Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη"

Transcript

1 Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη Περίληψη Η παρούσα έκθεση πραγματεύεται το ζήτημα της ευρύτερης ανάδειξης της μάθησης που αποκτάται εκτός φορέων τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η μάθηση που πραγματοποιείται εντός τυπικών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών όμως η μη τυπική μάθηση είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί και να εκτιμηθεί. ( 1 ) Αυτό το κενό αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως πρόβλημα που εμποδίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τα τελευταία χρόνια, τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ τονίζουν την κρίσιμη σημασία της μάθησης, που αποκτάται εκτός τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιπλέον αυτής, με αποτέλεσμα να αυξάνουν οι σχετικές πολιτικές και πρακτικές πρωτοβουλίες. Έτσι, η αντιμετώπιση του θέματος μετατοπίζεται βαθμιαία από το καθαρά πειραματικό στάδιο στις πρώτες απόπειρες εφαρμογής. Ο προσδιορισμός, η αξιολόγηση και η αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης πρέπει να βασίζονται σε απλές και μη δαπανηρές μεθόδους καθώς και στη σαφή αντίληψη του τρόπου κατανομής των θεσμικών και πολιτικών αρμοδιοτήτων. Κατά πρώτο και κύριο, όμως, λόγο, οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι πρέπει να οδηγούν στην επίτευξη των στόχων τους, ιδιαίτερα όσον αφορά το κρίσιμο θέμα της ποιότητας των «μετρήσεων». Η παρούσα έκθεση επιχειρεί να διασαφηνίσει, μέσω μιας αρχικής θεωρητικής συζήτησης, τις προϋποθέσεις για την εξεύρεση επιτυχημένων πρακτικών λύσεων. Ο χαρακτήρας της μάθησης Όταν εξετάζουμε τα ζητήματα που αφορούν τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μάθηση εξαρτάται από το πλαίσιο εντός του οποίου παρέχεται. Η γνώση και οι δεξιότητες που αποκτώνται σε ένα κοινωνικό και υλικό περιβάλλον προέρχονται κυρίως από τη συμμετοχή σε «κοινότητες πρακτικής». Η μάθηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παθητική λήψη αποσπασματικών γνώσεων. Για να την εξετάσουμε θα πρέπει να επικεντρωθούμε όχι μόνο στις κοινωνικές της όψεις (στο ρόλο του ατόμου εντός μιας κοινωνικής ομάδας) αλλά και στα χαρακτηριστικά εκείνα που αφορούν τη διαπραγμάτευση, τη δέσμευση και τη συμμετοχή (δηλ. τον επικοινωνιακό χαρακτήρα της μάθησης). Ο τρόπος με τον οποίο το άτομο μαθαίνει και αποκτά την ικανότητα για δράση είναι η ουσιαστική του συμμετοχή σε μια συνεχή διαδικασία ( 1 ) Ο όρος μη τυπική μάθηση περιλαμβάνει την άτυπη μάθηση, που μπορεί να περιγραφεί ως μη προγραμματισμένη μάθηση στο εργασιακό ή άλλο περιβάλλον, αλλά και τους προγραμματισμένους τρόπους μάθησης, που εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στο χώρο εργασίας και οι οποίοι δεν αναγνωρίζονται εντός του τυπικού συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης. 1

2 μάθησης. Έτσι η μάθηση δεν αποτελεί απλώς αναπαραγωγή, αλλά και ανασχηματισμό και ανανέωση των γνώσεων και των δεξιοτήτων. Τα αποτελέσματα της μάθησης, αυτό που αποκαλούμε «δεξιότητες» είναι εν μέρει σιωπηρά (Polanyi 1967). Αυτό σημαίνει ότι είναι δύσκολο να εκφραστούν ρητά και να οριοθετηθούν τα διάφορα στάδια ή οι κανόνες που χαρακτηρίζουν μια συγκεκριμένη ικανότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα άτομα δεν γνωρίζουν καν ότι έχουν μια δεδομένη ικανότητα, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικό για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης που πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν από τις εφαρμοζόμενες μεθόδους. Μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας που κατέχουμε αποκτήθηκε μέσω πρακτικής και επίπονης εμπειρίας. Οι τρόποι με τους οποίους ο πεπειραμένος ξυλουργός γνωρίζει πως να χρησιμοποιεί ένα εργαλείο δεν μπορούν πάντα να αποδοθούν φραστικά. Συνήθως θεωρούμε τόσο αυτονόητη αυτήν τη γνώση που δεν αντιλαμβανόμαστε σε ποιό βαθμό διαποτίζει τις δραστηριότητές μας. Μεθοδολογικές απαιτήσεις Πώς μπορούμε να αναπτύξουμε μεθόδους που να επιτρέπουν τη σωστή απόδοση τέτοιων δεξιοτήτων, που ποικίλλουν ανάλογα με το περιβάλλον και είναι εν μέρει σιωπηρές; Οι ειδικές μέθοδοι για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης απέχουν πολύ από την ολοκλήρωσή τους ωστόσο, οι διαδικασίες ελέγχου και αξιολόγησης των γνώσεων στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης έχουν μακρά ιστορία πρακτικής, έρευνας και θεωρίας. Η συνεχής επέκταση της αξιολόγησης στο χώρο εργασίας, αλλά και στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, συνδέεται αναπόφευκτα με αυτήν την παράδοση. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι νέες προσεγγίσεις βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις μεθόδους που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του πιο διαρθρωμένου πεδίου μάθησης της σχολικής εκπαίδευσης. Μπορεί τουλάχιστον να υποτεθεί ότι οι δύο τομείς αντιμετωπίζουν ορισμένα κοινά προβλήματα και δυσκολίες. Η αξιολόγηση στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση μπορεί να θεωρηθεί ότι ε- ξυπηρετεί δύο κυρίως σκοπούς. Ο εκπαιδευτικός σκοπός της είναι να συμβάλει στη μαθησιακή διαδικασία. Κανένα σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει ορθά χωρίς συχνή πληροφόρηση σχετικά με την ίδια τη λειτουργία της διαδικασίας, κάτι που είναι σημαντικό τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και στις επιχειρήσεις: όσο πιο μεταβλητό και απρόβλεπτο είναι το περιβάλλον, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά αυτή η ενημέρωση. Θεωρητικά, η αξιολόγηση πρέπει να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ενημέρωση ώστε να επισημαίνονται και να αντιμετωπίζονται άμεσα τα μαθησιακά ελλείμματα. Ο αθροιστικός σκοπός της είναι να αποδεικνύει την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής ακολουθίας. Παρότι οι αποδείξεις αυτές μπορούν να έχουν διάφορες μορφές (πιστοποιητικά, διπλώματα, εξετάσεις, κλπ.), σκοπός είναι πάντα να διευκολύνεται η μετάβαση σε διαφορετικό επίπεδο ή αντικείμενο (από μια τάξη σε άλλη, από ένα σχολείο σε άλλο, από το σχολείο στην εργασία). Ο ρόλος αυτός μπορεί να διατυπωθεί και ως τρόπος επιλογής και μέ- 2

3 θοδος ελέγχου της πρόσβασης στα επίπεδα μάθησης, τις λειτουργίες και τα ε- παγγέλματα. Σε γενικές γραμμές, η εμπιστοσύνη που αποδίδεται σε μια συγκεκριμένη προσέγγιση αξιολόγησης συνδέεται με τα κριτήρια της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας. Η αξιοπιστία μιας αξιολόγησης εξαρτάται από τη δυνατότητα αναπαραγωγής των αποτελεσμάτων της στην περίπτωση νέου ελέγχου από νέους αξιολογητές. Η εγκυρότητα μπορεί από πολλές απόψεις να αντιμετωπιστεί ως πιο σύνθετη έννοια από την αξιοπιστία. Ένα πιθανό σημείο εκκίνησης είναι να εξεταστεί κατά πόσον η αξιολόγηση όντως μετρά τα μεγέθη τα οποία οι δημιουργοί της σκόπευαν αρχικά να μετρήσουν. Η αυθεντικότητα αποτελεί πρωταρχικό μέλημα: ο υψηλός βαθμός αξιοπιστίας δεν έχει μεγάλη αξία εάν το αποτέλεσμά της στρεβλώνει την εικόνα του υπό αξιολόγηση πεδίου και υποψηφίου. Ωστόσο, η αξιοπιστία και η εγκυρότητα δεν έχουν νόημα εάν δεν συσχετισθούν με σημεία αναφοράς, κριτήρια αξιολόγησης και/ή πρότυπα επίτευξης, κλπ. Μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο κυρίως αρχές που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των εν λόγω σημείων αναφοράς και/ή κριτηρίων. Στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση χρησιμοποιείται συνήθως η αναφορά στο μέσο όρο (ανάλογα με το περιβάλλον μιας ομάδας). Ο δεύτερος τρόπος καθορισμού ενός σημείου αναφοράς είναι ο συσχετισμός μιας επίδοσης με ένα δεδομένο κριτήριο. Ο έλεγχος γνώσεων βάσει κριτηρίων προϋποθέτει ότι προσδιορίζεται ένας τομέας γνώσεων και δεξιοτήτων και στη συνέχεια καταβάλλεται προσπάθεια να αναπτυχθούν γενικά κριτήρια με βάση τις επιδόσεις που έχουν παρατηρηθεί στον εν λόγω τομέα. Τα διδάγματα που αντλούνται από τον έλεγχο των γνώσεων εντός του συστήματος τυπικής εκπαίδευσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να τεθούν ερωτήματα και θέματα που σχετίζονται με τον τομέα της μη τυπικής μάθησης: (α) Ποιες λειτουργίες, εκπαιδευτικές ή αθροιστικές, πρέπει να εκπληρώνουν οι νέες μέθοδοι (και τα θεσμικά συστήματα) προσδιορισμού, αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης; (β) Η πολυμορφία των μαθησιακών διαδικασιών και πλαισίων θέτει το ερώτημα, κατά πόσον μπορεί να επιτευχθεί στον τομέα αυτόν ο ίδιος βαθμός αξιοπιστίας που εξασφαλίζεται στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. (γ) Οι μεταβολές, ανάλογα με το πλαίσιο, και ο (εν μέρει) σιωπηρός χαρακτήρας της μάθησης αυτής, καθιστά δυσχερέστερη την αναζήτηση εγκυρότητας και θέτουν το ερώτημα, κατά πόσον οι μέθοδοι έχουν σχεδιαστεί και διαμορφωθεί κατάλληλα. (δ) Τα σημεία αναφοράς («πρότυπα») είναι ζήτημα κρίσιμης σημασίας, που θα πρέπει οπωσδήποτε να αντιμετωπίσουμε. Το ερώτημα είναι κατά πόσον οριοθετούνται σωστά οι τομείς (συμπεριλαμβανομένου του «μεγέθους» και του περιεχομένου των δεξιοτήτων). 3

4 Παραμένει αναπάντητο το ερώτημα, εάν η αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης συνεπάγεται την εισαγωγή νέων εργαλείων και μέσων ή εάν πρόκειται απλώς για παλαιές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων. Φαίνεται ότι, ως έναν βαθμό τουλάχιστον, μεταφέρουμε παραδοσιακές διαδικασίες ελέγχου των γνώσεων και μεθόδων αξιολόγησης στον νέο αυτόν τομέα. Θεσμικές και πολιτικές απαιτήσεις Ο μελλοντικός ρόλος των συστημάτων αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης δεν μπορεί να περιοριστεί στο ζήτημα της μεθοδολογικής ποιότητας. Παρόλη τη σημασία της ύπαρξης αξιόπιστων και έγκυρων μεθόδων, αυτές δεν αρκούν για να πείσουν τα άτομα, τις επιχειρήσεις και/ή τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να εμπιστευτούν και να αποδεχθούν τις αξιολογήσεις. Αυτό ισχύει κυρίως στην περίπτωση που οι αξιολογήσεις διαδραματίζουν αθροιστικό ρόλο, παρέχοντας βεβαιώσεις δεξιοτήτων σε άτομα που συναγωνίζονται για θέσεις στην αγορά εργασίας και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Προκειμένου να αποκτήσουν πραγματική αξία αυτές οι αξιολογήσεις, πρέπει να πληρούνται ορισμένες πολιτικές και θεσμικές προϋποθέσεις. Αυτό μπορεί εν μέρει να επιτευχθεί μέσω πολιτικών αποφάσεων, που διασφαλίζουν τη νομική βάση των πρωτοβουλιών, πρέπει όμως να συμπληρωθεί από μια διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας θα διασαφηνίζονται τα ζητήματα της «ιδιοκτησίας», του «ελέγχου» και της «χρησιμότητας». Κατά αυτόν τον τρόπο, οι αξιολογήσεις της μη τυπικής μάθησης θα κρίνονται τόσο βάσει τεχνικών και λειτουργικών κριτηρίων (αξιοπιστία και εγκυρότητα), όσο και βάσει κανονιστικών κριτηρίων (νομιμότητα και νομιμοποίηση). Εξάλλου, η αποδοχή των αξιολογήσεων της μη τυπικής μάθησης δεν είναι μόνο θέμα του νομικού καθεστώτος τους αλλά και της νομιμότητάς τους. ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Η κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη παρουσιάζεται μέσω των παραδειγμάτων πέντε ομάδων χωρών και δραστηριοτήτων σε επίπεδο ΕΕ. Παρότι οι χώρες της κάθε ομάδας ενδέχεται να διαφέρουν όσον αφορά τις μεθοδολογικές και θεσμικές προσεγγίσεις και επιλογές τους, η γεωγραφική καθώς και η θεσμική τους εγγύτητα φαίνεται ότι αποτελεί κίνητρο για αμοιβαία μάθηση και, ως έναν ορισμένο βαθμό, κοινές λύσεις. Γερμανία και Αυστρία: η προσέγγιση που στηρίζεται στο δυαδικό σύστημα Η γερμανική και η αυστριακή προσέγγιση στο ζήτημα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι δύο χώρες, οι οποίες ενέταξαν κατά τον πλέον συστηματικό τρόπου τη μάθηση που αποκτάται στην εργαία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (μέσω του δυαδικού συστήματος), μέχρι στιγμής α- ντιμετωπίζουν τη νέα αυτή τάση με ιδιαίτερη επιφύλαξη. Αυτό οφείλεται, αφ ενός, στην επιτυχία του συστήματος: το δυαδικό σύστημα σε γενικές γραμμές θεωρείται επιτυχημένο, τόσο από παιδαγωγικής απόψεως (συνδυασμός τυπικής και 4

5 εμπειρικής μάθησης), όσο και από άποψη δυναμικότητας (υψηλά ποσοστά συμμετοχής των ηλικιακών ομάδων που καλύπτονται). Αφ ετέρου, λόγω της μεγάλης του επικέντρωσης στη βασική εκπαίδευση, το σύστημα αυτό φαίνεται μόνο εν μέρει ικανό να επεκτείνει τη λειτουργία του στη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση και στις ποικίλες ανάγκες κατάρτισης των ενηλίκων. Εφαρμόζονται ωστόσο πολλά πειραματικά σχέδια και αποδίδεται πλέον μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά τα ζητήματα. Οι συζητήσεις για την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στη Γερμανία και στην Αυστρία συνδέονται στενά με εκείνες που αφορούν τη σπονδυλωτή διάρθρωση της εκπαίδευσης και κατάρτισης. Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία. Η μεσογειακή προσέγγιση Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία τηρούν γενικά θετική στάση έναντι της εισαγωγής μεθόδων και συστημάτων για τη μη τυπική μάθηση. Τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα η χρησιμότητα τέτοιων πρακτικών γίνεται καθαρά αποδεκτή. Πρέπει να αναδειχθεί το τεράστιο απόθεμα μη τυπικής μάθησης στο οποίο βασίζονται σημαντικά τμήματα των οικονομιών σ αυτές τις χώρες, όχι μόνο για να αξιοποιούνται πιο εύκολα οι υπάρχουσες δεξιότητες, αλλά και για να βελτιώνεται η ποιότητά τους. Οι μέθοδοι αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μέσα για τη βελτίωση της ποιότητας, το οποίο να αφορά όχι μόνον άτομα και επιχειρήσεις αλλά και ολόκληρα τμήματα της οικονομίας. Το παράδειγμα των χωρών αυτών δείχνει επίσης πόσο απέχει η πρόθεση από την εφαρμογή. Παρ όλες τις νομικές και πολιτικές κινήσεις, που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο διαφόρων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη πρόοδος στην εισαγωγή πρακτικών αξιολόγησης και αναγνώρισης. Κατά τα επόμενα χρόνια θα φανεί σε ποιό βαθμό οι θετικές προθέσεις, που εκφράζονται σχεδόν ομόφωνα στις τέσσερις αυτές χώρες, θα μετουσιωθούν σε πράξη, η οποία να επηρεάσει και να εξυπηρετήσει ουσιαστικά τα άτομα και τις επιχειρήσεις. Φινλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Δανία. Η σκανδιναβική προσέγγιση Ο ισχυρισμός περί «Σκανδιναβικού μοντέλου», με τη στενή έννοια του όρου, δεν ευσταθεί. Η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Δανία και η Σουηδία επέλεξαν διαφορετικές προσεγγίσεις και ακολουθούν κάπως διαφορετικά χρονοδιαγράμματα. Όμως παρά τις διαφορές τους και οι τέσσερις αυτές χώρες ανέλαβαν νομοθετικές και θεσμικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του δεσμού μεταξύ της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, αφενός, και της μάθησης που αποκτάται εκτός σχολείου, α- φετέρου. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα στοιχεία αυτής της στρατηγικής υπήρχαν ήδη εδώ και καιρό, οι πιο σημαντικές πρωτοβουλίες δρομολογήθηκαν τα τελευταία χρόνια, κυρίως μετά το Η αμοιβαία μάθηση μεταξύ των χωρών αυτών είναι εκτενής και ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Παράδειγμα αποτελεί η εμφανής επιρροή της νορβηγικής και της φινλανδικής προσέγγισης σε πρόσφατα σουηδικά έγγραφα. Είναι σαφές ότι η Φινλανδία και η Νορβηγία προετοιμάζουν τη θεσμική ένταξη της μη τυπικής μάθησης σε μια γενική στρατηγική της διά βίου μάθησης. Τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στη 5

6 Σουηδία και τη Δανία δείχνουν ότι οι δυο αυτές χώρες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση και ότι τα επόμενα χρόνια θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή το ζήτημα της μη τυπικής μάθησης. Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία και Κάτω Χώρες: η προσέγγιση που βασίζεται στο εθνικό σύστημα επαγγελματικών προσόντων (ΝVQ) Στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες παρατηρούμε ότι έχει γίνει ευρέως αποδεκτό ένα μοντέλο εκπαίδευσης και κατάρτισης που εστιάζει στο αποτέλεσμα και βασίζεται στις επιδόσεις. Η γενική αποδοχή της μάθησης, που παρέχεται εκτός των ιδρυμάτων της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ως έ- γκυρου και σημαντικού τρόπου απόκτησης δεξιοτήτων, αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των εν λόγω χωρών. Αυτό που αμφισβητείται είναι ο τρόπος υλοποίησης ενός τέτοιου συστήματος. Οι εμπειρίες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Κάτω Χώρες αναδεικνύουν ορισμένα από τα θεσμικά, μεθοδολογικά και πρακτικά προβλήματα που σχετίζονται με τη δημιουργία ενός συστήματος ικανού να συμπεριλάβει τη μη τυπική μάθηση. Το ζήτημα της ανάπτυξης ενός αποδεκτού προτύπου για την απόκτηση προσόντων φαίνεται ότι αποτελεί το πρώτο και ίσως το σοβαρότερο εμπόδιο. Εφόσον υποτίθεται ότι οι αξιολογήσεις πραγματοποιούνται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, η ποιότητα του προτύπου είναι κρίσιμης σημασίας. Οι εμπειρίες στο Ηνωμένο Βασίλειο φανερώνουν ορισμένες δυσκολίες που συνδέονται με την εξεύρεση της σωστής ισορροπίας μεταξύ υπερβολικά γενικών και υπερβολικά συγκεκριμένων περιγραφών/ορισμών των δεξιοτήτων. Το δεύτερο σημαντικό ερώτημα που προκύπτει από τις εμπειρίες του Ηνωμένου Βασιλείου και των Κάτω Χωρών, το οποίο όμως δεν συναντάται στο υλικό μας για την Ιρλανδία, σχετίζεται με τα κλασικά ζητήματα της αξιοπιστίας και εγκυρότητας των αξιολογήσεων. Στο υλικό που διαθέτουμε παρουσιάζονται με σαφήνεια τα προβλήματα, όχι όμως και οι απαντήσεις, εάν υπάρχουν. Και οι τρεις χώρες βασίζουν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτισή τους σε σπονδυλωτά συστήματα: αυτό φαίνεται ότι ευνοεί την ευρεία εισαγωγή μεθόδων και θεσμών στον τομέα αυτό με ταχείς ρυθμούς. Γαλλία και Βέλγιο: Το «άνοιγμα» των διπλωμάτων και των πιστοποιητικών. Από πολλές απόψεις, η Γαλλία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο προηγμένες χώρες της ΕΕ στον τομέα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης. Το Βέλγιο δεν δραστηριοποιήθηκε στον ίδιο βαθμό αλλά τα τελευταία χρόνια ανέλαβε αρκετές πρωτοβουλίες, εν μέρει υπό την επιρροή των εμπειριών της Γαλλίας. Οι πρώτες πρωτοβουλίες στη Γαλλία χρονολογούνται ήδη από το 1985, όταν εφαρμόστηκε το σύστημα του πιστοποιητικού δεξιοτήτων (bilan des compétences). Το πιστοποιητικό αυτό αποσκοπούσε να βοηθήσει τον εργοδότη/εργαζόμενο να προσδιορίσει και να αξιολογήσει τις επαγγελματικές δεξιότητες, για να υποστηριχθεί τόσο η ανάπτυξη των σταδιοδρομιών όσο και η χρήση των δεξιοτήτων εντός των επιχειρήσεων. 6

7 Δεύτερη σημαντική γαλλική πρωτοβουλία υπήρξε το «άνοιγμα» του εθνικού συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε δεξιότητες που αποκτήθηκαν εκτός τυπικών φορέων. Από το 1992 τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας (Certificat d aptitude professionelle) μπορούν να αποκτώνται (κατά διάφορους βαθμούς) βάσει αξιολογήσεων της μη τυπικής και προϋπάρχουσας μάθησης. Μια τρίτη σημαντική πρωτοβουλία ανέλαβαν τα γαλλικά εμπορικά και βιομηχανικά επιμελητήρια. Στόχος ήταν να καθοριστούν οι διαδικασίες και τα πρότυπα μιας αξιολόγησης που να είναι ανεξάρτητη από το σύστημα τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Με αφετηρία το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ45013 για τις διαδικασίες πιστοποίησης προσωπικού, αποκτήθηκαν σημαντικές εμπειρίες. Στο Βέλγιο συνεχίζονται παράλληλες δραστηριότητες με βάση το πρότυπο ΕΝ Προσεγγίσεις της ΕΕ Είναι σαφές ότι οι πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο είχαν μεγάλη σημασία για την προώθηση του θέματος στη συνείδηση του κοινού και των πολιτικών. Το λευκό βιβλίο για την εκπαίδευση και τη μάθηση (1995) συνέβαλε στον σαφέστερο προσδιορισμό του ζητήματος και κατά συνέπεια ενίσχυσε τις σχετικές κρατικές και τομεακές διαδικασίες. Τα προγράμματα που προέκυψαν (κυρίως το Leonardo da Vinci και το Adapt) εισήγαγαν και χρηματοδότησαν καινοτόμες πειραματικές δραστηριότητες. Παρότι δεν παρενέβαινε άμεσα στις προσπάθειες ανάπτυξης των εθνικών συστημάτων, η ΕΕ σαφώς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέμα και συνέβαλε πρακτικά στο θέμα, υποστηρίζοντας τον μεθοδολογικό και θεσμικό πειραματισμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι υλοποιήθηκε η στρατηγική που προβλέπει το λευκό βιβλίο, και η οποία επικεντρώνεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα και σε ένα ευρωπαϊκό προσωπικό δελτίο δεξιοτήτων (ΠΔΔ). Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ασάφεια των στόχων κατά την αρχική σύλληψη του έργου. Αφ ενός το ΠΔΔ παρουσιάστηκε ως αθροιστική προσέγγιση: εισήγαγε νέες και πιο ευέλικτες μεθόδους για την απόδειξη των προσόντων και δεξιοτήτων. Αφ ετέρου, υποστηρίχθηκε η ανάγκη εισαγωγής νέων μεθόδων αξιολόγησης ώστε να προσδιορίζεται και να αξιοποιείται ένα ευρύτερο φάσμα δεξιοτήτων - στόχο που μπορούμε να ορίσουμε ως εκπαιδευτικό, ο οποίος στηρίζει κυρίως τις διαδικασίες της μάθησης. Εξετάζοντας το πείραμα του προγράμματος Leonardo da Vinci, βλέπουμε ότι ο πρώτος στόχος αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Κατά κανόνα, όταν εντοπίζεται ένα αθροιστικό στοιχείο γίνεται σαφής αναφορά σε υφιστάμενα εθνικά συστήματα προσόντων ή συστήματα που συνδέονται με έναν περιορισμένο τομέα ή επάγγελμα. Ωστόσο η εκπαιδευτική πτυχή απεδείχθη ιδιαίτερα σημαντική, όχι τόσο όσον αφορά την καθιέρωση εκτεταμένων υπερεθνικών συστημάτων, αλλά όσον αφορά τη διαμόρφωση πρακτικών μέσων προς ε- φαρμογή από εργοδότες ή και εργαζομένους. Δεδομένου ότι οι πρωτοβουλίες προέρχονται από ευρύ φάσμα φορέων, ετέθησαν νέα ζητήματα και προτάθηκαν μέθοδοι κυρίως από το «κατώτερο» θεσμικό επίπεδο, όπου κατά κανόνα κυριαρχούν τα ζητήματα και ενδιαφέροντα εκπαιδευτικής φύσεως. Με άλλα λόγια, στις 7

8 δραστηριότητες λαμβάνονται υπόψη οι προτεραιότητες των επιχειρήσεων και τομέων και όχι οι προτεραιότητες των υπουργείων των κρατών. H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Για ποιο λόγο ανέλαβαν σχεδόν ταυτόχρονα δράση στο θέμα της μη τυπικής μάθησης οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες; Για να απαντήσουμε, χρειάζεται να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε πολιτικούς και θεσμικούς στόχους, εξελίξεις και προκλήσεις. Στη συνέχεια θα υπογραμμίσουμε τρεις όψεις του θέματος. Επανασχεδιασμός της εκπαίδευσης και κατάρτισης Η δημιουργία ενός συστήματος διά βίου μάθησης απαιτεί να ασχοληθούμε περισσότερο με τη σχέση μεταξύ των διαφορετικών μορφών μάθησης που πραγματοποιούνται σε διαφορετικά πεδία μάθησης και σε διαφορετικά στάδια της ζωής. Ενώ το σύστημα τυπικής εκπαίδευσης εξακολουθεί να ασχολείται κυρίως με τη βασική εκπαίδευση και κατάρτιση, το σύστημα της διά βίου μάθησης πρέπει να επινοήσει τρόπους να συνδέσει διάφορα πεδία της τυπικής και μη τυπικής μάθησης. Αυτό είναι αναγκαίο για την ικανοποίηση τόσο των αναγκών του ατόμου για συνεχή και ποικίλη ανανέωση της γνώσης, όσο και των αναγκών των επιχειρήσεων για ευρύ φάσμα γνώσεων και δεξιοτήτων ένα είδος αποθέματος γνώσεων για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Κρίσιμης σημασίας είναι και το ζήτημα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης των δεξιοτήτων. Οι δεξιότητες θα πρέπει να γίνουν ορατές προκειμένου να ενταχθούν πλήρως σε μια ευρύτερη στρατηγική αναπαραγωγής και ανανέωσης των γνώσεων. Βασικά προσόντα Το ζήτημα του ορισμού, του προσδιορισμού και της ανάπτυξης βασικών προσόντων καθώς και το ζήτημα της ανάπτυξης μεθόδων για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης είναι στενά συνδεδεμένα, παρότι συνήθως αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά θέματα. Πιστεύουμε ότι εκφράζουν διαφορετικές πτυχές του ίδιου θέματος. Και στις δυο περιπτώσεις παρατηρούμε ότι αποδίδεται αυξανόμενη προσοχή προς τις απαιτήσεις για μάθηση και γνώση σε μια κοινωνία που χαρακτηρίζεται από πρωτοφανείς οργανωτικές και τεχνολογικές μεταβολές. Οι μέθοδοι και τα συστήματα για τον προσδιορισμό, την αξιολόγηση και την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης μπορούν να θεωρηθούν πρακτικά μέσα για την προβολή και την ενίσχυση των βασικών προσόντων. Ωστόσο, οι όροι μη τυπική και άτυπη μάθηση προκαλούν κάποια σύγχυση. Η έννοια μη τυπική μάθηση είναι «αποφατική» και ελάχιστα αναδεικνύει το περιεχόμενο, το προφίλ ή την ποιότητα της εν λόγω μορφής μάθησης. Ωστόσο, αυτή η έννοια επισύρει την προσοχή σε ένα ευρύ φάσμα μαθησιακών πεδίων και μορφών διαθέσιμων εκτός της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Επομένως θα ήταν σκόπιμο να συνδεθεί στενότερα με το 8

9 ζήτημα των βασικών προσόντων ώστε να δοθεί μια πιο σαφής κατεύθυνση στο όλο εγχείρημα. Η σύνδεση των τομέων της τυπικής και της μη τυπικής μάθησης μπορεί να αντιμετωπιστεί ως τρόπος επίτευξης και υλοποίησης των στόχων που εκφράζουν τα βασικά προσόντα. Λύσεις που αναζητούν προβλήματα: Ανάπτυξη με βάση την προσφορά; Η ανάπτυξη των μεθόδων μέτρησης και αξιολόγησης σε λίγες μόνο περιπτώσεις μπορούμε να πούμε ότι οφείλεται στη ζήτηση ή ότι προήλθε από μια ώθηση από τη βάση προς τα πάνω. Αν μελετήσουμε το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, όταν αυτή η τάση ενισχυόταν, θα διαπιστώσουμε ότι προγράμματα όπως το Leonardo da Vinci και το Adapt σε ευρωπαϊκό και τομεακό επίπεδο συνέβαλαν στο να διαμορφωθεί και να τροποποιηθεί η «ατζέντα της αξιολόγησης». Η ύπαρξη «νέου χρήματος», που συνδεόταν με την περιορισμένη δέσμη ειδικών προτεραιοτήτων, ενέπνευσε μεγάλο αριθμό ιδρυμάτων να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη μέσων και εργαλείων. Παρότι τα αποτελέσματα των εν λόγω σχεδίων μπορεί να διαφέρουν ποιτικά, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στο πρόγραμμα των ενδιαφερομένων οργανισμών και ιδρυμάτων δεν πρέπει να υποτιμάται. Κατά την προσεχή περίοδο θα διαφανεί εάν αυτή η τάση, που καθοδηγείται από την προσφορά, θα βρει ανταπόκριση από χρήστες - για παράδειγμα τους τομείς της οικονομίας και τις επιχειρήσεις - οι οποίοι θα εκτιμήσουν την προσπάθεια που καταβλήθηκε. ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΜΕ, ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ; Η απάντηση στο ερώτημα, γιατί αυξήθηκε το ενδιαφέρον για τη μη τυπική μάθηση, δεν καλύπτει και το ζήτημα σχετικά με τους τρόπους στήριξης και ενίσχυσης των θετικών στοιχείων που εμπεριέχουν αυτές οι εξελίξεις. Σύμφωνα με τις θεωρητικές διευκρινίσεις που παρατίθενται στο πρώτο μέρος της παρούσας έκθεσης, οι επερχόμενες προκλήσεις μπορούν να οριστούν τόσο ως μεθοδολογικές (μέθοδοι μέτρησης) όσο και ως πολιτικές/θεσμικές (μέθοδοι εξασφάλισης αποδοχής και νομιμότητας). Μεθοδολογικές απαιτήσεις Ποιες λειτουργίες πρέπει να καλύψουν οι νέες μέθοδοι (και τα θεσμικά συστήματα) για τον προσδιορισμό, την αξιολόγηση και την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης; Πρόκειται για έναν εκπαιδευτικό ρόλο, στο πλαίσιο του οποίου τα μέσα και τα εργαλεία χρησιμοποιούνται για να καθοδηγήσουν τις διαδικασίες μάθησης των ατόμων και των επιχειρήσεων ή για έναν πιο περιορισμένο αθροιστικό ρόλο, στο πλαίσιο του οποίου εξετάζεται η μη τυπική μάθηση για ενδεχόμενη ένταξή της στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση; Ο σκοπός των αξιολογήσεων, τόσο στον τομέα της μη τυπικής όσο και στον τομέα της τυπικής μάθησης είναι καθοριστικός για τις μεθοδολογικές επιλογές που πρέπει να γίνουν και για την τελική επι- 9

10 τυχία του εγχειρήματος. Η επιτυχής ανάπτυξη των μεθόδων και των συστημάτων συνεπάγεται ότι οι λειτουργίες αυτές είναι κατανοητές και συνδυάζονται και/ή διαχωρίζονται κατά τρόπο εποικοδομητικό και ρεαλιστικό. Λόγω ποικιλομορφίας των μαθησιακών διαδικασιών και πλαισίων είναι δυσκολότερο να επιτευχθεί η αξιοπιστία την οποία εξασφαλίζουν οι πιο τυποποιημένοι (για παράδειγμα, πολλαπλής επιλογής) έλεγχοι γνώσεων. Τίθεται το ερώτημα, πώς η αξιοπιστία (και συγκεκριμένα, τι είδους αξιοπιστία) πρέπει να επιδιώκεται στον νέο τομέα. Η αξιοπιστία πρέπει να επιδιώκεται με την πλήρη διαφάνεια της διαδικασίας αξιολόγησης (πρότυπα, διαδικασίες, κλπ). Η αξιοπιστία μπορεί επίσης να στηρίζεται με την εφαρμογή συστηματικών και διαφανών πρακτικών για τη διασφάλιση της ποιότητας σε κάθε επίπεδο και λειτουργία. Καθώς η μη τυπική μάθηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο στο ο- ποίο παρέχεται και είναι (εν μέρει) σιωπηρή, το πρόβλημα της εγκυρότητας των αποκτώμενων γνώσεων είναι ιδιαίτερα οξύ. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος μέτρησης άλλου μεγέθους από το επιδιωκόμενο. Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η στρέβλωση της εικόνας του υποψηφίου και του τομέα και να επιδιώκεται η απόδοση μιας γνήσιας εικόνας. Οι μέθοδοι πρέπει να αντανακλούν την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος και να μπορούν να συλλάβουν τις ιδιαιτερότητες του ατόμου και του πλαισίου. Το ζήτημα των σημείων αναφοράς («πρότυπα») είναι σημαντικό για την αξιολόγηση τόσο της τυπικής όσο και της μη τυπικής μάθησης. Παρότι η αναφορά σε πρότυπα (βάσει των επιδόσεων μιας ομάδας/ενός πληθυσμού) δεν έχει εξετασθεί επισταμένως όσον αφορά την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης (λόγω της ποικιλομορφίας των ειδικοτήτων που εμπλέκονται), το ζήτημα της αναφοράς σε κριτήρια ή τομείς αποτελεί την ουσία του θέματος. Ο καθορισμός των ορίων των τομέων δεξιοτήτων (του μεγέθους και του περιεχομένου τους) και οι τρόποι με του οποίους οι δεξιότητες μπορούν να εκφραστούν εντός του τομέα, είναι κρίσιμης σημασίας. Όσο ευρύτερος είναι ο τομέας, τόσο περιπλοκότερος γίνεται ο σχεδιασμός αυθεντικών προσεγγίσεων αξιολόγησης. Αυτό εγείρει και πάλι το ερώτημα του σκοπού της διαδικασίας: επιδίωξή μας είναι η βελτίωση των διαδικασιών μάθησης ή η έκδοση αποδεικτικών στοιχείων (πιστοποιητικών); Και οι δυο σκοποί είναι θεμιτοί και χρήσιμοι. Ωστόσο, ο καθορισμός των σημείων αναφοράς θα είναι πολύ διαφορετικός ανάλογα με το ποιός σκοπός θα επιλεγεί. Πολιτικές και θεσμικές απαιτήσεις Εφόσον ικανοποιηθεί η πρώτη μεθοδολογική απαίτηση, δίνοντας απαντήσεις στα ερωτήματα του μεθοδολογικού σκοπού και της λειτουργίας (βλέπε παραπάνω), θα μπορεί να στηριχθεί η θεσμική και πολιτική εφαρμογή βάσει δύο κύριων στρατηγικών: η μια θα επικεντρώνεται στο «θεσμικό σχεδιασμό» και η άλλη στην «αμοιβαία μάθηση». 10

11 Θεσμικός σχεδιασμός: πρέπει να πληρούνται ορισμένα βασικά κριτήρια ώστε να γίνονται δεκτά τα αποδεικτικά της μη τυπικής μάθησης όπως ακριβώς τα αποδεικτικά της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Πρώτα απ όλα πρέπει να ζητείται η γνώμη των συμμετεχόντων κατά τη θέσπιση και την υλοποίηση τέτοιων συστημάτων αυτού του είδους. Δεδομένου ότι τα συστήματα αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης θα έχουν άμεσο αντίκτυπο, τόσο στον καθορισμό των μισθών, όσο και στην κατανομή των θέσεων απασχόλησης και την ιεραρχία της αγοράς εργασίας, αυτό το θέμα οπωσδήποτε εμπεριέχει την εξισορρόπηση συμφερόντων. Παρότι δεν τονίστηκε ιδιαίτερα έως τώρα, το ζήτημα της επιλογής των συμμετεχόντων και των ερωτώμενων θα είναι αποφασιστικής σημασίας κατά την ερχόμενη περίοδο. Δεύτερον, η διαδικασία πρέπει να τροφοδοτείται με σχετικές πληροφορίες. Ο ορισμός και η διάρθρωση των προτύπων, ιδίως των σημείων αναφοράς, προϋποθέτουν επαρκείς και ισορροπημένες πληροφορίες. Τρίτον, ιδιαίτερη σημασία έχει η διαφάνεια των δομών και των διαδικασιών. Υπάρχει δυνατότητα να δημιουργηθούν δομές όπου ο διαχωρισμός των ρόλων να ορίζεται και να παρουσιάζεται με τρόπο σαφή (θέσπιση προτύπων, αξιολόγηση, προσφυγή, έλεγχος ποιότητας). Η διαφάνεια των διαδικασιών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της αποδοχής και της νομιμοποίησης. Στο προσεχές μέλλον, η προσοχή τόσο των ερευνητών όσο και των υπεύθυνων για τη χάραξη της πολιτικής πρέπει να στραφεί σε όλα αυτά τα ζητήματα. Πρέπει να επιδιώκεται και να υποστηρίζεται η αμοιβαία μάθηση μεταξύ σχεδίων, ιδρυμάτων και κρατών. Ήδη σήμερα η μάθηση αποκτάται σε διάφορα επίπεδα και σε εκτενή κλίμακα. Σύμφωνα με συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης, ειδικότερα σχετικά με τη δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δυνατότητες για αμοιβαία μάθηση είναι πολύ μεγαλύτερες απ ό,τι έχει έως τώρα επιτευχθεί. Η θέσπιση τέτοιων μηχανισμών μάθησης πρέπει να ανταποκρίνεται στους επιδιωκόμενους σκοπούς και λειτουργίες. Τέλος, είναι επιτακτική η ανάγκη να ενισχυθεί ο συντονισμός και να υποστηριχθούν δραστηριότητες (στην ΕΕ και εντός κρατών μελών) ώστε να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες που αποκτήθηκαν μέσω των πολλών σημερινών σχεδίων, προγραμμάτων και θεσμικών μεταρρυθμίσεων. 11

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET)

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ECVET : ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 2 Οκτωβρίου 2006, Espoo ECVET : Προσχέδιο τεχνικών προδιαγραφών Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Ο ρόλος της δια βίου μάθησης στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου αναπτυξιακού και κοινωνικού μοντέλου: ΜιαπρότασηγιατοΝομόΚοζάνης Εισηγητής: Χριστόφορος Κορυφίδης ΔΙΑΒΙΟΥΜΑΘΗΣΗ(ΔβΜ):

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία Περιεχόμενα Α Β Γ Δ Ε Πλαίσιο Πολιτικής για την ΕΕΚ (Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Θεσσαλονίκη 30 Νοεμβρίου 2011 Λουκάς Ζαχείλας, Cedefop, loukas.zahilas@cedefop.europa.eu 1 Ευρώπη2020 ΣτοεπίπεδοτηςΕΕ Εφαρμογή των αρχών της ΔΒΜ χρησιμοποιώντας και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου

Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου Αθήνα, 28 Αυγούστου 2014 Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου Αξιότιμη Κα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου, Ευχαριστούμε για την αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 40 ΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΟΛΤΕΚ Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα Δημοσιογραφική Εστία Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 Γραφείο Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ»

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6: «ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Y2071BEN 12256/REV/E L FEDERATION BANCAIRE DE L UNION EUROPEENNE ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΟΜΟΣΜΟΝ ΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Comité bancaire pour les Affaires sociales européennes Τραπεζική Επιτροπή για τις ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead.

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be ECVET WORKSHOP 23-10-2012 Υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Δρ. Στυλιανός Μαυρομούστακος Εκτελεστικός Διευθυντής, Intercollege ECVET Expert Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Πάτρα 16 Νοεμβρίου 2012 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Μια σύντομη μελέτη της κατάστασης στη Σουηδία LIFELONG LEARNING PROGRAMME, INNOVATIONS TRANSFER AGREEMENT DE/10/LLP-LdV/TOI/147367/ 2010-1-DE2-LEO05-05359

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Αθήνα 18 Ιουνίου 2009, Διήμερη συνάντηση εργασίας του ΤΕΕ «Πιστοποίηση Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη ATLEC Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης State of the Art and Research Analysis Σύνοψη WP number WP2 Research and Needs WP title Analysis Status Draft 2 Project

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ESSDE - Κοινή δήλωση αποτελέσματος των EFEE/ETUCE με θέμα «Η προώθηση της αυτοαξιολόγησης των σχολείων και των εκπαιδευτικών»

ESSDE - Κοινή δήλωση αποτελέσματος των EFEE/ETUCE με θέμα «Η προώθηση της αυτοαξιολόγησης των σχολείων και των εκπαιδευτικών» ESSDE Κοινή δήλωση αποτελέσματος των EFEE/ETUCE με θέμα «Η προώθηση της αυτοαξιολόγησης των σχολείων και των εκπαιδευτικών» Οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι στον τομέα της εκπαίδευσης EFEE (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργοδότες

Οδηγός για Εργοδότες EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Εταιρικό Βραβείο Οδηγός για Εργοδότες εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης (EIPIL)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Ιούνιος 2011 Οι Εξαιρετικές οργανώσεις επιτυγχάνουν να διατηρήσουν τα υψηλά επίπεδα απόδοσης που ικανοποιούν τις προσδοκίες των ενδιαφερομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Εισήγηση θέμα : Απασχόληση και Τοπική Αυτοδιοίκηση ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Γιάννης Γούπιος ιευθυντής Ανάπτυξης και Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Ηλεκτρολογίας, ανήκει στη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Τ.Ε.Ι. Πειραιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 H ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αργυρώ Ρεμούνδου ΕΣΥΠ / ΕΛΟΤ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 ΕΒΕΑ, 14 Οκτωβρίου 2015 Το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 Συστήματα περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη μεταρρύθμιση υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Στις 6 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 ΟΜΙΛΙΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΡΒΑΝΙΤΟΖΗΣΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ «Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα