«Νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ: 9 ο Πτυχιακή εργασία της φοιτήτριας Δεβετζίδου Άννα Α.Μ με θέμα «Νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία, μικροκεφαλία και δισχιδή ράχη» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κουτσομπίνα Βασιλική Ακαδημαϊκό έτος

2 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος σ. 5 Περίληψη σ. 6 Τι είναι Παιδονευροψυχολογία......σ. 7 Α Μέρος Εισαγωγή α) Ανατομία Κοιλιακού Συστήματος Εγκεφάλου......σ. 9 β) Η φυσιολογία του Εγκεφαλονωτιαίου Υγρού ( ΕΝΥ)......σ Ορισμός υδροκεφαλίας σ Τύποι υδροκεφαλίας σ Αίτια υδροκεφαλίας σ Επιδημιολογία υδροκεφαλίας σ Νευροψυχολογικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία......σ Γνωστικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία....σ Ψυχοκοινωνικό και συμπεριφορικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία....σ Διάγνωση μαθησιακών διαταραχών σε παιδιά με υδροκεφαλία...σ Δοκιμασίες αξιολόγησης σε παιδιά με υδροκεφαλία...σ Θεραπευτική παρέμβαση χειρουργικού τύπου σε παιδιά με υδροκεφαλία...σ Παρέμβαση ειδικών επιστημόνων σε παιδιά με υδροκεφαλία...σ Συμπεράσματα.....σ. 26 Β Μέρος Εισαγωγή 2.1 Παθολογική Ανάπτυξη της κεφαλής.....σ Ορισμός μικροκεφαλίας.... σ Τύποι μικροκεφαλίας...σ Αίτια μικροκεφαλίας...σ Επιδημιολογία μικροκεφαλίας.... σ. 32 3

4 2.6 Διάγνωση μικροκεφαλίας.....σ Νευρογνωστικό και συμπεριφορικό προφίλ παιδιών με μικροκεφαλία.σ Σύνδεση μικροκεφαλίας με άλλα σύνδρομα......σ Θεραπευτική παρέμβαση των παιδιών με μικροκεφαλία...σ Συμπεράσματα...σ. 40 Γ Μέρος Εισαγωγή 3.1 Η υγιής ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης... σ Ορισμός δισχιδούς ράχης......σ Τύποι δισχιδούς ράχης......σ Αίτια δισχιδούς ράχης.....σ Επιδημιολογία Δισχιδούς ράχης... σ Διάγνωση Δισχιδούς ράχης...σ Νευροψυχολογικό και αναπτυξιακό προφίλ παιδιών με δισχιδή ράχη σ Γνωστικό προφίλ παιδιών με δισχιδή ράχη......σ Ψυχοκοινωνικό και συμπεριφορικό προφίλ παιδιών με δισχιδή ράχη...σ Θεραπευτική παρέμβαση χειρουργικού τύπου στα παιδιά με δισχιδή ράχη......σ Παρέμβαση ειδικών για την αποκατάσταση παιδιών με δισχιδή ράχη.σ Συμπεράσματα......σ. 66 Βιβλιογραφία σ. 68 Παράρτημα I.....σ. 73 Παράρτημα II......σ. 74 Παράρτημα III......σ. 75 4

5 Πρόλογος Η βιβλιογραφική αυτή εργασία εκπονήθηκε με ιδιαίτερη επιμέλεια από τη φοιτήτρια Δεβετζίδου Άννα με τη συνεργασία της επιβλέπουσας καθηγήτριας κυρίας Κουτσομπίνα Βασιλικής με θέμα «Το νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών με υδροκεφαλία, μικροκεφαλία και δισχιδή ράχη». Σκοπός της εργασίας ήταν να γίνει μια συνολική παρουσίαση των τριών διαταραχών. Πιο συγκεκριμένα, να γίνει εκτενής αναφορά σε κάθε πάθηση, στα αίτια που την προκαλούν, στην επιδημιολογία, στις σύγχρονες μεθόδους διάγνωσης της νόσου, στο νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών που πάσχουν από αυτές. Επιπλέον, γίνεται λόγος για τις θεραπευτικές μεθόδους χειρουργικού τύπου που εφαρμόζονται μέχρι σήμερα. Τα προγράμματα παρέμβασης που ακολουθούν οι ειδικοί όπως ψυχολόγοι, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές, εκπαιδευτικοί αλλά και το σπουδαίο ρόλο της οικογένειας στην υποστήριξη και στην καλύτερη δυνατή πρόγνωση των παιδιών που πάσχουν από τις προαναφερθείσες παθήσεις. Ελπίζουμε πως οι στόχοι - που είχαν τεθεί εξαρχής - για τη δημιουργία μιας πτυχιακής εργασίας που θα είναι πλήρης και θα οδηγεί την έρευνα ένα βήμα πιο πέρα να έχουν επιτευχθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. 5

6 Περίληψη Η εργασία χωρίζεται σε τρία μέρη και κάθε μέρος αντιστοιχεί σε μια από τις 3 παθήσεις. Στο πρώτο γίνεται παρουσίαση της υδροκεφαλίας, στο δεύτερο της μικροκεφαλίας και στο τρίτο μέρος της δισχιδούς ράχης. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο μέρος γίνεται παρουσίαση της υδροκεφαλίας, στους τύπους της και στα αίτια που πιθανόν προκαλούν την ασθένεια. Έπειτα, παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία για τους τρόπους διάγνωσης της ασθένειας, την επιδημιολογία και την κλινική εικόνα των παιδιών με υδροκέφαλο. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σε γνωστικό επίπεδο, στο νευροψυχολογικό και συμπεριφορικό προφίλ τους καθώς και στην θεραπευτική παρέμβαση, η οποία βοηθά στη βελτίωση της υδροκεφαλίας αλλά δεν μπορεί να εξαλείψει εξ ολοκλήρου τα συμπτώματά της. Κατά τον ίδιο τρόπο γίνεται παρουσίαση και των άλλων δυο παθήσεων, της μικροκεφαλίας και της δισχιδούς ράχης. Σαν αποτέλεσμα, και για τις 3 παθήσεις κρίνεται απαραίτητη καθ όλη τη διάρκεια της ζωής τους η παρέμβαση ειδικών (νευρολόγων, γιατρών διαφόρων ειδικοτήτων, λογοθεραπευτών, εργοθεραπευτών, ψυχολόγων, εκπαιδευτικών) για την ψυχοκινητική ανάπτυξη και υποστήριξη των παιδιών αυτών. Επιπλέον, είναι αναγκαία η ενημέρωση του οικογενειακού περιβάλλοντος για τη φύση της διαταραχής και τους τρόπους που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους μακροπρόθεσμα. Στο τέλος, κάθε μέρους γράφονται τα συμπεράσματα που αφορούν κυρίως στο ποιες είναι οι επιστημονικές εξελίξεις που έχουν λάβει χώρα μέχρι σήμερα και το τι θα προτείναμε να ερευνηθεί μελλοντικά για την καλύτερη αντιμετώπιση των διαταραχών αυτών. 6

7 Λέξεις κλειδιά : υδροκεφαλία, μικροκεφαλία, δισχιδής ράχη, αίτια, επιδημιολογία, νευροψυχολογικό προφίλ, γνωστικό προφίλ, θεραπευτικές προσεγγίσεις. 7

8 Τι είναι η Παιδονευροψυχολογία; Ο όρος Παιδονευροψυχολογία αναφέρεται στην επιστήμη που προσπαθεί να αναδείξει και να κάνει κατανοητές τις σχέσεις μεταξύ εγκεφάλου και συμπεριφοράς σε παιδιά και εφήβους. Ο κλάδος της Παιδονευροψυχολογίας φαίνεται ότι παρουσίασε ραγδαία εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, καθώς διατηρεί έναν μοναδικό ρόλο στην αξιολόγηση και αποκατάσταση ελλειμμάτων σε παιδιά με αναπτυξιακές, επίκτητες και νευροεκφυλιστικές διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος. Δεν αποτελεί πλέον μια προέκταση της εφαρμογής της Νευροψυχολογίας ενηλίκων, αλλά μια ανεξάρτητη και εκτεταμένη περιοχή κλινικής πρακτικής και ερευνητικής δραστηριότητας. Διαθέτει δικά της εργαλεία για την εκτίμηση των γνωστικών λειτουργιών, της συμπεριφοράς, των κοινωνικών δεξιοτήτων και της συναισθηματικής κατάστασης των παιδιών και των εφήβων (Spevack, 2007). Η νευροψυχολογική εκτίμηση στα παιδιά και στους εφήβους είναι χρήσιμη για την αναγνώριση μιας πιθανής νευρολογικής διαταραχής, στην υποβοήθηση της διάκρισης μεταξύ διάφορων νευρολογικών καταστάσεων ή μεταξύ ψυχιατρικών και νευρολογικών διαταραχών, καθώς και στην παροχή συμπεριφορικών δεδομένων για τον εντοπισμό της εστίας ή τουλάχιστον της ημισφαιρικής πλευράς μιας βλάβης. Υπάρχουν καταστάσεις όπως είναι οι τοξικές εγκεφαλοπάθειες και η ήπια τραυματική εγκεφαλική βλάβη (κρανιοεγκεφαλική κάκωση), στις οποίες ακόμα και οι πιο ευαίσθητες εργαστηριακές αναλύσεις (πχ. SPECT, PET, MRI) μπορεί να μην είναι διαγνωστικά επαρκείς. Σε αυτές τις καταστάσεις τα νευροψυχολογικά ευρήματα μπορεί να είναι κρίσιμα για τη διάγνωση. Ακόμα και όταν η περιοχή και η έκταση μιας εγκεφαλικής βλάβης έχουν απεικονιστεί, η εικόνα δεν θ αναγνωρίσει τη φύση της βλάβης και των συνοδών ελλειμμάτων, γι αυτό είναι απαραίτητη η νευροψυχολογική εκτίμηση. Ως εκ τούτου οι νευροψυχολογικές εκτιμήσεις συνιστούν ουσιαστικό τμήμα του νευροδιαγνωστικού μηχανισμού σε ενήλικες και παιδιά. Ωστόσο, ο τρόπος διεξαγωγής των εκτιμήσεων αλλά και των παρεμβάσεων που θα προκύψουν από αυτές υπαγορεύονται από μοντέλα τα οποία λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της ηλικιακής ομάδας στην οποία απευθύνονται, ιδιαίτερα δε όταν αφορά τα παιδιά (Μαλεγιαννάκη & Μεσσίνης, 2012). 8

9 Α ΜΕΡΟΣ 9

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) Ανατοµία Κοιλιακού Συστήµατος Εγκεφάλου Ο εγκέφαλος καλύπτεται από δύο µεµβράνες: (α) τη σκληρά (αρκετά παχιά και αδιαφανής) και κάτωθεν αυτής (β) την αραχνοειδή (λεπτή και διαφανής). Κάτωθεν της αραχνοειδούς µήνιγγας, εντός του υπαραχνοειδούς χώρου, κυκλοφορεί το ΕΝΥ. Το κοιλιακό σύστηµα του εγκεφάλου αποτελείται από τις δύο πλάγιες κοιλίες που βρίσκονται στο βάθος των ηµισφαιρίων, την τρίτη κοιλία που κείται στο µέσον και κάτωθεν των δύο ηµισφαιρίων (µεταξύ των δύο οπτικών θαλάµων) και την τετάρτη κοιλία που αποτελεί τη συνέχεια της προηγουµένης και βρίσκεται στο κατώτερο εγκεφαλικό στέλεχος (γέφυρα και προµήκης µυελός) και έµπροσθεν της παρεγκεφαλίδας. Οι πλάγιες κοιλίες επικοινωνούν δια του τρήµατος του Monro µε την τρίτη κοιλία, ενώ η τελευταία µέσω ενός λεπτού πόρου, (υδραγωγός Sylvius) ο οποίος διαπερνά κεντρικά το ανώτερο εγκεφαλικό στέλεχος (µεσεγκέφαλος), καταλήγει στην τετάρτη κοιλία από όπου το ΕΝΥ προωθείται (µε τη βοήθεια του παλµικού κύµατος των αρτηριών του εγκεφάλου) προς τον υπαραχνοειδή χώρο στη βάση του εγκεφάλου. Εντός του υπαραχνοειδούς χώρου το ΕΝΥ ακολουθεί δύο ανεξάρτητες πορείες: (α) είτε ανέρχεται (κινούµενο εντός του υπαραχνοειδούς χώρου περιβρέχοντας όλη την εξωτερική επιφάνεια του εγκεφάλου), προς το φλεβικό σύστηµα της κορυφής του εγκεφάλου (άνω οβελιαίος κόλπος) δια µέσου του οποίου (µε τη βοήθεια µικρών ηθµών, των Πακχιονίων σωµατίων) αποχετεύεται (επιστρέφει) στη φλεβική κυκλοφορία (β) είτε ρέει προς τη σπονδυλική στήλη που εµπεριέχει τον νωτιαίο µυελό (Kallas, 2001). 10

11 β) Η φυσιολογία του εγκεφαλονωτιαίου υγρού ( ΕΝΥ) Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το ΕΝΥ παράγεται µέσα στο κοιλιακό σύστηµα από τα χοριοειδή πλέγµατα («ανθοκραµβοειδείς» σχηµατισµοί από κυβικό επιθήλιο) που αποτελούν συνέχεια του επενδύµατος των κοιλιών και διαθέτουν πλούσια αγγείωση. Τα χοριοειδή πλέγµατα λειτουργούν ως ηθµός (φίλτρα) των κυτταρικών στοιχείων και των λοιπών µεγαλοµοριακών σχηµατισµών του αίµατος. Το τελικό προϊόν (κατά 99% ύδωρ), δηλαδή το εγκεφαλονωτιαίο υγρό περιέχει ηλεκτρολύτες όπως κάλιο, νάτριο, ασβέστιο, χλώριο (K, Na, Ca, Cl), γλυκόζη και µικρή ποσότητα λευκώµατος (<0.5 g/l). Ο φυσιολογικός εγκέφαλος καθηµερινά μπορεί να παράγει µισό λίτρο εγκεφαλονωτιαίου υγρού (20 ml/ώρα), ενώ η πίεση του υγρού κυµαίνεται από 0-18 cm H2O (ή 0-15 mmhg), ανάλογα µε τη στάση του σώµατος και τη δραστηριότητα του ατόµου. Ο συνολικός όγκος του κυκλοφορούντος ΕΝΥ είναι 150 ml (κοιλιακό σύστηµα = 30 ml και υπαραχνοειδής χώρος = 120 ml). Τέλος, το γεγονός ότι ο εγκέφαλος (µε µάζα gr.), επιπλέει εντός του ΕΝΥ, έχει ως αποτέλεσµα να έχει λειτουργικό βάρος µόνον 50 gr (Martin, 2005). 11

12 1.1 Ορισμός υδροκεφαλίας Η υδροκεφαλία είναι μια κατάσταση του εγκεφάλου που χαρακτηρίζεται από παθολογική συγκέντρωση εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ). Ο όρος «υδροκέφαλος» προέρχεται από τη λέξη ύδωρ και κεφάλι και σημαίνει νερό μέσα στο κεφάλι. Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό φαίνεται να παράγεται μέσα σε ειδικούς θύλακες του εγκεφάλου που ονομάζονται κοιλίες. Με τη σειρά του, το υγρό κυκλοφορεί γύρω από τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό, λειτουργώντας προστατευτικά και υποστηρικτικά για το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Παράγεται συνεχώς και αναρροφάται με ρυθμό περίπου μισού λίτρου την ημέρα. Οι ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα οφείλονται σε αδυναμία σύγκλεισης της νευρικής πλάκας κατά το σχηματισμό του νευρικού σωλήνα τις πρώτες 28 μέρες μετά τη σύλληψη. Παλαιότερα ήταν μια από τις πιο συνηθισμένες σοβαρές δυσπλασίες που ανιχνεύονταν κατά τη γέννηση (Lissauer et al., 2008). Έχει βρεθεί από τους επιστήμονες πως υπό φυσιολογικές συνθήκες το εγκεφαλονωτιαίο υγρό παράγεται μέσα στις κοιλίες από τα χοριοειδή πλέγματα και στη συνέχεια διοχετεύεται είτε προς τη βάση του κρανίου και στον σπονδυλικό σωλήνα (όπου εμπεριέχεται ο νωτιαίος μυελός) είτε προς την κορυφή του εγκεφάλου όπου στη συνέχεια αποχετεύεται στο φλεβικό σύστημα (δια μέσου του άνω οβελιαίου κόλπου) (Lindsay, 2004). Όμως, σε παθολογικές καταστάσεις μπορεί να συσσωρευτεί μέσα στις κοιλίες του εγκεφάλου ή ακόμα και γύρω από αυτόν. Έτσι οι κοιλίες διογκώνονται, κάτι που μπορεί να γίνει εμφανές με μια αξονική ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Η υπερβολική συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού ονομάζεται υδροκέφαλος και μπορεί να συνοδεύεται από αύξηση της ενδοκρανιακής πίεσης, μια κατάσταση που μπορεί να είναι ιδιαίτερα απειλητική για την υγεία και πιθανόν για τη ζωή του ασθενούς. Ο υδροκέφαλος μπορεί να προκύψει είτε από μια απόφραξη στην φυσιολογική κυκλοφορία του υγρού εξαιτίας 12

13 διαταραχής της επαναρρόφησής του, είτε σε περίπτωση υπερπαραγωγής του υγρού (Stranjalis et al., 2001). Η κύρια λειτουργία του εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι η προστασία του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού από την επαφή τους με την ανώμαλη εσωτερική επιφάνεια του κρανίου και της σπονδυλικής στήλης (απορρόφηση των κραδασμών), τόσο κατά τις κινήσεις του σώματος μας, όσο και κατά τα ελαφρά ατυχήματα που μπορεί να μας συμβούν στην καθημερινότητα μας. Επιπλέον, το ENY ρυθμίζει τη μεταφορά ορισμένων θρεπτικών ουσιών προς το νευρικό σύστημα, ενώ παράλληλα «ξεπλένει» τον νευρικό ιστό από τα προϊόντα του μεταβολισμού τους (Lindsay, 2004). Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή, μπορεί να διαπιστώσει κανείς πως τον όρο «υδροκέφαλο» τον χρησιμοποίησε πριν από χιλιάδες χρόνια πρώτος ο Ιπποκράτης, με στόχο να περιγράψει τα νεογέννητα και τα βρέφη που παρουσίαζαν διόγκωση της κεφαλής (Kallas, 2001). 1.2 Τύποι υδροκεφαλίας 1. Ο αποφρακτικός τύπος: Στον αποφρακτικό υδροκέφαλο εντοπίζεται κάποιο εμπόδιο στην ομαλή κυκλοφορία και παροχέτευση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Μπορεί να οφείλεται σε μια στένωση (για παράδειγμα σε στένωση του υδραγωγού του εγκεφάλου) ή σε πίεση των κοιλοτήτων που αθροίζουν το υγρό λόγω όγκου ή πιθανότατα κάποιας άλλης αιτίας. Τρόπος αντιμετώπισης για να ανατραπεί το εμπόδιο θα είναι στην μια περίπτωση να γίνει χειρουργική αφαίρεση του όγκου ή να βρεθεί μια εναλλακτική οδός αποχέτευσης του υγρού όπως για παράδειγμα να γίνει τοποθέτηση βαλβίδας ή μια χειρουργική επέμβαση που γίνεται ενδοσκοπικά και ονομάζεται 3 η κοιλιοστομία. 2. Ο μη αποφρακτικός τύπος / επικοινωνών τύπος: Σε αυτό το τύπο υδροκεφαλίας δε φαίνεται να υπάρχει κάποιο κώλυμα στην κυκλοφορία του υγρού αλλά στην απορρόφησή του από τα σημεία, όπου το υγρό μεταπηδά στη φλεβική κυκλοφορία (στο αίμα). Η θεραπεία και πάλι γίνεται χειρουργικά με την τοποθέτηση βαλβίδας, προκειμένου να αποσυμπιεστεί ο εγκέφαλος και το υγρό να διοχετευτεί σε άλλες κοιλότητες του σώματος όπως για παράδειγμα στην περιτοναϊκή κοιλότητα, δηλαδή στην κοιλιά του ασθενούς. 13

14 3. Ο παιδικός υδροκέφαλος: Το μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων υδροκεφαλίας συναντάται στην παιδική ηλικία. Αυτή η διαταραχή μπορεί να οφείλεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή των ανατομικών στοιχείων του εγκεφάλου και του κρανίου, σε κάποιο όγκο ή σε άλλη δυσπλασία. Είναι εξαιρετικά σημαντικό ο παιδίατρος να διαγιγνώσκει άμεσα την υδροκεφαλία και να παραπέμπει τις περιπτώσεις στο νευροχειρουργό για περαιτέρω διερεύνηση, θεραπεία και παρακολούθηση. Η ανάπτυξη υδροκεφαλίας που δεν αντιμετωπίζεται έγκαιρα μπορεί να έχει τραγικές επιπτώσεις στην υγεία και την ανάπτυξη ενός παιδιού. Η αύξηση της ενδοκρανιακής πίεσης μπορεί να απειλήσει άμεσα τη ζωή του παιδιού και να απαιτεί επείγουσα νευροχειρουργική αντιμετώπιση. 4. Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης: Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης είναι ένα σύνδρομο που παρατηρείται κυρίως σε άτομα που ανήκουν στην τρίτη ηλικία. Στα άτομα που ανήκουν σε αυτό το ηλικιακό φάσμα παρατηρείται πως το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) συσσωρεύεται στις κοιλίες του εγκεφάλου. Τότε οι κοιλίες διογκώνονται, αυτό όμως δεν συνοδεύεται απαραίτητα από αυξημένη ενδοκράνια πίεση. Το σύνδρομο περιλαμβάνει 3 βασικά συμπτώματα: Α) διαταραχές στη βάδιση Β) ήπια άνοια και Γ) διαταραχές στον έλεγχο της ούρησης. Αυτό το είδος υδροκέφαλου μπορεί να παρατηρηθεί μετά από τραύμα ή λοίμωξη του εγκεφάλου, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορεί να ανευρεθεί σε ποια αιτία ακριβώς οφείλεται η εμφάνιση της διαταραχής. Ακόμα, χρειάζεται να συνυπολογιστεί πως στην τρίτη ηλικία μπορεί να παρατηρηθεί η ίδια συμπτωματολογία δηλαδή διαταραχές βάδισης, άνοια, διαταραχές της μνήμης και του ελέγχου της ούρησης και από άλλες παθολογικές καταστάσεις, όπως νόσος Alzheimer ή αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Μερικές φορές η διάγνωση είναι δύσκολη και απαιτείται διεπιστημονική συνεργασία ειδικών όπως νευρολόγου, νευροχειρουργού, οικογενειακού γιατρού και ψυχολόγου (Lindsay et al., 2004). 14

15 1.3 Αίτια υδροκεφαλίας Τα αίτια της υδροκεφαλίας ποικίλλουν ανάλογα το περιστατικό. Αν θέλαμε όμως να κατηγοριοποιήσουμε με κάποιο τρόπο τις βασικότερες αιτίες που προκαλούν το σύνδρομο, θα λέγαμε ότι είναι: τραυματισμοί στο κεφάλι γενετική κληρονομικότητα ή αναπτυξιακές διαταραχές επιπλοκές εξαιτίας πρόωρης γέννησης όπως ενδοκοιλιακή αιμορραγία ασθένειες όπως μηνιγγίτιδα, όγκοι ή δυσπλασίες, δισχιδής ράχη (Burmeister et al, 2005 Beni- Adani et al., 2006). 1.4 Επιδηµιολογία υδροκεφαλίας Ο υδροκέφαλος αποτελεί την πιο συχνή συγγενή ανωμαλία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (Κ.Ν.Σ.). Εμφανίζεται στα παιδιά κατά τη γέννησή τους ή εντός του πρώτου έτους της ηλικίας τους, με συχνότητα εμφάνισης 0,3 με 2,5% σε γεννήσεις ζώντων. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πρόωρη κύηση, οι λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, οι νεοπλασίες και οι κακώσεις-τραυματισμοί κατά τη διάρκεια του τοκετού, είναι τα κύρια αίτια του δευτεροπαθή υδροκέφαλου στα παιδιά. Είναι ίσως η συχνότερη παιδονευροχειρουργική πάθηση. Ο επιπολασμός του συγγενούς υδροκέφαλου έχει υποκείμενες αιτίες που ενοχοποιούνται όπως χρωμοσωμικές ανωμαλίες (τρισωμία 21, 18, 13, τριπλοειδία), γενετικά σύνδρομα, εμβρυικές μολύνσεις όπως κυττα-ρομεγαλοϊός, τοξοπλάσμωση ή ερυθρά και εγκεφαλική αιμορραγία. Η αιτία όμως της ανωμαλίας είναι δύσκολο να αποδοθεί συγκεκριμένα, αφού τυχαίνει να εμπλέκονται ταυτόχρονα γενετικοί παράγοντες όπως για παράδειγμα στένωση υδραγωγού, ατρησία τρημάτων Luschka, κύστη Dandy Walker. Ανωμαλία Arnold- Chiari αλλά και περιβαλ- λοντικοί παράγοντες όπως ουλές, λοιμώξεις των κοιλιών, φλεγμονές χοριοειδούς, αραχνο-ειδών μηνίγγων από λοιμώξεις ή αιμορραγίες. Σωτήρια σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η διαδικασία του προγεννητικού ελέγχου που πραγματοποιείται με υπερηχογραφική απεικόνιση της διόγκωσης των εγκεφαλικών κοιλιών. Οι νεότερες νευροχειρουργικές τεχνικές στη χειρουργική αντιμετώπιση του υδροκεφάλου στα παιδιά, έχουν αυξήσει πολύ το προσδόκιμο του μέσου όρου ζωής τους, γιατί συνέβαλαν στη μείωση της θνητότητας και της θνησιμότητας. Στις 15

16 μέρες μας τα παιδιά με υδροκέφαλο, που αντιμετωπίζονται χειρουργικά, επιζούν σε ποσοστό περισσότερο του 90% των περιπτώσεων (Wang et al., 2005). Έρευνες μάλιστα έχουν δείξει ότι τα παιδιά, τα οποία αντιμετωπίζονται χειρουργικά από τα πρώτα στάδια της ζωής τους (νεογνική ηλικία), παρουσιάζουν καλύτερη πρόγνωση όσον αφορά στις νοητικές τους λειτουργίες και στις τυχόν μαθησιακές δυσκολίες που μπορεί να εμφανίσουν (Beni- Adani et al., 2006 Yeates et al., 2003). Στη Σουηδία υποβάλλονται σε επέµβαση για υδροκέφαλο περί τους 4 ως 5 ενήλικες ανά κατοίκους κάθε χρόνο, ενώ το 1/3 από αυτούς πάσχει από ιδιοπαθή υδροκέφαλο. Τη δεκαετία του 1970, τα δεδομένα δείχνουν ότι αφορούσε 4 στις γεννήσεις ζώντων νεογνών. Αυτή ήταν και η υψηλότερη επικράτηση στον κόσμο, με μέγιστα επίπεδα στην Ιρλανδία και σταδιακή ελάττωση προς τη Ν.Α. Αγγλία. Έκτοτε, η εμφάνιση της πάθησης κατά τη γέννηση έχει μειωθεί δραματικά σε 0,15 ανά γεννήσεις ζώντων νεογνών το Αυτό οφείλεται κυρίως στη φυσική ελάττωση καθώς και στον προγεννητικό ανιχνευτικό έλεγχο (Lissauer et al., 2008). Τα στοιχεία που διαθέτουμε εδώ για την Ελλάδα είναι πως στη νευροχειρουργική κλινική του Ευαγγελισµού κατά την τελευταία 12ετία υποβλήθηκαν σε επέµβαση όλων των ειδών υδροκεφάλου 686 ασθενείς, ενώ το σύνολο επεµβάσεων και επανεπεµβάσεων άγγιξε τις 946. Από τις επεμβάσεις που έλαβαν χώρα γνωρίζουμε ότι σε ποσοστό που κυμαίνεται περίπου στο 35%, δηλαδή 241 ασθενείς, αφορούσαν άτοµα µε ιδιοπαθή υδροκέφαλο. 1.5 Νευροψυχολογικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία Όπως προαναφέρθηκε, υδροκέφαλος σημαίνει αυξημένη ποσότητα εγκεφαλονωταίου υγρού μέσα στο κρανίο, δηλαδή γύρω και μέσα στον εγκέφαλο. Ουσιαστικά, η πρώτη κλινική διάγνωση γίνεται συνήθως από τον παιδίατρο που παρακολουθεί το παιδί. Το συχνότερο εύρημα, ιδίως σε νεογέννητα και σε μωρά ηλικίας μόλις λίγων μηνών είναι η δυσανάλογα μεγάλη αύξηση της περιμέτρου της κεφαλής του παιδιού (Wang et al,2005). Η έγκαιρη διάγνωση της πάθησης αυτής προλαμβάνει σοβαρά νευρολογικά προβλήματα που μπορεί να είναι απειλητικά και για τη ζωή του παιδιού. Μερικές φορές η 16

17 διάγνωση γίνεται και πριν τη γέννηση του παιδιού, με τον ενδομήτριο υπέρηχο. Σε συνδυασμό με την εξέλιξη της διαγνωστικής, αν και τα αίτια της φυσικής ελάττωσης είναι ασαφή θα υποστήριζε κανείς ότι μπορεί να σχετίζονται με τη βελτίωση της διατροφής της μητέρας. Είναι γνωστό ότι οι μητέρες που έχουν ιστορικό εμβρύου με ανωμαλία νευρικού σωλήνα έχουν 10πλάσιο κίνδυνο απόκτησης και δεύτερου προσβεβλημένου βρέφους. Έχει αποδειχθεί ότι η χορήγηση φυλλικού οξέος σε υψηλές δόσεις, μειώνει τον κίνδυνο (Lissauer et al., 2008). Σήμερα συνίσταται οι γυναίκες που έχουν ιστορικό προσβεβλημένου βρέφους να λαμβάνουν υψηλές δόσεις ακόμα και πριν από τη σύλληψη. Χαμηλές δόσεις πριν τη σύλληψη ακόμη συνιστώνται σε όλες τις εγκυμοσύνες (Lissauer et al., 2008) Αν και συνήθως πρόκειται για καλοήθη πάθηση, μερικές φορές μπορεί η βαλβίδα να φράξει ή να μολυνθεί, οπότε μπορεί να απειληθεί η ζωή του παιδιού από την αυξημένη ενδοκράνια πίεση. Η έγκαιρη διάγνωση και αποσυμπίεση σώζει τη ζωή του παιδιού. Αυτό συμβαίνει γιατί τα οστά του κρανίου δεν αφήνουν πλέον κενά στον θόλο του κρανίου, άρα το μέγεθος της κεφαλής δεν μπορεί να αυξάνεται τόσο πολύ ώστε να μην πιέζεται ο εγκέφαλος από το πλεονάζον εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Η διάγνωση τεκμηριώνεται πλέον με τα σημερινά ιατρικά μέσα απλά με αξονική ή / και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (Wang et al., 2005). Σε νεογέννητα μωρά μπορεί να γίνει και υπέρηχος του κρανίου. Η αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης μπορεί να διαπιστωθεί και από τον οφθαλμίατρο με μια εξέταση που λέγεται βυθοσκόπηση και μπορεί να αποκαλύψει «οίδημα οπτικών θηλών», δηλαδή αυξημένη πίεση στο σημείο όπου το οπτικό νεύρο περνά από τον εγκέφαλο στον βυθό του οφθαλμού(wang,2005). Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το στάδιο της ασθένειας και τις μεμονωμένες διαφορές ανά περίπτωση της ανεκτικότητας του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Στις περιπτώσεις που η αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης είναι οξεία ή υποξεία, φαίνεται, ότι εξελίσσεται με γρήγορο ρυθμό μέσα σε λίγες ώρες, µέρες ή λίγες εβδοµάδες και παρατηρείται: επίµονος / ισχυρός πονοκέφαλος εξαιτίας της αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης ναυτία απότομοι έµετοι, ιδιαίτερα τις πρωινές ώρες λίγο αφότου ξυπνάει µείωση όρασης εξαιτίας οιδήµατος οπτικών νεύρων δυσχέρεια στάσης-βάδισης (αστασία-αβασία) σύγχυση 17

18 υπνηλία επιληπτικές κρίσεις επιβράδυνση στην ψυχοκινητική του ανάπτυξη σε σύγκριση με τα συνομήλικα παιδιά. ή/ και κωµατώδης κατάσταση. Αντιθέτως, σε χρόνια υδροκεφαλία εντοπίζεται πλεόνασµα εγκεφαλονωτιαίου υγρού, το οποίο απορροφάται από τον ίδιο τον εγκέφαλο («χρόνιο οίδηµα λευκής ουσίας») µε αποτέλεσµα να παρουσιάζονται συµπτώµατα µε βαθµιαία επιδείνωση όπως οι νοητικές διαταραχές, η δυσχέρεια στη βάδιση και η ακράτεια ούρων (Martin, 2005). Στην παιδική ηλικία παρατηρείται: Γρήγορη αύξηση της περιμέτρου του κρανίου ή ασυνήθιστα μεγάλο κεφάλι. Εμετός. Προς τα κάτω απόκλιση των οφθαλμών (σημείο δύοντος ηλίου). Πάρεση κρανιακών νεύρων. Συμφόρηση φλεβών κρανίου. Διάσταση ραφών κρανίου. Πίεση της πρόσθιας πηγής η οποία φαίνεται αυξημένη κατά την ψηλάφηση και στη συνέχεια αρχίζει να προέχει. Υπνηλία. Οξυθυμία. Επιληπτικοί σπασμοί (Lissauer et al.,2008). Σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας και στους ενήλικες παρατηρείται: Πονοκέφαλος και μετά εμετός. Οίδημα οπτικής θηλής (διόγκωση του οπτικού χάσματος που είναι μέρος του οπτικού νεύρου). Θολωμένη όραση. Διπλωπία (διπλό όραμα). Προβλήματα ισορροπίας. Ελλιπής συντονισμός. Αστάθεια βηματισμού. 18

19 Ακράτεια ούρων. Επιβράδυνση ή διακοπή ανάπτυξης. Υπνηλία. Αλλαγές στην προσωπικότητα. Αλλαγές στη νόηση συμπεριλαμβανομένης και της απώλειας μνήμης (Burmeister et al., 2005 Beni- Adani et al., 2006). 1.6 Γνωστικό προφίλ παιδιών με υδροκεφαλία Ειδική μαθησιακή δυσκολία είναι η διαταραχή που πλήττει μία ή και περισσότερες από τις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες, που εμπλέκονται στην κατανόηση ή χρήση προφορικού ή/ και του γραπτού λόγου. Συχνά, είναι δυνατόν να εκδηλωθεί σαν αδυναμία κάθε παιδιού γενικά και ειδικά του παιδιού με υδροκέφαλο σε βασικές γνωστικές και αντιληπτικές λειτουργίες όπως στο να ακούει καλά, να σκέφτεται, να μιλάει, να γράφει, να εκφράζει τα συναισθήματά του, να προφέρει τις λέξεις ή να εκτελεί μαθηματικούς υπολογισμούς. Ο όρος περιλαμβάνει καταστάσεις, όπως αντιληπτικές διαταραχές, εγκεφαλική βλάβη, ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία, δυσλεξία και εξελικτική αφασία (Lindquist et al., 2005). Τα παιδιά με υδροκέφαλο παρουσιάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό μαθησιακές δυσκολίες, οι οποίες εντοπίζονται : o Τόσο στη χρήση του προφορικού όσο και του γραπτού λόγου. o Στην κινητικότητά τους ( κυρίως στις συντονισμένες κινήσεις). o Στην ικανότητα να κάνουν μαθηματικούς υπολογισμούς. o Στη συγκέντρωση. o Στην προσοχή. o Στην κωδικοποίηση και την αποκωδικοποίηση του γραπτού λόγου. o Στην δυνατότητα συγκέντρωσης. o Στην αντιληπτική ικανότητα. o Στην εκτέλεση παραπάνω από μιας εντολών. o Εμφανίζουν χαμηλό δείκτη νοημοσύνης / Νοητική στέρηση. o Δυσλεξία. 19

20 o Αυτιστική διαταραχή. o Στο να ξεχωρίζει μεταξύ τους τα γράμματα, τους αριθμούς και τους ήχους. Συχνά τα μπερδεύει και αισθάνεται σύγχυση. o Διάσπαση προσοχής / Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) με προεξάρχουσα την ελλειμματική προσοχή. o Στη μνήμη ( για παράδειγμα συχνά ξεχνάει πράγματα που πρέπει να κάνει). o Στην αναγνωστική ικανότητα ( δε διαβάζει γρήγορα ή / και καθαρά, συλλαβίζει τις λέξεις ακόμα και στις πιο μεγάλες τάξεις του δημοτικού ). o Δυσκολίες στην ομιλία ή εμφανίζει τραυλισμό. o Στον οπτικοκινητικό συντονισμό. o Στη σειροθέτηση (π.χ. ακολουθία των ονομάτων των μηνών, των ημερών της εβδομάδας ή την τοποθέτηση εικόνων που πρέπει να βάλει σε σωστή χρονική σειρά πως έγιναν τα γεγονότα ). o Εμφανίζει αποδιοργάνωση, χαοτική σκέψη. Γι αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μη συγχέεται με άλλα σύνδρομα, όπου μπορεί να υπάρχουν παρόμοιες μαθησιακές δυσκολίες. Όπως έχουν δείξει οι μέχρι σήμερα έρευνες, ο υδροκέφαλος και κατά επέκταση η αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση επηρεάζουν σημαντικά την εγκεφαλική δομή αλλά και την ευρύτερη δομή και λειτουργία, που εμπλέκονται στις διεργασίες χρήσης του γραπτού λόγου κυρίως, και εν μέρει του προφορικού (Burmeister et al., 2005). Η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση του υδροκεφάλου στα παιδιά έχει ελαττώσει τη θνητότητα και θνησιμότητα των παιδιών αυτών, με αποτέλεσμα να αναδεικνύονται οι νοητικές διαταραχές και οι μαθησιακές δυσκολίες που εμφανίζουν τα παιδιά αυτά (Persson et al., 2006). Έχει διαπιστωθεί πως σε παιδιά με υδροκέφαλο, οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να εμφανιστούν παίρνοντας διάφορες μορφές, οπτική, ακουστική, ελέγχου των κινήσεων, δυσκολία στην επικοινωνία, δυσκολία στη λογική επεξεργασία πληροφοριών κτλ. Έτσι, ενδέχεται πολλές φορές να εμφανίσουν κάθε είδους διαταραχή που παρεμποδίζει την επιτυχή διαδικασία της μάθησης (Anderson, 2006 Dalen, 2006). Τέτοιες μπορεί να είναι: αισθητηριακές διαταραχές η όραση συχνά επηρεάζεται 20

21 συναισθηματικές διαταραχές ψυχοπαθολογικές διαταραχές (Anderson, 2006 Dalen, 2006). Τα παιδιά με υδροκέφαλο αντιμετωπίζουν ανάλογα φυσικά με τη μορφή της διαταραχής διάφορες δυσκολίες όσον αφορά στη γνωστική τους ανάπτυξη, τις νοητικές τους ικανότητες καθώς και τα επιτεύγματά τους (Burmeister et al.,2006 Dalen et al., 2006). Προκειμένου να μη δημιουργηθεί σύγχυση, είναι απαραίτητο να ξεκαθαριστεί πως μερικά από τα προαναφερθέντα συμπτώματα μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους σε όλα τα «φυσιολογικά» παιδιά σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξής τους. Τα παιδιά όμως με υδροκέφαλο, εμφανίζουν συμπτώματα, που τα συνοδεύουν σε όλα τα αναπτυξιακά στάδια και δεν εξαφανίζονται με το πέρασμα του χρόνου. Αυτό σημαίνει πως είναι σημαντικό να γίνονται έγκαιρα αντιληπτά και να αντιμετωπίζονται κατάλληλα από ειδικούς, ώστε τα παιδιά να μη βιώνουν εκτός από τη σχολική αποτυχία και δυσάρεστα συναισθήματα και συμπεριφορές από τα συνομήλικα παιδιά ή ακόμη και το εκπαιδευτικό προσωπικό που δεν είναι ενήμερο για την ύπαρξη της διαταραχής (Vaccha et al., 2003). 1.7 Ψυχοκοινωνικό και συμπεριφορικό προφίλ παιδιών με υδροκέφαλο Τα περισσότερα παιδιά με υδροκέφαλο όσον αφορά το συμπεριφορικό προφίλ τους εντοπίζουμε ότι ακολουθούν κανόνες μίμησης των άλλων για να μάθουν κάποιους τρόπους συμπεριφοράς, ενώ άλλους τους μαθαίνουν τυχαία χωρίς να τους έχουν διδαχθεί. Έχουν δυσκολίες να κατανοήσουν σημάδια της μη λεκτικής επικοινωνίας. Πολλές φορές, τα παιδιά αυτά είναι ιδιαίτερα ομιλητικά, όμως οι συζητήσεις τους δεν έχουν βάθος. Μπορεί να φαίνονται και να χαρακτηρίζονται ως ανώριμοι από τους συνομηλίκους τους, αφού δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις πληροφορίες από συζητήσεις που κάνουν μαζί τους. Γι αυτό το λόγο, προτιμούν να κάνουν παρέα με παιδιά μικρότερης ηλικίας, αφού μαζί τους αισθάνονται περισσότερο αποδεκτοί. Μια ακόμη δυσκολία είναι πως δεν έχουν την ικανότητα να αντιληφθούν τις λεπτές αποχρώσεις της γλώσσας, τους διαφορετικούς τρόπους που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιεί την ίδια έκφραση, τις αλλαγές στον τόνο της φωνής. Έτσι συμβαίνει να μπερδεύεται και να μη νιώθει ότι μπορεί να συμμετέχει στη συζήτηση. 21

22 Ακόμη, όσον αφορά στις εκφράσεις του προσώπου συνήθως τα παιδιά με υδροκέφαλο, μπορούν να αναγνωρίσουν δυο εκφράσεις στο πρόσωπο των ανθρώπων. Η μια είναι χαρούμενος και η άλλη είναι θυμωμένος. Κάποια απ αυτά αναγνωρίζουν και το πρόσωπο κάποιου, όταν αυτός αισθάνεται λυπημένος. Μια άλλη ιδιαιτερότητά τους είναι ότι δεν αντιλαμβάνονται τις ζώνες εγγύτητας. Σαν αποτέλεσμα, μπορεί να πλησιάσουν πολύ κοντά στο πρόσωπο ενός αγνώστου ανθρώπου ή να μένουν πολύ μακριά από κάποιον και να μη θέλουν να τον πλησιάσουν ακόμα και αν τους φωνάζει. Γενικά, όμως κρατάνε έντονη βλεμματική επαφή με το άτομο που τους έχει κάνει εντύπωση και είναι δύσκολο να μην τους προσέξει κανείς. Τέλος, αν και προσπαθούν πολλές φορές να προσαρμοστούν στο εκάστοτε περιβάλλον, δυστυχώς οι άλλοι συχνά τους βάζουν την ταμπέλα του ενοχλητικού παιδιού. Κατά συνέπεια, βιώνουν κοινωνική απομόνωση και έχουν ελάχιστους φίλους. Ένα ποσοστό απ αυτά, πάσχει από αγχώδεις διαταραχές ή και κατάθλιψη, επειδή νομίζουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να προσαρμοστούν και να γίνουν ένα με το σύνολο. Εκφράζει έντονο θυμό και έχουν βίαια ξεσπάσματα, εξαιτίας της περιθωριοποίησης και της μοναξιάς που αισθάνονται. Αυτό οφείλεται στο ότι λόγω της ασθένειας τους, απουσιάζουν συχνά από το σχολείο και αυτό δε βοηθά στη δημιουργία φιλικών σχέσεων με τα άλλα παιδιά (Fletcher & Yeates,1999). 1.8 Διάγνωση μαθησιακών διαταραχών σε παιδιά με υδροκεφαλία Η έγκαιρη και σωστή διάγνωση της ύπαρξης μαθησιακών δυσκολιών στα παιδιά με υδροκέφαλο αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για τη σωστή θεραπευτική προσέγγισή τους από τους ειδικούς. Υπό ιδανικές συνθήκες για μέγιστη αποτελεσματικότητα και βοήθεια προς τα παιδιά, η διάγνωση του προβλήματος πρέπει να γίνεται με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι θεμελιώδης. Πρώτο βήμα λοιπόν είναι η ενημέρωση του εκπαιδευτικού, ώστε να γίνει γνώστης του ιατρικού ιστορικού του παιδιού από το οικογενειακό περιβάλλον. Έτσι, γνωρίζοντας την ύπαρξη του υδροκεφάλου, δύναται να παρακολουθεί το παιδί και να είναι προσεκτικός στον έγκαιρο εντοπισμό και αναγνώριση των συμπτωμάτων. 22

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα. Το κεντρικό τμήμα του νευρικού συστήματος ονομάζεται κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 7η: Νοητική Υστέρηση Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» Εκπόνηση : Χατζή Κατερίνα ΑΜ:11625 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία)

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Τα νεογέννητα μωρά διαφέρουν από τους ενήλικες, ή ακόμα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη!

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Το ύψος του, το βάρος, η περίμετρος των σημείων του σώματος του

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας

Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας 900-2100 MHz την ώρα που μιλάμε. Σε κατάσταση αναμονής, στέλνει ένα περιοδικό σήμα για να επικοινωνήσει με την κοντινότερη

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ «Οι Μαθησιακές Δυσκολίες κατά τον Hammill, 1990, είναι ένας γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.10159 Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 Σύνδρομο Down ή αλλιώς Τρισωμία 21 ή Τρισωμία G είναι η περιγραφή μια ανωμαλίας, που περικλείει ένα σύνολο χαρακτηριστικών,

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας Ο πατέρας της Οστεοπαθητικής Dr A. T. Still, διατύπωσε την άποψη στις αρχές του 20ου αιώνα ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ «Η ψυχοκινητική καθυστέρηση ως σημαντικό κομμάτι πολλών διαταραχών. Μέθοδοι ψυχοκινητικής ανάπτυξης καθώς και υλικό (ασκήσεις) ως εναλλακτική μορφή επικουρικής αγωγής στη λογοθεραπεία». Γιαννάκη Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, η επισήμανση

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα

Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) Φυλοσχετιζόμενη διαταραχή,

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος

Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος Πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη διαταραχή της ηλεκτροχημικής λειτουργίας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της οποίας μια ομάδα νευρώνων εκφορτίζεται χωρίς ουσιαστικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση;

Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση; Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΊΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΊΣ. Μάθετε για τον πυρετό και την αντιμετώπισή του

ΟΔΗΓΊΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΊΣ. Μάθετε για τον πυρετό και την αντιμετώπισή του ΟΔΗΓΊΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΊΣ Μάθετε για τον πυρετό και την αντιμετώπισή του ΑΓΑΠΗΤΟΊ ΓΟΝΕΊΣ O πυρετός αποτελεί συχνό σύμπτωμα στην παιδική ηλικία και τη συχνότερη αιτία αναζήτησης υπηρεσιών υγείας από τους γονείς.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ ιαβήτης & Οφθαλμός Σακχαρώδης ιαβήτης & Όραση Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες τύφλωσης στις ανεπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 5: Προγεννητική Ανάπτυξη & Γέννηση

Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 5: Προγεννητική Ανάπτυξη & Γέννηση Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 5: Προγεννητική Ανάπτυξη & Γέννηση Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση των θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μαθησιακές Δυσκολίες Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Διαταραχή Ελλειμματικής

Διαβάστε περισσότερα

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω)

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω) ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Στραβισμός είναι μία νευρομυϊκή διαταραχή, κατά την οποία όταν κάποιος προσηλώνει σε ένα σημείο, τότε το ένα μάτι του προσηλώνει στο σημείο αυτό και το άλλο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα αγνοούμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να σώσει

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάρτιος 2012 Να κατανοήσετε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, τα χαρακτηριστικά των μαθητών με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Υπο τη αιγίδα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής (ESPN) Συντονιστής: Σ. Σγούρος, MD, FRCS(SN) Εισαγωγή Το Νοσοκομείο Παίδων «Μητέρα»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαθήτρια: Κ. Σοφία Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής Σχολ. Έτος: 2015-2016 ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ-BYPASS Αορτοστεφανιαία παράκαμψη είναι η χειρουργική διαδικασία της παράκαμψης των θρομβώσεων ή των

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ Σαββίδου Αβρόρα Ως χαμηλό ανάστημα θεωρείται το ανάστημα ενός ατόμου όταν βρίσκεται μείον δύο σταθερές αποκλίσεις κάτω από τη μέση τιμή, δηλαδή κάτω από την 3η Εκατοστιαία Θέση στις καμπύλες.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σωτηρία Τζιβινίκου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σωτηρία Τζιβινίκου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σωτηρία Τζιβινίκου Αποτελεσματική πρόληψη είναι μια μορφή παρέμβασης. Η Πρόληψη ξεκινά όταν τα προβλήματα δεν είναι παρόντα/εμφανή Η καλή γονεϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα