«Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ»"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιοµηχανικών Προϊόντων και Συστηµάτων» «Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ» Διπλωµατική εργασία που υποβάλλεται στο Τµήµα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστηµάτων, του Πανεπιστηµίου Αιγαίου στο πλαίσιο του Μ.Δ.Ε. στη «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιοµηχανικών Προϊόντων και Συστηµάτων». Νικηφόρος Στειακάκης (dpsdm04025) Τριµελής επιτροπή Θωµάς Σπύρου, Παναγιώτης Κουτσαµπάσης, Αργύρης Αρνέλλος Σεπτέµβριος 2009

2 Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ Copyright Στειακάκης Γ. Νικηφόρος. Με επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. All rights reserved. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανοµή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τµήµατος αυτής, για εµπορικό ή άλλο σκοπό, πλην της εταιρείας ΟΤΕ Α.Ε., όπου µέρος της παρούσας εργασίας έγινε για λογαριασµό της. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανοµή για σκοπό µή κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να ακολουθούνται οι κανόνες ακαδη- µαϊκής δεοντολογίας, να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν µήνυµα. Ερωτήµατα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό ή άλλο σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς το συγγραφέα και την εταιρεία ΟΤΕ Α.Ε.. Οι απόψεις, τα σχέδια και τα συµπεράσµατα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν το συγγραφέα και δεν πρέπει να ερµηνευθεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσης της ΟΤΕ Α.Ε. ή οποιουδήποτε άλλου.

3 Η αλλαγή είναι αναπόφευκτη... αφιερώνεται σ' αυτούς που την αποδέχονται άφοβα και την αναζητούν που την αντιλαµβάνονται ως συνιστώσα του αέναου ρεύµατος της ζωής και συνεισφέρουν έτσι το λιθαράκι τους στην εξέλιξη.

4 Ευχαριστίες Ευχαριστώ πολύ τους καθηγητές µου και ιδιαίτερα τους Παναγιώτη Κουτσαµπάση και Αργύρη Αρνέλλο για την υποστήριξη, την καθοδήγηση και πάνω απ' όλα την κατανόηση που µου πρόσφεραν. Επίσης ευχαριστώ τους συναδέλφους µου και συνεργάτες Δηµήτρη Κατρινάκη και Βασίλη Φλουρή, που µαζί αποτελέσαµε την οµάδα που έκανε πραγµατικότητα το σύστηµα και κατ' επέκταση αυτή την εργασία. Ευχαριστώ παράλληλα όλους τους συναδέλφους του τµήµατος Μεταγωγής, για το επιπλέον φορτίο που επωµίστηκαν αδιαµαρτύρητα κατά τη δική µας ενασχόληση µε το έργο. Ένα µεγάλο ευχαριστώ επίσης στον προϊστάµενο του τµήµατος Μητρώου κ. Δασκαλάκη Ζαχάρη και στο συνεργάτη του κ. Μαρούδη Λευτέρη για τις πολύτιµες γνώσεις τους που απλόχερα µας χάρισαν. Καθοριστική υπήρξε και η συµβολή των άµεσα προϊσταµένων µας κ. Αντωνογιαννάκη Μανόλη και κ. Ραπτάκη Δηµήτρη, του οποίους και δεν µπορώ παρά να ευχαριστήσω θερµά για τη στήριξη και την πίστη που έδειξαν στην οµάδα και στο εγχείρηµα. Και τέλος, ευχαριστώ τη σύζυγό µου Φανή για την υποµονή της όλο αυτό το διάστηµα και για το υπέροχο κοριτσάκι που πρόσφατα µου χάρισε.

5 Περίληψη Η εργασία αυτή πραγµατεύεται τη βελτίωση και υποστήριξη των διαδικασιών ενός τµή- µατος του ΟΤΕ και παράλληλα την ανάγκη για εξοµάλυνση της ροής εργασίας του τµήµατος και τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών, καθώς αυτές είχαν διαταραχθεί έντονα µετά από µια σειρά αλλαγών. Το εν λόγω τµήµα είναι το τµήµα Μεταγωγής και έχει ιδιαίτερη σηµασία από τη σκοπιά της εξυπηρέτησης πελατών (customer service) και της αίσθησης της ποιότητας των προσφερόµενων υπηρεσιών προς τον πελάτη, αλλά και προς τους συναδέλφους τεχνικούς του δικτύου, τους οποίους υποστηρίζει στο έργο τους. Το έργο αυτό αρχικά, ξεκίνησε ως πρωτοβουλία µιας οµάδας εργαζοµένων του ΟΤΕ µε στόχο τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών του τµήµατός τους (οι οποίοι αποτέλεσαν στη συνέχεια την οµάδα ανάπτυξης). Επέφερε κάποιες µικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στη διαδικασία και σχεδίασε ένα πληροφοριακό σύστηµα για την υποστήριξή της, το ICON (Information Communication Network). Επίσης παρήγαγε χρήσιµα συµπεράσµατα για τις προβληµατικές καταστάσεις που αντιµετωπίζει το τµήµα αλλά

6 και αντίστοιχα τµήµατα του οργανισµού και υποδεικνύει κατευθύνσεις και δράσεις για την αντιµετώπισή τους. Είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι δεν υπήρξε εµπλοκή της διοίκησης του οργανισµού (πέρα των προϊσταµένων σε τοπικό επίπεδο) είτε µε τη µορφή της ανάθεσης, είτε µε καθορισµό προδιαγραφών ή απαιτήσεων, παρά µονάχα στο τελικό στάδιο και αφού λειτουργούσε ήδη µε επιτυχία σε µια από της 4 τηλεπικοινωνιακές περιφέρειες της χώρας επί ένα τρίµηνο. Βέβαια µε την εµπλοκή της διοίκησης και συγκεκριµένα της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειών, το αρχικό σύστηµα εξελίχθηκε περαιτέρω και η εφαρµογή του διευρύνθηκε σε πανελλαδικό επίπεδο. Σήµερα το σύστηµα ICON χρησι- µοποιείται και από τις 4 τηλεπικοινωνιακές περιφέρειες και έχει βοηθήσει σηµαντικά τις διαδικασίες, έχοντας θετικές επιπτώσεις σε ένα σύνολο ανθρώπων, µέρος του ανθρώπινου δυναµικού της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειών, που αριθµεί πάνω από 5000 άτοµα.

7 Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή Στόχοι Οργάνωση Σχεδιαστική οµάδα Γενικά περί Πληροφοριακών Συστηµάτων Εισαγωγή Επιτυχία και αποτυχία ενός πληροφοριακού συστήµατος Σηµαντικοί παράγοντες επιτυχίας αποτυχίας Η αλλαγή ως σηµαντικός παράγοντας κατά τη σχεδίαση Κύκλος Ζωής Μοντέλο Καταρράκτη ( Waterfall model) Εξελικτικά ή Επαναληπτικά Βηµατικά Μοντέλα Μοντέλο Cleanroom Επιγραµµατικά Μεθοδολογική Προσέγγιση Εισαγωγή Μεθοδολογία Μαλακών Συστηµάτων Μ.Μ.Σ Εισαγωγή στη Συστηµική Θεωρία Εισαγωγή στη Μ.Μ.Σ Τα στάδια εφαρµογής της Μ.Μ.Σ...37

8 3.3 Σχεδίαση Γενικού Πλαισίου Εισαγωγή Αναζήτηση γενικού πλαισίου Συλλογή δεδοµένων Μοντέλα δουλειάς Συγκέντρωση Consolidation Επανασχεδιασµός Δουλειάς Work Redesign Σχεδιασµός Περιβάλλοντος Πελάτη User Environment Design Πρωτοτυποποίηση και Έλεγχος Mockup and Test Σχεδίαση Εµπειρίας του Χρήστη Εισαγωγή Ανάλυση των στοιχείων τη εµπειρίας του χρήστη Επιγραµµατικά Γενική περιγραφή του ΟΤΕ Εισαγωγή Ανάλυση Γενική Διεύθυνση Περιφερειών Τηλεπικοινωνιακή Περιφέρεια Κρήτης & Νήσων Συγκρότηµα Διαχείρισης Δικτύου Σ.Δ.Δ Μεταγωγή ΤΜΝ Γενικά περί παροχής τηλεφωνίας Ανάλυση προβληµατικού χώρου Περιγραφή της προβληµατικής κατάστασης Μεθοδολογική ανάλυση του προβληµατικού χώρου Διατύπωση Ριζικών Ορισµών Κατασκευή Εννοιολογικών Μοντέλων Σύγκριση Ριζικών Ορισµών µε Πραγµατικότητα Προσδιορισµός Αλλαγών Σχεδίαση & Υλοποίηση Αρχικά βήµατα της Σ.Γ.Π Μοντέλα ροής Μοντέλα συνέχειας Μοντέλα φυσικών αντικειµένων Μοντέλα κουλτούρας Φυσικό µοντέλο Εµπλουτισµός Στόχοι και Εύρος Βασικά µοντέλα χρηστών (Personas) Επανασχεδίαση δουλειάς Επιλογή σηµείου εµπλοκής Επανασχεδίαση ροής Νέος τρόπος εργασίας Επισηµάνσεις και προβλήµατα Πίνακες ιστοριών...133

9 6.4 Επιλογές αρχιτεκτονικής Επιλογές βασικής υποδοµής Επιλογή τεχνολογιών ανάπτυξης Λειτουργικά χαρακτηριστικά Σχεδίαση διεπαφής χρήστη Επιγραµµατικά Λειτουργία - Εξέλιξη - Αξιολόγηση Λειτουργία συστήµατος Σχεδιασµός πιλοτικής λειτουργίας Αποτελέσµατα πιλοτικής λειτουργίας Εξέλιξη Ιστορικό της παραπέρα εξέλιξης Η επόµενη έκδοση Αξιολόγηση Σύγκριση µε βάση το Portal Αξιολόγηση συστήµατος από τους χρήστες Επίλογος Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία Παράρτηµα...177

10 1. Εισαγωγή 1.1 Στόχοι Στόχοι της εργασίας αυτής αποτέλεσε η µελέτη της διαχείρισης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής, που ορίζεται και ως ο υπό µελέτη προβληµατικός χώρος, και παράλληλα η ανάπτυξη (σχεδίαση και αξιολόγηση) ενός συστήµατος υποστήριξης που θα βοηθούσε στην εξοµάλυνση της ροής εργασίας του τµήµατος και τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών του. Κύριος στόχος υπήρξε η συστηµική προσέγγιση του θέµατος. Οι συστηµικές µεθοδολογίες δίνουν τη δυνατότητα να αντληθεί όσο το δυνατό περισσότερη "αυτόχθονη" πληροφορία από τον προβληµατικό χώρο, ώστε να υπάρξει "ολιστική" κατανόηση και σχηµατισµός µιας πλούσιας εικόνας του προβλήµατος, και τελικά οδηγούν σε αιτιολογηµένα πιθανά καλές λύσεις και σηµεία εστίασης ενδιαφέροντος. Επιδιώκαµε επίσης µέσα από αυτή τη διαδικασία συστηµικής ανάλυσης, πέρα από τον αναγκαίο καθορισµό των προδιαγραφών και των προτεραιοτήτων της οµάδας ανάπτυξης, να καταδείξουµε και άλλα προβλήµατα και πιθανές λύσεις σχετικά µε το ευρύτερο

11 περιβάλλον του τµήµατος. Στη συνέχεια µε βάση τα προηγούµενα, στόχος ήταν η εκπόνηση και υλοποίηση της σχεδίασης του συστήµατος διαχείρισης συνδροµητικών αιτηµάτων. Ενώ, µετά την ολοκλήρωση της σχεδίασης, στόχο αποτελούσε η αξιολόγηση του συστήµατος, καθώς και ο επανασχεδιασµός του ίδιου αλλά και της υφιστάµενης οργάνωσης µε σκοπό την αρµονικότερη λειτουργία. Τέλος, παράπλευρη επιδίωξη αποτελούσε εξαρχής η ανάδειξη συµπερασµάτων και η κριτική των επιλεγµένων µεθοδολογιών κατά τη συγκεκριµένη σχεδιαστική διαδικασία. Στο νοητό τρίγωνο, σχεδιαστής - πελάτης χρήστης [C. Dym, P. Little, 2000], η οµάδα ανάπτυξης ήταν παράλληλα και πελάτης και χρήστης, και αυτή η µη ύπαρξη διακριτών ρόλων έκανε ιδιαίτερη την εφαρµογή των µεθοδολογιών, ενώ αποτελούσε ένα ιδιαίτερο κίνητρο, αλλά και παράγοντα ανησυχίας ως προς το προσδοκώµενο τελικό αποτέλεσµα. 1.2 Οργάνωση Η εργασία είναι οργανωµένη σε 8 κεφάλαια και ξεκινάει ουσιαστικά από το κεφάλαιο 2, στο οποίο έχουµε µια γενική ανάλυση γύρω από τη σχεδίαση πληροφοριακών συστηµάτων. Διαπραγµατευόµαστε την επιτυχία και την αποτυχία ενός πληροφοριακού συστήµατος και αναφερόµαστε στα κύρια µοντέλα ανάπτυξης. 1. Μοντέλο Καταρράκτη. 2. Εξελικτικό Μοντέλο. 3. Μοντέλο Cleanroom. Στη συνέχεια στο κεφάλαιο 3 αναλύονται οι µεθοδολογίες που χρησιµοποιήθηκαν κατά της διάφορες φάσεις σχεδίασης. Συγκεκριµένα οι παρακάτω: 1. Η Μεθοδολογία Μαλακών Συστηµάτων - Μ.Μ.Σ. (Soft System Methodology - SSM). Είναι η µεθοδολογία που θα βοηθήσει στην αποσαφήνιση του προβληµατικού χώρου και στην απόπειρα «ολιστικής» κατανόησης του, καθώς και ορισµού του προβλήµατος και των δράσεων. Πρόκειται για µια από τις πλέον σηµαντικές συστηµικές -2-

12 µεθοδολογίες που έχει εφαρµοστεί σε πληθώρα πραγµατικών καταστάσεων µε ικανοποιητικά αποτελέσµατα. 2. Η Σχεδίαση Γενικού Πλαισίου (Contextual Design Methodology). Είναι η µεθοδολογία στην οποία θα βασιστεί κατά κύριο λόγο η ανάπτυξη του συστήµατος υποστήριξης. Ο βασικός άξονας της συγκεκριµένης µεθοδολογίας είναι η πεποίθηση ότι για να σχεδιάσει κανείς σωστά για ένα δεδοµένο σύστηµα ανθρώπινης δραστηριότητας χρειάζεται σε βάθος κατανόηση της οργάνωσης και της λειτουργίας του καθώς και κατανόηση των συγκεκριµένων τρόπων δουλειάς του κάθε ενός εµπλεκόµενου. Για την επίτευξη αυτού θεωρεί απαραίτητες τις εθνογραφικού τύπου µελέτες και θα πρέπει οι σχεδιαστικές αποφάσεις να βασίζονται στα δεδοµένα που προκύπτουν από τους πελάτες. 3. Η Σχεδίαση της Εµπειρίας του Χρήστη (User Experience Design). Πρόκειται όχι για µεθοδολογία, αλλά για µια αντιληπτική πορεία προσέγγισης της σχεδίασης, προσανατολισµένη προς το web development, που όµως έχει αρκετά στοιχεία από άποψη στρατηγικής και φιλοσοφίας, τα οποία µπορούν να βοηθήσουν γενικότερα στην ανάπτυξη προϊόντων λογισµικού. Για το λόγο αυτό χρησιµοποιήθηκε µε σκοπό να εµπλουτίσει τη Σχεδίαση Γενικού Πλαισίου. Στο κεφάλαιο 4 γίνεται µια προσπάθεια γενικής περιγραφής του ΟΤΕ ως ένα σύστηµα ανθρώπινης δραστηριότητας. Η περιγραφή αυτή καταλήγει στις γενικές περιγραφές των υποσυστηµάτων που µας ενδιαφέρουν και του προβληµατικού χώρου. Συνεχίζουµε µε το κεφάλαιο 5, όπου έχουµε τη σύνθεση της πλούσιας εικόνας του προβλη- µατικού χώρου και την ανάλυσή του, µε εστίαση στη διαχείριση και εξυπηρέτηση των συνδροµητικών αιτηµάτων. Στο κεφάλαιο 6 που ακολουθεί, έχουµε να κάνουµε µε τη σχεδίαση και την υλοποίηση του πληροφοριακού συστήµατος υποστήριξης, ενώ στο κεφάλαιο 7 αναλύεται η λειτουργία του συστήµατος, η παραπέρα ανάπτυξή του, και αξιολογείται. Η εργασία ολοκληρώνεται στο 8ο κεφάλαιο, όπου συγκεντρώνονται τα συµπεράσµατα που αναδύθηκαν και γίνεται η κριτική επί της σχεδιαστικής διαδικασίας και επί των µεθοδολογιών. -3-

13 1.3 Σχεδιαστική οµάδα Είναι βασικό πριν προχωρήσουµε µε την εργασία, να αναφέρουµε κάποια ιδιαίτερα δεδοµένα για την οµάδα που έφερε εις πέρας το σχεδιαστικό έργο. Η συγκεκριµένη οµάδα σχεδίασης δεν ήταν µια τυπικά ορισµένη επιλογή προσώπων από κάποια στελεχιακή δοµή του οργανισµού, µε σκοπό να αναλύσει και να σχεδιάσει κάτι συγκεκρι- µένο, που για κάποιο επίπεδο διοίκησης κρινόταν απαραίτητο. Αντίθετα ήταν µια άτυπη αυθόρµητη αλληλεπιλογή προσώπων-συνεργατών, σε πλαίσια αυτοοργάνωσης, ώστε να αναληφθεί κοινή δράση για τη βελτίωση των γενικών (άρα και των προσωπικών) εργασιακών συνθηκών του τµήµατος και τη διαφυγή της κατάστασης από το τέλµα. Στη συνέχεια βέβαια, η προσπάθεια αυτή αγκαλιάστηκε και υποστηρίχθηκε ενεργά από τον προϊστάµενο του τµήµατος και το συγκροτηµατάρχη, δηλαδή την άµεση προς την οµάδα ιεραρχία. Με τη συµµετοχή τους µειώθηκε, χωρίς να εξαλειφθεί εντελώς το ρίσκο, του να αγνοηθούν τα όποια αποτελέσµατα της προσπάθειας. Αναµφίβολα όµως, υπήρξε επιπλέον κίνητρο και βοήθεια, καθώς η σχεδίαση και ανάπτυξη γινόταν σε χρόνο δεύτερο παράλληλα µε την κανονική εργασία στο τµήµα, µε αποτέλεσµα να υπάρχει κούραση, έλλειψη ελεύθερου χρόνου και πίεση στην προσωπική ζωή. Επίσης, η εµπλοκή τους έδωσε διπλωµατική ευελιξία και στρατηγική, που στάθηκαν απαραίτητες στις επόµενες φάσης της ανάπτυξης και αποδοχής του συστήµατος, τόσο από πλευράς συναδέλφων όσο και από πλευράς ανώτερης διοίκησης. Για την ιστορία θα πρέπει να πούµε, ότι ο τρίτος κύκλος ανάπτυξης ξεκίνησε πρώιµα µε την εµπλοκή της κεντρικής διοίκησης και την επιταγή τους να αναπτυχθεί µια ολοκληρωµένη λύση που θα κάλυπτε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Όρισε µάλιστα επίσηµα ως οµάδα έργου την αρχική οµάδα από την περιφέρεια Κρήτης και Νήσων, εµπλουτισµένη µε ένα επιπλέον άτοµο (µε σχετική εµπειρία) από τις υπόλοιπες τρεις περιφέρειες. Έθεσε ως παραδοτέα του έργου, είτε µια ενιαία όπως είπαµε πριν εφαρ- µογή, είτε τις προδιαγραφές για να δοθεί το έργο σε τρίτους (outsourcing), αν έκρινε η οµάδα ότι ήταν αδύνατη η υλοποίηση από την ίδια. Επίσης, και πάλι για την ιστορία, θα πρέπει να πούµε ότι το αρχικό έναυσµα, του να κάνουµε κάτι που θα προσπαθήσει να βελτιώσει τη δουλειά µας, ανήκει στο συνάδελφο Νίκο Νικηταρή από την Ρόδο και στο συγκροτηµατάρχη µας. Ο πρώτος διότι είχε αρχικά την ιδέα να δηµιουργήσει µια ιστοσελίδα (από τα έτοιµα template του Microsoft Office) ως σηµείο αναφοράς (Portal) για βλάβες στα Δωδεκάνησα, ενώ ο δεύτερος γιατί τον παρακίνησε να αναπαράγει ένα αντίστοιχο Portal για τις νέες -4-

14 συνδέσεις. Το Portal αυτό, αν και αντιµετώπιζε αρκετά προβλήµατα, χρησιµοποιήθηκε για αρκετό καιρό και βελτίωσε κατά ένα µικρό µέρος την κατάσταση. Όµως πρέπει να τονίσουµε, ότι παρόλα τα προβλήµατα που αντιµετώπιζε σαν λύση, έδειξε το δρόµο και ουσιαστικά αποτέλεσε το σπέρµα για την ιδέα ανάπτυξης του σηµερινού συστήµατος. -5-

15 2. Γενικά περί Πληροφοριακών Συστηµάτων 2.1 Εισαγωγή Η ανάλυση της λειτουργίας και των διαδικασιών µιας εταιρείας και στη συνέχεια η ανάπτυξη λογισµικού υποστήριξης, είναι µια εργασία που απασχολεί διαρκώς οµάδες "ειδικών" και έχουν αναπτυχθεί ουκ ολίγες µεθοδολογίες περί αυτού. Σχεδόν καθηµερινά µικρές, µεσαίες, µεγάλες ή πολύ µεγάλες εταιρίες ξεκινάνε κάποιο έργο µε στόχο τη βελτίωση και την υποστήριξη των διαδικασιών τους. Όµως παρά τις χιλιάδες τέτοιων περιπτώσεων και τη µεγάλη ακαδηµαϊκή ανάλυση που έχει λάβει το θέµα, ακόµα και σήµερα ένα τέτοιο εγχείρηµα έχει αυξηµένες πιθανότητες να µην ανταποκριθεί στις αρχικές προσδοκίες ή ακόµα χειρότερα να µην ευδοκιµήσει καθόλου! Από το τέλος τις δεκαετίας του 60 είχε αρχίσει να διαφαίνεται ότι ο προγραµµατισµός σε µεγάλη κλίµακα δεν είναι κάτι εύκολο και η πρόκληση βρίσκεται στην πολυπλοκότητα του οικοδοµήµατος [Allan Kelly, 2008]. Ο ίδιος αναφέρει ότι από νωρίς, το 1968 σε συνέδριο του ΝΑΤΟ, σχηµατίστηκε ο όρος -κρίση λογισµικού- (software crisis) µε σκοπό να περιγράψει το πρόβληµα που εταιρίες, κυβερνήσεις και οργανισµοί

16 (όπως ο στρατός) αντιµετώπιζαν. Η νέα για την εποχή βιοµηχανία λογισµικού, ανταποκρίθηκε επινοώντας το software engineering (µηχανική λογισµικού) και προσπάθησε να καταστήσει τον προγραµµατισµό µια ειδικότητα εφαρµοσµένης µηχανικής. Πολλές µεθοδολογίες και πρακτικές προτάθηκαν σε µια προσπάθεια να αποκτήσει την αυστηρότητα και πειθαρχεία που αρµόζει σε µια τέτοια ειδικότητα. Παρ' όλα αυτά, το πρόβληµα παραµένει. Τα έργα που σχετίζονται µε την ανάπτυξη λογισµικού συνεχίζουν να είναι απρόβλεπτα, να παραδίδονται καθυστερηµένα -αν ποτέ παραδοθούν τελικά- και σχεδόν πάντα ξεπερνούν τον αρχικό προϋπολογισµό τους [Allan Kelly, 2008]. Αρκετοί έχουν τοποθετηθεί ανάλογα, «Οι διάφορες έρευνες που έχουν γίνει έχουν δείξει ότι κατά την ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστηµάτων τα ποσοστά αποτυχίας είναι πολύ υψηλά (70-80%). Οι αιτίες θα πρέπει να αναζητηθούν όχι τόσο σε τεχνολογικά σφάλµατα, όσο στο γεγονός ότι πριν και κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης, συχνά δε λαµβάνονται υπόψη όλοι οι κρίσιµοι παράγοντες, που µπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του οργανισµού.» [Ευάγγελος Κιουντούζης, 2002]. Σχήµα 1: Standish Group (2001) Extreme Chaos. Συγκεκριµένα από το 1994 και µετά, µέσω της αναφοράς CHAOS [Standish Group, 1994] έχουµε ενδιαφέροντα αποτελέσµατα σχετικά µε την έκβαση των έργων ανάπτυξης προϊόντων λογισµικού (Σχήµα 1). -8-

17 2.2 Επιτυχία και αποτυχία ενός πληροφοριακού συστήµατος Πώς όµως αλήθεια ορίζετε η επιτυχία ή αποτυχία ενός έργου ανάπτυξης και σχεδίασης Πληροφοριακού Συστήµατος (Π.Σ.); Προς το παρόν δεν υπάρχει καθολικά αποδεκτός ορισµός για την αποτυχία ενός Π.Σ. και πολλοί ερευνητές έχουν αναπτύξει διάφορες τοποθετήσεις σε σχέση µε τον όρο αποτυχία µέσα στο πλαίσιο της ανάπτυξης πληροφοριακών συστηµάτων [J. Fowler & P. Horan, 2008]. Για παράδειγµα, σε ένα αρκετά χαλαρό ορισµό ο [Chris Sauer, 1993] ορίζει την αποτυχία ως παύση της διαδικασίας ανάπτυξης, η οποία µε τη σειρά της αφήνει δυσαρεστηµένους τους υποστηρικτές της στο βαθµό που το σύστηµα εξυπηρετούσε τα συµφέροντά τους. Ο [Andrew Taylor, 2000] ορίζει επιτυχηµένο ένα Π.Σ., αν παραδοθεί στο χρηµατοδότη ότι είχε καθοριστεί, στην ποιότητα που είχε συµφωνηθεί και εντός των ορίου χρόνου και κόστους που είχαν τεθεί αρχικά. Από την άλλη το [Standish Group, 1994] ορίζει ως αποτυχηµένο ένα Π.Σ. αν ακυρωθεί ή δεν καταφέρει να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις σε επίπεδο προϋπολογισµού, χρόνου ή στις επιχειρησιακές ανάγκες. Όπως υποδεικνύουν πολλοί συγγραφείς, η δυσκολία στο να ορίσει κανείς την αποτυχία ή την επιτυχία ενός Π.Σ., βρίσκεται στο γεγονός ότι οι διάφορες εµπλεκόµενες µεριές αντιλαµβάνονται µε εντελώς διαφορετικό τρόπο το τελικό αποτέλεσµα [Dix et al., 2003], [E.J. Garrity, & L.G. Sanders, 1998], [Seddon et al., 1999], [M. Wilson & D. Howcroft, 2002]. Θα πρέπει να σηµειώσουµε εδώ, ότι ενός και µόνου εµπλεκόµενου η άποψη αλλάζει έντονα στο χρόνο, κατά τη διάρκεια του έργου [M. Wilson & D. Howcroft, 2002]. Οι [E.J. Garrity, & L.G. Sanders, 1998] προτείνουν ένα σχήµα µε τρία συγκεκριµένα επίπεδα µετρήσεων µε βάση τα οποία µπορεί να αξιολογηθεί η επιτυχία ενός Π.Σ.. 1. Μέτρηση επιτυχίας σε επίπεδο εταιρείας οργανισµού 2. Μέτρηση επιτυχίας σε επίπεδο λειτουργιών διαδικασιών 3. Μέτρηση επιτυχίας σε ατοµικό επίπεδο Σε οργανωσιακό επίπεδο, η επιτυχία ενός Π.Σ. γίνεται µε µετρήσεις επί της οργανωσιακής επίδοσης µε δείκτες: µερίδιο αγοράς, κερδοφορία, λειτουργική αποδοτικότητα, λειτουργικό κόστος και αποθέµατα. Σε επίπεδο διαδικασιών, δείκτες αποτελούν οι αποδοτικότητα στη χρήση των πόρων και οι µείωση των κύκλων επανάληψης λειτουργίας για την ολοκλήρωση κάποιας εργασίας, µειωµένα κόστη διαδικασιών και καλά ενσωµατωµένες λειτουργίες. Για το ατοµικό επίπεδο, (επίπεδο χρήστη) η επιτυ- -9-

18 χία µετριέται µε όρους αντίληψης του κάθε χρήστη για τη χρησιµότητα του Π.Σ. και την ικανοποίηση του από το Π.Σ.. Αντίθετα από τους [E.J. Garrity, & L.G. Sanders, 1998], ο [Chris Sauer, 1993] πιστεύει ότι η µέτρηση της επίδοσης ενός Π.Σ. µε βάση κάποιο σύνολο δεικτών, όπως παραπάνω παράγει χρήσιµες αξιολογήσεις οι οποίες όµως δε συνιστούν µε τίποτα αυτό που εννοούµε επιτυχία. Με άλλα λόγια, αν και υπάρχει ένα σύνολο από µετρήσεις σχετιζόµενες µε κάποιους παράγοντες που συνεισφέρουν στην έκβαση της σχεδίασης ενός Π.Σ., δεν υπάρχει µια ολοκληρωµένη και βαθύτερη κατανόηση των υπόγειων φαινοµένων που οδήγησαν στο τελικό αποτέλεσµα. Αυτό συµβαίνει διότι ένα σύνολο από µετρούµενα δεδοµένα και γραφήµατα στο χαρτί, δεν µπορούν ποτέ να αποδώσουν την πραγµατικότητα του περίπλοκου ιστού των κοινωνικών, πολιτικών και τεχνικών φαινοµένων που συµβαίνουν κατά τη διάρκεια ανάπτυξης πληροφοριακών συστηµάτων. [J. Fowler & P. Horan, 2008] Σηµαντικοί παράγοντες επιτυχίας αποτυχίας Υπάρχει πάντα το ερώτηµα κατά την ανάπτυξη πληροφοριακών συστηµάτων, ποιοι παράγοντες είναι αυτοί που συνεισφέρουν στην επιτυχία ή αποτυχία ενός Π.Σ.. Στην αναφορά Extreme Chaos [Standish Group, 2001] υπάρχει η λίστα µε τους 10 κρισι- µότερους παράγοντες µε αντίστοιχα βάρη που σύµφωνα µε τη µελέτη, η ύπαρξή τους βοηθάει την επιτυχία (βλέπε Πίνακα 1). -10-

19 ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΒΑΡΟΣ Υποστήριξη Στελεχών (Executive Support) 18 Εµπλοκή Χρηστών (User Involvement) 16 Έµπειρος Διαχειριστής Έργου (Experienced Project Manager) 14 Ξεκάθαροι Επιχειρησιακοί Στόχοι (Clear Business Objectives) 12 Μικρή Έκταση (Minimized Scope) 10 Συγκεκριµένη Υποδοµή Λογισµικού (Standard Software Infrastructure) 8 Ξεκάθαρες Βασικές Απαιτήσεις (Firm Basic Requirements) 6 Τυποποιηµένη Μεθοδολογία (Formal Methodology) 6 Αξιόπιστες Εκτιµήσεις (Reliable Estimates) 5 Άλλο (Other) 5 Πίνακας 1: Standish Group Extreme Chaos Οι [J. Fowler & P. Horan, 2008] συσχέτισαν τους παράγοντες που σχετίζονται µε την επιτυχία αποτυχία, σε µια προσπάθεια να δείξουν αν είναι ουσιαστικά το ίδιο συστατικό και απλά η ύπαρξη τους οδηγεί στην επιτυχία, ενώ η απουσία τους αντίστοιχα οδηγεί στην αποτυχία. Το αποτέλεσµα απεικονίζεται παρακάτω (βλέπε Σχήµα 2) Σχήµα 2: Συσχέτιση παραγόντων επιτυχίας - αποτυχίας. -11-

20 2.2.2 Η αλλαγή ως σηµαντικός παράγοντας κατά τη σχεδίαση Σε ότι αφορά τον παράγοντα χρήστη θα εµβαθύνουµε λίγο περισσότερο αφού θεωρούµε ότι αυτό µαζί µε την εφαρµογή τυποποιηµένης µεθοδολογίας είναι οι µόνοι παράγοντες που µπορεί να ελέγξει και να επιβάλει από µόνη της η σχεδιαστική οµάδα. Ο σχεδιαστικός πυρήνας µιας οµάδας ανάπτυξης µπορεί να απαιτήσει την ύπαρξη ενός έµπειρου διαχειριστή έργου όχι όµως και να το επιβάλει. Οµοίως θα µπορούσε να βοηθηθεί από την εµπλοκή των στελεχών αλλά δεν µπορεί να την ζητήσει. Οι ξεκάθαροι επιχειρηµατικοί στόχοι, όπως και οι ξεκάθαρες βασικές απαιτήσεις είναι κάτι στο οποίο µπορούν να βοηθήσουν τον πελάτη τους να τους σχηµατίσει, αλλά δεν εξαρτάται από αυτούς το αν θα υπάρξουν τελικά. Ακόµα και αν όλες οι παραπάνω προϋποθέσεις ευγοδοθούν, σε ένα επίπεδο πιο κάτω υπάρχει ακόµα ένας πολύ καθοριστικός παράγοντας αποτυχίας. Αν ψάξει κανείς για τον κοινό παράγοντα που υποβόσκει στις περισσότερες, αν όχι όλες τις περιπτώσεις αποτυχίας, θα οδηγείται πάντα στο ίδιο συµπέρασµα. Υπάρχει ένα στοιχείο που οδηγεί στην αποτυχία και αυτό το στοιχείο είναι η αλλαγή [Scott L. Bain, 2008]. Συνοψίζει το παραπάνω ως εξής: 1. Οι πελάτες µας δεν ξέρουν τί θέλουν, ή 2. Ξέρουν τί θέλουν αλλά δεν ξέρουν πώς να τα εξηγήσουν, ή 3. Ξέρουν τί θέλουν και µπορούν να τα εξηγήσουν, αλλά τους παρερµηνεύουµε εµείς, ή 4. Ξέρουν τί θέλουν, µπορούν να τα εξηγήσουν και εµείς τα αντιλαµβανόµαστε ακριβώς, αλλά χάνουµε το τί είναι σηµαντικό από αυτά, ή 5. Όλα τα παραπάνω βαίνουν καλώς, αλλά έτσι κι αλλιώς το περιβάλλον γύρω µας και η αγορά έχει αλλάξει, οπότε αναπόφευκτα τα πράγµατα πρέπει και πάλι να αλλάξουν. Ως αντίδοτο στην παραπάνω κατάσταση προτείνει το απλό: Αλλάζουν οι απαιτήσεις. Αποδεχτείτε την αλλαγή! [Scott L. Bain, 2008]. Για να επιτευχθεί το παραπάνω θα πρέπει να το υποστηρίξουν οι µεθοδολογίες, να εκπαιδευτούν οι σχεδιαστές και να το ασπασθούν ως φιλοσοφία. Σίγουρα το τελευταίο είναι κάτι που πραγµατικά έχει αρχίσει -12-

21 να συµβαίνει, αφού στις τελευταίες αναφορές CHAOS υπάρχει σαφή ένδειξη της βελτίωσης. Βέβαια ο δρόµος είναι µακρύς. Η µάθηση και η αλλαγή είναι περίπλοκα θέµατα. Πολύ συχνά οι άνθρωποι βλέπουν την αλλαγή σα µια απλή εφαρµογή εξουσίας: πες σε κάποιον να κάνει κάτι διαφορετικά, πες σε κάποιον να χρησιµοποιήσει ένα νέο σύστηµα, τιµώρησε τον αν δεν το κάνει σωστά [Allan Kelly, 2008]. Δυστυχώς, αυτή η τεχνική δε δουλεύει καλά. Συγκεκριµένα δε δουλεύει καλά σε περιπτώσεις που αυτοί στους οποίους απευθύνεται η εξουσία, γνωρίζουν περισσότερα για το πρόβληµα από αυτούς που βρίσκονται στη θέση εξουσίας. Χρειαζόµαστε µια νέα οπτική για την αλλαγή για να µας βοηθήσει σε αυτά τα προβλήµατα. Γι' αυτό πρέπει να βοηθήσουµε τους ανθρώπους να µάθουν, να µάθουν τα σωστά πράγµατα και να εξασφαλίσουµε ότι αυτή η γνώση µεγιστοποιείται, παράγοντας αλλαγές που έχουν νόηµα! [Allan Kelly, 2008]. Αν και θα λάβουµε υπόψη µας στα παρακάτω, την ανάλυση γύρω από την επιτυχία αποτυχία ενός Π.Σ. και τη διαχείριση της αλλαγής, εντούτοις δε θα επεκταθούµε περισσότερο. Από δω και πέρα θα συνεχίσουµε µε τη µοντελοποίηση της ανάπτυξης ενός Π.Σ., τον κύκλο ζωής του. 2.3 Κύκλος Ζωής Ποιά είναι η πορεία ενός Π.Σ. και τι φάσεις περιλαµβάνει; Το πληροφοριακό σύστηµα είναι ένα ιδεατό κατασκεύασµα. Δηµιουργείται για να αντιπροσωπεύσει µια φυσική οντότητα, η οποία υπάρχει µέσα σ' έναν οργανισµό και επιδρά σηµαντικά πάνω του. Ένα πληροφοριακό σύστηµα γεννιέται, αναπτύσσεται, αλλάζει και τελικά πεθαίνει. [Ευάγγελος Κιουντούζης, 2002]. Σύµφωνα µε τον ίδιο έχουµε τα παρακάτω στάδια: 1. Τη σύλληψή του, όταν ο οργανισµός επιχείρηση αποφασίσει τη δηµιουργία του. 2. Την περίοδο κύησης, κατά την οποία προσδιορίζονται οι βασικές απαιτήσεις των λειτουργιών του και σχεδιάζονται οι λειτουργίες που ικανοποιούν τις απαιτήσεις αυτές. -13-

22 3. Την γέννηση του, εδώ δηµιουργείται και αλλάζει µε σκοπό να ικανοποιεί συνεχώς τις ανάγκες του οργανισµού στον οποίο ανήκει. 4. Τον θάνατό του, όταν ο οργανισµός αποφασίσει ότι είναι ξεπερασµένο, αναποτελεσµατικό ή όχι αποδοτικό. Η παραπάνω πορεία του Π.Σ. από τον καθορισµό του προβλήµατος µέχρι τη λειτουργία του, τη συντήρησή του και τέλος την απόσυρσή του, ονοµάζεται Κύκλος Ζωής Ανάπτυξης Πληροφοριακού Συστήµατος. [Ευάγγελος Κιουντούζης, 2002]. Σύµφωνα µε τους [Deek, McHugh, Eljabiri, 2005], οι στρατηγικές ανάπτυξης που ουσιαστικά αποτελούν δοκιµασµένα πρότυπα για επιτυχή ανάπτυξη κάτω από διάφορες συνθήκες και που γενικά µοιράζονται ίδιες επιδιώξεις αλλά διαφορετικούς δρόµους προς αυτές, είναι αυτό που ονοµάζουµε µοντέλα κύκλου ζωής Π.Σ.. Διαφορετικά µπορούµε να πούµε ότι κύκλος ζωής είναι το µοντέλο της διαδικασίας που καθορίζει τα απαιτού- µενα βήµατα και τη σειρά των φάσεων που εµπλέκονται κατά την ανάπτυξη ή εξέλιξη λογισµικού και καθορίζει τα κριτήρια µετάβασης ανάµεσα στις φάσεις. [Raymond J. Madachy, 2008]. Οι δραστηριότητες αυτές οµαδοποιούνται αλλά δεν υπάρχει κοινά αποδεκτή οµαδοποίηση των δραστηριοτήτων, ούτε και διαχωρισµός του κύκλου ζωής σε ένα συγκεκριµένο αριθµό φάσεων που να συµφωνούν όλοι οι ερευνητές. Συµφωνία υπάρχει σε ό,τι αφορά τη χρησιµότητα του κύκλου ζωής, ως µέσου επικοινωνίας µεταξύ των εµπλεκοµένων (στην ανάπτυξη ενός Π.Σ.) και ως µέσου αποτελεσµατικής διοικητικής διαχείρισης του έργου ανάπτυξης [Ευάγγελος Κιουντούζης, 2002]. Μια πληθώρα από προσεγγίσεις και στρατηγικές υπάρχουν για να υποστηρίξουν τον κύκλο ζωής και τις κύριες θα αναλύσουµε παρακάτω. Θα αναλύσουµε το ιστορικά πρώτο µοντέλο του Καταρράκτη που ακόµα χρησιµοποιείται µε παραλλαγές και επαυξήσεις. Το ελικοειδές µοντέλο (spiral model) ως κύριο εκπρόσωπο των εξελικτικών µοντέλων (που ενσωµατώνει διαδικασίες διαχείρισης ρίσκου) και επιγραµµατικά το µοντέλο CleanRoom ως µια διαφορετική περίπτωση πιο αυστηρής µαθηµατικής προσέγγισης του θέµατος. Στο σηµείο αυτό, και πριν προχωρήσουµε, πρέπει να κάνουµε σαφές ότι τα µοντέλα κύκλου ζωής δεν αποτελούν τα ίδια κάποια µεθοδολογία. Είναι πιο γενικά και ευρύτερα µοντέλα που λειτουργούν ως πλαίσιο για την εφαρµογή µεθοδολογιών. -14-

23 2.3.1 Μοντέλο Καταρράκτη ( Waterfall model) Για πολλά χρόνια οι φάσεις του κύκλου ζωής που οι διάφορες στρατηγικές ακολουθούσαν, είχαν τη µορφή µιας αλληλουχίας διακριτών βηµάτων. Η σειριακή αυτή ακολουθία είναι γνωστή ως το µοντέλο του καταρράκτη και φαίνεται στο Σχήµα 3. Σχήµα 3: Κύκλος ζωής Π.Σ. µοντέλο καταρράκτη. Το µοντέλο του καταρράκτη είναι το κλασσικό µοντέλο για την ανάπτυξη υλικού και λογισµικού. Το έργο προχωράει ακολουθιακά στις φάσεις που απεικονίζονται και µε βάση τα παραδοτέα της κάθε φάσης προχωράει η επόµενη. Όπως περιγράφει ο [Νικόλαος Αβούρης, 2000], στο πρώτο στάδιο γίνεται µια γενική περιγραφή του προβλήµατος και της λύσης που προτείνεται να δοθεί. Στο δεύτερο στάδιο γίνεται η ανάλυση του προβλήµατος όπου συγκεντρώνονται και καταγράφονται οι απαιτήσεις της εφαρµογής σε ένα επίσηµο έγγραφο, το Προδιαγραφές Απαιτήσεων. Ακολούθως µε το παραδοτέο αυτό συντάσσεται το συµβόλαιο υποχρεώσεων µεταξύ των ιδιοκτητών του προβλήµατος και αυτών που αναλαµβάνουν την ανάπτυξη. Με βάση το συµβόλαιο αυτό αρχίζει η επόµενη φάση του σχεδιασµού, η οποία καταλήγει σε λεπτοµερή περιγραφή του τελικού προϊόντος, επαρκή για την ανάπτυξή του, τις Σχεδιαστικές Προδιαγραφές. Τελικά η διαδικασία ολοκληρώνεται µε την ανάπτυξη του τελικού προϊόντος, το οποίο θα βασίζεται στις συγκεκριµένες σχεδιαστικές προδιαγραφές. Κάθε βήµα ολοκληρώνεται µε έλεγχο του κατά πόσο το αποτέλεσµα συµφωνεί µε τις προδιαγραφές της προηγούµενης φάσης. Υπάρχουν διάφορα διαγράµµατα (µε περισσότερες φάσεις) για το µοντέλο του καταρράκτη (βλέπε Σχήµα 4), αλλά η αρχή -15-

24 είναι ίδια: Ακολουθιακές φάσεις µε τη µια να ξεκινάει µε την ολοκλήρωση τις προηγούµενης και χρησιµοποιώντας τα παραδοτέα της. Σχήµα 4: Το µοντέλο καταρράκτη (παραλλαγή). Το µοντέλο του καταρράκτη χρησιµοποιήθηκε ευρέως στο παρελθόν γιατί τυποποίησε συγκεκριµένες διαδικασίες ελέγχου απαιτήσεων. Παρείχε ένα σαφές πλάνο που περιελάµβανε βήµατα ποιοτικού ελέγχου σε κάθε ολοκλήρωση µιας διαδικασίας [Yamamichi et al., 1996]. Το µοντέλο αυτό έγινε η βάση για τα περισσότερα έργα ανάπτυξης λογισµικού σε κρατικό επίπεδο και στη βιοµηχανία. [Boehm, 1976] [Boehm, 1981][Boehm, 1988]. Αργότερα σχετικά µε το θέµα, διάφορες παραλλαγές και επαυξήσεις έχουν προταθεί για να το βελτιώσουν και να διευρύνουν το πεδίο εφαρµογής του. Όπως και να 'χει, το µοντέλο καταρράκτη παρουσιάζει αρκετά µειονεκτήµατα, όπως έλλειψη εκτίµησης ρίσκου, αργή ή δυσκίνητη δοµή και αντικειµενοστραφή ανεπάρκεια. Επιπλέον, αν και το µοντέλο κατασκευάζει αρχικά µια δοµή που λειτουργεί σαν διαχειριστικό πλάνο του έργου, εντούτοις δεν προσφέρει ένα οδηγό για µετασχηµατισµό δραστηριοτήτων ανάµεσα στις φάσεις του, περιορίζοντας µε αυτό τον τρόπο την ικανότητά του να διαχειριστεί την αλλαγή που αναδύεται κατά τη σχεδίαση και ανάπτυξη. Επίσης, ένας άλλος περιορισµός είναι η οπτική του µοντέλου για τη σχεδίαση. Τη θεωρεί µια στατική µηχανιστική κατασκευαστική διαδικασία, παρά µια δυνα- µική διαδικασία επίλυσης προβληµάτων τα οποία ανακύπτουν στην ροή του χρόνου, καθώς αυξάνει η εµπειρία και µαθαίνουµε περισσότερα για το θέµα λόγω της εµπλο- -16-

«Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ»

«Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση Συστήµατος υποστήριξης εργασιών του τµήµατος Μεταγωγής του ΟΤΕ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιοµηχανικών Προϊόντων και Συστηµάτων» «Μελέτη - Σχεδίαση - Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Περιεχόμενα Παρουσίαση μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Γενική περιγραφή των διαδικασιών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Παραγωγής Λογισµικού

Μεθοδολογίες Παραγωγής Λογισµικού Μεθοδολογίες Παραγωγής Λογισµικού Βασικά Γενικά Μοντέλα Μοντέλο καταρράκτη (waterfall model) Ξεχωριστές φάσεις καθορισµού απαιτήσεων και ανάπτυξης, επικύρωσης, εξέλιξης Εξελικτική ανάπτυξη (evolutionary

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μεθοδολογίες Ανάπτυξης Συστημάτων Πληροφορικής Απαντούν στα εξής ερωτήματα Ποιά βήματα θα ακολουθηθούν? Με ποιά σειρά? Ποιά τα παραδοτέα και πότε? Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Rational Unified Process. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Rational Unified Process. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Rational Unified Process Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα Ανάλυση Σχεδίαση Υλοποίηση Αξιολόγηση Ανάλυση: Πληροφορίες σχετικά µε τις ανάγκες της εκπαίδευσης Σχεδίαση: Καθορισµός χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 4

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 4 Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Στόχοι Παρουσίαση μοντέλων παραγωγής λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων παραγωγής λογισμικού και πότε μπορούν να χρησιμοποιούνται Γενική περιγραφή των μοντέλων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαχείριση έργων Στόχοι Ερμηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισμικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισμικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Mεθοδολογίες Ανάπτυξης

Ανάλυση Απαιτήσεων Mεθοδολογίες Ανάπτυξης ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Mεθοδολογίες Ανάπτυξης Μάρα Νικολαϊδου Μοντελοποίηση Συστήµατος Περιπτώσεις χρήσης Οι περιπτώσεις χρήσης είναι µια τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 2 ΧΑΛΙΚΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Πρωτοτυποποίηση Προγραµµατισµός υλοποίησης Ανάπτυξη συστήµατος Μοναδιαίος έλεγχος Ολοκλήρωση 2 3 Η υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού Πληροφορική 2 Τεχνολογία Λογισμικού 1 2 Κρίση Λογισμικού (1968) Στην δεκαετία του 1970 παρατηρήθηκαν μαζικά: Μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση κατασκευής λογισμικών Μεγαλύτερα κόστη ανάπτυξης λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση λ Αθώ Ανθρώπου-Υπολογιστή Εισαγωγή γή Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση η Ανθρώπου-Υπολογιστή «μελετά τη σχεδίαση,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Agile Προσέγγιση στη Διαχείριση Έργων Λογισμικού

Agile Προσέγγιση στη Διαχείριση Έργων Λογισμικού Agile Προσέγγιση στη Διαχείριση Έργων Λογισμικού Ενότητα 2- Οι αρχές της agile προσέγγισης Δρ. Δημήτριος Τσέλιος Καθηγητής Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.- ΤΕΙ Θεσσαλίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

συναντήσεις εργασίας εκτέλεση ρόλου διευθυντή σεμινάρια σύνταξη γραπτής εργασίας τελικό σεμινάριο έκθεση αξιολόγηση

συναντήσεις εργασίας εκτέλεση ρόλου διευθυντή σεμινάρια σύνταξη γραπτής εργασίας τελικό σεμινάριο έκθεση αξιολόγηση 1.ΟΜΑ ΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στη οµαδική µέθοδο οι µαθητές θα γνωρίσουν την οργάνωση και τον τεχνολογικό εξοπλισµό των βιοµηχανικών µονάδων, τις πρώτες ύλες που χρησιµοποιούν, τις διαδικασίες παραγωγής των

Διαβάστε περισσότερα

Executive Academy... ή...πώς να έχετε στελέχη που φέρνουν αποτελέσµατα

Executive Academy... ή...πώς να έχετε στελέχη που φέρνουν αποτελέσµατα Κιλκίς 14, Τ.Θ.820, ιώνη ΤΚ19009, Πικέρµι Αττικής Τηλ: 210-8034617, Fax:210-8032460 Executive Academy... ή...πώς να έχετε στελέχη που φέρνουν αποτελέσµατα ηµήτρης Βιντζηλαίος Κάνω τα σωστά πράγµατα σωστά,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 12 :Διαδικασίες και Συστήµατα Ελέγχου Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η διαχείριση διάταξης στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η διαχείριση διάταξης στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η διαχείριση διάταξης στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Βασικές έννοιες και δραστηριότητες διαχείρισης διάταξης Παράγοντες που επηρεάζουν την εγκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

µ : µ µ µ. µ / µ. µ, µ µ. µ µ. µ µ,. µ µ µ, µµ.

µ : µ µ µ. µ / µ. µ, µ µ. µ µ. µ µ,. µ µ µ, µµ. µ : µ µ µ. µ / µ. µ, µ µ. µ µ. µ µ,. µ µ µ, µµ. µ µ : µ µ µ µ. µ µµ, µ. µ µµ µ µ µ µ., µ µ µ µ 2005 µ µµ µ µ µ µ., µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ µ opusmagnum µ µ / 1997-2005 ISBN: 960-538-562-7 : 37/3 Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων

Προσεγγίσεις Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Προσεγγίσεις Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Βασισμένο στο ομότιτλο άρθρο του Καθηγ. Ε. Κιουντούζη που περιέχεται στο βιβλίο Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων (Επιμέλεια Σ. Κάτσικας, Δ. Γκρίτζαλης,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή

ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή Περιεχόµενα ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή Σχεδίαση ιαδραστικών Συστηµάτων: Εισαγωγή, Μεθοδολογίες Σχεδιασµού, Μεθοδολογία LUCID Τι είναι σχεδίαση ιαδραστικών Συστηµάτων; Τι είναι σχεδίαση;

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

The Customization Process for Organizational Package Information Systems: A Challenge for Participatory Design

The Customization Process for Organizational Package Information Systems: A Challenge for Participatory Design ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ The Customization Process for Organizational Package Information Systems: A Challenge for Participatory Design Anita Krabbel,, Ingrid Wetzel Κοτσικόρη

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 6: Η Τεχνολογία Λογισμικού στην Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Υποδείγματα αλληλεπίδρασης, αρχές & μοτίβα σχεδίασης Περίληψη... 19

Περιεχόμενα. 1 Υποδείγματα αλληλεπίδρασης, αρχές & μοτίβα σχεδίασης Περίληψη... 19 Περιεχόμενα Περίληψη... 19 Αλληλεπίδραση ανθρώπου υπολογιστή... 19 Ανάπτυξη διαδραστικών συστημάτων... 20 Στόχοι και οργάνωση του βιβλίου... 21 Σε ποιους απευθύνεται το βιβλίο;... 24 Η προσέγγιση που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΤΠΩΣΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΤΠΩΣΕΙΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΤΠΩΣΕΙΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ: Π18 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΈΡΓΟΥ: ΤΠΕ/ΟΡΖΙΟ/0308(ΒΕ)/03 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΑΦΟΥΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 4

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 4 Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Περιεχόμενα Παρουσίαση μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Γενική περιγραφή των διαδικασιών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Συστηµάτων και Τεχνολογία Λογισµικού

Ανάλυση Συστηµάτων και Τεχνολογία Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Συστηµάτων και Τεχνολογία Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Αντικείµενο & Σκοπός Παρουσίαση και ανάλυση όλων των σταδίων της διαδικασίας ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Περιεχόµενα. 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα. 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών

«Περιεχόµενα. 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα. 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών «Περιεχόµενα 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών 05 Χαρακτηριστικά Τι περιλαµβάνει το epolis 06 Πλεονεκτήµατα Λύσεις και οφέλη του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων. μέρος A 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού

Πίνακας Περιεχομένων. μέρος A 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού Πρόλογος...21 μέρος A Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού 1.1 Το λογισμικό...25 1.1.1 Ο ρόλος και η σημασία του λογισμικού...26 1.1.2 Οικονομική σημασία του λογισμικού...28

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαια 1-21

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαια 1-21 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα σπουδών "ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ" - Θ.Ε. ΠΛΗ11 Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαια 1-21 Βασίλειος Βεσκούκης ιδάκτωρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών v.vescoukis@cs.ntua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη.

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. Η µεθοδολογία είναι κοινή για όλα τα προϊόντα, αλλά η µεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

«Information Security in a Testing environment: Ο στόχος και οι λύσεις της IntelliSolutions µε την χρήση των προϊόντων Compuware»

«Information Security in a Testing environment: Ο στόχος και οι λύσεις της IntelliSolutions µε την χρήση των προϊόντων Compuware» Αθανάσιος Βαµβακάς Technology Consultants Manager «Information Security in a Testing environment: Ο στόχος και οι λύσεις της IntelliSolutions µε την χρήση των προϊόντων Compuware» Χρησιµοποιώντας παραγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Μερικές παρατηρήσεις και σκέψεις του συγγραφέα του βιβλίου Σχετικά µε τη µετάβαση από Ρ σε ΠΠ υπάρχουν 2 σηµαντικά ερωτήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 διαχείριση επιχειρηματικών διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ι Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ι Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ι Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μάθημα 4: Ανάλυση Απαιτήσεων Μαρίνος Θεμιστοκλέους Email: mthemist@unipi.gr Ανδρούτσου 150 Γραφείο 206 Τηλ. 210 414 2723 Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 11-12 AM Απαιτήσεις Οι απαιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης Ενότητα 2: Γενική θεώρηση και κατάταξη συστημάτων πληροφοριών διοίκησης Διονύσιος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας. Διαχείριση Έργων Πληροφορικής. Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας. Διαχείριση Έργων Πληροφορικής. Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου Πληροφορίες για το µάθηµα Διαλέξεις: κάθε Δευτέρα 13:00-15:00 Ιστότοπος στο eclass:

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Λάμπρος Καφίδας Εργασία Σχεδιασμός & Διοίκηση Έργου Ιανουάριος 2005 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Λάμπρος Καφίδας Εργασία Σχεδιασμός & Διοίκηση Έργου Ιανουάριος 2005 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΑ 1.1. Έννοια της Διοίκησης Έργου Ορισμός Έργου Η ανάγκη της Διοίκησης Έργου προκύπτει από την συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα και πλήθος των απαιτούμενων διεργασιών, ώστε να οργανωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα