Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ» ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ : ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΩΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΑΠΤΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

2 Πρόλογος Από το κυνήγι της απόλυτης γνώσης δεν θα µπορούσε βέβαια, να απουσιάζει η ιατρική επιστήµη, η οποία έχει προχωρήσει µε γοργά βήµατα και ιδιαίτερα όσον αφορά τις ειδικότητες που στηρίζονται στην τεχνολογική ανάπτυξη, όπως η χειρουργική κα ειδικότερα η καρδιοχειρουργική. Η εφαρµογή καρδιοχειρουργικών επεµβάσεων χωρίς τη σηµερινή υλικοτεχνική υποστήριξη θα ήταν ανέφικτη. Για αυτό, ακόµη και διάσηµοι χειρουργοί στις αρχές του 20 ου αιώνα θεωρούσαν σχεδόν κάθε καρδιοχειρουργική προσέγγιση ανήθικη. Όµως η τεχνολογική πρόοδος επέτρεψε την ασφαλή και αποτελεσµατική εφαρµογή των καρδιοχειρουργικών µεθόδων στην καταπολέµηση των καρδιαγγειακών νόσων. Η εισαγωγή της εξωσωµατικής κυκλοφορίας από τον Gibbon το 1953 έφερε την επανάσταση και αποτέλεσε, ίσως τον σπουδαιότερο σταθµό στην ιστορική εξέλιξη της καρδιοχειρουργικής, διότι εκτός από την βελτίωση των κλινικών αποτελεσµάτων, βοήθησε και στη διεύρυνση του φάσµατος των καρδιακών νόσων που µπορούσαν να αντιµετωπιστούν χειρουργικά. Η εξωσωµατική κυκλοφορία πέτυχε να συνδυάσει την καρδιακή παύλα µε την παράλληλη διατήρηση της κυκλοφορίας του αίµατος του ασθενούς στα περιφερικά όργανα. Η παύση της καρδιακής δραστηριότητας αποτέλεσε ουσιαστικό παράγοντα ορθής τοποθέτησης των χειρουργικών ραµµάτων, µε ακρίβεια πάνω στην ακίνητη καρδιά και συνέβαλε στην περαιτέρω βελτίωση των χειρουργικών τεχνικών. Έτσι,οι περισσότερες καρδιακές παθήσεις, οι οποίες πριν εθεωρούντο ανίατες, κατέστη δυνατό να αντιµετωπισθούν µε επιτυχία και να συνοδεύονται από καλύτερη ποιότητα ζωής των καρδιοπαθών. Σήµερα, η καρδιοχειρουργική µπορεί να χρησιµοποιήσει την τεχνογνωσία που της παρέχεται από τη σύγχρονη βιοτεχνολογία, µε στόχο όχι µόνο την ασφαλή έκβαση της επέµβασης, αλλά και την ταχύτερη κινητοποίηση 2

3 του ασθενούς µέσα και έξω από το Νοσοκοµείο, εκτιµώντας παράλληλα και την ελάττωση του κόστους νοσηλείας. 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α - ΘΕΩΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ι. Η καρδιά στο σύνολό της ΙΙ. Γενικές έννοιες ΙΙΙ. Εξωτερική µορφολογία της καρδιάς IV. Εσωτερικό της καρδιάς V. Κατασκευή της καρδιάς VI. Αγγείωση της καρδιάς ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ι. Το ερεθισµαταγωγό σύστηµα και η διέγερση του καρδιακού µυός ΙΙ. Ο καρδιακός κύκλος ΙΙΙ. Μηχανικά φαινόµενα στον καρδιακό κύκλο IV. Ηχητικά φαινόµενα στον καρδιακό κύκλο V. Ηλεκτρικά φαινόµενα στον καρδιακό κύκλο VI. Τα νεύρα της καρδιάς VII. Ο όγκος παλµού και ο Κατά Λεπτό Όγκος Αίµατος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΑΡΡΩΣΤΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Ι. ιαγνωστική προσέγγιση ΙΙ. Προεγχειρητική προετοιµασία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΑΡΡΩΣΤΟΥ ΣΤΗ ΜΟΝΑ Α 4

5 ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ι. Εισαγωγή Γενικά µέτρα ΙΙ. Παρακολούθηση στη ΜΕΘ ΙΙΙ. Μέτρα για την υποστήριξη των διαφόρων επιµέρους συστηµάτων IV. Άµεσα µετεγχειρητικά προβλήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Ι. Εισαγωγή ΙΙ.Ταξινόµηση ΙΙΙ. Συγγενείς Καρδιοπάθειες χωρίς κυάνωση µε αυξηµένη πνευµονική κυκλοφορία IV. Συγγενείς Καρδιοπάθειες χωρίς κυάµωση µε φυσιολογική πνευµονική κυκλοφορία V. Συγγενείς Καρδιοπάθειες µε κυάνωση και αυξηµένη πνευµονική κυκλοφορία VI. Συγγενείς Καρδιοπάθειες µε κυάνωση και ελαττωµένη πνευµονική κυκλοφορία VII. Άλλες Συγγενείς Καρδιοπάθειες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ 6.I Βαλβιδοπάθειες 6.II Στεφανιαία Νόσος 6.III Συµπιεστική Περικαρδίτιδα 6.IV Υπερτροφική Αποφρακτική Μυοκαρδιοπάθεια 6.V Τραυµατικές κακώσεις της Καρδιάς, του Περικαρδίου και των Μεγάλων Αγγείων ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ I. Η ΚΑΡ ΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΗΣ. Θέση Η καρδιά είναι κοίλο µυώδες όργανο, σχήµατος ανεστραµµένης τρίγωνης πυραµίδας µε την κορυφή φερόµενη προς τα κάτω, πρώσο και αριστερά. Αποτελεί την κεντρική κινητήρια δύναµη της κυκλοφορίας του αίµατος. Περιβαλλόµενη από ινοορογόνο θύλακο, το περικάρδιο, καταλαµβάνει τον µέσο µεσοπνευµόνιο χώρο, κάτω από νοητό επίπεδο διερχόµενο, έµπροσθεν, από τη στερνική γωνία (αντίστοιχα προς τα στερνικά πέρατα των 2 ων πλευρικών χόνδρων) και όπισθεν, από το κάτω χείλος του 4 ου θωρακικού σπονδύλου. Στη θέση αυτή, η καρδιά, επικαλυπτόµενη από τα πλάγια και κατά το µέγιστο µέρος από µπροστά, από τα παρακείµενα µεσοπνευµόνια πέταλα των υπεζωκότων και από τους πνεύµονες, βρίσκεται πίσω από το σώµα του στέρνου, και αµφοτερόπλευρα, πίσω από τους πλευρικούς χόνδρους της 3 ης 6 ης πλευράς. Πίσω, η θέση της αντιστοιχεί στους 6 ο 9 ο θωρακικούς σπονδύλους. (Εικόνα 1 και 2). Εικ.1. Προβολή της καρδιάς στο θωρακικό τοίχωµα. Θέσεις προβολής και(*) ακρόασης των βαλβίδων. 1.Άνω κοίλη φλέβα 2.Ανιούσα αορτή 3.Αορτικό στόµιο και βαλβίδα 4. εξιό κολποκοιλιακό στόµιο και τριγλώχινα βαλβίδα 5.Κορυφή της καρδιάς 6.Αριστερό κολποκοιλιακό στόµιο και µιτροειδής βαλβίδα 7.Στόµιο πνευµονικής και βαλβίδα. Αστερίσκοι ακρόασης των βαλβίδων: Άνω δεξιά, αορτικής, Κάτω αριστερά επί του στέρνου, τριγλώχινας, Άνω αριστερά, πνευµονικής και Κάτω αριστερά (κορυφή), µιτροειδούς. Η βάση της καρδιάς αντιστοιχεί σε επίπεδο µεταξύ των τρίτων στερνοχονδρικών διαρθρώσεων, η δε κορυφή της αντιστοιχεί στο αριστερό 5 ο µεσοπλεύριο διάστηµα, λίγο επί τα εντός της µεσοκλειδικής γραµµής (7-9 εκ. από τη 6

7 µεσοστερνική γραµµή). Επικαθήµενη στο τενόντιο κέντρο του διαφράγµατος, φέρει τον επιµήκη άξονα της (από την έκφυση της αορτής µέχρι την κορυφή της καρδιάς) από τα δεξιά, άνω και πίσω προς τα αριστερά, κάτω και πρόσω, υπό γωνία 30 ο, ως προς το οριζόντιο επίπεδο και, 45 ο ως προς το µέσο οβελιαίο επίπεδο. Εν συνόλω, βρίσκεται κατά τα δύο τριτηµόρια αριστερά από τη µέση γραµµή του σώµατος. Σε σχέση µε την εµβρυϊκή θέση της, η οποία καθορίζει και την επικρατούσα τοπογραφοανατοµική και ανατοµική ορολογία της, η καρδιά έχει υποστεί συστροφή περί τον επιµήκη άξονα, από τα δεξιά προς αριστερά, έτσι ώστε στην ανατοµική θέση του σώµατος, οι δεξιές κοιλότητες φέρονται σε προσθιαίτερες θέσεις σε σχέση προς τις αριστερές. Λόγω αυτής της στροφής, σε πρόσθια άποψη (εξεταστική, απεικονιστική), το περίγραµµα της καρδιάς σχηµατίζεται από τα ακόλουθα µέρη (Εικόνα 2) : εξιό χείλος, εκ των άνω προς τα κάτω : άνω κοίλη φλέβα και δεξιός κόλπος. Αριστερό χείλος, εκ των άνω προς τα κάτω : πνευµονική αρτηρία, αριστερό ους (ωτίο) και αριστερή κοιλιά µέχρι την κορυφή της. Άνω χείλος : δεν καθορίζεται σαφώς ως αποτελούµενο από τα µεγάλα αγγειακά στελέχη αορτή, πνευµονική αρτηρία, άνω κοίλη φλέβα. Κάτω χείλος : δεξιά κοιλία και κορυφή της καρδιάς. Εικ.2. Εγκάρσια διατοµή της καρδιάς, αντίστοιχα προς τον 8 ο θωρακικό σπόνδυλο. 1.Οισοφάγος 2.Υµενώδες µεσοκοιλιακό διάφραγµα 3.Τριγλώχινα βαλβίδα 4. εξιά κοιλία 5.Στέρνο 6.Μυώδες µεσοκοιλιακό διάφραγµα 7.Αριστερή κοιλία 8.Μιτροειδής βαλβίδα 9.Μεσοκολπικό διάφραγµα 10.Αορτή. Είναι άξιο παρατηρήσεως επίσης, ότι οι κόλποι βρίσκονται προς τα πίσω και δεξιά (και όχι προς τα άνω) της σύστοιχης κοιλίας, εποµένως το αίµα φέρεται σχεδόν οριζοντίως, δια µέσου των κολποκοιλιακών στοµίων και ακολούθως, από τις κοιλίες, εξακοντίζεται υπό γωνία προς τα άνω, στις οδούς εξόδου της αιµατικής ροής (Εικόνα 3). 7

8 Εικ. 3. ιατοµή της καρδιάς όπου φαίνονται οι καρδιακές κοιλότητες και η κυκλοφορία του αίµατος σε αυτές και στα µεγάλα αγγεία. Τα κόκκινα βέλη δείχνουν την κυκλοφορία του αρτηριακού αίµατος στην «αριστερή καρδιά». Τα µπλε βέλη δείχνουν την κυκλοφορία του φλεβικού αίµατος στη «δεξιά καρδιά». ΑΚ άνω κοίλη φλέβα, ΚΚ κάτω κοίλη φλέβα, Κο δεξιός κόλπος, Κοι δεξιά κοιλία, ΠΑ στέλεχος πνευµονικής αρτηρίας, ΠΦ πνευµονικές φλέβες, ΑΚο αριστερός κόλπος, ΑΚοι αριστερή κοιλία, ΑΟ ανιούσα αορτή. Στήριξη Η καρδιά, αν και είναι κατά το µέγιστο µέρος της (πλην της βάσεώς της) κινούµενο εφόρου ζωής όργανο, στηρίζεται σταθερά στη θέση της από το περικάρδιο. Τούτο, αφού την περιβάλλει, αντίστοιχα προς τη βάση της καρδιάς, αναδιπλούται ως επικάρδιο, επί του αρχικού (ή τελικού για τις φλέβες) τµήµατος των µεγάλων αγγείων, που εκφύονται (αορτή και πνευµονική αρτηρία) ή καταλήγουν στην καρδιά (άνω και κάτω κοίλη και πνευµονικές φλέβες), τα οποία και αυτά συµβάλλουν στη στήριξη της καρδιάς. Το περικάρδιο εξάλλου, στηρίζεται στο τοίχωµα µε τους στέρνο-, φρένο-, σπονδυλο-, περικαρδιακούς συνδέσµους. Μέγεθος Το βάρος, το µέγεθος και η φορά της φυσιολογικής καρδιάς ποικίλλουν, ως εξαρτώµενα από την ηλικία, το φύλο, τη σωµατική διάπλαση, το επικαρδιακό λίπος και τις αναπνευστικές κινήσεις. Π.χ. κατά την εισπνοή, καθώς και σε άτοµα ψηλόσωµα και λεπτόσωµα, η καρδιά έχει πιο κάθετη φορά, και αντιθέτως κατά την εκπνοή και σε άτοµα πυκνόσωµα, έχει πιο οριζόντια θέση. Περιγράφεται όµως ότι η καρδιά µέσης ανάπτυξης ενηλίκου έχει διαστάσεις : από τη βάση προς την κορυφή 12 εκ., µέγιστη εγκάρσια διάµετρο 8 9 εκ. και προσθιοπίσθια διάµετρο 6 εκ. Το βάρος της στους άνδρες ποικίλλει από γρ. (µ.ο. 300 γρ.) και στις γυναίκες από γρ. (µ.ο. 250 γρ.). 8

9 II. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. Από ανατοµική άποψη η καρδιά είναι µονοφυές κοίλο όργανο. Τα τοιχώµατά της απαρτίζουν τέσσερις κοιλότητες, το δεξιό κόλπο, τη δεξιά κοιλία, τον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Τα όρια αυτών εξωτερικά (Εικόνα 4, 5 και 6) επισηµαίνονται εν πολλοίς, µε τη στεφανιαία (ή κολποκοιλιακή) αύλακα, µεταξύ των κόλπων και των κοιλιών, µε την πρόσθια επιµήκη (ή µεσοκοιλιακή) και την οπίσθια επιµήκη (ή µεσοκοιλιακή) αύλακα, µεταξύ των δύο κοιλιών και, εν µέρει, µε την αβαθή µεσοκολπική αύλακα, µεταξύ των δύο κόλπων. Εσωτερικά (Εικόνα 7, 8 και 9), τόσο οι κόλποι µεταξύ τους, όσο και οι κοιλίες µεταξύ τους, χωρίζονται πλήρως µε το µεσοκολπικό και το µεσοκοιλιακό διάφραγµα, αντίστοιχα. Αντιθέτως, κάθε κόλπος επικοινωνεί µε τη σύστοιχη κοιλία, µέσω κολποκοιλιακού τρήµατος ή στοµίου, εξοπλισµένου µε µονόδροµο βαλβιδικό σύµπλεγµα, τη βαλβίδα του κολποκοιλιακού τρήµατος. Τέλος, στους κόλπους µεν, αντιστοιχούν τα στόµια εκβολής φλεβών (άνω και κάτω κοίλης στο δεξιό και των πνευµονικών στον αριστερό κόλπο), από τις κοιλίες δε, δια στοµίων αρτηριακών, εκφύονται οι µεγάλες αρτηρίες (πνευµονική από τη δεξιά και αορτή από την αριστερή κοιλία). Τα στόµια των αρτηριών διαθέτουν ανάλογο µονόδροµο βαλβιδικό µηχανισµό, τη βαλβίδα της πνευµονικής και την αορτική βαλβίδα, εκάστης αποτελούµενης από τρεις µηνοειδείς ή σιγµοειδείς βαλβίδες (γλωχίνες). Από ιστολογική άποψη ο κύριος ιστός της καρδιάς είναι το µυοκάρδιο. Τούτο αποτελεί δύο αυτοτελή συγκύτια, το συγκύτιο των κόλπων και το συγκύτιο των κοιλιών, ειδικής δοµής και λειτουργίας µυοκαρδιακών ινών (κυττάρων), φεροµένων υπό ειδική τοπογραφοανατοµική φορά και διάταξη, χωριστά για τους κόλπους και χωριστά για τις κοιλίες. Με το µυοκάρδιο είναι συνυφασµένο ειδικό σύστηµα µυϊκών ινών (αγωγό µυοκάρδιο), το οποίο απαρτίζει το σύστηµα αγωγής των διεγέρσεων και το οποίο αποτελεί την µοναδική σύνδεση µεταξύ των κόλπων και των κοιλιών. Επίσης ινώδης σκελετός, µε τις διαµορφώσεις του, οι οποίες ενισχύουν τα χείλη των κολποκοιλιακών τρηµάτων που αυτός φέρει, χωρίζει σαν εγκάρσιο διάφραγµα πλήρως τους κόλπους από τις κοιλίες και αποτελεί προσφυτικό πεδίο για τα δύο συγκύτια. Τέλος, εσωτερικά το µυοκάρδιο υπενδύεται µε το ενδοκάρδιο και εξωτερικά επενδύεται µε το επικάρδιο. 9

10 Από λειτουργική άποψη η καρδιά µπορεί να θεωρηθεί ως διφυές όργανο, αποτελούµενο από δύο µυϊκές αντλίες, τη «δεξιά» και την «αριστερή καρδιά», ταυτόσηµης λειτουργίας, δηλ. της διατηρήσεως της ροής και της πιέσεως του αίµατος µέσα στο διπλό αγγειακό σύστηµα της µικρής (πνευµονικής) και της µεγάλης (συστηµατικής) κυκλοφορίας. Κάθε «καρδιά» («αντλία») (Εικόνα 3) τροφοδοτείται από µια προσαγωγό αιµατική ροή, την οποία µεταβάλει σε απαγωγό αιµατική ροή, αλλάζοντας την φορά της. Το προσαγόµενο αίµα κάθε ροής (δεξιά των κοίλων φλεβών, αριστερά των πνευµονικών φλεβών) εισέρχεται στον λεπτοτοιχωµατικό κόλπο, ο οποίος µικρή µόνο συσταλτική δύναµη έχει. Από τον κόλπο το αίµα ρέει στη σύστοιχη παχυτοιχωµατική κοιλία, µέσω του κολποκοιλιακού τρήµατος. Ο ισχυρός µονοδροµικός βαλβιδικός µηχανισµός παρεµποδίζει την παλινδρόµηση του αίµατος στους κόλπους. Η συστολή των κοιλιών εξακοντίζει το αίµα της δεξιάς κοιλίας στην πνευµονική αρτηρία και της αριστερής στην αορτή. Η προσαγωγός και η απαγωγός ροή της «δεξιάς καρδίας» αποτελείται από αποξυγονωµένο («φλεβικό») αίµα, το οποίο διοχετεύεται στο σχετικά χαµηλής αντιστάσεως αγγειακό δίκτυο της πνευµονικής κυκλοφορίας. Αντιθέτως, η προσαγωγός και η απαγωγός ροή της «αριστερής καρδιάς» αποτελείται από οξυγονωµένο αίµα το οποίο διοχετεύεται στο τεράστιο, σχετικά υψηλής αντιστάσεως, αγγειακό δίκτυο της συστηµατικής κυκλοφορίας. Για το λόγο αυτό, το τοίχωµα της αριστερής κοιλίας είναι πολύ παχύτερο (τρεις φορές περίπου) από αυτό της δεξιάς, η δε γωνία εισόδου εξόδου της αιµατικής ροής, εντός αυτής, είναι οξύτερη. III. ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ. Από περιγραφική άποψη διακρίνουµε στην καρδία, βάση, κορυφή και τρεις επιφάνειες, την πρόσθια (στερνοπλευρική), την κάτω (διαφραγµατική) και την αριστερή (πνευµονική). Οι επιφάνειες χωρίζονται µεταξύ τους µε τέσσερα χείλη, µάλλον αδρώς σηµαινόµενα, το δεξιό, το κάτω, το αριστερό πρόσθιο και το αριστερό οπίσθιο. 10

11 Επί των επιφανειών της καρδιάς υπάρχουν οι ακόλουθες κύριες αύλακες : Η στεφανιαία (κολποκοιλιακή) αύλακα, η οποία περιγυρεί την καρδία σαν στεφάνη και χωρίζει εξωτερικά τους κόλπους από τις κοιλίες, ενώ εσωτερικά αντιστοιχεί στον ινώδη σκελετό της καρδίας. Εκ των έµπροσθεν δεν είναι εξολοκλήρου εµφανής, ως αποκρυπτόµενη από την αρχή της αορτής και της πνευµονικής αρτηρίας και από τα ώτα της καρδίας. Η πρόσθια και η οπίσθια µεσοκοιλιακή αύλακα, οι οποίες συναντώνται στα δεξιά της κορυφής της καρδίας, σχηµατίζουν την καρδιακή εντοµή. Αποτελούν το εξωτερικό όριο µεταξύ των δύο κοιλιών και εσωτερικά αντιστοιχούν στο µεσοκοιλιακό διάφραγµα. Κατά τη βάση της καρδίας, η αβαθής κάθετη αύλακα αποτελεί το εξωτερικό όριο µεταξύ των δύο κόλπών και εσωτερικά αντιστοιχεί στο µεσοκολπικό διάφραγµα. Η βάση της καρδιάς (Εικόνα 4 και 6), σχηµατιζόµενη κυρίως από τον αριστερό κόλπο, στρέφεται προς τα πίσω, άνω και δεξιά. Προβαλλόµενη στο τοίχωµα αντιστοιχεί σε γραµµή, που ενώνει τον 3 ο δεξιό µε τον 2 ο αριστερό πλευρικό χόνδρο. Το άνω όριο της βάσης φτάνει µέχρι το διχασµό της πνευµονικής αρτηρίας στους δύο κλάδους της. Το κάτω όριό της αντιστοιχεί στο ευδιάκριτο οπίσθιο τµήµα της στεφανιαίας αύλακας, που περιέχει τον στεφανιαίο κόλπο (Εικόνα 2). Όπισθεν αντιστοιχεί στους 6 ο 9 ο θωρακικούς σπονδύλους, από τους οποίους χωρίζεται δια του περικαρδίου, των δεξιών πνευµονικών φλεβών, του οισοφάγου µε τα πνευµονογαστρικά νεύρα, της θωρακικής αορτής, του µείζονος θωρακικού πόρου και του συστήµατος των αζύγων φλεβών. Στη βάση της καρδιάς εκβάλλουν στον δεξιό κόλπο η άνω και η κάτω κοίλη φλέβα και στον αριστερό κόλπο, εκατέρωθεν ανά δύο, οι πνευµονικές φλέβες. Το τµήµα του αριστερού κόλπου, το µεταξύ των εκβολών των δεξιών και των αριστερών πνευµονικών φλεβών, αποτελεί το πρόσθιο τοίχωµα του λοξού κολπώµατος του περικαρδίου. Εικ.4. Βάση της καρδιάς (η πνευµονική αρτηρία και η αορτή έχουν αφαιρεθεί για να φανούν τα στόµιά τους). 1.Αριστερό ους, 2.Στόµιο πνευµονικής (Π πρόσθια, δεξιά και Α αριστερή µηνοειδής βαλβίδα της πνευµονικής), 3.Αριστερή στεφανιαία αρτηρία, 4.Αριστερές πνευµονικές φλέβες, 5.Αριστερός κόλπος, 6.Μεσοκολπική 11

12 αύλακα, 7.Κάτω κοίλη φλέβα, 8. εξιός κόλπος, 9.Τελική αύλακα του His, 10. εξιές πνευµονικές φλέβες, 11.Άνω κοίλη φλέβα, 12.Αορτικό στόµιο ( δεξιά, Α αριστερή και Ο οπίσθια µηνοειδής βαλβίδα της αορτικής), 13. εξιά στεφανιαία αρτηρία, 14. εξιό ους, 15.Αρτηριακός κώνος. Η κορυφή της καρδιάς (Εικόνα 5), στρεφόµενη προς τα κάτω, πρόσω και αριστερά, σχηµατίζεται από το κάτω πέρας της αριστερής κοιλίας και καλύπτεται από τον αριστερό πνεύµονα και υπεζωκότα. Προβαλλόµενη στο τοίχωµα αντιστοιχεί στη θέση της «καρδιακής ώσης», δηλ. στο 5 ο αριστερό µεσοπλεύριο διάστηµα, λίγο επί τα εντός της µεσοκλειδικής γραµµής, 7,5 9 εκ. από τη µεσοστερνική γραµµή. Η θέση αυτή, βεβαίως, βρίσκεται ψηλότερα ή χαµηλότερα ανάλογα µε την ηλικία και τον τύπο της σωµατικής διάπλασης. Η πρόσθια ή στερνοπλευρική επιφάνεια (Εικόνα 5), λόγω της συστροφής της καρδιάς, κατά το πλείστον καταλαµβάνεται από τη «δεξιά καρδιά». Έτσι εξ επιφανείας φαίνονται ο δεξιός κόλπος και οι οδοί προσαγωγής του αίµατός του, δηλ. η άνω και η κάτω κοίλη φλέβα. Το υπόλοιπο της πρόσθιας επιφάνειας καταλαµβάνεται από τη δεξιά κοιλία και την απαγωγό οδό της, δηλ. την πνευµονική αρτηρία. εξιά όµως από την πνευµονική αρτηρία αναδύεται η απαγωγός οδός της αριστερής κοιλίας, δηλ. η αορτή. Το µόνο τµήµα της «αριστερής καρδιάς», στην πρόσθια επιφάνεια, είναι επιµήκης λωρίδα της αριστερής κοιλίας, αριστερά από την πρόσθια κολποκοιλιακή αύλακα, η οποία καταλήγει στην κορυφή της καρδιάς. Η δεξιά κοιλιά χωρίζεται από το δεξιό κόλπο, µε την σχεδόν καθέτως φερόµενη στεφανιαία αύλακα, στην οποία πορεύεται η δεξιά στεφανιαία αρτηρία και η ελάσσων φλέβα της καρδιάς. Από την αριστερή κοιλία χωρίζεται µε την πρόσθια µεσοκοιλιακή αύλακα, στην οποία πορεύεται ο πρόσθιος κατιών κλάδος της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας και η µείζων φλέβα της καρδιάς. Το, κατά την επιφάνεια αυτή, αρχικό τµήµα της στεφανιαίας αύλακας καλύπτεται από την αρχή της ανιούσας αορτής και το δεξιό ους της καρδιάς. Τέλος, το δεξιό και το αριστερό ους της καρδιάς, προβάλλουν αντίστοιχα δεξιά από την αορτή και αριστερά από την πνευµονική αρτηρία, τις οποίες, εν µέρει καλύπτουν. Εικ.5. Πρόσθια άποψη της καρδιάς και των µεγάλων αγγείων. 1.Άνω κοίλη φλέβα, 2. εξιό ους, 3. εξιός κόλπος, 4.Αρτηριακός 12

13 κώνος, 5.Στεφανιαία αύλακα, 6. εξιά κοιλία, 7. εξιό κάτω χείλος, 8.Εντοµή της καρδιάς, 9.Κορυφή της καρδιάς, 10.Αριστερή κοιλία, 11.Πρόσθια επιµήκης (µεσοκοιλιακή) αύλακα, 12.Αριστερό ους, 13.Στέλεχος πνευµονικής αρτηρίας, 14.Αρτηριακός σύνδεσµος, 15.Αορτικό τόξο. Η στερνοπλευρική επιφάνεια συνολικά, βρίσκεται πίσω από το σώµα του στέρνου, (Εικόνα 1) από τα πρόσθια πέρατα των 3 ου 6 ου δεξιών πλευρικών χόνδρων και από τα µέγιστα τµήµατα των 2 ου 6 ου αριστερών πλευρικών χόνδρων. Από το οστέινο τοίχωµα χωρίζεται µε το περικάρδιο και κατά το µεγαλύτερο τµήµα της, από τα πρόσθια χείλη των πνευµόνων και των υπεζωκότων. Μικρό µόνο µέρος της επιφανείας, κατά το κάτω τµήµα του στέρνου και αριστερά από αυτό, αντίστοιχα προς τους 4 ο 6 ο πλευρικούς χόνδρους, έρχεται σε άµεση σχέση (µέσω του περικαρδίου πάντοτε) προς το πρόσθιο θωρακικό τοίχωµα (περικαρδιακό τρίγωνο ήχος απόλυτης καρδιακής αµβλύτητας). Το δεξιό χείλος (Εικόνα 5), ελαφρά κυρτό προς τα δεξιά, σχηµατίζεται από τον δεξιό κόλπο. Μερικές φορές παρουσιάζει την αβαθή τελική αύλακα (του His), η οποία φέρεται από την πρόσθια επιφάνεια της άνω κοίλης φλέβας προς τη δεξιά επιφάνεια της κάτω κοίλης φλέβας. Το κάτω χείλος είναι σχετικά οξύ και ελαφρώς υπόκοιλο, λόγω της υποκείµενης πρόσθιας µοίρας του διαφράγµατος. Σχηµατίζεται από τη δεξιά κοιλία και από την κορυφή της αριστερής κοιλίας (κορυφή της καρδιάς), οι οποίες χωρίζονται κατά την εντοµή της καρδιάς. Το κάτω χείλος αντιστοιχεί στην στερνο πλευρο διαφραγµατική γωνία του θώρακα και χωρίζει την πρόσθια από την κάτω επιφάνεια της καρδιάς. Το πρόσθιο αριστερό χείλος, αµβλύ, σχηµατίζεται από την αριστερή κοιλία και από τον αριστερό κόλπο και το ους του. Χωρίζει την πρόσθια από την πνευµονική επιφάνεια της καρδιάς. Η αριστερή ή πνευµονική επιφάνεια, υπόκυρτη, σχηµατίζεται από την αριστερή κοιλία, τον αριστερό κόλπο και το ους του. Στην ευρύτερη µοίρα της, προς τα άνω και πίσω, διελαύνεται από το αριστερό τµήµα της στεφανιαίας αύλακας, όπου πορεύεται η περισπώµενη αρτηρία (κλάδος της αριστερής στεφανιαίας), ενώ προς τα κάτω στενεύει µέχρι την κορυφή της καρδιάς. Η επιφάνεια αυτή βλέπει προς τα 13

14 αριστερά και άνω και χωρίζεται, από τον καρδιακό βόθρο του αριστερού πνεύµονα και από το µεσοπνευµόνιο πέταλο του υπεζωκότα, µε το περικάρδιο, στην εξωτερική επιφάνεια του οποίου πορεύονται τα αριστερά περικαρδιοφρενικά αγγεία και το φρενικό νεύρο. Το οπίσθιο αριστερό χείλος µόλις διαγράφεται. Ανήκει στην αριστερή κοιλία και χωρίζει την αριστερή από τη διαφραγµατική επιφάνεια. Η κάτω ή διαφραγµατική επιφάνεια (Εικόνα 6), σχηµατιζόµενη και από τις δύο κοιλίες, (περισσότερο την αριστερή), αναπαύεται επί του τενοντίου κέντρου του διαφράγµατος. Χωρίζεται από τη βάση της καρδιάς µε το οπίσθιο τµήµα της στεφανιαίας αύλακας, στην οποία πορεύεται ο περισπώµενος κλάδος της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας, το οπίσθιο πέρας της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας και καταλαµβάνεται από τον στεφανιαίο κόλπο της καρδιάς. Κατά µήκος διελαύνεται από την οπίσθια µεσοκοιλιακή αύλακα, η οποία πορευόµενη προς τα κάτω και αριστερά, παράλληλα και εγγύτερα προς το δεξιό χείλος της καρδιάς, φιλοξενεί τον οπίσθιο κατιόντα κλάδο της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας και τη µέση φλέβα της καρδιάς. Η θέση της κάτω επιφάνειας, όπου συναντώνται η στεφανιαία αύλακα και η αρχή της οπίσθιας µεσοκοιλιακής αύλακας, αποτελεί τον χιασµό (crux) των αυλάκων. Εικ.6. Κάτω (διαφραγµατική) και οπίσθια άποψη της καρδιάς και των µεγάλων αγγείων. 1.Αορτή (αορτικό τόξο), 2.Πνευµονική αρτηρία (διχασµός), 3.Αριστερές πνευµονικές φλέβες, 4.Αριστερό ους, 5.Αριστερός κόλπος, 6.Στεφανιαία αύλακα (αρ. οπίσθιο τµήµα), 7.Αντιστοιχία στοµίου του στεφανιαίου κόλπου, 8.Χιασµός των αυλάκων, 9.Αριστερή κοιλία, 10.Οπίσθια επιµήκης (µεσοκοιλιακή αύλακα), 11.Εντοµή της καρδιάς, 12. εξιά κοιλία, 13.Στεφανιαία αύλακα (δεξιό οπίσθιο τµήµα), 14. εξιός κόλπος, 15.Κάτω κοίλη φλέβα, 16.Μεσοκολπική αύλακα, 17.Τελική αύλακα του His, 18. εξιές πνευµονικές φλέβες, 19.Άνω κοίλη φλέβα. 14

15 Γενικά χαρακτηριστικά Κοινά γνωρίσµατα των κόλπων. Το τοίχωµα των κόλπων είναι λεπτό και ο επιµήκης άξονάς τους φέρεται καθέτως. Κάθε κόλπος, σχήµατος ανωµάλου κυβοειδούς, παρουσιάζει προσεκβολή, το ους της καρδιάς, η οποία προβάλει προς τα πρόσω, εκατέρωθεν των µεγάλων αρτηριών. Το µεσοκολπικό διάφραγµα φέρεται από το πρόσθιο τοίχωµα, λοξά προς τα πίσω και δεξιά, έτσι ώστε ο δεξιός κόλπος βρίσκεται προς τα δεξιά και πρόσω του αριστερού κόλπου. Κοινά γνωρίσµατα των κοιλιών. Η βάση των κοιλιών στρέφεται προς τα πίσω και άνω, αποτελείται δε από τον ινώδη σκελετό της καρδιάς, ο οποίος φέρει τους τέσσερις ινώδεις δακτυλίους των κολποκοιλιακών και των αρτηριακών στοµίων µε τις βαλβίδες τους. Το µεσοκοιλιακό διάφραγµα φέρεται λοξά, από τα πρόσω και αριστερά προς τα πίσω και δεξιά, έτσι ώστε η δεξιά κοιλία βρίσκεται προς τα πρόσω και δεξιά της αριστερής. Στα κοινά γνωρίσµατα των κοιλιών περιλαµβάνονται οι µυϊκές δοκίδες, οι θηλοειδείς µύες µε τις τενόντιες χορδές, τα κολποκοιλιακά στόµια µε τις γλωχίνες των βαλβίδων τους και τα αρτηριακά στόµια µε τις βαλβίδες τους. Η καρδιά κατά διαµερίσµατα «Η δεξιά καρδιά» εξιός κόλπος Στο εσωτερικό του δεξιού κόλπου (Εικόνα 7 και 8), το οπίσθιο τοίχωµα είναι λείο, ενώ κυρίως το έξω τοίχωµα και το εξ αυτού προσεκβάλλον εσωτερικό του δεξιού ωτός παρουσιάζουν λεπτές, κάθετες, παράλληλα φερόµενες µυϊκές ακρολοφίες, τους κτενιοειδείς µυς. Το λεπτοτοιχωµατικό οπίσθιο τοίχωµα χωρίζεται σαφώς προς τα πρόσω και έξω από το έξω τοίχωµα, µε την καθέτως φερόµενη τελική ακρολοφία, η οποία εξωτερικά αντιστοιχεί στην τελική αύλακα. Κεφαλικώς, η τελική ακρολοφία περνάει δεξιά από το στόµιο της άνω κοίλης φλέβας και συνεχίζεται ως µυϊκή ακρολοφία, η οποία αποτελεί το αριστερό χείλος του στοµίου του δεξιού ωτός. 15

16 Το έξω τοίχωµα του κόλπου, µεταξύ των κτενιοειδών µυών, είναι πολύ λεπτό και σχεδόν διαφανές, προσεκβάλλον δε προς τα άνω και έξω, αποτελεί το τριγωνικού σχήµατος δεξιό ους (ωτοειδής απόφυση). Ένας εκ των κτενιοειδών µυών του εσωτερικού του δεξιού ωτός, ο πλέον ανεπτυγµένος, ονοµάζεται κάθετη ταινία και είναι δυνατόν να δυσχεράνει τη διασωλήνωση του δεξιού ωτός, κατά τις καρδιοχειρουργικές επεµβάσεις. Εικόνα 7. Πρόσθια άποψη εσωτερικού του δεξιού κόλπου και της δεξιάς κοιλίας. 1.Άνω Κοίλη φλέβα, 2. εξιό ους, 3.Έξω τοίχωµα µε κτενιοειδείς µυ ς, 4.Τελική ακρολοφί α, 5.Κάτω Κοίλη φλέβα, 6.Ωοειδής βόθρος, 7.Στόµιο στεφανιαίου κόλπου, 8.Έσω (διαφραγµατική) γλωχίνα της τριγλώχινας, 9. Τενόντιες χορδές, 10.Τοξοειδής ακρολοφία, 11.Θηλοειδής µυς, 12.Θέση του κολποκοιλιακού κόµβου, 13.Αορτικό όγκωµα, 14.Θέση του φλεβοκόµβου, 15.Στέλεχος της πνευµονικής αρτηρίας, 16.Αορτή. Εικόνα 8. Εσωτερικό του δεξιού κόλπου µετά αφαίρεση του έξω και µέρους του προσθίου τοιχώµατος. Μεσοκολπικό διάφραγµα. 1.Ανιούσα αορτή, 2.Αριστερός κόλπος, 3.Στόµιο της άνω κοίλης φλέβας, 4.Στόµιο ελάχιστης φλέβας, 5.Μεσοφλεβικό φύµα, 6. ακτύλιος του Vieussens, 7.Ωοειδής βόθρος, 8.Στόµιο της κάτω κοίλης φλέβας, 9.Ευσταχιανή βαλβίδα, 10.Βαλβίδα του Thébésius, 11.Στόµιο του στεφανιαίου κόλπου, 12.Οπίσθιο τοίχωµα δεξιάς κοιλίας, 13.Ινώδης δακτύλιος της τριγλώχινας (σε εγκάρσια διατοµή), 14.Οπίσθια (κάτω) γλωχίνα της τριγλώχινας, 15.Έσω (διαφραγµατική) γλωχίνα τη ς τριγλώχινας, 16.Τενόντιες χορδές, 17.Κολποκοιλιακή µοίρα του υµενώδους µεσοκοιλιακού διαφράγµατος, 18.Πρόσθια γλωχίνα της 16

17 τριγλώχινας, 19.Πρόσθιο τοίχωµα της δεξιάς κοιλίας, 20.Κτενιοειδείς µυς, 21. εξιό ους, 22.Πνευµονική αρτηρία. Οι οδοί προσαγωγού αιµατικής ροής, δηλ. η άνω και η κάτω κοίλη φλέβα εκβάλλουν στα αντίστοιχα τµήµατα του λειοτοιχωµατικού κόλπου. Και, ενώ το στόµιο της άνω κοίλης φλέβας, διαµέτρου περί τα 20 χλστµ., στερείται βαλβίδας, το στόµιο εκβολής της κάτω κοίλης φλέβας, διαµέτρου χλστµ., εµφανίζει την, άλλοτε άλλου βαθµού ανάπτυξης και λειτουργικώς άχρηστη, ευσταχιανή βαλβίδα (Eustachii). Η βαλβίδα αυτή µπορεί ακόµη και να ελλείπει. Όταν είναι πολύ ανεπτυγµένη εµφανίζει πολυάριθµα τρήµατα τα οποία της προσδίδουν όψη δικτυωτού (δίκτυο του Chiari). αρτηρίας, 11.Αορτή. Εικόνα 9. Το εσωτερικό της δεξιάς κοιλίας µετά αφαίρεση του πρόσθιου τοιχώµατος. 1.Άνω κοίλη φλέβα, 2. εξιό ους, 3. εξιός κόλπος 4.Τριγλώχινα βαλβίδα, 5.Κάτω κοίλη φλέβα, 6.Τοξοειδής ακρολοφία καταλήγουσα στον πρόσθιο θηλοειδή µυ, 7.Αριστερή κοιλία, 8.Υπερκοιλιακή ακρολοφία, 9.Πνευµονική βαλβίδα, 10.Στέλεχος της πνευµονικής Αριστερά, όπισθεν και προς τα άνω του στοµίου της κάτω κοίλης φλέβας, µεταξύ του κολποκοιλιακού στοµίου και του ωοειδούς βόθρου, υπάρχει το στόµιο της εκβολής του στεφανιαίου κόλπου, δια του οποίου φέρεται στο δεξιό κόλπο το φλεβικό αίµα σχεδόν όλου του µυοκαρδίου. Το στόµιο αυτό φέρει µικρή βαλβίδα, τη θεβεσιανή (Thebesius), η οποία παρεµποδίζει την παλινδρόµηση του αίµατος στον στεφανιαίο κόλπο, κατά τη συστολή του κόλπου. Μέρος του υπολοίπου φλεβικού αίµατος του µυοκαρδίου επανέρχεται στο δεξιό κόλπο δια των µικρών στοµίων των ελαχίστων και των προσθίων καρδιακών φλεβών. Ο φλεβοκοµβικός κόµβος (φλεβόκοµβος) (Εικόνα 7) του αγωγού µυοκαρδίου εντοπίζεται συνήθως κατά το έξω χείλος του ορίου άνω κοίλης φλέβας δεξιού κόλπου δεξιού ωτός, ενώ ο κολποκοιλιακός κόµβος (Εικόνα 7) του αγωγού 17

18 µυοκαρδίου βρίσκεται προς τα πρόσω και έσω του στοµίου του στεφανιαίου κόλπου, ακριβώς πάνω από την έσω (διαφραγµατική) γλωχίνα της τριγλώχινας βαλβίδας. Τέλος, επί του οπισθίου τοιχώµατος, κάτω από το στόµιο της άνω κοίλης φλέβας, µπορεί να υπάρχει ταπεινό έπαρµα, το µεσοφλεβικό φύµα (Εικόνα 8), το οποίο, επί του εµβρύου, πιθανώς κατευθύνει το αίµα προς το κολποκοιλιακό τρήµα. Το έσω ή διαφραγµατικό τοίχωµα του δεξιού κόλπου αντιστοιχεί στη δεξιά επιφάνεια του µεσοκολπικού διαφράγµατος. Το µεσοκολπικό διάφραγµα είναι σύνθετη δοµή, η οποία δηµιουργείται από δύο εµβρυολογικώς ανεξάρτητα µέρη, τα οποία αφ εαυτών δεν σχηµατίζουν πλήρες διάφραγµα. Αυτά αλληλοκαλυπτόµενα, εν µέρει, κατά την εµβρυϊκή ζωή αρχίζουν να συγχωνεύονται, διαδικασία η οποία ολοκληρώνεται κατά το πρώτο έτος της ζωής. Στο κέντρο περίπου του έσω τοιχώµατος υπάρχει ο ωοειδής βόθρος, το χείλος του οποίου είναι επηρµένο προς τα άνω και εκατέρωθεν και φέρεται υπό την ονοµασία δακτύλιος (του Vieussens) ή σκέλη του ωοειδούς βόθρου (limbus fossae ovalis). Τόσο ο βόθρος, όσο και ο δακτύλιός του, αποτελούν υπολείµµατα του εµβρυϊκού µεσοκολπικού διαφράγµατος. Το έδαφος του βόθρου αποτελείται από τον υµένα, ο οποίος φράσσει το εµβρυϊκό ωοειδές τρήµα. Υπόλειµµα του τρήµατος µπορεί να βρεθεί (20%) βαθιά υπό το άνω χείλος του δακτυλίου και οδηγεί προς τον αριστερό κόλπο. Στο πλέον πρόσθιο µέρος του έσω τοιχώµατος, κοντά στο κολποκοιλιακό στόµιο, υπάρχει η κολποκοιλιακή µοίρα του υµενώδους µεσοκοιλιακού διαφράγµατος, το οποίο ενταύθα, χωρίζει τον δεξιό κόλπο από την αριστερή κοιλία. Η περιοχή αυτή είναι σηµαντική, κατά την καρδιοχειρουργική (τοποθέτηση ραφών) διότι το κολποκοιλιακό δεµάτιο του His (του αγωγού µυοκαρδίου), κατά την πορεία του προς το µεσοκοιλιακό διάφραγµα, πορεύεται µπροστά και κάτω από το υµενώδες διάφραγµα. Στο άνω µέρος του έσω τοιχώµατος υπάρχει το αορτικό όγκωµα (torus aorticus) δηµιουργούµενο από τη γειτνίαση µε τον οπίσθιο (µη στεφανιαίο) κόλπο της αορτικής βαλβίδας. Το αορτικό όγκωµα αποτελεί οδηγό σηµείο για τον δια - διαφραγµατικό καθετηριασµό της αριστερής καρδιάς. Στο πρόσθιο τοίχωµα του δεξιού κόλπου, το οποίο βρίσκεται κοιλιακώς, ουραίως και προς τα αριστερά του συνόλου κόλπου, υπάρχει το δεξιό κολποκοιλιακό τρήµα, µε την τριγλώχινα βαλβίδα του προβάλλουσα εντός της δεξιάς κοιλίας. 18

19 εξιά κοιλία Η δεξιά κοιλία (Εικόνα 7 και 9) εµφανίζει βάση, κορυφή και τρία τοιχώµατα, το πρόσθιο, αντίστοιχα προς τη στερνοπλευρική επιφάνεια, το κάτω ή οπίσθιο, αντίστοιχα προς τη διαφραγµατική επιφάνεια της καρδιάς και το έσω, αντίστοιχα προς τη δεξιά επιφάνεια του µεσοκολπικού διαφράγµατος. Τα τοιχώµατα αυτά αφορίζουν την κοιλότητα της δεξιάς κοιλίας, η οποία κατά τη βάση της εµφανίζει, πίσω και δεξιά, το δεξιό κολποκοιλιακό στόµιο (τρήµα) και µπροστά και αριστερά, το αρτηριακό στόµιο της πνευµονικής αρτηρίας, µε τις αντίστοιχες βαλβίδες τους, την τριγλώχινα και την πνευµονική. Ανάµεσα στις δύο βαλβίδες και σε κάποια απόσταση από αυτές, το τοίχωµα της δεξιάς κοιλίας παρουσιάζει την παχεία υπερκοιλιακή ακρολοφία (του Wolf) µε την οποία η κοιλότητα της δεξιάς κοιλίας υποδιαιρείται στο χώρο εισροής του αίµατος, προς τα πίσω και κάτω, ο οποίος στη βάση του φέρει το κολποκοιλιακό στόµιο µε την τριγλώχινα βαλβίδα και τον χώρο εκροής, προς τα πρόσω και άνω, ο οποίος κατά τη βάση του, φέρει το στόµιο της πνευµονικής αρτηρίας µε τη βαλβίδα του. Ειδικότερα δε, ο χώρος εκροής, που έχει σχήµα χώνης µε λεία τοιχώµατα, ονοµάζεται πρόδοµος (infundibulum) της πνευµονικής αρτηρίας ή αρτηριακός κώνος. Ενδοτοιχωµατικά, ινώδης ταινία, ο τένων του αρτηριακού κώνου, συνδέει από τη δεξιά πλευρά, το οπίσθιο µέρος του κώνου και του στοµίου της πνευµονικής προς τον παρακείµενο οπίσθιο (µη στεφανιαίο) κόλπο του αορτικού στοµίου. Ο χώρος εισροής καταλαµβάνεται από εκσεσηµασµένες, ανώµαλα φερόµενες µυϊκές δοκίδες. Οι δοκίδες, ποικίλου σχήµατος και µεγέθους, επαλειφόµενες µε το ενδοκάρδιο, συνδέονται ποικιλοτρόπως µε το τοίχωµα της κοιλίας, πυκνούµενες δε κατά θέσεις, σχηµατίζουν δίκτυα, προσδίδοντα στο εσωτερικό των κοιλιών, ιδίως κατά την κορυφή της δεξιάς κοιλίας σπογγώδη όψη. Αµφοτέρων των κοιλιών, διακρίνονται τρεις τύποι µυϊκών δοκίδων: Ο πρώτος τύπος αποτελεί απλές µυϊκές ακρολοφίες του µυοκαρδίου των κοιλιών. Οι δοκίδες του δεύτερου τύπου προσφύονται κατά τα δύο πέρατά τους και έχουν ελεύθερες τις κεντρικές µοίρες («γεφυρωτές» µυϊκές δοκίδες). Οι δοκίδες του τρίτου τύπου είναι κωνοειδείς προσεκβολές του µυοκαρδίου, περιβαλλόµενες από το ενδοκάρδιο και αποτελούν τους θηλοειδείς µυς. 19

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής Α.Τ.Ε.Ι Πτυχιακή Εργασία

ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής Α.Τ.Ε.Ι Πτυχιακή Εργασία ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής Α.Τ.Ε.Ι Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ. Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί)

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) Κώστας Φακιολάς, MD, FESC Διευθυντής Αιμοδυναμικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιώς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ 30-50 ΕΤΩΝ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΟΞΥ EΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Σελίδα i

ΑΠΟ 30-50 ΕΤΩΝ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΟΞΥ EΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Σελίδα i ANΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΊΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ. Ε. Υ. Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΞΥ EΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΑΠΟ 30-50 ΕΤΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κ ος. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA Tα κυκλοφορικά συστήµατα µεταφέρουν > O 2 - σε διάφορα θρεπτικές ουσίες => τµήµατα άχρηστα προϊόντα - του σώµατος 2 κύρια κυκλοφορικά συστήµατα ------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Όρια της κοιλιάς Άνω: Πλευρικό τόξο 7-12 Ξιφοειδής απόφυση: επίπεδο 10ου πλευρικού χόνδρου = Ο3 Κάτω : Ηβικά οστά και λαγόνια ακρολοφία:

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αιμοφόρο Καρδιά Αρτηρίες Φλέβες Τριχοειδή Λεμφοφόρο Τριχοειδή Λεμφαγγεία Λεμφογάγγλια 2 Καρδιά 3 Καρδιά Κοίλο, μυώδες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Φυσιολογία της καρδιάς Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Αθήνα, Ιανουάριος 2012 Το καρδιαγγειακό σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων και σωλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΩΡΑΚΑΣ

ΑΚΤΙΝΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΩΡΑΚΑΣ ΑΚΤΙΝΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΩΡΑΚΑΣ Βάσιου Αικατερίνη Επ. Καθ. Ανατοµίας Ιατρικής Σχολής Παν/ µίου Θεσσαλίας Thursday, November 21, 13 Αξονική Τοµογραφία Απλή ακτινογραφία θώρακος Thursday, November 21, 13 ΜΕΙΖΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες ΜΥΟΛΟΓΙΑ Μυϊκός ιστός και Μυϊκό σύστηµα Ι. Γενικά Α. Μύες = όργανα µαλακά συσταλτά 1. οι συσπάσεις των µυϊκών ινών κινούν τα µέρη του σώµατος 2. προσδίδει το σχήµα του σώµατος 3. τρία είδη µυών α. Σκελετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡ ΙΟΥ. ΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ - ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΑΙΤΙΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡ ΙΟΥ. ΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ - ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ 1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ι. ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Α. Οστά = στερεά µορφή συνδετικού ιστού 1. αποτελούν τον κύριο στηρικτικό ιστό του σώµατος 2. το σκελετικό σύστηµα περιλαµβάνει 205 οστά Β. Το σκελετικό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Σχηµατισµός Παράπλευροι Κλάδοι του Ιερού Πλέγµατος Μυϊκοί Παράπλευροι Κλάδοι Δερµατικοί Παράπλευροι Κλάδοι Σπλαγχνικοί Παράπλευροι Κλάδοι Τελικοί Κλάδοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ Τµήµα ιατροφής και ιαιτολογίας Παράρτηµα Σητείας Τ.Ε.Ι Κρήτης ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ Σπανάκη έσποινα Επιβλέπων καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρωση του ισχίου Οι αρθρικές επιφάνειες που συντάσσουν την άρθρωση του ισχίου είναι η κοτύλη της λεκάνης και η κεφαλή του µηριαίου οστού.

Άρθρωση του ισχίου Οι αρθρικές επιφάνειες που συντάσσουν την άρθρωση του ισχίου είναι η κοτύλη της λεκάνης και η κεφαλή του µηριαίου οστού. Οστά Η πυελική ζώνη αποτελείται από την συνένωση των ανώνυµων οστών (συνένωση του λαγόνιου, του ισχιακού και του ηβικού οστού) µε το ιερό οστό (σταθερή σύνδεση µε την ΣΣ). Το οστό είναι ένα µακρύ οστό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις. Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα

Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις. Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα Άθροισμα βραχέων οστών - 33-34 σπόνδυλοι στο ραχιαίο τμήμα μέσου επιπέδου κορμού 24 κινητοί

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας.

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. 01/37 Σκελετικός Μύς: Το ένα άκρο, προσφύεται στο οστό που ο µυς αυτός κινεί, η κατάφυση, ενώ το άλλο, προσφύεται στο οστό

Διαβάστε περισσότερα

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν περιέχει αρκετό οξυγόνο, κάτι που επηρεάζει το χρώµα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Οι μύες Οι μύες είναι όργανα, τα οποία προσφύονται στα οστά και έχουν σημαντική κινητικότητα Με την σύσπαση τους κινούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΠΑΚΡΩΜΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΤΡΙΒΗΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΠΑΚΡΩΜΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΤΡΙΒΗΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΠΑΚΡΩΜΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΤΡΙΒΗΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Αποτελείται από την Καρδιά και τους πνεύμονες. Βασικές λειτουργίες: Την εξασφάλιση το επαρκούς οξυγόνου στους ιστούς Η διατήρηση του αερόβιου

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ-ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ και ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ-ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ και ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ-ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ και ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Διδάσκουσες: Ειρήνη Τσιαμάκη,Ιατρός Αντωνέλλα Μαραζιώτη PhD,

Διαβάστε περισσότερα

Αιµοδυναµικός Έλεγχος- Νοσηλευτικές Παρεµβάσεις

Αιµοδυναµικός Έλεγχος- Νοσηλευτικές Παρεµβάσεις ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αιµοδυναµικός Έλεγχος- Νοσηλευτικές Παρεµβάσεις ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κα. ΚΥΤΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: ΜΩΡΑΛΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων 01/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ 02/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ Οστά της Ζώνης του Ώμου 1. Ωμοπλάτη (scapula) _Τριγωνικό οστό _Συνδέεται με την κλείδα με το ακρώμιο. 2. Κλείδα (clavicle) _Με το ένα άκρο της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Άνω Άκρο. Ι. Ώµική Ζώνη. Α. Οστά

Άνω Άκρο. Ι. Ώµική Ζώνη. Α. Οστά Άνω Άκρο Ι. Ώµική Ζώνη Α. Οστά 1. Ωµοπλάτη Η ωµογλήνη χρησιµεύει για την άρθρωση µε την κεφαλή του βραχιονίου Η κλειδική επιφάνεια του ακρωµίου είναι για την άρθρωση µε την κλείδα Η εντοµή της ωµοπλάτης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Τράχηλος. Ι. Γενικά. οισοφάγο τραχεία θυρεοειδής αδένας παραθυρεοειδής αδένες

Τράχηλος. Ι. Γενικά. οισοφάγο τραχεία θυρεοειδής αδένας παραθυρεοειδής αδένες Τράχηλος Ι. Γενικά Α. Ο τράχηλος περιλαµβάνει πολλά & σηµαντικά µορφώµατα (όπως αγγεία, νεύρα, κλπ) που συνδέουν την κεφαλή µε τον κορµό & άνω άκρο τις καρωτίδες αρτηρίες τις σφαγίτιδες φλέβες τα πνευµονογαστρικά

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου Εργαστήριο Ιστολογίας και Εμβρυολογίας AΡΧΕΓΟΝΟ ΕΝΤΕΡΟ : - πρόσθιο έντερο, - μέσο έντερο, - οπίσθιο έντερο. `σχηματίζεται την 4η εβδομάδα (από

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης Βασικές Ανατομικές Δομές Πυέλου πυελικό έδαφος κυρίως από διάφραγμα πυέλου χωνοειδές σχήμα

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών. Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά

Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών. Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά Προετοιµασία Ιστορικό (ιατρικός φάκελος) Ένδειξη Κλινική εξέταση (ακρόαση, µέτρηση Α.Π.) Σύνδεση µε το ΗΚΓ ηµιουργία άνετου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός Η ανατομία της καρδιάς Η Καρδιά Τοίχωμα Αποτελείται από επόμενες τρεις στιβάδες: Μια πολύ λεπτή εξωτερική, το επικάρδιο (σπλαχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΝΟΣΟΙ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ

ΟΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΝΟΣΟΙ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Α.Τ.Ε.Ι Κρήτης ΟΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΝΟΣΟΙ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ Σπουδαστές: Σγουράκη Ελισάβετ ΑΜ: 4048 Μοτάκης Επαμεινώνδας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 4Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 18.24 ΕΡΓΑΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Διαφλέβια σύγκλειση Μεσοκολπικής Επικοινωνίας Διαφλέβια σύγκλειση Μυϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΟΤΖΑΗΛΙΑΣ ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΟΝΤΑΜΠΑΣΟΓΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα