Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη"

Transcript

1 Η ανάδειξη της μάθησης: προσδιορισμός, αξιολόγηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στην Ευρώπη Περίληψη Η παρούσα έκθεση πραγματεύεται το ζήτημα της ευρύτερης ανάδειξης της μάθησης που αποκτάται εκτός φορέων τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η μάθηση που πραγματοποιείται εντός τυπικών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών όμως η μη τυπική μάθηση είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί και να εκτιμηθεί. ( 1 ) Αυτό το κενό αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως πρόβλημα που εμποδίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τα τελευταία χρόνια, τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ τονίζουν την κρίσιμη σημασία της μάθησης, που αποκτάται εκτός τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιπλέον αυτής, με αποτέλεσμα να αυξάνουν οι σχετικές πολιτικές και πρακτικές πρωτοβουλίες. Έτσι, η αντιμετώπιση του θέματος μετατοπίζεται βαθμιαία από το καθαρά πειραματικό στάδιο στις πρώτες απόπειρες εφαρμογής. Ο προσδιορισμός, η αξιολόγηση και η αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης πρέπει να βασίζονται σε απλές και μη δαπανηρές μεθόδους καθώς και στη σαφή αντίληψη του τρόπου κατανομής των θεσμικών και πολιτικών αρμοδιοτήτων. Κατά πρώτο και κύριο, όμως, λόγο, οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι πρέπει να οδηγούν στην επίτευξη των στόχων τους, ιδιαίτερα όσον αφορά το κρίσιμο θέμα της ποιότητας των «μετρήσεων». Η παρούσα έκθεση επιχειρεί να διασαφηνίσει, μέσω μιας αρχικής θεωρητικής συζήτησης, τις προϋποθέσεις για την εξεύρεση επιτυχημένων πρακτικών λύσεων. Ο χαρακτήρας της μάθησης Όταν εξετάζουμε τα ζητήματα που αφορούν τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μάθηση εξαρτάται από το πλαίσιο εντός του οποίου παρέχεται. Η γνώση και οι δεξιότητες που αποκτώνται σε ένα κοινωνικό και υλικό περιβάλλον προέρχονται κυρίως από τη συμμετοχή σε «κοινότητες πρακτικής». Η μάθηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παθητική λήψη αποσπασματικών γνώσεων. Για να την εξετάσουμε θα πρέπει να επικεντρωθούμε όχι μόνο στις κοινωνικές της όψεις (στο ρόλο του ατόμου εντός μιας κοινωνικής ομάδας) αλλά και στα χαρακτηριστικά εκείνα που αφορούν τη διαπραγμάτευση, τη δέσμευση και τη συμμετοχή (δηλ. τον επικοινωνιακό χαρακτήρα της μάθησης). Ο τρόπος με τον οποίο το άτομο μαθαίνει και αποκτά την ικανότητα για δράση είναι η ουσιαστική του συμμετοχή σε μια συνεχή διαδικασία ( 1 ) Ο όρος μη τυπική μάθηση περιλαμβάνει την άτυπη μάθηση, που μπορεί να περιγραφεί ως μη προγραμματισμένη μάθηση στο εργασιακό ή άλλο περιβάλλον, αλλά και τους προγραμματισμένους τρόπους μάθησης, που εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στο χώρο εργασίας και οι οποίοι δεν αναγνωρίζονται εντός του τυπικού συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης. 1

2 μάθησης. Έτσι η μάθηση δεν αποτελεί απλώς αναπαραγωγή, αλλά και ανασχηματισμό και ανανέωση των γνώσεων και των δεξιοτήτων. Τα αποτελέσματα της μάθησης, αυτό που αποκαλούμε «δεξιότητες» είναι εν μέρει σιωπηρά (Polanyi 1967). Αυτό σημαίνει ότι είναι δύσκολο να εκφραστούν ρητά και να οριοθετηθούν τα διάφορα στάδια ή οι κανόνες που χαρακτηρίζουν μια συγκεκριμένη ικανότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα άτομα δεν γνωρίζουν καν ότι έχουν μια δεδομένη ικανότητα, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικό για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης που πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν από τις εφαρμοζόμενες μεθόδους. Μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας που κατέχουμε αποκτήθηκε μέσω πρακτικής και επίπονης εμπειρίας. Οι τρόποι με τους οποίους ο πεπειραμένος ξυλουργός γνωρίζει πως να χρησιμοποιεί ένα εργαλείο δεν μπορούν πάντα να αποδοθούν φραστικά. Συνήθως θεωρούμε τόσο αυτονόητη αυτήν τη γνώση που δεν αντιλαμβανόμαστε σε ποιό βαθμό διαποτίζει τις δραστηριότητές μας. Μεθοδολογικές απαιτήσεις Πώς μπορούμε να αναπτύξουμε μεθόδους που να επιτρέπουν τη σωστή απόδοση τέτοιων δεξιοτήτων, που ποικίλλουν ανάλογα με το περιβάλλον και είναι εν μέρει σιωπηρές; Οι ειδικές μέθοδοι για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης απέχουν πολύ από την ολοκλήρωσή τους ωστόσο, οι διαδικασίες ελέγχου και αξιολόγησης των γνώσεων στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης έχουν μακρά ιστορία πρακτικής, έρευνας και θεωρίας. Η συνεχής επέκταση της αξιολόγησης στο χώρο εργασίας, αλλά και στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, συνδέεται αναπόφευκτα με αυτήν την παράδοση. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι νέες προσεγγίσεις βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις μεθόδους που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του πιο διαρθρωμένου πεδίου μάθησης της σχολικής εκπαίδευσης. Μπορεί τουλάχιστον να υποτεθεί ότι οι δύο τομείς αντιμετωπίζουν ορισμένα κοινά προβλήματα και δυσκολίες. Η αξιολόγηση στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση μπορεί να θεωρηθεί ότι ε- ξυπηρετεί δύο κυρίως σκοπούς. Ο εκπαιδευτικός σκοπός της είναι να συμβάλει στη μαθησιακή διαδικασία. Κανένα σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει ορθά χωρίς συχνή πληροφόρηση σχετικά με την ίδια τη λειτουργία της διαδικασίας, κάτι που είναι σημαντικό τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και στις επιχειρήσεις: όσο πιο μεταβλητό και απρόβλεπτο είναι το περιβάλλον, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά αυτή η ενημέρωση. Θεωρητικά, η αξιολόγηση πρέπει να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ενημέρωση ώστε να επισημαίνονται και να αντιμετωπίζονται άμεσα τα μαθησιακά ελλείμματα. Ο αθροιστικός σκοπός της είναι να αποδεικνύει την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής ακολουθίας. Παρότι οι αποδείξεις αυτές μπορούν να έχουν διάφορες μορφές (πιστοποιητικά, διπλώματα, εξετάσεις, κλπ.), σκοπός είναι πάντα να διευκολύνεται η μετάβαση σε διαφορετικό επίπεδο ή αντικείμενο (από μια τάξη σε άλλη, από ένα σχολείο σε άλλο, από το σχολείο στην εργασία). Ο ρόλος αυτός μπορεί να διατυπωθεί και ως τρόπος επιλογής και μέ- 2

3 θοδος ελέγχου της πρόσβασης στα επίπεδα μάθησης, τις λειτουργίες και τα ε- παγγέλματα. Σε γενικές γραμμές, η εμπιστοσύνη που αποδίδεται σε μια συγκεκριμένη προσέγγιση αξιολόγησης συνδέεται με τα κριτήρια της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας. Η αξιοπιστία μιας αξιολόγησης εξαρτάται από τη δυνατότητα αναπαραγωγής των αποτελεσμάτων της στην περίπτωση νέου ελέγχου από νέους αξιολογητές. Η εγκυρότητα μπορεί από πολλές απόψεις να αντιμετωπιστεί ως πιο σύνθετη έννοια από την αξιοπιστία. Ένα πιθανό σημείο εκκίνησης είναι να εξεταστεί κατά πόσον η αξιολόγηση όντως μετρά τα μεγέθη τα οποία οι δημιουργοί της σκόπευαν αρχικά να μετρήσουν. Η αυθεντικότητα αποτελεί πρωταρχικό μέλημα: ο υψηλός βαθμός αξιοπιστίας δεν έχει μεγάλη αξία εάν το αποτέλεσμά της στρεβλώνει την εικόνα του υπό αξιολόγηση πεδίου και υποψηφίου. Ωστόσο, η αξιοπιστία και η εγκυρότητα δεν έχουν νόημα εάν δεν συσχετισθούν με σημεία αναφοράς, κριτήρια αξιολόγησης και/ή πρότυπα επίτευξης, κλπ. Μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο κυρίως αρχές που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των εν λόγω σημείων αναφοράς και/ή κριτηρίων. Στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση χρησιμοποιείται συνήθως η αναφορά στο μέσο όρο (ανάλογα με το περιβάλλον μιας ομάδας). Ο δεύτερος τρόπος καθορισμού ενός σημείου αναφοράς είναι ο συσχετισμός μιας επίδοσης με ένα δεδομένο κριτήριο. Ο έλεγχος γνώσεων βάσει κριτηρίων προϋποθέτει ότι προσδιορίζεται ένας τομέας γνώσεων και δεξιοτήτων και στη συνέχεια καταβάλλεται προσπάθεια να αναπτυχθούν γενικά κριτήρια με βάση τις επιδόσεις που έχουν παρατηρηθεί στον εν λόγω τομέα. Τα διδάγματα που αντλούνται από τον έλεγχο των γνώσεων εντός του συστήματος τυπικής εκπαίδευσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να τεθούν ερωτήματα και θέματα που σχετίζονται με τον τομέα της μη τυπικής μάθησης: (α) Ποιες λειτουργίες, εκπαιδευτικές ή αθροιστικές, πρέπει να εκπληρώνουν οι νέες μέθοδοι (και τα θεσμικά συστήματα) προσδιορισμού, αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης; (β) Η πολυμορφία των μαθησιακών διαδικασιών και πλαισίων θέτει το ερώτημα, κατά πόσον μπορεί να επιτευχθεί στον τομέα αυτόν ο ίδιος βαθμός αξιοπιστίας που εξασφαλίζεται στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. (γ) Οι μεταβολές, ανάλογα με το πλαίσιο, και ο (εν μέρει) σιωπηρός χαρακτήρας της μάθησης αυτής, καθιστά δυσχερέστερη την αναζήτηση εγκυρότητας και θέτουν το ερώτημα, κατά πόσον οι μέθοδοι έχουν σχεδιαστεί και διαμορφωθεί κατάλληλα. (δ) Τα σημεία αναφοράς («πρότυπα») είναι ζήτημα κρίσιμης σημασίας, που θα πρέπει οπωσδήποτε να αντιμετωπίσουμε. Το ερώτημα είναι κατά πόσον οριοθετούνται σωστά οι τομείς (συμπεριλαμβανομένου του «μεγέθους» και του περιεχομένου των δεξιοτήτων). 3

4 Παραμένει αναπάντητο το ερώτημα, εάν η αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης συνεπάγεται την εισαγωγή νέων εργαλείων και μέσων ή εάν πρόκειται απλώς για παλαιές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων. Φαίνεται ότι, ως έναν βαθμό τουλάχιστον, μεταφέρουμε παραδοσιακές διαδικασίες ελέγχου των γνώσεων και μεθόδων αξιολόγησης στον νέο αυτόν τομέα. Θεσμικές και πολιτικές απαιτήσεις Ο μελλοντικός ρόλος των συστημάτων αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης δεν μπορεί να περιοριστεί στο ζήτημα της μεθοδολογικής ποιότητας. Παρόλη τη σημασία της ύπαρξης αξιόπιστων και έγκυρων μεθόδων, αυτές δεν αρκούν για να πείσουν τα άτομα, τις επιχειρήσεις και/ή τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να εμπιστευτούν και να αποδεχθούν τις αξιολογήσεις. Αυτό ισχύει κυρίως στην περίπτωση που οι αξιολογήσεις διαδραματίζουν αθροιστικό ρόλο, παρέχοντας βεβαιώσεις δεξιοτήτων σε άτομα που συναγωνίζονται για θέσεις στην αγορά εργασίας και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Προκειμένου να αποκτήσουν πραγματική αξία αυτές οι αξιολογήσεις, πρέπει να πληρούνται ορισμένες πολιτικές και θεσμικές προϋποθέσεις. Αυτό μπορεί εν μέρει να επιτευχθεί μέσω πολιτικών αποφάσεων, που διασφαλίζουν τη νομική βάση των πρωτοβουλιών, πρέπει όμως να συμπληρωθεί από μια διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας θα διασαφηνίζονται τα ζητήματα της «ιδιοκτησίας», του «ελέγχου» και της «χρησιμότητας». Κατά αυτόν τον τρόπο, οι αξιολογήσεις της μη τυπικής μάθησης θα κρίνονται τόσο βάσει τεχνικών και λειτουργικών κριτηρίων (αξιοπιστία και εγκυρότητα), όσο και βάσει κανονιστικών κριτηρίων (νομιμότητα και νομιμοποίηση). Εξάλλου, η αποδοχή των αξιολογήσεων της μη τυπικής μάθησης δεν είναι μόνο θέμα του νομικού καθεστώτος τους αλλά και της νομιμότητάς τους. ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Η κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη παρουσιάζεται μέσω των παραδειγμάτων πέντε ομάδων χωρών και δραστηριοτήτων σε επίπεδο ΕΕ. Παρότι οι χώρες της κάθε ομάδας ενδέχεται να διαφέρουν όσον αφορά τις μεθοδολογικές και θεσμικές προσεγγίσεις και επιλογές τους, η γεωγραφική καθώς και η θεσμική τους εγγύτητα φαίνεται ότι αποτελεί κίνητρο για αμοιβαία μάθηση και, ως έναν ορισμένο βαθμό, κοινές λύσεις. Γερμανία και Αυστρία: η προσέγγιση που στηρίζεται στο δυαδικό σύστημα Η γερμανική και η αυστριακή προσέγγιση στο ζήτημα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι δύο χώρες, οι οποίες ενέταξαν κατά τον πλέον συστηματικό τρόπου τη μάθηση που αποκτάται στην εργαία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (μέσω του δυαδικού συστήματος), μέχρι στιγμής α- ντιμετωπίζουν τη νέα αυτή τάση με ιδιαίτερη επιφύλαξη. Αυτό οφείλεται, αφ ενός, στην επιτυχία του συστήματος: το δυαδικό σύστημα σε γενικές γραμμές θεωρείται επιτυχημένο, τόσο από παιδαγωγικής απόψεως (συνδυασμός τυπικής και 4

5 εμπειρικής μάθησης), όσο και από άποψη δυναμικότητας (υψηλά ποσοστά συμμετοχής των ηλικιακών ομάδων που καλύπτονται). Αφ ετέρου, λόγω της μεγάλης του επικέντρωσης στη βασική εκπαίδευση, το σύστημα αυτό φαίνεται μόνο εν μέρει ικανό να επεκτείνει τη λειτουργία του στη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση και στις ποικίλες ανάγκες κατάρτισης των ενηλίκων. Εφαρμόζονται ωστόσο πολλά πειραματικά σχέδια και αποδίδεται πλέον μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά τα ζητήματα. Οι συζητήσεις για την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης στη Γερμανία και στην Αυστρία συνδέονται στενά με εκείνες που αφορούν τη σπονδυλωτή διάρθρωση της εκπαίδευσης και κατάρτισης. Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία. Η μεσογειακή προσέγγιση Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία τηρούν γενικά θετική στάση έναντι της εισαγωγής μεθόδων και συστημάτων για τη μη τυπική μάθηση. Τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα η χρησιμότητα τέτοιων πρακτικών γίνεται καθαρά αποδεκτή. Πρέπει να αναδειχθεί το τεράστιο απόθεμα μη τυπικής μάθησης στο οποίο βασίζονται σημαντικά τμήματα των οικονομιών σ αυτές τις χώρες, όχι μόνο για να αξιοποιούνται πιο εύκολα οι υπάρχουσες δεξιότητες, αλλά και για να βελτιώνεται η ποιότητά τους. Οι μέθοδοι αξιολόγησης και αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μέσα για τη βελτίωση της ποιότητας, το οποίο να αφορά όχι μόνον άτομα και επιχειρήσεις αλλά και ολόκληρα τμήματα της οικονομίας. Το παράδειγμα των χωρών αυτών δείχνει επίσης πόσο απέχει η πρόθεση από την εφαρμογή. Παρ όλες τις νομικές και πολιτικές κινήσεις, που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο διαφόρων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη πρόοδος στην εισαγωγή πρακτικών αξιολόγησης και αναγνώρισης. Κατά τα επόμενα χρόνια θα φανεί σε ποιό βαθμό οι θετικές προθέσεις, που εκφράζονται σχεδόν ομόφωνα στις τέσσερις αυτές χώρες, θα μετουσιωθούν σε πράξη, η οποία να επηρεάσει και να εξυπηρετήσει ουσιαστικά τα άτομα και τις επιχειρήσεις. Φινλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Δανία. Η σκανδιναβική προσέγγιση Ο ισχυρισμός περί «Σκανδιναβικού μοντέλου», με τη στενή έννοια του όρου, δεν ευσταθεί. Η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Δανία και η Σουηδία επέλεξαν διαφορετικές προσεγγίσεις και ακολουθούν κάπως διαφορετικά χρονοδιαγράμματα. Όμως παρά τις διαφορές τους και οι τέσσερις αυτές χώρες ανέλαβαν νομοθετικές και θεσμικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του δεσμού μεταξύ της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, αφενός, και της μάθησης που αποκτάται εκτός σχολείου, α- φετέρου. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα στοιχεία αυτής της στρατηγικής υπήρχαν ήδη εδώ και καιρό, οι πιο σημαντικές πρωτοβουλίες δρομολογήθηκαν τα τελευταία χρόνια, κυρίως μετά το Η αμοιβαία μάθηση μεταξύ των χωρών αυτών είναι εκτενής και ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Παράδειγμα αποτελεί η εμφανής επιρροή της νορβηγικής και της φινλανδικής προσέγγισης σε πρόσφατα σουηδικά έγγραφα. Είναι σαφές ότι η Φινλανδία και η Νορβηγία προετοιμάζουν τη θεσμική ένταξη της μη τυπικής μάθησης σε μια γενική στρατηγική της διά βίου μάθησης. Τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στη 5

6 Σουηδία και τη Δανία δείχνουν ότι οι δυο αυτές χώρες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση και ότι τα επόμενα χρόνια θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή το ζήτημα της μη τυπικής μάθησης. Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία και Κάτω Χώρες: η προσέγγιση που βασίζεται στο εθνικό σύστημα επαγγελματικών προσόντων (ΝVQ) Στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες παρατηρούμε ότι έχει γίνει ευρέως αποδεκτό ένα μοντέλο εκπαίδευσης και κατάρτισης που εστιάζει στο αποτέλεσμα και βασίζεται στις επιδόσεις. Η γενική αποδοχή της μάθησης, που παρέχεται εκτός των ιδρυμάτων της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ως έ- γκυρου και σημαντικού τρόπου απόκτησης δεξιοτήτων, αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των εν λόγω χωρών. Αυτό που αμφισβητείται είναι ο τρόπος υλοποίησης ενός τέτοιου συστήματος. Οι εμπειρίες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Κάτω Χώρες αναδεικνύουν ορισμένα από τα θεσμικά, μεθοδολογικά και πρακτικά προβλήματα που σχετίζονται με τη δημιουργία ενός συστήματος ικανού να συμπεριλάβει τη μη τυπική μάθηση. Το ζήτημα της ανάπτυξης ενός αποδεκτού προτύπου για την απόκτηση προσόντων φαίνεται ότι αποτελεί το πρώτο και ίσως το σοβαρότερο εμπόδιο. Εφόσον υποτίθεται ότι οι αξιολογήσεις πραγματοποιούνται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, η ποιότητα του προτύπου είναι κρίσιμης σημασίας. Οι εμπειρίες στο Ηνωμένο Βασίλειο φανερώνουν ορισμένες δυσκολίες που συνδέονται με την εξεύρεση της σωστής ισορροπίας μεταξύ υπερβολικά γενικών και υπερβολικά συγκεκριμένων περιγραφών/ορισμών των δεξιοτήτων. Το δεύτερο σημαντικό ερώτημα που προκύπτει από τις εμπειρίες του Ηνωμένου Βασιλείου και των Κάτω Χωρών, το οποίο όμως δεν συναντάται στο υλικό μας για την Ιρλανδία, σχετίζεται με τα κλασικά ζητήματα της αξιοπιστίας και εγκυρότητας των αξιολογήσεων. Στο υλικό που διαθέτουμε παρουσιάζονται με σαφήνεια τα προβλήματα, όχι όμως και οι απαντήσεις, εάν υπάρχουν. Και οι τρεις χώρες βασίζουν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτισή τους σε σπονδυλωτά συστήματα: αυτό φαίνεται ότι ευνοεί την ευρεία εισαγωγή μεθόδων και θεσμών στον τομέα αυτό με ταχείς ρυθμούς. Γαλλία και Βέλγιο: Το «άνοιγμα» των διπλωμάτων και των πιστοποιητικών. Από πολλές απόψεις, η Γαλλία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο προηγμένες χώρες της ΕΕ στον τομέα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης. Το Βέλγιο δεν δραστηριοποιήθηκε στον ίδιο βαθμό αλλά τα τελευταία χρόνια ανέλαβε αρκετές πρωτοβουλίες, εν μέρει υπό την επιρροή των εμπειριών της Γαλλίας. Οι πρώτες πρωτοβουλίες στη Γαλλία χρονολογούνται ήδη από το 1985, όταν εφαρμόστηκε το σύστημα του πιστοποιητικού δεξιοτήτων (bilan des compétences). Το πιστοποιητικό αυτό αποσκοπούσε να βοηθήσει τον εργοδότη/εργαζόμενο να προσδιορίσει και να αξιολογήσει τις επαγγελματικές δεξιότητες, για να υποστηριχθεί τόσο η ανάπτυξη των σταδιοδρομιών όσο και η χρήση των δεξιοτήτων εντός των επιχειρήσεων. 6

7 Δεύτερη σημαντική γαλλική πρωτοβουλία υπήρξε το «άνοιγμα» του εθνικού συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε δεξιότητες που αποκτήθηκαν εκτός τυπικών φορέων. Από το 1992 τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας (Certificat d aptitude professionelle) μπορούν να αποκτώνται (κατά διάφορους βαθμούς) βάσει αξιολογήσεων της μη τυπικής και προϋπάρχουσας μάθησης. Μια τρίτη σημαντική πρωτοβουλία ανέλαβαν τα γαλλικά εμπορικά και βιομηχανικά επιμελητήρια. Στόχος ήταν να καθοριστούν οι διαδικασίες και τα πρότυπα μιας αξιολόγησης που να είναι ανεξάρτητη από το σύστημα τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Με αφετηρία το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ45013 για τις διαδικασίες πιστοποίησης προσωπικού, αποκτήθηκαν σημαντικές εμπειρίες. Στο Βέλγιο συνεχίζονται παράλληλες δραστηριότητες με βάση το πρότυπο ΕΝ Προσεγγίσεις της ΕΕ Είναι σαφές ότι οι πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο είχαν μεγάλη σημασία για την προώθηση του θέματος στη συνείδηση του κοινού και των πολιτικών. Το λευκό βιβλίο για την εκπαίδευση και τη μάθηση (1995) συνέβαλε στον σαφέστερο προσδιορισμό του ζητήματος και κατά συνέπεια ενίσχυσε τις σχετικές κρατικές και τομεακές διαδικασίες. Τα προγράμματα που προέκυψαν (κυρίως το Leonardo da Vinci και το Adapt) εισήγαγαν και χρηματοδότησαν καινοτόμες πειραματικές δραστηριότητες. Παρότι δεν παρενέβαινε άμεσα στις προσπάθειες ανάπτυξης των εθνικών συστημάτων, η ΕΕ σαφώς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέμα και συνέβαλε πρακτικά στο θέμα, υποστηρίζοντας τον μεθοδολογικό και θεσμικό πειραματισμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι υλοποιήθηκε η στρατηγική που προβλέπει το λευκό βιβλίο, και η οποία επικεντρώνεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα και σε ένα ευρωπαϊκό προσωπικό δελτίο δεξιοτήτων (ΠΔΔ). Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ασάφεια των στόχων κατά την αρχική σύλληψη του έργου. Αφ ενός το ΠΔΔ παρουσιάστηκε ως αθροιστική προσέγγιση: εισήγαγε νέες και πιο ευέλικτες μεθόδους για την απόδειξη των προσόντων και δεξιοτήτων. Αφ ετέρου, υποστηρίχθηκε η ανάγκη εισαγωγής νέων μεθόδων αξιολόγησης ώστε να προσδιορίζεται και να αξιοποιείται ένα ευρύτερο φάσμα δεξιοτήτων - στόχο που μπορούμε να ορίσουμε ως εκπαιδευτικό, ο οποίος στηρίζει κυρίως τις διαδικασίες της μάθησης. Εξετάζοντας το πείραμα του προγράμματος Leonardo da Vinci, βλέπουμε ότι ο πρώτος στόχος αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Κατά κανόνα, όταν εντοπίζεται ένα αθροιστικό στοιχείο γίνεται σαφής αναφορά σε υφιστάμενα εθνικά συστήματα προσόντων ή συστήματα που συνδέονται με έναν περιορισμένο τομέα ή επάγγελμα. Ωστόσο η εκπαιδευτική πτυχή απεδείχθη ιδιαίτερα σημαντική, όχι τόσο όσον αφορά την καθιέρωση εκτεταμένων υπερεθνικών συστημάτων, αλλά όσον αφορά τη διαμόρφωση πρακτικών μέσων προς ε- φαρμογή από εργοδότες ή και εργαζομένους. Δεδομένου ότι οι πρωτοβουλίες προέρχονται από ευρύ φάσμα φορέων, ετέθησαν νέα ζητήματα και προτάθηκαν μέθοδοι κυρίως από το «κατώτερο» θεσμικό επίπεδο, όπου κατά κανόνα κυριαρχούν τα ζητήματα και ενδιαφέροντα εκπαιδευτικής φύσεως. Με άλλα λόγια, στις 7

8 δραστηριότητες λαμβάνονται υπόψη οι προτεραιότητες των επιχειρήσεων και τομέων και όχι οι προτεραιότητες των υπουργείων των κρατών. H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Για ποιο λόγο ανέλαβαν σχεδόν ταυτόχρονα δράση στο θέμα της μη τυπικής μάθησης οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες; Για να απαντήσουμε, χρειάζεται να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε πολιτικούς και θεσμικούς στόχους, εξελίξεις και προκλήσεις. Στη συνέχεια θα υπογραμμίσουμε τρεις όψεις του θέματος. Επανασχεδιασμός της εκπαίδευσης και κατάρτισης Η δημιουργία ενός συστήματος διά βίου μάθησης απαιτεί να ασχοληθούμε περισσότερο με τη σχέση μεταξύ των διαφορετικών μορφών μάθησης που πραγματοποιούνται σε διαφορετικά πεδία μάθησης και σε διαφορετικά στάδια της ζωής. Ενώ το σύστημα τυπικής εκπαίδευσης εξακολουθεί να ασχολείται κυρίως με τη βασική εκπαίδευση και κατάρτιση, το σύστημα της διά βίου μάθησης πρέπει να επινοήσει τρόπους να συνδέσει διάφορα πεδία της τυπικής και μη τυπικής μάθησης. Αυτό είναι αναγκαίο για την ικανοποίηση τόσο των αναγκών του ατόμου για συνεχή και ποικίλη ανανέωση της γνώσης, όσο και των αναγκών των επιχειρήσεων για ευρύ φάσμα γνώσεων και δεξιοτήτων ένα είδος αποθέματος γνώσεων για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Κρίσιμης σημασίας είναι και το ζήτημα του προσδιορισμού, της αξιολόγησης και της αναγνώρισης των δεξιοτήτων. Οι δεξιότητες θα πρέπει να γίνουν ορατές προκειμένου να ενταχθούν πλήρως σε μια ευρύτερη στρατηγική αναπαραγωγής και ανανέωσης των γνώσεων. Βασικά προσόντα Το ζήτημα του ορισμού, του προσδιορισμού και της ανάπτυξης βασικών προσόντων καθώς και το ζήτημα της ανάπτυξης μεθόδων για την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης είναι στενά συνδεδεμένα, παρότι συνήθως αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά θέματα. Πιστεύουμε ότι εκφράζουν διαφορετικές πτυχές του ίδιου θέματος. Και στις δυο περιπτώσεις παρατηρούμε ότι αποδίδεται αυξανόμενη προσοχή προς τις απαιτήσεις για μάθηση και γνώση σε μια κοινωνία που χαρακτηρίζεται από πρωτοφανείς οργανωτικές και τεχνολογικές μεταβολές. Οι μέθοδοι και τα συστήματα για τον προσδιορισμό, την αξιολόγηση και την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης μπορούν να θεωρηθούν πρακτικά μέσα για την προβολή και την ενίσχυση των βασικών προσόντων. Ωστόσο, οι όροι μη τυπική και άτυπη μάθηση προκαλούν κάποια σύγχυση. Η έννοια μη τυπική μάθηση είναι «αποφατική» και ελάχιστα αναδεικνύει το περιεχόμενο, το προφίλ ή την ποιότητα της εν λόγω μορφής μάθησης. Ωστόσο, αυτή η έννοια επισύρει την προσοχή σε ένα ευρύ φάσμα μαθησιακών πεδίων και μορφών διαθέσιμων εκτός της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Επομένως θα ήταν σκόπιμο να συνδεθεί στενότερα με το 8

9 ζήτημα των βασικών προσόντων ώστε να δοθεί μια πιο σαφής κατεύθυνση στο όλο εγχείρημα. Η σύνδεση των τομέων της τυπικής και της μη τυπικής μάθησης μπορεί να αντιμετωπιστεί ως τρόπος επίτευξης και υλοποίησης των στόχων που εκφράζουν τα βασικά προσόντα. Λύσεις που αναζητούν προβλήματα: Ανάπτυξη με βάση την προσφορά; Η ανάπτυξη των μεθόδων μέτρησης και αξιολόγησης σε λίγες μόνο περιπτώσεις μπορούμε να πούμε ότι οφείλεται στη ζήτηση ή ότι προήλθε από μια ώθηση από τη βάση προς τα πάνω. Αν μελετήσουμε το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, όταν αυτή η τάση ενισχυόταν, θα διαπιστώσουμε ότι προγράμματα όπως το Leonardo da Vinci και το Adapt σε ευρωπαϊκό και τομεακό επίπεδο συνέβαλαν στο να διαμορφωθεί και να τροποποιηθεί η «ατζέντα της αξιολόγησης». Η ύπαρξη «νέου χρήματος», που συνδεόταν με την περιορισμένη δέσμη ειδικών προτεραιοτήτων, ενέπνευσε μεγάλο αριθμό ιδρυμάτων να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη μέσων και εργαλείων. Παρότι τα αποτελέσματα των εν λόγω σχεδίων μπορεί να διαφέρουν ποιτικά, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στο πρόγραμμα των ενδιαφερομένων οργανισμών και ιδρυμάτων δεν πρέπει να υποτιμάται. Κατά την προσεχή περίοδο θα διαφανεί εάν αυτή η τάση, που καθοδηγείται από την προσφορά, θα βρει ανταπόκριση από χρήστες - για παράδειγμα τους τομείς της οικονομίας και τις επιχειρήσεις - οι οποίοι θα εκτιμήσουν την προσπάθεια που καταβλήθηκε. ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΜΕ, ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ; Η απάντηση στο ερώτημα, γιατί αυξήθηκε το ενδιαφέρον για τη μη τυπική μάθηση, δεν καλύπτει και το ζήτημα σχετικά με τους τρόπους στήριξης και ενίσχυσης των θετικών στοιχείων που εμπεριέχουν αυτές οι εξελίξεις. Σύμφωνα με τις θεωρητικές διευκρινίσεις που παρατίθενται στο πρώτο μέρος της παρούσας έκθεσης, οι επερχόμενες προκλήσεις μπορούν να οριστούν τόσο ως μεθοδολογικές (μέθοδοι μέτρησης) όσο και ως πολιτικές/θεσμικές (μέθοδοι εξασφάλισης αποδοχής και νομιμότητας). Μεθοδολογικές απαιτήσεις Ποιες λειτουργίες πρέπει να καλύψουν οι νέες μέθοδοι (και τα θεσμικά συστήματα) για τον προσδιορισμό, την αξιολόγηση και την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης; Πρόκειται για έναν εκπαιδευτικό ρόλο, στο πλαίσιο του οποίου τα μέσα και τα εργαλεία χρησιμοποιούνται για να καθοδηγήσουν τις διαδικασίες μάθησης των ατόμων και των επιχειρήσεων ή για έναν πιο περιορισμένο αθροιστικό ρόλο, στο πλαίσιο του οποίου εξετάζεται η μη τυπική μάθηση για ενδεχόμενη ένταξή της στην τυπική εκπαίδευση και κατάρτιση; Ο σκοπός των αξιολογήσεων, τόσο στον τομέα της μη τυπικής όσο και στον τομέα της τυπικής μάθησης είναι καθοριστικός για τις μεθοδολογικές επιλογές που πρέπει να γίνουν και για την τελική επι- 9

10 τυχία του εγχειρήματος. Η επιτυχής ανάπτυξη των μεθόδων και των συστημάτων συνεπάγεται ότι οι λειτουργίες αυτές είναι κατανοητές και συνδυάζονται και/ή διαχωρίζονται κατά τρόπο εποικοδομητικό και ρεαλιστικό. Λόγω ποικιλομορφίας των μαθησιακών διαδικασιών και πλαισίων είναι δυσκολότερο να επιτευχθεί η αξιοπιστία την οποία εξασφαλίζουν οι πιο τυποποιημένοι (για παράδειγμα, πολλαπλής επιλογής) έλεγχοι γνώσεων. Τίθεται το ερώτημα, πώς η αξιοπιστία (και συγκεκριμένα, τι είδους αξιοπιστία) πρέπει να επιδιώκεται στον νέο τομέα. Η αξιοπιστία πρέπει να επιδιώκεται με την πλήρη διαφάνεια της διαδικασίας αξιολόγησης (πρότυπα, διαδικασίες, κλπ). Η αξιοπιστία μπορεί επίσης να στηρίζεται με την εφαρμογή συστηματικών και διαφανών πρακτικών για τη διασφάλιση της ποιότητας σε κάθε επίπεδο και λειτουργία. Καθώς η μη τυπική μάθηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο στο ο- ποίο παρέχεται και είναι (εν μέρει) σιωπηρή, το πρόβλημα της εγκυρότητας των αποκτώμενων γνώσεων είναι ιδιαίτερα οξύ. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος μέτρησης άλλου μεγέθους από το επιδιωκόμενο. Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η στρέβλωση της εικόνας του υποψηφίου και του τομέα και να επιδιώκεται η απόδοση μιας γνήσιας εικόνας. Οι μέθοδοι πρέπει να αντανακλούν την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος και να μπορούν να συλλάβουν τις ιδιαιτερότητες του ατόμου και του πλαισίου. Το ζήτημα των σημείων αναφοράς («πρότυπα») είναι σημαντικό για την αξιολόγηση τόσο της τυπικής όσο και της μη τυπικής μάθησης. Παρότι η αναφορά σε πρότυπα (βάσει των επιδόσεων μιας ομάδας/ενός πληθυσμού) δεν έχει εξετασθεί επισταμένως όσον αφορά την αξιολόγηση της μη τυπικής μάθησης (λόγω της ποικιλομορφίας των ειδικοτήτων που εμπλέκονται), το ζήτημα της αναφοράς σε κριτήρια ή τομείς αποτελεί την ουσία του θέματος. Ο καθορισμός των ορίων των τομέων δεξιοτήτων (του μεγέθους και του περιεχομένου τους) και οι τρόποι με του οποίους οι δεξιότητες μπορούν να εκφραστούν εντός του τομέα, είναι κρίσιμης σημασίας. Όσο ευρύτερος είναι ο τομέας, τόσο περιπλοκότερος γίνεται ο σχεδιασμός αυθεντικών προσεγγίσεων αξιολόγησης. Αυτό εγείρει και πάλι το ερώτημα του σκοπού της διαδικασίας: επιδίωξή μας είναι η βελτίωση των διαδικασιών μάθησης ή η έκδοση αποδεικτικών στοιχείων (πιστοποιητικών); Και οι δυο σκοποί είναι θεμιτοί και χρήσιμοι. Ωστόσο, ο καθορισμός των σημείων αναφοράς θα είναι πολύ διαφορετικός ανάλογα με το ποιός σκοπός θα επιλεγεί. Πολιτικές και θεσμικές απαιτήσεις Εφόσον ικανοποιηθεί η πρώτη μεθοδολογική απαίτηση, δίνοντας απαντήσεις στα ερωτήματα του μεθοδολογικού σκοπού και της λειτουργίας (βλέπε παραπάνω), θα μπορεί να στηριχθεί η θεσμική και πολιτική εφαρμογή βάσει δύο κύριων στρατηγικών: η μια θα επικεντρώνεται στο «θεσμικό σχεδιασμό» και η άλλη στην «αμοιβαία μάθηση». 10

11 Θεσμικός σχεδιασμός: πρέπει να πληρούνται ορισμένα βασικά κριτήρια ώστε να γίνονται δεκτά τα αποδεικτικά της μη τυπικής μάθησης όπως ακριβώς τα αποδεικτικά της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Πρώτα απ όλα πρέπει να ζητείται η γνώμη των συμμετεχόντων κατά τη θέσπιση και την υλοποίηση τέτοιων συστημάτων αυτού του είδους. Δεδομένου ότι τα συστήματα αναγνώρισης της μη τυπικής μάθησης θα έχουν άμεσο αντίκτυπο, τόσο στον καθορισμό των μισθών, όσο και στην κατανομή των θέσεων απασχόλησης και την ιεραρχία της αγοράς εργασίας, αυτό το θέμα οπωσδήποτε εμπεριέχει την εξισορρόπηση συμφερόντων. Παρότι δεν τονίστηκε ιδιαίτερα έως τώρα, το ζήτημα της επιλογής των συμμετεχόντων και των ερωτώμενων θα είναι αποφασιστικής σημασίας κατά την ερχόμενη περίοδο. Δεύτερον, η διαδικασία πρέπει να τροφοδοτείται με σχετικές πληροφορίες. Ο ορισμός και η διάρθρωση των προτύπων, ιδίως των σημείων αναφοράς, προϋποθέτουν επαρκείς και ισορροπημένες πληροφορίες. Τρίτον, ιδιαίτερη σημασία έχει η διαφάνεια των δομών και των διαδικασιών. Υπάρχει δυνατότητα να δημιουργηθούν δομές όπου ο διαχωρισμός των ρόλων να ορίζεται και να παρουσιάζεται με τρόπο σαφή (θέσπιση προτύπων, αξιολόγηση, προσφυγή, έλεγχος ποιότητας). Η διαφάνεια των διαδικασιών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της αποδοχής και της νομιμοποίησης. Στο προσεχές μέλλον, η προσοχή τόσο των ερευνητών όσο και των υπεύθυνων για τη χάραξη της πολιτικής πρέπει να στραφεί σε όλα αυτά τα ζητήματα. Πρέπει να επιδιώκεται και να υποστηρίζεται η αμοιβαία μάθηση μεταξύ σχεδίων, ιδρυμάτων και κρατών. Ήδη σήμερα η μάθηση αποκτάται σε διάφορα επίπεδα και σε εκτενή κλίμακα. Σύμφωνα με συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης, ειδικότερα σχετικά με τη δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δυνατότητες για αμοιβαία μάθηση είναι πολύ μεγαλύτερες απ ό,τι έχει έως τώρα επιτευχθεί. Η θέσπιση τέτοιων μηχανισμών μάθησης πρέπει να ανταποκρίνεται στους επιδιωκόμενους σκοπούς και λειτουργίες. Τέλος, είναι επιτακτική η ανάγκη να ενισχυθεί ο συντονισμός και να υποστηριχθούν δραστηριότητες (στην ΕΕ και εντός κρατών μελών) ώστε να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες που αποκτήθηκαν μέσω των πολλών σημερινών σχεδίων, προγραμμάτων και θεσμικών μεταρρυθμίσεων. 11

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης.

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης. Leonardo da Vinci 2013-1-FR1-LEO05-48134 AGROSKILL Μεταφορά μεθόδων επικύρωσης της άτυπης μάθησης ΕΕΚ σε ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας Εθνική στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ : ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ : ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020: ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ (αναθεωρημένη)

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ (αναθεωρημένη) ΠΡΟΣ: Α.Π. :20 ΑΘΗΝΑ 12/02/2016 τον Πρόεδρο της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων Καθηγητή κ. Κ. Γαβρόγλου ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο

Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο Πρόσθετοι πόροι για την Ελλάδα Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013 Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ Αθήνα, 24/1/2013 Κοινή Έρευνα των Ινστιτούτων της ΓΣΕΒΕΕ και της ΓΣΕΕ σχετικά με τα κίνητρα και τα εμπόδια συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση. Το Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 14.11.2012 COM(2012) 671 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ για τη διαμόρφωση κατάλληλων σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Επικύρωση Προσόντων τα οποία Αποκτώνται στο Χώρο Εργασίας από Άτοµα Χαµηλής Εξειδίκευσης 2013-1-GR1-LEO05-10210 Ο κύριος στόχος αυτών των Οδηγιών είναι να δοθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Τα σημαντικότερα ζητήματα Γιώργος Κομίνης 2010 Ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα σημαίνει. 1) Ανάπτυξη δεξιοτήτων σε εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

9549/13 ΣΠΚ/μκ 1 DG G II

9549/13 ΣΠΚ/μκ 1 DG G II ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 14 Μαΐου 2013 (21.05) (OR. en) 9549/13 FISC 94 ΕCOFIN 353 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου προς: τις αντιπροσωπίες Θέμα: Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 2 Απριλίου 2014 (OR. en) 8443/14 ASIM 34 RELEX 298 DEVGEN 79

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 2 Απριλίου 2014 (OR. en) 8443/14 ASIM 34 RELEX 298 DEVGEN 79 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 2 Απριλίου 2014 (OR. en) 8443/14 ASIM 34 REX 298 DEVGEN 79 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΗΜΕΙΟΥ «Ι/A» Αποστολέας: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αποδέκτης: Θέμα: Επιτροπή των Μονίμων

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου

Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου Αθήνα, 28 Αυγούστου 2014 Προς: Εθνική Συντονίστρια για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, Δρ. Χριστίνα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου Αξιότιμη Κα Παπουτσοπούλου-Διαμαντοπούλου, Ευχαριστούμε για την αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET)

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ECVET : ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 2 Οκτωβρίου 2006, Espoo ECVET : Προσχέδιο τεχνικών προδιαγραφών Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας στη Δια Βίου Μάθηση των εκπαιδευτικών

Η συμβολή της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας στη Δια Βίου Μάθηση των εκπαιδευτικών Η συμβολή της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας στη Δια Βίου Μάθηση των εκπαιδευτικών Καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για την πρόσκληση που απηύθυναν στην Περ/κή Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία Περιεχόμενα Α Β Γ Δ Ε Πλαίσιο Πολιτικής για την ΕΕΚ (Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση)

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ)

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Διεθνής Έρευνα Δεξιοτήτων Ενηλίκων H πιο διεξοδική και εκτενής διεθνής έρευνα μελέτης των δεξιοτήτων και ικανοτήτων ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Y2071BEN 12256/REV/E L FEDERATION BANCAIRE DE L UNION EUROPEENNE ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΟΜΟΣΜΟΝ ΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Comité bancaire pour les Affaires sociales européennes Τραπεζική Επιτροπή για τις ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Έγγραφο συνόδου 13.5.2013 B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx σύμφωνα με το άρθρο 115 παράγραφος 5 του

Διαβάστε περισσότερα

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Θεσσαλονίκη 30 Νοεμβρίου 2011 Λουκάς Ζαχείλας, Cedefop, loukas.zahilas@cedefop.europa.eu 1 Ευρώπη2020 ΣτοεπίπεδοτηςΕΕ Εφαρμογή των αρχών της ΔΒΜ χρησιμοποιώντας και

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus για όλους: 5 εκατοµµύρια άτοµα θα λάβουν χρηµατοδότηση από την ΕΕ

Erasmus για όλους: 5 εκατοµµύρια άτοµα θα λάβουν χρηµατοδότηση από την ΕΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Erasmus για όλους: 5 εκατοµµύρια άτοµα θα λάβουν χρηµατοδότηση από την ΕΕ Βρυξέλλες, 23 Νοεµβρίου 2011 Έως 5 εκατοµµύρια άτοµα, σχεδόν διπλάσιος αριθµός απ ό,τι σήµερα, θα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας)

Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας) Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας) Εισαγωγή Όπως αναφέρεται στην Περιγραφή του έργου, ο Martin Lindner (επικεφαλής της 3 ης ΕΕ) θα κινήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ Πλαίσιο πολιτικής ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων.

Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων. Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων. Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων Θεσσαλονίκη, 8 Μαϊου 2009 Λουκάς Ζαχείλας, Cedefop, Senior expert, qualifications and learning

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ- 31.3.2014 Κε Γενικέ Γραμματέα, Κε Ειδικέ Γραμματέα, Διακεκριμένοι καλεσμένοι μας, Κυρίες και Κύριοι, H σημερινή εκδήλωση αφορά στην επίσημη έναρξη της Πανελλαδικής

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014

Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014 Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014 Ο ΟΑΕΔ, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης στην Ελλάδα, ως κύριος φορέας υλοποίησης της κυβερνητικής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία. Εργαστήριο 1

Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία. Εργαστήριο 1 Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία Εργαστήριο 1 31/10/2015 Δρ Μάριος Στυλιανίδης (stylmarios@cytanet.com.cy) Συνέδριο ΚΟΕΔ, Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία», Λευκωσία Δομή Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Προφίλ απαιτούμενων προσόντων και ικανοτήτων του υπεύθυνου ποιότητας και των εκπαιδευτών σε έναν εκπαιδευτικό οργανισμό IDEC Α.Ε. 25.09.2013

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΣ και τα μέλη του

Το ΔΣ και τα μέλη του Βασικά Συμπεράσματα Στο Ν.3873/2010 αναφέρεται για πρώτη φορά ρητά ότι οι εισηγμένες εταιρείες οφείλουν να υιοθετήσουν και στη συνέχεια να γνωστοποιήσουν σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, έναν κώδικα εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Πάτρα 16 Νοεμβρίου 2012 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ

ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ Σύνοψη ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (Β Φάση)» και α/α «02» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.6.2016 COM(2016) 383 final ANNEXES 1 to 6 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου σχετικά το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Στρατηγικής και Επιχειρηματικότητας. «Ενισχύοντας τις επιχειρηματικές προθέσεις των νέων»

Εργαστήριο Στρατηγικής και Επιχειρηματικότητας. «Ενισχύοντας τις επιχειρηματικές προθέσεις των νέων» Εργαστήριο Στρατηγικής και Επιχειρηματικότητας Κοδριγκτώνος 12, 210 8203573, 210 8203 803 http://este.dmst.aueb.gr/ «Ενισχύοντας τις επιχειρηματικές προθέσεις των νέων» ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η προώθηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.3.2016 SWD(2016) 56 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση»

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση» Ημερίδα: Ισορροπία εργασίας, οικογένειας και προσωπικής ζωής σε κρίση; Συνεδρία 4 η : Η Οικογενειακή και Επαγγελματική ζωή των γυναικών σε πίεση: Πολιτικές, Μαθήματα και Προκλήσεις Αθήνα, 29 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

13844/14 ΠΜ/νκ/ΑΗΡ 1 DGG 1A

13844/14 ΠΜ/νκ/ΑΗΡ 1 DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2014 (OR. en) 13844/14 ECOFIN 873 ENV 845 ENER 434 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου ΕΜΑ, 2ο τμήμα και Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

10254/16 ΕΚΜ/γομ 1 DGC 2B

10254/16 ΕΚΜ/γομ 1 DGC 2B Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2016 (OR. en) 10254/16 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Με ημερομηνία: 20 Ιουνίου 2016 Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Ιούνιος 2011 Οι Εξαιρετικές οργανώσεις επιτυγχάνουν να διατηρήσουν τα υψηλά επίπεδα απόδοσης που ικανοποιούν τις προσδοκίες των ενδιαφερομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα