ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ"

Transcript

1 21 ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ-ΨΩΡΙΑΣΗ Δημήτρ. Ι Γουλές Δεσπ. Παυλοπούλου Ρευματολόγος Ειδ/νη Ιατρός ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ, ΑΘΗΝΑ Περίληψη Η δερματική ψωρίαση συνοδεύεται από ψωριασική αρθρίτιδα με οστικές διαβρώσεις και περιοστικές βλάβες. Μπορεί να συνοδεύεται από προσβολή των οφθαλμών, της αορτής, του πνεύμονος (ίνωση κορυφής) και αυξημένους ορολογικούς δείκτες φλεγμονής. Τα ανωτέρω συνιστούν κατά τη γνώμη μας στοιχεία ικανά και αναγκαία για να χαρακτηρισθεί η ψωρίαση ως συστηματική πάθηση με τον προτεινόμενο όρο «ψωριασική νόσος». Επιπλέον επιχειρείται μια νέα απλουστευμένη επαναταξινόμηση της ψωριασικής αρθρίτιδας επί τη βάσει των θεμελιωδών βλαβών και της ηλικίας. Στο άρθρο αυτό αναπτύσσονται όλα τα επιχειρήματα ώστε να γίνει απόλυτα κατανοητό το βάσιμο των ισχυρισμών των προτάσεών μας. Ορισμός, Επίδημιολογία H Ψωριασική αρθρίτιδα (ΨΑ) είναι μια φλεγμονώδης οροαρνητική και δυνητικά παραμορφωτική αρθρίτιδα που αναπτύσσεται σε ασθενείς με ψωρίαση. Προσβάλλει τις περιφερικές αρθρώσεις, την σπονδυλική στήλη και τα τενοντο-θυλακοσυνδεσμικά στοιχεία στις καταφύσεις τους. Έχει πολλές ομοιότητες με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα αλλά και ίδια χαρακτηριστικά που την αφορίζουν σε αυτόνομη κλινική οντότητα. Η σχέση ψωρίασης και αρθρίτιδας περιγράφηκε το 1818 απο τον Alibert ενώ ο Bazin χρησιμοποίησε πρώτος τον όρο αρθροπαθητική ψωρίαση το H λέξη ψωρίαση προέρχεται από την ελληνική λέξη ψώρος, που σημαίνει λέπι. Ο Γαληνός πρώτος ανέφερε τον όρο ψωρίαση, ενώ περιγραφές ασθενών που οι αλλοιώσεις τους έμοιαζαν με ψωρίαση αναφέρονται από τον Ιπποκράτη και την Παλαιά Διαθήκη. Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που εμφανίζεται στο 2-3% του πληθυσμού, ιδίως στους καυκάσιους. Eίναι σπάνια στους ασιάτες, μαύρους και γιαπωνέζους. Η ψωριασική αρθρίτιδα (ΨΑ) εμφανίζεται στο 5%-10% των ασθενών με δερματική ψωρίαση. Προσβάλλει εξίσου τα δύο φύλα με συχνότητα 6/ ετησίως και με επιπολασμό 100/ Η συνήθης ηλικία έναρξης της ΨΑ είναι μεταξύ ετών, ενώ της δερματικής ψωρίασης είναι μεταξύ ετών, και το 75% κάτω των 40 ετών 2-4. Η ψωρίαση και ιδιαίτερα η ψωριασική αρθρίτις είναι σχετικά σπάνιες στα παιδιά Η αρθρίτιδα στο 70% ακολουθεί την εμφάνιση της ψωρίασης, η οποία προηγείται αρκετά έτη (μέχρι και 35), συνήθως ο μέσος όρος είναι περίπου τα επτά έτη. Στο 15% τα δύο νοσήματα εκδηλώνονται ταυτόχρονα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Στο υπόλοιπο 10% των περιπτώσεων η αρθρίτιδα προηγείται της ψωρίασης, η οποία εμφανίζεται συνήθως στα επόμενα δύο έτη 2, 5. Στη τελευταία περίπτωση η οριστικοποίηση της διάγνωσης είναι δυσχερής έως αδύνατη.

2 22 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου Ο Rahman et al. 6 παρατήρησαν ότι σε ασθενείς με τύπου Ι ψωρίαση (ηλικία εκδήλωσης <40 ετών), οι δερματικές εκδηλώσεις προηγούνται της αρθρίτιδας κατά 9 έτη μέσο όρο. Απεναντίας, σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας των 40 ετών με τύπου ΙΙ ψωρίαση (ηλικία εκδήλωσης >40 ετών), η αρθροπάθεια αναπτύσσεται σε ένα έτος κατά μέσο όρο από την εμφάνιση της δερματοπάθειας, υπαινίσσοντας ότι ένα μεγαλύτερο ποσοστό των ηλικιωμένων ασθενών παρουσιάζει σχεδόν συγχρόνως και τις δυο καταστάσεις. Συσχέτιση με την HIV λοίμωξη Η επίπτωση της ψωριασικής αρθρίτιδας σε ασθενείς με HIV λοίμωξη είναι μεγαλύτερη απ ότι στον γενικό πληθυσμό 7. Μια πρόσφατη μελέτη από την Ζάμπια αναφέρει ότι, οι oροαρνητικές σπονδυλαρθροπάθειες είναι 180/ στον HIV-θετικό πληθυσμό συγκριτικά με 15/ στον HIV-αρνητικό πληθυσμό 8. Στα πλαίσια της HIV λοίμωξης, έχει αναφερθεί συχνά, σοβαρή δερματοπάθεια και πολυαρθροπάθεια να εκδηλώνονται ταυτόχρονα Το εύρος της σοβαρότητας είναι μεγάλο και σε ορισμένες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί βελτίωση της αρθρίτιδας με την έναρξη του AIDS 11. H ψωριασική αρθρίτις (ΨΑ) είναι μια χρόνια φλεγμονώδης αρθρίτιδα με ευρύ κλινικό φάσμα. Ανήκει στις λεγόμενες οροαρνητικές σπονδυλίτιδες με τις οποίες μοιράζεται κοινά γενετικά, παθογενετικά, κλινικά και ακτινολογικά στοιχεία. Η κλασική ισχύουσα ταξινόμησή της φαίνεται στον πίνακα 1α. Θεωρείται μια ξεχωριστή κλινική οντότητα που συνδυάζεται με δερματική ψωρίαση, αρνητικό ρευματοειδή και αντι- CCP παράγοντα και εκδηλώνεται κατά την άποψη και εμπειρία μας με τις εξής κύριες κλινικές μορφές (Πίνακας 1β) : 1. Ασύμμετρη ολιγοαρθρική, 2. Συμμετρική πολυαρθρική 3. Αξονική μορφή (σπονδυλίτιδα-ιερολαγονίτιδα) 4. Αρθρο-μυαλγικό σύνδρομο, 5. Νεανική αρθρίτιδα, χωρίς να υπάρχουν απόλυτες διαχωριστικές γραμμές και με τη δυνατότητα της μετάπτωσης ή εξέλιξης της μιας υποκατηγορίας στην άλλη. Στις κλινικές εκδηλώσεις θα πρέπει να προστεθεί το συχνά εμφανιζόμενο αρθρομυαλγικό σύνδρομο χωρίς αρθρίτιδα (βλ. παρακάτω) Η έναρξη της αρθρίτιδος είναι συνήθως ήπια και κατά κανόνα απουσιάζουν οι συστηματικές εκδηλώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αρθρίτιδα εμφανίζεται μετά από τραυματισμό που παραπλανεί με τη προσωρινή διάγνωση της μετατραυματικής αρθρίτιδας. Παθογένεια Πολλοί παράγοντες εμπλέκονται στη παθογένεια του νοσήματος, όπως ανοσογενετικοί, λοιμώξεις, τραυματισμοί, στρες, φάρμακα και μεταβολές του αγγειακού συστήματος (αγγειογένεση), χωρίς να ενοχοποιείται απόλυτα κάποιος από αυτούς. Θετικό οικογενειακό ιστορικό ψωρίασης αναφέρεται σε πολλούς ασθενείς με ψωρίαση και ψωριασική αρθρίτιδα, ενώ οι ιστολογικές βλάβες στον αρθρικό υμένα είναι πανομοιότυπες με αυτές του δέρματος. Περισσότερα για την παθογένεια και ανοσοπαθολογία της βλέπε στο αντίστοιχο άρθρο του παρόντος τόμου πρακτικών. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 1. ΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης και υποτροπιάζουσα δερματοπάθεια που δύσκολα θεραπεύεται. Κλινικά χαρακτηρίζεται από ερυθηματώδεις κηλίδες ή πλάκες σαφώς αφοριζόμενες.

3 Ψωριασική Νόσος, Ψωριασική Αρθρίτιδα - Ψωρίαση 23 Καλύπτονται από αργυρόχροα λέπια που αιμορραγούν εύκολα με την απόξεση. Εντοπίζονται συχνότερα στους αγκώνες, γόνατο, στο τριχωτό της κεφαλής, στις κνήμες, στην οσφύ και στις μεσογλουτιαίες πτυχές. Η κοινή ψωρίαση δεν προσβάλει το πρόσωπο. Τα λέπια μοιάζουν με αδρή πιτυρίδα ή με τρίματα σπαρματσέτου. Ο,τι είναι κόκκινο και φέρει λέπι δεν είναι πάντα ψωρίαση. Μια τέτοια δερματοπάθεια είναι το έκζεμα. Συνήθως το έκζεμα προκαλεί κνησμό αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις ψωρίασης με κνησμό 12, 13. Η πλειοψηφία των ψωριασικών ασθενών έχουν σχετικά ήπια νόσο. Ένα ποσοστό 20-25% χρειάζονται θεραπεία δεύτερης γραμμής (κυτταροστατικά, νοσοτροποποιητικά φάρμακα). Μορφές Ψωρίασης Χαρακτηριστική είναι η κλινική πολυμορφία της νόσου που μπορεί να εκδηλώνεται με διάφορες μορφές ψωρίασης, όπως : Κοινή ψωρίαση ή κατά πλάκας. Είναι η πιο συχνή και αντιπροσωπεύει το 95% των περιπτώσεων. Εμφανίζεται στους ενήλικες και σπανίως στα παιδιά. Ο αριθμός και το μέγεθος των βλαβών ποικίλλει. Στην αρχή παρατηρούνται κηλίδες ή βλατίδες ποικίλου μεγέθους, οι οποίες συχνά και συνενώνονται και σχηματίζουν πλάκες που επεκτείνονται και καταλαμβάνουν μεγάλες περιοχές. Έχουν περιγραφεί δύο τύποι ψωρίασης κατά πλάκας με βάση την ηλικία έναρξης, την ΗLΑ συσχέτιση και την πορεία της νόσου. Ο τύπος Ι είναι ο συχνότερος, προσβάλλει νεαρούς ενήλικες με θετικό οικογενειακό ιστορικό, έχει βαρύτερη πρόγνωση και χρόνια ακανόνιστη πορεία. To 80% των περιπτώσεων εμφανίζουν θετικό HLA-Cw6. Ο τύπος ΙΙ εμφανίζεται συνήθως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας από ετών. Έχουν σπανιότερα θετικό οικογενειακό ιστορικό και η νόσος διατρέχει ήπια και εντοπισμένα. Το 20% των ασθενών εμφανίζουν θετικό HLA-Cw6. Σταγονοειδής ψωρίαση. Εμφανίζεται στα παιδιά, συνήθως μετά απο στρεπτοκοκκική κυνάγχη. Οι πλάκες της ψωρίασης είναι πολύ μικρές διαμέτρου 1cm και μοιάζουν με σταγόνες. Οι βλάβες συνήθως υποχωρούν αυτόματα. Σε μερικές περιπτώσεις μεταπίπτουν σε κοινή ψωρίαση. Φαινόμενο Κoebner. Ονομάζουμε την εμφάνιση ψωριασικών βλαβών (ή και αρθρίτιδος) σε σημεία τραυματισμού του δέρματος μετά 15 ημέρες π.χ. σε χειρουργικές τομές. Παρεμφερές φαινόμενο είναι η μετατραυματική εμφάνιση ψωριασικής αρθρίτιδας. Ερυθροδερμική ψωρίαση. Είναι σπάνια. Στη μορφή αυτή προσβάλλεται όλο το δέρμα. Χαρακτηρίζεται από γενικευμένη ερυθρότητα, λόγω της φλεγμονής και διαφόρου βαθμού απολέπιση. Λόγω της εκτεταμένης αγγειοδιαστολής μπορεί να εκδηλωθεί υποθερμία. Συχνά εμφανίζεται πυρετός και ρίγη, οίδημα κάτω άκρων από απώλεια λευκωμάτων και ενδεχόμενα καρδιακή, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια. Εκλύεται μετά από ακατάλληλη χρήση κορτικοειδών, λοιμώξεις ή μετά από φωτοθεραπεία. Φλυκταινώδης Ψωρίαση. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία φλυκταινών (επάρματα του δέρματος με άσηπτο περιεχόμενο πλούσιο σε πολυμορφοπύρηνα). Υπάρχουν δύο μορφές: Α) Γενικευμένη φλυκταινώδης ψωρίαση. Πρόκειται για σοβαρή κατάσταση που δυνητικά απειλεί τη ζωή του ασθενούς. Αρχικά εμφανίζεται ερύθημα έντονο που σε λίγες ώρες επεκτείνεται σε μεγάλες επιφάνειες. Στη συνέχεια εμφανίζονται φλύκταινες κατά σωρούς που προοδευτικά συνενώνονται και σχηματίζουν «λίμνες» με άσηπτο περιεχόμενο. Συνυπάρχει πυρετός κακουχία και έντονα συστηματικές εκδηλώσεις, ονυχόλυση κ.α. Β) Φλυκταινώδης Ψωρίαση παλαμών και πελμάτων. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολυαρίθμων μικρών άσηπτων φλυκταινών που εξελίσσονται σε ερυθρές εφελκίδες. Σμηγματορροϊκή Ψωρίαση. Είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί από το σμηγματορροϊκό έκζεμα.

4 24 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου Εντοπίζεται στις ίδιες περιοχές με αυτό, όπως περιστοματικά, περιοφθαλμικά, μηρογενητικές πτυχές. Αρκετές φορές οι παραπάνω μορφές μοιάζουν πολύ με την κοινή ψωρίαση που δυσκολεύουν και τον πιο έμπειρο δερματολόγο. Προσβολή των ονύχων. Η ψωριασική ονυχία συνδυάζεται με τα υψηλότερα ποσοστά ΨΑ. Οι αλλοιώσεις των ονύχων διαπιστώνονται στο 80% με ΨΑ και μόνο στο 20% με δερματική ψωρίαση. Μπορεί να αποτελεί μια πρώιμη ένδειξη για τη διάγνωση της ΨΑ. Οι ονυχιακές βλάβες περιλαμβάνουν : Μικροβοθρίωση των ονύχων, πολλαπλά βοθρία (> 20), δυσχρωμία, πάχυνση, εγκάρσιες αυλακώσεις (γραμμώσεις), σχάσεις, λευκονυχία. Τα ευρήματα αυτά δεν είναι ειδικά της νόσου. Ενώ η φαιοκίτρινη χρώση (σημείο ελαιολάδου), δυστροφία, υπονύχια υπερκεράτωση και ονυχόλυση (διαχωρισμός του όνυχα από την κοίτη του) αποτελούν ισχυρές ενδείξεις. Η ψωριασική ονυχία συνοδεύει συχνά την ΨΑ και συγχέεται με την ονυχομυκητίαση. Κανένα από αυτά τα σημεία δεν είναι παθογνωμονικά ή ειδικά της ψωρίασης. 2. ΑΡΘΡΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Όπως αναφέρθηκε οι αρθρικές εκδηλώσεις είναι ετερογενείς, εμφανίζουν χαρακτηριστική πολυμορφία χωρίς ιδιαίτερες συστηματικές εκδηλώσεις (όπως στη ρευματοειδή) και έχουν συνήθως ήπια έναρξη. Προτείνουμε την επαναταξινόμηση της σε πέντε βασικούς τύπους (Πινακας 1β) με βάση την ηλικία, τον αριθμό και τη θέση των βλαβών. Δεν αποκλείεται κατά την πορεία της νόσου η μετεξέλιξη από τον ένα τύπο στον άλλο ή να υπάρχουν μικτές μορφές. Επίσης συχνές είναι μέχρι και 30% οι διάχυτες ή εντετοπισμένες αρθρομυαλγίες, χωρίς υποκείμενη κλινικά αρθρίτιδα. Αποτελούν πιθανώς προστάδιο αρθρίτιδος ή λανθάνουσας μη εξελισσόμενης ενθεσίτιδας και συνοδεύουν τη δερματική ψωρίαση, χωρίς αρθρίτιδα, όπως τεκμηριώνεται υπερηχογραφικά. Κρίναμε σκόπιμο να «απομονώσουμε» τη κατηγορία αυτή σε ξεχωριστό τύπο ρευματικών εκδηλώσεων της ΨΑ, δεδομένου ότι οι ασθενείς αυτοί συνήθως πορεύονται για πολλά χρόνια χωρίς να καταλήγουν σε καμιά από τις γνωστές κλινικές μορφές της νόσου. Πίνακας 1. ΚλασικήΤαξινόμηση ΨΑ (Moll and Wright) 1. Ολιγοαρθρίτιδα ασύμμετρη 2. Πολυαρθρίτιδα συμμετρική 3. Ψωριασική Σπονδυλίτιδα-Ιερολαγονίτιδα 4. Ακρωτηριαστική (mutilans) αρθρίτιδα 5. Αρθρίτιδα άπω μεσο- φαλαγγικών αρθρώσεων Πίνακας 1β. Επαναταξινόμηση ΨΑ (Με βάση ηλικία,αριθμό και θεση βλαβών) 1. Ασύμμετρη Μονοαρθρίτιδα-Ολιγοαρθρίτιδα 2. Συμμετρική Πολυαρθρίτιδα 3. Ψωριασική Σπονδυλίτιδα-Ιερολαγονίτιδα 4. Αρθρο-μυαλγικό Σύνδρομο 5. Νεανική Μορφή Ψωριασικής Αρθρίτιδας

5 Ψωριασική Νόσος, Ψωριασική Αρθρίτιδα - Ψωρίαση 25 Ι. Ασύμμετρη Μονοαρθρίτιδα - Ολιγοαρθρίτιδα. Η ασύμμετρη μονοαρθρίτιδα ή ολιγοαρθρίτιδα αφορά περίπου το 30-60% των περιπτώσεων 2,14. Η κλασική εμφάνιση του τύπου αυτού είναι η μονοαρθρίτιδα και συνηθέστερα η ολιγοαρθρίτιδα με προσβολή μιας μεγάλης άρθρωσης όπως του γόνατος σε συνδυασμό με 1-2 μεσοφαλαγγικές ή άπω (δακτυλικές) αρθρώσεις 1, 4. Η συμμετοχή των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων εμφανίζεται στο 25% των ασθενών και χαρακτηρίζει κλινικά και διαγνωστικά τη νόσο 15. Συνοδεύεται συχνά με ονυχοδυστροφία. Στους δακτύλους ο συνδυασμός αρθρίτιδος και τενοντοελυτρίτιδος ή συνδεσμίτιδος (δακτυλίτιδα) έχει ως αποτέλεσμα την ομοιομερή διόγκωση (πάχυνση) του δακτύλου ώστε να παίρνει χαρακτηριστικό αλλαντοειδές (λουκανικοειδές) σχήμα, σημαντικής διαγνωστικής αξίας. Οι μισοί περίπου ασθενείς με τον ολιγοαρθρικό σύνδρομο μετεξελίσσονται με τη πάροδο του χρόνου σε πολυαρθρικό συμμετρικό τύπο, δυσδιάκριτο κλινικά από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα 16,17. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τελευταία δεδομένα στις μονοαρθρικές μορφές αν γίνει υψηλής ευαισθησίας απεικονιστικός έλεγχος (υπέρηχο, MRI) ανιχνεύουμε βλάβες και σε άλλες ασυμπτωματικές αρθρώσεις. Η ασύμμετρη προσβολή των τελικών φαλαγγικών αρθρώσεων αναφέρεται συχνά ως κλασσική ψωριασική αρθρίτιδα. Μπορεί να ενταχθεί αυτοδύναμα στην ολιγοαρθρική μορφή ή να αποτελεί «προσθετική έκφραση» όλων των μορφών ΨΑ 4. Παρά το γεγονός ότι η εντόπιση αυτή θεωρείται υψηλής διαγνωστικής αξίας, κατά την άποψή μας πρέπει να θεωρείται ειδική εντοπιστική μορφή που δυνητικά επικάθεται ή επιπροστίθεται στους άλλους τύπους. Το ίδιο ισχύει και για την ακρωτηριαστική αρθρίτιδα (mutilans), η οποία δεν θα πρέπει να θεωρείται ξεχωριστός υποτύπος, αλλα εξέλιξη του πολυαρθρικού τύπου. ΙΙ. Συμμετρική Πολυαρθρίτιδα Μοιάζει πολύ με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Προσβάλλει συνήθως τις πηχεοκαρπικές, τις εγγύς και άπω φαλαγγικές αρθρώσεις, τα γόνατα και τις αρθρώσεις άκρων ποδών 2, 18 κλπ. Καταλήγει δυνητικά σε παραμορφώσεις των άκρων χειρών (δακτύλων) με αγκυλώσεις, γαμψοχειρία ή χείρα δίκην εφιππίου. Πρόκειται για συμμετρική πολυαρθρίτιδα αρκετές φορές δυσδιάκριτη από τη οροαρνητική ρευματοειδή αρθρίτιδα 16, 17. Διαφορικά διαγνωστικά στοιχεία είναι : o ρευματοειδής παράγοντας, τα ρευματικά οζίδια, η έντονη πρωινή δυσκαμψία, η απουσία παρααρθρικής οστεοπόρωσης, οι αλαντοειδείς δάκτυλοι, η ονυχοδυστροφία, η προσβολή των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων με αγκυλώσεις και ωλένια απόκλιση των δακτύλων και η αξονική (ΣΣ) συμμετοχή. Αφορά το % των περιπτώσεων 2, 18. ΙΙΙ. Ψωριασική Σπονδυλίτιδα -Ιερολαγονίτιδα Χαρακτηρίζεται από την ασύμμετρη προσβολή των ιερολαγονίων αρθρώσεων, της ΘΜΣΣ με ήπια συμπτώματα και κατά τόπους ασύμμετρα οστεόφυτα καθώς και προσβολή του αυχένος. Παρατηρείται στο 10-33% των ασθενών και προσβάλλει εξίσου τα δύο φύλλα 2, 15, 18. Συχνά είναι ασυμπτωματική ή με ελάχιστα συμπτώματα παρά τις έκδηλες ακτινολογικές βλάβες. Μπορεί να εμφανισθεί σπάνια σαν πρώτη εκδήλωση της ΨΑ 2, 14, αλλά συνήθως ακολουθεί μετά από αρκετά έτη την περιφερική αρθρίτιδα. Η ιερολαγονίτιδα παρατηρείται στο 1/3 των περιπτώσεων. Είναι συνήθως ασύμμετρη, εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες και σχετίζεται με το αντιγόνο ΗLA- B Ιερολαγονίτις μπορεί να υφίσταται μεμονωμένα και ανεξάρτητα από την σπονδυλίτιδα και το αντίστροφο. H προσβολή του αυχένα εκδηλώνεται με δυσκαμψία και περιορισμό κινητικότητας, η οποία μπορεί να καταλήξει σε αγκύλωση 19, 20. Προσβάλει την ανώτερη αλλά και την κατώτερη ΑΜΣΣ, ενώ

6 26 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου σπάνια μπορεί να προκαλέσει ατλαντοαξονικό υπεξάρθρημα. Η αξονική προσβολή της ΨΑ είναι κλινικά και ακτινολογικά ηπιότερη από αυτή της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδος 21. Έχει ηπιότερη πρωινή δυσκαμψία, ασύμμετρα και παχύτερα οστεόφυτα (συνδεσμόφυτα). Εκδηλώνεται τυπικά με δυσκαμψία της σπονδυλικής στήλης, πρωινή ή μετά απο ακινησία, διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών. Η παρουσία επώδυνων συμπτωμάτων αποτελεί μια σημαντική κλινική και διαγνωστική ένδειξη για την ΨΑ. Σε αντίθεση με την αγκυλοποιητική σπάνια προσβάλλονται οι ζυγο-αποφυσιακές αρθρώσεις (facet) 22, 23. ΙV. Νεανική μορφή ΨΑ H νεανική ΨΑ προσβάλλει κυρίως παιδιά κάτω των 16 ετών και έχει σχετικά καλή πρόγνωση. Aν και είναι σχετικά σπάνια αντιπροσωπεύει το 10% των χρόνιων παιδικών φλεγμονωδών αρθρίτιδων [24]. Εμφανίζεται συχνότερα στα κορίτσια κυρίως ως μονο-ολιγοαρθρθρίτιδα με συχνή προσβολή του γόνατος, δυνητική εξέλιξη σε πολυαρθρίτιδα 25, χρόνια ιριδοκυκλίτιδα και θετικά ΑΝΑ στο 10-15% των μικρών ασθενών 25. Χαρακτηριστικό είναι ότι η εμφάνιση της αρθρίτιδας προηγείται των δερματικών εξανθημάτων στο 50% των περιπτώσεων 25. Για την άρτια και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ασθενούς επιβάλλεται ο συντονισμός και η συνεργασία δερματολόγου και ρευματολόγου. V. Αρθο-μυαλγικό σύνδρομο Προτείνουμε τον όρο αυτό γιατί ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών με ψωρίαση χωρίς αρθρίτιδα, (περίπου το 20-30% κατά την γνώμη μας), εμφανίζει ήπιες, περιοχικές ή διάχυτες μυαλγίες ή αρθραλγίες χωρίς αρθρίτιδα κλινικά ή ακτινολογικά. Την κατάσταση αυτή συνήθως παραβλέπουν οι ασθενείς ή την αντιμετωπίζουν μόνοι τους με περιοδική χρήση αναλγητικών χωρίς να καταφεύγουν σε ειδικό. Ενδεχόμενα τα συμπτώματα αυτά δικαιολογούνται απο άτυπες ή υποβόσκουσες περιαρθρικές και περιοστικές ενθεσοπάθειες- τενοντοελυτρίτιδες. Μερικές φορές οι αρθραλγίες και οι μυαλγίες παίρνουν χρόνια ενοχλητικό χαρακτήρα και στις παροξύνσεις γίνονται βασανιστικές. Οι νεότερες απεικονιστικές τεχνικές ίσως μπορέσουν να αναδείξουν την υπεύθυνη παθολογοανατομική βλάβη. Δεδομένου ότι η ΨΑ συχνά μπορεί να συνδυάζεται με σύνδρομο ινομυαλγίας που εύλογα αναπτύσσεται στους ψωριασικούς λόγω του αισθητικού και κοινωνικού προβλήματος απαιτείται προσεκτική μελέτη του θέματος. Χαρακτηριστικές ρευματικές εκδηλώσεις ΨΑ Ενθεσίτις ή ενθεσοπάθεια. Πρόκειται για ένα συχνό εύρημα που οφείλεται σε φλεγμονή στη θέση πρόσφυσης των τενόντων, των συνδέσμων και των θυλάκων στα οστά 26. Ειδικότερα εμφανίζεται στην κατάφυση του αχίλλειου τένοντα, στη πρόσφυση της πελματιαίας απονεύρωσης στην πτέρνα, στα δάκτυλα, στις μυοτενοντώδεις προσφύσεις της πυέλου, στον τροχαντήρα κλπ. Η ενθεσοπάθεια αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό στοιχείο των οροαρνητικών σπονδυλίτιδων και απεικονίζεται ακτινολογικά με χνοώδη (βαμβακόμορφη) περιοστίτιδα, η οποία συχνά οστεοποιείται 27. Η φλεγμονώδης ενθεσοπάθεια φαίνεται ότι ευθύνεται για την κατά μήκος διόγκωση των δακτύλων και την αλλαντοειδή εμφάνισή τους. Ευθύνεται επίσης για άλγη στον άκρο πόδα και το πέλμα καθώς και σε άλλα σημεία του σώματος. Αρθρίτις των άπω φαλαγγικών αρθρώσεων. Είναι η τυπική (κλασσική) ΨΑ και συνοδεύεται συχνά από ψωριασική ονυχία 17. Κατά την αποψή μας εντάσσεται αυτόνομα στον τύπο της ασύμμετρης ολιγοαρθρίτιδας ή μπορεί να «προστίθεται» διαχρονικά στους άλλους τύπους της νόσου.

7 Ψωριασική Νόσος, Ψωριασική Αρθρίτιδα - Ψωρίαση 27 Αρθρίτις πυρωτική ή ακρωτηριαστική (mutilans). Είναι σπάνια και περιγραφόταν παλαιότερα και εξακολουθή να περιγράφεται ως ξεχωριστή μορφή. Χαρακτηρίζεται από οστεόλυση των φαλάγγων και των μετακαρπίων ή μεταταρσίων 17. Οδηγεί σε έντονες παραμορφώσεις και την χαρακτηριστική εικόνα δίκην τηλεσκοπίου 17. Κατά τη γνώμη μας η ακρωτηριαστική μορφή δεν θα πρέπει να αποτελεί ξεχωριστικό υποτύπο ΨΑ αλλα εξέλιξη των προαναφερθέντων τριών μορφών με χρόνιο επιθετικό χαρακτήρα. Η συχνότητα της (< 5%) 4, 15 προοδευτικά μειώνεται και προβλέπεται περαιτέρω δραστική μείωση με τη χρήση των νεοτέρων θεραπευτικών παραγόντων που προφυλάσσουν από τις οστικές διαβρώσεις-οστεολύσεις με την έγκαιρη εφαρμογή τους. 3. ΕΞΩΑΡΘΡΙΤΙΚΕΣ (ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ) ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Προσβολή των οφθαλμών με την εκδήλωση επιπεφυκίτιδας, επισκληρίτιδας ή ιριδοκυκλίτιδας 2. Η τελευταία σχετίζεται με ιερολαγονίτιδα ή σπονδυλίτιδα. Κατά τη γνώμη μας το ποσοστό εμφάνισης είναι πολύ μικρότερο του 30% που αναφέρεται στη βιβλιογραφία 28. Αορτική ανεπάρκεια εμφανίζεται σε ένα πάρα πολύ μικρό ποσοστό 29, όπως αναφέρεται και στις άλλες οροαρνητικές σπονδυλίτιδες, ιδίως την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα. Πνευμονική ίνωση του άνω λοβού είναι ένα σπάνιο εύρημα παρατηρούμενο στις ακτινογραφίες ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η χρόνια ψωριασική αρθρίτις προκαλεί συχνά χαρακτηριστικές ακτινολογικές βλάβες, ικανές να τη διαφοροποιήσουν από τις άλλες πολυαρθρίτιδες. Σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορική διάγνωση καθίσταται αδύνατος, ιδίως στα πρώιμα στάδια. Προσβάλλονται συχνά οι άκρες χείρες, οι άκροι πόδες, οι ιερολαγόνιες και η ΣΣ. Βασικά ακτινολογικά «χαρακτηριστικά» της ΨΑ είναι : 1. Η διαβρωτική αρθρίτιδα με συνοδό παραγωγή νέου οστού (proliferative erosions) 2. Η συχνή απουσία παρα-αρθρικής οστεοπόρωσης (οστεοπενίας) 3. Η περιοστική αντίδραση και το οίδημα μαλακών μορίων 4. Παρασπονδυλικά ασύμμετρα οστεόφυτα. 5. Ασύμμετρη ιερολαγονίτιδα 6. Χρόνιες πηρωτικές (καταστροφικές) μορφές. 1. Διαβρωτική Αρθρίτιδα. Συχνά και χαρακτηριστικά ευρήματα της ΨΑ είναι οι αρθρικές διαβρώσεις, η διεύρυνση (μη στένωση) του μεσαρθρίου διαστήματος και η υπαρθρική σκλήρυνση 30. Η συνοστέωση είναι λιγότερο συχνή από την αγκυλοποιητική σπονδυλαρθροπάθεια. Οι διαβρώσεις δείχνουν μια προτίμηση στις άπω μεσοφαλαγγικές αρθρώσεις 31 και ειδικά στην άπω μεσοφαλαγγική του μεγάλου δακτύλου του ποδιού. Οι διαβρωτικές αλλοιώσεις είναι ασύμμετρες, ακόμη και πολύ καιρό μετά την εμφάνιση της αρθρίτιδας σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στη ρευματοειδή αρθρίτιδα ιδίως όταν πάσχουν και οι μετακαρποφαλαγγικές αρθρώσεις. Στένωση του μεσάρθριου διαστήματος μπορεί να μη συμβεί ποτέ στη ΨΑ. Οι διαβρώσεις αντιρροπούνται από παραγωγή νέου οστού στα όρια των διαβρώσεων των μεσοφαλαγγικών αρθρώσεων και πολύ περισσότερο γύρω από τις διαβρώσεις της πτέρνας όπου επεκτεινόμενες σχηματίζονται μεγάλες, ανώμαλες, χνουδωτές (fluffy), επώδυνες άκανθες. Τέτοιου

8 28 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου είδους αλλοιώσεις είναι ακόμη πιο συχνές στο σύνδρομο Reiter, ενώ είναι σπάνιες στη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Προφανώς οφείλονται σε ενθεσίτιδα, δηλαδή φλεγμονή στα σημεία περιοστικής πρόσφυσης των αρθρικών θυλάκων, συνδέσμων και τενόντων στα οστά. Οι αρθρικές διαβρώσεις της ψωρίασης διαφέρουν από αυτές άλλων διαβρωτικών αρθριτίδων γιατί δεν έχουν σαφή, αλλά «θαμπά και ξεφτισμένα» όρια και από την άλλη επειδή από αυτές εκφύονται «τούφες» πριοστίτιδος (βαμβακόμορφη ή χνοώδης περιοστίτις) 32. Οι βαριές και χρόνιες μορφές συχνά συνδυάζονται με οστική αγκύλωση και πηρωτική (καταστροφική) αρθρίτιδα. Προσβολή των μεγάλων αρθρώσεων δεν είναι συχνή. Στα αρχικά στάδια η αρθρίτις δεν έχει διαβρωτικό χαρακτήρα. Οι αλλοιώσεις των ονύχων συνδέονται με την απορρόφηση των τελικών φαλάγγων (ακροοστεόλυση) χωρίς να συσχετίζονται με ειδικές αρθρικές βλάβες αρθρώσεων. 2. Παρααρθρική οστεοπόρωση. Η φυσιολογική επασβέστωση των οστών (δηλαδή η έλλειψη οστεοπόρωσης) θεωρείται βασικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό της ΨΑ, αλλά δεν είναι ιδιαιτέρως συχνό όταν η νόσος χρονίσει. Αντίθετα η παρααρθρική οστεοπόρωση (οστεοπενία) είναι σταθερό χαρακτηριστικό της ρευματοειδούς αρθρίτιδος. 3. Χνοώδης περιοστίτις 32. Κατά μήκος των διαφύσεων των μακρών οστών (φαλάγγων) των άκρων χεριών και των ποδιών εκδηλώνεται περιοστική αντίδραση, η οποία παίρνει χνοώδη ή βαμβακόμορφο εμφάνιση. Τα οστά παχύνονται και γίνονται σκληρυντικά. Σε συνδυασμό με το συνοδό οίδημα μαλακών μορίων και την ενθεσοπάθεια δημιουργούν στα δάκτυλα αλλαντοειδή εμφάνιση ή «δάκτυλου - λουκάνικου». 4. Παρασπονδυλική οστεοποίηση (ossification)- Κατακόρυφα ασύμμετρα οστεόφυτα 33. Πρόκειται για μετρίως παχειά συνδεσμόφυτα, ασυνεχή, παχύτερα από αυτά της αγκυλοποιητικής. Είναι κατακορύφως προσανατολισμένα και δεν είναι πάντοτε προσκολλημένα στα όρια των σπονδυλικών σωμάτων. Πρέπει να διακρίνονται από τα οστεόφυτα της εκφυλιστικής σπονδυλαρθροπάθειας, τα οποία έχουν οριζόντιο προσανατολισμό και είναι ακόμη παχύτερα από αυτά. Μπορεί να είναι το μοναδικό ακτινολογικό εύρημα της ΨΑ, ακόμη και επί απουσίας ιερολαγονίτιδας ή νόσου των δακτύλων, καθοδηγώντας την διάγνωση επί απουσίας άλλων χαρακτηριστικών ακτινολογικών ευρημάτων. Μεμομονωμένα επιχείλια ή μη επιχείλια συνδεσμόφυτα (οστεόφυτα) μπορεί να παρατηρηθούν σε οποιοδήποτε επίπεδο της ΣΣ, κυρίως αναζητούνται στη Θωρακοσφυϊκή περιοχή. Ο τετραγωνισμός των σπονδυλικών σωμάτων χαρακτηριστικό της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδος είναι σπάνιο έως ανύπαρκτο εύρημα στην ψωριασική σπονδυλίτιδα. Ενώ λιγότερο συχνή είναι η εικόνα baboo που χαρακτηρίζει την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα. 5. Ιερολαγονίτιδα. Η ιερολαγονίτιδα είναι συνήθως ετερόπλευρη και ασύμμετρη, ιδίως στα πρώιμα στάδια 23. Μπορεί να εξελιχθεί σε αμφοτερόπλευρη αγκύλωση. Ψωριασική οροαρνητική νόσος μπορεί να υφίσταται και χωρίς ιερολαγονίτιδα. Μέχρι και στο 50% των ασθενών με ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να εμφανισθεί διαχρονικά ιερολαγονίτιδα 21. Χρόνια μορφή Στις χρόνιες επιθετικές εκδηλώσεις της ΨΑ περιλαμβάνονται οι εξεσημασμένες διαβρώσεις, αγκυλώσεις, οι οστεολύσεις και οι απορροφήσεις των τελικών φαλάγγων. Χρόνιες εκδηλώσεις της νόσου στις άκρες χείρες περιλαμβάνουν την οστική συγκόλληση (αγκύλωση) στις μεσοφαλαγγικές αρθρώσεις, εμφάνιση των προσβεβλημένων αρθρώσεων δίκην

9 Ψωριασική Νόσος, Ψωριασική Αρθρίτιδα - Ψωρίαση 29 μολυβιού και κυπέλου, καλύμματος (σημείο του τηλεσκοπίου) καθώς και πηρωτική αρθρίτιδα (arthritis mutilans) χωρίς όμως ωλένια απόκλιση των δακτύλων. Οι διαβρώσεις στις μεσοφαλαγγικές και τελικές φάλαγγες μπορούν να εξελιχθούν σε λέπτυνση της κεφαλής της δεύτερης φάλαγγας σαν μολύβι και διαβρωτική διεύρυνση της βάσεως της τρίτης φάλαγγας σαν κούπα με αποτέλεσμα να έχουμε την χαρακτηριστική εμφάνιση σαν του μολυβιού μέσα στο κύπελο «pencil-in-cup». Οι άκρες χείρες και οι άκροι πόδες προσβάλλονται συχνά από διαβρωτικές αλλοιώσεις σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο Reiter. Στην ΑΜΣΣ έχουν περιγραφεί ατλαντοαξονικά, πλάγια και υποαξονικα υπεξαρθρήματα τα οποία θεωρούνται σπάνια. Συχνό εύρημα είναι η πτερνική άκανθα η οποία όμως σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στην εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια καθώς και μετατραυματικά, έχει ασαφές και θαμπό περίγραμμα. Μαγννητική Τομογραφία και Υπέρηχογραφικός έλεγχος Υπάρχει διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας και των υπερήχων με σκοπό την περιγραφή των κλινικών εκδηλώσεων σε νόσους όπως η ψωριασική αρθρίτιδα. Μελέτες με μαγνητική τομογραφία έχουν καταδείξει ότι στην ψωριασική αρθρίτιδα υπάρχει συχνά συμμετοχή των εξω-αρθρικών ιστών όπως των συνδέσμων, των περιαρθρικών μαλακών μορίων, των τενόντιων ελύτρων και των οστών 34, 35. Επιπρόσθετα, η μαγνητική τομογραφία είναι δυνατό να αποκαλύψει υποκλινικές μυοσκελετικές αλλοιώσεις σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με μη επιπλεγμένη ψωρίαση 36. Επίσης η σπινθηρογραφική μελέτη ασθενών με ψωριασική αρθρίτιδα είναι δυνατό να αποκαλύψει περισσότερο εκτεταμένη προσβολή απ όσο γίνεται κλινικά αντιληπτή, ιδιαίτερα στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα και στις μεγάλες περιφερικές αρθρώσεις 16. Τέτοιες τεχνικές μπορούν κατ επέκταση να διευκολύνουν την κλινική αξιολόγηση των ασθενών με ψωρίαση και αρθρική συμμετοχή. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Παρά τα γεγονός ότι η ΨΑ θεωρείται αυτόνομη νοσολογική οντότητα δεν διαθέτει παθογνωμονικά ή χαρακτηριστικά διαγνωστικά εργαστηριακά ευρήματα από το αίμα και το βιοχημικό έλεγχο. Τα ευρήματα αυτά χαρακτηρίζονται ως μη ειδικά, ήπια ή απόντα σε πολλές περιπτώσεις, ανάλογα με το επίπεδο ενεργότητας της νόσου. Κατά την άποψή μας στους έλληνες ασθενείς οι δείκτες φλεγμονής, η ενεργότητα και η επιθετικότητα (διαβρώσεις) της νόσου είναι σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από την παρατηρούμενη στις δυτικές χώρες. Η ΤΚΕ μπορεί να εμφανίσει ελαφρά αύξηση σχετιζόμενη με τη βαρύτητα και τη δραστηριότητα της νόσου. 37 Η CRP μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη ή να παρουσιάσει ελαφρά ή μετρία αύξηση παράλληλη με την ενεργότητα της νόσου 18, 37, 38. Το ίδιο ισχύει και με το ινωδογόνο 37. Ήπια αναιμία, ορθόχρωμη και ορθοκυτταρική διαπιστώνεται σε ένα μικρό ποσοστό σχετικά σοβαρών περιπτώσεων αρθρίτιδος 37. Υπερουριχαιμία αναφέρεται στο 20% των ασθενών, ιδίως σε περιπτώσεις εκτεταμένων δερματικών αλλοιώσεων ή ενδογενών μεταβολικών διαταραχών 39. Αυξημένη ΙgA εμφανίζεται ιδίως στους πάσχοντες από σπονδυλική νόσο 18. Θετικά ΑΝΑ αναφέρονται στο 10-14% 2, 18 ενώ αντι-ccp αντισώματα βρίσκονται σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών 40, 41.

10 30 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου Αρθρικό Υγρό Τα ευρήματα από το αρθρικό υγρό είναι επίσης μη ειδικά. Συνήθως παρατηρείται μετρία αύξηση των λευκοκυττάρων με επικράτηση των πολυμορφοπύρηνων που κυμαίνεται από ανά κχ., ενώ σε σπάνιες ειδικές περιπτώσεις μπορεί να υπερβεί τις Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται έλεγχος για επιμόλυνση από μικρόβια ή παρουσία κρυστάλλων ουρικού ή πυροφωσφορικού οξέος. ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η γενική εντύπωση είναι ότι η ΨΑ έχει σαφώς καλύτερη πρόγνωση και μικρότερου βαθμού ανικανότητα από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα 14. Yπάρχουν λίγες προδρομικές (prospective) μελέτες αναφορικά με τη πρόγνωση και τη φυσική εξέλιξη της ΨΑ. Καθολική είναι η άποψη ότι ο πολυαρθρικός τύπος της ΨΑ σχετίζεται με μεγαλύτερη ανικανότητα. Οι ασθενείς με πέντε τουλάχιστον οιδηματώδεις αρθρίτιδες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν μελλοντικά παραμορφώσεις και αναπηρία. Δυσμενείς προγνωστικοί δείκτες θεωρούνται η παρουσία των αντιγόνων HLA-B27,- B39, και Qw3 42 καθώς και οι εκτεταμένες δερματικές βλάβες.οι σημαντικότεροι όμως δείκτες για νοσηρότητα και θνησιμότητα θεωρούνται οι βαρείες ακτινολογικές βλάβες, η αυξημένη ΤΚΕ και η χρήση νοσοτροποποιητικών φαρμάκων 43. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Shbeeb M, Uramoto KM, Gibson LE, O Fallon WM, Gabriel SE. The epidemiology of psoriatic arthritis in Olmsted County, Minnesota, USA, J Rheumatol 2000;27(5): Gladman DD, Shuckett R, Russell ML, Thorne JC, Schachter RK. Psoriatic arthritis (PSA)--an analysis of 220 patients. Q J Med 1987;62(238): Harrison BJ, Silman AJ, Barrett EM, Scott DG, Symmons DP. Presence of psoriasis does not influence the presentation or short-term outcome of patients with early inflammatory polyarthritis. J Rheumatol 1997;24(9): Jones SM, Armas JB, Cohen MG, Lovell CR, Evison G, McHugh NJ. Psoriatic arthritis: outcome of disease subsets and relationship of joint disease to nail and skin disease. Br J Rheumatol 1994;33(9): Scarpa R, Oriente P, Pucino A, Torella M, Vignone L, Riccio A, Biondi Oriente C. Psoriatic arthritis in psoriatic patients. Br J Rheumatol 1984;23(4): Rahman P, Schentag CT, Gladman DD. Immunogenetic profile of patients with psoriatic arthritis varies according to the age at onset of psoriasis. Arthritis Rheum 1999;42(4): Solinger AM, Hess EV. Rheumatic diseases and AIDS--is the association real? J Rheumatol 1993;20(4): Njobvu P, McGill P, Kerr H, Jellis J, Pobee J. Spondyloarthropathy and human immunodeficiency virus infection in Zambia. J Rheumatol 1998;25(8): Duvic M, Johnson TM, Rapini RP, Freese T, Brewton G, Rios A. Acquired immunodeficiency syndrome-associated psoriasis and Reiter s syndrome. Arch Dermatol 1987;123(12): Espinoza LR, Berman A, Vasey FB, Cahalin C, Nelson R, Germain BF. Psoriatic arthritis and acquired immunodeficiency syndrome. Arthritis Rheum 1988;31(8): Njobvu P, McGill P. Psoriatic arthritis and human immunodeficiency virus infection in Zambia. J Rheumatol 2000;27(7): Burd RM. Psoriasis: a general overview. Br J Hosp Med (Lond) 2006;67(5): Stern RS. Psoriasis. Lancet 1997;350(9074):

11 Ψωριασική Νόσος, Ψωριασική Αρθρίτιδα - Ψωρίαση Moll JM, Wright V. Psoriatic arthritis. Semin Arthritis Rheum 1973;3(1): Veale D, Rogers S, Fitzgerald O. Classification of clinical subsets in psoriatic arthritis. Br J Rheumatol 1994;33(2): Helliwell P, Marchesoni A, Peters M, Barker M, Wright V. A re-evaluation of the osteoarticular manifestations of psoriasis. Br J Rheumatol 1991;30(5): Wright V. Rheumatism and psoriasis: a re-evaluation. Am J Med 1959;27: Torre Alonso JC, Rodriguez Perez A, Arribas Castrillo JM, Ballina Garcia J, Riestra Noriega JL, Lopez Larrea C. Psoriatic arthritis (PA): a clinical, immunological and radiological study of 180 patients. Br J Rheumatol 1991;30(4): Jenkinson T, Armas J, Evison G, Cohen M, Lovell C, McHugh NJ. The cervical spine in psoriatic arthritis: a clinical and radiological study. Br J Rheumatol 1994;33(3): Salvarani C, Macchioni P, Cremonesi T, et al. The cervical spine in patients with psoriatic arthritis: a clinical, radiological and immunogenetic study. Ann Rheum Dis 1992;51(1): Gladman DD, Brubacher B, Buskila D, Langevitz P, Farewell VT. Psoriatic spondyloarthropathy in men and women: a clinical, radiographic, and HLA study. Clin Invest Med 1992;15(4): Hanly JG, Russell ML, Gladman DD. Psoriatic spondyloarthropathy: a long term prospective study. Ann Rheum Dis 1988;47(5): Helliwell PS, Hickling P, Wright V. Do the radiological changes of classic ankylosing spondylitis differ from the changes found in the spondylitis associated with inflammatory bowel disease, psoriasis, and reactive arthritis? Ann Rheum Dis 1998;57(3): Ansell BM. Juvenile psoriatic arthritis. Baillieres Clin Rheumatol 1994;8(2): Southwood TR, Petty RE, Malleson PN, Delgado EA, Hunt DW, Wood B, Schroeder ML. Psoriatic arthritis in children. Arthritis Rheum 1989;32(8): Scarpa R. Peripheral enthesopathies in psoriatic arthritis. J Rheumatol 1998;25(11): McGonagle D, Gibbon W, Emery P. Classification of inflammatory arthritis by enthesitis. Lancet 1998;352(9134): Boumpas D. Psoriatic Arthritis. In: Klippel J, ed. Primer On The Rheumatic Diseases. Atlanda: Arthritis Foundation, Gladman DD. Psoriatic arthritis. Curr Opin Rheumatol 1990;2(4): Marsal S, Armadans-Gil L, Martinez M, Gallardo D, Ribera A, Lience E. Clinical, radiographic and HLA associations as markers for different patterns of psoriatic arthritis. Rheumatology (Oxford) 1999;38(4): van Romunde LK, Cats A, Hermans J, Valkenburg HA, de Vries E. Psoriasis and arthritis. III. A cross-sectional comparative study of patients with psoriatic arthritis and seronegative and seropositive polyarthritis: radiological and HLA aspects. Rheumatol Int 1984;4(2): Wright V. Psoriasis and arthritis; a study of the radiographic appearances. Br J Radiol 1957;30(351): Bywaters EG, Dixon AS. Paravertebral ossification in psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 1965;24(4): Jevtic V, Watt I, Rozman B, Kos-Golja M, Demsar F, Jarh O. Distinctive radiological features of small hand joints in rheumatoid arthritis and seronegative spondyloarthritis demonstrated by contrast-enhanced (Gd-DTPA) magnetic resonance imaging. Skeletal Radiol 1995;24(5): Olivieri I, Barozzi L, Favaro L, et al. Dactylitis in patients with seronegative spondylarthropathy. Assessment by ultrasonography and magnetic resonance imaging. Arthritis Rheum 1996;39(9): Offidani A, Cellini A, Valeri G, Giovagnoni A. Subclinical joint involvement in psoriasis: magnetic resonance imaging and X-ray findings. Acta Derm Venereol 1998;78(6):463-5.

12 32 Δημήτρ. Ι. Γουλές, Δεσπ. Παυλοπούλου 37. Troughton PR, Morgan AW. Laboratory findings and pathology of psoriatic arthritis. Baillieres Clin Rheumatol 1994;8(2): Laurent MR, Panayi GS, Shepherd P. Circulating immune complexes, serum immunoglobulins, and acute phase proteins in psoriasis and psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 1981;40(1): Mijiyawa M, Oniankitan O, Khan MA. Spondyloarthropathies in sub-saharan Africa. Curr Opin Rheumatol 2000;12(4): Bogliolo L, Alpini C, Caporali R, Scire CA, Moratti R, Montecucco C. Antibodies to cyclic citrullinated peptides in psoriatic arthritis. J Rheumatol 2005;32(3): Vander Cruyssen B, Hoffman IE, Zmierczak H, et al. Anti-citrullinated peptide antibodies may occur in patients with psoriatic arthritis. Ann Rheum Dis 2005;64(8): Gladman DD, Farewell VT. The role of HLA antigens as indicators of disease progression in psoriatic arthritis. Multivariate relative risk model. Arthritis Rheum 1995;38(6): Gladman DD, Farewell VT, Wong K, Husted J. Mortality studies in psoriatic arthritis: results from a single outpatient center. II. Prognostic indicators for death. Arthritis Rheum 1998;41(6):

Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση

Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,19(2):192-117 2008,19(3):192-202 Ψωριασική Νόσος: Ψωριασική Αρθρίτιδα και Ψωρίαση Δ.Ι. Γουλές 1 Α. Κατσάμπας 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η δερματική ψωρίαση συχνά συνοδεύεται από ψωριασική

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ)

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΙΑ 2.1 Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της νόσου; Υπάρχουν αρκετές μορφές ΝΙΑ. Κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Μυοσκελετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Οροαρνητικές σπονδυλοαρθροπάθειες Ομάδα παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από :

Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από : Ψωριασική αρθρίτιδα-ορισμός Χρόνια συστηματική φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από : φλεγμονή των αρθρώσεων,των ενθέσεων και των μαλακών μορίων + ψωρίαση του δέρματος, νυχιών Επιδημιολογία Ψωρίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 37 χρ. άνδρας προσέρχεται με : Ψωρίαση ερυθροδερμική στο 85% επιφάνειας σώματος+ προσβολή ονύχων Αρθραλγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Η ανάπτυξη φλεγμονής στο διαβητικό άκρο πόδα αποτελεί μια από τις συχνότερες

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας Κυριακή Μποκή Λευκάδα 23-6-2012 Κύριες κλινικές εκδηλώσεις της Ψωριασικής Αρθρίτιδας, σύμφωνα με την ομάδα GRAPPA 94% % 53% 46%

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας

Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας Δελτ Α Παιδιατρ Κλιν Πανεπ Αθηνών 54, 2007 153 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ταξινόμηση νεανικής αρθρίτιδας Φ. Ψύχου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στις νεανικές αρθροπάθειες περιλαμβάνονται διάφορα νοσήματα με αρθρίτιδα νεανικής έναρξης, η ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

αρθρίτιδα ποδοκνηµικών οίδηµα µε εντύπωµα διαφορική διάγνωση Κοροβέση Ιωάννα, MD, PhD ειδικευόµενη Παθολογίας Ε Παθολογικής Κλινικής, ΓΝΑ Ευαγγελισµός ιευθυντής: καθ. Αθ. Σκουτέλης 30/11/2011 πριν 3,5

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομα Επωδυνων Ακρων

Συνδρομα Επωδυνων Ακρων www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομα Επωδυνων Ακρων Έκδοση από 2016 10. Οστεοχόνδρωση (Συνώνυμα: Οστεονέκρωση, Άσηπτη νέκρωση). 10.1 Τι είναι; Η λέξη «οστεοχόνδρωση» σημαίνει «οστικό

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως γίνεται η διάγνωση; Οι γιατροί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Χρήστος Σ. Μπαλτάς (MD, PhD, MSc) Διευθυντής ΕΣΥ, Κέντρο Ακτινοδιαγνωστικών Απεικονίσεων, Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος 2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Γυναίκα, 32 ετών, πωλήτρια Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 10, SJC= 8 ΤΚΕ: 54mm/1h CRP: 7,9 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 DIP RB-ILD Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ CAPS 1.1 Τι είναι; Τα σχετιζόμενα με την κρυοπυρίνη περιοδικά σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI Ερμηνει α των ευρημα των της MRI A.Σ.Μπιντούδη Υπεύθυνη Μυοσκελετικού Τμήματος Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη Διευθυντής: Ι. Τσιτουρίδης ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Εμφανίζεται μετά από μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΓΑΛΗΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Π. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα ( ΝΙΑ ) είναι το πιο συχνό αυτοάνοσο νόσημα στα παιδιά με επίπτωση 1/1000. Η έγκαιρη διάγνωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π. ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Οστεοαρθρίτιδα είναι αρθροπάθεια, που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΡΠΟΥ Πότε και γιατί; ΕΛΕΝΗ Σ. ΑΝΤΥΠΑ Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς Η υπερηχοτομογραφία τα τελευταία χρόνια με τη δραματική βελτίωση στην ποιότητα και διακριτική ικανότητα συνεχώς διευρύνει τις

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα

Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα Συστηματική αυτοανοσία ρευματοειδής αρθρίτιδα Παναγιώτης Σκένδρος Λέκτορας Παθολογίας ΔΠΘ pskendro@med.duth.gr Χρόνια, συστηµατική αυτοάνοση νόσος Εκδηλώνεται µε φλεγµονή του αρθρικού υµένα (υµενίτιδα)

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Π. Κυριάκου, Α. Καραµανώλης, Π. Ρούµελης, Μ. Σωτηριάδου, Χ. Λαζαρίδης, Β. Βασιλικός Γ Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό

Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2007,18(2):157-178 2007,18(2):157-Α Τα aντιγόνα ιστοσυμβατότητας στην ψωριασική αρθρίτιδα στον ελληνικό πληθυσμό Χ. Αντωνιαδης 1 Κ. Ταραση 2 Λ. Κουτσογεωργοπουλου 1 Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ Η παθολογία της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι αρκετά συχνή και αφορά ως επί των πλείστων κακώσεις που οδηγούν σε οξείες ή χρόνιες καταστάσεις. Απλά διαστρέμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Τι είναι; Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες αποτελούν µία οµάδα που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγµονή των αρθρώσεων (αρθρίτιδα) και

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA )

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ DIRA 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια του ανταγωνιστή του υποδοχέα της IL-1

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Κ. Λυμπερόπουλος Δ/ντης - Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ MRI ΕΙΚΟΝΕΣ Τ1W ΟΒΕΛΙΑΙΑ ΤΟΜΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΤΟΜΗ ΕΓΚΑΡΣΙΑ ΤΟΜΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία

Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία Αιχμές στη Παθολογία 2013 Πρώιμη Φλεγμονώδης Αρθρίτιδα : Διάγνωση και Θεραπεία Δημήτριος Τ Μπούμπας ΕΚΠΑ και ΙΙΒΕΑΑ Πρώιμη φλεγμονώδης αρθρίτιδα: Ορισμός Αρθρίτιδα που χαρακτηρίζεται από προσβολή 2 αρθρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Σκληρόδερμα Έκδοση από 2016 2. ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΤΥΠΟΙ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ 2.1 Τοπικό σκληρόδερμα 2.1.1 Πώς διαγιγνώσκεται το τοπικό σκληρόδερμα; Η εμφάνιση του σκληρού

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Τι είναι; Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα (ΝΙΑ) είναι µία χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από επίµονη φλεγµονή των αρθρώσεων. Οι τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με ιδιαιτερότητες στον τρόπο ζωής Άνδρας, 30 ετών, μουσικός Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 8, SJC= 7 ΤΚΕ: 51mm/1h CRP: 8,1 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Majeed Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MAJEED 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Majeed είναι ένα σπάνιο γενετικό νόσημα. Τα προσβεβλημένα παιδιά πάσχουν από χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ O φάκελος αυτός συμπληρώνεται επικουρικά προς τον τυποποιημένο εισηγητικό φάκελο των ΚΕΠΑ, και αποσκοπεί στην διευκόλυνση

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Α Δ ΓΑΡΥΦΑΛΛΟΣ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Οι εμπλεκόμενες ειδικότητες Ρευματολογία Δερματολογία Αυτοάνοσα νοσήματα Γαστρεντερολογία

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ 42 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών

Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών Δείκτεσ ενεργότητασ ςτην ΑΣ Παρακολούθηςη ενεργότητασ Α και αποτελεςματικότητασ θεραπεύασ Assessment of SpondyloArthritis Society,

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα ψωρίασης

Κλινική εικόνα ψωρίασης Κλινική εικόνα ψωρίασης Δερματικές εκδηλώσεις Α. I. Στρατηγός Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας Α. Β. Γουλές Διδάκτωρ και Επιστ. Συνεργάτης Παν/μίου Αθηνών Η ψωρίαση είναι μια χρόνια αυτοάνoση φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα