Προτάσεις πολιτών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προτάσεις πολιτών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες"

Transcript

1 Προτάσεις πολιτών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες Μανωλοπούλου Χρυσή Πανεπιστήμιο Θράκης Δαβάζογλου Αγγελική Πανεπιστήμιο Θράκης Κόκκινος Κωνσταντίνος Μ. Πανεπιστήμιο Θράκης Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια η ένταξη Aτόμων με Eιδικές Ανάγκες (ΑμΕΑ) σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ζωής, σχολικής, επαγγελματικής και κοινωνικής αποτελεί πεδίο συνάντησης του επιστημονικού προβληματισμού και του πολιτικού διαλόγου. Στο επίκεντρο των συζητήσεων, ως βασικοί άξονες του ζητήματος, αναδεικνύονται το νομοθετικό πλαίσιο για την εκπαίδευση των ΑμΕΑ, η κατανομή πόρων καθώς και η παροχή υπηρεσιών πρόνοιας για την επίλυση των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους. Σε κάθε περίπτωση οι πρωτοβουλίες που απαιτούνται για τη θέσπιση και την εφαρμογή κριτηρίων προώθησης της ενταξιακής πολιτικής, οι αντιλήψεις και οι πεποιθήσεις των πολιτών θα πρέπει να συνεκτιμώνται ως μηχανισμός κοινωνικής αξιολόγησης στον έλεγχο των αλλαγών. Συχνά οι τάσεις που διαφαίνονται και τα πρότυπα που κυριαρχούν αναφορικά με τις ανθρώπινες αξίες και την ποιότητα ζωής εκφράζουν τα όρια ανεκτικότητας, την ευαισθησία, το επιθυμητό, το αναγκαίο και το εφικτό στην προσέγγιση της διαφορετικότητας. Κατά συνέπεια η διερεύνηση και η καταγραφή της θέσης των πολιτών σε σχέση με τις πολυεπίπεδες διαστάσεις της ένταξης παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο και το βαθμό κατανόησης και αποδοχής των ΑμΕΑ. Έμμεσα σηματοδοτεί τις απαιτούμενες παρεμβάσεις για τη διαμόρφωση συνθηκών, οι οποίες σε κοινωνικό τουλάχιστον επίπεδο περιορίζουν τις πρακτικές του διαχωρισμού, της περιθωριοποίησης ή/και του αποκλεισμού. Παρά το ότι η «κοινή γνώμη» αποτελεί μια δυναμική παράμετρο στον προσανατολισμό των φορέων της δημόσιας διοίκησης για τη διαμόρφωση ενός μοντέλου ποιοτικής ζωής υπέρ των ΑμΕΑ, εντούτοις δε φαίνεται να έχει απασχολήσει τους ερευνητές. Τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή βιβλιογραφία καταγράφονται πλήθος ερευνητικών ευρημάτων για μια ποικιλία θεμάτων που αφορούν στην ένταξη πλην του συγκεκριμένου. Κατά συνέπεια, η παρούσα έρευνα επιχειρεί να καλύψει μέρος του ερευνητικού αυτού κενού και να συνεισφέρει στην εξαγωγή αξιοποιήσιμων συμπερασμάτων. Εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη - θεωρητικές προσεγγίσεις και πολιτικές δράσεις Σύμφωνα με βιβλιογραφικές αναφορές, το εννοιολογικό περιεχόμενο της ένταξης και της ενσωμάτωσης συχνά ταυτίζεται και παραπέμπει σε πρακτικές συνεκπαίδευσης ή «συμπεριληπτικής εκπαίδευσης» ή «εκπαίδευσης του μη αποκλεισμού» (Ζώνιου Σιδέρη, 2004α). Ουσιαστικά πρόκειται για περιγραφικούς όρους που σημασιοδοτούν την ανάπτυξη διαύλων για επαρκή και ελεύθερη επικοινωνία καθώς και τη διαμόρφωση περιβαλλοντικών συστημάτων που αξιώνουν τη συνύπαρξη και την κοινή ανθρώπινη δράση. Μια σύντομη ανασκόπηση σε ιστορικά γεγονότα και νομοθετικές πράξεις καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κοινωνία στάθηκε απέναντι στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Έτσι, κατά το πρώτο μισό του 20 ου αιώνα η ιδιωτική πρωτοβουλία έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση κυρίως των «σωματικώς 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 491

2 αναπήρων». Η ιατρική προσέγγιση της αναπηρίας βασισμένη στο μοντέλο της παθολογίας του ατόμου προσδίδει στο έργο των φιλανθρωπικών οργανώσεων, των ασύλων και των ιδρυμάτων έντονο προστατευτισμό με προνοιακή κατεύθυνση και μη ενταξιακό χαρακτήρα (Στασινός, 2001). Τις δεκαετίες , ενώ στο διεθνή χώρο ισχυροποιείται το κίνημα των αναπήρων και των γονέων ατόμων με ειδικές ανάγκες και παράλληλα καταβάλλονται οι πρώτες προσπάθειες για την ανάπτυξη προγραμμάτων έγκαιρης παρέμβασης, στην Ελλάδα δεν παρατηρείται ανάλογη κινητοποίηση. Το ιατρικό μοντέλο εξακολουθεί να κυριαρχεί στην αξιολόγηση της απόκλισης και των ειδικών αναγκών μέχρι τη δεκαετία του 80, αποδυναμώνοντας τη φιλοσοφία και την πρακτική της ένταξης. Παρά την εγρήγορση των Η.Π.Α. και της Ευρώπης για τη νομοθετική κατοχύρωση της ένταξης των ΑμΕΑ στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης και την ανάπτυξη εναλλακτικών μοντέλων υποστήριξής τους (οικολογικό, κοινωνικό και ανθρωπολογικό), στη χώρα μας η οργανική θεώρηση της αναπηρίας συνεχίζει να υφίσταται διαιωνίζοντας αναχρονιστικές αντιλήψεις. Η θεραπευτική της αποκατάσταση, μοναδικός ίσως στόχος της ιδιωτικής και της μόλις αναδυόμενης κρατικής μέριμνας, διατηρεί αμετάβλητες τις παραδοσιακές αντιλήψεις που ανάγουν το μειονέκτημα, την ανικανότητα και το ελάττωμα σε κριτήρια διαχωρισμού, κατηγοριοποίησης και περιθωριοποίησης. Οι τάσεις αυτές αντικατοπτρίζονται στην έντονη, σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες, κινητικότητα του Κράτους την περίοδο που ακολουθεί. Το 1981 ψηφίστηκε ο πρώτος αυτοτελής νόμος για την Ειδική Αγωγή (ν.1143/ ) ο οποίος εισήγαγε το δυαδικό σύστημα εκπαίδευσης προβλέποντας διαφορετικές ρυθμίσεις για τα «αποκλίνοντα εκ του φυσιολογικού άτομα». Από την κατεστημένη νοοτροπία της ελληνικής πολιτείας σε αντίθεση με τις διεθνείς εξελίξεις, διαφαίνονται η αποστασιοποίηση της και η απουσία ενδιαφέροντος για τη δημιουργία προοπτικών ένταξης των ΑμΕΑ (Λαμπροπούλου & Παντελιάδου, 2000). Οι μεταρρυθμίσεις στις δεκαετίες που ακολούθησαν μετέβαλαν το καθεστώς του εξοστρακισμού που εκμηδένιζε τη συμμετοχή των ΑμΕΑ, ως κοινωνικών όντων, στο δημόσιο βίο, σε προθέσεις και πρακτικές οι οποίες δημιούργησαν νέα δεδομένα για την ισότιμη αποδοχή και τη δίκαιη αντιμετώπισή τους (Δαβάζογλου, 1999). Οι νόμοι 1566/85 και 2817/2000 αποτελούν πολιτικές απόπειρες για τη διαμόρφωση μιας άλλης σχέσης των ΑμΕΑ με τους θεσμούς, καθώς και συνθηκών που ευνοούν την πρόσβασή τους στον κοινωνικό ιστό. Αν και έχει ασκηθεί έντονη κριτική για τις αδυναμίες και τα κενά των παραπάνω νόμων, είναι γενικά αποδεκτό ότι λειτούργησαν ως εφαλτήριο για τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου του Κράτους και τη μετάβαση από τη θεραπευτική παιδαγωγική στην παιδαγωγική της ένταξης (Δαβάζογλου, 2002 Σούλης, 2002). Στην κατεύθυνση αυτή συνέβαλαν ουσιαστικά διεθνείς προτάσεις και αποφάσεις όπως: η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων το 1948, η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του παιδιού το 1959, το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και των Υπουργών Παιδείας το 1990, και η Διακήρυξη της Σαλαμάνκα (UNESCO, 1994). Στην περίοδο που διανύουμε, η βούληση της παγκόσμιας κοινότητας αποσκοπεί στην υλοποίηση δράσεων που εμπεδώνουν την κοινωνική συνοχή και ευαισθησία όσον 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 492

3 αφορά στην αναγνώριση της ισότητας. Οι δράσεις αυτές στοχεύουν στην πλήρη ένταξη των ΑμΕΑ στους τομείς της βασικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, της υγείας, της οικονομίας και του πολιτισμού, έτσι ώστε να προωθείται δια βίου η προσωπική τους ανάπτυξη και η διαμόρφωση της συλλογικής ταυτότητας. Οι δύο αυτές παράμετροι ερμηνεύουν τους επικρατούντες μηχανισμούς αλληλεγγύης, καθώς επίσης την ηθική δέσμευση κάθε πολίτη ως ατόμου και μέλους του κοινωνικού συνόλου στην αποδοχή των ΑμΕΑ. Η αναγνώριση του δικαιώματος στη διαφορά και συνακόλουθα η ένταξη του διαφορετικού «άλλου» αποτελεί ποιοτικό χαρακτηριστικό της ατομικής και κοινωνικής ζωής. Η ποιότητα όμως αυτή τίθεται σε αμφισβήτηση όταν ο διαθέσιμος χώρος για αυτοπραγμάτωση μέσω της ελεύθερης και ισότιμης συμμετοχής περιορίζει ή/και απαγορεύει τη συνάντηση ανάμεσα στα «υγιή» και μη, μέλη της κοινωνίας. Συνεπώς ως αφετηριακές προϋποθέσεις της ένταξης ορίζονται ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο οι πολίτες πρώτον την αντιλαμβάνονται και δεύτερον αποφασίζουν για το πώς θα τη διεκδικήσουν. Με βάση τις παραπάνω θέσεις, η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στη χαρτογράφηση των προτάσεων των πολιτών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Επιπλέον, μελετάται ο ρόλος των δημογραφικών χαρακτηριστικών (φύλο, ηλικία, περιοχή διαμονής) και η επίδραση της παρουσίας ατόμου με ειδικές ανάγκες στην οικογένεια, στις προτάσεις του δείγματος. Μέθοδος Δείγμα Τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται σ αυτό το άρθρο συλλέχθηκαν από 297 άτομα 1, από τα οποία 106 (36.3%) ήταν άνδρες και 186 (63.7%) γυναίκες. Ως προς την ηλικιακή κατανομή, 113 (38.6%) από τους συμμετέχοντες ήταν μεταξύ 18 έως 25 ετών, 83 (28.3%) από 26 έως 35 ετών και 97 (33.1%) από 36 ετών και άνω. Από το σύνολο των συμμετεχόντων, 246 (89.1%) δήλωσαν ότι δεν έχουν ΑμΕΑ στην οικογένειά τους, ενώ 30 (10.9%) ότι έχουν. Τέλος, ως προς την περιοχή διαμονής, οι 138 (52.3%) κατοικούν στη Βόρεια Ελλάδα (Θράκη: 86, Μακεδονία: 52), οι 85 (32.2%) στην Κεντρική Ελλάδα (Θεσσαλία: 18, Στερεά Ελλάδα & Εύβοια: 38, Αττική: 29) και οι 41 (15.5%) στην Πελοπόννησο (Πίνακας 1). Πίνακας 1. Ποσοστιαία κατανομή του δείγματος ως προς τα δημογραφικά χαρακτηριστικά. ΦΥΛΟ f (%) ΠΕΡΙΟΧΗ f (%) ΗΛΙΚΙΑ f (%) ΑΜΕΑ στην Οικογένεια f (%) Άνδρες Βόρ. Ελλάδα ΝΑΙ (35.7) (46.5) (38) (10.1) Γυναίκες Κεντρ. Ελλάδα ΟΧΙ (62.6) (28.6) (27.9) (82.8) Πελοπόννησος και 97 (13.8) άνω (32.7) Σύνολο Σύνολο Σύνολο Σύνολο (98.3) (88.9) (98.7) (92.9) Απούσες 5 (1.7) Απούσες τιμές 33 Απούσες 4 (1.3) Απούσες 21 1 Το συνολικό δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 975 πολίτες. Τα ευρήματα που παρουσιάζονται εδώ αφορούν μόνο σε όσους απάντησαν σε μια από τις ανοικτού τύπου ερωτήσεις του ερωτηματολογίου, όπως αναλυτικά περιγράφεται στην επόμενη ενότητα. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 493

4 τιμές (11.1) τιμές τιμές (7.1) Ερευνητικό εργαλείο και διαδικασία συλλογής δεδομένων Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ανώνυμο ερωτηματολόγιο, το οποίο κατασκευάστηκε για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας και περιλάμβανε ερωτήσεις κλειστού και ανοικτού τύπου. Στην παρούσα έρευνα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα από την ανάλυση των απαντήσεων των συμμετεχόντων στην ανοιχτή ερώτηση «Τι πιστεύετε ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες;». Επιπλέον, το ερωτηματολόγιο περιείχε ερωτήσεις για τη συλλογή δημογραφικών πληροφοριών όπως το φύλο, η ηλικία και η περιοχή διαμονής, καθώς και μια ερώτηση που αφορούσε στο αν έχουν άτομο με ειδικές ανάγκες στην οικογένεια τους. Η επιλογή του δείγματος έγινε με βάση τη δυνατότητα πρόσβασης και την εθελοντική συμμετοχή των πολιτών κατόπιν ενημέρωσής τους. Τα ερωτηματολόγια δόθηκαν κατ ιδίαν στους συμμετέχοντες αφού αρχικά ενημερώθηκαν προφορικά για το σκοπό, τους στόχους, το περιεχόμενο της έρευνας, καθώς και για τον τρόπο συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου, όπου χρειαζόταν. Αποτελέσματα Στην πρώτη φάση της ανάλυσης των δεδομένων, οι απαντήσεις των συμμετεχόντων εξετάστηκαν στο σύνολό τους και ταξινομήθηκαν σε διακριτές κατηγορίες με κριτήριο κατηγοριοποίησης το περιεχόμενο των δηλώσεων προτάσεων, το οποίο αρχικά ελέγχθηκε ως προς τη σαφήνεια και την κατανόηση. Η διαμόρφωση των κατηγοριών στηρίχθηκε στη διαθέσιμη ελληνική και ξένη βιβλιογραφία. Ως μονάδα των συμφραζομένων θεωρήθηκε το γενικό θέμα που αναπτυσσόταν στις δηλώσεις - προτάσεις των συμμετεχόντων (Κυριαζή, 1999). Επιπλέον, δηλώσεις που αντανακλούσαν στάσεις και όχι προτάσεις δεν περιλήφθηκαν στην τελική κατηγοριοποίηση. Για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία της κωδικοποίησης, η ονοματολογία και το περιεχόμενο των προτάσεων κάθε κατηγορίας, πραγματοποιήθηκε η αξιολόγησή τους από δύο ανεξάρτητους κριτές, οι οποίοι βρέθηκε να συμφωνούν. Όσες προτάσεις δεν ανταποκρίνονταν στο περιεχόμενο των κατηγοριών, θεωρήθηκαν αταξινόμητες και δεν συμπεριλήφθηκαν σε περαιτέρω αναλύσεις. Στη συνέχεια οι απαντήσεις κωδικοποιήθηκαν, ποσοτικοποιήθηκαν και ακολούθησε η στατιστική τους επεξεργασία με τη βοήθεια του Στατιστικού Πακέτου για τις Κοινωνικές Επιστήμες, SPSS Οι κατηγορίες που προέκυψαν, καθώς και η πιο αντιπροσωπευτική πρόταση από κάθε κατηγορία, είναι οι εξής: Μείωση των προκαταλήψεων αποδοχή: «Να μην κλείνονται σε ιδρύματα, να μην στιγματίζονται, να αποφεύγονται οι ταμπέλες γιατί και αυτά έχουν την δυνατότητα εκπαίδευσης, άθλησης, εργασίας». Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση πολιτών: «Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση μέσα από την οικογένεια, το σχολείο, τα ΜΜΕ, με σχετικές εκπομπές». Ευαισθητοποίηση φορέων: «Θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν πρώτα οι κρατικοί φορείς, θέτοντας νόμους και μέτρα και μετά ολόκληρη η Πολιτεία να βελτιώσει τη ζωή των ατόμων αυτών». 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 494

5 Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης: «Ειδικές διαβάσεις στους δρόμους, ασανσέρ σε όλα τα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες για να διευκολύνεται η προσπέλαση τους». Βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής: «Καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί, ενημέρωση με σεμινάρια για τα καινούργια αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών, ώστε να συμβάλουν ουσιαστικά στην εκπαίδευση των ατόμων αυτών». Υποστήριξη της οικογένειας με ΑμΕΑ: «Οι γονείς χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη και κάποια ειδικά σεμινάρια για τον τρόπο ζωής των παιδιών τους» Αύξηση δαπανών για τα ΑμΕΑ: «Κρατικές επιχορηγήσεις, περισσότερα χρήματα για την εκπαίδευση, επίδομα σύνταξης». Επαγγελματική κατάρτιση και αποκατάσταση: «Δημιουργία Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης». Νομοθετικές ρυθμίσεις: «Νόμοι για την προάσπιση αυτών των ατόμων». Ένταξη σε κανονικά σχολεία: «Μαθήματα σε κανονικές τάξεις και όχι σε ειδικά σχολεία, αλλά όμως με ειδικευμένους δασκάλους». Ιατρική περίθαλψη: «Δημιουργία χώρων ιατρικής περίθαλψης και εξειδικευμένες ιατρικές μονάδες». Στη συνέχεια, οι κατηγορίες των προτάσεων ιεραρχήθηκαν με βάση τη συχνότητα δήλωσης της κάθε κατηγορίας (Πίνακας 2). Πίνακας 2. Ποσοστιαία κατανομή των κατηγοριών των προτάσεων στο σύνολο του δείγματος Κατηγορία f (%) 1. Μείωση των προκαταλήψεων- αποδοχή 106 (35.7) 2. Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση πολιτών 73 (24.6) 3. Ευαισθητοποίηση φορέων 56 (18.9) 4. Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης 45 (15.2) 5. Βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής 24 (8.1) 6. Υποστήριξη οικογένειας με ΑμΕΑ 20 (6.7) 7. Αύξηση δαπανών ΑμΕΑ 16 (5.4) 8. Επαγγελματική κατάρτιση - αποκατάσταση 11 (3.7) 9. Νομοθετικές ρυθμίσεις 5 (1.7) 10. Ένταξη σε κανονικά σχολεία 4 (1.3) 11. Ιατρική περίθαλψη 4 (1.3) Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 2, το μεγαλύτερο ποσοστό των συμμετεχόντων προκρίνει τη μείωση των προκαταλήψεων για τα ΑμΕΑ και την αποδοχή τους από την κοινωνία (35.7%), με την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση των πολιτών (24.6%) και των φορέων (18.9%) να ακολουθούν. Ποσοστό 15.2% των πολιτών προτείνει τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ΑμΕΑ και 8.1% τη βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής. Πολλοί λιγότεροι είναι αυτοί που προτείνουν την υποστήριξη της οικογένειας των ΑμΕΑ (6.7%), την αύξηση των δαπανών για τα άτομα αυτά (5.4%), καθώς και την επαγγελματική κατάρτιση και αποκατάσταση τους (3.7%). Τέλος, ελάχιστοι (1.7%) προτείνουν νομοθετικές ρυθμίσεις για την υποστήριξη των ΑμΕΑ, ενώ εξίσου ελάχιστοι είναι και αυτοί που προτείνουν για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής, την ένταξη σε κανονικά σχολεία (1.3%) και την ιατρική περίθαλψη των ΑμΕΑ. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 495

6 Ο Πίνακας 3 παρουσιάζει τη συχνότητα και την ποσοστιαία κατανομή των κατηγοριών των προτάσεων σε σχέση με το φύλο, την ηλικία, την περιοχή διαμονής και την ύπαρξη ή μη ΑμΕΑ στην οικογένεια. Από τον Πίνακα 3 προκύπτουν τα εξής: Σε σχέση με το φύλο, ενδιαφέρον αποτελεί το εύρημα σύμφωνα με το οποίο περισσότερες γυναίκες σε σχέση με άνδρες προτείνουν τη μείωση των προκαταλήψεων και την αποδοχή των ΑμΕΑ από την κοινωνία (37.1%), την ευαισθητοποίηση πολιτών (23.1%) και φορέων (17.2%), τη βελτίωση συνθηκών διαβίωσης (16.7%) και της ειδικής αγωγής (9.7%) καθώς και την υποστήριξη της οικογένειας των ΑμΕΑ (8.1%). Αντίθετα, περισσότεροι συγκριτικά άνδρες πρότειναν αύξηση δαπανών για τα ΑμΕΑ (7.6%). Σημειώνεται, ότι θέματα που αφορούν στην επαγγελματική κατάρτιση των ΑμΕΑ (3.4%), στις νομοθετικές ρυθμίσεις (2%), στην ένταξη τους σε κανονικά σχολεία (1.4%) και στην ιατρική περίθαλψη (1.4%) προτείνονται σε μικρότερο ποσοστό τόσο από τους άνδρες όσο και από τις γυναίκες του δείγματος. Ο έλεγχος στατιστικής σημαντικότητας της σχέσης του φύλου και των προτάσεων των συμμετεχόντων με την ανάλυση χ 2, δεν έδειξε καμία στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στο φύλο και την κατηγορία των προτάσεων. Ως προς την ηλικία των συμμετεχόντων παρατηρείται πως οι νεότεροι σε ηλικία πρότειναν τη μείωση των προκαταλήψεων και την αποδοχή των ΑμΕΑ (41.6%), αντίθετα από τους μεγαλύτερους σε ηλικία (26-35 ετών: 32.5%, 36 και άνω: 30.9%). Επίσης, ανεξάρτητα από την ηλικία λιγότεροι ήταν αυτοί που πρότειναν τη βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής (8.2%), την υποστήριξη των οικογενειών των ΑμΕΑ (6.8%), καθώς και την επαγγελματική κατάρτιση και αποκατάστασή τους (3.8%). Τέλος, την αύξηση δαπανών πρότειναν σε μεγαλύτερο ποσοστό (10.8%) άτομα ηλικίας μεταξύ ετών, ενώ η πρόταση για ιατρική περίθαλψη διατυπώθηκε μόνο από άτομα ηλικίας μεταξύ ετών (1,2%) και 36 και άνω (2.1%). Για τον έλεγχο της στατιστικής σημαντικότητας της σχέσης της ηλικίας και των προτάσεων των συμμετεχόντων εφαρμόστηκε η ανάλυση χ 2. Από την ανάλυση προέκυψε στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στην ηλικία και την κατηγορία: υποστήριξη οικογένειας (χ 2 = 6.21, β.ε. = 2, p =.04). Οι ηλικίες ετών και 36 και άνω είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να δηλώσουν τη συγκεκριμένη κατηγορία. Ως προς την περιοχή διαμονής, χαρακτηριστικό είναι το εύρημα ότι στις προτάσεις των συμμετεχόντων προκρίνονται η μείωση των προκαταλήψεων (Κεντρική Ελλάδα: 42.4%, Βόρεια Ελλάδα: 35.5%, Πελοπόννησος: 31.7%), η ευαισθητοποίηση των πολιτών (Βόρεια Ελλάδα: 31.2%, Πελοπόννησος: 22%, Κεντρική Ελλάδα: 15.3%) και η ευαισθητοποίηση των φορέων (Κεντρική Ελλάδα: 20%, Βόρεια Ελλάδα: 18.8%, Πελοπόννησος: 17.1%). Επίσης, αξίζει να σημειωθεί, πως οι συμμετέχοντες που κατοικούν στην Πελοπόννησο δεν έκαναν καμία πρόταση που να εμπίπτει στις κατηγορίες σχετικά με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν τα ΑμΕΑ, την ιατρική περίθαλψη και την ένταξη τους σε κανονικά σχολεία. Ο έλεγχος στατιστικής σημαντικότητας της σχέσης της περιοχής διαμονής και των προτάσεων των συμμετεχόντων με την ανάλυση χ 2, δεν έδειξε καμία στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στις μεταβλητές αυτές. Σε σχέση με την ύπαρξη ή μη ΑμΕΑ στο οικογενειακό περιβάλλον, όσοι από τους συμμετέχοντες δήλωσαν ότι δεν έχουν άτομα με ειδικές ανάγκες στην οικογένεια 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 496

7 τους, πρότειναν μείωση των προκαταλήψεων απέναντι στα ΑμΕΑ (37%), ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών (24.4%), ευαισθητοποίηση των φορέων (19.5%) και βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ΑμΕΑ (14.7%), προτάσεις που δείχνουν την πρόθεση της κοινωνίας γενικότερα για μείωση των προκαταλήψεων και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού απέναντι στα ΑμΕΑ. Χαρακτηριστικό, επίσης, είναι πως τα άτομα που έχουν ΑμΕΑ στην οικογένειά τους δεν έκαναν καμία δήλωση στην κατηγορία επαγγελματική κατάρτιση και αποκατάσταση. Ελάχιστοι, επίσης, από τους ίδιους έκαναν δηλώσεις στις κατηγορίες που αφορούν την ένταξη σε κανονικά σχολεία (3.3%), τις νομοθετικές ρυθμίσεις (1.2%) και την ιατρική περίθαλψη (1.2%). Τέλος, από την ανάλυση δεν προέκυψε καμία στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην ύπαρξη ΑμΕΑ στην οικογένεια και τις κατηγορίες προτάσεων. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 497

8 Πίνακας 3. Συχνότητες και ποσοστά των κατηγοριών των προτάσεων των συμμετεχόντων σε σχέση με τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά ΦΥΛΟ f (%) ΗΛΙΚΙΑ f (%) ΠΕΡΙΟΧΗ f (%) ΑΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ f (%) Α Γ και άνω Βόρεια Κεντρική Πελοπόννησος ΝΑΙ ΟΧΙ Ελλάδα Ελλάδα 1. Μείωση των προκαταλήψεων αποδοχή 35 (12) 69 (23.6) 47 (16) 27 (9.2) 30 (10.2) 49 (18.6) 36 (13.6) 13 (4.9) 9 (3.3) 91 (33) 2. Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση πολιτών 29 (9.9) 43 (14.7) 23 (7.8) 21 (7.2) 29 (9.9) 43 (16.3) 13 (4.9) 9 (3.4) 6 (2.2) 60 (21.7) 3. Ευαισθητοποίηση φορέων 23 (7.9) 32 (11) 21 (7.2) 16 (5.5) 18 (6.1) 26 (9.8) 17 (6.4) 7 (2.7) 5 (1.8) 48 (17.4) 4. Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης 13 (4.5) 31 (10.7) 18 (6.2) 13 (4.5) 12 (4.1) 26 (9.9) 14 (5.3) 2 (0.8) 5 (1.8) 36(13.1) 5. Βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής 6 (2.1) 18 (6.2) 8 (2.7) 7 (2.4) 9 (3.1) 9 (3.4) 7 (2.7) 6 (2.3) 4 (1.4) 19 (6.9) 6. Υποστήριξη της οικογένειας με ΑμΕΑ 5 (1.7) 15 (5.2) 9 (3.1) 1 (0.3) 10 (3.4) 11 (4.2) 2 (0.8) 5 (1.9) 2 (0.7) 16 (5.8) 7. Αύξηση δαπανών για τα ΑμΕΑ 8 (2.7) 8 (2.7) 3 (1) 9 (3.1) 4 (1.4) 4 (1.5) 6 (2.3) 2 (0.8) 2 (0.7) 14 (5.1) 8. Επαγγελματική κατάρτιση 5 (1.7) 5 (1.7) 4 (1.4) 3 (1) 4 (1.4) 8 (3) 2 (0.8) 1 (0.4) 0 (0) 11 (4) 9. Νομοθετικές ρυθμίσεις 2 (0.7) 3 (1) 3 (1) 2 (0.7) 0 (0) 2 (0.8) 3 (1.1) 0 (0) 2 (0.7) 3 (1.1) 10. Ένταξη σε κανονικά σχολεία 2 (0.7) 2 (0.7) 2 (0.7) 1 (0.3) 1 (0.3) 1 (0.4) 3 (1.1) 0 (0) 1 (0.4) 2 (0.7) 11. Ιατρική περίθαλψη 2 (0.7) 2 (0.7) 0 (0) 1 (0.3) 2 (0.7) 2 (0.8) 1 (0.4) 0 (0) 1 (0.4) 3 (1.1) Σημείωση: το άθροισμα των συχνοτήτων είναι μικρότερο από το συνολικό αριθμό των συμμετεχόντων 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 498

9 Συζήτηση Από την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας προέκυψε ότι οι επικρατέστερες κατηγορίες των προτάσεων των πολιτών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ΑμΕΑ είναι η μείωση των προκαταλήψεων και η αποδοχή των ΑμΕΑ από την κοινωνία, η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών, η ευαισθητοποίηση των διαφόρων φορέων, καθώς και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ΑμΕΑ. Συγκεκριμένα, στην κατηγορία των προτάσεων που αφορούσαν στη μείωση των προκαταλήψεων και στην αποδοχή των ΑμΕΑ από την κοινωνία, οι συμμετέχοντες δήλωσαν, μεταξύ άλλων, την αποδοχή της διαφορετικότητας, τη συναναστροφή και την υποστήριξη των ΑμΕΑ ως τρόπους που θα συνεισέφεραν προς την κατεύθυνση αυτή. Η διατύπωση της συγκεκριμένης κατηγορίας προτάσεων από το μεγαλύτερο ποσοστό του δείγματος, αναδεικνύει την κοινωνική ευθύνη στην αποδοχή της διαφοράς και τη σπουδαιότητά της στην επίτευξη αλλαγών μέσα από την εξοικείωση με το διαφορετικό (Roll, 1998 Ράπτης, Τσομπανίδης & Φατούρου, 2000). Είναι κοινά αποδεκτό, πως την τελευταία εικοσαετία παρατηρείται μείωση των προκαταλήψεων απέναντι στα ΑμΕΑ, γεγονός που επιβεβαιώνει τη βελτίωση της θέσης τους μέσα στην κοινωνία. Εντούτοις όμως, το άτομο με ειδικές ανάγκες συχνά στιγματίζεται, περιθωριοποιείται και αντιμετωπίζεται ως μη υγιές μέλος της κοινωνίας (Ainscow, 1995 Porter, 1997 Rose, 2000 Goffman, 2003 Ζώνιου- Σιδέρη, 2004β). Οι προκαταλήψεις λειτουργούν ως επιβραδυντικοί παράγοντες και αναστέλλουν τις κοινωνικές αλλαγές. Η άγνοια και ο φόβος τις ενισχύουν σε βάρος της κοινωνικής συνοχής, μέσα στην οποία θα πρέπει να είναι αναμενόμενες οι αντιθέσεις και οι αποκλίσεις από το θεωρούμενο ως «φυσιολογικό». Στην κατηγορία των προτάσεων ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών, ανάμεσα σε άλλες, προτάθηκε η υλοποίηση δράσεων που τεκμηριώνουν το συνεχές και όχι προσωρινό ενδιαφέρον της κοινωνίας με πρωτοβουλία του σχολείου (προβολή video και slides), των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των αρμόδιων υπηρεσιών. Στο πλαίσιο της ίδιας κατηγορίας, προτείνεται και η ένταξη ειδικών μαθημάτων στο αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου, έτσι ώστε οι τυπικά αναπτυσσόμενοι μαθητές να κατανοήσουν τις ιδιαιτερότητες των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Ο Κυπριωτάκης (1997), υποστηρίζει την εισαγωγή μαθήματος σε σχολεία Μέσης και Ανώτερης Βαθμίδας με αντικείμενο τα «Άτομα με Ειδικές Ανάγκες» που θα εστιάζει στους τρόπους παροχής υποστηρικτικής βοήθειας, στην κοινωνικοποίηση και στην ένταξή τους. Σε άλλη συγκριτική μελέτη η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα μαθητών που φοιτούσαν σε Δημόσια Σχολεία της Αθήνας και της Βιέννης προκειμένου να καταγραφούν οι στάσεις τους απέναντι στα ΑμΕΑ και τα προβλήματά τους, διαπιστώθηκε ότι οι Έλληνες μαθητές ήταν λιγότερο ενημερωμένοι ως προς τα επιμέρους θέματα στα οποία κλήθηκαν να απαντήσουν, γεγονός που υπαγορεύει την ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών στη χώρα μας (Βοζίκη, 2005). Η συνεχής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου πρέπει να αποτελεί διαρκή προτεραιότητα κάθε ευνομούμενης πολιτείας, ώστε η διαφορετικότητα να γίνει κατανοητή και αποδεκτή, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς. Στο πλαίσιο της ολιστικής θεώρησης της αναπηρίας, χρειάζεται να ληφθεί μέριμνα για αξιόπιστη διαφώτιση της κοινής γνώμης. Η συλλογική δράση των πολιτών θα μπορούσε να αναδειχθεί σε ισχυρή πηγή πίεσης για την ενεργοποίηση των 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 499

10 μηχανισμών που αποφασίζουν για τους ποσοτικούς και ποιοτικούς όρους διαβίωσης των ΑμΕΑ και των οικογενειών τους. Αντίθετα όμως, συχνά διαπιστώνεται ότι ακόμα και η σύγχρονη κοινωνία παραμένει ανέτοιμη να απαλλαγεί από προκαταλήψεις, να αποενοχοποιήσει τους πολίτες και να διεκδικήσει την ανθρώπινη ευημερία ως αυτονόητο δικαίωμα όλων των μελών της. Επιπλέον, δεν είναι λίγες οι φορές που στην καθημερινή πρακτική διαφαίνονται αντιλήψεις και στάσεις που δεν συνηγορούν υπέρ της πρόσβασης και της ποιότητας στην κοινωνική ζωή. Έτσι, αρκετές φορές παρατηρείται το φαινόμενο οι ίδιοι οι πολίτες μέσω απερίσκεπτων ενεργειών και υποτιμητικών συνηθειών (όπως, π.χ. παρκάρισμα σε ράμπα πεζοδρομίου) να περιορίζουν την αυτονομία των ΑμΕΑ και συνεπώς από μόνοι τους να αναιρούν τις θεωρητικές περί ένταξης προθέσεις τους και προτάσεις για δράσεις. Στην κατηγορία προτάσεων για την ευαισθητοποίηση του κράτους οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τον καταλυτικό ρόλο των αρμόδιων φορέων στην αποτελεσματική διαχείριση μιας σειράς ζητημάτων που απασχολούν τα ΑμΕΑ. Θέματα που τίθενται σε προτεραιότητα αφορούν στην επαγγελματική τους αποκατάσταση και στην ανάπτυξη υπηρεσιών στο πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης, για την ψυχοκοινωνική υποστήριξή τους και την ικανοποίηση των μεταβαλλόμενων με την πάροδο του χρόνου αναγκών τους. Η ελληνική κοινωνία φαίνεται πως επενδύει πρώτιστα στον κρατικό μηχανισμό θεωρώντας ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία και η άτυπη κοινωνική υποστήριξη των ΑμΕΑ δεν υποκαθιστούν την ευθύνη της πολιτείας για ασφαλείς θεσμικές δικλείδες. Η επόμενη κατηγορία προτάσεων αφορά στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ΑμΕΑ. Οι συμμετέχοντες πρόκριναν την παροχή μέσων τεχνολογικής υποστήριξης από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και άλλους συναρμόδιους κρατικούς φορείς. Παρόμοια, η αναβάθμιση της ζωής των ΑμΕΑ σύμφωνα με άλλους ερευνητές συναρτάται από τη δυνατότητα που τους παρέχεται να χρησιμοποιούν σύγχρονο και κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό (Πρώιμος, 1997 Τόλια, 1997). Στην κατηγορία υποστήριξη της οικογένειας των ΑμΕΑ επισημάνθηκε από τους συμμετέχοντες πως οι γονείς των παιδιών με ειδικές ανάγκες πρέπει να ενημερώνονται έγκαιρα και αξιόπιστα από διεπιστημονικό προσωπικό. Επίσης, να μετέχουν σε ειδικά σεμινάρια και να τους παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική καθοδήγηση. Πράγματι η ανάγκη των γονέων για συνεχή πληροφόρηση εκφράζει την αγωνία τους για το παρόν και το μέλλον του παιδιού τους. Όπως επιβεβαιώνεται από αρκετούς ερευνητές η παρέμβαση στην οικογένεια συμβάλλει στην επιτυχή διαχείριση της αναπηρίας και ενισχύει το γονεϊκό ρόλο στη διασφάλιση θετικών συνθηκών αλληλεπίδρασης σε επίπεδο ενδο - και έξω - οικογενειακού περιβάλλοντος (Κυπριωτάκης, 1998 Πολεμικός & Τσιμπιδάκη, 2002 Κοντοπούλου, 2001 Hodapp, 2003). Στην κατηγορία επαγγελματική κατάρτιση και αποκατάσταση των ΑμΕΑ, οι συμμετέχοντες πρότειναν την τοποθέτηση των ΑμΕΑ σε θέσεις εργασίας και πλαίσια ανάλογα με τη φύση της αναπηρίας τους, ώστε να μην αποκλείονται από την κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας. Η συγκεκριμένη θέση, ενισχύεται και από άλλες βιβλιογραφικές αναφορές σύμφωνα με τις οποίες η εργασία αποτελεί όχι μόνο 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 500

11 αναφαίρετο δικαίωμα των ΑμΕΑ, αλλά και μέσο για την προώθηση και διευκόλυνση της κοινωνικής τους αποδοχής και ένταξης (Σιδηροπούλου - Δημακάκου & Δημητρόπουλος, 2000 Σιδηροπούλου - Δημακάκου, 1997 Κογκίδου & Πανταζής, 1997 Δελλασούδας, 1997). Τέλος, παρατηρώντας την ποσοστιαία κατανομή των κατηγοριών των προτάσεων των πολιτών φαίνεται πως, ενώ, η πλειονότητα των συμμετεχόντων πρότεινε τη μείωση των προκαταλήψεων, την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών, καθώς και την ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων, εντούτοις η κατηγορία ένταξη σε κανονικά σχολεία δε βρέθηκε να αποτελεί μια από τις υποστηριζόμενες προτάσεις των πολιτών. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη είτε της γενικότερης άγνοιας για την ένταξη των ΑμΕΑ στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης, είτε της πρόθεσής τους να συνταχθούν κατά των προκαταλήψεων, αλλά μέχρι εκεί που η παρουσία των ΑμΕΑ δεν τους «ενοχλεί». Ανάλογος προβληματισμός προκύπτει και από την έρευνα των Μπεζεβέγκη, Καλαντζή - Αζίζι και Ζώνιου - Σιδέρη (1997), όπου διαπιστώθηκε πως οι γονείς των τυπικά αναπτυσσόμενων παιδιών, σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, ήταν δεκτικοί στη φροντίδα ενός παιδιού με ειδικές ανάγκες, αλλά επιφυλακτικοί στο ενδεχόμενο τα παιδιά τους να συμμετέχουν σε κοινές δραστηριότητες με ΑμΕΑ. Στην ίδια κατεύθυνση άλλοι ερευνητές επισημαίνουν τη σπουδαιότητα της εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων κοινωνικοποίησης, τα οποία, όπως υποστηρίζουν, προσδίδουν νόημα στο θεσμό της ένταξης μέσω της διαφοροποίησης της συμπεριφοράς των παιδιών χωρίς ειδικές ανάγκες ως προς τα παιδιά με ειδικές ανάγκες (Φτιάκα, κ.ά., 2007). Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το εύρημα σχετικά με τις ελάχιστες προτάσεις που διατυπώθηκαν από τους συμμετέχοντες αναφορικά με τις κατηγορίες: βελτίωση των ειδικών σχολείων και της ειδικής αγωγής, υποστήριξη της οικογένειας, αύξηση δαπανών, νομοθετικές ρυθμίσεις και ιατρική περίθαλψη. Ταυτόχρονα θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ερευνητική βιβλιογραφία προτάσσει την ανάγκη για εξυγίανση του συστήματος υπηρεσιών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης - επαγγελματικής κατάρτισης, στρατηγικές υποστήριξης των εκπαιδευτικών, καθώς και για προγράμματα γονεϊκής εκπαίδευσης και συμβουλευτικής, αύξηση οικονομικών πόρων, πρόληψη, παροχή ιατρικής φροντίδας και εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου με απώτερο στόχο τη μείωση των ψυχολογικών και κοινωνικών συνεπειών της αναπηρίας (Callias, 1997 Πολεμικός & Τσιμπιδάκη, 2002 Φλουρής, 2006). Επιπλέον παρατηρήθηκε ότι καμία πρόταση δε θίγει ζητήματα μείζονος σημασίας, τα οποία βρίσκονται πλέον στην «καρδιά» των ερευνητικών μελετών καθώς συνιστούν παραμέτρους που, αναμφισβήτητα, ορίζουν την ποιότητα ζωής. Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρεμβάσεις στον πολεοδομικό ιστό και ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός. Κατάλληλες προδιαγραφές περιορίζουν τη λειτουργικότητα της αναπηρίας και διευκολύνουν την προσπελασιμότητα των ΑμΕΑ στο δομημένο χώρο, π.χ. δημόσιες υπηρεσίες, υπουργεία, νοσοκομεία, σχολικά κτίρια καθώς και κτιριακές εγκαταστάσεις Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Σαχίνογλου & Κούκκος, 1997 Πρεσβέλου, 2006 Φύτρος & Πανταζοπούλου, 2007). Επίσης, δεν εντοπίστηκαν προτάσεις σχετικά με υποδομές ψυχαγωγίας και γενικότερα δημιουργικής διαχείρισης του ελεύθερου χρόνου αν και στοιχειοθετούν προϋποθέσεις κοινωνικοποίησης και ένταξης (Φελούκα, 2007 Μπαλή, 2007). Η διαπίστωση αυτή θέτει σοβαρά ερωτήματα για την επάρκεια και την ακρίβεια των γνώσεων των πολιτών σε επιμέρους θέματα που αφορούν στα ΑμΕΑ, καθώς και το βαθμό στον 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 501

12 οποίο κατανοούν το πολυδιάστατο της ένταξης και κατά συνέπεια το μέγεθος των ρυθμίσεων στις οποίες πρέπει να προβεί η πολιτεία. Η παρούσα έρευνα έχει μεθοδολογικούς περιορισμούς που δεν επιτρέπουν οποιαδήποτε αξίωση γενίκευσης των αποτελεσμάτων, δεδομένου ότι οι πολίτες που συμμετείχαν δεν αποτελούν δείγμα αντιπροσωπευτικό του γενικού πληθυσμού, αν και καταβλήθηκαν προσπάθειες για τη συγκέντρωση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού συμμετεχόντων. Παρόλα αυτά προέρχονται από τα περισσότερα μέρη της ελληνικής επικράτειας. Η συμμετοχή τους ήταν εθελοντική και στη βάση της διάθεσής τους να συμμετέχουν μετά από ενημέρωση. Συνεπώς η δειγματοληψία δεν ήταν συστηματική. Οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με το κοινωνικοοικονομικό τους επίπεδο, κρίθηκαν ελλιπείς και δεν αξιοποιήθηκαν στη μελέτη του τρόπου που διαφοροποιούν τις προτάσεις τους. Στην περίπτωση των επισκοπήσεων που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό, οποιαδήποτε προσπάθεια συλλογής περισσότερο ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, ενδεχομένως να αξιολογηθεί ως απειλή και να οδηγήσει στην απώλεια υποκειμένων. Εξάλλου, όπως αναφέρθηκε, όσοι συμπλήρωσαν την ανοιχτή αυτή ερώτηση, θεωρούμε, ότι είχαν τουλάχιστον το αναμενόμενο επίπεδο μόρφωσης. Παρ όλα αυτά διαπιστώθηκε αρκετή συνοχή στις απαντήσεις των πολιτών. Δεν πρέπει τέλος να διαφεύγει το γεγονός ότι η παρούσα έρευνα έρχεται να ρίξει φως σε μια ελάχιστα διερευνημένη περιοχή αναφορικά με το πως αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα ζωής των ΑμΕΑ. Συμπερασματικά, η συνισταμένη των προτάσεων που διατυπώθηκαν από τους συμμετέχοντες συνοψίζεται στο αίτημα για περαιτέρω συστηματική έρευνα στο πεδίο της ένταξης από την οπτική των πολιτών. Στη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης, η νέα θεώρηση της ενταξιακής, εκπαιδευτικής και κοινωνικής πολιτικής προϋποθέτει την επεξεργασία γενικευμένων υποθέσεων που μετουσιώνουν τις μεμονωμένες πληροφορίες σε αντικειμενική γνώση και τον κανόνα του νόμου σε στρατηγικό σχεδιασμό. Η μελέτη των παραμέτρων που διαμορφώνουν τις υποκειμενικές απόψεις για τις διαφορές, τις διακρίσεις, τον αποκλεισμό, την ισότητα και την ισονομία εκτιμάται ότι θα καταδείξει τους δείκτες που οριοθετούν την ποιότητα ζωής των ΑμΕΑ και διασφαλίζουν την προστασία των δικαιωμάτων τους. Επίσης, τα ευρήματα που θα προκύψουν από σχετικές έρευνες θα ανανεώσουν ή/και θα εμπλουτίσουν το πλαίσιο δράσης των κρατικών φορέων καθώς και των δημόσιων συλλογικών οργάνων με στόχους ρητά διατυπωμένους και προσανατολισμένους σε ενέργειες που συνάδουν με το προφίλ μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας. Το σημαντικότερο όμως είναι, ότι η διάχυση των αποτελεσμάτων θα προβάλλει τις ατομικές και συλλογικές ευθύνες, τις οποίες τα κέντρα αποφάσεων οφείλουν να θέσουν στο επίκεντρο της συζήτησης για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ΑμΕΑ. Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Ainscow, M. (1995). Special needs through school improvement; school improvement through special needs. In C., Clark, A., Dyson & A., Millward, (Eds.) Towards Inclusive Schools? London: David Foulton. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 502

13 Porter, G. L. (1997). Critical elements for inclusive schools. In S. J., Pijl., C., J. W., Meijer, & S. Hegarty, (Eds.) Inclusive Education: A Global Agenda. London: Routledge. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 503

14 Ελληνόγλωσση Βοζίκη, Κ.- Θ. (2005). Αντιλήψεις μαθητών Δημοσίων Σχολείων της Αθήνας και της Βιέννης απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, 10, Callias, M. (1997). Δουλεύοντας με γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.) Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Δαβάζογλου, Α. (1999). Η προετοιμασία των εκπαιδευτικών θεμελιώδες ζητούμενο για ισότιμη αποδοχή και δίκαιη αντιμετώπιση των μαθητών με ειδικές ανάγκες. Κίνητρο, 1, Δαβάζογλου, Α. (2002). Από τη Θεραπευτική Παιδαγωγική στην Παιδαγωγική της Ένταξης: μια αναδρομή στην τελευταία πεντηκονταετία. Στο: Δ. Χατζηδήμου, Ε. Ταρατόρη & Μ. Κουγιουρούκη (Επιμ.), Η Εξέλιξη της Παιδαγωγικής Επιστήμης στην Ελλάδα τα τελευταία 50 χρόνια, Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη. Δελλασούδας, Λ. (1997). Ειδική επαγγελματική κατάρτιση; Προτάσεις για την αναβάθμιση της. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.) Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ζώνιου-Σιδέρη, Α. (2004α). Η εξέλιξη της ειδικής εκπαίδευσης: από το ειδικό στο γενικό σχολείο. Στο Α. Ζώνιου- Σιδέρη (Επιμ.) Σύγχρονες Ενταξιακές προσεγγίσεις: Β Πράξη, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ζώνιου - Σιδέρη, Α. (2004β). Η αναγκαιότητα της ένταξης: προβληματισμοί και Προοπτικές. Στο Α. Ζώνιου- Σιδέρη (Επιμ.) Σύγχρονες Ενταξιακές προσεγγίσεις: Α Θεωρία, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Hodapp, R. M. (2003). Αναπτυξιακές θεωρίες και αναπηρία. Αθήνα: Μεταίχμιο. Κογκίδου, Δ., & Πανταζής, Π. (1997). Μια βιογραφική προσέγγιση της φτώχειας των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Στο Μ. Καϊλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κοντοπούλου, Μ. (2001). Συμβουλευτική γονέων στα πλαίσια της πρώιμης παρέμβασης: η συμβολή των εκπαιδευτικών. Στο Μ. Τζουριάδου (Επιμ.), Πρώιμη παρέμβαση. Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές, Θεσσαλονίκη: Προμηθέας. Κυπριωτάκης, A. (1997). Συνεκπαίδευση «ειδικών» και «κανονικών» παιδιών; (136 συγκεκριμένες περιπτώσεις «ειδικών παιδιών»). Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κυπριωτάκης, A. (1998). Σχολική ένταξη: γενικές προϋποθέσεις και ο ειδικός ρόλος των γονιών. Στο Ε. Τάφα (Επιμ.) Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 504

15 Κυριαζή, Ν. (1999) Η κοινωνιολογική έρευνα. Κριτική επισκόπηση των μεθόδων και των τεχνικών. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Λαμπροπούλου, Β., & Παντελιάδου, Σ. (2000). Η ειδική Αγωγή στην Ελλάδα Κριτική θεώρηση. Στο Α. Κυπριωτάκης (Επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου Ειδικής Αγωγής, Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Σχολή Επιστημών Αγωγής, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Μπαλή, Β. (2007). Η Σημασία της Βιωματικής Εμπειρίας Μέσω του Παιχνιδιού στην Εκπαίδευση των Παιδιών με Μερική ή Ολική Απώλεια Όρασης. Στο Π. Ορφανός (Επιμ.), Η ειδική αγωγή στην κοινωνία της γνώσης, Αθήνα: Γρηγόρης. Μπεζεβέγκης, Η., Καλαντζή-Αζίζι, Α., & Ζώνιου- Σιδέρη, Α. (1995). Απόψεις και στάσεις γονέων φυσιολογικών παιδιών απέναντι σε παιδιά με ειδικές ανάγκες. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.) Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Νόμος 2817/ Νόμος 1566/ Νόμος 1143/ Goffman, Ε. (2003) Στίγμα. Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Πολεμικός, Ν., & Τσιμπιδάκη, Α. (2002). Η οικογένεια με ειδικές ανάγκες ως σύστημα. Στο Ν. Πολεμικός, Μ. Καϊλα, & Φ. Καλαβάσης (Επιμ.), Εκπαιδευτική, οικογενειακή και πολιτική ψυχολογία, Αθήνα: Ατραπός. Πρεσβέλου, Κ. (2006). Δικαίωμα στη διαφορετικότητα - Δικαίωμα στην ισότητα; Εξελικτικές τάσεις στη μελέτη και στις εφαρμογές της μειονεκτικότητας των ΑΜΕΑ. Στο Α. Β. Ρήγα (Επιμ.), Αντικαιάδας Αναπαραστάσεις και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Πρώιμος, Β. (1997). Η σύγχρονη τεχνολογία στην υπηρεσία των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ράπτης, Π., Τσομπανίδης, Γ., & Φατούρου, Α. (2000). Αυτισμός: σχέσεις αλληλεπίδρασης αυτιστικών παιδιών με παιδιά του «κανονικού» σχολείου. Στο Α. Κυπριωτάκης, (Επιμ.), Τάσεις και προοπτικές Αγωγής και Εκπαίδευσης των Ατόμων με ειδικές Ανάγκες στην Ενωμένη Ευρώπη σήμερα, Ρέθυμνο. Ρήγα, Α. Β. (1998). Κοινωνικές αναπαραστάσεις των εκπαιδευτικών για τη συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς ειδικές ανάγκες. Στο Ε. Τάφα (Επιμ.), Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 505

16 Roll, D., (1998). Έχουν όλοι φίλους; Συνεκπαίδευση και κοινωνική ένταξη. Στο Ε. Τάφα (Επιμ.), Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Rose, R. (2000). Αξιολόγηση των προγραμμάτων ένταξης: Υπάρχει κάποια εμπειρική βάση που να μπορεί να στηρίξει την ενταξιακή πρακτική; Στο Α. Ζώνιου Σιδέρη (Επιμ.), Ένταξη: Ουτοπία ή Πραγματικότητα;, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Σαχίνογλου, Ι., & Κούκκος, Μ. (1997). Η προσπελασιμότητα βασική προϋπόθεση για την κοινωνική ένταξη των Α.Μ.Ε.Α. στην πόλη μας (Θεσσαλονίκη) Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Σιδηροπούλου-Δημακάκου, Δ. (1997). Επαγγελματική καθοδήγηση και συμβουλευτική των γυναικών με ειδικές ανάγκες. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Σιδηροπούλου-Δημακάκου, Δ., & Δημητρόπουλος, Α. (2000). Επαγγελματικός Προσανατολισμός Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες και Ατόμων που κινδυνεύουν από Κοινωνικό Αποκλεισμό. Στο Ζώνιου-Σιδέρη (Επιμ.) Άτομα με ειδικές ανάγκες και η ένταξη τους, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Σούλης, Σ. Γ. (2002). Παιδαγωγική της ένταξης. Αθήνα: Τυπωθήτω Γ. Δαρδανός. Στασινός, Δ. (2001). Η Ειδική Εκπαίδευση στην Ελλάδα. Αντιλήψεις, Θεσμοί και Πρακτικές Κράτος και Ιδιωτική Πρωτοβουλία ( ). Αθήνα: Gutenberg. Τόλια, Ε. (1997). Εκπαιδευτική αξιολόγηση και παρέμβαση παιδιού με μαθησιακές δυσκολίες με νέα τεχνολογικά μέσα διδασκαλίας. Στο Μ. Καΐλα, Ν. Πολεμικός & Γ. Φιλίππου (Επιμ.), Άτομα με ειδικές ανάγκες, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. UNESCO (1994). Διακήρυξη της Σαλαμάνκα και Πλαίσιο Δράσης για την Ειδική Αγωγή. Αθήνα: Ελληνική Εθνική επιτροπή για την UNESCO. Φελούκα, Β. (2007). Τα άτομα με κινητικές αναπηρίες και ο ελεύθερος χρόνος τους. Στο Π. Ορφανός (Επιμ.), Η ειδική αγωγή στην κοινωνία της γνώσης, Αθήνα: Γρηγόρης. Φλουρής, Γ. Αναζητώντας την «εκπαιδευτική οικολογία» των παιδιών με ειδικές ανάγκες. Στο Α. Βλάχου, Μ. Καίλα & Β. Στρογγυλός (Επιμ.), Παιδιά με ειδικές ανάγκες Οικογένεια και Σχολείο, Αθήνα: Ατραπός. Φτιάκα, Ε., Σοφοκλέους, Α., Νικολαϊδου, Μ. (2007). Η διαφοροποίηση στη συμπεριφορά των παιδιών χωρίς ειδικές ανάγκες ως προς τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, μετά από την εφαρμογή παρεμβατικού προγράμματος κοινωνικοποίησης. Νόημα στο θεσμό της ένταξης. Νέα Παιδεία, 123, Φύτρος, Κ., & Πανταζοπούλου, Μ. (2007). Προσβασιμότητα για άτομα με ειδικές ανάγκες στο σχολικό εργαστήριο ως προϋπόθεση για την ένταξη των 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 506

17 ΑΜΕΑστη συνηθισμένη τάξη. Στο Π. Ορφανός (Επιμ.), Η ειδική αγωγή στην κοινωνία της γνώσης, Αθήνα: Γρηγόρης. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 507

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση 1. Ενσωμάτωση: ο όρος ενσωμάτωση (mainstreaming) εμφανίστηκε ως εφαρμογή της αρχής της ομαλοποίησης, αρχικά στις Σκανδιναβικές χώρες και στη συνέχεια και στις Η.Π.Α. Στόχευε

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Αξιολόγηση των Προεπαγγελματικών Προγραμμάτων που Εφαρμόζονται στα Ειδικά Σχολεία και στις Ειδικές Μονάδες Μέσης και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση 3 Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum Συνοπτική Έκθεση Συνοπτική Έκθεση Η παρούσα έκθεση αναλύει και αξιολογεί τις τρέχουσες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής:

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής: Κωδικός Μαθήµατος Τίτλος Μαθήµατος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-627DL Αισθητηριακές ιαταραχές: 9 Κώφωση-απώλεια ακοής, τύφλωση-απώλεια όρασης Τµήµα Εξάµηνο Προαπαιτούµενα Παιδαγωγικών Σπουδών Μορφές Ειδικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

(Nοέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Nοέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Ανατροφοδότηση από Διευθυντές/Διευθύντριες και εκπαιδευτικούς, σχετικά με τις ενέργειες για στήριξη των παιδιών με αυξημένες πιθανότητες για λειτουργικό αναλφαβητισμό (Nοέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Επικαιροποίηση γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Επικαιροποίηση γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εσωτερική Αξιολόγηση Προγράμματος Ανάλυση Αποτελεσμάτων Ερωτηματολογίου Αποφοίτων του Προγράμματος Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων Α.Ε.Ι. (Π.Ε.Γ.Α.) Επικαιροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των αναγκών των φοιτητών από μια Συμβουλευτική Υπηρεσία. Αποτελέσματα έρευνας στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θράκης

Διερεύνηση των αναγκών των φοιτητών από μια Συμβουλευτική Υπηρεσία. Αποτελέσματα έρευνας στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θράκης Διερεύνηση των αναγκών των φοιτητών από μια Συμβουλευτική Υπηρεσία. Αποτελέσματα έρευνας στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θράκης Γ. Ευσταθίου*, Κ. Ευθυμίου** & Α. Καλαντζή Azizi* *Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η διεύρυνση της συμμετοχής του ανθρώπινου δυναμικού σε δράσεις δια βίου εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνα κοινής γνώμης για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Σύνοψη Αποτελεσμάτων Συμπεράσματα

Ερευνα κοινής γνώμης για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Σύνοψη Αποτελεσμάτων Συμπεράσματα Ερευνα κοινής γνώμης για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 2011 Σύνοψη Αποτελεσμάτων Συμπεράσματα ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ - ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Ο σχεδιασμός της έρευνας έγινε αρχικά από την ΕΥΣΕΚΤ με σκοπό τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Φεβρουάριος 2012 σκοπός Κατανόηση της φύσης και της έννοιας της αναπηρίας της έκτασης και κατηγοριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Τα προβλήματα παραβατικής συμπεριφοράς που παρουσιάζουν οι μαθητές σημειώνουν αυξητικές τάσεις, στις οποίες ο Διευθυντής του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση εκπαιδευτικών αναγκών ατόμων με αναπηρία που διαβιούν σε ιδρύματα και σε δομές κοινωνικής φροντίδας

ιερεύνηση εκπαιδευτικών αναγκών ατόμων με αναπηρία που διαβιούν σε ιδρύματα και σε δομές κοινωνικής φροντίδας ιερεύνηση εκπαιδευτικών αναγκών ατόμων με αναπηρία που διαβιούν σε ιδρύματα και σε δομές κοινωνικής φροντίδας Στόχος της μελέτης Η μελέτη υλοποιείται από το Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού ικαίου Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Δομή έρευνας Εισαγωγή Βασικές Έννοιες και Εργαλεία Έρευνας Σχεδιασμός Έρευνας Σκοπός Έρευνας Στρατηγική Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία των Συμβουλίων αυτών και διευκόλυνση της δικτύωσης,

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του

Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση», εξαιρουµένων

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας»

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας» Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» του ΕΣΠΑ 2007-2013 Πράξεις: «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (ΕΚΟ) στα Δημοτικά Σχολεία» Άξονες Προτεραιότητας 1, 2 & 3 ως υποψήφιες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ 1 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ prosopiko@ypakp.gr Είναι αρμόδια για τα θέματα προσωπικού, την προώθηση νομοθετικών κειμένων και τον Κοινοβουλευτικό έλεγχο του Υπουργείου 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ, ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ & ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου

Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου ΤΟΜΕΑΣ 5: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Περιγραφή: Η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα