γρίπης) και/ή βακτηριδίων (Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Enterobacteriaceae spp., Pseudomonas spp.) 4,17,18. Μη μικροβιολογικά αίτια ΟΠ-ΧΑΠ αποτελούν οι περιβαλλοντικοί ερεθισμοί (χαμηλή θερμοκρασία του αέρα και η ρύπανση του περιβάλλοντος), η απορρύθμιση συνυπάρχοντων νοσημάτων και η έλλειψη τήρησης των καθορισμένων θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων, της οξυγονοθεραπείας και της συμμετοχής σε προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης. Το οξειδωτικό στρες επίσης, μπορεί να είναι ένας σημαντικός μηχανισμός που συμβάλλει στη ενισχυμένη φλεγμονώδη απόκριση, χαρακτηριστικό των παροξύνσεων της ΧΑΠ 19. Η μικροβιολογία της έξαρσης έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με τη σοβαρότητα της ΧΑΠ και τον αριθμό των παροξύνσεων ανά έτος. Σε ασθενείς με ήπια μορφή της νόσου κυριαρχεί ο S pneumoniae, ενώ αυτοί με μεγαλύτερη έκπτωση της πνευμονικής λειτουργίας εμφανίζουν σε υψηλότερη συχνότητα H influenzae και Μ Catarrhalis 20,21. Ο H. influenzae είναι το πιο συχνό παθογόνο που απομονώθηκε σε προκλητά πτύελα και θεωρήθηκε υπεύθυνο για 35 50% των ΟΠ, ενώ άλλοι θεωρούν τον S. pneumoniae υπεύθυνο για 20% των ΟΠ-ΧΑΠ. Οι Sethi et al 22 έδειξαν ότι κατά τη διάρκεια των εξάρσεων της ΧΑΠ που προκαλούνται από H. influenzae υπάρχει μια συγκεκριμένη ανοσολογική απόκριση του ξενιστή στο μολυσματικό στέλεχος του Η. Influenzae. Η ελλιπής ανοσολογική απόκριση σε συνδυασμό με τη μείωση της τελούμενης από τα κυψελιδικά μακροφάγα φαγοκυττάρωσης, θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια εξήγηση της παραμονής του άτυπου H. Influenzae (NTHi) στους αεραγωγούς των ενηλίκων με ΧΑΠ 23. Άλλοι πιθανοί μηχανισμοί αποικισμού των αεραγωγών περιλαμβάνουν την καταστροφή των επιθηλιακών κυττάρων, την αντιγονική μεταβολή 24 και τη δημιουργία βιοφιλμ 25. Ως γνωστό, η συνεχιζόμενη έκθεση στον καπνό του τσιγάρου επάγει τη δυσλειτουργία της βλέννης μέσω της αύξησης της παραγωγής της και της μείωσης της ενυδάτωσης και της κάθαρσής της- συμβάλλοντας και αυτή με τη σειρά της στον αποικισμό των αεραγωγών στη ΧΑΠ 28. Στο περιβάλλον αυτό, ο NTHi θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόοδο της νόσου ενισχύοντας αρχικά την είσοδο των ουδετεροφίλων εντός των αεραγωγών και στη συνέχεια την απελευθέρωση ελαστάσης και μεταλλοπρωτεινασών από αυτά καθώς και την παραγωγή ελεύθερων ριζών οξυγόνου 26. Η φλεγμονώδης δράση του εξάλλου σηματοδοτείται και από την αύξηση φλεγμονωδών κυτοκινών (TNF και IL-6), Th-1 κυτοκινών (IFN-γ και IL-12) καθώς και του χημειοτακτικού παράγοντα των ουδετεροφίλων KC 27. Σε ασθενείς με σοβαρή απόφραξη των αεραγωγών FEV1<35%- και συχνές παροξύνσεις επικρατούν τα Enterobacteriaceae spp και η P aeruginosa καθώς και μικροοργανισμοί ανθεκτικοί σε συνήθη χορηγούμενα αντιβιοτικά (ΜDR). Σε ασθενείς που χρήζουν μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής κυριαρχούν άλλοι μικροοργανισμοί, όπως Haemophilus parainfluenzae και Pseudomonas aeruginosa 15. Ο ρόλος των άτυπων μικροοργανισμών στις παροξύνσεις της ΧΑΠ αποτελεί αντικείμενο σύγχρονων μελετών. Μελέτη των Diederen et al 29, χρησιμοποιώντας PCR στα πτύελα για τον προσδιορισμό άτυπων παθογόνων σε ΟΠ και σε σταθερή ΧΑΠ, δεν ανίχνευσε κανένα άτυπο μικρόβιο. Οι τελευταίες όμως, μελέτες έχουν δείξει συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας οργανισμών, όπως Chlamydia pneumoniae, Legionella spp και Mycoplasma pneumoniae και ΟΠ- ΧΑΠ 17,30. Η C pneumoniae έχει αναφερθεί ως αιτιολογικός παράγοντας στο 4% έως 34% των ΟΠ-ΧΑΠ 30. (Οι διαφορές στα ποσοστά που αναφέρθηκαν είναι πιθανόν να οφείλονται σε διαφορές στις ορολογικές μεθόδους για τον εντοπισμό μόλυνσης με C pneumoniae, στην ετερογένεια των ασθενών με ΧΑΠ που συμπεριλήφθηκαν στις μελέτες αυτές και στον επιπολασμό της λοίμωξης σε ασθενείς με σταθερή ΧΑΠ.) Το Μ pneumoniae έχει εντοπιστεί μόνο σε μια μειοψηφία (1% -14%) των ΟΠ- ΧΑΠ 17,31. Οι ιοί, πιο συχνά, rhinovirus και αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), αδενοιοί και ιός της γρίπης εμπλέκονται στο 30% των περιπτώσεων ΟΠ- ΧΑΠ. Ιογενής λοίμωξη μπορεί να είναι υπεύθυνη για την τυπική φλεγμονώδη αντίδραση που περιγράφεται

4 78 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2013 ως χαρακτηριστικό της ΟΠ- ΧΑΠ 32. Έχει αποδειχθεί ότι η μόλυνση του βρογχικού επιθηλίου από rhinovirus προκαλεί την έκφραση πολλών γονιδίων που πυροδοτούν φλεγμονώδεις διεργασίες και ότι η διαδικασία της φλεγμονής στη ΧΑΠ αυξάνει σε ασθενείς με λοίμωξη από HRSV 10,14. Σε μελέτη του Quint και συν. βρέθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση των αυξημένων συγκεντρώσεων της ιντερφερόνης γ και της επηρεάσιμης(inducible) πρωτείνης 10 στον ορό (IP-10) ασθενών με ΟΠ-ΧΑΠ με το μικροβιακό φορτίο του rhinovirus (HRV) στα πτύελα αυτών 33. Πρόσφατες μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι ταυτόχρονη μόλυνση με ιούς και βακτήρια παρατηρείται περίπου στο 25% των παροξύνσεων, που εισάγονται στο νοσοκομείο και αυτές οι περιπτώσεις έχουν μεγαλύτερη κλινική βαρύτητα 8. Μελέτη έδειξε ότι, το 45,7% ασθενών με ΧΑΠ οι οποίοι είχαν λοιμώδη παρόξυνση από H. influenzae, είχαν προηγουμένως μια οξεία ιογενή λοίμωξη 10. Η λοίμωξη με HRSV, parainfluenza virus, ιό της γρίπης ή rhinovirus αυξάνει την βακτηριακή προσκόλληση στα επιθηλιακά κύτταρα. Έχει παρατηρηθεί επίσης σημαντική συσχέτιση μεταξύ ιικού φορτίου και συγκεντρώσεων των φλεγμονωδών δεικτών. Έτσι, ασθενείς με μικτή λοίμωξη από rhinovirus και H influenzae βρέθηκαν να έχουν υψηλότερο μικροβιακό φορτίο και αυξημένα επίπεδα της IL ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΑΠ Ο βαθμός της φλεγμονής των αεραγωγών στη ΧΑΠ εκτιμάται με καλλιέργειες πτυέλων, βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) ή με βρογχική βιοψία. Στο BAL γίνεται ποιοτική και ποσοτική μέτρηση του κυτταρικού πληθυσμού των αεραγωγών και από τις καλλιέργειές του ανίχνευση του πιθανού παθογόνου βακτηρίου που ενοχοποιείται για την ΟΠ. Επίσης μπορούν να μετρηθούν δείκτες φλεγμονής στα κύτταρα και τον ιστό των ασθενών (IL-6, IL-8, MPO, TNF). Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία (ERS) 35 αναφορικά με τη διάγνωση της ΟΠ-ΧΑΠ συνιστά ότι: Καλλιέργειες πτυέλων ή βρογχικών εκκρίσεων(για ασθενείς σε επεμβατικό μηχανικό αερισμό) θα πρέπει να λαμβάνονται και είναι μια καλή εναλλακτική λύση έναντι της βρογχοσκόπησης για αξιολόγηση του εύρους της βακτηριακής λοίμωξης από πιθανούς παθογόνους μικροοργανισμούς. Ανεξάρτητα από τη βακτηριακή ή την ιογενή φύση της λοίμωξης, τα ουδετερόφιλα των πτυέλων αυξάνονται σε ΟΠ-ΧΑΠ σε σύγκριση με τη σταθερή νόσο, ενώ η ηωσινοφιλική φλεγμονή παρατηρείται σε ασθενείς με ιογενείς, βακτηριακές αλλά και μικτές μολύνσεις. Η αιτιολογία των ΟΠ-ΧΑΠ επηρεάζει πιθανώς το είδος και το μέγεθος της φλεγμονώδους αντίδρασης. Το πρόβλημα με τον ορισμό της βακτηριακής αιτιολογίας έξαρσης της νόσου σε έναν ασθενή με ΧΑΠ, είναι ότι η ανάπτυξη των βακτηρίων σε καλλιέργειες πτυέλων ασθενών με ΧΑΠ δεν μπορεί να αποκλείσει τον αποικισμό των αεραγωγών, ο οποίος όμως δεν αποτελεί σαφή ένδειξη για θεραπεία με αντιβιοτικά 17. Δυστυχώς, οι καλλιέργειες πτυέλων έχουν σημαντικούς περιορισμούς: για παράδειγμα, υποτιμούν τον αποικισμό με nontypeable H influenzae σε σχέση με την ανίχνευση αυτού μέσω της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) 35. Στο ερώτημα αυτό θα μας βοηθήσει η εξέλιξη των διαγνωστικών μεθόδων. Αυτές οι μέθοδοι έχουν συμπεριλάβει την καλλιέργεια πνευμονικών εκκρίσεων σε δείγματα που λαμβάνονται από τη βρογχοσκόπηση, μοριακές επιδημιολογικές μελέτες των παθογόνων βακτηρίων, τον προσδιορισμό της ανοσολογικής απάντησης και την καταγραφή της απόκρισης της αντιμικροβιακής θεραπείας 36,37. Άλλες μελέτες που αναλύουν την ποικιλομορφία του αντιγόνου επιφανείας, έχουν δείξει ότι η απόκτηση ενός νέου βακτηριακού στελέχους, με το οποίο ο ασθενής δεν είχε προηγουμένως μολυνθεί, συνδέεται με μεγαλύτερη του διπλασίου αύξηση του κινδύνου παρόξυνσης 19. Ένας από τους τομείς της πρόσφατης έρευνας είναι η μέτρηση δεικτών φλεγμονής της βακτηριακής λοίμωξης κατά τη διάρκεια μιας ΟΠ-ΧΑΠ. Αυξήσεις του ινωδογόνου του πλάσματος, της ιντερλευκίνης 6 (IL-6) και της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP), σύμφωνες με μία κατάσταση αυξημένης συστηματικής φλεγμονής έχουν περιγραφεί κατά τη διάρκεια των εξάρσεων 38,39. Μελέτες των τελευταίων ετών, εστιάζουν στη χρήση βιοδεικτών όπως η προκαλσιτονίνη (PCT) και η ταχέως δρώσα πρωτείνη (CRP) για τη διάγνωση και τη θεραπεία των παροξύνσεων της ΧΑΠ. Σε μια πρόσφατη μελέτη η CRP ήταν ανώτερη της PCT ως δείκτης για την παρουσία βακτηριδίων και μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο στην επιλογή ασθενών για θεραπεία με αντιβιοτικά 40. Σε συμφωνία με αυτό, οι Soler et al 41, ανακοινώνουν ότι αφενός μεν ότι η καθοδηγούμενη βάσει των πυωδών πτυέλων θεραπευτική στρατηγική επιτρέπει την μείωση των αντιβιοτικών σε ασθενείς με ΧΑΠ χωρίς πυώδη πτύελα, αφετέρου δε ότι η CRP και όχι η PCT μπορεί να αποτελέσει μία χρήσιμη παράμετρο για τη διάγνωση των βακτηριακής αιτιολογίας ΟΠ-ΧΑΠ.

5 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η θεραπεία με αντιβιοτικά των παροξύνσεων της χρόνιας βρογχίτιδας ή ΧΑΠ υπήρξε θέμα συζήτησης για πολλά χρόνια. Ο κύριος λόγος για αυτό είναι οι δυσκολίες στον προσδιορισμό της βακτηριακής αιτιολογίας τους ή στο διαχωρισμό μεταξύ αποικισμού και νέας λοίμωξης. Είναι γνωστό ότι η χρήση αντιμικροβιακών παραγόντων χωρίς σαφή ένδειξη λοίμωξης έχει ως συνέπεια αύξηση της αντοχής των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Πρέπει, λοιπόν, να χορηγήσουμε θεραπεία μόνο στους ασθενείς για τους οποίους είμαστε σίγουροι ότι έχουν λοιμώδη ΟΠ-ΧΑΠ. (Παρόλα αυτά, σε πολυκεντρική μελέτη 360 νοσοκομείων στις HΠΑ, αντιβιοτική θεραπεία χορηγήθηκε στο 85% από τους 69,820 ασθενείς που εισήχθησαν με ΟΠ-ΧΑΠ 42 ). Η αποδεκτή gold standard εξέταση για τη διάγνωση και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού είναι η καλλιέργεια πτυέλων. Η μελέτη των Anthonisen et al 43 δείχνει την ευεργετική επίδραση της θεραπείας με αντιβιοτικά σε μη νοσηλευόμενους ασθενείς με ΟΠ-ΧΑΠ. Οι συγγραφείς κατένειμαν τους ασθενείς σε 3 κατηγορίες με βάση τα συμπτώματα: αυξημένη δύσπνοια, αύξηση του όγκου των πτυέλων και αυξημένη ποσότητα πύου στα πτύελα, για να αναγνωρίσουν τις πιθανές λοιμώδεις παροξύνσεις. Η Κατηγορία Ι περιελάμβανε ασθενείς που πληρούσαν και τα τρία κλινικά κριτήρια, η Κατηγορία II περιελάμβανε ασθενείς με μόνο δύο από αυτά και η Κατηγορία ΙΙΙ περιελάμβανε ασθενείς με μόνο ένα κριτήριο. Η κλινική αυτή κατηγοριοποίηση είναι και σήμερα ο οδηγός μας, αφού μελέτες της τελευταίας δεκαετίας έχουν δείξει μια σαφή σχέση μεταξύ των πυωδών πτυέλων και της παρουσίας των βακτηρίων 44,45. Σε μελέτη των Stockley et al, η παρουσία πράσινων πτυέλων έχει 94.4% ευαισθησία και 77% ειδικότητα για παρουσία υψηλού βακτηριακού φορτίου σε ΟΠ-ΧΑΠ. Επιπλέον, όταν η αντιβιοτική θεραπεία μειώνει το βακτηριακό φορτίο, το χρώμα των πτυέλων επανέρχεται στο λευκό 46. Ως εκ τούτου, τώρα συνιστάται θεραπεία με αντιβιοτικά σε ασθενείς με παρόξυνση ΧΑΠ της κατηγορίας Ι κατά κλίμακα Anthonisen και σε όσους ασθενείς της κατηγορίας ΙΙ παρουσιάζουν αύξηση των πυωδών πτέλων. Μάλιστα, το όφελος από τα αντιβιοτικά είναι περισσότερο αισθητό όταν αυτά εισαχθούν νωρίς κατά την έξαρση της νόσου, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα αντιβιοτικά επιταχύνουν την υποχώρηση των συμπτωμάτων.. Επίσης, αντιβιοτική θεραπεία συνιστάται σε ασθενείς με σοβαρή παρόξυνση που απαιτούν επεμβατικό ή μη επεμβατικό μηχανικό αερισμό. Σε μελέτη που περιελάμβανε ασθενείς με ΧΑΠ σε μηχανικό αερισμό ανακοινώθηκε ότι η μη χορήγηση αντιβιοτικών σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης νοσοκομειακών λοιμώξεων και αυξημένη θνησιμότητα ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (Σημαντικοί κλινικοί στόχοι στη θεραπεία της ΟΠ- ΧΑΠ είναι η ταχύτερη υποχώρηση των συμπτωμάτων, η καθυστέρηση της επόμενης παρόξυνσης και η πρόληψη της πρόωρης υποτροπής). Η θεραπεία με αντιβιοτικά στις παροξύνσεις όχι μόνο μειώνει το μικροβιακό φορτίο στους αεραγωγούς και συνεπώς το φλεγμονώδες φορτίο της παρόξυνσης, αλλά έχει σημαντική επίδραση και στο βαθμό του αποικισμού στη σταθερή φάση. Μάλιστα η μείωση του αποικισμού από το πρώτο αντιβιοτικό σχήμα μπορεί να ενισχύσει την ωφέλιμη δράση των αντιβιοτικών που θα χορηγηθούν στις μετέπειτα παροξύνσεις, χωρίς να είναι ακόμα πλήρως διασαφηνισμένος ο μηχανισμός. Για αρχική εμπειρική θεραπεία, συνιστάται μια προσέγγιση κατηγοριοποίησης, προκειμένου να επιλεγεί ένα αντιβιοτικό σχήμα που θα λαμβάνει υπόψη τους παράγοντες κινδύνου για την κακή έκβαση της παρόξυνσης και την πιθανότητα της λοίμωξης από πολυανθεκτικό παθογόνο 10,37. Ως εκ τούτου, οι ασθενείς «σε κίνδυνο» για κακή έκβαση είναι λογικά υποψήφιοι για «επιθετική» αρχική θεραπεία με αντιβιοτικά, με την προσδοκία ότι μια τέτοια προσέγγιση θα βελτιώσει τη συνολική έκβαση της έξαρσης. Η πιο κατάλληλη επιλογή της εμπειρικής αντιβιοτικής αγωγής για την αντιμετώπιση ενός επεισοδίου παρόξυνσης ΧΑΠ θα πρέπει να βασίζεται στις ακόλουθες παραμέτρους κακής έκβασης νόσου: 1) Τη σοβαρότητα της ΧΑΠ, εκφραζόμενη με τον FEV1 και την παρουσία >3 εξάρσεων κατά τους προηγούμενους 12 μήνες. 2) Την ηλικία του ασθενούς (άνω ή κάτω των 65 ετών). 3) Τη σημαντική συννοσηρότητα (σακχαρώδης διαβήτης, κίρρωση του ήπατος, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιακή νόσο). 4) Την πιθανή μόλυνση από P aeruginosa (η οποία όταν απομονώνεται κατά την παρόξυνση αυξάνει τη θνητότητα 47 ), για την οποία πρέπει να εξεταστούν 2 από τους κάτωθι παράγοντες κινδύνου: Σε μια πρόσφατη μελέτη που περιελάμβανε νοσηλευόμενους ασθενείς με ΟΠ-ΧΑΠ, ο Garcia-Vidal και οι συνερ-

6 80 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2013 γάτες του 48 αναφέρουν τον δείκτη BODE (δείκτης μάζας σώματος, απόφραξη του αέρα, δύσπνοια και ικανότητα για άσκηση), τις νοσηλείες κατά το προηγούμενο έτος, τη συστηματική θεραπεία με στεροειδή και την προηγούμενη απομόνωση της P. aeruginosa ως παράγοντες κινδύνου για λοίμωξη από P. Aeruginosa. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για την Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (GOLD) 18 συνιστούν τα αντιβιοτικά σε οποιαδήποτε παρόξυνση (ανεξαρτήτως σοβαρότητας) προκαλεί αυξημένη δύσπνοια, αύξηση της ποσότητας πτυέλων και πυώδη πτύελα. Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση από τη Βιβλιοθήκη Cochrane επιβεβαιώνει ότι, σε ΟΠ- ΧΑΠ με αύξηση του βήχα και πυώδη πτύελα, η χρήση αντιβιοτικών μειώνει τον κίνδυνο της βραχυπρόθεσμης θνησιμότητας κατά 77% και τον κίνδυνο αποτυχίας της θεραπείας κατά 53% 49. Ο πίνακας 1 παρουσιάζει την κατάταξη των OΠ- ΧΑΠ, με κριτήριο τα συχνότερα παθογόνα και την προτεινόμενη θεραπεία και αποτελεί παραλλαγή των Ευρωπαϊκών Οδηγιών 35 : Στην Ομάδα Α ο συνδυασμός αμοξυκιλλίνης και κλαβουλανικού οξέως είναι κατάλληλος και μάλιστα σε Πίνακας Α. Παράγοντες λοίμωξης από P aeruginosa 35. πρόσφατη νοσηλεία[α3] συχνές (> 4 φορές / έτος) ή πρόσφατη (εντός των τελευταίων 3 μηνών) χορήγηση αντιβιοτικών[α3] σοβαρή νόσος (FEV1 <30%)[Α3] χρήση από του στόματος κορτικοστεροειδών (> 10 mg πρεδνιζόνης ημερησίως κατά τις προηγούμενες 2 εβδομάδες)[α3] υψηλές δόσεις (875/125 mg ανά δείγμα) ώστε να είναι αποτελεσματικός έναντι στελεχών του πνευμονιοκόκκου ανθεκτικών στην πενικιλίνη 50,51. Οι νέες φθοριοκινολόνες (λεβοφλοξασίνη και μοξιφλοξασίνη) δρουν κατά στελεχών του H. influenzae και S.pneumoniae. Αναφορικά με τις μακρολίδες, λόγω του υψηλού επιπέδου της αντοχής του S. pneumoniae σε αυτές (30%-50%) στην Ευρώπη, δεν συνιστάται γενικά η χρήση τους 52,53 (βλ. πίνακα 2) Οι ασθενείς στην Ομάδα Β μπορούν να αντιμετωπιστούν με από του στόματος χορηγούμενο συνδυασμό αμοξυκιλλίνης-κλαβουλανικού οξέως (υψηλές δόσεις αμοξικιλλίνη) ως πρώτη επιλογή, ή με κινολόνες (λεβοφλοξασίνη και μοξιφλοξασίνη), δεδομένου ότι είναι δραστικές έναντι Gram (-) βάκιλων, εκτός της P aeruginosa. Μη αντιψευδομοναδικές κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς, όπως η κεφτριαξόνη ή κεφοταξίμη συνιστώνται ως μονοθεραπεία για αυτή την ομάδα. Στην Ομάδα Γ συνιστάται αντιψευδομοναδική από του στόματος θεραπεία με λεβοφλοξασίνη ή σιπροφλοξασίνη σε υψηλές δόσεις (750 mg/12h) λόγω της αντοχής (>30%) των στελεχών της P aeruginosa στο φάρμακο 54. Τα αποτελέσματα των μελετών GLOBE και MOSAIC δείχνουν ότι η in vitro μικροβιολογική ανωτερότητα των φθοριοκινολονών, ειδικά της μοξιφλοξασίνης, έχει μεταφραστεί σε μεγαλύτερη in vivo αποτελεσματικότητα στη θεραπεία ασθενών ΟΠ-ΧΑΠ 55. Η χορήγηση των αντιψευδομοναδικών β-λακταμών (κεφεπίμη, πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη, ιμιπενέμη ή μεροπενέμη) γίνεται παρεντερικά. Επίσης προσθήκη αμινογλυκοσίδης (τομπραμυκίνη ή αμικασίνη) μπορεί να γίνει τις πρώτες 3-5 ημέρες. Το 10% με 20% των ασθενών με μέτρια έως σοβαρή Πίνακας 2. Μικροοργανισμοί και Εμπειρική Αντιβιοτική αγωγή Ομάδα Ορισμός Mικροοργανισμός Από του στόματος αγωγή Παρεντερική θεραπεία A Ήπια ΧΑΠ χωρίς Amoxicillin συνοσηρότητα clavulanic acid B Γ Mέτρια-σοβαρή ΧΑΠ χωρίς παράγοντες κινδύνου για P. aeruginosa Mέτρια-σοβαρή ΧΑΠ με παράγοντες κινδύνου για P. aeruginosa Hinfluenzae, Spneumoniae, Mcatharralis, Mpneumoniae, Cpneumoniae Ομάδα A και Enterobacteriacacae, Κ pneumoniae, E coli, Proteus, Enterobacter etc Macrolide* levofloxacin Moxifloxacin levofloxacin Moxifloxacin Cefditoren Amoxicillin clavulanic acid, 2 ης ή 3 ης γενιάς cephalosporin, levofloxacin, moxifloxacin Ομάδα B και P aeruginosa Ciprofloxacin Ciprofloxacin or β-lactam με δράση κατά P aeruginosa +/- aminoglycosides

7 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος παρόξυνση δεν ανταποκρίνονται στην αρχική εμπειρική θεραπεία και απαιτούν αλλαγή των αντιβιοτικών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να προκαλείται από ανθεκτικούς μικροοργανισμούς όπως MRSA, P aeruginosa, Acinetobacter baumanii ή κάποιους μύκητες (π.χ. Aspergilus fumigatus) που δεν καλύπτονται από το αρχικό σχήμα. Nέα καλλιέργεια πτυέλων θα βοηθήσει να ρυθμίσουμε την αντιβιοτική αγωγή δεύτερης επιλογής. 6. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Κλινικές μελέτες απέδειξαν συγκρίσιμη και σε μερικές περιπτώσεις καλύτερη δραστικότητα του μικρής διάρκειας (5 ημερών) και υψηλής δόσης σχήματος με κινολόνη σε σχέση με τη συνηθισμένη θεραπεία της ΟΠ-ΧΑΠ, όπως δείχνουν τα κλινικά και βακτηριολογικά αποτελέσματα 8,55,56. Σε συγκριτική μελέτη που περιελάμβανε 369 ασθενείς με σοβαρή ΟΠ-ΧΑΠ, έλαβαν είτε 750 mg qd λεβοφλοξασίνη για 5 ημέρες ή αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό (875/125 mg bid) για 10 μέρες. Περισσότεροι ασθενείς στην ομάδα της λεβοφλοξασίνης είχαν μείωση της παραγωγής πυωδών πτυέλων (57.5% vs 35.6%; P <0.006) και του βήχα (60.0% vs 44.0%; P <0.045), σε σχέση με την ομάδα της αμοξικιλλίνης /κλαβουλανικού 57. Επίσης μελετήθηκε η μικρής διάρκειας αγωγή με μοξιφλοξασίνη σε 936 ασθενείς με ΟΠ-ΧΑΠ και βρέθηκε ότι η κλινική ανταπόκριση ήταν παρόμοια με μακράς διάρκειας αγωγή με κλαριθρομυκίνη: 89% για 5 ημέρες σχήμα με μοξιφλοξασίνη έναντι 91% για 10- ημέρες με μοξιφλοξασίνη και 91% για 10-ημέρες με κλαριθρομυκίνη 58. Επιπλέον, τα μικρής διάρκειας σχήματα σχετίζονται με καλύτερη ανεκτικότητα και ασφάλεια σε σχέση με τις μεγαλύτερης διάρκειας θεραπείες. Ωστόσο, σε σοβαρή ΧΑΠ με κίνδυνο λοίμωξης από Pseudomonas aeruginosα δεν είναι κατάλληλα τα μικρής διάρκειας αντιβιοτικά σχήματα. 7. ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ Στην κλινική πράξη, οι περισσότεροι ασθενείς με ΟΠ- ΧΑΠ εκτός της κλασσικής θεραπείας με βρογχοδιασταλτικά και κορτικοστεροειδή λαμβάνουν και αντιμικροβιακή θεραπεία, αλλά το όφελος αυτής είναι αμφισβητούμενο καθώς τουλάχιστον το ένα τρίτο των παροξύνσεων δεν είναι λοιμώδεις. Οι Daniels et al 60 μελέτησαν την προσθήκη αντιβιοτικής θεραπείας με δοξυκυκλίνη σε θεραπευόμενη με κορτικοστεροειδή ΟΠ- ΧΑΠ. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μετά από 10 ημέρες συγχορήγησης το ποσοστό επιτυχίας τόσο σε κλινικό επίπεδο όσο και σε ποσοστό εκρίζωσης των βακτηριακών στελεχών- είναι υψηλότερο. Σε άλλες μελέτες, σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, η χρήση των αντιβιοτικών για ΟΠ- ΧΑΠ μείωσε την αποτυχία της θεραπείας κατά 46% (RR: 0,54) 2,56,61,62. Ωστόσο, υπήρχε σημαντική ετερογένεια των αποτελεσμάτων σε όλες τις μελέτες, η οποία μειώθηκε μετά την ταξινόμηση τους σύμφωνα με τον τύπο των ασθενών (νοσηλευόμενοι έναντι εξωτερικών ασθενών). Είναι πάντως σίγουρο ότι οι αντιμικροβιακοί παράγοντες μειώνουν σημαντικά τα ποσοστά αποτυχίας της θεραπείας, όταν χορηγούνται σε ασθενείς που νοσηλεύονται, όχι όμως σε εξωτερικούς ασθενείς. Ενδέχεται επίσης να προλαμ- Πίνακας 3. Οδηγίες Ομοφωνίας της Καναδικής Θωρακικής Εταιρίας (CTS) 59 Ομάδα Ορισμός Παράγοντες Κινδύνου Από του στόματος αγωγή A Απλή Χρόνια βρογχίτιδα Παροξύνσεις <4/έτος Όχι καρδιακή νόσος FEV 1 >50% Macrolide (azithromycin, clarithromycin) or new cephalosporin, doxycycline amoxicillin, TMP-SMX B Επιπλεγμένη βρογχίτιδα Ηλικία >64 ετών Παροξύνσεις <4/έτος Καρδιακή νόσος Χρόνια θεραπεία με στεροειδή AB τους προηγ. 3 μήνες FEV 1 <50% Γ Πυώδης Επιπλεγμένη βρογχίτιδα (με παράγοντες κινδύνου για P. Aeruginosa) Χρόνια πυώδη πτύελα Χρόνια θεραπεία με στεροειδή Αντιβιοτικά σχήματα >4/year FEV 1 <35% Fluoroquinolones or amoxicillin/clavulanate Στοχευμένη στις καλ/γειες Για P. Aeruginosa σιπροφλοξασίνη

8 82 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2013 βάνουν νοσοκομειακές λοιμώξεις ιδίως σε ασθενείς που χρήζουν ενδοτραχειακής διασωλήνωσης και επεμβατικού μηχανικού αερισμού. Τρεις κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η νοσοκομειακή θνησιμότητα μειώθηκε κατά 78% όταν τα αντιβιοτικά χορηγούνται κατά την οξεία φάση της νοσηλείας ΧΑΠ 2. Η πιο πρόσφατη δημοσίευση που αφορά το όφελος των αντιβιοτικών στις ΟΠ-ΧΑΠ, είναι μια αναδρομική μελέτη που συμπεριέλαβε νοσηλευόμενους ασθενείς με ΟΠ- ΧΑΠ σε 413 μονάδες οξείας φροντίδας στις ΗΠΑ 63. Διαπιστώθηκε ότι σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με αντιβιοτικά για τουλάχιστον 2 ημέρες ο κίνδυνος για διασωλήνωση ήταν μικρότερος, η θνητότητα ήταν χαμηλότερη όπως και η πιθανότητα επανεισαγωγής σε σχέση με αυτούς που δεν έλαβαν. Σε μια ανασκόπηση των μελετών διαπιστώθηκε ότι η συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδών μείωσε τα ποσοστά αποτυχίας της θεραπείας των ΟΠ-ΧΑΠ όχι μόνο κατά τη διάρκεια της νοσηλείας -όπου η μείωση αυτή υπολογίστηκε σε 46%- αλλά και κατά τη θεραπεία ΟΠ-ΧΑΠ σε μη νοσηλευόμενους ασθενείς. Αντίθετα, τα αντιβιοτικά μείωσαν την αποτυχία της θεραπείας κατά 46% και βελτίωσαν την επιβίωση μόνο σε νοσηλευόμενους ασθενείς 2. Περισσότερες κλινικές δοκιμές απαιτούνται για να προσδιοριστεί ο ρόλος των αντιβιοτικών στη θεραπεία της ΟΠ-ΧΑΠ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΧΑΠ Σε ασθενείς νοσηλευόμενους με πνευμονία της κοινότητας (ΠΚ), η ΧΑΠ είναι μία συχνά παρατηρούμενη συννοσηρότητα, γεγονός που μπορεί να αποδοθεί κυρίως στην αλλαγή της τοπικής και συστηματικής ανοσίας που αυτή επιφέρει στο χρονίως πάσχοντα. Ένα από τα αποτελέσματα της μελέτης TORCH 64, που παρατήρησε 6112 ασθενείς με ΧΑΠ για 3 έτη, είναι ο αυξημένος κίνδυνος που διατρέχουν ασθενείς με χρήση των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών (ICS) να νοσήσουν από πνευμονία της κοινότητος. Στο ίδιο αποτέλεσμα καταλήγει μία μετα-ανάλυση που περιλαμβάνει 11 μελέτες, η οποία επιβεβαιώνει το συνολικό κίνδυνο της χρήσης του σταθερού συνδυασμού μακράς δράσης διεγέρτη με εισπνεόμενα στεροειδή για εκδήλωση ΠΚ, με ένα OR: 1, Ο κίνδυνος αυτός δεν φαίνεται να είναι παρών με τη βουδεσονίδη, αν και ο λόγος για αυτή τη διαφορά είναι μάλλον ασαφής. Παρόλα αυτά, ο αντίκτυπος της υποκείμενης ΧΑΠ στην έκβαση της ΠΚ προς το παρόν είναι υπό διερεύνηση. Μερικές αναδρομικές μελέτες ασθενών με ΧΑΠ αναφέρουν αυξημένο κίνδυνο θνητότητας 66, άλλες όχι 67. Πρόσφατη μελέτη μου, η οποία δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο στο ERJ, δηλώνει ότι η ΧΑΠ δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου θνητότητας από την ΠΚ 68. Παράγοντες που θα μπορούσαν να μειώσουν τη θνητότητα της ΠΚ στη ΧΑΠ περιλαμβάνουν την προηγηθείσα ανοσοτροποποιητική απάντηση σε παθογόνα βακτήρια που μπορεί να έχει προστατευτικά αποτελέσματα, τον περιορισμό της φλεγμονής των αεραγωγών και τη συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδών για τη θεραπεία της ταυτόχρονης παρόξυνσης της ΧΑΠ. 8. ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΩΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ Οι πρόσφατες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρίας δε συνιστούν τη προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών στη ΧΑΠ 35. Οι μελέτες για το θέμα αυτό ξεκίνησαν τη δεκαετία του 50-60, με αμφίβολα αποτελέσματα 69. Μια μετα-ανάλυση των μελετών για την προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών στη ΧΑΠ, στην οποία περιλαμβάνονται εννέα μελέτες που πραγματοποιήθηκαν πριν από το 1970, διαπίστωσε ότι η πιθανότητα ενός πάσχοντος να υποστεί μια έξαρση κατά τη διάρκεια της μελέτης μειώθηκε, αλλά όχι σημαντικά, με την προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών Θα πρέπει όμως να τονιστεί ότι πολλοί από τους ασθενείς αυτούς είχαν σχετικά ήπια μορφή της νόσου συγκριτικά με ασθενείς οι οποίοι στις μέρες μας πρέπει να θεωρούνται υποψήφιοι για την προφυλακτική θεραπεία. Κλινικές δοκιμές με αντιβιοτικά σε ασθενείς με ΟΠ- ΧΑΠ ανέδειξαν μεγάλα χρονικά διαστήματα ελεύθερα παροξύνσεων σε εκείνους που ήταν σε θέση να εξαλείψουν το βρογχικό παθογόνο. Αυτό σημαίνει ότι σε όσους ασθενείς επιτυγχάνεται εξάλειψη των βακτηρίων απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προκειμένου να συγκεντρωθεί το απαραίτητο βακτηριακό φορτίο για την υποτροπή της παρόξυνσης, συγκριτικά με τους ασθενείς που θεραπεύουν μεν την έξαρση, αλλά στους οποίους τα βακτήρια εξακολουθούν να υφίστανται μετά την αντιβιοτική αγωγή 59. Η υπόθεση αυτή θα μπορούσε επίσης να εξηγήσει γιατί οι ασθενείς με οξείες παροξύνσεις μπορούν να θεραπευτούν κλινικά, ακόμη και χωρίς την πλήρη εκρίζωση των παθογόνων βακτηρίων.. Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια υπάρχει ανανεωμένο ενδιαφέρον να μελετηθεί το δυνητικό όφελος της προφυλακτικής χρήσης αντιβιοτικών σε ασθενείς με ΧΑΠ σε σταθερή φάση.

9 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 26ος, Ιανουάριος - Μάρτιος Οι μακρολίδες είναι τα αντιβιοτικά που χορηγούνται προφυλακτικά για τη μείωση της φλεγμονής στην κυστική ίνωση. In vitro μελέτες έχουν δείξει ότι η ερυθρομυκίνη μειώνει τη φλεγμονώδη απόκριση στον HRV 62. Ενώ οι Jang et al έδειξαν ότι η κλαριθρομυκίνη μειώνει το φορτίο του HRV σε μολυσμένα Α549 πνευμονικά επιθηλιακά κύτταρα 63. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι οι μακρολίδες μειώνουν τη δραστηριότητα των ουδετεροφίλων περιορίζοντας την παραγωγή οξειδασών 64, ελαττώνουν το βαθμό της βακτηριακής προσκόλλησης μέσω της βακτηριοκτόνου τους δράσης 65,66 ενώ έχουν και αντιχλαμυδιακές ιδιότητες 24. Ωστόσο οι μελέτες, που αφορούν στη δυνατότητά τους να προφυλάσσουν από οξείες παροξύνσεις της ΧΑΠ λόγω του συνδυασμού της ανοσοτροποποιητικής και αντιφλεγμονώδους δράσης τους με τις αντιμικροβιακές τους ιδιότητες 61, έχουν αντιφατικά αποτελέσματα. Δύο από αυτές, αναδρομικές, με διάρκεια τριών μηνών η μία 67 και ενός έτους η άλλη 48, δεν έδειξαν αλλαγή στη βακτηριακή χλωρίδα των βρόγχων. Όμως, η τελευταία μελέτη του Wedzicha και συν 78, στην οποία 250 mg ερυθρομυκίνης χορηγήθηκαν δις ημερησίως για ένα έτος, ανέδειξε σημαντική μείωση στη συχνότητα(κατά 35%) αλλά και στη διάρκεια των παροξύνσεων (13 έναντι 9 ημερών) σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Ο Albert και συν. 81 πρόσφατα δημοσίευσαν τα αποτελέσματα μιας σημαντικής προοπτικής, τυχαιοποιημένης μελέτης, σχετικά με την προφυλακτική χρήση της αζιθρομυκίνης (250 mg ημερησίως για ένα έτος) για την αποτροπή παροξύνσεων ΧΑΠ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αζιθρομυκίνη μειώνει τον ετήσιο αριθμό παροξύνσεων της ΧΑΠ κατά 27%, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής ωστόσο πρέπει να αναφερθεί ότι ένα 5% των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη απώλεσαν την ακοή τους. Επίσης, βρέθηκε μεγαλύτερη επικράτηση βακτηρίων ανθεκτικών στις μακρολίδες στα ρινοφαρυγγικά εκπλύματα των ασθενών. Σε κάθε περίπτωση όμως, ο κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικών μικροβίων που σχετίζεται με μακροχρόνια χρήση αζιθρομυκίνης σε ασθενείς με ΧΑΠ, θα πρέπει να συνεκτιμάται σε σχέση με το όφελος που η συγκεκριμένη θεραπεία αποφέρει. Ένα ακόμα αντιβιοτικό που μελετήθηκε στη θεραπεία της σταθερής ΧΑΠ, λόγω της αντιμικροβιακής του δράσης, είναι η μοξιφλοξασίνη. Στη μελέτη του Sethi και συν 80, που εφάρμοσε διακοπτόμενη και ανά ώσεις θεραπεία με μοξιφλοξασίνη για 5 μέρες κάθε 8 εβδομάδες, σε ασθενείς με μέτριου προς σοβαρού βαθμού ΧΑΠ, έδειξε μείωση της πιθανότητας εμφάνισης παροξύνσεων κατά 20% σε σχέση με τους ασθενείς που δεν έλαβαν μοξιφλοξασίνη. Η αγωγή με μοξιφλοξασίνη ήταν αποτελεσματική στην εκρίζωση των βακτηρίων από τους αεραγωγούς αλλά νέα στελέχη που σχημάτιζαν αποικίες επανεμφανίζονταν σε διάστημα οκτώ εβδομάδων αντιβιοτικής θεραπείας. Αυτά τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η κατάλληλη θεραπεία θα πρέπει να επαναλαμβάνεται τουλάχιστον σε κύκλους 8 εβδομάδων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι συχνές ΟΠ- ΧΑΠ συμβάλλουν ουσιαστικά στη νοσηρότητα και θνησιμότητα της νόσου. Τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι τα αντιβιοτικά μπορεί να είναι μια λογική επιλογή για σοβαρές παροξύνσεις -με αύξηση της ποσότητας των πυωδών πτυέλων- που απαιτούν νοσηλεία ή για εξάρσεις που δεν βελτιώνονται παρά τη θεραπεία με συστηματικά κορτικοστεροειδή. Η βραχεία αντιβιοτική θεραπεία σε ΟΠ- ΧΑΠ, είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματική με τη παραδοσιακά καθιερωμένη θεραπεία όσον αφορά τα ποσοστά κλινικής επιτυχίας και μικροβιολογικής εκρίζωσης. Επί του παρόντος, η προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών, κυρίως μακρολιδών, για τη ΧΑΠ δε συνιστάται λόγω της αντιπαράθεσης αναφορικά με την αποτελεσματικότητά τους, του κινδύνου εμφάνισης παρενεργειών και της πιθανότητας ανάπτυξης αντοχής των βακτηρίων. Εν εξελίξει όμως μελέτες δείχνουν ότι, η μακροχρόνια χρήση της αζιθρομυκίνης συνδέεται με σημαντική μείωση της συχνότητας των ΟΠ- ΧΑΠ και με βελτίωση της ποιότητας ζωής. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (Βλέπε αγγλικό Κείμενο)

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.)

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 01/31 : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 02/31 Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια: Ορισµός Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από ελάττωση των εκπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Ανασκόπηση Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Κατερίνα Δημάκου 1, Μιχάλης Τουμπής 2, Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 3 1 Πνευμονολόγος, Συντονίστρια διευθύντρια 5

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση

Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση Ανασκόπηση Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση Μαρία Κρύφτη 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου 3, Αλέξης Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Μαρία Σουλή Επ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Γυναίκα 25 ετών προσέρχεται λόγω δυσουρίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Σάββατο 2 Απριλίου 2011 Ξενοδοχείο Hyatt Regency, Θεσσαλονίκη Λοίμωξη από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Κ. Χατζίκα, Π. Κοντού, Κ. Μανίκα, Μ. Σιωνίδου, Μ. Παπαϊωάννου, Κ. Ζαρογουλίδης, Ι. Κιουµής Μονάδα Αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ Διονυσία Κουτραφούρη Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Τα αντιβιοτικά είναι φυσικά παράγωγα μικροοργανισμών και δρουν εναντίον άλλων μικροοργανισμών (αντιβιοτικά).

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και αντιμετώπιση της παρόξυνσης της ΧΑΠ

Αξιολόγηση και αντιμετώπιση της παρόξυνσης της ΧΑΠ Αξιολόγηση και αντιμετώπιση της παρόξυνσης της ΧΑΠ Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» Το κόστος της ΧΑΠ και των παροξύνσεών της Γερμανία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ :

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 18/ 4/2013 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθ.Πρωτ.Υ1/Γ.Π.οικ. 35566 ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ορισμός του άσθματος σήμερα Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας

Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας Ανασκόπηση Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας Κατερίνα Μανίκα 1, Ιωάννης Κιουμής 2 1 Λέκτορας Πνευμονολογίας, Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ 2 Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας 25 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Zinnat και των λοιπών

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι

Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι Αθηνά Αργυροπούλου Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Δομή της παρουσίασης Κατάταξη λοιμώξεων αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Α Λ Ι Κ Η Β Ο Γ Ι Α Τ Ζ Η Σ Υ Ν Τ Ο Ν Ι Σ Τ Ρ Ι Α Δ / Ν Τ Ρ Ι Α Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Ο Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ «Γ Ε Ν Ι Κ Ο Ν Ο Σ Ο Κ Ο Μ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ω Ν Π Ε Ν Τ Ε Λ Η Σ» ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ. Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου

ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ. Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου Διάγραμμα παρουσίασης Επιδημιολογία Ορισμός Αιτιολογία Παθοφυσιολογία Διάγνωση Αρχές θεραπείας Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΣΧΕΤΙΖΌΜΕΝΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ ΣΕ ΜΕΘ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΦΛΕΒΙΚΟΥ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΖΑΧΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και εμπειρική θεραπεία των λοιμώξεων 2007 ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ./Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Κατώτερου Αναπνευστικού. Σοφία Καναβάκη Μικροβιολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείο Η Σωτηρία

Λοιμώξεις Κατώτερου Αναπνευστικού. Σοφία Καναβάκη Μικροβιολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείο Η Σωτηρία Λοιμώξεις Κατώτερου Αναπνευστικού Σοφία Καναβάκη Μικροβιολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείο Η Σωτηρία Εξωνοσοκομειακή πνευμονία (Community Aquired Pneumonia CAP) Πνευμονία ή πνευμονίτις Φλεγμονή του πνευμονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Στέλνουμε καλλιέργειες ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΕΙΓΜΑ Άριστος αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Στέλνουμε καλλιέργειες ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΕΙΓΜΑ Άριστος αριθμός δειγμάτων. Ικανοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ Α. Σκοπός μέτρησης του δείκτη Ο δείκτης αυτός ανήκει στην κατηγορία των δεικτών επιτήρησης διαδικασιών (process indicator). Αποσκοπεί στην επιτήρηση της εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομάδα Εργασίας για τη Φυματίωση Μετάδοση - παθογένεια φυματίωσης Ορισμός αιτιολογία Μετάδοση Παθογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2%

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2% Μιχάλης Σαββίδης Παθολόγος ΟΞΕΙΑ ΦΑΡΥΓΓΟΑΜΥΓΔΑΛΙΤΙΔΑ Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. Πίνακας 1: Αίτια οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα