Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση"

Transcript

1 Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,19(2): ,19(3): Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση Δ.Ι. Γουλές 1 Α. Κατσάμπας 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η δερματική ψωρίαση συχνά συνοδεύεται από ψωριασική αρθρίτιδα με οστικές διαβρώσεις και περιοστικές βλάβες. Μπορεί να συνοδεύεται από προσβολή των οφθαλμών, της αορτής, του πνεύμονα (ίνωση κορυφής) και αυξημένους ορολογικούς δείκτες φλεγμονής. Παράλληλα η ψωρίαση εμφανίζει συννοσηρότητα με άλλα νοσήματα, όπως με το μεταβολικό σύνδρομο, με τη νόσο του Crohn κ.α. Όλα τα ανωτέρω συνιστούν, κατά τη γνώμη μας, στοιχεία ικανά και αναγκαία για να χαρακτηρισθεί η ψωρίαση ως συστηματική πάθηση με τον προτεινόμενο όρο «ψωριασική νόσος». Στην παρούσα ανασκόπηση της νόσου αναπτύσσονται τα απαιτούμενα επιχειρήματα, ώστε να γίνει απόλυτα κατανοητό το βάσιμο των ισχυρισμών μας και επιπλέον, επιχειρείται και προτείνεται μια νέα απλουστευμένη ταξινόμηση της ψωριασικής αρθρίτιδας με βάση τις θεμελιώδεις οστικές βλάβες και την ηλικία εμφάνισης της νόσου. Ελληνική Ρευματολογία 2008, 19(3): Όροι ευρετηρίου: ψωριασική νόσος, ψωρίαση, ψωριασική αρθρίτιδα, ταξινόμηση. 1 Νοσοκομείο «Υγεία» 2 Α Δερματολογική Κλινική, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» ΕΙΣΑΓΩΓΗ H ψωριασική αρθρίτιδα (ΨΑ) είναι μια φλεγμονώδης οροαρνητική και δυνητικά παραμορφωτική αρθρίτιδα που αναπτύσσεται σε ασθενείς με ψωρίαση. Προσβάλλει τις περιφερικές αρθρώσεις, τη σπονδυλική στήλη και τα τενοντοθυλακικά και συνδεσμικά στοιχεία των αρθρώσεων στις καταφύσεις τους. Έχει πολλές ομοιότητες με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, αλλά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που την κατατάσσουν σε αυ- 192

2 Δ.Ι. Γουλές, Α. Κατσάμπας Πίνακας 1. Επαναταξινόμηση ΨΑ (με βάση την ηλικία, τον αριθμό και τη θέση των βλαβών) 1. Ασύμμετρη Μονοαρθρίτιδα-Ολιγοαρθρίτιδα 2. Συμμετρική Πολυαρθρίτιδα 3. Ψωριασική Σπονδυλίτιδα-Ιερολαγονίτιδα 4. Αρθρο-μυαλγικό σύνδρομο 5. Νεανική μορφή Ψωριασικής Αρθρίτιδας τόνομη κλινική οντότητα. Η σχέση ψωρίασης και αρθρίτιδας περιγράφηκε το 1818 από τον Alibert, ενώ το 1860 ο Bazin χρησιμοποίησε πρώτος τον όρο αρθροπαθητική ψωρίαση. H λέξη ψωρίαση προέρχεται από την ελληνική λέξη ψώρος, που σημαίνει λέπι. Ο Γαληνός, πρώτος ανέφερε τον όρο ψωρίαση, ενώ περιγραφές ασθενών που οι βλάβες τους έμοιαζαν με ψωρίαση αναφέρονται τόσο από τον Ιπποκράτη όσο και στην Παλαιά Διαθήκη. Επιδημιολογία Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που εμφανίζεται στο 2-3% του πληθυσμού, ιδίως σε Καυκάσιους, ενώ είναι σπάνια στους Ασιάτες, Αφρικανούς και Γιαπωνέζους. Η ψωριασική αρθρίτιδα εμφανίζεται στο 5-10% των ασθενών με δερματική ψωρίαση. Προσβάλλει εξίσου τα δύο φύλα, με συχνότητα 6/ ετησίως και με επιπολασμό 100/ Η συνήθης ηλικία έναρξης της ΨΑ είναι μεταξύ ετών, ενώ της δερματικής ψωρίασης είναι μεταξύ ετών και σε ποσοστό 75% εμφανίζεται κάτω των 40 ετών 2-4. Η ψωρίαση και ιδιαίτερα η ψωριασική αρθρίτιδα είναι σχετικά σπάνιες στα παιδιά. Η αρθρίτιδα ακολουθεί την εμφάνιση της ψωρίασης στο 70% των περιπτώσεων. Η δερματική ψωρίαση μπορεί να προηγείται αρκετά έτη (έως και 35), ενώ συνήθως το μέσο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί είναι περίπου επτά έτη. Στο 15% των περιπτώσεων τα δύο νοσήματα εκδηλώνονται στο ίδιο ημερολογιακό έτος, ενώ στο υπόλοιπο 10% η αρθρίτιδα προηγείται της ψωρίασης, η οποία εμφανίζεται συνήθως στα επόμενα δύο έτη 2,5. Στην τελευταία περίπτωση, η οριστικοποίηση της διάγνωσης μπορεί να είναι δυσχερής έως και αδύνατη. Οι Rahman et al. 6 παρατήρησαν ότι σε ασθενείς με ψωρίαση τύπου Ι (ηλικία εκδήλωσης πριν το 40o έτος), οι δερματικές εκδηλώσεις προηγούνται της αρθρίτιδας κατά μέσο όρο 9 έτη. Αντίθετα, σε ασθενείς με ηλικία εκδήλωσης μεγαλύτερης των 40 ετών (ψωρίαση τύπου ΙΙ), η αρθροπάθεια αναπτύσσεται σε ένα έτος κατά μέσο όρο από την εμφάνιση της δερματοπάθειας, υποδηλώνοντας ότι μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών άνω των 40 παρουσιάζει σχεδόν συγχρόνως και τις δυο καταστάσεις. Η επίπτωση της ΨΑ σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) είναι μεγαλύτερη σε σχέση με το γενικό πληθυσμό 7. Σε πρόσφατη μελέτη από τη Ζάμπια αναφέρεται ότι οι oροαρνητικές σπονδυλαρθροπάθειες έχουν επίπτωση 180 περιπτώσεις/ άτομα του HIV-θετικού πληθυσμού συγκριτικά με 15/ στο HIV-αρνητικό πληθυσμό 8. Στα πλαίσια της HIV λοίμωξης, έχει αναφερθεί συχνά σοβαρή δερματοπάθεια και πολυαρθροπάθεια που εκδηλώνονται ταυτόχρονα Η σοβαρότητα των περιπτώσεων είναι σημαντική, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί βελτίωση της αρθρίτιδας με την έναρξη νόσησης από AIDS 11. Προτεινόμενη Ταξινόμηση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας H ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης αρθρίτιδα με ευρύ κλινικό φάσμα. Ανήκει 193

3 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα Και Ψωρίαση στις οροαρνητικές σπονδυλίτιδες με τις οποίες μοιράζεται κοινά γενετικά, παθογενετικά, κλινικά και ακτινολογικά στοιχεία. Θεωρείται μια ξεχωριστή κλινική οντότητα, που συνδυάζεται με δερματική ψωρίαση, αρνητικό ρευματοειδή παράγοντα, αρνητικά αντι-ccp αντισώματα και εκδηλώνεται σύμφωνα με την προτεινόμενη ταξινόμησή μας με τις εξής κύριες κλινικές μορφές: 1. Ασύμμετρη μόνο- ή ολιγο-αρθρική μορφή 2. Συμμετρική πολυαρθρική μορφή 3. Αξονική μορφή (σπονδυλίτιδα - ιερολαγονίτιδα) 4. Νεανική αρθρίτιδα 5. Αρθρομυαλγικό σύνδρομο Η έναρξη της αρθρίτιδας είναι συνήθως ήπια και κατά κανόνα απουσιάζουν οι συστηματικές εκδηλώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αρθρίτιδα εμφανίζεται μετά από τραυματισμό, γεγονός που παραπλανά με την προσωρινή διάγνωση της μετατραυματικής αρθρίτιδας. Δεν υφίστανται απόλυτες διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των μορφών της ΨΑ, ενώ υπάρχει η δυνατότητα της μετάπτωσης ή της εξέλιξης της μιας υποκατηγορίας στην άλλη. Στις κλινικές εκδηλώσεις θα πρέπει κατά τη γνώμη μας να προστεθεί και το συχνά εμφανιζόμενο αρθρομυαλγικό σύνδρομο χωρίς αρθρίτιδα. Η ψωριασική νόσος εμφανίζεται λοιπόν με δερματικές, αρθρικές και συστηματικές εκδηλώσεις που περιγράφονται αμέσως παρακάτω. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 1. Δερματικές Εκδηλώσεις (Ψωρίαση) Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης και υποτροπιάζουσα δερματοπάθεια που δύσκολα θεραπεύεται. Κλινικά χαρακτηρίζεται από ερυθηματώδεις κηλίδες ή πλάκες, σαφώς αφοριζόμενες, και καλυπτόμενες από αργυρόχροα λέπια που αιμορραγούν εύκολα με απόξεση. Εντοπίζονται συχνότερα στους αγκώνες, στο γόνατο, στο τριχωτό της κεφαλής, στις κνήμες, στην οσφύ και στις μεσογλουτιαίες πτυχές. Η κοινή ψωρίαση δεν προσβάλλει το πρόσωπο. Τα λέπια μοιάζουν με αδρή πιτυρίδα ή με τρίματα σπερματσέτου. Ότι είναι Εικόνα 1. Κοινή ψωρίαση. Οι βλάβες είναι σαφώς αφοριζόμενες, ε- ρυθρές, με κεντρική «κάθαρση» της βλάβης. κόκκινο και φέρει λέπι δεν είναι πάντα ψωρίαση. Μια τέτοια δερματοπάθεια είναι το έκζεμα. Συνήθως το έκζεμα προκαλεί κνησμό, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις ψωρίασης με κνησμό 2,13. Η πλειοψηφία των ψωριασικών ασθενών έχουν σχετικά ήπια νόσο, ενώ ένα ποσοστό % χρειάζεται θεραπεία δεύτερης γραμμής με κυτταροστατικά, ή νοσοτροποποιητικά φάρμακα Μορφές Ψωρίασης Χαρακτηριστική είναι η κλινική πολυμορφία της νόσου που μπορεί να εκδηλώνεται με διάφορες μορφές ψωρίασης, όπως: Α. Κοινή ψωρίαση ή ψωρίαση κατά πλάκας: Είναι η πιο συχνή μορφή και αντιπροσωπεύει το 95% των περιπτώσεων. Εμφανίζεται στους ενήλικες και σπανίως στα παιδιά. Ο αριθμός και το μέγεθος των βλαβών ποικίλλει. Συχνά οι πλάκες επεκτείνονται και συνενώνονται, καταλαμβάνοντας μεγάλες περιοχές (Εικόνα 1). Έχουν περιγραφεί δύο τύποι ψωρίασης κατά πλάκας με βάση την ηλικία έναρξης, τη συσχέτιση τους με τα αντιγόνα ιστοσυμβατότητας ΗLΑ και την πορεία της νόσου. Ο τύπος Ι είναι ο συχνότερος, προσβάλλει νεαρούς ενήλικες με θετικό οικογενειακό ιστορικό, έχει βαρύτερη πρόγνωση, χρόνια ακαθόριστη πορεία και το 80% των ασθενών έχει θετικό HLA- Cw6. Ο τύπος ΙΙ εμφανίζεται συνήθως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (50-60 ετών) που σπανιότερα έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό και μόνο το 194

4 Δ.Ι. Γουλές, Α. Κατσάμπας Εικόνα 2. Φαινόμενο Κοebner. Ψωριασική βλάβη μπορεί να εμφανιστεί σε περιοχή του δέρματος όπου έγινε χειρουργική επέμβαση ή τραυματισμός. 20% είναι θετικοί στο HLA-Cw6. Η νόσος διατρέχει ήπια και εντοπισμένα. Β. Σταγονοειδής ψωρίαση: Εμφανίζεται στα παιδιά, συνήθως μετά από στρεπτοκοκκική κυνάγχη. Οι πλάκες της ψωρίασης είναι πολύ μικρές, διαμέτρου 1cm, μοιάζουν με σταγόνες και συνήθως υποχωρούν αυτόματα. Σε μερικές περιπτώσεις μεταπίπτουν σε κοινή ψωρίαση. Γ. Φαινόμενο Κoebner: Ονομάζουμε την εμφάνιση ψωριασικών βλαβών (ή και αρθρίτιδας) μετά 15 ημέρες σε σημεία τραυματισμού του δέρματος (π.χ. χειρουργικές τομές, Εικόνα 2). Παρόμοια είναι και η μετατραυματική εμφάνιση ΨΑ. Δ. Ερυθροδερμική ψωρίαση: Είναι σπάνια μορφή με προσβολή όλου του δέρματος, το οποίο είναι ερυθρό και καλύπτεται από λέπια. Λόγω της εκτεταμένης αγγειοδιαστολής μπορεί να εκδηλωθεί υποθερμία. Συχνά εμφανίζεται πυρετός και ρίγη, οίδημα κάτω άκρων από απώλεια λευκωμάτων και ενδεχόμενα καρδιακή, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια. Εκλύεται μετά από ακατάλληλη χρήση κορτικοειδών, λοιμώξεις ή μετά από φωτοθεραπεία. Ε. Φλυκταινώδης ψωρίαση: Χαρακτηρίζεται από την παρουσία φλυκταινών (φυσαλίδες με πύον). Υπάρχουν δύο μορφές: α) Γενικευμένη φλυκταινώδης ψωρίαση. Πρόκειται για σοβαρή κατάσταση που δυνητικά απειλεί τη ζωή του ασθενούς. Αρχικά εμφανίζεται έντονο ερύθημα που σε λίγες ώρες επεκτείνεται σε μεγάλες επιφάνειες. Στη συνέχεια εμφανίζονται φλύκταινες κατά σωρούς, που προοδευτικά συνενώνονται και σχηματίζουν «λίμνες» με άσηπτο πυώδες υγρό. Συνυπάρχει πυρετός, κακουχία και έντονες συστηματικές εκδηλώσεις, ονυχόλυση κ.ά. β) Φλυκταινώδης ψωρίαση παλαμών και πελμάτων. Χαρακτηρίζεται από παρουσία πολυάριθμων μικρών άσηπτων φλυκταινών που εξελίσσονται σε ερυθρές εφελκίδες στα άκρα Ψωρίαση ειδικών θέσεων ή περιοχική ψωρίαση Α. Σμηγματορροϊκή ψωρίαση: Είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί από το σμηγματορροϊκό έκζεμα. Εντοπίζεται στις ίδιες περιοχές με αυτό, όπως περιστοματικά, περιοφθαλμικά και στις μηρογεννητικές πτυχές. Σε αρκετές περιπτώσεις οι παραπάνω μορφές μοιάζουν τόσο πολύ με την κοινή ψωρίαση που δυσκολεύουν και τον πιο έμπειρο δερματολόγο. Β. Προσβολή των ονύχων: Η ψωριασική ονυχία συνδυάζεται με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης ΨΑ. Οι αλλοιώσεις των ονύχων 195

5 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα Και Ψωρίαση διαπιστώνονται στο 80% των ασθενών με ΨΑ και μόνο στο 20% των ασθενών με δερματική ψωρίαση. Μπορεί να αποτελεί μια πρώιμη ένδειξη για τη διάγνωση της ΨΑ. Οι ονυχικές βλάβες περιλαμβάνουν μικροβοθρίωση των ονύχων, πολλαπλά βοθρία (>20), δυσχρωμία, πάχυνση, εγκάρσιες αυλακώσεις (γραμμώσεις), σχάσεις, λευκονυχία. Τα ευρήματα αυτά δεν είναι ειδικά της νόσου, ενώ η φαιοκίτρινη χρώση (σημείο ελαιόλαδου), η ονυχοδυστροφία, η υπονύχια υπερκεράτωση και η ονυχόλυση (διαχωρισμός του όνυχα από την κοίτη του) αποτελούν ισχυρές διαγνωστικές ενδείξεις. Η ψωριασική ονυχία συγχέεται συχνά με ονυχομυκητίαση. 2. Αρθρικές Εκδηλώσεις Όπως αναφέρθηκε, οι αρθρικές εκδηλώσεις εμφανίζουν ετερογένεια, χαρακτηριστική πολυμορφία, έχουν συνήθως ήπια έναρξη και δεν συνοδεύονται από ιδιαίτερες συστηματικές εκδηλώσεις (όπως π.χ η ρευματοειδής αρθρίτιδα). Προτείνουμε μια ταξινόμησή τους σε πέντε βασικούς τύπους (Πίνακας 1) με βάση τις θεμελιώδεις βλάβες της νόσου και την ηλικία εμφάνισης. Ωστόσο δεν αποκλείεται η μετεξέλιξη από τον ένα τύπο στον άλλο κατά την πορεία της νόσου, ή η ύπαρξη μικτών μορφών. Συχνές είναι οι διάχυτες ή εντοπισμένες αρθρομυαλγίες, χωρίς υποκείμενη κλινικά αρθρίτιδα σε ποσοστό έως και 20%. Πιθανόν αποτελούν είτε προστάδιο αρθρίτιδας, είτε λανθάνουσα μη-εξελισσόμενη ενθεσίτιδα και συνοδεύουν τη δερματική ψωρίαση χωρίς αρθρίτιδα, όπως τεκμηριώνεται υπερηχογραφικά. Κρίναμε σκόπιμο να περιγράψουμε την κατηγορία αυτή ως ξεχωριστό τύπο ρευματικών εκδηλώσεων της ΨΑ, δεδομένου ότι οι ασθενείς συνήθως πορεύονται για πολλά χρόνια χωρίς να καταλήγουν σε καμιά από τις γνωστές κλινικές μορφές της νόσου Ασύμμετρη Μονοαρθρίτιδα - Ολιγοαρθρίτιδα Ασύμμετρη μονοαρθρίτιδα ή ολιγοαρθρίτιδα εμφανίζεται περίπου στο 30-60% των περιπτώσεων 2,14. Η κλασική εμφάνιση του τύπου αυτού είναι η προσβολή μιας μεγάλης άρθρωσης, όπως το γόνατο σε συνδυασμό με 1-2 μεσοφαλαγγικές ή άπω φαλαγγικές αρθρώσεις 1,4. Η συμμετοχή των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων εμφανίζεται στο 25% των ασθενών, χαρακτηρίζει κλινικά και διαγνωστικά τη νόσο 15 και συνοδεύεται συχνά με ονυχοδυστροφία. Στα δάκτυλα ο συνδυασμός αρθρίτιδας και τενοντοελυτρίτιδας (δακτυλίτιδα) έχει ως αποτέλεσμα την ομότιμη διόγκωση-πάχυνση σε όλο το μήκος τους με χαρακτηριστική αλλαντοειδή (λουκανικοειδή) διαμόρφωση, που αποτελεί κλινικό σημείο σημαντικής διαγνωστικής αξίας. Το ολιγοαρθρικό σύνδρομο στους μισούς περίπου ασθενείς εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου σε πολυαρθρικό συμμετρικό τύπο, δυσδιάκριτο κλινικά από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα 16,17. Αξίζει να σημειωθεί, ότι σύμφωνα με τελευταία δεδομένα, στις μονοαρθρικές μορφές αν γίνει υψηλής ευαισθησίας απεικονιστικός έλεγχος (υπέρηχος, MRI) ανιχνεύονται βλάβες και σε ασυμπτωματικές αρθρώσεις. Η ασύμμετρη προσβολή των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων αναφέρεται συχνά ως κλασική ΨΑ. Μπορεί να ενταχθεί αυτοδύναμα στην ολιγοαρθρική μορφή ή να αποτελεί «προσθετική» έκφραση όλων των μορφών ΨΑ 4. Παρά το γεγονός ότι η εντόπιση αυτή θεωρείται υψηλής διαγνωστικής αξίας, κατά την άποψή μας πρέπει να θεωρείται ειδική εντοπιστική μορφή που δυνητικά επικάθεται ή επιπροστίθεται στους άλλους τύπους. Το ίδιο ισχύει και για την α- κρωτηριαστική ή πυρωτική (mutilans) αρθρίτιδα, η οποία δε θα πρέπει να θεωρείται ξεχωριστός τύπος, αλλά εξέλιξη του πολυαρθρικού τύπου Συμμετρική Πολυαρθρίτιδα Πρόκειται για συμμετρική πολυαρθρίτιδα, αρκετές φορές δυσδιάκριτη από την οροαρνητική ρευματοειδή αρθρίτιδα 16,17. Αφορά το 15-20% των περιπτώσεων ΨΑ και προσβάλλει συνήθως τις πηχεοκαρπικές, τις εγγύς και άπω φαλαγγικές αρθρώσεις, τα γόνατα, τις αρθρώσεις των ποδιών κ.α. 2,18. Καταλήγει δυνητικά σε παραμορφώσεις των άκρων χειρών με αγκυλώσεις, γαμψοχειρία ή χείρα «δίκην εφιππίου». Διαφοροδιαγνωστικά στοιχεία είναι η απουσία ρευματοειδούς παράγοντα ή ρευματικών οζίων, η απουσία έντονης πρωινής δυσκαμψίας 196

6 Δ.Ι. Γουλές, Α. Κατσάμπας και περιαρθρικής οστεοπενίας, η αλλαντοειδής διαμόρφωση των δακτύλων, η ονυχοδυστροφία, η προσβολή των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων με αγκυλώσεις και η αξονική συμμετοχή με προσβολή της σπονδυλικής στήλης (ΣΣ) Ψωριασική Σπονδυλίτιδα-Ιερολαγονίτιδα Χαρακτηρίζεται από ασύμμετρη προσβολή των ιερολαγόνιων αρθρώσεων, της θωρακικής και της αυχενικής μοίρας της ΣΣ (αξονική προσβολή) με ήπια συμπτώματα και κατά τόπους ασύμμετρα ο- στεόφυτα. Παρατηρείται στο 10-33% των ασθενών και προσβάλλει εξίσου τα δύο φύλλα 2,15,18. Συχνά είναι ασυμπτωματική ή με ελάχιστα συμπτώματα, παρά τις έκδηλες ακτινολογικές βλάβες. Μπορεί να εμφανισθεί σπάνια σαν πρώτη εκδήλωση ΨΑ, αλλά συνήθως ακολουθεί μετά από αρκετά έτη την περιφερική προσβολή των αρθρώσεων 2,14. Η ιερολαγονίτιδα παρατηρείται στο 1/3 των περιπτώσεων, είναι συνήθως ασύμμετρη, συχνότερη στους άνδρες και σχετίζεται με το αντιγόνο ΗLA-B Μπορεί να είναι μεμονωμένη και ανεξάρτητη από τη σπονδυλίτιδα και το αντίστροφο. H προσβολή του αυχένα εκδηλώνεται με δυσκαμψία και περιορισμό της κινητικότητας, η οποία μπορεί να καταλήξει σε αγκύλωση 19,20. Προσβάλλεται η ανώτερη, αλλά και η κατώτερη μοίρα, ενώ σπάνια μπορεί να προκληθεί ατλαντοαξονικό υπεξάρθρημα. Η αξονική προσβολή της ΨΑ είναι κλινικά και ακτινολογικά ηπιότερη από αυτή της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας, έχει ηπιότερη πρωινή δυσκαμψία, ασύμμετρα και παχύτερα οστεόφυτα (συνδεσμόφυτα) 21. Εκδηλώνεται τυπικά με δυσκαμψία της ΣΣ διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών, πρωινή ή μετά από ακινησία. Η παρουσία επώδυνων συμπτωμάτων αποτελεί μια σημαντική κλινική και διαγνωστική ένδειξη για την ΨΑ. Σε αντίθεση με την αγκυλοποιητική, σπονδυλίτιδα (ΑΣ) σπάνια προσβάλλονται οι ζυγοαποφυσιακές αρθρώσεις (facet) 22, Νεανική μορφή ΨΑ H νεανική ΨΑ προσβάλλει κυρίως παιδιά κάτω των 16 ετών και έχει σχετικά καλή πρόγνωση. Είναι σχετικά σπάνια και αντιπροσωπεύει το 10% των χρόνιων φλεγμονωδών αρθρίτιδων στα παιδιά 24. Εμφανίζεται συχνότερα σε κορίτσια, κυρίως ως μονο-ή ολιγοαρθρίτιδα με συχνή προσβολή του γόνατος, δυνητική εξέλιξη σε πολυαρθρίτιδα, χρόνια ιριδοκυκλίτιδα και θετικά ΑΝΑ στο 10-15% των ασθενών 25. Χαρακτηριστικό είναι ότι η εμφάνιση της αρθρίτιδας προηγείται των δερματικών εξανθημάτων στο 50% των περιπτώσεων Αρθρο-μυαλγικό σύνδρομο Προτείνουμε τον όρο αυτό, γιατί ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών με ψωρίαση χωρίς αρθρίτιδα (περίπου το 20%) εμφανίζει περιοδικές, ήπιες, περιοχικές ή διάχυτες μυαλγίες ή αρθραλγίες χωρίς αρθρίτιδα εμφανή κλινικά ή ακτινολογικά. Την κατάσταση αυτή συνήθως την παραβλέπουν οι ασθενείς ή την αντιμετωπίζουν μόνοι τους με περιστασιακή χρήση αναλγητικών ή αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, χωρίς να καταφεύγουν σε ειδικό γιατρό. Ενδεχόμενα, τα συμπτώματα αυτά δικαιολογούνται από άτυπες ή υποκλινικές περιαρθρικές και περιοστικές ενθεσοπάθειες ή τενοντοελυτρίτιδες. Μερικές φορές οι αρθραλγίες και οι μυαλγίες παίρνουν ένα χρόνιο ενοχλητικό χαρακτήρα, ενώ στις παροξύνσεις γίνονται βασανιστικές. Νεότερες απεικονιστικές τεχνικές ίσως να μπορέσουν να αναδείξουν την υπεύθυνη παθολογοανατομική βλάβη. Δεδομένου ότι η ΨΑ μπορεί να συνδυάζεται συχνά με σύνδρομο ινομυαλγίας που αναπτύσσεται στους ψωριασικούς, εξαιτίας του αισθητικού και κοινωνικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν, απαιτείται προσεκτική μελέτη του θέματος Χαρακτηριστικές ρευματικές εκδηλώσεις ΨΑ Α. Ενθεσίτιδα ή ενθεσοπάθεια: Πρόκειται για συχνό κλινικό εύρημα, που οφείλεται σε περιαρθρική φλεγμονή της θέσης πρόσφυσης των τενόντων, των συνδέσμων και των θυλάκων στα οστά 26. Ιδιαίτερα εμφανίζεται στην κατάφυση του αχίλλειου τένοντα, στην πρόσφυση της πελματιαίας απονεύρωσης στην πτέρνα, στα δάκτυλα, στις μυοτενοντώδεις προσφύσεις της πυέλου, ή στον τροχαντήρα. Η ενθεσοπάθεια αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό στοιχείο των οροαρνητικών 197

7 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα Και Ψωρίαση σπονδυλίτιδων και απεικονίζεται ακτινολογικά με χνοώδη (βαμβακόμορφη) περιοστίτιδα, η οποία συχνά οστεοποιείται 27. Η φλεγμονώδης ενθεσοπάθεια φαίνεται ότι ευθύνεται για την ομότιμη κατά μήκος διόγκωση των δακτύλων και την αλλαντοειδή εμφάνισή τους, ενώ ευθύνεται επίσης για άλγη στον άκρο πόδα, στο πέλμα, καθώς και σε άλλα σημεία του σώματος. Β. Αρθρίτιδα των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων: Είναι η τυπική μορφή ΨΑ και συνοδεύεται συχνά από ψωριασική ονυχία 17. Κατά την άποψή μας εντάσσεται αυτόνομα στον τύπο της ασύμμετρης ολιγοαρθρίτιδας ή μπορεί να «προστίθεται» με την πάροδο του χρόνου στους άλλους τύπους της νόσου. Γ. Αρθρίτιδα ακρωτηριαστική ή πυρωτική (mu tilans): Είναι σπάνια. Περιγραφόταν παλαιότερα και περιγράφεται ακόμη και σήμερα ως ξεχωριστή μορφή, που χαρακτηρίζεται από οστεόλυση των φαλάγγων, των μετακαρπίων και των μεταταρσίων 17. Οδηγεί σε έντονες παραμορφώσεις με τη χαρακτηριστική εικόνα των δακτύλων «δίκην τηλεσκοπίου» 17. Κατά τη γνώμη μας η ακρωτηριαστική μορφή δε θα πρέπει να αποτελεί ξεχωριστό τύπο ΨΑ, αλλά εξέλιξη των προαναφερθέντων μορφών με χρόνιο επιθετικό χαρακτήρα. Η συχνότητά της (<5%) προοδευτικά μειώνεται και προβλέπεται περαιτέρω δραστική μείωση με τη χρήση των νεότερων θεραπευτικών βιολογικών παραγόντων που προφυλάσσουν από τις οστικές διαβρώσειςοστεολύσεις με την έγκαιρη εφαρμογή τους 4, Εξωαρθρικές Συστηματικές Εκδηλώσεις Η προσβολή των οφθαλμών με εκδήλωση επιπεφυκίτιδας, επισκληρίτιδας ή ιριδοκυκλίτιδας 2. Η τελευταία σχετίζεται με την ιερολαγονίτιδα ή την σπονδυλίτιδα. Κατά τη γνώμη μας το ποσοστό εμφάνισης ιριδοκυκλίτιδας είναι πολύ μικρότερο του 30% που αναφέρεται στη βιβλιογραφία 28. Η αορτική ανεπάρκεια η οποία εμφανίζεται σε ένα πάρα πολύ μικρό ποσοστό ασθενών με ΨΑ, όπως αναφέρεται και στις άλλες οροαρνητικές σπονδυλίτιδες, ιδίως στην ΑΣ 29. Η πνευμονική ίνωση του άνω λοβού στις απλές ακτινογραφίες θώρακος είναι σπάνιο εύρημα της ΨΑ 28. Η ψωρίαση εμφανίζει υψηλή συνοσηρότητα με διάφορα νοσήματα όπως το μεταβολικό σύνδρομο, η νόσος του Crohn, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι κακοήθειες, η κατάθλιψη κ.α. γεγονός που ενισχύει την άποψη μας ότι πρόκειται για συστηματική νόσο. 4. Εργαστηριακά Ευρήματα 4.1. Ακτινολογικά ευρήματα Η χρόνια ψωριασική αρθρίτιδα προκαλεί συχνά χαρακτηριστικές ακτινολογικές βλάβες, ικανές να τη διαφοροποιήσουν από τις άλλες πολυαρθρίτιδες. Ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορική διάγνωση καθίσταται αδύνατη, ιδίως στα πρώιμα στάδια της νόσου. Βασικά χαρακτηριστικά ακτινολογικά ευρήματα της ΨΑ είναι: Α. Η διαβρωτική αρθρίτιδα με συνοδό παραγωγή νέου οστού (proliferative erosions) Β. Η συχνή απουσία περιαρθρικής οστεοπενίας Γ. Η περιοστική αντίδραση και το οίδημα των μαλακών μορίων Δ. Τα παρασπονδυλικά ασύμμετρα οστεόφυτα Ε. Η ασύμμετρη ιερολαγονίτιδα ΣΤ. Οι χρόνιες πυρωτικές - ακρωτηριαστικές (καταστροφικές) μορφές. Α. Διαβρωτική αρθρίτιδα: Συχνά χαρακτηριστικά ευρήματα είναι οι αρθρικές διαβρώσεις, η διεύρυνση του μεσαρθρίου διαστήματος και η υποχόνδρια οστική σκλήρυνση 30. Η συνοστέωση είναι λιγότερο συχνή συγκριτικά με την ΑΣ. Οι διαβρώσεις δείχνουν προτίμηση στις άπω φαλαγγικές αρθρώσεις και ειδικά στο μεγάλο δακτύλο του ποδιού 31. Οι διαβρωτικές αλλοιώσεις είναι ασύμμετρες, ακόμη και πολύ καιρό μετά την εμφάνιση της αρθρίτιδας, σε αντίθεση με τις διαβρώσεις στη ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ). Στένωση του μεσαρθρίου διαστήματος μπορεί να μη συμβεί ποτέ στην ΨΑ. Οι διαβρώσεις αντιρροπούνται από παραγωγή νέου οστού στα όρια των φαλαγ- 198

8 Δ.Ι. Γουλές, Α. Κατσάμπας γικών αρθρώσεων και πολύ περισσότερο γύρω από τις διαβρώσεις της πτέρνας, όπου επεκτεινόμενες σχηματίζονται μεγάλες, ανώμαλες, χνουδωτές (fluffy), επώδυνες άκανθες. Τέτοιου είδους αλλοιώσεις είναι ακόμη πιο συχνές στο σύνδρομο Reiter, ενώ είναι σπάνιες στη ΡΑ. Προφανώς οφείλονται στην ενθεσίτιδα, δηλαδή στη φλεγμονή των σημείων περιοστικής πρόσφυσης των αρθρικών θυλάκων, των συνδέσμων και των τενόντων στα οστά. Οι διαβρώσεις της ΨΑ διαφέρουν από αυτές άλλων αρθρίτιδων, γιατί δεν έχουν σαφή αλλά «θαμπά και ξεφτισμένα» όρια και από αυτές εκφύονται «τούφες» περιοστίτιδος (βαμβακόμορφη ή χνοώδης περιοστίτιδα) 32. Οι βαριές και χρόνιες μορφές συχνά συνδυάζονται με οστική αγκύλωση και πυρωτική (καταστροφική) αρθρίτιδα. Στα αρχικά ωστόσο στάδια η αρθρίτιδα δεν έχει διαβρωτικό χαρακτήρα. Β. Απουσία περιαρθρικής οστεοπενίας: Η φυσιολογική μετάλλωση των οστών (δηλαδή η έλλειψη οστεοπόρωσης) θεωρείται βασικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό της ΨΑ, αλλά δεν είναι ιδιαιτέρως συχνό όταν η νόσος χρονίσει. Αντίθετα, η περιαρθρική οστεοπενία είναι σταθερό χαρακτηριστικό της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Γ. Χνοώδης περιοστίτιδα: Κατά μήκος των διαφύσεων των μακρών οστών (φαλάγγων) των άκρων χεριών και των ποδιών εκδηλώνεται περιοστική αντίδραση, η οποία παίρνει χνοώδη ή βαμβακόμορφο εμφάνιση. Τα οστά παχύνονται και γίνονται σκληρυντικά. Σε συνδυασμό με το συνοδό οίδημα των μαλακών μορίων και την ενθεσοπάθεια, διαμορφώνεται η αλλαντοειδής εμφάνιση των δάκτυλων ή εικόνα «δακτύλου-λουκάνικου» 32. Δ. Παρασπονδυλική οστεοποίηση - Κατακόρυφα ασύμμετρα οστεόφυτα: Πρόκειται για ασυνεχή και ασύμμετρα συνδεσμόφυτα, παχύτερα αυτών της ΑΣ. Είναι κατακορύφως προσανατολισμένα και δεν είναι πάντοτε προσκολλημένα στα όρια των σπονδυλικών σωμάτων. Πρέπει να διακρίνονται από τα οστεόφυτα της εκφυλιστικής σπονδυλαρθροπάθειας, τα οποία έχουν οριζόντιο προσανατολισμό και είναι ακόμη παχύτερα από αυτά της ΨΑ. Μπορεί να αποτελούν το μοναδικό ακτινολογικό εύρημα της ΨΑ, ακόμη και επί απουσίας ιερολαγονίτιδας ή δακτυλίτιδας, υποδεικνύοντας τη διάγνωση επί απουσίας άλλων χαρακτηριστικών ακτινολογικών ευρημάτων. Μεμονωμένα επιχείλια ή μη επιχείλια συνδεσμόφυτα πιθανόν να παρατηρηθούν σε οποιοδήποτε επίπεδο της ΣΣ, κυρίως όμως στη θωρακοσφυϊκή περιοχή. Ο τετραγωνισμός των σπονδυλικών σωμάτων, χαρακτηριστικό της ΑΣ, είναι σπάνιο έως ανύπαρκτο εύρημα στη ψωριασική σπονδυλίτιδα, ενώ η τυπική εικόνα baboo spine που χαρακτηρίζει την ΑΣ είναι σπάνια 33. Ε. Ιερολαγονίτιδα: Η ιερολαγονίτιδα είναι συ ν- ήθως ετερόπλευρη και ασύμμετρη, ιδίως στα πρώιμα στάδια 23. Μπορεί ωστόσο να εξελιχθεί και σε αμφοτερόπλευρη αγκύλωση. Ψωριασική οροαρνητική νόσος μπορεί να υφίσταται και χωρίς ιερολαγονίτιδα. Μέχρι και στο 50% των ΨΑ ασθενών μπορεί να εμφανισθεί διαχρονικά ιερολαγονίτιδα 21. ΣΤ. Χρόνια μορφή: Χρόνιες εκδηλώσεις της ΨΑ στις άκρες χείρες είναι η οστική συγκόλληση (αγκύλωση) στις φαλαγγικές αρθρώσεις (εγγύς και άπω), η εμφάνιση των προσβεβλημένων αρθρώσεων «δίκην μολυβιού» και «κυπέλου», το σημείο του τηλεσκοπίου και η πυρωτική αρθρίτιδα (arthritis mutilans) με οστεολύσεις και απορροφήσεις των τελικών φαλάγγων, χωρίς όμως ωλένια απόκλιση των δακτύλων. Οι διαβρώσεις στις φαλαγγικές αρθρώσεις και στις τελικές φάλαγγες μπορούν να εξελιχθούν σε λέπτυνση της κεφαλής της 2 ης φάλαγγας «σαν μολύβι» και διαβρωτική διεύρυνση της βάσεως της 3 ης φάλαγγας «σαν κούπα», με αποτέλεσμα τη χαρακτηριστική εμφάνιση «μολυβιού μέσα στο κύπελο, pencil-in-cup». Οι άκρες χείρες και οι άκροι πόδες προσβάλλονται συχνά από διαβρωτικές αλλοιώσεις σε αντίθεση με σύνδρομο Reiter. Στην ΑΜΣΣ έχουν περιγραφεί ατλαντοαξονικά, πλάγια και υποαξονικά υπε- 199

9 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα Και Ψωρίαση ξαρθρήματα, τα οποία θεωρούνται όμως σπάνια. Συχνό εύρημα είναι η πτερνική άκανθα, η οποία όμως σε αντίθεση με την εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια, καθώς και την μετατραυματική αρθρίτιδα, έχει ασαφές και θαμπό ή χνοώδες περίγραμμα. Τέλος οι αλλοιώσεις των ονύχων συνδέονται με την ακρο-οστεολυτική απορρόφηση των τελικών φαλάγγων, χωρίς να συσχετίζονται με ειδικές αρθρικές βλάβες αρθρώσεων Μαγνητική τομογραφία και υπερηχογραφικός έλεγχος Υπάρχει διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας (MRI) και των υπερήχων (US), με σκοπό την περιγραφή των κλινικών εκδηλώσεων σε νόσους όπως η ΨΑ. Μελέτες με MRI έχουν καταδείξει ότι στη ΨA υπάρχει συχνά συμμετοχή των εξωαρθρικών ιστών, όπως σύνδεσμοι, περιαρθρικά μαλακά μόρια, τενόντια ελύτρα αλλά και των οστών 34,35. Επιπρόσθετα, η MRI μπορεί να αποκαλύψει υποκλινικές μυοσκελετικές αλλοιώσεις σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με μη-επιπλεγμένη ψωρίαση 36. Επίσης, η σπινθηρογραφική μελέτη ασθενών με ΨΑ είναι δυνατό να αποκαλύψει περισσότερο εκτεταμένη προσβολή απ όσο γίνεται κλινικά αντιληπτή, ιδιαίτερα στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα και στις μεγάλες περιφερικές αρθρώσεις 16. Τέτοιες τεχνικές μπορούν κατ επέκταση να διευκολύνουν την κλινική αξιολόγηση των ασθενών με ψωρίαση και αρθρική και περιαρθρική συμμετοχή Βιοχημικός-Αιματολογικός έλεγχος Παρά τα γεγονός ότι η ΨΑ θεωρείται αυτόνομη νοσολογική οντότητα, δε διαθέτει παθογνωμονικά ή χαρακτηριστικά διαγνωστικά εργαστηριακά ευρήματα στον αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο των ασθενών. Τα ευρήματα χαρακτηρίζονται ως μη ειδικά, ήπια ή απόντα σε πολλές περιπτώσεις, ανάλογα με το επίπεδο δραστηριότητας της νόσου. Κατά την άποψή μας, στους Έλληνες ασθενείς οι δείκτες φλεγμονής, η δραστηριότητα και η επιθετικότητα (διαβρώσεις) της νόσου είναι σε πολύ χαμηλότερο βαθμό συγκριτικά με τις βόρειες ή τις δυτικές χώρες. Η ΤΚΕ μπορεί να εμφανίσει ελαφρά αύξηση, σχετιζόμενη με τη βαρύτητα και τη δραστηριότητα της νόσου 37. Η CRP μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη ή να παρουσιάσει ελαφρά έως μέτρια αύξηση, παράλληλη με τη δραστηριότητα της νόσου 18,37,38. Το ίδιο ισχύει και με την τιμή του ινωδογόνου 37. Ήπια αναιμία, ορθόχρωμη ορθοκυτταρική διαπιστώνεται σε ένα σχετικά μικρό ποσοστό σοβαρών περιπτώσεων αρθρίτιδας 37. Υπερουριχαιμία αναφέρεται στο 20% των ασθενών, ιδίως σε περιπτώσεις εκτεταμένων δερματικών αλλοιώσεων ή ενδογενών μεταβολικών διαταραχών 39. Αυξημένη ανοσοσφαιρίνη ΙgA εμφανίζεται ιδίως στους πάσχοντες από σπονδυλική προσβολή 18. Θετικά ΑΝΑ ανιχνεύονται στο 10-14% των ασθενών ενώ αντι-ccp αντισώματα μπορεί να βρεθούν σε χαμηλούς τίτλους σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών 2,18, 40,41. Τα ευρήματα από το αρθρικό υγρό είναι επίσης μη ειδικά. Συνήθως είναι φλεγμονώδες με μέτρια αύξηση των λευκοκυττάρων και επικράτηση των πολυμορφοπύρηνων, που κυμαίνονται από /mm 3, ενώ σπανίως μπορεί να υπερβούν τις /mm 3. Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται έλεγχος για επιμόλυνση από μικρόβια ή για ενδεχόμενη παρουσία κρυστάλλων ουρικού ή πυροφωσφορικού οξέος. 5. Πρόγνωση Η γενική εντύπωση είναι ότι η ΨΑ έχει σαφώς καλύτερη πρόγνωση και μικρότερου βαθμού ανικανότητα από τη ΡΑ 14. Υπάρχουν λίγες πρόδρομες μελέτες αναφορικά με την πρόγνωση και τη φυσική εξέλιξη της ΨΑ. Καθολική είναι η άποψη ότι η πολυαρθρική ΨΑ σχετίζεται με μεγαλύτερη ανικανότητα. Οι ασθενείς με πέντε τουλάχιστον οιδηματώδεις αρθρίτιδες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν μελλοντικά παραμορφώσεις και αναπηρία. Δυσμενείς προγνωστικοί δείκτες θεωρούνται η παρουσία των αντιγόνων ιστοσυμβατότητας HLA B27, B39 και Qw342, καθώς και οι εκτεταμένες δερματικές βλάβες. Οι σημαντικότεροι όμως, προγνωστικοί δείκτες νοσηρότητας και θνησιμότητας είναι οι βαρείες ακτινολογικές βλάβες, η αυξημένη ΤΚΕ και η χρήση νοσοτροποποιητικών φαρμάκων 43. Όπως προαναφέρθηκε η ψωρίαση και η ΨΑ εμφα- 200

10 Δ.Ι. Γουλές, Α. Κατσάμπας νίζουν συννοσηρότητα με μεταβολικό σύνδρομο, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, κακοήθειες, νόσο του Crohn κ.α. στοιχείο που επιβαρύνει περαιτέρω την πρόγνωσή τους. ΑBSTRACT Psoriatic Disease: psoriasis and psoriatic arthritis D. Goules 1, A. Katsampas 2 1 "Ygeia" Hospital, 2 A' Dermatological Department of "A. Syggros" Hospital Psoriasis is often associated with erosive arthritis and perios-osseous lesions (psoriatic arthritis), with manifestations in eyes, lungs (apical fibrosis) and the aorta and shares co morbidity with other diseases such as metabolic syndrome and Crohn s disease. Serological markers of systemic inflammation may also be increased. All these characteristics constitute substantial evidence of characterizing psoriasis a systemic disease and the term "psoriatic disease" is been suggested as a better description of the disease s panel. In this paper we present the necessary arguments for this suggestion, and we attempt a classification of psoriatic arthritis based on the fundamental lesions, the number of involved joints and the age of onset. Ηellenic Rheumatology 2008, 19(3): Key words: psoriasis, psoriatic arthritis, psoriatic disease, classification. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Shbeeb M, Uramoto KM, Gibson LE, O Fallon WM, Gabriel SE. The epidemiology of psoriatic arthritis in Olmsted County, Minnesota, USA, J Rheumatol 2000;27(5): Gladman DD, Shuckett R, Russell ML, Thorne JC, Schachter RK. Psoriatic arthritis (PSA)--an analysis of 220 patients. Q J Med 1987;62(238): Harrison BJ, Silman AJ, Barrett EM, Scott DG, Symmons DP. Presence of psoriasis does not influence the presentation or short-term outcome of patients with early inflammatory polyarthritis. J Rheumatol 1997;24(9): Jones SM, Armas JB, Cohen MG, Lovell CR, Evison G, McHugh NJ. Psoriatic arthritis: outcome of disease subsets and relationship of joint disease to nail and skin disease. Br J Rheumatol 1994;33(9): Scarpa R, Oriente P, Pucino A, Torella M, Vignone L, Riccio A, Biondi Oriente C. Psoriatic arthritis in psoriatic patients. Br J Rheumatol 1984;23(4): Rahman P, Schentag CT, Gladman DD. Immunogenetic profile of patients with psoriatic arthritis varies according to the age at onset of psoriasis. Arthritis Rheum 1999;42(4): Solinger AM, Hess EV. Rheumatic diseases and AIDS--is the association real? J Rheumatol 1993;20(4): Njobvu P, McGill P, Kerr H, Jellis J, Pobee J. Spondyloarthropathy and human immunodeficiency virus infection in Zambia. J Rheumatol 1998;25(8): Duvic M, Johnson TM, Rapini RP, Freese T, Brewton G, Rios A. Acquired immunodeficiency syndromeassociated psoriasis and Reiter s syndrome. Arch Dermatol 1987;123(12): Espinoza LR, Berman A, Vasey FB, Cahalin C, Nelson R, Germain BF. Psoriatic arthritis and acquired immunodeficiency syndrome. Arthritis Rheum 1988;31(8): Njobvu P, McGill P. Psoriatic arthritis and human immunodeficiency virus infection in Zambia. J Rheumatol 2000;27(7): Burd RM. Psoriasis: a general overview. Br J Hosp Med (Lond) 2006;67(5): Stern RS. Psoriasis. Lancet 1997;350(9074): Moll JM, Wright V. Psoriatic arthritis. Semin Arthritis Rheum 1973;3(1): Veale D, Rogers S, Fitzgerald O. Classification of clinical subsets in psoriatic arthritis. Br J Rheumatol 1994;33(2): Helliwell P, Marchesoni A, Peters M, Barker M, Wright V. A re-evaluation of the osteoarticular manifestations of psoriasis. Br J Rheumatol 1991;30(5): Wright V. Rheumatism and psoriasis: a re-evaluation. Am J Med 1959;27: Torre Alonso JC, Rodriguez Perez A, Arribas Castrillo JM, Ballina Garcia J, Riestra Noriega JL, Lopez 201

11 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα Και Ψωρίαση Larrea C. Psoriatic arthritis (PA): a clinical, immunological and radiological study of 180 patients. Br J Rheumatol 1991;30(4): Jenkinson T, Armas J, Evison G, Cohen M, Lovell C, McHugh NJ. The cervical spine in psoriatic arthritis: a clinical and radiological study. Br J Rheumatol 1994;33(3): Salvarani C, Macchioni P, Cremonesi T, et al. The cervical spine in patients with psoriatic arthritis: a clinical, radiological and immunogenetic study. Ann Rheum Dis 1992;51(1): Gladman DD, Brubacher B, Buskila D, Langevitz P, Farewell VT. Psoriatic spondyloarthropathy in men and women: a clinical, radiographic, and HLA study. Clin Invest Med 1992;15(4): Hanly JG, Russell ML, Gladman DD. Psoriatic spondyloarthropathy: a long term prospective study. Ann Rheum Dis 1988;47(5): Helliwell PS, Hickling P, Wright V. Do the radiological changes of classic ankylosing spondylitis differ from the changes found in the spondylitis associated with inflammatory bowel disease, psoriasis, and reactive arthritis? Ann Rheum Dis 1998;57(3): Ansell BM. Juvenile psoriatic arthritis. Baillieres Clin Rheumatol 1994;8(2): Southwood TR, Petty RE, Malleson PN, Delgado EA, Hunt DW, Wood B, Schroeder ML. Psoriatic arthritis in children. Arthritis Rheum 1989;32(8): Scarpa R. Peripheral enthesopathies in psoriatic arthritis. J Rheumatol 1998;25(11): McGonagle D, Gibbon W, Emery P. Classification of inflammatory arthritis by enthesitis. Lancet 1998;352(9134): Boumpas D. Psoriatic Arthritis. In: Klippel J, ed. Primer On The Rheumatic Diseases. Atlanda:Arthritis Foundation, Gladman DD. Psoriatic arthritis. Curr Opin Rheumatol 1990;2(4): Marsal S, Armadans-Gil L, Martinez M, Gallardo D, Ribera A, Lience E. Clinical, radiographic and HLA associations as markers for different patterns of psoriatic arthritis. Rheumatology (Oxford) 1999;38(4): van Romunde LK, Cats A, Hermans J, Valkenburg HA, de Vries E. Psoriasis and arthritis. III. A crosssectional comparative study of patients with psoriatic arthritis and seronegative and seropositive polyarthritis: radiological and HLA aspects. Rheumatol Int 1984;4(2): Wright V. Psoriasis and arthritis; a study of the radiographic appearances. Br J Radiol 1957;30(351): Bywaters EG, Dixon AS. Paravertebral ossification in psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 1965;24(4): Jevtic V, Watt I, Rozman B, Kos-Golja M, Demsar F, Jarh O. Distinctive radiological features of small hand joints in rheumatoid arthritis and seronegative spondyloarthritis demonstrated by contrastenhanced (Gd-DTPA) magnetic resonance imaging. Skeletal Radiol 1995;24(5): Olivieri I, Barozzi L, Favaro L, et al. Dactylitis in patients with seronegative spondylarthropathy. Assessment by ultrasonography and magnetic resonance imaging. Arthritis Rheum 1996;39(9): Offidani A, Cellini A, Valeri G, Giovagnoni A. Subclinical joint involvement in psoriasis: magnetic resonance imaging and X-ray findings. Acta Derm Venereol 1998;78(6): Troughton PR, Morgan AW. Laboratory findings and pathology of psoriatic arthritis. Baillieres Clin Rheumatol 1994;8(2): Laurent MR, Panayi GS, Shepherd P. Circulating immune complexes, serum immunoglobulins, and acute phase proteins in psoriasis and psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 1981;40(1): Mijiyawa M, Oniankitan O, Khan MA. Spondyloarthropathies in sub-saharan Africa. Curr Opin Rheumatol 2000;12(4): Bogliolo L, Alpini C, Caporali R, Scire CA, Moratti R, Montecucco C. Antibodies to cyclic citrullinated peptides in psoriatic arthritis. J Rheumatol 2005;32(3): Vander Cruyssen B, Hoffman IE, Zmierczak H, et al. Anti-citrullinated peptide antibodies may occur in patients with psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 2005;64(8): Gladman DD, Farewell VT. The role of HLA antigens as indicators of disease progression in psoriatic arthritis. Multivariate relative risk model. Arthritis Rheum 1995;38(6): Gladman DD, Farewell VT, Wong K, Husted J. Mortality studies in psoriatic arthritis: results from a single outpatient center. II. Prognostic indicators for death. Arthritis Rheum 1998;41(6):

ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ

ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ 21 ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ Δημήτρ. Ι Γουλές Δεσπ. Παυλοπούλου Ρευματολόγος Ειδ/νη Ιατρός ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ, ΑΘΗΝΑ Περίληψη Η δερματική ψωρίαση συνοδεύεται από ψωριασική αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ)

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΙΑ 2.1 Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της νόσου; Υπάρχουν αρκετές μορφές ΝΙΑ. Κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Μυοσκελετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από :

Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από : Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από : φλεγμονή των αρθρώσεων,των ενθέσεων και των μαλακών μορίων + ψωρίαση του δέρματος, νυχιών Επιδημιολογία Ψωρίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Οροαρνητικές σπονδυλοαρθροπάθειες Ομάδα παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 37 χρ. άνδρας προσέρχεται με : Ψωρίαση ερυθροδερμική στο 85% επιφάνειας σώματος+ προσβολή ονύχων Αρθραλγίες

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομα Επωδυνων Ακρων

Συνδρομα Επωδυνων Ακρων www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομα Επωδυνων Ακρων Έκδοση από 2016 10. Οστεοχόνδρωση (Συνώνυμα: Οστεονέκρωση, Άσηπτη νέκρωση). 10.1 Τι είναι; Η λέξη «οστεοχόνδρωση» σημαίνει «οστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας

Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας Δελτ Α Παιδιατρ Κλιν Πανεπ Αθηνών 54, 2007 153 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας Φ. Ψύχου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στις νεανικές αρθροπάθειες περιλαμβάνονται διάφορα νοσήματα με αρθρίτιδα νεανικής έναρξης, η ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως γίνεται η διάγνωση; Οι γιατροί

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

αρθρίτιδα ποδοκνηµικών οίδηµα µε εντύπωµα διαφορική διάγνωση Κοροβέση Ιωάννα, MD, PhD ειδικευόµενη Παθολογίας Ε Παθολογικής Κλινικής, ΓΝΑ Ευαγγελισµός ιευθυντής: καθ. Αθ. Σκουτέλης 30/11/2011 πριν 3,5

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Χρήστος Σ. Μπαλτάς (MD, PhD, MSc) Διευθυντής ΕΣΥ, Κέντρο Ακτινοδιαγνωστικών Απεικονίσεων, Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI Ερμηνει α των ευρημα των της MRI A.Σ.Μπιντούδη Υπεύθυνη Μυοσκελετικού Τμήματος Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη Διευθυντής: Ι. Τσιτουρίδης ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Εμφανίζεται μετά από μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα ( ΝΙΑ ) είναι το πιο συχνό αυτοάνοσο νόσημα στα παιδιά με επίπτωση 1/1000. Η έγκαιρη διάγνωση και

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Περίγραμμα Τι είναι η Η/Φ πρωτεϊνών Πότε πρέπει να ζητάμε την Η/Φ Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ CAPS 1.1 Τι είναι; Τα σχετιζόμενα με την κρυοπυρίνη περιοδικά σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 DIP RB-ILD Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος 2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Γυναίκα, 32 ετών, πωλήτρια Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 10, SJC= 8 ΤΚΕ: 54mm/1h CRP: 7,9 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό

Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2007,18(2):157-178 2007,18(2):157-Α Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό Χ. Αντωνιαδης 1 Κ. Ταραση 2 Λ. Κουτσογεωργοπουλου 1 Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Όχι μόνο: Συστηματικές νόσοι με δερματικές εκδηλώσεις Αλλά και: Δερματικές νόσοι με συστηματικές εκδηλώσεις όπως η Ψωρίαση Γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ MRI ΕΙΚΟΝΕΣ Τ1W ΟΒΕΛΙΑΙΑ ΤΟΜΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΤΟΜΗ ΕΓΚΑΡΣΙΑ ΤΟΜΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με θρομβοκυττάρωση Εισαγωγή Αριθμός ΑΜΠ 450x10 9 /L γενικά αποδεκτός ως θρομβοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς Η υπερηχοτομογραφία τα τελευταία χρόνια με τη δραματική βελτίωση στην ποιότητα και διακριτική ικανότητα συνεχώς διευρύνει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ O φάκελος αυτός συμπληρώνεται επικουρικά προς τον τυποποιημένο εισηγητικό φάκελο των ΚΕΠΑ, και αποσκοπεί στην διευκόλυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π. ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Οστεοαρθρίτιδα είναι αρθροπάθεια, που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία

Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία Αιχμές στη Παθολογία 2013 Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία Δημήτριος Τ Μπούμπας ΕΚΠΑ και ΙΙΒΕΑΑ Πρώιμη φλεγμονώδης αρθρίτιδα: Ορισμός Αρθρίτιδα που χαρακτηρίζεται από προσβολή 2 αρθρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ Η παθολογία της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι αρκετά συχνή και αφορά ως επί των πλείστων κακώσεις που οδηγούν σε οξείες ή χρόνιες καταστάσεις. Απλά διαστρέμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με ιδιαιτερότητες στον τρόπο ζωής Άνδρας, 30 ετών, μουσικός Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 8, SJC= 7 ΤΚΕ: 51mm/1h CRP: 8,1 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα

Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα Παναγιώτης Σκένδρος Λέκτορας Παθολογίας ΔΠΘ pskendro@med.duth.gr Χρόνια, συστηµατική αυτοάνοση νόσος Εκδηλώνεται µε φλεγµονή του αρθρικού υµένα (υµενίτιδα)

Διαβάστε περισσότερα

Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα: Σκέψεις για το όνομα

Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα: Σκέψεις για το όνομα Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011,22(1):45-49 Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα: Σκέψεις για το όνομα Α. Ανδριανάκος Άμ. Επ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ποικίλοι όροι χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ. Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ. Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα (juvenile chronic/idiopathic /rheumatoid arthritis) Γενικευμένη συστηματική νόσο όπου η αρθρίτιδα αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Τι είναι; Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες αποτελούν µία οµάδα που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγµονή των αρθρώσεων (αρθρίτιδα) και

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Α Δ ΓΑΡΥΦΑΛΛΟΣ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Οι εμπλεκόμενες ειδικότητες Ρευματολογία Δερματολογία Αυτοάνοσα νοσήματα Γαστρεντερολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ 42 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα