Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), 225 231 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 7 (2), Released: September 30, ISSN Οξειδοαναγωγική Κατάσταση του Αίματος Επίλεκτων Αθλητριών μετά από Άσκηση Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Αθανάσιος Καμπασακάλης & Βασίλης Μούγιος ΤΕΦΑΑ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Η επιτραπέζια αντισφαίριση είναι ένα δημοφιλές άθλημα και μια πολύ ευχάριστη μορφή άσκησης. Η άσκηση επηρεάζει την οξειδοαναγωγή κατάσταση του οργανισμού. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετήσει την επίδραση άσκησης επιτραπέζιας αντισφαίρισης σε δείκτες της οξειδοαναγωγικής κατάστασης του αίματος αθλητριών. Στη μελέτη συμμετείχαν δέκα επίλεκτες αθλήτριες επιτραπέζιας αντισφαίρισης, ηλικίας 16,1 ± 1,9 ε- τών, οι οποίες ασκήθηκαν σε ζεύγη επί 20 min. Η άσκηση περιλάμβανε εκτέλεση, με τη μέγιστη δυνατή ένταση, επιθετικής κίνησης (forehand spin) από τη μια αθλήτρια και μπλοκ (forehand) από την άλλη, με εναλλαγή των ρόλων ανά τρεις πόντους. Πριν την άσκηση, αμέσως μετά και μία ώρα μετά την άσκηση, οι αθλήτριες έδωσαν δείγματα φλεβικού αίματος προκειμένου να γίνει γενική ανάλυση αίματος και προσδιορισμός γαλακτικού οξέος, κρεατινικής κινάσης, καθώς και των δεικτών της οξειδοαναγωγικής κατάστασης γλουταθειόνης, ουρικού οξέος, χολερυθρίνης, 8-υδροξυ-2 -δεοξυγουανοσίνης, μηλονικής διαλδεΰδης και πρωτεϊνικών καρβονυλίων. Η άσκηση προκάλεσε αιμοσυμπύκνωση, λευκοκυττάρωση και αύξηση του γαλακτικού οξέος. Η ανηγμένη γλουταθειόνη δε μεταβλήθηκε σημαντικά, ενώ τόσο το ουρικό οξύ όσο και η χολερυθρίνη μεταβλήθηκαν σημαντικά, με αύξηση αμέσως μετά την άσκηση και μείωση μία ώρα μετά. Αν και δε βρέθηκε σημαντική μεταβολή στην 8-υδροξυ-2 δεοξυγουανοσίνη και στα πρωτεϊνικά καρβονύλια, η μηλονική διαλδεΰδη μεταβλήθηκε σημαντικά, με αύξηση αμέσως μετά την άσκηση και μείωση μία ώρα μετά. Συμπεραίνουμε ότι η συγκεκριμένη άσκηση επιτραπέζιας αντισφαίρισης, αν και προκάλεσε ασκησιογενές στρες, δεν επέφερε παρατεταμένες μεταβολές στους δείκτες της οξειδοαναγωγικής κατάστασης του αίματος επίλεκτων αθλητριών. Λέξεις κλειδιά: οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτική ικανότητα, επιτραπέζια αντισφαίριση Blood Redox Status of Elite Female Athletes after Table Tennis Exercise Athanasios Kabasakalis & Vassilis Mougios Department of Physical Education and Sports Sciences, Aristoteles University of Thessaloniki, Hellas Abstract Table tennis is a popular sport and a pleasant type of exercise. Exercise affects the redox status of the body. The aim of the present study was to investigate the effect of table tennis exercise on blood redox status markers in female athletes. Ten elite female athletes, aged 16.1 ± 1.9 years, exercised in couples for 20 min. Exercise included the execution, at maximal possible intensity, of offensive movement (forehand spin) by one athlete and block (forehand) by the other, with roles alternating every three points. Before exercise, immediately post-exercise and one hour post-exercise, the athletes provided venous blood samples for full blood count and determination of lactate, creatine kinase, as well as the markers of redox status, glutathione, urate, bilirubin, 8-hydroxy-2 deoxyguanosine, malondialdehyde, and protein carbonyls. Exercise induced hemoconcentration, leukocytosis, and increase of lactate. Reduced glutathione did not change significantly, while urate and bilirubin changed significantly, with an increase immediately post-exercise and a decrease one hour post-exercise. Although no significant change was found in 8-hydroxy-2 -deoxyguanosine or protein carbonyls, malondialdehyde changed significantly, with an increase immediately post-exercise and a decrease one hour post-exercise. We conclude that, although the particular type of table tennis exercise caused exercise-induced stress, it did not induce prolonged changes on blood redox status markers of elite female athletes. Key words: oxidative stress, antioxidant capacity, table tennis Διεύθυνση επικοινωνίας: Δρ Βασίλης Μούγιος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού 54124, Θεσσαλονίκη e mail:

2 226 Εισαγωγή Ως οξειδοαναγωγική κατάσταση ενός συστήματος ορίζεται η αναλογία μεταξύ ανηγμένων και οξειδωμένων μορίων που είναι ευαίσθητα στην οξειδοαναγωγή (Longo, Olivia, Denaro, & Maffulli, 2008). Η ανισορροπία μεταξύ οξειδωτικών και αντιοξειδωτικών υπέρ των πρώτων ορίζεται ως οξειδωτικό στρες (Azzi, Davies, & Kelly, 2004) και συνδέεται με αρκετές παθοφυσιολογικές καταστάσεις (Dröge, 2002). Είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο ότι η άσκηση μπορεί να επηρεάσει την οξειδοαναγωγική κατάσταση και ότι ιδιαίτερα εκείνη με μεγάλη επιβάρυνση μπορεί να αυξήσει το οξειδωτικό στρες (Bloomer, 2008). Από την άποψη που επικράτησε στα πρώτα στάδια διερεύνησης της σχέσης άσκησης και οξειδωτικού στρες, ότι δηλαδή όλα τα οξειδωτικά είναι δυνητικά επιβλαβή και ότι η πρόληψη των επιδράσεών τους θα ήταν σίγουρα ευεργετική, η επιστημονική κοινότητα περνάει πλέον στην κατανόηση ότι αυτές οι ουσίες παίζουν σημαντικό ρόλο και στο μεταβολισμό (Jackson, 2008). Επίσης, γίνεται διαρκώς εμφανέστερο από τα ερευνητικά δεδομένα, ότι οι ελεύθερες ρίζες, πέρα από τις παθολογικές καταστάσεις στις οποίες εμπλέκονται (Dröge, 2002) ή τη διαταραχή της μυϊκής λειτουργίας που προκαλούν σε υψηλά επίπεδα (Powers & Jackson, 2008), συμμετέχουν και σε μηχανισμούς προσαρμογών (Gomez-Cabrera, Domenech, & Viña, 2008; Radák, Chung, & Goto, 2008). Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η εκτίμηση της οξειδοαναγωγικής κατάστασης μετά από άσκηση είναι σημαντική για την αξιολόγηση των πιθανών θετικών και αρνητικών επιδράσεών της. Το ερευνητικό ενδιαφέρον έχει συγκεντρώσει η μελέτη διάφορων τύπων άσκησης, ενώ τα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών έχουν συνοψιστεί σε αρκετές ανασκοπήσεις (π.χ. Finaud, Lac, & Filaire, 2006; Fisher-Wellman & Bloomer, 2009). Το κυριότερο συμπέρασμα των μελετών αυτών είναι ότι οι μορφές άσκησης με υψηλό φορτίο επιβάρυνσης ή, διαφορετικά, οι μορφές άσκησης που η επιβάρυνσή τους είναι υψηλή για τα άτομα που τις εκτελούν, μπορούν να προκαλέσουν αύξηση του οξειδωτικού στρες (Finaud et al., 2006; Fisher- Wellman & Bloomer, 2009). Το ζητούμενο όμως που παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον πλέον και για το οποίο δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα στη βιβλιογραφία, είναι η διερεύνηση μορφών άσκησης που χρησιμοποιούνται καθημερινά από τους αθλητές στην προπόνησή τους στα διάφορα αθλήματα, καθώς αυτές είναι εκείνες που, αν είναι ικανές να διαταράσσουν σημαντικά την οξειδοαναγωγική ισορροπία, θα επιφέρουν πιθανώς τις περισσότερες οξειδωτικές βλάβες στον οργανισμό των αθλητών, λόγω της συστηματικής και ευρείας χρήσης τους στο κάθε άθλημα. Έτσι, για μια σημαντική για την υγεία κατάσταση, όπως η οξειδοαναγωγική, χρειάζεται εξειδικευμένη μελέτη. Ένα πολύ ευχάριστο και δημοφιλές άθλημα είναι η επιτραπέζια αντισφαίριση. Ωστόσο, σε α- νασκόπησή του ο Lees (2003) διαπιστώνει έλλειψη δεδομένων για τις φυσιολογικές απαιτήσεις του αθλήματος και τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά των αθλητών. Την έλλειψη αυτήν επιβεβαίωσε και η από την πλευρά μας αναζήτηση, στη διεθνή (αγγλόφωνη) βιβλιογραφία, δεδομένων σχετικών με βιοχημικές παραμέτρους (και, κατ επέκταση, δεδομένων σχετικών με παραμέτρους της οξειδοαναγωγικής κατάστασης) στους αθλητές και τις αθλήτριες επιτραπέζιας αντισφαίρισης. Αναδεικνύεται επομένως η ανάγκη επιστημονικής διερεύνησης του αθλήματος αυτού. Με βάση τα παραπάνω, σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετήσει την επίδραση άσκησης επιτραπέζιας αντισφαίρισης σε δείκτες της οξειδοαναγωγικής κατάστασης του αίματος αθλητριών. Μέθοδος και Διαδικασία Συμμετέχοντες Στη μελέτη έλαβαν μέρος 10 επίλεκτες αθλήτριες επιτραπέζιας αντισφαίρισης, ηλικίας 16.1 ± 1.9 ετών, βάρους 59.4 ± 8.2 kg και ύψος 1.68 ± 0.06 m (μέση τιμή ± τυπική απόκλιση). Οι συμμετέχουσες και οι γονείς τους ενημερώθηκαν προφορικά και γραπτά για τη διαδικασία της μελέτης και συγκατατέθηκαν ενυπογράφως να συμμετέχουν. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη διακήρυξη του Ελσίνκι. Οι αθλήτριες ήταν υψηλού επιπέδου με συμμετοχές στην εθνική ομάδα, διακρίσεις σε διεθνείς αγώνες και πανελλήνιες νίκες. Δε λάμβαναν συμπληρώματα διατροφής την περίοδο της μελέτης, προσήλθαν ξεκούραστες στη συνεδρία της άσκησης και βρίσκονταν σε διάφορες φάσεις του καταμήνιου κύκλου τους. Σχεδιασμός Οι αθλήτριες ασκήθηκαν σε ζεύγη επί 20 min. Η άσκηση περιλάμβανε εκτέλεση, με τη μέγιστη δυνατή ένταση, επιθετικής κίνησης (forehand spin) από τη μια αθλήτρια και μπλοκ (forehand) από την άλλη, με εναλλαγή των ρόλων ανά τρεις πόντους. Η άσκηση αυτή χρησιμοποιείται στην προπόνηση των αθλητριών. Πριν την άσκηση (και αφού είχε προηγηθεί ελαφριά προθέρμανση διάρκειας 10 min), αμέσως μετά και μία ώρα μετά την άσκηση οι αθλήτριες έδωσαν 6 ml φλεβικού αίματος προκειμένου να γίνουν οι αιματολογικές και βιοχημικές μετρήσεις. Έγινε γενική ανάλυση αίματος, προσδιορισμός γαλακτικού οξέος (μόνο πριν και αμέσως μετά την άσκηση) και προσδιορισμός κρεατινικής κινάσης (μόνο πριν και 1 h

3 227 Πίνακας 1. Δεδομένα αιματολογικών παραμέτρων (μέση τιμή ± τυπική απόκλιση) Πριν Αμέσως μετά 1 h μετά p Αιματοκρίτης (%) 38.4 ± ± ± 4.0 <.001 Αιμοσφαιρίνη (g/dl) 12.4 ± ± ± 1.5 <.001 Ερυθροκύτταρα (M/μL) 4.5 ± ± ± 0.3 <.001 Λευκοκύτταρα (k/μl) 7.5 ± ± ± 1.5 <.001 Ουδετερόφιλα (k/μl) 4.2 ± ± ± 1.1 <.001 Λεμφοκύτταρα (k/μl) 2.6 ± ± ± 0.6 <.001 Μονοπύρηνα (k/μl) 0.6 ± ± ± 0.1 <.001 μετά την άσκηση). Επειδή για την καλύτερη εκτίμηση της οξειδοαναγωγικής κατάστασης προτείνεται η μέτρηση ενός συνόλου δεικτών του οξειδωτκού στρες και της αντιοξειδωτικής ικανότητας (Prior & Cao, 1999), μετρήθηκαν οι αντιοξειδωτικές παράμετροι ανηγμένη γλουταθειόνη (Pastore, Federici, Bertini, & Piemonte, 2003), ουρικό οξύ (Τσαλουχίδου, Πετρίδου, & Μούγιος, 2007) και χολερυθρίνη (Stocker, Yamamoto, McDonagh, Glazer, & Ames, 1987), καθώς και οι δείκτες οξειδωτικής βλάβης 8-υδροξυ-2 -δεοξυγουανοσίνη (δείκτης υπεροξείδωσης του DNA), μηλονική διαλδεΰδη (δείκτης υπεροξείδωσης των λιπιδίων) και πρωτεϊνικά καρβονύλια (δείκτης υπεροξείδωσης των πρωτεϊνών) (Griffiths et al., 2002). Αιματολογικές και βιοχημικές αναλύσεις Η γενική ανάλυση αίματος έγινε σε αυτόματο αναλυτή Coulter Microdiff (Miami, FL, USA). Από τις τιμές της αιμοσφαιρίνης και του αιματοκρίτη υπολογίστηκε η μεταβολή του όγκου του πλάσματος, αμέσως μετά και 1 h μετά την άσκηση σε σχέση με πριν την άσκηση, σύμφωνα με τον τύπο: Όγκος πλάσματος μετά/όγκος πλάσματος πριν = Αιμοσφαιρίνη πριν/αιμοσφαιρίνη μετά (100 αιματοκρίτης μετά)/ (100 αιματοκρίτης πριν) (Mougios, 2006). Ο προσδιορισμός του γαλακτικού οξέος έγινε σε ολικό αίμα σύμφωνα με μια φωτομετρική ενζυμική μέθοδο της Sigma (St. Louis, MO, USA, μέθοδος 826-UV). Ο προσδιορισμός της κρεατινικής κινάσης έγινε στο πλάσμα με σύνολο αντιδραστηρίων της εταιρείας Centronic (Wartenberg, Germany). Ο προσδιορισμός της ανηγμένης γλουταθειόνης έγινε στα ερυθροκύτταρα (τα οποία παρασκευάστηκαν με φυγοκέντρηση του ολικού αίματος, αφαίρεση του πλάσματος και των λευκοκυττάρων και τριπλή πλύση με φυσιολογικό ορό), σύμφωνα με τη μέθοδο των Reddy, Murthy, Krishna και Prabhakar (2004), με τη διαφορά ότι η απαλλαγή των δειγμάτων από τις πρωτεΐνες τους έγινε μέσω διήθησης με φυγοκέντρηση αντί για όξινη καταβύθιση. Οι προσδιορισμοί του ουρικού οξέος και της χολερυθρίνης έγιναν στο πλάσμα με σύνολα αντιδραστηρίων της εταιρείας Spinreact (Girona, Spain). Ο προσδιορισμός της 8-υδροξυ-2 -δεοξυγουανοσίνης έγινε στο πλάσμα με χρήση συνόλου αντιδραστηρίων της εταιρείας Cayman (Ann Arbor, MI, USA). Ο προσδιορισμός της μηλονικής διαδλεΰδης έγινε στο πλάσμα σύμφωνα με τη μέθοδο τoυ Gérard- Monnier και των συνεργατών του (1998). Ο προσδιορισμός των πρωτεϊνικών καρβονυλίων έγινε στο πλάσμα σύμφωνα με τη μέθοδο των Reznick και Packer (1994) τροποποιημένη σύμφωνα με τον Patsoukis και τους συνεργάτες του (2004). Ο προσδιορισμός των ολικών πρωτεϊνών του πλάσματος (για να εκφραστούν τα πρωτεϊνικά καρβονύλια ως προς αυτές) έγινε με τη μέθοδο Bradford και με χρήση αντιδραστηρίου από τη Sigma. Στατιστική επεξεργασία Για τον έλεγχο της κατανομής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία Shapiro-Wilk. Στη συνέχεια, για τις παραμέτρους των οποίων η κατανομή δε διέφερε σημαντικά από την κανονική, χρησιμοποιήθηκε ANOVA με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, ενώ για τις παραμέτρους των οποίων η κατανομή διέφερε σημαντικά από την κανονική, χρησιμοποιήθηκε δοκιμασία Friedman. Όπου υπήρχαν δύο παρατηρήσεις (γαλακτικό οξύ και κρεατινική κινάση) χρησιμοποιήθηκε ζευγαρωτή δοκιμασία t του Student. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο α = 0,05 και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται ως μέση τιμή ± τυπική απόκλιση. Αποτελέσματα Τα δεδομένα των κυριότερων αιματολογικών παραμέτρων παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Ό- λες οι παράμετροι μεταβλήθηκαν σημαντικά, παρουσιάζοντας αύξηση αμέσως μετά την άσκηση και μείωση 1 h μετά. Ο όγκος του πλάσματος με-

4 228 Πίνακας 2. Δεδομένα αντιοξειδωτικών παραμέτρων (μέση τιμή ± τυπική απόκλιση) Ανηγμένη γλουταθειόνη (μmol/g αιμοσφαιρίνης) Πριν Αμέσως μετά 1 h μετά p 8.41 ± ± ± Ουρικό οξύ (mol/l) ± ± ± <.001 Χολερυθρίνη (μmol/l) ± ± ± ταβλήθηκε σημαντικά (p <.001), με την τιμή αμέσως μετά την άσκηση να είναι 0.94 ± 0.04 (αιμοσυμπύκνωση) και την τιμή 1 h μετά την άσκηση να είναι 1.06 ± 0.04 της τιμής ηρεμίας (αιματαραίωση). Το γαλακτικό οξύ αυξήθηκε σημαντικά από 1.47 ± 0.74 σε 4.41 ± 1.34 mmol/l (p <.001) μετά την άσκηση. Η καταλυτική συγκέντρωση της κρεατινικής κινάσης δεν παρουσίασε σημαντική μεταβολή και ήταν 141 ± 97 και 148 ± 104 U/L (στους 37ºC) πριν και 1 h μετά την άσκηση αντίστοιχα. Τα δεδομένα των παραμέτρων που έχουν αντιοξειδωτική δράση παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Ενώ η ανηγμένη γλουταθειόνη δε μεταβλήθηκε σημαντικά, το ουρικό οξύ και η χολερυθρίνη μεταβλήθηκαν σημαντικά, με αύξηση αμέσως μετά την άσκηση και μείωση 1 h μετά την άσκηση. Από τις παραμέτρους που είναι ενδεικτικές της οξειδωτικής βλάβης (Πίνακας 3), μόνο στη μηλονική διαλδεΰδη βρέθηκε σημαντική επίδραση του χρόνου, παρά το γεγονός ότι τόσο στην 8-υδροξυ-2 δεοξυγουανοσίνη όσο και στα πρωτεϊνικά καρβονύλια παρουσιάστηκε παρόμοια τάση αύξησης και μείωσης αμέσως και 1 h μετά την άσκηση αντίστοιχα. Πίνακας 3. Δεδομένα παραμέτρων οξειδωτικού στρες (μέση τιμή ± τυπική απόκλιση). Πριν Αμέσως μετά 1 h μετά p 8-υδροξυ-2 -δεοξυγουανοσίνη (ng/ml) 9.73 ± ± ± Μηλονική διαλδεΰδη (nmol/ml) 0.74 ± ± ± Πρωτεϊνικά καρβονύλια (μmol/mg πρωτεΐνης) 0.82 ± ± ± Συζήτηση Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η ε- πίδραση άσκησης επιτραπέζιας αντισφαίρισης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση του αίματος επίλεκτων αθλητριών. Η επιτραπέζια αντισφαίριση, παρότι αποτελεί ένα ευχάριστο και δημοφιλές άθλημα, στερείται δεδομένων σχετικά με τις βιοχημικές αποκρίσεις των αθλητών και αθλητριών στην εκτέλεση κάποιας σχετικής μορφής άσκησης. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά την οξειδοαναγωγική κατάσταση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει πλέον η μελέτη μορφών άσκησης που χρησιμοποιούνται από τους αθλητές και τις αθλήτριες του κάθε αθλήματος στην καθημερινή τους προπόνηση και τον αγώνα, καθώς αυτού του είδους οι μελέτες θα μπορέσουν πιθανώς να υποδείξουν καλύτερους χειρισμούς για την προάσπιση της υγείας και την αύξηση της αποτελεσματικότητας της προπόνησης. Η αύξηση της συγκέντρωσης του γαλακτικού οξέος στο αίμα μετά την άσκηση, η αιμοσυμπύκνωση, η αύξηση των λευκοκυττάρων (λευκοκυττάρωση) και ιδιαίτερα η αύξηση των ουδετερόφιλων και των μονοπύρηνων (ενδεικτική φλεγμονώδους αντίδρασης), συνηγορούν υπέρ του ότι προκλήθηκε στις αθλήτριες ασκησιογενές στρες. Οι μεταβολές αυτές φαίνεται να αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια που κατέβαλαν οι αθλήτριες για εκτέλεση της άσκησης με τη μέγιστη δυνατή ένταση. Με δεδομένη τη διάρκεια της άσκησης, το είδος της και το φύλο, η μέση συγκέντρωση γαλακτικού οξέος μετά την άσκηση κρίνεται λογική (Mougios, 2006). Παρότι η μέτρηση γαλακτικού οξέος είναι πολύ συνηθισμένη, δεν μπορέσαμε να βρούμε τιμές γαλακτικού οξέος μετά από άσκηση επιτραπέζιας αντισφαίρισης στη βιβλιογραφία. Οι αθλήτριες δεν είχαν ενδείξεις μυϊκής καταπόνησης την ημέρα της δοκιμασίας, όπως αυτή μπορεί να εκτιμηθεί από τη συγκέντρωση της κρεατινικής κινάσης, καθώς οι τιμές της πριν και μετά την άσκηση ήταν μέσα στο διάστημα αναφοράς για το γενικό πληθυσμό ( U/L στους 37ºC, Wu, 2006) και δε μεταβλήθηκαν σημαντικά. Βέβαια, αύξηση της κρεατινικής κινάσης εξαιτίας της άσκησης που εκτελέστηκε θα αναμενόταν από την επόμενη ημέρα (Mougios, 2006). Η γνώση των επιπέδων μυϊκής καταπόνησης είναι χρήσιμη, καθώς η ύπαρξη μυϊκής καταστροφής είναι σημαντικός παράγοντας πρόκλησης οξειδωτικής βλάβης (Nikolaidis et al., 2008).

5 229 Η ανηγμένη γλουταθειόνη είναι ένα τριπεπτίδιο με κεντρικό ρόλο στην κυτταρική αντιοξειδωτική προστασία, ενώ και σε συνθήκες άσκησης τα επίπεδα γλουταθειόνης είναι κρίσιμα για την αντιμετώπιση του ασκησιογενούς οξειδωτικού στρες (Pastore et al., 2003; Sen, Atalay, & Hännine, 1994). Η συγκέντρωσή της στα ερυθροκύτταρα δε μεταβλήθηκε σημαντικά μετά την άσκηση, υποδεικνύοντας πιθανώς ότι το ερέθισμα της άσκησης δεν ήταν ικανό να προκαλέσει μεταβολή στα επίπεδα γλουταθειόνης στο πλαίσιο της συμμετοχής της στον αντιοξειδωτικό μηχανισμό των ερυθροκυττάρων στο αίμα των αθλητριών. Από την άλλη πλευρά, τόσο το ουρικό οξύ όσο και η χολερυθρίνη μεταβλήθηκαν σημαντικά στο πλάσμα, με αύξηση αμέσως μετά την άσκηση κι επάνοδο σχεδόν στα βασικά επίπεδα 1 h μετά την άσκηση. Το ουρικό οξύ είναι το τελικό προϊόν της αποικοδόμησης των πουρινών (Τσαλουχίδου και συν., 2007), ενώ η χολερυθρίνη είναι προϊόν της αποικοδόμησης της αίμης, δηλαδή της προσθετικής ομάδας της αιμοσφαιρίνης και άλλων πρωτεϊνών (Kaur et al., 2003). Παρότι τα δυο αυτά μεταβολικά προϊόντα έχουν τοξικές ιδιότητες σε μεγάλες συγκεντρώσεις, κατέχουν και σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες (Τσαλουχίδου και συν., 2007; Kaur et al., 2003). Με δεδομένο αυτό, είναι πιθανό να μην είναι τυχαία η παρόμοια διακύμανσή τους με την άσκηση και, εκτός από μεταβολικά προϊόντα, να είναι και σημαντικοί μέτοχοι στην αντιοξειδωτική άμυνα του πλάσματος. Η αντιοξειδωτική δράση του ουρικού οξέος είναι ευρύτερα γνωστή κι έχει βρεθεί να αποτελεί περισσότερο από το 50% της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος (Wayner, Burton, Ingold, Barclay, & Locke, 1987). Όμως, και η αντιοξειδωτική δράση της χολερυθρίνης φαίνεται να αποκτά συνεχώς μεγαλύτερη σημασία (Sedlak et al., 2009). Μάλιστα, οι Sedlak et al. (2009) αναφέρουν ότι η γλουταθειόνη και η χολερυθρίνη έχουν συμπληρωματικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, με την πρώτη να εμποδίζει κυρίως την πρωτεϊνική υπεροξείδωση και τη δεύτερη τη λιπιδική υπεροξείδωση. Αν συνδυαστούν τα δεδομένα των αντιοξειδωτικών γλουταθειόνης και χολερυθρίνης, με εκείνα των παραμέτρων οξειδωτικής βλάβης πρωτεϊνικών καρβονυλίων και μηλονικής διαλδεΰδης της παρούσας μελέτης, μπορούν να διαμορφωθούν ενδιαφέρουσες υποθέσεις. Το ότι ανηγμένη γλουταθειόνη και πρωτεϊνικά καρβονύλια δε μεταβλήθηκαν σημαντικά κατά την άσκηση, μπορεί να σημαίνει ότι διατηρήθηκε μια ισορροπία μεταξύ τους, είτε γιατί η άσκηση δεν προκάλεσε πρωτεϊνική υπεροξείδωση ή γιατί η γλουταθειόνη κατάφερε να την εξουδετερώσει λόγω, για παράδειγμα, επαρκούς αρχικής συγκέντρωσης. Από την άλλη πλευρά, το ότι η χολερυθρίνη και η μηλονική διαλδεΰδη αυξήθηκαν αμέσως μετά την άσκηση και επανήλθαν στη 1 h μετά, ίσως δείχνει ότι τα λιπίδια είναι πιο ευαίσθητα σε υπεροξείδωση από τις πρωτεΐνες κατά την άσκηση και ότι η αύξηση της χολερυθρίνης επιτελεί το έργο της προστασίας των λιπιδίων. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η επαναφορά των τιμών τόσο της χολερυθρίνης όσο και της μηλονικής διαλδεΰδης στα βασικά επίπεδα μία ώρα μετά τη άσκηση, ίσως υποδεικνύει την αποκατάσταση της ο- μοιόστασης αυτού του πιθανού συστήματος. Επιπλέον, στη βάση των ενδείξεων ότι και το ουρικό οξύ συμβάλλει στην αντιοξειδωτική προστασία των λιπιδίων (Τσαλουχίδου και συν., 2007) και της παρόμοιας με τη χολερυθρίνη και τη μηλονική διαλδεΰδη διακύμανσής του (αύξηση αμέσως μετά την άσκηση και επάνοδος στο βασικό επίπεδο μία ώρα μετά), υποθέτουμε ότι ίσως και το ουρικό οξύ συμμετέχει σε αυτό το οξειδοαναγωγικό σύστημα. Η 8-υδροξυ-2 -δεοξυγουανοσίνη είναι από τους κυριότερους δείκτες οξειδωτικής βλάβης του DNA, για αυτό και χρησιμοποιείται ευρέως ως δείκτης οξειδωτικού στρες (Valavanidis, Vlachogianni, & Fotakis, 2009). Το εύρημα ότι δεν υπήρξε σημαντική μεταβολή της μετά την άσκηση, με δεδομένο το προπονητικό επίπεδο των αθλητριών, υποδεικνύει ότι οι προσαρμογές της αντιοξειδωτικής άμυνας και των μηχανισμών επιδιόρθωσης του DNA στην προπόνηση περιορίζουν τη συσσώρευση οξειδωτικής βλάβης στο DNA. Σε αυτό συνηγορούν τα συμπεράσματα μελετών των Radák et al. (1999, 2002 και 2007), οι οποίοι βρήκαν ότι η προπόνηση βελτίωσε την προστασία του DNA από το οξειδωτικό στρες και αύξησε τη δραστικότητα ενζύμων που συμβάλλουν στην επιδιόρθωσή του. Το γεγονός ότι οι τιμές όλων των δεικτών της οξειδοαναγωγικής κατάστασης που μετρήθηκαν επέστρεψαν περίπου στα επίπεδα ηρεμίας μία ώρα μετά την άσκηση, υποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη άσκηση ήταν ικανή να προκαλέσει μια διαταραχή στην οξειδοαναγωγική ισορροπία, χωρίς όμως αυτή η διαταραχή να είναι παρατεταμένη. Αυτό μπορεί να οφείλεται στα επίπεδα επιβάρυνσης της άσκησης, καθώς, όπως φαίνεται από τη βιβλιογραφία, σημαντικές αυξήσεις στο οξειδωτικό στρες προκαλούνται από εξαντλητικές ασκήσεις (Viña et al., 2000). Από τη στιγμή που επρόκειτο για μια μορφή άσκησης ενταγμένη στο προπονητικό πρόγραμμα των αθλητριών επιτραπέζιας αντισφαίρισης, προφανώς ο οργανισμός τους είχε προσαρμοστεί στο να ανταπεξέρχεται σε τέτοιου είδους επιβάρυνση. Επιπλέον, αυτό επιβεβαιώνει τα όσα απαντώνται στη βιβλιογραφία, ότι δηλαδή οι προπονημένοι αθλητές είναι καλύτερα προστατευμένοι απέναντι στο ασκησιογενές οξειδωτικό στρες, λόγω της αύξησης της αποτελεσματικότητας της αντιοξειδωτικής ικανότητας με την προπόνηση (Finaud et al., 2006). Μια άλλη πιθανότητα είναι η μειωμένη πα-

6 230 ραγωγή δραστικών ειδών οξυγόνου από τους προπονημένους μύες (Brooks, Vasilaki, Larkin, McArdle, & Jackson, 2008). Ακόμη, η διακύμανση που παρουσίασαν οι δείκτες της οξειδοαναγωγικής κατάστασης (αύξηση και μετά μείωση), ίσως δείχνει την ύπαρξη ικανού ερεθίσματος (άσκηση) για την πρόκληση προσαρμογών στην αντιοξειδωτική ικανότητα. Όλο και περισσότερο τελευταία γίνεται αποδεκτό, σε συμφωνία με την υπόθεση της όρμησης, ότι η συστηματική άσκηση, με την επαναλαμβανόμενη πρόκληση οξειδωτικού στρες (σε σχετικά χαμηλά επίπεδα), συμβάλλει στην ενίσχυση της αντιοξειδωτικής άμυνας του οργανισμού (Radák et al., 2008; Fisher-Wellman & Bloomer, 2009). Από τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμπεραίνεται ότι, αν και η άσκηση επιτραπέζιας αντισφαίρισης προκάλεσε μεταβολές σε παραμέτρους της οξειδοαναγωγικής κατάστασης, οι αλλαγές αυτές δεν ήταν παρατεταμένες, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι αθλήτριες ήταν προστατευμένες απέναντι στο οξειδωτικό στρες. Αυτό οφείλεται πιθανώς στις προσαρμογές που έχουν επέλθει στις αθλήτριες με την προπόνηση. Διαφορετικά, θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι η επιτραπέζια αντισφαίριση δεν προκαλεί παρατεταμένο οξειδωτικό στρες, τουλάχιστον σε προπονημένες αθλήτριες. Οι μεταβολές που βρέθηκαν αμέσως μετά την άσκηση, πιθανώς εμπλέκονται σε μηχανισμούς πρόκλησης προσαρμογών στην άσκηση. Επιπλέον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που πιθανώς δείχνουν συμπληρωματική αντιοξειδωτική δράση της γλουταθειόνης απέναντι στην πρωτεϊνική υπεροξείδωση και του ουρικού οξέος και της χολερυθρίνης απέναντι στη λιπιδική υπεροξείδωση. Περαιτέρω διερεύνηση αυτών των υποθέσεων, με μέτρηση των παραπάνω παραμέτρων σε παρόμοια πειραματικά πρωτόκολλα, θα ήταν πολύ χρήσιμη για την πλήρη επιβεβαίωσή τους. Σημασία για τον Αγωνιστικό Αθλητισμό Η οξειδοαναγωγική κατάσταση είναι πολύ σημαντική για την υγεία του ανθρώπου. Η άσκηση την επηρεάζει και το γεγονός αυτό καθιστά χρήσιμη τη μελέτη της οξειδοαναγωγικής κατάστασης σε αθλητικούς πληθυσμούς. Η επιτραπέζια αντισφαίριση είναι ένα δημοφιλές άθλημα, για το οποίο υπάρχουν πολύ λίγα δεδομένα στη βιβλιογραφία. Η παρούσα μελέτη εξετάζει την επίδραση άσκησης επιτραπέζιας αντισφαίρισης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση επίλεκτων αθλητριών. Τα συμπεράσματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη μορφή άσκησης, δεν προκάλεσε παρατεταμένη διαταραχή της οξειδοαναγωγικής κατάστασης, ενώ από την άλλη πλευρά αναδεικνύονται οι πιθανές ωφέλιμες προσαρμογές στην άσκηση και την προπόνηση επιτραπέζιας αντισφαίρισης. Βιβλιογραφία Azzi, A., Davies, K.J.A., & Kelly, F. (2004). Free radical biology terminology and critical thinking. FEBS Letters, 558, 3-6. Bloomer, R.J. (2008). Effect of exercise on oxidative stress biomarkers. Advances in Clinical Chemistry, 46, Brooks, S.V., Vasilaki, A., Larkin, L.M., McArdle, A., & Jackson, M. (2008). Repeated bouts of aerobic exerciselead to reductions in skeletal muscle free radical generation and nuclear factor κb activation. Journal of Physiology, 596 (16), Dröge, W. (2002). Free radicals in the physiological control of cell function. Physiological Reviews, 82, Finaud, J., Lac, G., & Filaire, E. (2006). Oxidative stress: Relationship with exercise and training. Sports Medicine, 36, Fisher-Wellman, K., & Bloomer, R.J. (2009). Acute exercise and oxidative stress: A 30 year history. Dynamic Medicine, 8:1. Gérard-Monnier, D., Erdelmeier, I., Régnard, K., Moze-Henry, N., Yadan, J.-C., & Chaudiére, J. (1998). Reaction of 1-methyl-2-phenylindole with malondialdhyde and 4-hydroxyalkenals. Analytical applications to a colorimetric assay of lipid peroxidation. Chemical Research in Toxicology, 11, Gomez-Cabrera, M.-C., Domenech, E., & Viña, J. (2008): Moderate exercise is an antioxidant: Upregulation of antioxidant genes by training. Free Radical Biology & Medicine, 44, Griffths, H.R., Møller, L., Bartosz, G., Bast, A., Bertoni- Freddari, C., Collins, A., et al. (2002). Biomarkers. Molecular Aspects of Medicine, 23, Jackson, M.J. (2008). Free radicals generated by contracting muscle: By-products of metabolism or key regulators of muscle function? Free Radical Biology & Medicine, 44, Kaur, H., Hughes, M.N., Green, C.J., Naughton, P., Foresti, R., & Motterlini, R. (2003). Interaction of bilirubin and biliverdin with reactive nitrogen species. FEBS Letters, 543, Lees, A. (2003). Science and the major racket sports: A review. Journal of Sports Sciences, 21, Longo, U.G., Olivia, F., Denaro, V., & Maffulli, N. (2008). Oxygen species and overuse tendinopathy in athletes. Disability & Rehabilitation,

7 30, Mougios, V. (2006). Exercise Biochemistry. Human Kinetics, Champaign, IL, pp. 279, Nikolaidis, M.G., Jamurtas, A.Z., Paschalis, V., Fatouros, I.G., Koutedakis, Y., & Kouretas, D. (2008). The effect of muscle-damaging exercise on blood and skeletal muscle oxidative stress: Magnitude and time-course considerations. Sports Medicine, 38, Pastore, A., Federici, G., Bertini, E., & Piemonte, F. (2003). Analysis of glutathione: implication in redox and detoxification. Clinica Chimica Acta, 333, Patsoukis, N., Zervoudakis, G., Panagopoulos, N.T., Gerogiou, C.D., Angelatou, F., & Matsokis, N.A. (2004). Thiol redox state (TRS) and oxidative stress in the mouse hippocampus after pentylenetetrazol-induced epileptic seizure. Neuroscience Letters, 357, Powers, S.K., & Jackson, M.J. (2008). Exerciseinduced oxidative stress: Cellular mechanisms and impact on muscle force production. Physiological Reviews, 88, Prior, R.L., & Cao, G. (1999). In vivo total antioxidant capacity: Comparison of different analytical methods. Free Radical Biology & Medicine, 27, Radák, Z., Chung, H.Y., & Goto, S. (2008). Systemic adaptation to oxidative challenge induced by regular exercise. Free Radical Biology & Medicine, 44, Radák, Z., Kaneko, T., Tahara, S., Nakamoto, H., Ohno, H., Sasvári, M., et al. (1999). The effect of exercise training on oxidative damage of lipids, proteins, and DNA in rat skeletal muscle: Evidence for beneficial outcomes. Free Radical Biology & Medicine, 27, Radák, Z., Kumagai, S., Nakamoto, H., & Goto, S. (2007). 8-Oxoguanosine and uracil repair of nuclear and mitochondrial DNA in red and white skeletal muscle of exercise-trained old rats. Journal of Applied Physiology, 102, Radák, Z., Naito, H., Kaneko, T., Tahara, S., Nakamoto, H., Takahashi, R., et al. (2002). Exercise training decreases DNA damage and increases DNA repair and resistance against oxidative stress of proteins in aged rat skeletal muscle. Pflugers Archiv European Journal of Physiology, 445, Reddy, Y.N., Murthy, S.V., Krishna, D.R., & Prabhakar, M.C. (2004). Role of free radicals and 231 antioxidants in tuberculosis patients. Indian Journal of Tuberculosis, 51, Reznick, A.Z., & Packer, L. (1994). Oxidative damage to proteins: Spectrophotometric method for carbonyl assay. Methods in Enzymology, 233, Sedlak, T.W., Saleh, M., Higginson, D.S., Paul, B.D., Juluri, K.R., & Snyder, S.H. (2009). Bilirubin and glutathione have complementary antioxidant and cytoprotective roles. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106, Sen, C.K., Atalay, M., & Hännine, O. (1994). Exercisenduced oxidative stress: Glutathione supplementation and deficiency. Journal of Applied Physiology, 77, Stocker, R., Yamamoto, Y., McDonagh, A.F., Glazer, A.N., & Ames, B.N. (1987). Bilirubin is an antioxidant of possible physiological importance. Science, 235, Τσαλουχίδου Σ., Πετρίδου, Α., & Μούγιος, Β. (2007). Άσκηση και αντιοξιδωτική ικανότητα του ουρικού οξέος. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό, 5, Valavanidis, A., Vlachogianni, T., & Fotakis, C. (2009).8-hydroxy-2 -deoxyguanosine (8- OHdG): A critical biomarker of oxidative stress and carcinogenesis. Journal of Environmental Science and Health Part C, 27, Viña, J., Gomez-Cabrera, M.-C., Lloret, A., Marquez, R., Miñana, J.B., Pallardó, F.V., et al. (2000). Free radicals in exhaustive physical exercise: Mechanism of production, and protection by antioxidants. IUBMB Life, 50, Wayner, D.D.M., Burton, G.W., Ingold, K.U., Barclay, L.R.C., & Locke, S.J. (1987). The relative contributions of vitamin E, urate, acorbate and proteins to the total peroxyl radicaltrapping antioxidant activity of human blood plasma. Biochimica et Biophysica Acta, 924, Wu, A.H.B. (2006). Tietz Clinical Guide to Laboratory Tests. Saunders, St. Louis, MI, pp Ευχαριστίες Οι συγγραφείς ευχαριστούν τον κ. Δημήτριο Καραΐσκο, προπονητή επιτραπέζιας αντισφαίρισης της Χ.Α.Ν. Θεσσαλονίκης, για τη συμβολή του στη διεξαγωγή της έρευνας. Η έρευνα αυτή υποστηρίχθηκε εν μέρει από μια δωρεά του κοινωφελούς Ιδρύματος Μποδοσάκη. Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδημία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης, Συντάκτες: Αγγελούσης Νίκος, Γεροδήμος Βασίλης, Ζήση Βασιλική, Κουρτέσης Θωμάς, Τζιαμούρτας Θανάσης. Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλμπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συμεών, Γούδας Μάριος, Δέρρη Βασιλική, Διγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουμουρτζόγλου Ευθύμης, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. Διαχείριση και επιμέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική, Υπεύθυνη αλληλογραφίας: Δημητρίου Ελένη, Τεχνικός έλεγχος και στοιχειοθεσία: Ζουρμπάνος Νίκος, Πέρκος Στέφανος.

ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ

ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ Τζιαµούρτας Θανάσης Επίκουρος Καθηγητής Βιοχηµείας της Άσκησης ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έκκεντρη συστολή έχουµε όταν ο µυς αυξάνει το µήκος του στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις 3 ης Συνάντησης Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις 3 ης Συνάντησης Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 1 Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις 3 ης Συνάντησης Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης Oral & Poster Presentations of the 3 rd Meeting of Biochemistry & Exercise Physiology Προφορικές - Oral 3884

Διαβάστε περισσότερα

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Τζιαμούρτας Ζ. Αθανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης, ΠΘ Ερευνητής, Ινστιτούτο Σωματικής Απόδοσης και Αποκατάστασης Οξειδωτικό στρες Γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Θέματα παρουσίασης Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (URTI) και άσκηση (γιατί;)

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή συστολή Αδυναμία δεσμίνης να δεχτεί την πίεση στην οποία υποβάλλεται ο μυς Χρονική σειρά γεγονότων στη μυϊκή βλάβη Proposed mechanism of

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Κατηγοριοποίηση στις τιμές των λιπών Μεταβολισμός λιπιδίων κατά την άσκηση Επίδραση της οξείας άσκησης Επίδραση της χρόνιας άσκησης Επίδραση της έκκεντρης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

(Β. Κλεισούρας, 2004)

(Β. Κλεισούρας, 2004) Όρια Αθλητικής Απόδοσης Γενετικά προκαθορισμένα όρια Κοσμάς Χριστούλας Αν. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. Άμεσες προσαρμογές / αντιδράσεις Πρόσκαιρες φυσιολογικές αποκρίσεις ή απαντήσεις ή αντιδράσεις στη

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Στόχοι βιοχημικής παρακολούθησης: Η προστασία ή η βελτίωση της υγείας Η αύξηση της απόδοσης Η μέτρηση βιοχημικών παραμέτρων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.»

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» «Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει τις επιδράσεις ενός προγράμματος ανάπτυξης μυϊκής δύναμης και υπερτροφίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Σημαντικός μεταβολίτης Χρήσιμος για τον προσδιορισμό της έντασης στην άσκηση/προπόνηση Πως θα αντλήσουμε τις Χρήσιμος

Διαβάστε περισσότερα

Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές

Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές Γρηγόρης Μπογδάνης, Ph.D., ΣΕΦΑΑ Αθήνας Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης High Intensity Interval Training ή ΗΙΙΤ Μορφή εκγύμνασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ SPECIFICITY OF TRAINING (ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ) OVERLOAD

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία βιολειτουργικών τροφίμων με βάση το προσωπικό μεταβολικό και γονιδιακό προφίλ

Δημιουργία βιολειτουργικών τροφίμων με βάση το προσωπικό μεταβολικό και γονιδιακό προφίλ Δημιουργία βιολειτουργικών τροφίμων με βάση το προσωπικό μεταβολικό και γονιδιακό προφίλ Δημήτρης Κουρέτας Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό 1. Προζφπικά ζηοιτεία Όνομα: Μαρία Δπίθεηο: Κρεκούκια Ημερομηνία Γέννηζης: 2 Φεβροσαρίοσ 1970 Τόπος Γέννηζης: Κσπαριζζία Μεζζηνίας Όνομα παηέρα: Ιφάννης Όνομα μηηέρας: Αναζηαζία Οικογενειακή καηάζηαζη:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Multiball Training. Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc

Multiball Training. Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc Multiball Training Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc Επιτραπέζια Αντισφαίριση The Sport which perform chess while carrying out 100m. running I.Ogimura Εισαγωγικά Στοιχεία Χαρακτηριστικά του Αθλήματος Επαναλαμβανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού 1 2 η Ημερίδα Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 2 nd Meeting of Exercise Biochemistry & Sociology 26. Η ΧΡΗΣΗ TOY 99MΤc-ΜΕΘΟΞΥΪΣΟΒΟΥΤΥΛΙΣΟΝΙΤΡΙΛΙΟΥ (99mTc-MIBI) ΓΙΑ ΤΗ METABOΛΙΚH ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΥΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. Ολοκλήρωση του µεταβολισµού κατά την άσκηση Mougios, in press Α. ΦΩΣΦΑΓΟΝΑ 1. Υδρόλυση ΑΤΡ 2. ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητιατρική Παρέμβαση Στο Εξατομικευμένο Προπονητικό Πρόγραμμα. ΧΡΟΝΗΣ ΔΡΟΥΓΙΑΣ.

Αθλητιατρική Παρέμβαση Στο Εξατομικευμένο Προπονητικό Πρόγραμμα. ΧΡΟΝΗΣ ΔΡΟΥΓΙΑΣ. Αθλητιατρική Παρέμβαση Στο Εξατομικευμένο Προπονητικό Πρόγραμμα. ΧΡΟΝΗΣ ΔΡΟΥΓΙΑΣ. Ταλέντο (Costill): Η ικανότητα του οργανισμού να ανταπεξέρχεται σε υψηλά στρεσσογόνα ερεθίσματα και να προσαρμόζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Πρόλογος Οι βιοχημικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι αθλητές στοχεύουν στην προάσπιση της υγείας και στην εκτίμηση της

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιµότητα της µέτρησης των δεικτών οξειδωτικού στρες για την πρόληψη και διάγνωση της υπερπροπόνησης

Η χρησιµότητα της µέτρησης των δεικτών οξειδωτικού στρες για την πρόληψη και διάγνωση της υπερπροπόνησης Κωνσταντίνος Μαργώνης ιδάκτωρ Τ.Ε.Φ.Α.Α.Π.Θ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Λέκτορας T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Η χρησιµότητα της µέτρησης των δεικτών οξειδωτικού στρες για την πρόληψη και διάγνωση της υπερπροπόνησης

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση: Ε.Ε., ΚΕΟΣΟΕ (Γ.Γ.Ε.Τ. ΠΕΝΕΔ 2001)

Χρηµατοδότηση: Ε.Ε., ΚΕΟΣΟΕ (Γ.Γ.Ε.Τ. ΠΕΝΕΔ 2001) Χρηµατοδότηση: Ε.Ε., ΚΕΟΣΟΕ (Γ.Γ.Ε.Τ. ΠΕΝΕΔ 2001) Συµµετέχοντες ερευνητικοί φορείς: Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας (Τµήµα Βιοχηµείας & Βιοτεχνολογίας), Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

1η Ημερίδα Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης. 1st Meeting of Exercise Biochemistry & Physiology

1η Ημερίδα Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης. 1st Meeting of Exercise Biochemistry & Physiology 1η Ημερίδα Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 1st Meeting of Exercise Biochemistry & Physiology 1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 19 ΜΑΙΟΥ 2007 SATURDAY 18, May 2007 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 2

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών Τμήμα Βιοχημείας της Άσκησης KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Δρ. Ε. Σγουράκη ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Δρ. Γ. Νεδέλκος Μ. Χανιωτάκη ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοποιιήσει τις δυνατότητες των ενεργειακών µας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Τ.Ε.Φ.Α.Α ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Τ.Ε.Φ.Α.Α ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Τ.Ε.Φ.Α.Α ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΟΡΥΦΑΙΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΤΕΝΙΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Bioyiiudac & Βιοτετνολονίας «Βιοτεχνολογία - Ποιότητα Διατροφής & Περιβάλλοντος» υγγιατ'1 '-ε,λχ-βε0τ Χ ϊο4ο Γ/4ΐ/ '****f*tf*wftieg{

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση. Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος

Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση. Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος Καφεΐνη Μια από τις πιο δημοφιλής και πιο συχνά χρησιμοποιημένη διεγερτική ουσία στο κόσμο. Ηχρήσητηςπάειπίσω~

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

H Σηµασία της Συστηµατικής Άσκησης για την Άµυνα στην Ανάπτυξη Οξειδωτικού Στρες κατά τη Γήρανση

H Σηµασία της Συστηµατικής Άσκησης για την Άµυνα στην Ανάπτυξη Οξειδωτικού Στρες κατά τη Γήρανση Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Λέκτορας T.E.Φ.A.A..Π.Θ. H Σηµασία της Συστηµατικής Άσκησης για την Άµυνα στην Ανάπτυξη Οξειδωτικού Στρες κατά τη Γήρανση Οι ελεύθερες ρίζες όπως το υπεροξείδιο (O

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Επiδραση της Οξείας Αερόβιας Άσκησης και Προπόνησης στη Μιτοχονδριακή Βιογένεση Μυρσίνη Κολυφά 1 & Βασίλης Μούγιος 2

Η Επiδραση της Οξείας Αερόβιας Άσκησης και Προπόνησης στη Μιτοχονδριακή Βιογένεση Μυρσίνη Κολυφά 1 & Βασίλης Μούγιος 2 Επισκόπησης Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 152 164 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 152-164 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ & ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ. Γ. Κουτεντάκης 1/2 ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ ΕΙΣΠΝΟΗ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ & ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ. Γ. Κουτεντάκης 1/2 ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ ΕΙΣΠΝΟΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ & ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ Οι αναπνευστικοί μύες έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά όπως και οι άλλοι σκελετικοί μύες Γ. Κουτεντάκης 1/2 1 ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας,, 42 Τρίκαλα 2 School of Sports,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Εισαγωγή Βασιζόμενοι στην διαθέσιμη έρευνα, η κρεατίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Γραμμωτοί-σκελετικοί μύες Αποτελούν το 40-50% του Σ.Β. Ιστολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό Αθλητισµό Ι»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό Αθλητισµό Ι» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΕΤΣΕΛΗ ΜΑΡΙΝΑ. ΑΙΣΧΥΛΟΥ 30, Υμηττός, 172 36 ΑΘΗΝΑ 210 9754156, 6936 830525. mtsetsel@phyed.duth.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2002 ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΕΤΣΕΛΗ ΜΑΡΙΝΑ. ΑΙΣΧΥΛΟΥ 30, Υμηττός, 172 36 ΑΘΗΝΑ 210 9754156, 6936 830525. mtsetsel@phyed.duth.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2002 ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΈΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ Ονοματεπώνυμο Διεύθυνση Τηλέφωνο Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΤΣΕΤΣΕΛΗ ΜΑΡΙΝΑ ΑΙΣΧΥΛΟΥ 30, Υμηττός, 172 36 ΑΘΗΝΑ 210 9754156, 6936 830525 mtsetsel@phyed.duth.gr Υπηκοότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΓΕΝΗΣ ΜΥΪΚΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΦΛΕΓΜΟΝΗ

ΑΣΚΗΣΙΟΓΕΝΗΣ ΜΥΪΚΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΑΣΚΗΣΙΟΓΕΝΗΣ ΜΥΪΚΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΦΛΕΓΜΟΝΗ Ιωάννης Γ. Φατούρος, Ph.D. Δημιουργείται συνήθως σε: Μυοσκελετικό τραυματισμό Έντονη άσκηση Υπερπροπόνηση Άσκηση που γίνεται πρώτη φορά Έκκεντρη άσκηση ΧΗΜΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοπιήσει τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

T-tests One Way Anova

T-tests One Way Anova William S. Gosset Student s t Sir Ronald Fisher T-tests One Way Anova ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Νίκος Ζουρμπάνος Ρούσσος, Π.Λ., & Τσαούσης, Γ. (2002). Στατιστική εφαρμοσμένη στις κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα: Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπόσιο Πάλης Wrestling Symposium 10:00 14:00

Συμπόσιο Πάλης Wrestling Symposium 10:00 14:00 Συμπόσιο Πάλης Wrestling Symposium Προφορικές Ανακοινώσεις Oral Presentations Σάββατο, 21 Μαΐου 2011 Saturday, 21 st May 2011 10:00 14:00 ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ TELE CONFERENCE CONGRESS ROOM «Συμπόσιο Πάλης»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Σχετική Συμβολή του Αερόβιου Μηχανισμού κατά τη Διάρκεια Εξομοιωμένου Αγώνα Κωπηλασίας. Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Σερρών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η Σχετική Συμβολή του Αερόβιου Μηχανισμού κατά τη Διάρκεια Εξομοιωμένου Αγώνα Κωπηλασίας. Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Σερρών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7(1), 57 62 Δημοσιεύτηκε: 30 Απριλίου 2009 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 7(1), 57-62 Released: April 30, 2009 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Μ.Κ.1012 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι)

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING β-ενδορφίνη και άσκηση ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S β-ενδορφίνη Ενδογενές οπιοειδές το οποίο εκκρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα