SYMPOSIUM ΟΝ OSTEOPOROSIS

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "SYMPOSIUM ΟΝ OSTEOPOROSIS"

Transcript

1 , GR ISSN M HNIA IA Ε ΚΔΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩ Ν ΜΑΊΌΣ 1987 ΤΟΜΟΣ 5 1 Τ Ε ΥΧΟΣ 5 Ά ρθρα σύνταξης Edίtorials ΓΙΩΤΗΣ Ξ: Η οστεοπόρωση. Ένα σύγχρονο ιατρικό πρόβλημα 439 YOτJS Χ: Osteoporosίs: Α modern medical problem affectίng publίc healt h 439 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ : ΟΗΕΟΠΟΡΩΣΗ SYMPOSIUM ΟΝ OSTEOPOROSIS ΔΟΝΤΑΣ ΑΣ: Οστεοπόρωση. Οικονομικές και κοινω νικές πλευρές 443 DONTAS AS: Osteoporosis: Economic and social aspects 443 Λ ΥΡΠΗΣ ΓΠ, ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ Δ, ΚΥΡΠΣΗΣ Γ, τσεκου ΡΑ Μ, ΓΡΙΒΑΣ ΘΒ: Η έκταση του προβλήματ ος της ι YRΠIS GP, /OAK/M/0/S Ο, KYRΠS/S G, TSEKOURA Μ, GRIVAS ThB: The ρroblem of osteoρorosίs in οστεοπόρωσης στην Ελλάδα. Παράγοντες κινδύ νου, κοινωνικό και οικονομικό κόστος 455 Greece. Risk factors and ίts f ί nancίal and socίal cost 455 ΒΑΓΕΝΑΚΗΣ ΑΓ: Ο ρόλος της ποροθορμόνης στην παθογένεια της πρωτοπαθούς οστεοπόρωσης ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ Α: Οστεοπενίο σε αλκοολικούς VAYENAKIS Α: The role of parathyroίd hormone ίn the pathogenesis of ρrίmarγ osteoporosίs AVRAM/0/S Α: O s teo penίa ίn alcoholics ΤΟΛΗΣ Γ: Η φ ύσ η και η θεραπεία το υ οστεοπορωτι κού συνδρό μου 47 1 TOL/S G: Nature and treat ment of the osteoporot ic sγ ndrom e 4 71 Λ ΥΡΠΗΣ ΓΠ, ΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Β, ΖΟΛΙΝΔΑΚΗ Μ: Θεραπε ί α της μετε μμ ηνοπ ου σ ιο κής οστεοπόρωσης με κυκλική χορ ήγ ηση φω σφόρου, καλσιτον ίν ης και ασβ εστίου 487 ι YRΠIS GP, BOUROPOULOU V, Z OLINDAKI Μ: Α rotational scheme of coherence therapy for osteoporosis 487 Ανασκοπήσεις Reνiews ΤΖΑΡΔΗΣ Π : Βαριά λοίμωξη μετά οπό σπλην ε κτομή 493 TZARDIS Ρ: Oνerwhelmίng postsp lenectomγ infec tίo n 4 93 Ερευνητικές εργασίες Origiηaι papers ΓΡΙΒΑΣ ΘΒ, ΝΤΟΥΝΗΣ Ε, ΚΥΡΠΣΗΣ Γ, Λ ΥΡΠΗΣ Γ: Μήκη ποδιού σε πα ιδιά ηλικίας 2-12 χρ όνων πληθυσμ ι ακού δ είγ ματος περ ι οχών Α θηνών 501 GR/VAS ΤΒ, DOUNJS Ε, K YRΠS I S G, L YRΠ/S G: Lengths οι the foot ίn ch ί ldr en 2-12 yea rs of age. Sample from the area of Athens 501 Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις case reports ΠΕΤΡΑΚ/11 Κ, ΙΩΑΝΝΙΔ Ο Υ-Μ Ο ΥΖΑ ΚΑ Λ, Α ΓΝΑΝ ΤΗ ΝΙ : Αδενολίπωμα το υ μαστού PETRAKI Κ, IOANNIDOU-MOUZAKA L, AGNANτJS NJ: Breast adenolipoma 507 Επίκαιρα θέματα Aηnotations ΑΣΗΜΗΣ Ν: Είναι ανατάξιμη η χρόνια κυκλοφορική α νεπάρκε ια του περιοδικού ι ατρ ικού τ ύπ ου; 509 ASIMIS Ν: Can we so lν e the problem of cίrc ula torγ ίn s uffίc ί en c γ of the periodicals? 509 IATPOTEK 511 IATROTEK 51 1 ΜΑΥ 1987 VOL U M E 5 1 Νο 5

2 IATP/KH 51, 1987 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0: ΟΣΤΕΟΠΌΡΩΣΗ 455 Η έκταση του προβλήματος της " οστεοπορωσης στην Ελλάδα ΠαράγοντΕς κινδύνου, κοινωνικό και οικονομικό κόστος Γ.Π. Λυρίτης, Δ. Ιωακειμίδης, Γ. Κυρίτσης, Μ. Τσεκούρα, Θ.Β. Γρίβας Περίληψη: Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται στοιχεία σχετικά με τη συχνότητα της οστεοπόρωσης στην Ελλάδα, τους παράγοντες κινδύνου που Προδιαθέτουν σε αυτή και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που συνεπάγονται τα από την οστεοπόρωση προκαλούμενο κατάγματα σε υπερήλικες. Για τη μελέτη του κόστους (κοινωνικού και οικονομικού) της οστεοπόρωσης μελετήθηκαν 534 άτομα με κάταγμα της περιοχής του ισχίου, που νοσηλεύθηκαν στην Ορθοπεδική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Νοσοκομείο Ατυχημάτων. Για τη θεραπεία τους απαιτήθηκαν η μέρες νοσηλείας. Παρόλη την επιμελημένη ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα 6, 55% των ασθενών αυτών πέθαναν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους, υπολογίζεται δε ότι το ποσοστό αυτό φθάνει το 1 5% σε διάστημα δύο μηνών μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Το οικονομικό κόστος της νοσηλείας των ατόμων αυτών έφθασε τα δραχμές. Για τη μελέτη της οστεοπόρωσης στην Ελλάδα, εξετάσθηκαν ηλικιωμένοι ( άνδρες και γυναίκες) ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών. Όλοι ήταν /.lέλη των Κέντρων Ανοικτής Περίθαλψης Ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ), από διάφορα σημεία του Ελληνικού χώρου. Μελετήθηκαν πολλές παράμετροι σχετικές με την εκδήλωση της οστεοπόρωσης και έγιναν ορισμένες aνθρωπομετρικές έρευνες (βάρος, κύφωση, ύψος ορθίου, ύψος καθημένου). Με βάση το δελτίο ταυτότητας υπολογίσθηκε η απώλεια ύψους ορθίου των ατόμων αυτών. Απώλεια αναστήματος μεγαλύτερη των 4 CΠ1 θεωρήθηκε ενδεικτική οστεοπόρωσης, μετά τον αποκλεισμό παθήσεων, που οδηγούν επlσης σε απώλεια αναστήματος. Βρέθηκε ότι το 1 5% των ατόμων αυτών είχε απώλεια ύψους ορθίου μεγαλύτερη των 4 CΠ1. Μεταξύ αυτών οι γυναίκες (19,2%) ήταν πολύ περισσότερες από τους άνδρες (11,4%). Επίσης μελετήθηκαν οι προδιαθεσικοί παράγοντες που βοηθούν στην ανάπτυξη της οστεοπόρωσης. Σπουδαιότερος βρέθηκε ότι είναι η πρόωρη εμμηνόπαυση. Η συχνότητα της οστεοπόρωσης, όπως εκφράζεται με τον αριθμό των καταγμάτων της γεροντικής κυρίως ηλικίας, αυξάνει συνεχώς κατά τα τελευταία 30 χρόνια (Gallagher et al 1980, Lawton et al 1983, Wallace 1983, Lindsay et al 1 984, Zetterberg et al 1 984, Bengner and Johnnell 1985, Falch et al 1985, Hedlυnd et al 1985, Bengner et al 1986). Είναι επομένως λογικό, με την αύ - Ερευ νητικό Κέ ντρο Ορθοπεδικής Κλι νικής Πα νεπιστημίου Αθηνών «Θ. Γαροφαλίδης». ξηση αυτή των οστεοπορωτικών καταγμάτων να διογκώνεται και το κοινωνικοοικονομικό κόστος της ιατρικής αντιμετώπισης και νοσηλείας των καταγματιών αυτών (Jensen et al 1980, Owen et al1980). Σύμφωνα με τους Lindsay et al (1984) το κόστος της θεραπείας των καταγμάτων του άνω άκρου του μηριαίου οστού στις ΗΠΑ το έτος 1970 ήταν 0,5 δισεκατομμύρια δολλάρια, το έτος έφθασε τα 1,2 δισεκατομμύρια δολλάρια, υπολογίζεται δε ότι το έτος 2000 θα υπερβεί τα 1 Ο δισεκα τομμύρια δολλάρια. Εκτός από το οικονομικό κόστος,

3 456 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0 : ΟΣτΕΟΠΟΡΩΣΗ IATPIKH τα κατάγματα αυτά προκαλούν αυξημένη θνησιμότητα κατά τη γεροντική ηλικία (Simons and Limbosch 1969, Crane and Kerneck 1983, Holmberg et al 1986) και κοινωνικά προβλήματα, λόγω της προκαλούμενης αναπη ρίας. Η διερεύνηση της αιτιοπαθογένειας της οστεοπό ρωσης, των προδιαθεσικών παραγόντων (risk factors), που συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητάς της, καθώς και η ανεύρεση θεραπευτικών μεθόδων, που να αναστέλλουν την εμφάν ι ση οστεοπορωτικών καταγμάτων, αποτελούν πεδίο εκτεταμένης έρευνας στο διεθνή χώρο. Η σοβαρότητα του προβλήματος της οστεοπόρωσης δεν είναι η ίδια σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Είναι γνωστό ότι φυλετικοί παράγοντες επηρεάζουν την εμφάνιση της νόσου (Bollet et al 1965, Stryd et al 1978). Στον Ελληνικό χώρο έχει μελετηθεί η φυσιολογική απώλεια οστικής μάζας με την πάροδο της ηλικίας (Ίκκος και συν 1972) χωρίς να συσχετισθούν τα ευρήματα με την ύπαρξη οστεοπόρωσης, πρόσφατα δε ερευνήθηκε η συ χνότητα οστεοπόρωσης στον Ελληνικό πληθυσμό (Lyritis et al 1986). Υπάρχουν μελέτες σχετικές με τις μεταβολές της οστικής μάζας σε άλλες παθήσεις που συνοδεύ ονται από οστεοπενία (Μουντοκαλάκης και συν 1973, Χατζηγιαννάκης και συν 1973, Βασιλόπουλος κα ι Παπαστεφάνου 1978, Λιακάκος και συν 1973, Κάλος και συν 1980) καθώς επίσης και στην παιδική ή νεαρή ηλικία ή σε μικρές ομάδες ατόμων (Lapatsanis et al 1971, Νικολόπουλος και Αλεξόπουλος 1974, Λιβαδάς και συν 1975, Κάλος και συν 1979). Λίγες αναφορές έχουν γί νει στη συχνότητα των οστεοπορωτικών καταγμάτων στην Ελλάδα (Λυρίτης και συν 1984). Στην εργασία αυτή γίνεται αναφορά στη συχνότητα των οστεοπορωτικών καταγμάτων στην Ελλάδα, στη συχνότητα της οστεοπόρωσης και των παραγόντων κινδύνου που προδιαθέτουν στο νόσημα αυτό στον Ελληνι κό χώρο, καθώς και στο κοινωνικό και οικονομικό κόστος που συνεπάγονται. Υ ΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Στην εργασία συμπεριλήφθηκαν δύο μεγάλες πληθυσμια κ ές ομάδες. Στην πρώτη μελετήθηκαν όλες οι εισαγωγές στην Πα νεπιστημιακή Ορθοπεδική Κλινική του Νοσοκομείου Ατυχημά των τα έτη 1982 και 1983, με κάταγμα της περιοχής του άνω άκρου του μηριαίου οστού. Συνολικά 534 άτομα μελετήθηκαν έτσι, ως προς τον τύπο του κατάγματος, τη μορφή της βίας που προκάλεσε το κάταγμα, το φύλο, την ηλικία, το χρόνο παρα μονής στο νοσοκομείο, τη θνητότητα κατά το χρόνο της νοση λείας τους καθώς και στη διάρκεια του πρώτου διμήνου από τη ν έξοδό τους από το νοσοκομείο και τέλος το κόστος της νοση λείας τους κ αι το υπολογιζόμενο κόστος (οικιακής νοσηλεύτριας, φυσιοθεραπείας, ημεραργιών συγγενών με σκοπό την παρακο λούθηση των ασθενών κ. λπ. ) κατά τη διάρκεια του πρώτου δι μήνου της παραμονής τους στο σπίτι. Στη δεύτερη ομάδα πληθυσμού συμπεριλήφθηκαν 2371 άτο μα από διάφορα σημεία του ελληνικού χώρου, ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών. Όλοι ήταν μέλη των ΚΑΠΗ ήταν άνδρες και γυ ν αίκες. Στην εικόνα 1 φαίνεται η κατανομή των ατόμων κατά περιοχές της χώρας. Όλα τα άτομα είχαν συλλ εχθεί τυχαία από το σύνολο των ΚΑΠΗ. Για την ακρίβε ι α ΕΙΚΟΝΑ 1. Κα τα νο μή τ ου π ληθυσ μι α κού δε ίγ ματ ος κ ατ ά δ ιάφ ο ρε ς π ε ρι οχ έ ς τ ης Ε λλάδας. συμπεριλήφθηκα ν ό λα τα άτομα που προσήλθαν στα ΚΑΠΗ κατά τ ην περίοδο της έρευνας. Απαντήθηκε έ ν α εκτενές ερωτη ματολόγιο, όπο υ γινόταν έλεγχος του γενικο ύ ιστορικού των ατόμων, των υγιεινοδιαιτητικών συνηθειών τους, της κοινωνι κής και οι κ ονομικής το υ ς κατάστασης και έγινε aνθρωπομετρι κός έλεγχος. Για την ακρίβεια το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε 106 παραμέτρους, που χωρ ί ζονταν στις α κόλουθες ενότητες : Ατομικό αναμνηστικ ό ( 1 Ο ερωτήσεις), χ ρήση φαρμάκων ( 11 ερωτήσεις), κατάγματα οστών ( 1 3 ερωτήσεις), παθολογικά προβλήματα (8 ερωτήσεις), τρόπος ζωής (6 ερωτήσεις), γυναι κ ο λογικό ιστορικό (7 ερωτήσεις), ανθρωπομετρική έρευνα (9 με τρήσεις), αξιολόγηση του πόνου και τω ν παραμορφώσεων (27 ερωτήσεις), εκτίμηση της κινητικής δραστηριότητας (6 ερωτή σεις). Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθη καν από τις επισκέπτριες των ΚΑΠΗ, επιδιώχθη κ ε δε να υπάρχει σταθερή μεθοδολο γ ία στις aνθρωπομετρικ έ ς έρευνες. Οι μετρήσεις περιλάμβαναν το σωματικό βάρος, το ύψος σε όρθια και σε καθ ι στή θέση, το ανά στημα της ταυτότητας, την κύφωση, τη σκολίωση, την περ ί με τρο του θωρακικού κλωβού σε βαθιά εισπνοή και σε βαθιά ε κ πνοή. Τα ύψη ορθίου και καθημένου μετρούνταν χ ωρίς υποδή ματα κ αι με σταθερό αναστηματόμετρο. Η κ ύφωση μετριόταν σε όρθια στάση με τη χρήση ειδικής εύ κ αμπτης ράβδου που δια μορφώνονταν ανάλογα με το σχήμα της σπονδυλ ι κής στήλης. Η καμπύλη που λαμβανόταν μετατρεπόταν σε ένα απόλυτο αριθ μό, όπως φαίνεται σχηματικά στην εικόνα 2. Στο ερωτηματο λόγιο σημειωνόταν επ ί σης το αναγραφόμενο στο δελτίο ταυ τότητας ανάστημα των ατόμων. Με βάση τη διαφορά του μετρούμενου αναστήματος και του αναγραφόμενου στο δελτίο της ταυτότητας υπολογιζόταν η απώλεια αναστήματος. Η μέτρη ση αυτή, αν και πιθανολογεί σχετικό λάθος στην εκτίμηση της απώλειας ύψους, νομ ί ζουμε ότι είναι χ ρ ήσιμη και στη συγ κε κριμένη περίπτωση αξι ό πιστη, επειδή όλες οι ταυτότητες είχα ν ε κ δοθεί σε ηλικία μικρ ότερη των 50 ετών (οπότε δεν αναμενό ταν απώλεια αναστήματος) καθώς κ αι γιατί ο μεγάλος

4 ΙΑΤΡ/ΚΗ 51, 1987 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0 : ΟΣΤΕΟΠΌΡΩΣΗ 457 ι, D= ται η μεγάλη σημασία του κατάγματος του άνω άκρου του μηριαίου οστού στη λειτουργία των Ορθοπεδικών και Τραυματολογικών Κλινικών, όπως φαίνεται δε από την βιβλιογραφία, παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και στο διεθνή χώρο. Η θνητότητα των ασθενών, κατά την παραμονή τους στο νοσοκομείο έφθασε το 6,55% (35 πε ριπτώσεις). Μετά τη συμπλήρωση δύο μηνών από την έξοδό τους από το νοσοκομείο οι θάνατοι είχαν φθάσει το 15% των περιπτώσεων σε 80 τυχαίους ασθενείς από το σύνολο των 534, που μελετήθηκαν στο στάδιο αυτό. Το κόστος της νοσηλείας των 534 ασθενών υπολογίζεται ότι ξεπέρασε τα δραχμές. Υπολογίσαμε συγκεκριμένα ότι τα άτομα αυτά είχαν ένα κλειστό νοσήλειο της τάξης των δραχμών την ημέρα και ένα κόστος αποκατάστασης και φυσιοθεραπείας στο σπίτι τους του ύψους των δραχμών την ημέρα. Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι το κόστος νοσηλείας κα ι αποκατάστασης των ασθενών με κάταγμα του άνω άκρου του μηριαίου οστού στην Ελλάδα είναι πολύ υψη λό και προσεγγίζει τα αναφερόμενα σε όλλες χώρες της Ευρώπης ποσά. Στην εικόνα 3 παρουσιάζεται η κατανο μή των 534 ασθενών κατά την ηλικία και φύλο. Φαίνεται ότι μετά την ηλικία των 60 ετών παρατηρε ί ται αύξηση της συχνότητας των καταγμάτων. Συγκεκριμένα μόνο 83 ασθενείς είχαν ηλικία μικρότερη των 60 ετών, ενώ τα υπόλοιπα άτομα χαρακτηρίζονται σαν ηλικιωμένα. ΕΙΚΟΝΑ 2. Μέθοδος υ πολ ο γισμ ο ύ το υ βαθμο ύ κύ φωση ς. Με τη βοήθεια εύ κ αμ mης ράβδου, που διαμορφώνονταν ανάλογα με το σχήμα της σπονδυλική ς στήλης ( ΑΒ) υπολογιζόταν ο λό γος : D = _ι_ I αριθμός των εξετασθέντων ατόμων περιορίζει πολύ το πιθανό λάθος στο αναγραφόμενο ανάστημα του δελτίου ταυτότητας. Το ύψος σε καθιστική θέση χρησίμευσε στην ανεύρεση του πηλίκου ύψους ορθίου προς ύψος καθημένου, το οποίο επίσης α ναμένεται να μεταβάλλεται με την πρόοδο της οστεοπόρωσης. Το υλικό της μελέτης μελετήθηκε στατιστικά με τη μέθοδο της πολλαπλής εξάρτησης (multίple regression analγsis), καθώς και τις μεθόδους t-test και χ ' Ο γυναίκες 8 άνδρες ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α. Συχνότητα και κόστος των καταγμάτων του άνω άκρου του μηριαίου Για τη θεραπεία των 534 ασθενών με κάταγμα του ά νω άκρου του μηριαίου οστού χρειάστηκαν ημέ ρες νοσηλείας (μέσος όρος νοσηλείας 30 ημέρες). Εάν λάβουμε υπόψη ότι η Ορθοπεδική Κλινική του Πανεπι στημίου Αθηνών είχε, κατά την περίοδο της έρευνας, 1 00 συνολικά κρεβάτια, μπορούμε να πούμε ότι κατά μέσο όρο 2 1 κρεβάτια χρησιμοποιούνταν συνεχώς για ασθενείς με κάταγμα του άνω άκρου του μηριαίου οστού ή, με άλλα λόγ ι α, ότι εάν οι ασθενείς αυτοί νοσηλεύον ταν όλοι μαζί θα χρειάζονταν, μέσα σε δύο χρόνια, 1 60 συνεχείς ημέρες αποκλειστικής απασχόλησης του τμή ματος. Με τους αριθμούς αυτούς, νομίζουμε ότι τονίζε- EIKONA ΒΟ Κατανομή των 534 καταγμάτων της περιοχής του άνω άκρου του μηριαίου οστού, ανάλογα με την ηλι κί α κ αι το φύλο. Ενώ σε ηλι κία μέχρι 40 ετών υπερτερούν οι άνδρ ε ς, μετά από αυτή παρο υ σιάζεται απότομη αύξηση της συχν ότητας στις γ υν α ί κε ς, μεγ αλύτερη από την αντίστοιχη στους άνδρες. Η αύξηση αυτ ή ε ί ναι σημαντική μετά το 75ο έτος της ηλικίας κ αι αντιστοιχεί στην επ ί πτωση της οστεοπόρωσης 11 ( γεροντική οστεοπόρωση ).

5 458 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0 : ΟΣrΕΟΠΟΡΩΣΗ IATPIKH Από τον έλεγχο του βαθμού βίας, που προκάλεσε το κάταγμα, διαπιστώθηκε ότι στο 82% των 83 ατόμων ηλικίας κάτω των 60 ετών το κάταγμα οφειλόνταν σε τροχαίο ή σοβαρό ατύχημα. Αντίθετα, στα άτομα πάνω από 60 ετών (451 ασθενείς) μόνο στο 7% το κάταγμα ήταν αποτέλεσμα μεγάλης βίας, ενώ στο 93% οφειλόταν σε απλή πτώση. Στις περιπτώσεις αυτές (419 ασθενείς) το κάταγμα ήταν αποκλειστικά αποτέλεσμα προχωρημένης οστεοπόρωσης. Β. Συχνότητσ της οστεοπόρωσης στην Ελλάδα Όλα τα στοιχεία που αναφέρονται στο τμήμα αυτό της έρευνας, προέρχονται από τη μελέτη των 2371 ηλικιωμένων, μελών των ΚΑΠΗ διάφορων περιοχών της Ελλάδας. Για την εκτίμηση της συχνότητας της οστεοπόρωσης μελετήθηκαν οι παράμετροι: ( 1) απώλεια ύψους ορθίου. (2) Κύφωση. (3) Πηλίκο ύψους ορθίου προς ύψους καθημένου. (4) Συχνότητα των καταγμάτων του κάτω άκρου της κερκίδας. 1. Απώλεια ύψους ορθίου. Στην εικόνα 4 φαίνεται η απώλεια ύψους ορθίου κατά δεκαετίες ηλικίας στο σύνολο των εξετασθέντων ατόμων. Με την πάροδο της ηλι- Άνδρες α ηλικία Γυναίκες ηλικία ΕΙΚΟΝΑ 4. Κατανομή του πληθυσμιακού δείγματος ανάλογα με την απώλεια ύψους ορθίου στους άνδρες (α) και στις γυναίκες (β). Παρατηρείται αύξηση της απώλειας του ύψους ορθ ί ου με την πάροδο της ηλικίας, περισσότερο χαρακτηριστική στις γυναίκες cm cm κίας φαίνεται ότι φυσιολογικά παρουσιάζεται μια αύξηση της απώλειας ύψους ιδιαίτερα στις γυναίκες (εικ. 4β). Επειδή ήταν πρακτικά αδύνατο να μελετηθούν ακτινολογικά 2371 άτομα, προτιμήσαμε να θεωρήσουμε ότι η απώλεια αναστήματος μεγαλύτερη των 4 cm είναι ενδεικτική οστεοπόρωσης. Αποκλείσθηκαν περιπτώσεις που οδηγούν σε απώλεια ύψους, όπως είναι η κύφωση από αγκυλωτική σπονδυλ ί τιδα, νεανική οστεοχονδρίτιδα, συγκάμψεις των άκρων, ραιβογονία κ. λ π. Βρέθηκαν έτσι 362 άτομα (15,2%) που θεωρήθηκαν οστεοπορωτικοί. 137 από αυτούς (11,4%) ήταν άνδρες και 225 (19,2%) γυναίκες. Με την εφαρμογή της μεθόδου της στατιστικής ανάλυσης πολλαπλής εξάρτησης, έγινε συσχέτιση της απώλειας αναστήματος με τους άλλους παράγοντες, που θα αναφερθούν, και με την ηλικία των ατόμων. Στην εικόνα 5 φαίνεται η περιοχή αυτή των γυναικών σε σχέση με τους άνδρες. Διαπιστώνεται μη στατιστικά σημαντική αύξηση της απώλειας του ύψους με την πάροδο της ηλικίας στους άνδρες (εικ. 5α). Αντίθετα, υπάρχει συσχέτιση της απώλειας ύψους ορθίου με την πάροδο της ηλικίας στις γυναίκες σε επίπεδο σημαν τικότητας 1% (εικ. 5β). Το έτος 1981 (Στατιστική Επετηρίδα της Ελλάδος 1982) υπήρχαν στην Ελλάδα άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών. Επομένως άτομα είχαν κατά πάσα πιθανότητα οστεοπόρωση (15,2%). 2.Κύφωση. Η παράμετρος αυτή αξιολογήθηκε λιγότερο από την απώλεια αναστήματος, επειδή βρέθηκε ότι σε μικρό βαθμό επηρεαζόταν και από άλλες παθήσεις, όπως είναι η αγκυλωτική σπονδυλίτιδα, η εκφυλιστική σπον δυλοπάθεια, η μυϊκή υποτονία κ. λπ. Έτσι, βρέθηκε ότι κύφωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης παρουσίαζε το 20,66% (490 άτομα) των εξετασθέντων. Η παράμετρος αυτή έχει πάντως, ούτως ή άλλως, ιδιαίτερη κλινική σημασία, επειδή σε ακραίες περιπτώσεις συ νοδεύεται από λειτουργικά προβλήματα του καρδιοαναπνευστικού συστήματος. 3. Λόγος ύψους ορθίου προς το ύψος καθημένου. Η σημασία της παραμέτρου αυτής στηρίζεται στο γεγονός ότι η σπονδυλική στήλη επηρεάζεται περισσότερο από τα άκρα κατά την εξέλιξη της οστεοπόρωσης. Έτσι, το ύψος καθημένου, που αντιπροσωπεύει βασικά το μήκος της σπονδυλικής στήλης, ελαττώνεται κατά την οστεοπόρωση πολύ περισσότερο αναλογικά με το ύψος ορθίου. Στην εικόνα 6 φαίνεται ότι ο λόγος αυτός κατά δεκαετίες ηλικίας, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, αυξάνει προοδευτικά. Στην εικόνα 7 φαίνεται γραφικά η απότομη αύξηση του λόγου αυτού στις γυναίκες, κυρίως μετά το 70ό έτος της ηλικίας. 4. Συχνότητα καταγμάτων του κάτω άκρου της κερκίδας. 258 άτομα (10,79%) ανάφεραν ότι είχαν υποστεί κάταγμα του κάτω άκρου της κερκίδας σε ηλικία μεγαλύτερη των 50 ετών. 62,89% ήταν γυναίκες και 37,1% άνδρες. Γ. Συχνότητα των παραγόντων κινδύνου που προδιαθέτουν στην οστεοπόρωση στην Ελλάδα. 1. Εμμηνόπαυση. Στο σύνολο των γυναικών που

6 IATPIKH 51, 1987 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0: ΟΣτΕΟΠΟΡΩΣΗ 459 Ε '"" :::> 10 ο 3- :::> 8 " w -< 3 = 6 <( Άνδρες ι. ' ' Ε 12 gίο 3- :::> " w 8 -< 3 β.:( Γυναίκες. ' -.. ιι ι ι ι "''" + ' 2...,., --...,..,..., Ηλικία Ιέτηl Ηλικία Ιέτηl ΕΙΚΟΝΑ 5. Στατιστική ανάλυση των εξεταζομένων παραμέτρων με τη μέθοδο της πολλαπλής εξάρτησης στους άνδρες και στις γυναίκες. 'Ανδρες 2,10 Ο Γυναίκες 2,00.-- r- 1,90 1,80 1,70 ι- r- I I Ηλικία ΕΙΚΟΝΑ 6. Μεταβολή του λόγου ύψους ορθίου προς ύψος καθήμενου, κατά Φύ λο, με την πάροδο της ηλικίας. εξετάσθηκαν, η εμμηνόπαυση συνέβη κατά μέσο όρο στο 45ο έτος της ηλικίας. Σε 275 (23,44%) πάντως γυναίκες η εμμηνόπαυση έγινε πριν από το 40ό έτος της ηλικίας. Με τη μέθοδο της στατιστικής ανάλυσης πολλαπλής εξάρτησης βρέθηκε ότι, ενώ στο σύνολο των γυναικών που μελετήθηκαν υπάρχει αύξηση της απώλειας του ύψους ορθίου με την πρόοδο της ηλικίας σε επίπεδο σημαντικότητας 1 %, σε γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση παρατηρείται ταχύτερη απώλεια αναστήματος (Ρ< 0,01 ). Επομένως και στην Ελλάδα, ο παράγοντας πρώιμη εμμηνόπαυση είναι σημαντικός για την εμφάνιση οστεοπόρωσης Αριθμός κυήσεων και γαλουχία. Στο σύνολο των γυναικών ο μέσος όρος τελειομήνων κυήσεων ήταν 3, ενώ ο μέσος όρος του συνολικού χρόνου γαλουχίας ήταν 1 2 μήνες. Από τη στατιστική ανάλυση προέκυψε ότι δεν υπάρχε ι συσχέτιση μεταξύ των δύο αυτών παραμέτρων και της συχνότητας εμφάνισης της οστεοπόρωσης. 3. Σωματικό βάρος. Για να μελετηθεί ο παράγοντας αυτός στον Ελληνικό πληθυσμό, χωρίσαμε το σύνολο των ατόμων σε λιποβαρή, κανονικά και υπέρβαρα άτομα. Το βάρος των ατόμων που εξετάσθηκαν και ο διαχωρισμός σε λιποβαρή, κανονικά και υπέρβαρα έγινε με βάση τον (Ι).G; "'"" (Ι) α; a... ο πίνακα Metropolitan Life 1959, που αναφέρει τα επιθυ- '"" c:- ο '"" c:- ::ι. c:- " 2,0 ::ι. " c:- 1,9 ι; '" > Ξ "" w :;;: "" z >- L... 1,8 ΕΙΚΟΝΑ ηλικία Μεταβολή του λόγου ύψους ορθίου καθήμενου με την πάροδο της ηλι κίας στις γυναίκες. Η αύξηση του λόγου είναι μεγαλύτερη μετά το 70ό έτος της ηλικίας.

7 460 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ μητά βάρη ανδρών και γυναικών, ηλικίας μεγαλύτερης των 2 5 ετών, ανάλογα με το ύψος τους και τη σκελετική τους κατασκευή (βαρύς, κανονικός, λεπτός τύπος). Στην μελέτη μας aυτή λάβαμε υπόψη την κανονική σκε λετική κατασκευή ± 2 kg. Χαρακτηριστικό εύρημα στους άνδρες (8,76%) και περισσότερο στις γυναίκες (2,9%) είναι ο πολύ μικρός aριθμός λιποβaρών aτόμων, σε aντίθεση με τη σαφή υπεροχή των υπερβaρών. Για τη στα τιστική ανάλυση των aποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της aπλής εξάρτησης (simρle regression analysis), η δοκιμασία t και η δοκιμασία χ '. Βρέθηκε (εικ. 8) ότι δεν υπάρχει συσχέτιση οστεοπόρωσης και aπώλειας βάρους στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες υπάρχει συσχέτιση μόνο στις ηλικίες ετών. Συμπεραίνεται μετά aπό aυτό, ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ο σωματικός τύπος της λεπτής και λιποβαρούς γυναίκας, που προδια θέτει στην οστεοπόρωση. ΑΝΔΡΕΣ χ. =74, 3 50 = 13,5 χ.= 77, 3 50=11 t-test = 0,56 f = χ. = 67 50=10,3 χ. =73, 2 50=11,3 t-test = 1, 13 f = 38 > 75 χ. = 70, 9 50 = 10,8 χ.= 72,3 50=12,9 t-test = 0,33 f=38 ΓΥΝΑΙΚΕΣ χ.= 56,3 50 = 10,9 χ.= 72,2 50 = 12,9 t-test=3,51 f= χ. = 66,8 5D = 12,4 χ.= 68, 3 50 = 11 t-test=0,35 f = 45 > 75 χ. =59, 7 50 = 9,3 χ= 64,6 50 = 12,6 t-test = 1,15 f = 35 EIKONA 8. Στατιστική α ν άλυση της σχ έσης σωματι κού βάρ ο υς και απώλειας του αναστήματο ς ορθ ί ο υ. Σημαντικά στατιστι κ ά ευρήματα διαπιστώθη κ αν μό ν ο στις υπ έ ρβαρες γυνα ίκες η λ ι κί ας ετών. 4.Κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων. 741 άτο μα (31,22%) βρέθηκε ότι aπόφευγαν τα γαλακτοκομικά προϊόντα και επομένως θεωρούνται ότι προσλάμβα ναν γενικά χαμηλές ποσότητες aσβεστ ί ου στις τροφές. Το 51,35% ήταν γυναίκες και το 48,61% άνδρες. Οι λόγοι aποφυγής λήψης γαλακτοκομικών προϊόντων ήταν διάφοροι (διαιτητικές συνήθειες, μη ανοχή στο γάλα, ια τρική σύσταση λόγω υπερλιπιδαιμίας κ. λπ.). Δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ της μη κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων και της απώλειας ύψους. 5. Χρήση aντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Η επίδραση των ουσιών αυτών στην οστεοπόρωση, σε συνδυασμό με την ύπαρξη ψυχιατρικών νοσημάτων, δικαιολογείται κυρίως aπό την έμμεση επίδρασή τους στην κινητική δραστηριότητα των ασθενών αυτών. 395 άτομα (16,55%) έκα ναν συστηματική χρήση aντικαταθ λι πτικών φαρμάκων. Από aυτά 151 ήταν άνδρες και ,78%) γυ - νaίκες. Από τη μελέτη της επίπτωσης της λήψης ψυχοφαρμάκων στην ανάπτυξη της οστεοπόρωσης, διαπιστώθηκε ότι υπάρχει μεγαλύτερη απώλεια αναστήματος στα άτομα aυτά. 6. Κάπνισμα. Παρόλο ότι υπάρχουν πολλές αναφορές στη σημασία του καπνίσματος για την ανάπτυξη οστεο πόρωσης, φαίνεται ότι στην Ελλάδα το ποσοστό καπνι στριών (ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών) είναι πολύ χαμηλό. " Ετσι, στο σύνολο των ατόμων, που με λετήθηκαν, 562 (23, 7%) κάπνιζαν περισσότερα από 1 Ο τσιγάρaτην ημέρα. Από το σύνολο των aτόμων aυτών μόνο το 18,1 5% aφορούσε σε γυναίκες. Τα ποσοστά aυτά είναι χαμηλά για την εξαγωγή συμπερασμάτων. 7. Κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών. Η κατάχρηση οινοπνευματωδών ποτών είναι στη χώρα μας σπάνια. Καμιά γυναίκα δεν βρέθηκε να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες οινοπνευματωδών ποτών κα ι επομένως ο παράγοντας αυτός στην Ελλάδα δεν φαίνεται να συμ βάλλει στην αύξηση της συχνότητας της οστεοπόρωσης. 8. Σακχαρώδης διαβήτης. Στο σύνολο των ατό μων βρέθηκε ότι υπήρχαν 340 διαβητικοί aσθενείς. 53,5% aπό αυτούς ήταν γυναίκες και 46,5% άνδρες. Από τη συσχέτιση της aπώλειας αναστήματος μεταξύ των ομάδων διαβητικών και μη βρέθηκε αύξηση της απώ λειας του αναστήματος στα διαβητικά άτομα. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η αύξηση του μέσου όρου ζωής έχει συμβάλει σημαντικά στη διόγκωση του προβλήματος των νοσημάτων φθοράς. τέτοια νοσήματα είναι, από πλευράς μυοσκε λετικού συστήματος, η οστεοπόρωση και η οστεοαρθρί τιδα. Στη Γαλλία υπολογίζεται ότι το 11% τ ης παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας aφορά σε παθήσεις των οστών και των aρθρώσεων και ότι 2 εκατομμύρια aσθένείς ηλι κίας μεγαλύτερης των 50 ετών πάσχουν aπό παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος (Cohen and Martin 1986). Από τις παθήσεις aυτές, η οστεοπόρωση φαίνε ται ότι κατέχει τη σπουδαιότερη θέση (Aν i oli 1983). Προκειμένου να μελετηθεί επιδημιολογικά η οστεοπόρωση, πρέπει να διακριθεί σε δύο βασικούς τύπους, που ξεχωρίζουν τόσο από πλευράς συμπτωματολογίας, όσο και aπό πλευράς aιτιοπaθογένειaς (Riggs and Melton 1983). Ο τύπος I aντιστοιχεί στην καλούμενη μετεμμηvοπaυσιaκή οστεοπόρωση, αφορά κυρίως σε γυναίκες ετών, χαρακτηρίζεται δε από aπώλεια του σπογγώδους κυρίως οστού και επομένως από κατάγματα των σπον δυλικών σωμάτων. Ο τύπος 11 αντιστοιχεί στη λεγόμενη γεροντική οστεοπόρωση, προσβάλλει κυρίως άτομα με γαλύτερα των 75 ετών και των δύο φύλων, χαρακτηρ ί ζεται δε από απώλεια του φλοιώδους κυρίως κα ι λιγότε ρο του σπογγώδους οστού και επομένως από κατάγματα του άνω άκρου του μηριαίου οστού. Στην εργασία αυτή ο τύπος 11 αντιστοιχεί κυρίως στην ομάδα των ασθε νών με κατάγματα του άνω άκρου του μηριαίου οστού, ενώ ο τύπος I στο μεγαλύτερο μέρος του γυναικείου

8 ΙΑΤΡΙΚΗ 51, 1987 ΓΡΑΠΤΟ Σ ΥΜΠΟΣ/0 : ΟΣΤΕΟΠΌΡΩΣΗ 4 61 πληθυσμού, μελών των ΚΑΠΗ, με απώλεια αναστήμα τος ίση ή μεγαλύτερη των 4 cm. Η συχνότητα των καταγμάτων των σπονδυλικών σωμάτων, που οφείλονται σε οστεοπόρωση τύπου I, είναι Ο, 7 5 / 1000 κατοίκους ανά έτος (Riggs and Melton 1983) και αφορούν στο 14% των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών (Smith and Rizek 1966, Richelson et al 1984). Στις εργασίες αυτές περιλήφθηκαν γυναίκες μεγαλύτερες των 50 ετών. Στη δι κή μας εργασία, όπου περιλήφθηκαν γυναίκες μεγαλύ τερες των 60 ετών το ποσοστό αυτό βρέθηκε ίσο με 19,2%. Εάν η συχνότητα εμφάνισης νέων καταγμάτων των σπονδύλων είναι παρόμοια στη χώρα μας με εκείνη των ΗΠΑ, τότε περίπου νέα κατάγματα σπονδύ λων, που οφείλονται σε οστεοπόρωση τύπου I, συμβαί νουν στην Ελλάδα κάθε χρόνο. Η συχνότητα των καταγμάτων του άνω άκρου του μηριαίου οστού (που οφείλονται στην οστεοπόρωση τύπου 11) μπορούν να υπολογιστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, επειδή κατά κανόνα όλα εισάγονται σε νοσοκομείο. Η συχνότητα των καταγμάτων αυτών υπολογίζεται στη Γαλλία σε 0,54/ 1000 κατοίκους /έτος (Amiot 1982), στις ΗΠΑ σε 0,5 (Ανίοlί 1983) και στη Μεγάλη Βρετανία σε 0,42 (Wallace 1983). Εάν ληφθεί σαν αντίστοιχος δεί κτης συχνότητας ο των ΗΠΑ, στην Ελλάδα συμβαίνουν κατά έτος περίπου κατάγματα του άνω άκρου του μηριαίου οστού. Δυστυχώς στη χώρα μας δεν υπάρχουν ακριβή επιδημιολογικά στοιχεία για την πάθηση αυτή, η μεγάλη δε ιατρική και κοινωνικοοικονομική σημασία, που έχουν τα κατάγματα αυτά, επιβάλλει την επιστημονικότερη μελέτη του προβλήματος και στη χώρα μας. Η σο βαρότητα του κατάγματος αυτού φαίνεται και από το υψηλό ποσοστό θνητότητας των ηλικιωμένων ατόμων με κάταγμα του άνω άκρου του μηριαίου οστού. Η θνη τότητα φθάνει στους τρεις πρώτους μήνες από το κά ταγμα στο 26% περίπου (Amiot 1982). Στη δική μας εργασία το ποσοστό αυτό ήταν σημαντικά χαμηλότερο ( 1 5 % ), αυτό δε οφείλεται, πιθανόν, στις καλές νοσηλευτικές φροντίδες που έχει συνήθως ο Έλ λ ηνας ηλικιωμέ νος μέσα στην ο ι κογένειά του. Πάντως το υψηλό ποσοστό θνητότητας, που διαπιστώνεται διεθνώς, χαρακτηρίζει τη βαρύτητα του κατάγματος αυτού στη γεροντική ηλικία και την επισφαλή πρόγνωση (Simons and Limbosch 1969, Crane and Kerneck 1983, Holmberg et al 1986), άσχετα από τη σημαντική βελτίωση των χειρουργικών τεχνικών και της νοσοκομειακής νοσηλευτικής φροντίδας. Κύριος λόγος του υψηλού ποσοστού θνητότητας είναι οι πολύ συχνές επιπλοκές που παρουσιά ζονται στα άτομα αυτά (42, 5 % ) (Amiot 1982). Το κοινωνικοοικονομικό κόστος, που συνεπάγονται τα κατάγματα του άνω άκρου του μηριαίου οστού στη γε ροντική ηλικία, είναι πολύ μεγάλο. Στη Γαλλία (Amiot 1982) το κόστος των καταγμάτων αυτών φθάνει τα 28,35 δισεκατομμύρια δραχμές το χρόνο, στις ΗΠΑ (Ανίοlί 1983) τα 700 δισεκατομμύρια δραχμές το χρό νο και στη Μεγάλη Βρετανία (Mclntγre 1984) τα 40 δι σεκατομμύρια δραχμές. Στην εργασία αυτή υπολqγίσθηκε ότι κατά τα έτη και με ημερήσιο νοσήλειο δραχμών και με κόστος νοσηλείας στο σπίτι δραχμών την ημέρα, οι 534 ασθενείς κόστισαν 300 εκατομμύρια δραχμές. Εάν παραδεχθούμε ότι ο αριθ μός των καταγμάτων του άνω άκρου του μηριαίου σε ηλι κιωμένα άτομα στην Ελλάδα φθάνει τα το χρό νο, το ημερήσιο νοσήλειο είναι και ο μέσος χρό νος νοσηλείας 30 ημέρες, τότε μόνο για ενδονοσοκομειακή νοσηλεία ξοδεύονται στην Ελλάδα 2, 7 δισε κατομμύρια δραχμές το χρόνο. Αντίστοιχο, αλλά δυσκολότερο να υπολογισθεί, είναι το κόστος των σπονδυλι κών καταγμάτων που οφείλονται κυρίως στην οστεοπό ρωση τύπου I. Στη Γαλλία (Cohen and Martin 1986) υπολογίζεται ότι από τα σπονδυλικά κατάγματα, που συμβαίνουν κάθε χρόνο λόγω οστεοπόρωσης, νοσηλεύονται σε νοσοκομεία, ενώ τα υπόλοιπα σαν εξωτερικοί ασθενε ί ς. Το ετήσιο κόστος των καταγ μάτων αυτών υπολογίζεται σε 7, 55 δισεκατομμύρια δραχμές. Η επιλογή της παραμέτρου της απώλειας αναστήματος σαν κριτήριο εμφάνισης οστεοπόρωσης χρη σιμοπο ι ήθηκε και από παλαιότερους ερευνητές (Saνille and Nilson 1966, Urist et al1970). Τα ποσοστά που προ κύπτουν από την αξιολόγηση αυτή, είναι ανάλογα των διεθνών επιδημιολογικών μελετών για τη συχνότητα της οστεοπόρωσης στους άνδρες και στις γυναίκες (Aiffram 1964, Gallagher et al1980). Αντιστοιχία διαπιστώθηκε επίσης και στη συχνότητα της εμφάνισης των καταγμάτων του κάτω άκρου της κερκίδας με επιδημιολογικές μελέτες από άλλες χώρες (Aiffram 1962, Knowelden et a11964, Matkoνίc et al1979, Falch 1983, Melton and Riggs 1983, Bengner and Johnnell 1 985). Η μελέτη των παραγόντων κινδύνου που προδιαθέτουν στην εμφάνιση της οστεοπόρωσης (r ί sk factors) στηρίχτηκε στα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Σπουδαιότεροι παράγοντες κινδύνου είναι η πρόωρη εμμηνόπαυση, το οικογενειακό ιστορικο οστεοπόρωσης, η περιορισμένη κινητική δραστηριότητα, τα μικρόσωμα και αδύνατα άτομα, η πτωχή πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων, η κατάχρηση καπνίσματος και οινοπνευμα τωδών ποτών, τέλος δε η συνύπαρξη άλλων νοσημάτων που προδιαθέτουν σε οστεοπενία (υπερθυροειδι σμός, σακχαρώδης διαβήτης) (Aνioli 1983, Cohen and Martίn 1986). Ο σπουδαιότερος παράγοντας, που έχει σημασία στην ανάπτυξη οστεοπόρωσης, είναι ασφαλώς η πρόωρη εμμηνόπαυση. Κατά τους Rίchelson et al (1984), γυναίκες που υποβλήθηκαν σε ωοθηκεκτομή, παρουσίαζαν σε ηλι κία 50 ετών και 20 χρόνια μετά την εγχείρηση ελάττωση της οστικής μάζας κατά 25%. Το ίδιο ποσοστό απώ λειας (25% ) παρουσίαζαν επίσης γυναίκες 70 ετών, που είχαν φυσιολογική εμμηνόπαυση πριν από 20 χρόνια. Η απώλεια οστικής μάζας μετά την εμμηνόπαυση είναι κατά τα πρώτα δύο χρόνια 2-8 % ( Genant and Cann 1981 ), τα επόμενα 8 χρόνια 1-2 % κα ι τα επόμενα 20 χρόνια 0,7-1,2%. Στην, εργασία αυτή βρέθηκε ότι ο μέσος χρόνος εμμηνόπαυσης στις Ελληνίδες είναι το 45ο έτος της ηλικίας τους. Η ηλικία αυτή είναι ασφαλώς μικρότερη από την αντίστοιχη χωρών της Βόρειας Ευρώπης, π. χ. 51,4 στην Ολλανδία (Jaszmann 1973), παίζει δε ασφαλώς επιβαρυντικό ρόλο στην εμφάνιση οστε οπόρωσης στις Ελληνίδες. Επίσης το ποσοστό πρόωρης εμμηνόπαυσης, δηλαδή πριν από το 40ό έτος της ηλι -

9 462 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0: ΟΣτΕΟΠΟΡΩΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ κίας (Cohen and Martin 1986), είναι στην Ελλάδα πολύ υψηλό (23.44%). Η σημασία του σωματικού βάρους στην εμφάνιση της οστεοπόρωσης έχει τονισθεί από πολλούς συγγραφείς (Dequecker et al 197 5). Στην Ελλάδα διαπιστώθηκε ότι ο σωματικός τύπος της μικρόσωμης και λεπτοφυούς γυναίκας είναι σπάνιος, αντίθετα δε ότι υπερτερεί ο τύπος της υπέρβαρης γυναίκας. Ο σωματι κός αυτός τύπος, διαπιστώθηκε ότι προστατεύεται από την εμφάνιση οστεοπόρωσης σε σχέση με τον κανονικό τύπο, ιδιαίτερα στις ηλικίες ετών, οπότε και είναι μεγαλύτερη η επίπτωση της οστεοπόρωσης τύπου I. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται από το ότι κατά τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση τα επίπεδα οιστρογόνων στο αίμα είναι συνήθως πολύ χαμηλά και φθάνουν το επίπεδο των 20 pcg/ml (Cohen and Martin 1986). Η οιστραδιόλη στο πλάσμα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ανάλογα με το βαθμό μετατροπής της δέλτα-4-ανδροστε νεδιόνης προς οιστρόνη στο λιπώδη ιστό (Frumar et al 1980). Η σημασία της επαρκούς πρόσληψης ασβεστίου, κυρίως μέσω των γαλακτοκομικών προϊόντων έχει τονισθεί από πολλούς συγγραφείς (Matkoνic et al 1979, Heaney 1981 ). Η μη ανεύρεση συσχέτισης μεταξύ της μειωμένης πρόσληψης γαλακτοκομικών προϊόντων και της απώλειας αναστήματος, ττιθανό να οφείλεται στο διαφορετικό βαθμό απορρόφησης ασβεστίου στο έντερο, ανάλογα με τις στάθμες της παραθορμόνης και της 1, 2 5 διυδροξυβιταμίνης D, στον πληθυσμό που μελετήσαμε (Riggs et al 1976). Η χρήση των aντικαταθλιπτικών φαρμάκων, σαν προδιαθεσικός παράγοντας για την εμφάνιση οστεοπόρω σης, δεν αναφέρεται συνήθως στη διεθνή βιβλιογραφία (Baker et al1978, Nickens 1981 ). Ερευνήθηκε στην εργασία αυτή, μετά από την κλινική διαπίστωση ότι άτομα με γνωστές ψυχοπάθειες και τα οποία υποβάλλονται σε θεραπεία, παρουσιάζουν συχνά βαριάς μορφής οστεοπόρωση. Η οστεοπόρωση αυτή εκτός των άλλων πιθανών αιτίων, οφείλεται ασφαλώς στη μειωμένη κινητική δραστηριότητα που παρουσιάζουν τα άτομα αυτά. Άσχετα πάντως με την πιθανότητα ύπαρξης ενός επιπλέον παράγοντα κινδύνου για την εμφάν ι οη οστεοπόρωσης, από την εργασία αυτή προέκυψε το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός ηλικιωμένων κάνει συστηματ ι κή χρήση ψυχοφαρμά κων, το ποσοστό δε των γυναικών (61, 78%) είναι ιδιαίτερα υψηλό, πράγμα που πιστεύουμε ότι πρέπει να μελετηθεί με προσοχή από τους ψυχιάτρους, σαν ένα σοβαρό ιατρικό αλλά και κοινωνικό φαινόμενο. Η πρόσληψη υψηλής ποσότητας πρωτεϊνών, το κάπνισμα και η χρήση μεγάλων ποσοτήτων οινοπνευματωδών ποτών αναφέρονται στην βιβλιογραφία σαν κύριοι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη οστεοπόρωσης. Στην Ελλάδα διαπιστώσαμε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος από τους παράγοντες αυτούς, εκτός από την αυξημένη λήψη πρωτεϊνών. Παρόλα αυτά οι συνήθειες των προεμμηνοπαυσιακών γυναικών στην Ελλάδα έχουν ασφαλώς αλλάξει, υπάρχει δε σοβαρός λόγος να τονίζεται στις νέες ακόμα γυναίκες ο κίνδυνος του καπνίσματος και της λήψης οινοπνευματωδών ποτών, για την εμφάνιση οστεοπόρωσης. Η σωστή κινητική δραστηριότητα αποτελεί κατά γενική παραδοχή ουσιαστικό παράγοντα για τη διατήρηση της οστικής μάζας στους ηλικιωμένους (Aiioa et al 1978, Smith et al 1 981, Burr et al 1983, Krolner et al 1 983). Επειδή το δείγμα του πληθυσμού που μελετήθηκε προερχόταν από τα ΚΑΠΗ, πράγμα που σημαίνει ότι όλα τα άτομα είχαν μια τουλάχιστον ανεκτή για την ηλικία τους κινητική δραστηριότητα, δεν επιδιώχθηκε να εξαχθούν στατιστικά δεδομένα. Θεωρούμε πάντως ότι και στη χώ ρα μας η σωστή κινητικότητα είναι τελείως απαραίτητη στα ηλικιωμένα άτομα και ότι πρέπει να συνιστάται από το θεράποντα γιατρό σαν ουσιώδες μέτρο πρόληψης της απώλειας της οστικής μάζας. ABSTRACT LYRΠIS GP, /OAKIMIDIS D, KYRΠSIS G, TSEKOURA Μ, GRIVAS ThB (1987) The problem of osteoporosis in Greece. Risk factors and its financial and social cost. latriki 51, 455. Two groups of patients selected randomly from the general population were included in this study. ln the first group 534 patients with a hip fracture, mostly due to osteoporosis, were examined. The incidence of the fracture was in correlation with the sex and age of the patients and showed an increase of rate in the e/derly women. For the treatment of these patients days of hospitalisation were necessary. That means that these patients cou/d occupy the lot of the 100 beds of the University Department for 160 days exc/usively. The rate of mortality during the hospitalization of these patients was 6.55%. This percentage increased to 15% during the next two months following their discharge from the hospital. Approximately 300 million drachmas were spent only for the period of their stay in the hospital. ln the second group of population 2371 elderly people were studied. The study included a questionary concerning the medical and social problems of these patients. lt was found that in a 15% of the sample, a loss of more than 4 cm of height was noticed, with a simultaneous kyphosis and a history of pain of the dorsa/ spine. These patients are considered as osteoporotics. The risk factors for the development of osteoporosis were also examined in this study. lt was concluded that in a total Greek population of , aged over 60, approximately e/derly people have symptoms and signs of osteoporosis ana' +hey need a kind of treatment for this reason.

10 ΙΑΤΡΙΚΗ 51, 1987 ΓΡΑΠΤΟ ΣΥΜΠΟΣ/0: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 463 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ALIOA JF, COHN SH, ΟSΤυΝΙ J, CANE R aπd ELLIS Κ (1978) Preνeπtioπ of oπνolutioπal boπe loss by exercise. Αππ lπterπ Med 89, 356 ALFFRAM ΡΑ aπd ΒΑυΕR GCH I 1962) Epidemiology of fractures of forearm. J Βοπe Joiπt Surg 44Α, 105 ALFFRAM Ρ ( 1964) Απ epidemiologic study of cerνical aπd trochaπteric fractures of the femur ίπ aπ urbaπ populatioπ. Acta Orthop Scaπd (Suppl) 65 AMIOT JF ( 1982) Ceπsus of the fracrures of the proximal femur. Thesis. Paris AVIOLI L ( 1983) The osteoporotic sγπdrome. Gruπe aπd Strattoπ, New York BAKER BR, DυCKWORTH Τ aπd WILKES Ε I 1978) Meπtal state aπd other progπostic factors ίπ femoral fractures of the elderlγ. J R Coll Geπ Pract 28, 557 ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Ν και ΠΑΠΑΠΕΦΑΝΟΥ Κ (1978) Η οστική μάζα στην πνευμονικη φυματίωση. Greek Medical Jourπal 1' 43 BENGNER υ aπd JOHNNELL Ο (1985) lπcreasiπg iπcideπce of forearm fractures. Acta Orthop Scaπd 56, 158 BENGNER υ, JOHNELL Ο aπd REDLυND-JOHNELL Ι I 1986) Epίdemίologγ of aπkle fracture 1950 aπd Acta Orthop Scaπd 57, 35 ΒΟιιΕτ AJ, ENGH G aπd PERSON W I 1965) Epidem i o l og γ of osteoporosis. Arch lπterπ Med 116, 191 BυRR DB, ΜΑRτΙΝ RB aπd ΜΑRτιΝ ΡΑ I 1983) ιower extremit γ loads stimulate boπe formatioπ ίπ the νertebral columπ. lmplίcatioπs for osteoporosίs. Spiπe 8, 681 COHEN J aπd ΜΑRτιΝ Jι Ι 1986) Meπopause aπd Osteoporosis. Basle CRANE GC aπd KERNEK CB I 1983) Mortality associated with hip fractures ίπ a siπgle gerίatric hospital aπd resideπtial healthγ facilίtγ. J Am Geriatr Soc 31, 4 72 DEOυEKER J, BυRSSENS Α, GREYTENS G aπd ΒΟυΙιLΟΝ R (1975) Ageiπg of boπe. lts relatίoπ to osteoporosis aπd osteoarthritis ίπ postmeπopausal womeπ. Ιπ: Estrogeπs ίπ the post-meπopause. Vaπ Keep ΡΑ, ιauritzeπ C (eds). Froπt Horm Res 3, 116 FAιCH JA ( 1983) Epidemiologγ of fractures of the distal forearm ίπ Oslo, Norwaγ. Acta Orthop Scaπd 54, 291 FAιCH J, ΗΕΒΕΚΚ Α aπd sιυngaard υ ( 1985) Epidemiologγ of hip fractures ίπ Norwaγ. Acta Orthop Scaπd 56, 17 FRυMAR ΑΜ, MELDRυM DR, GΕΟιΑ F, SHAMONKI lm, TATARYN IV, DEHOS LJ aπd JυDD Η ι I 1980) Relatioπship of fastiπg uriπarγ calcium to circulatiπg estrogeπ aπd bodγ weight ίπ postmeπopausal womeπ. J Cliπ Eπdocriπol Metab 50, 70 GAιιAGHER JC, MEL ΤΟΝ LJ, RIGGS Β ι aπd BERGSTRATH Ε ( 1980) Epidemiologγ of fractures of the proximal femur ίπ Rochester, Miππesota Cliπ Orthop Rel Res 150, 164 GENANT ΗΚ aπd CANN CE ( 1981) Vertebral miπeral determiπatioπ usiπg quaπtatiνe computed tomographγ. Ιπ: Osteoporosis. Receπt adνaπces ίπ pathogeπesis aπd treatmeπt. De ιuca HF, Frost ΗΜ, Jee WSS, Johπstoπ CC, Parfitt ΑΜ (eds). υπίνersίtγ Park Press. Baltimore, p ΗΕΑΝΕΥ RP ( 1981) Premeπoπopausal prophγlactic calcium supplemeπtatioπ. JAMA 245, 1362 ΗΕΟιυΝG R, ΑΗιΒΟΜ Α aπd ιιndgren υ I 1985) Hip fracture iπcideπce ίπ Stockholm Acta Orthop Scaπd 57, 30 HOιMBERG S, CONRADI Ρ, ΚΑιΕΝ R aπd THORNGREN KG Ι 1986) Mortalitγ after hip fracture. Acta Orthop Scaπd 57, 8 JASZMANN ι ( 1973) Epidemiologγ of climacteric aπd postclimacteric complaiπts ίπ ageiπg aπd eostrogeπ froπtiers of hormoπe research. Karger, Basle JENSEN JS, TONDEVOιD Ε aπd SORENSEN ΡΗ I 1980) Costs of treatmeπt of hip fractures. Acta Orthop Scaπd 51, 289 ΙΚΚΟΣ ΔΓ, ΒΕΛΕΝτlΑΣ Χ, ΚΑτΣΙΧΤΗΣ Π, ΝΤΑΛΛΕΣ Κ, ΠΕΡΓΙΟΥ Λ και ΣΚΟΡΔΑΛΑΚΗΣ Ε (1972) Μεταβολαί σκελετικής μάζης ελληνικού πληθυσμού από του 1 5ου μέχρι του 90ού έτους της ηλικίας: Μορφολογικά αποτελέσματα. Ιατρική 21, 287 ΚΑΛΟΣ Α, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Π, ΚΑΣΦΙΚΗ Α, ΚΟΥΦΟΣ Χ, ΑΝΗ ΠΑΣ Α, ΔΡΙΒΑΣ Γ και ΜΕΛΙΣΣΙΝΟΣ Κ I 1979) Σύγκρισις των διαφόρων μορφομετρικών δεικτών διά τον προσδιορισμόν της οστικής πυκνότητας. Ελλην Ακτινολ 1 2, 1 51 ΚΑΛΟΣ Α, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Π, ΚΟΥΦΟΣ Χ, ΔΡΙΒΑΣ Γ, ΒΟΥ ΔΙ ΚΛΑΡΗ Σ και ΜΕΛΛΙΣΙΝΟΣ Κ (1980) Η οστική πυκνότης επί χρονίας νεφρικής ανεπαρκείας. Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νεφρολογίας, σελ KNOWEιDEN J, ΒυΗR AJ aπd ΟυΝΒΑR Ο I 1964) lπcideπce of fractures ίπ persoπs oνer 35 γears of age. Br J Preν Soc Med 18, 130 KROιNER Β, TOFT Β, ΝΙΕιSΕΝ SP aπd TONDEVOιD Ε ( 1983) Phγsical exercise as prophγlaxis agaiπst iπνolutioπal ν ertebral boπe loss. Α coπtrolled trial. Cliπ Sci 64, 541 ιapatsanis Ρ, CAVADIAS Α aπd VREτOS Κ ( 1971) Juνeπile osteoporosis ίπ childreπ. Arch Dis Child 46,65 ιαwτο Ν JO, BAKER MR aπd DICKSON RA (1983) Femoral πe ck fractures-two populatioπs. ιaπcet 2, 70 Λ ΙΑΚΑΚΟΣ Δ, ΙΚΚΟΣ ΔΓ, ΝΤΑΛΛΕΣ Κ, ΒΛΑΧΟΣ Ι, ΒΑΛΑΒΑΝΗ Μ κ αι ΒlτΣΑΡΑ-ΚΟΧΙΛΑ Ε (1978) Οστική μάζα επί παιδιών πασ χ ό ν τω ν εξ ομοζύγου β-μεσογειακής αναιμίας. Xlll Πα ν ε λλ ή ν ιο Παιδιατρικό Συνέδριο, Χανιά Λ ΙΒΑΔΑΣ Δ, ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥ ΛΟΣ Β, ΑΝΑΓΝΩΠΟΠΟΥ ΛΟΣ I, ΒΟvτΕτΑΚΗ-ΔΑΚΟΥ Α, ΚΩΝΠΑΝΤΕΣ Ι και ΚΟΥΤΡΑΣ ΔΑ ( 197 5) Η σκελετική μάζα κατά Extoπ-Smίth εις Ελληνόπαιδας της υπαίθρου. Ιατρική 2 7, 544 LINDSAY R, DEMPSτER DW, CLEMENS Τ, HERRINGTON BS aπd WΙι Τ S Ι 1984) lπcideπce, cost aπd risk factors of fracture of the proximal femur ίπ the υsα. Osteoporosίs pp Λ ΥΡΙΤΗΣ Γ, ΜΠΟΥΧΛΗΣ Γ και ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ Δ I 1 984) Σχέση συχνότητας εμφανίσεως καταγμάτων της περιοχής του ισχίου και πυκνότητας της οστικής μάζας. IX Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα ι YRiτiS GP, IOAKIMIDIS D, KYRITSIS G, TSEKOυRA Μ aπd GARIDOυ Α Ι 1986) Epidemίologic studγ for osteoporosis aπd ίts risk factors ίπ Greece. Calcified τissue lπt 39 (Suppl) 67 ιυτηjε Ρ ( 1985) lπcideπce of hip fracture ίπ Fiπlaπd. Acta Orthop Scaπd 56, 223 MATKOVITC V, ΚΟSτιΑι Κ, SIMONOVIC Ι, ΒυΖΙΝΑ R, BRODAREC Α aπd NORDIN BEC I 1979) Βοπe status aπd fracture rate ίπ two regioπs ίπyogoslaνίa. Am J Cliπ Nutr 32, 540 MciNTYRE Ι ( 1984) Osteoporosίs, risk factors aπd the effects of estrogeπ. Ιπ: Osteoporosίs, Social aπd Clίπίcal aspects. Geππari C, Segre G (eds). Excerpta Medica, Amsterdam, pp Μ Ει ΤΟΝ LJ aπd RIGGS Βι I 1983) Epidemiologγ age-related fractures. Ιπ : The osteoporotic sγπdrome. Ανίοlί LV (ed). Gruπe aπd Strattoπ, New York, pp 45-72

11 464 ΓΡΑΠΤΟ Σ ΥΜΠΟΣ/0 : ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ IATPIKH ΜΟΥΝΤΟΚΑΛΑΚΗΣ Ο, ΣΥΜΒΟΥΛΙΔΗΣ Α, ΝΤΑΛΛΕΣ Κ, ΜΠΕΝΑΚΗΣ Β, ΣΟΥΛΗΣ Κ και ΙΚΚΟΣ Δ (1973) Σκελετική μάζα επί χρονίας νεφρικής ανεπαρκείας. Mat Med Greca 1, 28 ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Ν και ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ Γ (1974) Μελέτη του δείκτου του οστικού φλοιού εις άνδρας του Πολεμικού Ναυτικού. Ιατρική 26, 164 NICKENS HW (1981) Α reν i ew of factors affecting the occurence and outcome of hip fracture, with sρecial reference to psychosocial issues. J Am Geriatr Soc 31, 166 OWEN RA, MELTON LJ, GALLAGHER JC and RIGGS Β!,. (1980) The national cost of acute care of hip fractures associated with osteoporosis. Clin Orthop Rel Res 150, 172 RICHELSON LS, WAHNER HW, MELTON LJ and RIGGS BL ( 1984) Relatiνe contributions of aging and estrogen deficiency to postmenopausal bone loss. Ν Engl J Med 311, 1273 RIGGS BL and MEL ΤΟΝ LJ (1983) Eνidence of two distinct syndromes of inνolυtional osteoporosis. Am J Med 75, 899 RIGGS BL, JOESEY J, KELL Υ PJ, HOFFMAN OL and ARNAUO CO ( 1976) Effects of oral therapy with calcium and νitamin Ο in primary osteoporosis. J Clin Endocrinol Metab 42, 1139 SAVILLE ΡΟ and NILSSON BER ( 1966) Height and weight in symptomatic postmenipausal osteoporosis. Clin Orthop Rel Res 45, 49 SIMONS Μ and LIMBOSCH JM (1969) Mortalite dans les fractυres du col femoral. Acta Orthop Belg 35, 849 SΜΠΗ RW and RIZEK J ( 1966) Epidemiologic studies of osteoporosis in women of Ruerto Rico and Southeastern Michigan with special reference to age, race, national origin and to other related or associated findings. Clin Orthop 45, 31 SMITH EL, REOOAN W and SMITH ΡΕ (1981) Physical actiνi ty and calcium modalities for bone mineral increase in aged women. Med Sci Sports Exerc 13, 60 STRYO RP, GILBERSTON RJ and BRUOEN ΜΝ (1978) Α seasonal νariation study of 25-hydroxy - νitamin Ο,, serum leνels in normal humans. J Clin Endocrinol Metab 48, 771 URτιS MR, GURVEY MS and FAREEO 00 (1970) Long-term obserνations on aged women with pathologic osteoporosis. ln: Osteoporosis. Barzel US (ed). Grune and Stratton. WALLACE WA (1983) The increasing incidence of fractures of the proximal femur. Απ anthropometric epidemic. Lancet 1, 1413 ΧΑ ΠΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Bl, ΛΩΛΗΣ ΔΕ και ΚΑΡΠΑΣΠΗΣ ΝΓ (1972) Η μελέτη της οστικής πυκνότητας κατά την 5ην ημέρα της λοχείας. Ιατρ Χρον 12, 664 ZEΠERBERG C, ELMERSON S, GUNNAR BJ and ANOERSSON BJ ( 1984) Epidemiology of hip fractures in Gotebord, Sweden Cli n Orthop Rel Res 191, 43

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ. ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗΣ Φυσίατρος - Ιατρός Αποκατάστασης Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Για εμάς τις γυναίκες, το γάλα ΔΕΛΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση 2011-11-19 10:15:41 Δεν αρκεί η λήψη φαρμάκων για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1) Τι είναι Οστεοπόρωση α) Ορισµός - Η Οστεοπόρωση είναι η πιο συχνή πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται από µείωση της οστικής µάζας και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτου ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ Β Ορθοπαιδική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς. Εισαγωγή Οι ενδείξεις αντιμετώπισης των υποκεφαλικών καταγμάτων του ισχίου σε ασθενείς άνω των εξήντα ετών με ολική αρθροπλαστική υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Προσοµοίωση Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν ιδάσκων: Ν ικό λ α ο ς Α µ π α ζ ή ς Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν Τα απ ο τ ε λ έ σ µ ατ α απ ό τ η ν π αρ αγ ω γ ή κ αι τ η χ ρ ή σ η τ υ χ αί ω ν δ ε ι γ µ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Παναγιώτης Τρόντζας ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, ΑΘΗΝΑ DEBATE στην οστεοπόρωση Η οστική ανακατασκευή (bone turnover) H ί π

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» «ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» Στυλ κύριου υπότιτλου Στέλιος Ιωσηφίδης Α.Μ. 3620 Ευθαλία Μαραγκοπούλου Α.Μ 3634 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Χασαπίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

---------------------------------------------------------------------------------------- 1.1. --------------

---------------------------------------------------------------------------------------- 1.1. -------------- ΕΚΘΕΣΗ Τ Ο Υ Ι Ο Ι ΚΗΤ Ι ΚΟ Υ ΣΥ Μ Β Ο Υ Λ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Σ Τ ΗΝ Τ Α ΚΤ Ι ΚΗ Γ ΕΝ Ι ΚΗ ΣΥ Ν ΕΛ ΕΥ ΣΗ Τ Ω Ν Μ ΕΤ Ο Χ Ω Ν Kύριοι Μ έ τ οχοι, Σ ύµ φ ω ν α µ ε τ ο Ν όµ ο κ α ι τ ο Κα τ α σ τ α τ ικ ό τ ης ε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Temporal variation of emergent pediatric. trauma cases in the A&E Department. C.K. Yiannakopoulos, A.D. Kanellopoulos

Temporal variation of emergent pediatric. trauma cases in the A&E Department. C.K. Yiannakopoulos, A.D. Kanellopoulos Temporal variation of emergent pediatric trauma cases in the A&E Department C.K. Yiannakopoulos, A.D. Kanellopoulos Pediatric Orthopaedics Department KAT Accident Hospital, Athens, Greece Temporal Variation

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 2 Ο ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΕΤΟΣ 2010 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οστεοπόρωση από την πλευρά της συμπτωματολογίας, είναι συνήθως, ένα σιωπηλό νόσημα, ιδίως στα αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡλΥΜλΤΟΠΟΓΙλ ncτn ORTHOPtΊeoιcn HeιιeNιcn. eππηνικη. ΟΡθΟΠtΟΙΚΗ ΚΑΙ. ΧeΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. τόμος 43 τεύχος 4 aθriva 1992

ΤΡλΥΜλΤΟΠΟΓΙλ ncτn ORTHOPtΊeoιcn HeιιeNιcn. eππηνικη. ΟΡθΟΠtΟΙΚΗ ΚΑΙ. ΧeΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. τόμος 43 τεύχος 4 aθriva 1992 περιοδικό τnς ελλnνικnς εταιρείας χειρουργικnς ορθοπεδικnς & τραυματολογίας ISSN 1105-34 29 τόμος 43 τεύχος 4 aθriva 1992 eππηνικη ΧeΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΡθΟΠtΟΙΚΗ ΚΑΙ ΤΡλΥΜλΤΟΠΟΓΙλ ncτn ORTHOPtΊeoιcn HeιιeNιcn

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ - ΝΤΕΛΙΜΙΧΑΛΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ MSc ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι.ΙΕΚ ΒΑΪΑ ΜΠΑΛΩΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΜΕΘ ΠΓΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί ένα πρόγραμμα Αποκατάστασης να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Οστεοπόρωσης και των επιπλοκών της ;

Μπορεί ένα πρόγραμμα Αποκατάστασης να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Οστεοπόρωσης και των επιπλοκών της ; Μπορεί ένα πρόγραμμα Αποκατάστασης να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Οστεοπόρωσης και των επιπλοκών της ; 2010-10-20 07:40:04 Εισαγωγή Η οστεοπόρωση από την πλευρά της συμπτωματολογίας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης Η θεραπεία της οστεοπόρωσης Πέτρος Δ. Παπαπέτρου Διευθυντής Β' Τμήματος Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού, Π.Γ.Ν.Α «Αλεξάνδρα» ία θεραπεία για την οστεοπόρωση θεωρείται αποτελεσματική όταν ελαττώνει τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης 90% Μέγιστη οστική μάζα 0.5 1 % 1 2 % Τύποι Οστού Φλοιϊκό οστό συνιστά το 80% του σκελετού, αλλά μόνον το 20%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

STADYING CASES. Case Reports. Case Reports. Case reports Case-series studies Case-control studies. Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού

STADYING CASES. Case Reports. Case Reports. Case reports Case-series studies Case-control studies. Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού STADYING CASES Case reports Case-series studies Case-control studies Case Reports Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού Case Reports Ηλεπτοµερής παρουσίαση µιας περίπτωσης νοσήµατος η µικρής οµάδας οµοειδών

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα