Χρήση σπόρων ποωδών φυτών με σκοπό την αναβάθμιση των βιότοπων του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χρήση σπόρων ποωδών φυτών με σκοπό την αναβάθμιση των βιότοπων του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου"

Transcript

1 ΑΡIΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑΣ & ΑΓΡΙΑΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΙΧΘΥΟΠΟΝΙΑΣ ΓΛΥΚΕΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Δ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ Χρήση σπόρων ποωδών φυτών με σκοπό την αναβάθμιση των βιότοπων του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου Επιστημονικώς υπεύθυνη: Ζωή Κούκουρα Καθηγήτρια Σχολής Δασολογίας Α.Π.Θ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008

2 i ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 1. Γενικά 1 2. Βελτίωση των βιότοπων του λαγού της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου με σπορά ποοδών ειδών 2 3. Χρήση σπόρων ποωδών ειδών για τη βελτίωση υποβαθμισμένων περιοχών 3 4. Φύτρωση των σπόρων 4 5. Επίδραση κλιματικών παραγόντων και ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην ανάπτυξη των φυτών 6 6. Στόχοι της έρευνας 8 Υλικά και Μέθοδοι 9 Α. Περιοχή Έρευνας 9 1. Γεωλογικά στοιχεία Γενικά Κατηγορίες μητρικού υλικού του εδάφους Το βάθος του εδάφους Οικολογικές περιοχές και ανθρωπογενείς επιδράσεις στη φυσική βλάστηση Η οικολογική περιοχή των αείφυλλων πλατύφυλλων Η οικολογική περιοχή των φυλλοβόλων δρυών Η οικολογική περιοχή της ελάτης Η ψευδαλπική οικολογική περιοχή Υποπεριοχές έρευνας Δειγματοληπτικοί σταθμοί Περιοχή Διστόμου Περιοχή Δεσφίνας Περιοχή Δομοκού Περιοχή όρους Δίρφυς 26

3 ii 3.5. Περιοχή όρους Βαρδουσίων Κλιματολογικά στοιχεία περιοχών δειγματοληψίας Γενικά Κλιματολογικά στοιχεία των περιοχών Δίστομο-Δεσφίνα Θερμοκρασία Βροχομετρικό ύψος και Σχετική Υγρασία Κλιματολογικά στοιχεία περιοχής Δομοκού Θερμοκρασία Βροχομετρικό ύψος και Σχετική Υγρασία Κλιματολογικά στοιχεία περιοχής Δίρφυς Θερμοκρασία Βροχομετρικό ύψος και Σχετική Υγρασία Χλωρίδα και Πανίδα των περιοχών έρευνας Η βλάστηση της ευρύτερης περιοχής Διστόμου και Δεσφίνας Ορνιθοπανίδα περιοχών Διστόμου-Δεσφίνας Βλάστηση ευρύτερης περιοχής Δομοκού Πανίδα περιοχής Δομοκού Βλάστηση ευρύτερης περιοχής Δίρφυς 39 Β. Μεθοδολογία 1. Περιγραφή Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορές Μονοκαλλιέργειες και ευρυσπορές στην περιοχή Βαρδουσίων Ευρυσπορά ετήσιων Ευρυσπορά μηδικής (Medicago sativa) Σβόλοι ομοσπονδίας 47 8 Μέτρηση παραμέτρων στις καλλιέργειες Προσδιορισμός της δίαιτας των θηραματικών ειδών στις περιοχές μελέτης Λαγός Αγριόχοιρος Φωτογραφικό Υλικό Μεθοδολογίας 49

4 iii Αποτελέσματα 1. Περιοχή Διστόμου Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορά μιγμάτων- Οικότοπος «Χέρσου αγρού» περιοχής Διστόμου Μίγμα Μίγμα Μίγμα Συνολική μέση αφθονία και των τριών μιγμάτων Περιοχή Δεσφίνας Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορά μιγμάτων Μίγμα Οικότοπος «Θαμνολίβαδο» Οικότοπος «Φρυγανολίβαδο» Μίγμα Οικότοπος «Θαμνολίβαδο» Οικότοπος «Φρυγανολίβαδο» Μίγμα Οικότοπος «Θαμνολίβαδο» Οικότοπος «Φρυγανολίβαδο» Συνολική μέση αφθονία των τριών δειγμάτων Οικότοπος «Θαμνολίβαδο» Οικότοπος «Φρυγανολίβαδο» Περιοχή Δομοκού Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορά μιγμάτων- «Διάκενο δάσους δρυός» περιοχής Δομοκού Μίγμα Μίγμα 2 88

5 iv Μίγμα Συνολική μέση αφθονία μιγμάτων Περιοχή Διρφύς Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορά μιγμάτων Μίγμα Οικότοπος «Ποολίβαδο» Οικότοπος «Διάκενο Δάσους Πεύκης» Μίγμα Οικότοπος «Ποολίβαδο» Οικότοπος «Διάκενο Δάσους Πεύκης» Μίγμα Οικότοπος «Ποολίβαδο» Οικότοπος «Διάκενο Δάσους Πεύκης» Συνολική μέση αφθονία μιγμάτων Οικότοπος «Ποολίβαδο» Οικότοπος «Διάκενο Δάσους Πεύκης» Ικανότητα εγκατάστασης των τριών μιγμάτων στους διάφορους οικότοπους των περιοχών έρευνας Μίγμα Μίγμα Μίγμα Σύγκριση της συνολικής αφθονίας των τριών μιγμάτων στους οικότοπους Περιοχή Βαρδουσίων 6.1. Μονοκαλλιέργειες Ευρυσπορές Σύγκριση της αφθονίας των ειδών μίγματος μεταξύ δυο συνεχόμενων ετών 123

6 v 8. Σύγκριση της επιβίωσης μεταξύ των μεθόδων σποράς σε κάθε περιοχή Περιοχή Διστόμου Περιοχή Δεσφίνας Περιοχή Δομοκου Σύνθεση της δίαιτας του λαγού και του αγριόχοιρου στις περιοχές μελέτης Λαγός Γενικά Περιοχή Βαρδουσίων Δάσος Ελάτης Θαμνότοποι Γεωργικές καλλιέργειες Περιοχές Εύβοιας Συγκεντρωτικά αποτελέσματα από όλες τις περιοχές Σπορά αγρωστωδών και ψυχανθών ειδών, επιτυχία εγκατάστασής τους στο φυσικό περιβάλλον και χρήση τους από το λαγό Αγριόχοιρος Γενικά Θαμνότοποι (Νομοί Φθιώτιδας Βοιωτίας, υψόμετρο m) Γεωργικές καλλιέργειες (Νομός Βοιωτίας, υψόμετρο m) Συγκεντρωτικά αποτελέσματα από όλες τις περιοχές 142 Συμπεράσματα 144 Διαχειριστικά μέτρα 147 Βιβλιογραφία 151 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-ΣΠΟΡΟΛΟΓΙΟ

7 Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Γενικά Τα λιβάδια είναι πολύπλοκα φυσικά οικοσυστήματα ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο και την ευημερία του. Παράγουν πολύτιμα αγαθά όπως είναι τα ζωικά προϊόντα τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατροφή και επιβίωσή του. Επιπλέον, προσφέρουν ανεκτίμητης υπηρεσίες στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος το οποίο πολλαπλά έχει υποβαθμιστεί στην εποχή μας. Με το άφθονο οξυγόνο που παράγουν, τις πολύπλοκες αλυσίδες τροφών που συντηρούν και τι μεγάλη ποικιλότητα χλωρίδας και πανίδας που διαθέτουν, τα λιβάδια αποτελούν παράγοντα περιβαλλοντικής ισορροπίας και απαραίτητη προϋπόθεση διατήρησης της ζωής στον πλανήτη μας. Παρά τη μεγάλη σπουδαιότητα, τα λιβάδια δεν έτυχαν της δέουσας προσοχής ούτε χρησιμοποιήθηκαν ορθολογικά από τον άνθρωπο μέχρι σήμερα. Τόσο στο παρελθόν όσο και στις μέρες μας αλόγιστες ανθρώπινες επεμβάσεις έχουν επιφέρει ανεπανόρθωτες ζημιές στα λιβαδικά οικοσυστήματα. Εκτεταμένες εκχερσώσεις λιβαδικών εκτάσεων και μετατροπή τους σε γεωργικές έχουν μειώσει σημαντικά την επιφάνειά τους και έχουν διασπάσει τη συνέχεια και τη συνοχή τους. Η αλόγιστη βόσκηση από κτηνοτροφικά ζώα και οι συχνές και καταστροφικές πυρκαγιές σε συνδυασμό με τις επικρατούσες συνθήκες ξηρασίας έχουν υποβαθμίσει σοβαρά την παραγωγικότητά τους και έχουν μετατρέψει πολλά λιβάδια σε ερημοποιημένες περιοχές. Στην Ελλάδα τα λιβάδια ανέρχονται σε 59,5 εκατομμύρια που αντιπροσωπεύει το 45% της συνολικής επιφάνειας της. Το μέγεθος αυτό τα καθιστά το μεγαλύτερο σε έκταση εδαφοπονικό πόρο της χώρας μας. Η σημασία των λιβαδιών για την εθνική οικονομία είναι πολλαπλή. Παράγουν βοσκήσιμη ύλη η οποία εκτιμάται σε 5,5 εκατομμύρια τόνους ετησίως και αποτελεί τροφή για 12 εκατομμύρια αιγοπρόβατα και βοοειδή καθώς αποκλειστική τροφή για τα παντός είδους άγρια ζώα που βόσκουν σ αυτά (θηραματικά και μη θηραματικά). Τα λιβάδια συμβάλλουν και στη θηραματοπονική οικονομία, δεδομένου ότι πολλά από τα θηράματα τρέφονται και ζουν κυρίως στις λιβαδικές εκτάσεις. Αν και το κυνήγι αποτελεί μορφή αναψυχής, επηρεάζει πολλές φάσεις της οικονομίας (αγοραπωλησίες ειδών κυνηγιού, μεταφορικά μέσα κ.λ.π) και προσφέρει εισόδημα σε πολλούς ανθρώπους οι οποίοι κατά κανόνα κατοικούν σε ορεινό χώρο. Από την ταξινόμηση των λιβαδιών με βάση τη μορφή της βλάστησής τους προέκυψε ότι στη χώρα μας απαντιούνται τέσσερις τύποι λιβαδιών: τα ποολίβαδα με συνολική έκταση 17 εκ. στρέμματα, τα φρυγανολίβαδα με 10 εκ. στρέμματα, τα θαμνολίβαδα με 7,5 εκ. στρέμματα και τα δασολίβαδα (μερικώς δασοσκεπή λιβάδια) με 25 εκ. στρέμματα. Στη χαμηλή, ημιορεινή και ορεινή ζώνη εξάπλωσης των φυτών απαντιούνται

8 Εισαγωγή κυρίως τα φρυγανολίβαδα, τα θαμνολίβαδα και τα δασολίβαδα, ενώ στην υποαλπική ζώνη εξάπλωσης τα ποολίβαδα. Μακροχρόνιες μελέτες έδειξαν ότι λιβάδια της χαμηλής και ημιορεινής ζώνης εξάπλωσης είναι τα περισσότερα υποβαθμισμένα εξαιτίας της εντατικής γεωργικής καλλιέργειας και της αύξησης του αριθμού κτηνοτροφικών ζώων που βόσκουν σ αυτά πέρα από τη βοσκοϊκανότητά τους. Τα λιβάδια της ορεινής και υποαλπικής ζώνης εξάπλωσης με την εγκατάλειψη των γεωργικών καλλιεργειών, εξαιτίας της μετακίνησης των πληθυσμών προς τα αστικά κέντρα έχουν μειωθεί σε έκταση και η σύνθεση της βλάστησής τους με την εισβολή ξυλωδών ειδών έχει μεταβληθεί. Οι μεταβολές αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα τη μείωση της βιοποικιλότητας και παραγωγικότητάς τους την αύξηση του κόστους παραγωγής κτηνοτροφικών προϊόντων και τη μείωση των πληθυσμών των θηραματικών ζώων. Έρευνες που έγιναν απέδειξαν ότι είναι δυνατή η συνύπαρξη κτηνοτροφικών και θηραματικών ζώων σε λιβάδια που δεν έχουν υποβαθμιστεί. Είναι προφανές ότι η βελτίωση της βλάστησης των υποβαθμισμένων λιβαδιών είναι αναγκαία. Ένα από τα διαχειριστικά μέτρα που εφαρμόζονται με σκοπό την επαναφορά σταθερών συνθηκών παραγωγικότητας σε διαταραγμένα λιβαδικά οικοσυστήματα είναι η βελτίωση της σύνθεσης της βλάστησής τους με σπορά πολυετών ποωδών ειδών υψηλής λιβαδοπονικής α- ξίας. Το διαχειριστικό αυτό μέτρο εφαρμόζεται σε λιβάδια που στην σύνθεση της βλάστησής τους κυριαρχούν ανεπιθύμητα λιβαδικά φυτά και επομένως η εφαρμογή κανονικής βόσκησης δεν θα συμβάλλει στη βελτίωσή της. 2. Βελτίωση των βιότοπων του λαγού της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου με σπορά ποοδών ειδών Οι τέσσερις τύποι λιβαδιών που απαντιούνται στη χώρα μας (ποολίβαδα, φρυγανολίβαδα, θαμνολίβαδα και δασολίβαδα) αποτελούν βιότοπους του λαγού (Lepus europaeus), της ορεινής πέρδικας (Alectoris graeca) και του αγριόχοιρου (Sus scrofa). Η υποβάθμισή τους εξαιτίας της υπερβόσκησης και η δάσωσή τους εξαιτίας της εγκατάλειψης των γεωργικών καλλιεργειών ή άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων είχε δυσμενείς επιδράσεις στους πληθυσμούς των θηραματικών αυτών ειδών. Η βελτίωση των υποβαθμισμένων λιβαδιών με σπορά ποωδών ειδών υψηλής θρεπτικής αξίας και προτίμησης από τα θηράματα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας της Ζ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Θεσσαλίας και νήσων Σποράδων θα εξασφαλίσει καθ όλη τη διάρκεια

9 Εισαγωγή του έτους, τις τρείς βασικές προϋποθέσεις επιβίωσης και αναπαραγωγής τους που είναι: η τροφή, η κάλυψη και το νερό. 3. Χρήση σπόρων ποωδών ειδών για τη βελτίωση υποβαθμισμένων περιοχών Ένα ευρύ φάσμα ποωδών ειδών, κυρίως αγρωστωδών και ψυχανθών είναι διαθέσιμα για χρήση στην βελτίωση υποβαθμισμένων περιοχών. Τα είδη της οικογένειας των ψυχανθών (Fabaceae) χρησιμοποιούνται ευρέως σε αποκαταστάσεις υποβαθμισμένων εδαφών, καθώς διαθέτουν υψηλό αυξητικό δυναμικό σε υποστρώματα φτωχά σε άζωτο και συμβάλλουν στην βελτίωση των φυσικών συνθηκών του εδάφους (Pugnaire et al. 1996, Unkovich et al. 1998, Zahran 1999). Επιπλέον, μεταξύ των μελών της οικογένειας αυτής απαντώνται είδη ανθεκτικά στη ξηρασία (Rodriquez-Echeveria & Perez- Fernandez, 2005). Τέλος σύμφωνα με τους Franco και De Faria (1997), Ye et al (2001) και Yang et al (2003) η χρήση τους σε εργασίες αποκατάστασης είναι δυνατό να μηδενίσει την ανάγκη χρήσης λιπασμάτων. Οι Aronson et al. (1933b) επίσης σημειώνουν ότι τα ψυχανθή είναι τα πρώτα είδη που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε εργασίες αποκατάστασης, ιδιαίτερα μάλιστα τα ποώδη είδη γιατί έχουν αυξητικό δυναμικό, που εξασφαλίζει τη γρήγορη δημιουργία φυτοκαλύμματος. Τα αγρωστώδη έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα είδη για την αποκατάσταση διαταραγμένων περιοχών επειδή μπορούν να μειώσουν τη διάβρωση του εδάφους και να προστατεύσουν την εδαφική επιφάνεια. (Lawrence 1981). Από τα ποώδη φυτά, οι ετήσιες πλατύφυλλες πόες είναι από τα πρώτα είδη φυτών που συνήθως εγκαθίστανται σε διαταραγμένα περιβάλλοντα και βαθμιαία ακολουθούν, τα ετήσια αγρωστώδη, ένα μικτό στάδιο κατά το οποίο προστίθενται οι πολυετείς πλατύφυλλες πόες και στη συνέχεια εμφανίζονται τα πολυετή αγρωστώδη. Γι αυτό τα αγρωστώδη, ως πρόσκοπα είδη, είναι κατάλληλα για την αποκατάσταση διαταραγμένων εκτάσεων καθώς επιπρόσθετα μπορούν να περιορίσουν τη διάβρωση του εδάφους περισσότερο από άλλα είδη εξαιτίας του θυσανωτού ριζικού τους συστήματος.(brofas et al. 2000) Επίσης σύμφωνα με τον Casler (2006) τα αγρωστώδη μπορούν να εγκαθίστανται και να επιβιώνουν σε υψηλά διαταραγμένα περιβάλλοντα λόγω της ικανότητάς τους να αναπτύσσουν φυσιολογικούς και μορφολογικούς μηχανισμούς προσαρμογής στους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

10 Εισαγωγή Οι Brown & Johnston 1976, Brown et al. 1975, Johnston et al επισημαίνουν ότι η γνώση των παραγόντων του μικροπεριβάλλοντος, η κατάλληλη επιλογή των φυτικών ειδών που θα χρησιμοποιηθούν για σπορά και η εφαρμογή τεχνικών μεθόδων για καλύτερη προετοιμασία της επιφάνειας σποράς είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου φυτοκαλύμματος. Μια αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μακροχρόνιων ερευνών σε εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποιήθηκαν σε άλλες χώρες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην επιλογή και χρησιμοποίηση των κατάλληλων φυτικών ειδών (Κούκουρα & Ισπικούδης 1995). Για μια ορθή επιλογή ο συνδυασμός της γνώσης των περιοριστικών παραγόντων μιας περιοχής με τις φυσιολογικές απαιτήσεις των φυτών που θα χρησιμοποιηθούν είναι απαραίτητος. Ειδικότερα, η ευκολία εγκατάστασης των ειδών από σπόρους (βλάστηση σπόρων, ευρωστία και επιβίωση αρτιφύτων) που είναι συνάρτηση της προσαρμογής τους στις διάφορες κλιματεδαφικές συνθήκες και της ανταγωνιστικής ικανότητάς τους είναι χαρακτηριστικά που θα πρέπει να μελετηθούν (Κούκουρα & Ισπικούδης 1995). Σύμφωνα με την Κούκουρα (2001) στις εργασίες αποκατάστασης, όταν η εγκατάσταση των φυτικών ειδών γίνεται με σπόρους, τα στάδια βλάστησης των σπόρων και επιβίωσης των αρτιφύτων κατά τη διάρκεια του πρώτου μετά τη σπορά έτους θεωρούνται κρίσιμα για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου και σταθερού φυτοκαλύμματος. Όταν χρησιμοποιούνται μίγματα σπόρων σε εργασίες αποκατάστασης το καλύτερο μικροπεριβάλλον για τη βλάστηση των σπόρων, δεν είναι και το καλύτερο για την επιβίωση των αρτιφύτων. Αυτό οφείλεται στο ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των ειδών και των ατόμων κάθε είδους για τους κρίσιμους οικολογικούς παράγοντες κάθε περιοχής περιορίζει την επιβίωση των αρτιφύτων (Hiatt et al. 1995). Συνεπώς πέρα από την αυξημένη πυκνότητα, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχημένη εγκατάσταση ενός είδους είναι και η ύπαρξη αντίστοιχα υψηλού ποσοστού επιβίωσης των ατόμων του. Η γνώση της ανταγωνιστικής ικανότητας των ειδών που συμμετέχουν σε μίγμα σπόρων καθώς και τα ποσοστά συμμετοχής τους σ αυτό εξασφαλίζουν την συνύπαρξη των ειδών στο φυτοκάλυμμα. 4. Φύτρωση των σπόρων Η φύτρωση των σπόρων είναι μια σειρά διαδοχικών εργασιών, οι οποίες προκαλούν αύξηση της μεταβολικής δραστηριότητας του εμβρύου με ταυτόχρονη προσρόφηση νερού και έ- χουν ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό του αρτιφύτου (McDonough 1977, Cohn 1989, Simson 1990, Bewley & Downie 1996). Για να φυτρώσουν οι σπόροι απαιτείται η συνεπίδραση διαφόρων περιβαλλοντικών συνθηκών όπως: (α) επαρκής υγρασία (β) ευνοϊκή θερμοκρασία (γ)

11 Εισαγωγή κατάλληλη σύνθεση αερίων (Ο 2, CO 2 ) (δ) φως (σε ορισμένες περιπτώσεις) (Bonner 1990, Bradbeer 1988). Όπως αναφέρουν οι Evans & Young (1989) η επίδραση του κλίματος είναι σημαντική στην φυτρωτικότητα των σπόρων, την εγκατάσταση των αρτιφύτων, την αύξηση και την παραγωγικότητα των φυτών. Κατά τον ίδιο συγγραφέα, τα χαρακτηριστικά του Μεσογειακού κλίματος επηρεάζουν αποφασιστικά τα οικοσυστήματα των ποολίβαδων, δεδομένου ότι μόνο μια σχετικά μικρή περίοδο, το φθινόπωρο και την άνοιξη, η υγρασία και η θερμοκρασία είναι ευνοϊκές για τα φυτά. Ο Bartolome (1979) εξάλλου αναφέρει, ότι από τη στιγμή που θα αναπτυχθούν τα φυτάρια υπάρχει σημαντική θνησιμότητα το χειμώνα, όχι όμως τόσο μεγάλη όσο τις πρώτες βδομάδες μετά τη φύτρωση. Σε πολλά είδη η φύτρωση επιτυγχάνεται αμέσως μόλις υπάρξουν κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες. Σε αρκετά όμως είδη οι σπόροι, μετά την ωρίμανσή τους, δεν φυτρώνουν, ακόμη και κάτω από άριστες για το είδος περιβαλλοντικές συνθήκες, για λόγους που ακόμη δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Αυτοί οι σπόροι θεωρούνται ότι βρίσκονται σε κατάσταση λήθαργου (Mayer & Poljacoff-Mayber 1975, Mayer 1989). Ο Khan (1997), θεωρεί ότι ο λήθαργος μπορεί να οφείλεται: (α) σε παράγοντες που αφορούν το έμβρυο (πρωτογενής λήθαργος) (β) σε παράγοντες έξω από το έμβρυο, όπως π.χ. η αδιαπερατότητα του περιβλήματος (ληθαργικός περιβλήματος) και (γ) σε άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες (παρακινούμενος λήθαργος) Σύμφωνα με τους Bewley & Black (1986), ο λήθαργος των σπόρων μπορεί να διακοπεί στο έδαφος από διάφορους παράγοντες, όπως η ψύξη που ακολουθείται από ευνοϊκές θερμοκρασίες, η διαθεσιμότητα οξυγόνου, η μείωση των ανασταλτικών ουσιών και το φως (φωτοπερίοδος, ποιότητα και ένταση φωτός). Όπως αναφέρει ο Harper (1994), λόγω της πολυπλοκότητας του φαινομένου του λήθαργου, όλοι οι σπόροι του ίδιου είδους δεν συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο. Οι σπόροι οι οποίοι μετά τη διασπορά βρίσκονται σε κατάσταση λήθαργου θεωρούνται ότι έχουν πρωτογενή (primary) λήθαργο. Αντίθετα οι σπόροι που δεν βρίσκονται σε κατάσταση λήθαργου αλλά παρακινούνται σε λήθαργο λόγω περιβαλλοντικών συνθηκών τότε θεωρούνται ότι βρίσκονται σε κατάσταση δευτερογενούς (secondary ή induced) λήθαργου (Bewley & Black 1986). Ο Fenner (1994) διαπιστώνει ότι ο λήθαργος των ψυχανθών συνήθως οφείλεται στο αδιαπέραστο περίβλημα, συμπέρασμα το οποίο επίσης επισημαίνουν και οι Sulas et al. (2000), οι οποίοι επιπλέον τονίζουν ότι η σκληρότητα του περιβλήματος διαφέρει από είδος σε είδος. Οι Young et al. (1970) διαπίστωσαν ότι στα Μεσογειακά ποολίβαδα της Καλιφόρνιας πρώιμες

12 Εισαγωγή περίοδοι (περίοδοι που οι βροχοπτώσεις αρχίζουν νωρίς το φθινόπωρο) είναι συνήθως έτη με κυριαρχία των ψυχανθών, ενώ οι αργοπορημένες βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα μια πιο ψυχρή φυτρωτική περίοδο, έχουν ως αποτέλεσμα την κυριαρχία των αγρωστωδών. Στα ποολίβαδα των ξηρών Μεσογειακών περιβαλλόντων κυριαρχούν είδη των γενών Medicago και Trifolium με υψηλό βαθμό λήθαργου καθώς τα περισσότερα ψυχανθή παράγουν σκληρούς σπόρους που δεν φυτρώνουν για αρκετά χρόνια (Ehrman & Cocks 1996). Ο Cocks (1993) επισημαίνει ότι τα ετήσια ψυχανθή έχουν ακόμη πιο σκληρούς σπόρους, από τους ο- ποίους το 90% παραμένουν σκληροί πριν από την πρώτη φθινοπωρινή βροχή. Τα περισσότερα είδη ψυχανθών φαίνεται ότι παράγουν σπόρους με υψηλό βαθμό λήθαργου. Προφανώς, οι εναλλασσόμενες θερμοκρασίες του καλοκαιριού και οι κλιματικές συνθήκες του φθινοπώρου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διακοπή του. 5. Επίδραση κλιματικών παραγόντων και ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην ανάπτυξη των φυτών 5.1. Κλιματικές συνθήκες Η αύξηση των φυτών στα ποολίβαδα επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις κλιματικές συνθήκες, ιδίως από τη θερμοκρασία αέρα και τα κατακρημνίσματα (Papanastasis 1981). Οι Le Houreou & Hoste (1977) υπολόγισαν ότι για τη Μεσογειακή ζώνη κάθε επιπλέον χιλιοστό βροχής παράγει 400γρ/στρ βιομάζας ή 200γρ/στρ βοσκήσιμης ύλης. Στο ίδιο αποτέλεσμα κατέληξε και ο Παπαναστάσης (1982) για ποολίβαδα της Μακεδονίας. Στα ημίξηρα συνεπώς Μεσογειακά περιβάλλοντα, η υγρασία είναι περιοριστικός παράγοντας της παραγωγικότητας των λιβαδιών κατά τη διάρκεια του έτους (Le Houreou & Hoste 1977, Naveh 1982). Και αυτό διότι τα περισσότερα κατακρημνίσματα δεν είναι αποτελεσματικά για τα φυτά, αφού το μεγαλύτερο μέρος τους πέφτει κυρίως το χειμώνα, όταν τα φυτά μπορούν να χρησιμοποιήσουν πολύ μικρές ποσότητες εξαιτίας των χαμηλών θερμοκρασιών (Call & Roundy 1991). Έτσι, η εποχιακή κατανομή της βροχής, το ύψος και η θερμοκρασία επηρεάζουν ουσιαστικά τη σύνθεση της βλάστησης (Pitt & Heady 1978, Bartolome & McClaran 1992, Espigares & Peco 1995). Σύμφωνα με τους Figueroa & Davy (1991) οι ισχυρές από έτος σε έτος μεταβολές στη σύνθεση των ξηροθερμικών ποολίβαδων είναι πιθανόν να οφείλονται στις μεταβαλλόμενες βροχοπτώσεις.

13 Εισαγωγή Σύμφωνα με τους Κούκουρα Ζ. & Παπαναστάση Β. (1997) η αφθονία των αγρωστωδών, ψχανθών και πλατύφυλλων ποωδών φυτών στο τέλος της βλαστικής περιόδου μπορεί να σχετίζεται με την κατανομή των βροχοπτώσεων και τη θερμοκρασία του αέρος κατά τη διάρκεια του χρόνου. Οι Evans et al (1975) επίσης αναφέρουν ότι στα ποολίβαδα της Καλιφόρνιας η συνολική παραγωγή των ψυχανθών επηρεάζεται σημαντικά από τις βροχές στο τέλος της άνοιξης Αναμόχλευση Το όργωμα φέρνει στην επιφάνεια σπόρους (Cavers & Benoit 1989). Είναι προφανές ότι με αυτόν τον τρόπο σπόροι που βρίσκονται σε κάποιο βάθος σε κατάσταση λήθαργου, είναι πιθανόν να βρεθούν στην επιφάνεια, να διακοπεί ο λήθαργος και να φυτρώσουν ή το αντίθετο, σπόροι που παρακινούνται σε λήθαργο να μην φυτρώσουν λόγω του φωτός. Και τα δύο γεγονότα έχουν άμεση επίπτωση στη σύνθεση του αποθέματος μετά το όργωμα. Σύμφωνα με τον Harper (1977) το όργωμα είναι σοβαρότερη διαταραχή σε σύγκριση με τη βόσκηση δεδομένου ότι καταστρέφει τελείως τη βιομάζα. Οι Doerr et al. (1984) σε ποολίβαδο του Κολοράντο των ΗΠΑ, διαπίστωσαν ότι ο ρυθμός της διαταραχής του εδάφους επηρέασε το ρυθμό και τον τύπο της διαδοχής. Η ανάκαμψη των αγρωστωδών και των πολυετών πλατύφυλλων ποών ήταν πολύ γρήγορη και μεγαλύτερη, όσο η διαταραχή του εδάφους ήταν μικρότερη. Αντίστοιχα διαπίστωσαν ότι τα ετήσια πλατύφυλλα παρουσίασαν θετική συσχέτιση με την ένταση της διαταραχής. Δεν υπάρχει όμως καμία αναφορά για τα ψυχανθή. Ο Tilman (1984) επίσης αναφέρει ότι σε εγκατελειμένο αγρό στις ΗΠΑ που έγινε επεξεργασία του εδάφους με σβάρνα, τα ετήσια φυτά αποτελούσαν το 93% της συνολικής βιομάζας, την πρώτη χρονιά μετά τη διαταραχή, ενώ το δεύτερο έτος μειώθηκαν στο 21%. Οι Fernadez Ales et al. στην Ισπανία, διαπίστωσαν ότι μετά το όργωμα επικρατούν είδη με μικρό κύκλο ζωής και μικρούς σπόρους. Οι Lavorel et al (1999) διαπίστωσαν ότι τα ψυχανθή ήταν ανεκτικά στο όργωμα σε ετήσιο ποολίβαδο της Πορτογαλίας. Παρατήρησαν επίσης ότι υπήρξε αύξηση κάποιων ψυχανθών ειδών ως αντίδραση στη διαταραχή. Πολύ λίγα είναι γνωστά για την αντίδραση των πολυετών αγρωστωδών και ψυχανθών στο όργωμα. Οι Papanastasis & Papachristou (2000), επισημαίνουν ότι τα ψυχανθή ευνοούνται από την καταστροφή της υπέργειας βλάστησης, η οποία μειώνει τον ανταγωνισμό με τα α- γρωστώδη και τις πλατύφυλλες πόες. Είναι συνεπώς πιθανό τα ψυχανθή να ευνοούνται από το όργωμα.

14 Εισαγωγή Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας προκύπτει ότι τα λιβάδια της χώρας μας έχουν υποβαθμιστεί εξαιτίας της έντονης και μακροχρόνιας βόσκησης. Η βελτίωση της σύνθεσης της βλάστησής τους με σπορά πολυετών ποωδών ειδών με υψηλή λιβαδοπονική αξία είναι ένα από τα διαχειριστικά μέτρα που λαμβάνονται με σκοπό την επαναφορά σταθερών συνθηκών παραγωγικότητας σε διαταραγμένα από την υπερβόσκηση ποολίβαδα. 6. Στόχοι της έρευνας Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε με σκοπό να μελετήσει την βελτίωσης των βιότοπων του λαγού (Lepus europarus), της ορεινής πέρδικας (Alectoris graeca) και του αγριόχοιρου (Sus scrofa) με σπορά ποοδών φυτών. Αντικειμενικοί στόχοι της έρευνας ήταν: 1. Η μελέτη της ικανότητας προσαρμογής ποωδών ειδών των οικογενειών αγρωστωδών (Poaceae) και ψυχανθών (Fabaceae) σε διαφόρους οικότοπους. 2. Η επιλογή μιγμάτων από είδη φυτών των δύο οικογενειών με την καλύτερη προσαρμογή στις συνθήκες του κάθε οικότοπου και τη μεγαλύτερη ποικιλότητα. 3. Η επιλογή των καταλληλότερων οικότοπων για βελτίωση με σπορά πολυετών ποωδών ειδών. 4. Η επιλογή της μεθόδου σποράς που εξασφαλίζει την καλύτερη εγκατάσταση των φυτών. 5. Η διερεύνηση της σύνθεσης της δίαιτας των θηραματικών ειδών λαγού (Lepus europaeus), της ορεινής πέρδικας (Alectoris graeca) και του αγριόχοιρου (Sus scrofa) σε σχέση με τη φυσική βλάστηση των βιοτόπων τους και των φυτών που σπάρθηκαν για τη βελτίωσή τους. 6. Η αναγνώριση φυτικών ειδών που συμμετείχαν στη δίαιτα των θηραματικών ειδών από τους σπόρους τους με παράθεση φωτογραφικού υλικού.

15 Υλικά & Μέθοδοι ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Α. Περιοχή έρευνας Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε οικοτόπους της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας που είναι βιότοποι του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου με σκοπό τη βελτίωσή τους με σπορά ποωδών φυτικών ειδών. 1. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1.1. Γενικά Η διοικητική περιφέρεια της Στερεάς Ελλάδας βρίσκεται μεταξύ γεωγραφικού πλάτους 37 57' ' και γεωγραφικού μήκους 21 25' ' και έχει συνολική έκταση ha. Περιλαμβάνει τους νομούς Βοιωτίας ( ha), Εύβοιας ( ha), Ευρυτανίας ( ha), Φθιώτιδας ( ha) και Φωκίδας ( ha) και καλύπτει εξ ολοκλήρου ή εν μέρει 55 τοπογραφικά φύλλα χαρτών (1:50.000) (Ανέστης & Νάκος 1996). Η περιφέρεια Σ. Ελλάδας εκτείνεται μεταξύ υψομέτρων 0 και 2510 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και περιλαμβάνει ολόκληρα ή τμήμα των ορέων Άγραφα, Τυμφρηστός, Παναιτωλικό, Καλιακούδα, Χελιδώνα, Οξυά, Οίτη, 'Όθρυς, Βαρδούσια, Όρη Λιδορικίου, Γκιόνα, Παρνασσός, Καλλίδρομο, Χλωμό, Ελικώνας, Κιθαιρώνας, Τελέθριο, Ξηρό, Κανδήλι, Πιξαριά, Δίρφυς, 'Ολυμπος (Εύβοιας) και Οχη. Στο δυτικό τμήμα της περιφέρειας στραγγίζει ο Αχελώος ποταμός, με τους παραπόταμούς του Αγραφιώτη και Ταυρωπό, το νότιο ο Μόρνος και ο Βοιωτικός Κηφισσός, το βορειοδυτικό ο Σπερχειός, και το ανατολικό ο Ασωπός, ο Κηρεύς και ο Νηλεύς. (Ανέστης & Νάκος 1996) Το πολυσχιδές και έντονο ανάγλυφο, το υψόμετρο, η γεωγραφική θέση ως προς τη θάλασσα καθώς και ο μεγάλος αριθμός πετρωμάτων έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία στη περιφέρεια ποικιλίας κλιμάτων, από το τυπικό Μεσογειακό μέχρι το καθαρά ηπειρωτικό, με αντίστοιχη εμφάνιση χαρακτηριστικών τύπων φυσικής βλάστησης, όπως αείφυλλων πλατύφυλλων, υψηλών δασών πλατύφυλλων και κωνοφόρων, καθώς και ψευδαλπικών λιβαδιών. (Ανέστης & Νάκος 1996).

16 Υλικά & Μέθοδοι Κατηγορίες μητρικού υλικού του εδάφους Τα εδάφη της περιφέρειας Σ. Ελλάδας είναι αλλουβιακά στο πεδινό και αυτόχθονα στο λοφώδες και ορεινό της τμήμα προερχόμενα στη δεύτερη περίπτωση, από την επί τόπου αποσάθρωση των διαφόρων κατηγοριών μητρικού υλικού του εδάφους (πετρωμάτων) της περιοχής. Η ανάλυση που ακολουθεί στηρίζεται στη διαπίστωση, για την Ελλάδα, ότι προκειμένου περί αυτόχθονων εδαφών, οι ιδιότητές των και η παραγωγικότητα των φυτών που απαντώνται σ' αυτά καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό, από τη φύση και τις ιδιότητες του υποκειμένου μητρικού υλικού (πετρώματος). (Ανέστης & Νάκος 1996) Οι κατηγορίες εδαφών που απαντούν στην περιφέρεια και τους νομούς της Σ. Ελλάδας, ανάλογα με τη φύση του μητρικού υλικού, φαίνονται στον Πίνακα 1 και είναι οι παρακάτω: Εδάφη από σκληρούς ασβεστόλιθους. Οι ασβεστόλιθοι είναι σκληρηθέντα ασβεστούχα ιζήματα της μεσοζωικής γεωλογικής περιόδου. Καλύπτουν το 38.68% της έκτασης της περιφέρειας Σ. Ελλάδας με τη μεγαλύτερη εμφάνισή τους στο Ν. Φωκίδας, 53.84% και τη μικρότερη στο Ν. Φθιώτιδας, 21.86% (Πίνακας 1). Το ανάγλυφο των ασβεστολιθικών περιοχών είναι, στον κυρίως ορεινό χώρο, έντονο, ανώμαλο, με απότομες κλίσεις, βραχώδεις εξάρσεις και αβαθή εδάφη. Είναι το κυρίαρχο γεωλογικό υλικό των υψηλότερων κορυφών των ορέων της περιφέρειας Σ. Ελλάδας. (Ανέστης & Νάκος 1996) Το μητρικό υλικό του εδάφους αυτής της κατηγορίας είναι, σχεδόν αποκλειστικά, προϊόν χημικής αποσάθρωσης των ασβεστόλιθων. Το έδαφος στους καρστικούς α- σβεστόλιθους συγκεντρώνεται συνήθως σε θύλακες και ρωγμές του πετρώματος και σπάνια στην επιφάνεια με αποτέλεσμα εκτεταμένες ασβεστολιθικές περιοχές να εμφανίζονται ως βραχώδεις. Εδάφη αυτής της προέλευσης είναι αργιλώδη, όξινα ή αλκαλικά και σχετικά πλούσια σε μεταλλικά κατιόντα. (Ανέστης & Νάκος 1996).

17 Υλικά & Μέθοδοι Πίνακας 1. Κατανομή της έκτασης (%) της περιφέρειας Σ. Ελλάδας και των νομών της σε κατηγορίες μητρικού υλικού του εδάφους (πετρώματος) (από Ανέστης & Νάκος 1996) ΠΕΡΙΦΕ- ΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕ- ΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΕΥΡΥΤΑ- ΝΙΑΣ ΦΘΙΩΤΙ- ΔΑΣ ΦΩΚΙΔΑΣ Σ.ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΙ ΦΛΥΣΧΗΣ ΤΡ.ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΛΛΟΥΒΙΑ ΠΕΡΙΔΟΤΙΤΕΣ ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΟΙ ΚΟΛΛΟΥΒΙΑ ΛΟΙΠΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ* ΣΥΝΟΛΟ * Δολίνες, αλλουβιακοί κώνοι, κοίτες ποταμού, κ.λ.π.

18 Υλικά & Μέθοδο Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει επίσης και μεγάλο τμήμα των εδαφών που προέρχονται από την αποσάθρωση κερατολίθων (ραδιολαριτών), ιδίως στους νομούς Ευρυτανίας, Φωκίδας και Φθιώτιδας. Τα εδάφη αυτής της κατηγορίας είναι σχετικώς βαθιά, όξινα, πολύ ευδιάβρωτα και ασταθή,ιδίως σε θέσεις με έντονο ανάγλυφο και υψηλές βροχοπτώσεις. (Ανέστης & Νάκος 1996) Τα εδάφη από σκληρούς ασβεστόλιθους χαμηλά καλύπτονται από πρινώνες, ενώ στα μεγαλύτερα υψόμετρα απαντώνται διαδοχικά δάση ελάτης και ψευδαλπικά λιβάδια. (Ανέστης & Νάκος 1996) Εδάφη από φλύσχη. Ο φλύσχης είναι ιζηματογενής σχηματισμός αποτελούμενος από εναλλασσόμενες στρώσεις αμμώδους (ψαμμιτικού), πηλώδους ή αργιλώδους υ- λικού διαφόρου συχνότητας εμφάνισης και πάχους. Επειδή η φύση (σύσταση) του υλικού από το οποίο αποτελείται ο φλύσχης επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις ιδιότητες, τη συμπεριφορά και τη χρήση των εδαφών αυτών χαρτογραφικά έχουν διακριθεί τρεις κατηγορίες φλύσχη. Ο ψαμμιτικός φλύσχης, όπου κυριαρχεί το σχετικά χοντρόκοκκο, υλικό, που δίνει σταθερά, βαθιά και γόνιμα εδάφη. Αντίθετα, ο αργιλικός φλύσχης, όπου κυριαρχεί το λεπτόκοκκο, πηλώδες και αργιλώδες υλικό, δίνει αβαθή ευδιάβρωτα και ασταθή εδάφη. Σε περιοχές όπου οι δυο αυτές κατηγορίες του φλύσχη εμφανίζονται σε μίξη χωρίς τη δυνατότητα χαρτογραφικού διαχωρισμού των ο φλύσχης χαρακτηρίζεται ως μικτός φλύσχης (Ανέστης & Νάκος 1996). Τα εδάφη από φλύσχη καλύπτουν το 16% της έκτασης της περιφέρειας Σ. Ελλάδας με τη μεγαλύτερη εμφάνισή τους στα βόρεια της περιφέρειας, στους νομούς Ευρυτανίας, 34% και Φωκίδας, 29%(Πίνακας 1). Το ανάγλυφο των περιοχών από φλύσχη είναι λοφώδες αλλά κυρίως ορεινό με μέτριες και απότομες κλίσεις. Τα εδάφη που προέρχονται από την επί τόπου, κυρίως φυσική, αποσάθρωση του φλύσχη είναι πηλώδη (ψαμμιτικός φλύσχης) έως αργιλώδη (αργιλικός φλύσχης), όξινης χημικής αντίδρασης (ph< 7) και ικανοποιητικού βάθους, όταν αυτά προστατεύονται από τη διάβρωση. Τα εδάφη από φλύσχη στην περιφέρεια Σ. Ελλάδας φέρουν αξιόλογα δάση φυλλοβόλων δρυών και ελάτης καθώς και λίγα ψευδαλπικά λιβάδια. (Ανέστης & Νάκος 1996) Εδάφη από τριτογενείς αποθέσεις. Η κατηγορία αυτή μητρικού υλικού του εδάφους περιλαμβάνει τα διάφορα θαλάσσια, λιμναία, ή χερσαία κυρίως χαλαρά ή και συμπαγή ιζήματα με χαρακτηριστικό ανάγλυφο, της τριτογενούς αλλά και της τεταρτογενούς γεωλογικής περιόδου, εκτός από τα πρόσφατα αλλούβια. (Ανέστης & Νάκος 1996)

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής

Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Δρ Θωμάς Γ. Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Η ορθολογική διαχείριση των βοσκοτόπων επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δ. Παπαδήμος ΕΚΒΥ καθ. Δ. Παπαμιχαήλ - ΑΠΘ 8- Νοεμβρίου 204, Θεσσαλονίκη Περιοχές Μελέτης 4 πιλοτικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ < ί.; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΙΒΑΛΙΑ - ΘΑΜΝΟΤΟΠΟΙ Λιβάδια είναι φυσικά οικοσυστήματα που φέρουν ποώδεις, ξυλώδεις ή και μικτε'ς φυτοκοινωνίες που παράγουν βοσκήσιμη ύλη για τα κτηνοτροφικά και τα άγρια ζώα. Βοσκούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 3: Φωτοερμηνεία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Σ. Σ. Κανδρέλης 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 471 00 Άρτα 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα 7 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου

Συμπεράσματα 7 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Συμπεράσματα 7 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Συμπεράσματα Ενότητας A 1 (Ποιότητα προϊόντων) Ποιότητα κτηνοτροφικών προϊόντων στην Ανατολική Μεσόγειο Οι ελληνικοί βοσκότοποι είναι πλούσιοι σε χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ Παπαϊωάννου Χαριτάκης (Βιολόγος Msc), 2013 1. Η ΟΙΤΗ Η Οίτη είναι βουνό της Στερεάς Ελλάδας και καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Ελληνικό Αγροδασικό Δίκτυο, Α.Π.Θ. Τι είναι δασογεωργικά συστήματα; Δασογεωργικά ονομάζονται τα συστήματα που συνδυάζουν δέντρα και γεωργικές καλλιέργειες στην

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Τμ. Βιολογίας, Παν. Αθηνών 5 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Περιληπτική

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/ΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΕΧΩΔΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης

Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Οι ζώνες βλάστησης των νησιών του Β. Αιγαίου Τα φυτά, προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση της ηλιακής

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους

8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους 8 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προοπτικές εργασίας για νέους ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Τα λιβάδια είναι οικοσυστήματα με πλούσια χλωριδική και πανιδική

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων)

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Έννοια του όρου αποκατάσταση Ο προσδιορισμός μιας έννοιας, το περιεχόμενο της και η δυναμική που

Διαβάστε περισσότερα