Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων. Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων. Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης"

Transcript

1 Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης

2 «Κάλλιον το προλαμβάνειν, ή το θεραπεύειν» Η αξία και η υπεροχή της πρόληψης έναντι της θεραπείας ήταν γνωστή και διατυπωμένη ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη.

3 «Δύο παρεμβάσεις είχαν τη μεγαλύτερη επίπτωση στη δημόσια υγεία διεθνώς: Το Καθαρό νερό και τα Εμβόλια» Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας

4 Πριν τα Εμβόλια λοιμώδεις νόσοι απειλούσαν την υγεία και τις ζωές δεκάδων χιλιάδων παιδιών και ενηλίκων κάθε χρόνο Μόνο το 1952, στις ΗΠΑ, η πολιομυελίτιδα προκάλεσε παράλυση σε περισσότερους από ανθρώπους Πριν το 1963 καταγράφηκαν ετησίως περίπου περιστατικά και 500 θάνατοι Πριν το 1985 στις ΗΠΑ, Haemophilus influenzae τύπου b (Hib) προκαλούσε σοβαρές λοιμώξεις σε παιδιά ετησίως. photo courtesy of W.H.O.

5 Παγκόσμιος Εμβολιασμός Ημερομηνίες εισαγωγής των κοινών εμβολίων Εισαγωγή 1796 Ευλογιά 1885 Λύσσα Από τον 18 ο αιώνα και πέρα από τον 2 ο Παγκόσμιο Πόλεμο 1896 Πανώλη 1923 Διφθερίτιδα 1926 Κοκκύτης 1927 Φυματίωση/ Τέτανος 1935 Κίτρινος πυρετός 1955 Πολιομυελίτιδα 1963 Ιλαρά 1967 Παρωτίτιδα 1969 Ερυθρά 1976 Πνευμονιοκόκκος 1981 Ηπατίτιδα Β 1988 Hib 1991 Ηπατίτιδα Α 1998 Ροταϊός

6 Η σημασία των εμβολίων Προλαμβάνονται θάνατοι κάθε χρόνο. Σώζονται παιδιά κάθε χρόνο από αναπηρία.

7 Τι έχουμε επιτύχει με τα εμβόλια;

8 Η επίδραση των εμβολίων Η ευλογιά εξαλείφθηκε μετά το 1979 μετά από μία καμπάνια παγκόσμιου μαζικού εμβολιασμού (μέχρι τα τέλη του 1960 είχε σκοτώσει ανθρώπους). Η πολιομυελίτιδα εξαλείφθηκε στο Δυτικό Ημισφαίριο και ο αριθμός των περιστατικών μειώθηκε από ετησίως (δεκαετία 1980) σε μόλις το Ο εμβολιασμός μείωσε σημαντικά τους θανάτους λόγω ιλαράς (μείωση 68% ). Τα 2/3 των αναπτυσσόμενων χωρών έχουν εξαλείψει τον νεογνικό τέτανο. Τα περιστατικά κοκκύτη έχουν μειωθεί από ετησίως σε λιγότερο από ¼ του εκατομμυρίου.

9 Εμβολιασμός και Οικονομία

10 Ιστορική αναδρομή 1000 Βουδιστές καλόγεροι εφαρμόζουν τη μέθοδο του «ευλογιασμού» 1545 Επιδημία ευλογιάς στην Ινδία 1612 O πρίγκιπας της Ουαλίας Henry, ο μεγαλύτερος γιος του βασιλιά James I, πεθαίνει σε ηλικία 18 ετών μετά από τυφοειδή πυρετό 1676 Ο Άγγλος ιατρός Thomas Sydenham, δημοσιεύει το πρώτο άρθρο που περιγράφει αναλυτικά τη νόσο της ιλαράς 1694 Η βασίλισσα της Αγγλίας Mary II πεθαίνει από ευλογιά στις 28 Δεκεμβρίου στην ηλικία των 32 ετών 1736 Ο τετράχρονος γιος του Προέδρου της Αμερικής Benjamin Franklin πεθαίνει από ευλογιά ο Πρόεδρος σε δήλωση του μετανιώνει που δεν τον είχε ανοσοποιήσει μέσω «ευλογιασμού»

11

12 1796 Ο Άγγλος ιατρός Edward Jenner κάνει τον 1ο εμβολιασμό έναντι της ευλογιάς 1817 Ξεσπάηπανδημίαχολέραςανάτονκόσμο 1853 Γίνεται υποχρεωτικός ο εμβολιασμός έναντι της ευλογιάς, κατά τους πρώτους 3 μήνες ζωής του βρέφους στην Αγγλία 1870 Ο γιατρός Henry Austin Martin φτιάχνει το πρώτο εμβόλιο ζωικής προέλευσης για την ευλογιά στην Αμερική 1881 Ο Louis Pasteur κάνει την 1η κλινική μελέτη για το εμβόλιο του άνθρακα 1881 Ο Louis Pasteur και ο Αμερικανός George Sternberg ανακαλύπτουν ταυτόχρονα το βακτήριο του Πνευμονιοκόκκου 1882 Ο Γερμανός R. Koch απομονώνει το βακτήριο της φυματίωσης 1885 Ο Louis Pasteur προλαμβάνει με επιτυχία την εκδήλωση λύσσας εμβολιάζοντας με εμβόλιο λύσσας που είχε φτιάξει σε κουνέλια 1894 Η πρώτη τεκμηριωμένη επιδημία πολυομυελίτιδας ξεσπά στην Αμερική 1896 Ο R.Koch ανακοινώνει την ανακάλυψη του βακτηρίου της χολέρας

13 1899 Επιδημία κίτρινου πυρετού σε εργάτες της Διώρυγας του Παναμά 1900 Οι Αμερικάνοι στρατιωτικοί γιατροί Carlos Finlay και Walter Reed ανακαλύπτουν ότι ο κίτρινος πυρετός μεταδίδεται από τα κουνούπια 1906 Οι Βέλγοι επιστήμονες Jules Bordet και Octave Gengou απομονώνουν το βακτήριο του κοκκύτη 1924 Έναρξη του εμβολιασμού έναντι της φυματίωσης με το ζώντα εμβόλιο BCG 1936 Ο Max Theiler αναπτύσσει ζώντα εξασθενημένο εμβόλιο για τον κίτρινο πυρετό (Νόμπελ 1951) 1945 Το πρώτο εμβόλιο γρίπης εγκρίνεται για εμβολιασμό του στρατού στην Αμερική 1953 Ο Αμερικανός Thomas Weller απομονώνει τον ιό της ανεμευλογιάς 1954 Ο Αμερικανός Thomas Peebles απομονώνει τον ιό της ιλαράς 1960 Ξεκινούν μελέτες για τη χρήση του πόσιμου αδρανοποιημένου εμβολίου για την πολιομυελίτιδα, του Albert Sabin 1964 Στην Αμερική ξεσπά επιδημία ερυθράς

14 1920, Εμβολιασμός σε σχολείο

15 1971 Η Αμερικανική κυβέρνηση εγκρίνει το συνδυασμένο εμβόλιο για την ιλαρά, την παρωτίτιδα και την ερυθρά της Merck Αναπτύσσονται τα πολυσακχαριδικά εμβόλια για τη μηνιγγίτιδα (A, C, Y, W), τον πνευμονιόκοκκο και τον αιμόφιλο 1980 Ο Π.Ο.Υ. ανακοινώνει την εξάλειψη της ευλογιάς 1983 Ο Harald zur Hausen αποδεικνύει ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας οφείλεται στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Νόμπελ 2008) 1994 Η Αμερική ανακοινώνει ότι είναι πλέον μια χώρα ελεύθερη πολιομυελίτιδας 2002 Η Ευρώπη ανακοινώνει ότι η πολιομυελίτιδα έχει εξαλειφθεί 2005 Εγκρίνεται το 1ο τετραδύναμο μηνιγγιτιδοκοκκικό εμβόλιο στην Αμερική και η επιτροπή εμβολιασμών ACIP εκδίδει οδηγίες για εμβολιασμό όλων των εφήβων ετών 2006 Εγκρίνεται το 1ο εμβόλιο έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV 2006 Η Αμερικανική επιτροπή εμβολιασμών ACIP συστήνει τον εμβολιασμό των βρεφών με το εμβόλιο έναντι του ροταϊού 2013 Εγκρίνεται στην Ευρώπη το 1ο εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας Β με τη χρήση της βραβευμένης τεχνολογίας «Reverse Vaccinology» 2014 Η Ινδία ανακοινώνει την εξάλειψη της πολιομυελίτιδας

16 1975 Πόστερ του Π.Ο.Υ. με το οποίο προωθεί τον εμβολιασμό των παιδιών.

17 Ανοσολογία

18 Ορισμός Ανοσολογία είναι η μελέτη των μηχανισμών που αναπτύσσονται από τον οργανισμό για να το προστατεύσουν από βλάβη εκ μέρους των παθογόνων μικροοργανισμών

19 Ανοσοποιητικό σύστημα Αναγνωρίζει Επιτίθεται Καταστρέφει Αδρανοποιεί Δημιουργεί μνήμη

20 Μη ειδική άμυνα Η μη ειδική ή ενδογενής άμυνα υπάρχει από τη στιγμή της γέννησης και παρέχει στον οργανισμό το πρώτο επίπεδο προστασίας του έναντι μικροοργανισμών και άλλων επιβλαβών ουσιών. Περιλαμβάνονται: Φυσικοί φραγμοί Χημικές ουσίες Οι εσωτερικές επιφάνειες του σώματος Τα συμβιωτικά βακτηρίδια

21 Ειδική άμυνα Ο οργανισμός βαθμιαία δημιουργεί το δικό του περίπλοκο σύστημα άμυνας. Η ικανότητα ενός ατόμου να συνέρχεται ή να επιβιώνει μετά από μία λοίμωξη και στη συνέχεια να ανθίσταται στην ασθένεια στο μέλλον, ξεκινά από τη δημιουργία μιας ειδικής άνοσης απάντησης. Η μελλοντική προστασία εξαρτάται από την απάντηση η οποία υποστηρίζεται από μια ανοσολογική μνήμη. Εάν εκτεθεί ο οργανισμός σε ένα παθογόνο, προστατεύεται μόνο έναντι του ιδίου παθογόνου στο μέλλον και δεν υπάρχει γενική ανοσία έναντι διαφόρων παθογόνων. Η έναρξη της άνοσης απάντησης εξαρτάται και από την αναγνώριση της ξένης ουσίας, η οποία είναι γνωστή σαν αντιγόνο.

22 Υπάρχουνδύομηχανισμοίοιοποίοιμπορείνα λειτουργήσουν: Η Κυτταρική Ανοσία (Cell-Mediatel Immune Response-CMI). Η Ανοσία δια των Αντισωμάτων (Antibody- Mediatel Immune Response-AMI). Χυμική (απότηλέξηχυμός) ανοσία Τοπική απάντηση αντισωμάτων Καιοιδύο μηχανισμοί (CMI, AMI), εξαρτώνται απότηνδράσηεξειδικευμένων κυττάρων του αίματος

23

24 Αντιγόνα Μεγάλα Περίπλοκα μόρια Τα περισσότερα περιέχουν Πρωτεΐνη Πολυσακχαρίτη Λιποπολυσακχαρίτη

25 Λεμφαδένας Σπλην Ώριμα Τ-κύτταρα παραμένουν στους λεμφαδένες και άλλα όργανα του λεμφικού συστήματος, μέχρις ότου κάποιος παθογόνος μικροοργανισμός που εισβάλλει προκαλέσει την ενεργοποίησή τους Παθογόνο που εισβάλλει Επιβοηθητικό Τ-κύτταρο Τα κύτταρα αυτά συντονίζουν την κυτταρική ανοσία Β-κύτταρο Τα επιβοηθητικά Τ-κύτταρα τους δίνουν σήμα για έκκριση αντισωμάτων Τ-κύτταρο μνήμης Πραμένει μετά τη λοίμωξη. Προορίζεται για ταχεία απάντηση, ώστε να καταστήλει μελλοντικές λοιμώξεις Φλεγμονώδη Τ-κύτταρο Τα επιβοηθητικά κύτταρα τους δίνουν το σήμα να συγκεντρώσουν μακροφάγα Τ-κύτταρο φονέας Τα επιβοηθητικά κύτταρα τους δίνουν το σήμα να φονεύσουν μολυσμένα κύτταρα

26 Β - λεμφοκύτταρο Αντιγόνο μεταφερόμενο από μακροφάγο Τ - βοηθός μετατρέπει Β - λεμφοκύτταρο σε π λασ μα τοκύτταρ ο Το π λασ μα τοκύτταρ ο π α ρ ά γ ε ι αντισώ ματα Το Τ - κατασταλτικό κύτταρο διακόπτει τη ν π αραγω γή αντισω μάτω ν

27

28 Μεγάλες πρωτεΐνες Αντιδρούν με τα αντιγόνα. Αντισώματα (ή ανοσοσφαιρίνες) Αποτελούνται από τέσσερις πολυπεπτιδικές αλυσίδες. Συγκρατούνται μαζί με ευλύγιστους δεσμούς σε ένα χαρακτηριστικό σχήμα «Υ». Κυκλοφορούν σε όλο το σώμα και συνδέονται με αντιγόνα (σύμπλεγμα αντιγόνου/αντισώματος).

29 Η σύνδεση έχει σαν αποτέλεσμα την άμεση αδρανοποίηση του αντιγόνου ή την καταστροφή των συμπλεγμάτων αντιγόνου/αντισώματος από άλλα σχετικά συστήματα. Μόλις καταστραφεί το αντιγόνο, τα Τ- κατασταλτικά κύτταρα διακόπτουν την παραγωγή αντισωμάτων, ενώ τα Τ-και Β- κύτταρα μνήμης παραμένουν σε «επιφυλακή».

30 Σημείο σύνδεσης Βαρεία αλυσίδα Σημείο σύνδεσης Ελαφρά αλυσίδα

31 Κατηγορίες Αντισωμάτων

32 IgM Τα πρώτα αντισώματα που παράγονται μετά από μία λοίμωξη. Εμφανίζονται μόνο μετά από πρώτη επαφή με ένα αντιγόνο. «Ο φίλοςτουγιατρού». Τα επίπεδά τους πέφτουν μόλις αρχίσει η σύνθεση IgG.

33 IgG Σε μεγαλύτερη αφθονία στον ορό και το κύριο αντίσωμα κατά την πρωτοπαθή ή την δευτεροπαθή ανοσοαπάντηση. Ιδιαίτερα δραστικά κατά των βακτηριδίων και των ιών. Μικρά σε μέγεθος. Διασχίζουν τον πλακούντα και προσφέρουν στο νεογέννητο παθητική ανοσία. Ελέγχονται κατά τη διάρκεια των επιδημιολογικών μετρήσεων και εξετάσεων. Aντιπροσωπεύουν το αντιγόνο του οποίου επιζητείται η αύξηση μέσω των εμβολιασμών.

34 IgA Σε μικρές ποσότητες στο αίμα Υπό δισθενή μορφή στις εκκρίσεις Ανευρίσκεται κατά κύριο λόγο στον σίελο εκκρίσεις του γαστρεντερικού εκκρίσεις του αναπνευστικού συστήματος.

35 IgE Σε μικρές ποσότητες. Ανιχνεύονται μετά από μια εντονότατη άνοσο απάντηση (αλλεργική ή αναφυλακτική). Παρατηρείται σε ασθενείς υπερευαίσθητους σε κάποιο συστατικό του εμβολίου και χαρακτηρίζονται ως «Ο εχθρός του γιατρού, του εμβολιάζοντος και του εμβολιαζομένου».

36 Πρωτοπαθείς και Δευτεροπαθείς Ανοσο-απαντήσεις Η πρώτη επαφή με ένα αντιγόνο και η παραγωγή αντισωμάτων που ακολουθεί είναι γνωστή ως πρωτοπαθής άνοση απάντηση. Β-λεμφοκύτταρα παραγωγή αντισωμάτων.

37 Όταν ένα άτομο υποβάλλεται σε πρόγραμμα εμβολιασμού, ηπρώτη δόση δρα σαν έναρξη. Μόλις το άτομο απαντήσει παράγονται αντισώματα και μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες (αναμνηστικές) δόσεις.

38 υψηλό ΕΠΙΠΕΔΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ χρόνος χαμηλό Πρώτη επαφή με παθογόνο Δεύτερη επαφή με ίδιο παθογόνο Τρίτη επαφή με ίδιο παθογόνο υψηλό χρόνος χαμηλό Πρώτη επαφή με παθογόνο Δεύτερη επαφή με ίδιο παθογόνο

39 Παθητική Ανοσία (αντισώματα από άλλον οργανισμό) Αποτέλεσμα παθητικής μεταφοράς αντισωμάτων από την μητέρα στο βρέφος (πλακούντας). Αποτέλεσμα παθητικής ανοσοποίησης. Μεταφορά προστατευτικών αντισωμάτων από ένα άνοσο σε μη άνοσο άτομο. Άμεση δράση Παροδική δράση Ενεργητική Ανοσία Αποτέλεσμα λοίμωξης (φυσική νόσηση). Αποτέλεσμα εμβολιασμού. Έκθεση ενός ατόμου σε ένα αντιγόνο, με σκοπό την παραγωγή αντισωμάτων

40 Τα εμβόλια περιέχουν Ζώντες εξασθενημένους (attenuated) παθογόνους μικροοργανισμούς Αδρανοποιημένους (killed/inactivated) λοιμογόνους παράγοντες Τροποποιημένα ατοξικά προϊόντα του παθογόνου μικροοργανισμού Τμήμα του λοιμογόνου παράγοντα (εμβόλια υπομονάδων, subunits) Συνθετικά πολυπεπτίδια Παράγονται με τεχνικές ανασυνδυασμένου (recombinant) DNA

41 Τα εμβόλια διακρίνονται Μονοδύναμα (π.χ εμβόλιογιατέτανοή ηπατίτιδα Β) Πολυδύναμα (π.χ MMR, OPV) αποτελούν σήμερα τη σύγχρονη τάση για την παραγωγή εμβολίων για βρέφη και παιδιά.

42 Γενικές Αρχές Εμβολιασμών Πολιτικός σχεδιασμός συνεργασία εμπλεκόμενων φορέων (κρατικών, ιδιωτικών). Αυστηρή προσήλωση στα επίσημα δοσολογικά σχήματα & εθνικά εμβολιαστικά προγράμματα. Συντήρηση ψυχρή αλυσίδα

43 Ενέργειες πριν τον εμβολιασμό Λήψη ιστορικού (αλλεργία, φάρμακα, ανοσοκαταστολή, εγκυμοσύνη). Να βλέπουμε το βιβλιάριο. Ενέργειες ιατρού Πλύσιμο χεριών Αποστειρωμένες σύριγγες, βελόνες Ταυτόχρονη χορήγηση Ρίψη βελονών σε ειδικό κουτί Ημερομηνία λήξης εμβολίου Θέση και οδός χορήγησης

44 Μεσοδιαστήματα Αυξάνοντας το μεσοδιάστημα δύο δόσεων, δεν μειώνεται η αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Μειώνοντας το μεσοδιάστημα μεταξύ δύο δόσεων, μπορεί να επηρεάζεται η αντισωματική απάντηση.

45 Συγχορήγηση εμβολίων Συνδυασμός αντιγόνων νεκρό + νεκρό νεκρό + ζωντανό ζωντανό + ζωντανό Συνιστώμενο ελάχιστο μεσοδιάστημα Όχι (συγχρόνως, πριν ή μετά) Όχι (συγχρόνως, πριν ή μετά) Συγχρόνως ή με 4 τουλάχιστον εμβδομάδες διαφορά

46 Μεσοδιάστημα εμβολίων & βιολογικών προϊόντων (ζωντανά εμβόλια) κυρίως ιλαράς, ερυθράς. Δεν επηρεάζονται: τυφοειδούς, κίτρινου πυρετού και ενδορρινικό γρίπης.

47 Εναλλαγή εμβολίων. Διακοπή σειράς: Το ανοσολογικό σύστημα ΔΕΝ ξεχνά. Συνεπώς, δόσεις που καθυστερούν δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνονται από την αρχή. Δεχόμαστε μόνο όσα βλέπουμε γραμμένα.

48

49 Αντενδείξεις Εμβολιασμών Οξέα εμπύρετα νοσήματα. Σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενη δόση εμβολίου.

50 Καταστάσεις που κακώς θεωρούνται αντενδείξεις: Ήπια λοίμωξη με μέτριο πυρετό ή ήπια γαστρεντερίτιδα. Χορήγηση αντιβιοτικών. Ανάρρωση από κάποια ασθένεια. Πρόσφατη έκθεση σε λοιμώδες νόσημα. Προωρότητα. Ιστορικό μη ειδικής αλλεργίας. Οικογενειακό ιστορικό σπασμών.

51 Διαχείριση παιδιού κατά τον εμβολιασμό Ανεπιθύμητες ενέργειες Τοπικές Συστηματικές Αλλεργικές Λιποθυμία (?) Ο γιατρός πρέπει να παρακολουθεί το παιδί για 15 λεπτά μετά τον εμβολιασμό.

52 Καταγραφή εμβολιασμού Σημειώστε στην κάρτα ή βιβλιάριο παιδιού Ημερομηνία χορήγησης Όνομα παρασκευάστριας εταιρείας Αριθμός παρτίδας εμβολίου Ημερομηνία λήξεως εμβολίων Ημερομηνία επόμενων εμβολίων

53 Ανοσοκατασταλμένα α) τα ζώντα θανατηφόρες αντιδράσεις λόγω πολλαπλασιασμών β) τα αδρανοποιημένα ελαττωμένη απάντηση Πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες Χημειοθεραπεία για λευχαιμία και συμπαγείς όγκους Χημειοθεραπεία εντατική για επακόλουθη μεταμόσχευση αιμοποιητικού

54 Ανοσοκατασταλμένα Μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου HIV λοίμωξη Φλεγμονώδης νόσος θεραπευμένη με ανοσοκατασταλτικά/στεροειδή Λοιπές καταστάσεις, π.χ. καχεξία, χρόνια νοσήματα, νεφρωσικό σύνδρομο, προωρότητα.

55 Επικίνδυνα είναι τα ζώντα εμβόλια Τα αδρανοποιημένα νεκρά εμβόλια γίνονται σύμφωνα με το πρόγραμμα εμβολιασμού Η αντισωματική απάντηση μπορεί να είναι ελαττωμένη Χορηγούνται 3 μήνες μετά την διακοπή θεραπείας με γ-σφαιρίνη Δε χορηγείται OPV στους συγγενείς ενώ το MMR και το εμβόλιο της ανεμευλογιάς γίνονται κανονικά Τα ανοσοκατασταλμένα να αποφεύγουν επαφή με εμβολιασθέντες με OPV για τουλάχιστον 4-6 βδομάδες μετά τον εμβολιασμό Συνίσταται ο τακτικός εμβολιασμός των μελών της οικογένειας

56 Στεροειδή & Εμβολιασμός Δεν αποτελούν αντένδειξη για χορήγηση ζώντων εμβολίων: όταν χορηγούνται βραχυχρόνια (< 2 εβδ.) όταν η δόση είναι μέτρια (<20mg/day prednisone) μακροχρόνια αλλά μέρα παρά μέρα δόση συντήρησης τυπική (δέρμα, μάτια), ενδαρθρική, εισπνεόμενα

57 Λήψη Αντιμικροβιακών Εξαιρέσεις τυφοειδούς πυρετού (μετά 24h από αντιβιοτικό) ζωντανό γρίπης >48h από διακοπή αντιϊκής αγωγής μετά εμβόλιο γρίπης > 2w αντιικά αντιικά ερπητοϊών: εμβόλιο > 24h από διακοπή φαρμάκων

58 Έκθεση σε λοίμωξη Ιλαρά (μέσα σε 72h). Επίσης IG (σε 6 ημέρες) Ανεμευλογιά (σε 72h από εξάνθημα). Οι ανοσοκατασταλμένοι + παθητ. ανοσοποίηση σε 96h Ηπατίτιδα Β: ενεργητ.+ HBIG Ηπατίτιδα Α: εμβόλιο σε 12 μηνών έως 40 χρόνων. Παντού IG. Τέτανος: Άμεσος εμβολιασμός με ή χωρίς IG. Λύσσα: ενεργητ./ παθητική ανοσοποίηση Παρωτίτιδα, Ερυθρά δεν προστατεύει, όμως συστήνουμε.

59 Ειδικές περιπτώσεις Πρόωρα (ηπατ.β > 2000gr) Θηλασμός Διαταραχή πηκτικού μηχανισμού προτιμάται υποδόρια χορήγηση Ασπληνία (πνευμον., μηνιγγιτ., αιμόφιλο) Χρόνια νοσήματα Παιδιά σε ιδρύματα Επαγγελματίες Υγείας Ταξιδιώτες (πολιομυελίτιδα, ιλαρά, ηπατίτιδα Α και Β, κίτρινος πυρετός, τυφοειδής πυρετός, Ιαπωνική εγκεφαλίτ. Tb όχι)

60 Κύηση Αντένδειξη: Ιλαράς Παρωτίτιδας Ερυθράς Ανευμευλογιάς Ιός ανθρωπ. θηλωμάτων (προς το παρόν) Ρουτίνας: Γρίπης Τετάνου-διφθερίτιδας, ακυτταρικό κοκκύτη Ναι: Ηπατίτιδα Α και Β, πνευμονιόκ., μηνιγγιτιδ.

61 Τα εμβόλια συγκαταλέγονται στα επιτυχέστερα μέσα που διατίθενται για την πρόληψη της νοσηρότητας προστατεύουν το εμβολιαζόμενο άτομο από τη δυνητική ανάπτυξη σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων μειώνουν τη διασπορά των λοιμώξεων στην ευρύτερη κοινότητα με το μηχανισμό της συλλογικής ανοσίας

62

63

64

65

66

67

68 Μεταβολές στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Εμβολιασμός κατά μηνιγγιτιδοκόκκου Mονοδύναμο εμβόλιο MenC μετά τον 1 ο χρόνο Eμβολιασμός με τετραδύναμα εμβόλια MCV4 Το νέο εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκου Β 2. Εμβολιασμός κατά ιλαράς-ερυθράςπαρωτίτιδας και ανεμευλογιάς 3. Εμβόλιο κατά ιού HPV

69 Συζευγμένα εμβόλια μηνιγγιτιδοκόκκου Εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκου C μετά τον 1 ο χρόνο της ζωής Τετραδύναμα εμβόλια μηνιγγιτιδοκόκκου: σύσταση (ΕΠΕ) χορήγησης σε εφήβους ετών Τετραδύναμο εμβόλιο Men A,C,Y,W+CRM 197 (Menveo, Novartis) Άδεια χορήγησης σε από 2 ετών, έφηβοι και ενήλικοι (ΕΜΑ, Ευρώπη) Άδεια Τετραδύναμο χορήγησηςεμβόλιο από 2 μηνών Men A,C,Y,W (ΗΠΑ, FDA) ΤΤ (Nimenrix, GSK) Ευρώπη Παιδιά από 12 μηνών, έφηβοι και ενήλικοι έως 55 ετών (ΕΜΑ, Ευρώπη)

70 Συζευγμένα εμβόλια μηνιγγιτιδοκόκκου Εμβολιασμός ατόμων αυξημένου κινδύνου Ομάδες αυξημένου κινδύνου - Ανατομική ή λειτουργική ασπληνία - Έλλειψη τελικών κλασμάτων συμπληρώματος - HIV λοίμωξη - Ανεμβολίαστοι φοιτητές που διαμένουν σε φοιτητικές εστίες - Ταξιδιώτες στη Μέκκα Εμβολιασμός Άτομα > 1 έτους εμβολιάζονται με MCV4 και χορηγούνται δύο δόσεις με διαφορά 2 μηνών Εάν ο αυξημένος κίνδυνος παραμένει εμβολιάζονται εκ νέου ανά πενταετία με MCV4

71 Εμβολιασμός με το νέο εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκου οροομάδες Β (4CMenB) (Bexsero, Novartis) Το εμβόλιο έχει ικανοποιητική ανοσογονικότητα Από τα μέχρι σήμερα δεδομένα φαίνεται να είναι ασφαλές Περίπου δόσεις σε κλινικές μελέτες Περίπου δόσεις συνολικά (> στην Ελλάδα) Το εμβόλιο έχει εισαχθεί στο ΕΠΕ μόνο του Ην. Βασιλείου (επίπτωση νόσου 1,8/ ) και μόνο για βρέφη < 1 έτους (επίπτωση 25/ ) και με σχήμα μειωμένων δόσεων

72 Συζευγμένα εμβόλια μηνιγγιτιδοκόκκου MCC MCC MCC MCV4 Μονοδύναμο εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκου C: Ποσοστό κάλυψης 86% με MCC των παιδιών 6 ετών ( 1 δόση μετά την ηλικία των 12 μην) (Παναγιωτόπουλος, 2012) Eπίπτωση νόσου εξαιρετικά χαμηλή στην χώρα μας: έλεγχος της νόσου Κάποιες χώρες (πχ Ολλανδία) επέτυχαν έλεγχο της νόσου με μία δόση μόνο στο 2ο χρόνο της ζωής Αρκετές χώρες (πχ Κύπρος, Ιταλία, Γαλλία κ.ά.) χορηγούν μία μόνο δόση στο 2 ο έτος

73 Εμβόλια μηνιγγιτιδοκόκκου Β στις Η.Π.Α. Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στο νέο πρωτεϊνικό εμβολίου κατά μηνιγγιτιδοκόκκου Β (Trumenba, Pfizer) σε εφήβους και νέους ενηλίκους ετών Δύο πρωτεΐνες: factor H binding protein (fhbp) υπο-οικογένειας Α και Β Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στο πρωτεϊνικό εμβόλιο με 4 συστατικά (Bexsero, Novartis) για εφήβους και νέους ενηλίκους ετών -Τέσσερεις πρωτεΐνες

74 Κατανομή των οροομάδων ( ) MCC MCC στο ΕΠΕ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Κέντρο Αναφοράς Μηνιγγίτιδας, Τζ. Τζανακάκη

75 Συστάσεις για τον εμβολιασμό κατά της γρίπης Άτομα ηλικίας >60 ετών 2. Παιδιά και ενήλικες με χρόνια νοσήματα 3. Έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κυήσεως, λεχωϊδες και θηλάζουσες 4. Παχύσαρκα άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος >40kg/m 2 5. Παιδιά με μακροχρόνια λήψη ασπιρίνης 6. Άτομα που φροντίζουν βρέφη <6 μηνών, ή άτομα αυξημένου κινδύνου 7. Σε "κλειστούς πληθυσμούς" πχ προσωπικό ιδρυμάτων με εσωτερικούς τροφίμους, σε σχολές, ειδικά σχολεία, κλπ. 8. Ιατρονοσηλευτικό προσωπικό

76 Εμβολιασμός κατά της γρίπης Aποτελεσματικότητα εμβολίου γρίπης στις Η.Π.Α.: 23% (95% confidence interval = 8%-36%) κατά επιβεβαιωμένης γρίπης Λόγω αντιγονικής μεταβολής του ιού της γρίπης (drift) του H3N2 Όμως, συνιστάται ο εμβολιασμός διότι το εμβόλιο παρέχει κάποια προστασία, ιδιαίτερα κατά των στελεχών γρίπης Β ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΡΙΠΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Flannery B et al. MMWR 2015 Jan 16;64(1):10-5. Εκτίμηση αριθμού κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά επισκέψεις ανά εβδομάδα, ΚΕΕΛΠΝΟ 67% τύπου Α (90% Η3Ν2) 33% τύπου Β Έως 5/02 : 98 σοβαρά κρούσματα και 34 θάνατοι

77 Εμβόλιο κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) Συστήνεται ο εμβολιασμός με δύο δόσεις κατά του ιού HPV και με τα δύο εμβόλια HPV2 και HPV4 για κορίτσια < 15 ετών με χρονική απόσταση 6 μηνών. Εάν η 2η δόση χορηγηθεί σε απόσταση < 5 μηνών πρέπει να δοθεί και 3 η δόση. Εμβολιασμός με 3 δόσεις για κορίτσια 15 ετών (0,1-2,6 μην)

78

79 Ακυτταρικά εμβόλια κατά του κοκκύτη: δεν προφυλάσσουν από τη λοίμωξη και από τη μετάδοση σε άλλους (πειραματική μελέτη) Α. Ποσοτικές καλλιέργειες ΡΦ Β. Χρόνος μέχρι την εκρίζωση Baboons Ολοκυτταρικό εμβόλιο (wp): Th1 απάντηση, Τh17 Aκυτταρικό εμβόλιο (ap): Th1/Th2 ήτh2 Worfel JM et al. PNAS 2014

80 O εμβολιασμός των εγκύων κατά του κοκκύτη Ο εμβολιασμός στην κύηση είναι ασφαλής Παρακολούθηση > 20,000 γυναικών που εμβολιάσθηκαν κατά το 3 ο τρίμηνο (Ην. Βασίλειο) Δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες στο έμβρυο ή τη μητέρα (προωρότητα, ενδομήτριοι θάνατοι, εκλαμψία, ανεπαρκής πρόσληψη βάρους εμβρύου, κλπ) Donegan K et al. BMJ 2014

81

82

83 Εμβόλιο κατά της Ανεμευλογιάς Επίνοσα άτομα>12 ετών: δύο δόσεις με μεσοδιάστημα 4-8 εβδομάδων. Παρέχει ικανοποιητική ανοσία. Πιθανότητα νόσησης σε εμβολιασθέντα παιδιά μέχρι 15% (ηπιότερη πορεία νόσου). Χορηγείται σε άτομα ηλικίας>12 μηνών σε μία δόση. Πιθανότητα αύξησης της εμφάνισης έρπητα ζωστήρα στους ενήλικες(;) Παρέχει προστασία, ακόμη και εάν χορηγηθεί μέσα σε τρεις ημέρες από επαφή με πάσχοντα.

84

85

86 Άτομα σε αυξημένο κίνδυνο για πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις Αιμοσφαιρινοπάθειες Συγγενής ή επίκτητη ασπληνία Ανοσοανεπάρκεια (συγγενής, επίκτητη, ανοσοκαταστολή) Χρόνιο νόσημα (κυκλοφορικού, αναπνευστικού, Σ.Δ.) Διαρροή Ε.Ν.Υ. Εμβολιασμός ενηλίκων>60 ετών Τα άτομα με αυξημένο κίνδυνο πνευμονιοκοκκικών λοιμώξεων πρέπει να εμβολιάζονται και με το 23- δύναμο πολυσακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο

87 Πολυσακχαρικό εμβόλιο πνευμονιοκόκκου 23-δύναμο Δεν είναι αντιγονικό σε ηλικίες <2 ετών Μικρή διάρκεια ανοσίας Εμβολιασμό ομάδων υψηλού κινδύνου

88

89 ΕΜΒΟΛΙΟ Ηep B ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Όταν η μητέρα είναι φορέας του ΗΒsAg, ο εμβολιασμός γίνεται αμέσως μετά τη γέννηση. Παράλληλα, σε αυτή την περίπτωση χορηγούνται 0,5 ml υπεράνοσης σφαιρίνης, σε διαφορετική θέση. Αν η πρώτη δόση γίνει αμέσως μετά τη γέννηση, τότε χορηγούνται τέσσερις δόσεις του εμβολίου. Η τέταρτη δόση με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων από την τρίτη, όχι νωρίτερα από τους 6 μήνες της ζωής. ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΔΕ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ 6 ΕΒΔΟΜΑΔΩΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.

90 ΕΜΒΟΛΙΟ Ηib Βρέφη<6 μηνών: χορηγείται στον 2ο, 4ο,6ο και12ο-15ο μήνα. Βρέφη 7-12 μηνών: δύο δόσεις και μία αναμνηστική 15 μηνών. Παιδιά 15 μηνών-5 ετών: μία δόση. Παιδιά > 5 ετών: δε συνίσταται

91 BCG Γίνεται στην Α Δημοτικού, αφού προηγηθεί Mantoux. Προσοχή στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Mantoux πρέπει να γίνεται σε ηλικία 1, 4-6 ετών και στα ανεμβολίαστα παιδιά στην ηλικία ετών.

92 Παιδιά που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για φυματίωση Μετανάστες από χώρες με υψηλό ή μέσο δείκτη ενδημικότητας. Καταυλισμοί αθίγγανων. Παιδιά με Mantoux (-) στην οικογένεια των οποίων υπάρχει άτομο με θετικά πτύελα. Νεογνά μητέρων που έχουν μολυνθεί από τον HIV(όχι βρέφη συμπτωματικά για AIDS). Νεογνά στο περιβάλλον των οποίων υπάρχει άτομο με TB.(εμβολιασμός κατά τη γέννηση).

93 Πλεονεκτήματα συζευγμένων εμβολίων Είναι ανοσογονικά και για τα βρέφη. Προκαλούν ανοσιακή απάντηση χυμικού και κυτταρικού τύπου. Εισάγουν ανοσία «αγέλης»(συλλογική ανοσία), ελαττώνοντας τη ρινοφαρυγγική φορεία.

94 Ενδείξεις εμβολιασμού κατά της Ηπατίτιδας Α σε χώρες με χαμηλή και μέση ενδημικότητα Ταξιδιώτες Επαγγελματίες Υγείας Επαγγελματίες διακίνησης τροφίμων Προσωπικό Ιδρυμάτων Κλειστοί πληθυσμοί Ομοφυλόφιλοι τοξικομανείς Άτομα με χρόνια λοίμωξη με τον ιό της HB

95 Εμβόλιο κατά των Ροταϊών Εμβόλιο από ζώντες εξασθενημένους ιούς, χορηγούμενο per os. Σχήμα : 2ος, 4ος, 6ος μήνας (5-δύναμο). 2ος, 4ος μήνας (μονοδύναμο) Χορηγείται μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής. Προσοχή σε καταστάσεις ανοσοκαταστολής!!!

96 Ασφάλεια των Εμβολιασμών

97 Maglione MA et al Pediatrics 2014

98 Εμβόλιο HPV4 και σκλήρυνση κατά πλάκας Παρακολούθηση όλων των γυναικών 15 έως 44 ετών σε Δανία και Σουηδία (σύνολο γυναίκες) για 7 έτη ( ). Εξετάσθηκε η πιθανότητα αύξησης της επίπτωσης της σκλήρυνσης κατά πλάκας και άλλων απομυελινωτικών νοσημάτων με τον εμβολιασμό με HPV4 Δεν διαπιστώθηκε καμιά αύξηση των νοσημάτων αυτών Scheller NM et al. JAMA 2015

99 Καθυστέρηση εμβολιασμών και σπασμοί Καμιά αύξηση στη συχνότητα των πυρετικών σπασμών με τους εμβολιασμούς του 1 ου χρόνου της ζωής ακόμη και αν καθυστερήσουν Αύξηση του κινδύνου ( 2 ) για πυρετικούς σπασμούς εάν καθυστερήσει το MMR ήτο MMRV 16 μήνες (χορήγηση στους μήνες) Hambidge SJ, et al Pediatrics 2014

100 Πολιομυελίτιδα Διφθερίτιδα/ Τέτανος/ Κοκκύτης Ιλαρά Ανεπιθύμητες επιπτώσεις νοσημάτων & εμβολίων Νόσος 1:20 θάνατος 1:2 παράλυση Εμβόλιο 1: παράλυση 1:10 θάνατος 1: εγκεφαλίτιδα 1:200 βλάβες 1:2000 εγκεφαλίτιδα 1: SSPE Παρωτίτιδα 1:200 μηνιγγοεγκεφαλίτιδα 1: εγκεφαλίτιδα 1: εγκεφαλίτιδα

101 Αμφισβήτηση Εμβολιασμών Αντιεμβολιαστικό κίνημα

102 1869 Leicester Anti-Vaccination League (κατά του υποχρεωτικού εμβολιασμού έναντι της ευλογιάς) 1974 Αγγλία: Association of Parents of Vaccine Damaged Children (ασφάλεια ολοκυτταρικού εμβολίου κοκκύτη) 1974 Ιαπωνία: ασφάλεια ολοκυτταρικού εμβολίου κοκκύτη Τέλη δεκαετίας 80 Σοβιετική Ένωση: ασφάλεια DTP (λευχαιμία, stress για το ανοσοποιητικό) 1998 Γαλλία, δικαστήριο Nanterre: χορήγηση αποζημίωσης (2 περιπτώσεις) λόγω εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης μετά από εμβολιασμό για ηπατίτιδα Β 1998 Andrew Wakefield, The Lancet: συσχέτιση εμβολίου MMR με αυτισμό και κάποιες μορφές κολίτιδας

103 Τελευταία δεκαετία Επίταση του φαινομένου στις ανεπτυγμένες χώρες (Ευρώπη, ΗΠΑ, Ιαπωνία, Αυστραλία). Μείωση εμβολιαστικής κάλυψης σε αρκετές περιοχές. Αποτέλεσμα: Επιδημίες ιλαράς, κοκκύτη, λοιμώξεις από αιμόφιλο ινφλουέντζας τύπου b Προβληματισμός / κινητοποίηση υγειονομικών αρχών, επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματιών υγείας

104 Αίτια Εξάλειψη λοιμωδών νοσημάτων λόγω εμβολιασμών Μη αντίληψη του κινδύνου και των επιπλοκών των λοιμώξεων «τα εμβόλια θύματα του εαυτού τους» Εισαγωγή αρκετών καινούργιων εμβολίων, αύξηση ενέσεων, κόστος Κρίση αξιών Άνθηση εναλλακτικών μορφών ιατρικής Ευρεία χρήση διαδικτύου Διφορούμενες / αντιφατικές απαντήσεις

105 Εμβολιασμοί & Διαδίκτυο Πληροφορίες για: ανεπιθύμητες ενέργειες, νοσήματα που είναι συνέπεια εμβολιασμών, ανοσιακές βλάβες που προκλήθηκαν από τα εμβόλια, οικονομικά οφέλη εταιρειών / γιατρών.

106 Καθήκον του γιατρού είναι η πρόληψη της αρρώστιας και η προαγωγή της υγείας. Τα εμβόλια αποτελούν κατακτήσεις της επιστήμης που προστατεύουν από τις καταστρεπτικές συνέπειες των λοιμώξεων. Είναι απαράδεκτο στις μέρες μας να βλέπουμε θανάτους, αναπηρίες και ανθρώπινο πόνο εξαιτίας νοσημάτων που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί. Η παιδιατρική κοινότητα, ως κύριος φορέας υλοποίησης των εμβολιασμών και με γνώμονα το συμφέρον των παιδιών, θα πρέπει να στρατευθεί για την αναχαίτιση του αντιεμβολιαστικού κινήματος.

107 Είναι υποχρεωτικός ο εμβολιασμός; 1. Γιατί γίνονται τα εμβόλια; 2. Ποια είναι η χρησιμότητά τους και η αξία τους; 3. Είναι δικαίωμα απλώς και όχι υποχρέωση του πολίτη να εμβολιασθεί; 4. Πώς ασκείται το δικαίωμα της άρνησης του εμβολιασμού, από ποιον και με ποιες προϋποθέσεις; 5. Τα παραπάνω ερωτήματα αφορούν όλες τις ασθένειες ή τις πιο επικίνδυνες; 6. Από ποιον τίθενται τα κριτήρια του επικίνδυνου;

108 7. Ποιο είναι το όριο του κινδύνου; 8. Ποιος καθορίζει το όριο αυτό για κάθε επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία ασθένεια και με βάση ποια δεδομένα; 9. Ποιος επιτρέπεται ίσως να εξαιρεθεί, με ποιους όρουςκαιμεποιεςσυνέπειες, για να εξασφαλισθεί η υγεία του γενικού πληθυσμού; Πρόεδρος Εφετών Θεσσαλονίκης, κ. Μηλιόπουλος

109 Εμβολιασμός των παιδιών των Ρομά

110

111

112 Μη κερδοσκοπική οργάνωση: Αποστολή άνθρωπος Κέντρο Υγείας Θέρμης

113 Αντιφυματικός Αγώνας στα Δημοτικά Σχολεία

114 Εμβολιασμός στο Κ.Υ.Θ

115 Ατομικό Δελτίο Υγείας Περιοχής ευθύνης Κ.Υ.θέρμης

116 Έλεγχος βιβλιαρίων των μαθητών στα πλαίσια του ατομικού δελτίου Υγείας

117

118 Εργασία 6ετών φοιτητών Ιατρικής ΑΠΘ στο μάθημα κλινική άσκηση στη ΠΦΥ Χριστίνα Κυριάκου και Γαλακτίωνα Κωνσταντινίδη 1,00 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΕΝΩΝ ΑΓΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ (x100%) 0,40 0,30 0,20 ΑΓΟΡΙΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ 0,10 0,00 Hep Β DTP 5η Δόση MMR 1η Δόση MMR 2η Δόση Men C Var 1η Δόση Var 2η Δόση SABIN HepA 1η Δόση HepA 2η Δόση BCG

119 Κάποτε θα `ρθουν γνωστικοί, λογάδες και γραμματικοί γιανασεπείσουν Έχε το νου σου στο παιδί κλείσε την πόρτα με κλειδί, θα σε πουλήσουν Και όταν θα `ρθουν οι καιροί που θα `χεισβήσειτοκερί στην καταιγίδα Υπερασπίσου το παιδί γιατί αν γλιτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα Στίχοι: Λ. Παπαδόπουλου Μουσική: Μίκη Θεοδωράκη

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ 1 Πίνακας 1. Χρονοδιάγραμμα εμβολιασμών για ενήλικες Εμβόλιο Ηλικία 19-26 ετών 27-49 ετών 50-59 ετών 60-64 ετών 65 ετών Γρίπης 1 1 δόση ετησίως 1 δόση ετησίως Τετάνου, Διφθερίτιδας,

Διαβάστε περισσότερα

DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP Tdap- IPV. Hib Hib Hib Hib Hib Hib Hib τύπου b (Hib) 3 Πολιομυελίτιδας αδρανοποιημένο (IPV) 4 Πνευμονιόκοκκου

DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP DTaP Tdap- IPV. Hib Hib Hib Hib Hib Hib Hib τύπου b (Hib) 3 Πολιομυελίτιδας αδρανοποιημένο (IPV) 4 Πνευμονιόκοκκου Πίνακας 1. Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2015* Ηλικία 1 2 4 6 12 15 18 19-23 2-3 4-6 7-10 Γέννηση Εμβόλιο μηνός ετών ετών ετών Ηπατίτιδας Β (γέννηση) HepB HepB HepB HepB 3 ή 4 δόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες Ο εμβολιασμός προλαμβάνει 2-3 εκατομμύρια θανάτους παιδιών κάθε χρόνο Αρκετοί ενήλικες δεν γνωρίζουν ότι ο εμβολιασμός συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή Ανδρέας Κωνσταντόπουλος* Εμβολιασμό χρειάζονται και

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι ανοσίας. Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο. Γιαννακοπούλου Αμαλία

Τύποι ανοσίας. Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο. Γιαννακοπούλου Αμαλία Τύποι ανοσίας Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο Γιαννακοπούλου Αμαλία Γνωρίζεις κάποια από τις παρακάτω ασθένειες; Διφθερίτιδα Κοκίτης Πολιομυελίτιδα Ιλαρά Παρωτίτιδα (μαγουλάδες) Ερυθρά Ίσως όχι, γιατί δεν νοσούμε

Διαβάστε περισσότερα

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας)

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας: 101 87 Τηλέφωνο:,2132161327

Διαβάστε περισσότερα

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας)

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας: 101 87 Τηλέφωνο:,2132161327

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργητική Ανοσοποίηση. Παθητική Ανοσοποίηση

Ενεργητική Ανοσοποίηση. Παθητική Ανοσοποίηση Νοσοκομείο Παίδων «η ΑγίαΣοφία» Ενεργητική Ανοσοποίηση Παθητική Ανοσοποίηση Μαρία Κανάριου Ιανουάριος 2008 Τμήμα Ανοσολογίας- Ιστοσυμβατότητας Αδρό σχήμα της απάντησης του ανοσιακού συστήματος Αντιγόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011. 1. Όλες τις Υ.ΠΕ. της χώρας. Πληροφορίες: Αν. Παπανδρέου (Με την υποχρέωση να ενημερωθούν

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011. 1. Όλες τις Υ.ΠΕ. της χώρας. Πληροφορίες: Αν. Παπανδρέου (Με την υποχρέωση να ενημερωθούν ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Αριθ. Πρωτ.Υ1/Γ.Π.οικ.140958 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσµατικότητα των εµβολίων µέχρι σήµερα. Μαρία Χατζηστυλιανού Παιδίατρος-Ανοσολόγος Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Η αποτελεσµατικότητα των εµβολίων µέχρι σήµερα. Μαρία Χατζηστυλιανού Παιδίατρος-Ανοσολόγος Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Η αποτελεσµατικότητα των εµβολίων µέχρι σήµερα Μαρία Χατζηστυλιανού Παιδίατρος-Ανοσολόγος Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Η αποτελεσµατικότητα των εµβολίων µέχρι σήµερα Η βελτίωση του επιπέδου υγείας θνησιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ KEΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Οι παρακάτω καμπύλες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις αντισωμάτων σε τρια

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ)

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) Γιάννης Δρακόπουλος 1 1. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) 2. Μετά την είσοδο κάποιου είδους αντιγόνου σε έναν άνθρωπο, δεν παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αίμα Έχει όγκο περίπου 5 λίτρα Αποτελείται από Πλάσμα (55%) Είναι νερό και διαλυμένες ουσίες Πρωτεΐνες Ορμόνες Άλατα Άλλες θρεπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο ηπατίτιδας Α

Εμβόλιο ηπατίτιδας Α Ανδρούλα Παυλή, Γενικός Ιατρός Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων Αιτιολογία ηπατίτιδας Α: Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV), ιός RNA 27-nm (picrnavirus) Μετάδοση: Ο ιός της ηπατίτιδας Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ. Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ. Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Ανοσία άμυνα έναντι λοιμογόνων παραγόντων ιmmunitas: άτρωτος Διάκριση Μη ειδική ( φαγοκύτταρα,

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης απο την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο εμβολιασμό Κίνδυνος διασποράς της λοίμωξης Κόστος εμβολίου

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ Κυριακή Μασσέλου Ανοσολογικό Εργαστήριο και Εθνικό Κέντρο Ιστοσυμβατότητας ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς Ιστορική αναδρομή Πρώτη προσπάθεια εμβολιασμού (Jenner, 1798) Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι οτι είστε προσατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

μαθητικό φροντιστήριο

μαθητικό φροντιστήριο σύγχρονο Φάσμα group προπαρασκευή για μαθητικό φροντιστήριο Γραβιάς 85 ΚΗΠΟΥΠΟΛΗ 50.51.557 50.56.296 25ης Μαρτίου 74 ΠΛ.ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ 50.50.658 50.60.845 25ης Μαρτίου 111 ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ 50.27.990 50.20.990 Πρωτεσιλάου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες και Εμβολιασμοί

Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες και Εμβολιασμοί Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες και Εμβολιασμοί Ευαγγελία Φαρμάκη Παιδιατρικό Ανοσολογικό και Ρευματολογικό Κέντρο Αναφοράς 1 η Παιδιατρική Κλινική, ΑΠΘ Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες (ΠΑΑ) (διαταραχές της

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η πρωτογενής ανοσοβιολογική απόκριση ενεργοποιείται κατά την πρώτη επαφή του οργανισμού με ένα αντιγόνο. Περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

Η πρωτογενής ανοσοβιολογική απόκριση ενεργοποιείται κατά την πρώτη επαφή του οργανισμού με ένα αντιγόνο. Περιλαμβάνει τα εξής στάδια: Εικόνα 1.24: α) Σύνδεση αντισώματος - αντιγόνου, β) συμπληρωματικότητα αντισώματος - αντιγόνου, γ) ένα αντίσωμα συνδέεται με περισσότερα από ένα αντιγόνα. Στάδια ανοσοβιολογικής απόκρισης Η αντίδραση του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρειάζεται η µελέτη της ανοσολογία; Εµβόλια Άµυνα κατά µικροοργανισµών Ανοσολογικές ασθένειες Αλλεργίες - υπερευαισθησίες, αυτοανοσίες, ανοσοανεπάρκειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια AIDS 25 εκατ. Θάνατοι από το 1981 έως σήμερα Το AIDS

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Δρακόπουλος 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ)

Γιάννης Δρακόπουλος 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) Γιάννης Δρακόπουλος 1 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) 2. Το διάγραµµα α δείχνει ότι τα αντιγόνα είναι αρχικά πολλά και εν συνεχεία ελαττώνονται διαρκώς. Δεν µεσολαβεί στάδιο αύξησης τους, επομένως δεν παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011

Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011 Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011 Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Τα 10 µεγαλύτερα επιτεύγµατα στη δηµόσια υγεία των βιοµηχανικών χωρών στον 20 ο αιώνα Εµβολιασµός Χλωρίωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσολογική απόκριση στην λοίμωξη Ενεργητική και παθητική ανοσοποίηση Εμβόλια

Ανοσολογική απόκριση στην λοίμωξη Ενεργητική και παθητική ανοσοποίηση Εμβόλια Ανοσολογική απόκριση στην λοίμωξη Ενεργητική και παθητική ανοσοποίηση Εμβόλια Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ipapapar@med.uoa.gr Ανοσία

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2012. Παιδιατρικές λοιμώξεις Aνασκόπηση βιβλιογραφίας Παιδιατρικές λοιμώξεις Παράπλευρες απώλειες από χρήση-κατάχρηση αντιβιοτικών

21/11/2012. Παιδιατρικές λοιμώξεις Aνασκόπηση βιβλιογραφίας Παιδιατρικές λοιμώξεις Παράπλευρες απώλειες από χρήση-κατάχρηση αντιβιοτικών Παιδιατρικές λοιμώξεις 2012 Παιδιατρικές λοιμώξεις 2012 Αθανάσιος Γ. Μίχος Ποσοστό δημοσιεύσεων ανά ειδικότητα Παιδατρικές λοιμώξεις 2012 Αντιμικροβιακά Παράπλευρες απώλειες από χρήση-κατάχρηση αντιβιοτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου Αιτιολογία της µηνιγγίτιδας: Ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας της µηνιγγίτιδας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

5 Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΟΣΙΑ Dr.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

5 Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΟΣΙΑ Dr.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 5 Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΟΣΙΑ Dr.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΟΣΙΑ Ειδική ή επίκτητη ανοσία είναι ένα σύνολο μηχανισμών με τους οποίους επιτυγχάνεται σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015. Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ.

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015. Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015 Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Στην έναρξη του φετινού σεµιναρίου παιδιατρικών λοιµώξεων τονίστηκαν αρχικά οι κυριότεροι λόγοι παραµονής λοιµωδών

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Πρόληψη Λοιμώξεων Εμβόλια

3.2 Πρόληψη Λοιμώξεων Εμβόλια 3.2 Πρόληψη Λοιμώξεων Εμβόλια Λέξεις Κλειδιά Αντισώματα Αντιγόνο Επιδημία Πληθυσμιακή Ανοσία Άνοσος Ανοσοποίηση Εμβόλιο Λευκά αιμοσφαίρια Υλικά που απαιτούνται ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Το τρυπανόσωμα προκαλεί α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα Τα ενδοσπόρια σχηματίζονται από β. φυτά γ. ιούς δ. πρωτόζωα Η σύφιλη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

«Φυσιολογική» ανοσοανεπάρκεια

«Φυσιολογική» ανοσοανεπάρκεια 6 η Μετεκπαιδευτική διημερίδα παιδιατρικών λοιμώξεων «Ειδικές» ομάδες Εμβολιασμοί σε ειδικές ομάδες παιδιών Βάνα Σπούλου Eπίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙ ΚΟΙ. Ιοί ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΧ ΟΙ. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού.

ΔΙΔΑΚΤΙ ΚΟΙ. Ιοί ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΧ ΟΙ. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού. Σ αυτή την δραστηριότητα οι μαθητές συμμετέχουν σε μια προσομοίωση, ώστε να δουν πως τα εμβόλια χρησιμοποιούνται στην πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι πως έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να προστατευτείτε από την ηπατίτιδα Β; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Η ΠΧΠ, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης είναι η ισχύουσα έκδοση τη στιγμή της χορήγησης της Απόφασης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Hiberix, Κόνις και διαλυτικό μέσο για ενέσιμο διάλυμα Εμβόλιο έναντι του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου β (Hib)

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Hiberix, Κόνις και διαλυτικό μέσο για ενέσιμο διάλυμα Εμβόλιο έναντι του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου β (Hib) ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Hiberix, Κόνις και διαλυτικό μέσο για ενέσιμο διάλυμα Εμβόλιο έναντι του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου β (Hib) Παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά αυτό το φυλλάδιο, πριν από

Διαβάστε περισσότερα

Εμβολιασμός Βρεφών και Παιδιών που Ταξιδεύουν Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εμβολιασμός Βρεφών και Παιδιών που Ταξιδεύουν Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Ο αριθμός των παιδιών που ταξιδεύουν προς διάφορους διεθνείς προορισμούς αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Παρά το γεγονός ότι στα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.3 : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 Χαρακτηρίστε τις προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες. 1. Οι βλεννογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πεδίο δεδομένων Περιεχόμενο Ημερομηνία αναφοράς Συμπληρώστε την ημερομηνία υποβολής του Εντύπου Αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 24/01/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία KΕΦΑΛΑΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται από: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού.

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού. ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Covexin 10, ενέσιμο εναιώρημα σε πρόβατα και βοοειδή 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερα δεδομένα στα εμβόλια

Νεότερα δεδομένα στα εμβόλια Νεότερα δεδομένα στα εμβόλια Χαράλαμπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Εμβόλιο γρίπης Ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός: το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Prevenar ενέσιμο εναιώρημα. Προσροφημένο, συζευγμένο σακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεθοδολογία Ασκήσεων Ασκήσεις µε διαγράµµατα που απεικονίζουν τη µεταβολή του αριθµού µικροβίων Συνήθως: Ζητείται να σχολιάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο ηπατίτιδας Β Βασιλική Ρωμανού, Παθολόγος-Εντατικολόγος Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς Αιτιολογία ηπατίτιδας Β Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV), DNA ιός (Hepadnaviridae). Μετάδοση Ο ιός της ηπατίτιδας

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου

Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Μάθημα/Τάξη: Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Κεφάλαιο: Άνθρωπος και Υγεία (1.1-1.3.3) Ονοματεπώνυμο Μαθητή: Ημερομηνία: 17-10-2016 Επιδιωκόμενος Στόχος: 70/100 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού Από τον Πέτρο Χειρίδη, MD, PhD Μαιευτήρα Γυναικολόγο Ενδοσκόπο, Συνεργάτη ΓΑΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΊΑΣΗ ΑΠΟ ΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΡΟ Το ταξίδι της επιτόκου στις αναπτυσσόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία των συνδυασμένων εμβολίων στον παιδιατρικό εμβολιασμό

Η αξία των συνδυασμένων εμβολίων στον παιδιατρικό εμβολιασμό Η αξία των συνδυασμένων εμβολίων στον παιδιατρικό εμβολιασμό Ευαγγελία Φαρμάκη Παιδιατρικό Ανοσολογικό και Ρευματολογικό Κέντρο Αναφοράς 1 η Παιδιατρική Κλινική, ΑΠΘ Συνδυασμένα (πολυδύναμα) εμβόλια Πολύτιμα

Διαβάστε περισσότερα

συζευγμένο πολυσακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (13-δύναμο, προσροφημένο)

συζευγμένο πολυσακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (13-δύναμο, προσροφημένο) EMA/90006/2015 EMEA/H/C/001104 Περίληψη EPAR για το κοινό συζευγμένο πολυσακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (13-δύναμο, προσροφημένο) Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ. Υπάρχουν 2 τύποι μηνιγγίτιδας. Υπάρχει η ιογενής μηνιγγίτιδα, καθώς επίσης και η βακτηριακή μηνιγγίτιδα.

ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ. Υπάρχουν 2 τύποι μηνιγγίτιδας. Υπάρχει η ιογενής μηνιγγίτιδα, καθώς επίσης και η βακτηριακή μηνιγγίτιδα. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ Η Μηνιγγίτιδα είναι μία σφοδρή μεταδοτική ασθένεια, προκαλούμενη από βακτήρια, ιούς και μύκητες, η οποία επιδρά στους ιστούς, που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Η ασθένεια μεταδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ PNEUMOVAX 23 φιαλίδιο Πολυσακχαριδικό Εμβόλιο Πνευμονιόκοκκου 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δόση εμβολίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ;

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ; ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ; Εμβόλια Με τον όρο εμβολιασμός νοείται η χορήγηση σε έναν οργ Εμβόλια Τα εμβόλια, συνεπώς, χρησιμοποιούνται ως προληπτικό μέσ Τα εμβόλια, ανάλογα με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας.

που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας. Το που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας. Σε συνεργασία με τον Παιδίατρό σας, θα σας βοηθήσει να αντιληφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί άμυνας ανθρώπινου οργανισμού Βασικές αρχές ανοσίας.

Μηχανισμοί άμυνας ανθρώπινου οργανισμού Βασικές αρχές ανοσίας. Μηχανισμοί άμυνας ανθρώπινου οργανισμού Βασικές αρχές ανοσίας. 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψεις στο χαρτί σου τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Μελέτη εμβολιαστικής κάλυψης MMR, Ηπατίτιδας Α, Β, Τετάνου- Διφθερίτιδας, Ανεμευλογιάς και Κοκκύτη των Επαγγελματιών Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΟΣΙΑ Η ανοσία (α- στερητικό + νόσος) είναι η ικανότητα ενός οργανισμού να αμύνεται ενάντια σε κάποιον εξωτερικό βλαπτικό παράγοντα και να μην υφίσταται τις συνέπειές του.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών

Εφαρμογή Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών Εφαρμογή Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών Σχήματα-Προβληματισμοί-Λάθη Ευαγγελία Φαρμάκη «Παιδιατρικό Ανοσολογικό και Ρευματολογικό Κέντρο Αναφοράς» 1 η Παιδιατρική Κλινική, ΑΠΘ Εμβολιασμοί η πλέον επιτυχημένη

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens

The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens Το νέο, πολλαπλών συστατικών, εµβόλιο έναντι της οροοµάδας

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK)

A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK) A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK) [p.1] Οδηγός παιδικών εμβολιασμών για βρέφη έως 13 μηνών εμβολιασμός ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατέψετε το παιδί σας [p.2]

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας: 101 87 Τηλέφωνο:,2132161327

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια κατανομή οροομάδων

Παγκόσμια κατανομή οροομάδων Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα προκαλείται στις περισσότερες περιπτώσεις από τα βακτήρια Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, group B Streptococcus, Listeria monocytogenes, και Neisseria meningitidis.

Διαβάστε περισσότερα