Δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες έναντι δίαιτας χαμηλής σε υδατάνθρακες. Επίδραση στον μεταβολικό έλεγχο

Save this PDF as:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες έναντι δίαιτας χαμηλής σε υδατάνθρακες. Επίδραση στον μεταβολικό έλεγχο"

Transcript

1 : , 2015 Ανασκόπηση Δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες έναντι δίαιτας χαμηλής σε υδατάνθρακες. Επίδραση στον μεταβολικό έλεγχο Ι.Γκουτζελίκα Περίληψη O σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό νόσημα, στο οποίο η διατροφή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη και αντιμετώπισή του. Επειδή η βασική έκφραση της νόσου είναι η αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, η ποσότητα των υδατανθράκων που πρέπει να καταναλώνεται ημερησίως αποτέλεσε θέμα επιστημονικών συζητήσεων για πολλά χρόνια. Φαίνεται πως από τον αυστηρότατο περιορισμό των υδατανθράκων στις αρχές του 20ού αιώνα, περάσαμε στο ευέλικτο διαιτολόγιο που συστήνεται σήμερα, το οποίο υποστηρίζεται από τη σύγχρονη φαρμακευτική αγωγή. Αυτό δεν εστιάζει στη συνολική ποσότητα των υδατανθράκων που πρέπει να καταναλώνονται ημερησίως, αλλά στο είδος τους, στον γλυκαιμικό δείκτη και το γλυκαιμικό φορτίο των τροφίμων και στην καταμέτρησή τους, ώστε να προσαρμόζεται η ποσότητά τους στην προγευματική δόση ινσουλίνης. Εισαγωγή Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος O σακχαρώδης διαβήτης είναι ένα σύνδρομο με ετερογενές και πολυπαραγοντικό υπόστρωμα που χαρακτηρίζεται από διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, των λιπών και των πρωτεϊνών, η οποία οφείλεται σε πλήρη, μερική ή σχετική (ινσουλινοαντίσταση) έλλειψη ινσουλίνης. Εκφράζεται κυρίως ως αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. O διαβήτης αναγνωρίστηκε πρώτη φορά πριν χρόνια από τους αρχαίους Αιγύπτιους. Η πρώτη αναφορά όμως των συμπτωμάτων έγινε από τον Αρεταίο στην Καππαδοκία το 120 π.χ. Αυτός γράφει πως η κατάσταση είναι «ευτυχώς σπάνια» αλλά «η ζωή αυτού που την έχει προβλέπεται μικρή όταν η ασθένεια αναπτυχθεί πλήρως» 5. Δυστυχώς πλέον η πρώτη φράση δεν ισχύει, καθώς από το 1945 μέχρι σήμερα η συχνότητα της νόσου διπλασιάζεται κάθε εικοσαετία. Το 1994 ο επιπολασμός του ΣΔ τύπου 2 στον παγκόσμιο πληθυσμό ήταν 1,8% 5, ενώ το 2010 έφτασε στο 6,4% και μέχρι το 2030 αναμένεται να αυξηθεί στο 7,8% του ενήλικου πληθυσμού (IDF, 2009). Η δεύτερη φράση όμως ισχύει, καθώς 44% των ασθενών με ΣΔ τύπου 2 πεθαίνουν μέσα σε μια δεκαετία από τη διάγνωση, κυρίως από μακροαγγειακές επιπλοκές.

2 Η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί τη συνεργασία επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, με τη σωστή διατροφή να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη και στην αντιμετώπισή του. Κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα όμως υπήρξαν πολλές θεωρίες για το ποια είναι αυτή η «σωστή» διατροφική προσέγγιση, κυρίως όσον αφορά την ποσότητα των υδατανθράκων που πρέπει να καταναλώνονται από τον διαβητικό ασθενή, επειδή οι υδατάνθρακες είναι το θρεπτικό συστατικό που επηρεάζει περισσότερο τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης. Παρακάτω θα αναλυθούν οι θεωρίες που κυριάρχησαν κατά διαστήματα για την ποσότητα των υδατανθράκων που θα πρέπει να καταναλώνει ο διαβητικός ασθενής και αν τελικά είναι καλύτερος ο περιορισμός των υδατανθράκων ή η πιο ευέλικτη κατανάλωσή τους. Ιστορικήαναδρομή Η πρώτη διατροφική οδηγία αφορούσε στην πρόσληψη μεγάλης ποσότητας υδατανθράκων, ώστε να αντικαθίστανται οι ποσότητες που χάνονταν στα ούρα. Αργότερα η πρακτική αυτή άλλαξε και οι υδατάνθρακες στη διατροφή άρχισαν να αποφεύγονται. Το 1912 ο Frederick M. Allen συνιστούσε διαιτολόγιο θερμίδων ημερησίως και το ποσό των υδατανθράκων να μην ξεπερνά τα 10 γραμμάρια. Στόχος της διατροφικής θεραπείας του ήταν απλώς η διατήρηση του ασθενούς στη ζωή μέχρι να αρχίσει να ξαναπαράγεται ινσουλίνη, κάτι φυσικά που δεν συνέβαινε ποτέ. Αντιθέτως ο ασθενής οδηγούνταν σε πρόωρο θάνατο από σοβαρό υποσιτισμό 1. Το 1921 απομονώθηκε στο εργαστήριο για πρώτη φορά ινσουλίνη από πάγκρεας αγελάδος. Παρ' όλα αυτά οι επιστήμονες συνέχισαν να συστήνουν δίαιτες φτωχές σε υδατάνθρακες και πλούσιες σε λιπαρά και επιπλέον αποκλεισμό των τροφών που προκαλούν μεγάλη αύξηση των επιπέδων γλυκόζης του αίματος. Αν και φαίνεται λογικό να προτείνεται δίαιτα φτωχή σε υδατάνθρακες για τον σκοπό αυτό, ωστόσο η μείωση των υδατανθράκων σε επίπεδα <130 g/ημερησίως (low carb diets), δεν συνιστάται για την αντιμετώπιση του ΣΔ. Μέχρι το 1994, οι διατροφικές οδηγίες περιστρέφονταν γύρω από τον καθορισμό του ιδανικού ποσοστού θρεπτικών συστατικών στο ημερήσιο διαιτολόγιο του ασθενούς. Αφού υπολογίζονταν οι ενεργειακές ανάγκες του ατόμου, μοιράζονταν οι θερμίδες σε συγκεκριμένα ποσοστά υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών και ο ασθενής ήταν υποχρεωμένος να ακολουθεί μία διατροφική αγωγή που δεν λάμβανε υπόψη καθόλου τις προσωπικές ιδιαιτερότητές του. Επίσης, πολλές τροφές αποκλείονταν, διότι προκαλούσαν μεγάλη αύξηση της μεταγευματικής γλυκόζης. Η προσέγγιση αυτή δεν στηριζόταν σε επιστημονικά δεδομένα και δεν είχε αποτέλεσμα, λόγω του χαμηλού επιπέδου συμμόρφωσης με τις διατροφικές οδηγίες. Από το 1994 και μετά, η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία (ADA) προτείνει ένα πιο ευέλικτο διατροφικό πρόγραμμα, που στόχο έχει να βασίζεται στις υπάρχουσες διατροφικές συνήθειες του ασθενούς, στο μεταβολικό του προφίλ, στους θεραπευτικούς στόχους και στις αλλαγές στον τρόπο ζωής του που μπορεί και είναι διατεθειμένος να κάνει. Πιο συγκεκριμένα, με τις οδηγίες του 2002 και του 2007, προτείνεται τα ποσοστά των θρεπτικών συστατικών να συμφωνούν με τις τιμές αναφοράς της διαιτητικής πρόσληψης (DRI s), δηλαδή οι υδατάνθρακες να καλύπτουν το 45-65% των ενεργειακών αναγκών, το λίπος το 20-35% (όπου πολυακόρεστα λιπαρά οξέα <10%, κορεσμένα και τρανς λιπαρά οξέα <8% και μονοακόρεστα λιπαρά οξέα > 10%) και πρωτεΐνες 10-35%. O στόχος της διατροφικής παρέμβασης είναι η διατήρηση καλού γλυκαιμικού προφίλ, καλού λιπιδαιμικού προφίλ και φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης 12 (Πίν. 1). Για να καταλήξουν όμως σε αυτές τις οδηγίες στηρίχθηκαν σε έρευνες που αφορούσαν την επίδραση της ποσότητας και του είδους των υδατανθράκων στον γλυκαιμικό έλεγχο του ασθενούς και τη σημασία της διατήρησης καλού γλυκαιμικού προφίλ στην αποφυγή ή στην επιβράδυνση της εμφάνισης των συνεπειών του ΣΔ. Πίνακας1.Στόχοι της διατροφικής παρέμβασης στη θεραπεία του ΣΔ. Α.Γλυκαιμικόςέλεγχος Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη <7% Γλυκόζη νηστείας mg/dl Υψηλότερη τιμή μεταγευματικής γλυκόζης <180 mg/dl Β.Λιπιδαιμικόςέλεγχος LDL < 100 mg/dl Άνδρες >40 mg/dl HDL Γυναίκες >50 mg/dl TG <150 mg/dl Γ.Αρτηριακή πίεση <130/80 mmhg 274

3 Επιστημονικέςμελέτες Oι δύο μεγαλύτερες έρευνες που αποδεικνύουν τη σημασία του γλυκαιμικού ελέγχου στην αποφυγή των επιπλοκών του ΣΔ τύπου 1 και τύπου 2 είναι η DCCT (Diabetes Control and Complications Trial) και η UKPDS (UK Prospective Diabetes Study) αντίστοιχα. Η DCCT έδειξε ότι ο εντατικός γλυκαιμικός έλεγχος καθυστερεί την εμφάνιση των επιπλοκών του διαβήτη καθώς και την εξέλιξή τους (76% μειωμένος κίνδυνος εμφάνισης αμφιβληστροειδοπάθειας, 60% μειωμένος κίνδυνος εμφάνισης νευροπάθειας και 50% μειωμένος κίνδυνος νεφροπάθειας). Έδειξε επίσης ότι οποιαδήποτε μικρή μείωση των επιπέδων γλυκόζης έχει ευνοϊκή επίδραση στην εξέλιξη της νόσου, ακόμα και αν ο ασθενής δεν είχε καλό γλυκαιμικό έλεγχο στο παρελθόν 13. Η EDIC (Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications) είναι η συνέχεια της DC- CT, στην οποία πήρε μέρος το 90% των συμμετεχόντων της πρώτης έρευνας. Σε αυτήν, εκτός από τα παραπάνω ελέγχθηκαν και τα αποτελέσματα του εντατικού γλυκαιμικού ελέγχου στην ανάπτυξη καρδιοπαθειών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπήρχε 42% μικρότερος κίνδυνος εμφάνισης οποιουδήποτε καρδιαγγειακού νοσήματος και 57% μικρότερος κίνδυνος εμφάνισης εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου σχετιζόμενου με καρδιαγγειακές παθήσεις 14. Στον ΣΔ τύπου 2, ο εντατικός γλυκαιμικός έλεγχος οδηγεί σε υπερινσουλιναιμία, αύξηση του σωματικού βάρους και συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια που με τη σειρά τους οδηγούν σε αύξηση των μακροαγγειακών επιπλοκών. Επίσης, στους ασθενείς με ΣΔ τύπου 2 είναι πιο συχνή η εμφάνιση υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας σε ποσοστό 40-60%. Η UKPDS διενεργήθηκε στα τέλη του 1970 από τον Robert Turner και τους συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο της Oξφόρδης. Πρωταρχικός στόχος ήταν η αξιολόγηση της επίδρασης του εντατικού γλυκαιμικού ελέγχου και δευτερεύων στόχος η αξιολόγηση της ύπαρξης διαφορών μεταξύ διαφορετικών θεραπειών. Τα αποτελέσματα ήταν τα εξής: Oεντατικός γλυκαιμικός έλεγχος (που επιτυγχάνεται με διατροφική παρέμβαση, σουλφονυλουρίες ή ινσουλίνη) βελτίωσε τη θνητότητα από μικροαγγειακές επιπλοκές αλλά όχι και τη θνησιμότητα. Πιο αποτελεσματικός στη μείωση της θνητότητας και της θνησιμότητας από μικρο- και μακροαγγειακές επιπλοκές του ΣΔ τύπου 2 ήταν ο εντατικός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ <140/80 mm Hg). Ακόμα και μικρή μείωση των επιπέδων γλυκόζης αίματος ήταν ευεργετική. Παρότι η UKPDS απάντησε σε πολλά ερωτήματα, ωστόσο άφησε πολλά αναπάντητα και γέννησε καινούρια. Έκανε όμως σαφή την ανάγκη διερεύνησης της ιδανικής θεραπευτικής προσέγγισης του ΣΔ τύπου 2 5. Καμία από τις παραπάνω έρευνες δεν ασχολήθηκε με τον τρόπο που επιτυγχάνεται εντατικός γλυκαιμικός έλεγχος μέσω της διατροφής. Υπάρχουν όμως επιστημονικά δεδομένα που αφορούν το ρόλο των υδατανθράκων που προσλαμβάνονται ημερησίως στην επίτευξη αυτού του στόχου. Το 1933 έρευνες του Ellis έδειξαν πως η αύξηση της συχνότητας των γευμάτων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της προσλαμβανόμενης δόσης ινσουλίνης. Χρησιμοποίησε για τον σκοπό του περιπτώσεις ασθενών με κακό γλυκαιμικό έλεγχο, που έπαιρναν μεγάλες δόσεις ινσουλίνης, στους οποίους χορηγούσε μικρές δόσεις γλυκόζης ωριαία. Το 1963 ο Gwinup απέδειξε ότι αυξημένος αριθμός γευμάτων οδήγησε σε βελτίωση της ινσουλινοαντοχής και μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα μεταγευματικά. Το 1990 ο Jenkins έδειξε ότι 50 g γλυκόζης που καταναλώνονταν σε μικρές ποσότητες μέσα σε 180 λεπτά σε σχέση με την ίδια ποσότητα που καταναλωνόταν σε 5 λεπτά, οδηγούσαν σε μειωμένη έκκριση ινσουλίνης, πεπτιδίου C, GIP, γλυκάνης και εντερογλυκάνης. Τα ελεύθερα λιπαρά οξέα μειώθηκαν και στις δύο περιπτώσεις, στη δεύτερη όμως επανήλθαν στα αρχικά επίπεδα μέσα σε τρεις ώρες. Τα αποτελέσματα αυτά συνάδουν με το φαινόμενο Staub- Traugot, όπου όσο πιο κοντά είναι τα γεύματα μεταξύ τους, τόσο βελτιώνεται η ανοχή στη γλυκόζη. Φαίνεται, λοιπόν, πως ένας παράγοντας που επηρεάζει τα επίπεδα μεταγευματικής γλυκόζης και ινσουλίνης είναι ο ρυθμός απορρόφησης των υδατανθράκων του γεύματος. Μικρότερος ρυθμός απορρόφησης οδηγεί σε μειωμένα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης, και δοθέντος χρόνου οδηγεί σε μείωση των επιπέδων LDL, ολικής χοληστερόλης, απολιποπρωτεΐνης-3 και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Oι υδατάνθρακες που απορροφώνται με χαμηλότερο ρυθμό είναι οι φυτικές ίνες και τα 275

4 ελαφρώς επεξεργασμένα δημητριακά ολικής αλέσεως και ονομάζονται lente υδατάνθρακες. 3 Συνεπώς, πρέπει να περιοριστεί η πρόσληψη απλών σακχάρων που απορροφώνται γρηγορότερα και προκαλούν υπεργλυκαιμία. Είκοσι όμως έρευνες στις οποίες η σακχαρόζη αντικαταστάθηκε από σύνθετους υδατάνθρακες, ίδιας θερμιδικής αξίας, έδειξαν ότι οι μεταβολές της γλυκόζης μεταγευματικά ήταν ίδιες (Franz et al, 2002). Παρά ταύτα, συνιστάται η αντικατάστασή τους, καθώς οι σύνθετοι υδατάνθρακες είναι θρεπτικά πυκνότεροι. Από την άλλη είναι πιθανό οι φυτικές ίνες να έχουν θετική επίδραση στο γλυκαιμικό και στο λιπιδαιμικό προφίλ, αλλά θα πρέπει η κατανάλωσή τους να φτάνει τα 50 g ημερησίως. Σε έρευνα του 2000 όπου εξετάστηκε η επίδραση της κατανάλωσης 28 g φυτικών ινών έναντι της κατανάλωσης 50 g ημερησίως, μειώθηκε στη δεύτερη περίπτωση η μεταγευματική γλυκόζη κατά 13 mg/dl, η γλυκόζη ούρων κατά 1,3 g, η ολική χοληστερόλη κατά 6,7%, τα τριγλυκερίδια κατά 10,2% και η VLDL κατά 12,5%. 11 Είναι αμφίβολο, όμως, αν η ποσότητα αυτή μπορεί να καταναλώνεται καθημερινά και να είναι ανεκτή από τον γενικό πληθυσμό 13. Φαίνεται, λοιπόν, ξεκάθαρα πως υπάρχει συσχέτιση κυρίως του είδους των υδατανθράκων που καταναλώνονται ημερησίως με την αντίσταση στην ινσουλίνη και την επίτευξη γλυκαιμικού ελέγχου. Με βάση αυτά τα δεδομένα, προέκυψε η ανάγκη της ποσοτικής έκφρασης της γλυκαιμικής απόκρισης που προκαλούν διάφορες τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες. Αυτό επιτυγχάνεται με τον γλυκαιμικό δείκτη που ορίζεται ως η επιφάνεια κάτω από την τιμή της μεταγευματικής γλυκόζης στην καμπύλη γλυκόζης μετά την κατανάλωση 50 g τροφής πλούσιας σε υδατάνθρακες σε σύγκριση με την αντίστοιχη επιφάνεια μετά την κατανάλωση 50 g ενός τροφίμου αναφοράς (γλυκόζη ή λευκό ψωμί). O γλυκαιμικός δείκτης εξαρτάται πολύ από τον ρυθμό πέψης και απορρόφησης των υδατανθράκων και όσο χαμηλότερη τιμή έχει, τόσο μικρότερη είναι η αύξηση των επιπέδων της γλυκόζης αίματος μεταγευματικά. Στον πίνακα 2 περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα διαφόρων επιδημιολογικών μελετών που αφορούν τη σχέση μεταξύ των προσλαμβανόμενων υδατανθράκων και της υπεργλυκαιμίας καθώς και του ΣΔ τύπου 2. Όπως φαίνεται, υπάρχουν έρευνες που δεν δείχνουν καμία συσχέτιση, άλλες που δεν δείχνουν συσχέτιση με τη συνολική ποσότητα υδατανθράκων που καταναλώνεται ημερησίως, άλλες δείχνουν θετική συσχέτιση με την κατανάλωση τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και άλλες αρνητική συσχέτιση με την κατανάλωση υψηλών ποσοτήτων φυτικών ινών. 4 Διαφαίνεται πως για την επίτευξη γλυκαιμικού ελέγχου στον ΣΔ τύπου 2 είναι σημαντική η μείωση των τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και η αύξηση της κατανάλωσης φυτικών ινών και όχι η μείωση της συνολικής ποσότητας υδατανθράκων. Στο ίδιο αποτέλεσμα καταλήγει η μελέτη συσχέτισης των απογόνων των ατόμων που πήραν μέρος στη μελέτη του Framingham το Το δείγμα αποτελούνταν από άτομα, στα οποία διερευνήθηκε σε εύρος πενταετίας ( ) η συσχέτιση μεταξύ της ποσότητας και του είδους των υδατανθράκων που καταναλώνονται με την ινσουλινοαντοχή και την επίπτωση του μεταβολικού συνδρόμου. Μετά την προσαρμογή των δεδομένων σε πιθανούς αντιρροπιστικούς παράγοντες προέκυψε ότι υπήρχε αρνητική συσχέτιση μεταξύ της συνολικής κατανάλωσης φυτικών ινών, της κατανάλωσης φυτικών ινών από φρούτα, από δημητριακά και από δημητριακά ολικής αλέσεως με την ινσουλινοαντοχή. Αντιθέτως, υπήρχε θετική συσχέτιση με την κατανάλωση τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Βρέθηκε επίσης αρνητική συσχέτιση της κατανάλωσης φυτικών ινών από δημητριακά και δημητριακά ολικής αλέσεως με τον επιπολασμό του μεταβολικού συνδρόμου, και θετική συσχέτιση με την κατανάλωση τροφίμων με γλυκαιμικό δείκτη. Το συνολικό ποσό των υδατανθράκων, οι φυτικές ίνες των φρούτων, των λαχανικών και των οσπρίων, καθώς και το γλυκαιμικό φορτίο των τροφών δεν επηρεάζουν τον επιπολασμό του μεταβολικού συνδρόμου 8. Oι Wolever, Bologresi το 1996 εξέτασαν την υπόθεση ότι τόσο η ποιότητα όσο και το είδος των υδατανθράκων σε ένα τρόφιμο επηρεάζουν τη γλυκαιμική απόκριση σε υγιή άτομα. Το πρώτο κατά 57-65% και το δεύτερο κατά 60%, ενώ και τα δύο μαζί κατά 90%. To 2003 o Wolever με τον Mehling εξέτασαν το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα της ποσότητας ή του είδους των υδατανθράκων στα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης, στην ινσουλίνη και στα επίπεδα λιπιδίων σε 34 άτομα με μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη. Μετά από 4 μήνες τα επίπεδα γλυκόζης σε ένα οκτάωρο ήταν ίδια στη δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και υψηλή συγκέντρω- 276

5 Πίνακας2. Επιδημιολογικές έρευνες της συσχέτισης των υδατανθράκων με την υπεργλυκαιμία και τον ΣΔ τύπου 2. Έτος Μέγεθος Επανέλεγχος Διατροφική Συσχέτισημε διεξαγωγής Έρευνα δείγματος Φύλο Ηλικία (έτη) εκτίμηση Αποτέλεσμα υδατάνθρακες 1974 Israeli Heart 373 M Σύντομο διατρο- ΣΔ Καμία Disease Study φικό ιστορικό 1984 Pima Indians, 87 F N/A Διατροφικό ΣΔ Θετική USA ιστορικό 1989 Gothenburg, 43 F Ανάκληση 24ώρου ΣΔ Καμία Sweden 1989 Zutphen study, 58 M Διατροφικό ΣΔ Καμία Netherlands ιστορικό 1997 Nurse s Health 915 F FFQ ΣΔ Αρνητική με Study, USA φυτικές ίνες, θετική με γλυκαιμικό φορτίο, καμία με συνολικούς υδατάνθρακες 1997 Health 523 M FFQ ΣΔ Αρνητική με Professional s τύπου 2 φυτικές ίνες, θετική Follow-up study, με γλυκαιμικό φορτίο, USA καμία με συνολικούς υδατάνθρακες 1995 Seven countries 338 M Διατροφικό ΣΔ Καμία study, Netherlands, ιστορικό Finland 1991 Netherlands 59 M/F Διατροφικό Μεταγευμα- Θετική με ολικούς ιστορικό τική γλυκόζη υδατάνθρακες, καμία με απλούς ή σύνθετους 2000 Iowa women s F FFQ Δυσανοχή Αρνητική με health study, στη γλυκόζη δημητριακά ολικής USA αλέσεως, συνολικές φυτικές ίνες και φυτικές ίνες από δημητριακά, καμία με γλυκαιμικό δείκτη και γλυκαιμικό φορτίο 2000 Nurse s Health F FFQ ΣΔ Αρνητική με Study, USA τύπου 2 δημητριακά ολικής αλέσεως 1991 San Luis 70 DM M/F Ανάκληση ΣΔ/Δυσανοχή Αρνητική με Valley Diabetes 171 IGT 24ώρου στη γλυκόζη συνολικούς Study, USA υδατάνθρακες 2000 Zutphen elderly 394 M Διατροφικό Μεταγευματική Καμία με study ιστορικό γλυκόζη και γλυκαιμικό νηστείας δείκτη ση μονοακόρεστων λιπαρών οξέων και στη δίαιτα πλούσια σε υδατάνθρακες από τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Συνεπώς σε ένα διαιτολόγιο λαμβάνουμε υπόψη το ποσό των υδατανθράκων ανά γεύμα και τον γλυκαιμικό δείκτη, παρότι αυτός επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του τροφίμου, και δεν είναι τόσο ακριβής στον υπολογισμό της γλυκαιμικής απόκρισης διαβητικών ασθενών όσο σε υγιή άτομα. Σε μια μεταανάλυση των Brand-Miller et al το 2003, διαφόρων μελετών που αφορούσαν την επίδραση του χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη στην αντιμετώπιση του ΣΔ τύπου 1 και 2, φάνηκε πως οι δίαιτες με τροφές χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη μείωσαν κατά 0,43% την HbA1c από εκείνες με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Το ίδιο αποτέλεσμα προέκυψε και στην έρευνα EU-RODIAB όπου πήραν μέρος άτομα με ΣΔ τύπου 1 σε 31 κλινικές στην Ευρώπη (2001). 277

6 Oι προηγούμενες δύο μετααναλύσεις έγιναν διότι δεν υπήρχαν ξεκάθαρα αποτελέσματα για την αποτελεσματικότητα των τροφών χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου. Oι Brand και Miller, το 2003 σε μία μικρή μελέτη με υγιή άτομα έδειξαν ότι υπάρχει θετική συσχέτιση του γλυκαιμικού φορτίου των τροφών (Γλυκαιμικός δείκτης επί την ποσότητα των υδατανθράκων του τροφίμου) με τη γλυκαιμική απόκριση και την έκκριση ινσουλίνης. Επίσης ότι διαφορετικές τροφές με ίδιο γλυκαιμικό φορτίο παράγουν παρόμοια γλυκαιμική απόκριση. Στη Nurse s Health Study (1997) βρέθηκε σχετική συσχέτιση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔ τύπου 2 και του γλυκαιμικού δείκτη (Σχετικός κίνδυνος =1,37). Επίσης, θετική συσχέτιση βρέθηκε και με το γλυκαιμικό φορτίο (ΣΚ= 1,47). Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν σε follow-up της έρευνας το Λίγες αποδείξεις υπάρχουν σχετικά με τη συσχέτιση μεταξύ της συνολικής ποσότητας υδατανθράκων της δίαιτας και του κινδύνου εμφάνισης ΣΔ τύπου 2. Πιο δυνατή συσχέτιση υπάρχει με την κατανάλωση λιπών (ολικών και κορεσμένων). Δύο μελέτες κοόρτης έδειξαν ότι δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης ΣΔ τύπου 2 από την υψηλή κατανάλωση απλών σακχάρων και μία έρευνα έδειξε αρνητική συσχέτισή της με την ανάπτυξη του ΣΔ τύπου 2. Από την άλλη η κατανάλωση δημητριακών ολικής αλέσεως και φυτικών ινών μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ τύπου 2. Το Diabetes Prevention Program και η Finnish Diabetes Prevention Study απέδειξαν πως ακόμα και μικρή απώλεια βάρους οδηγεί σε χαρακτηριστική επιβράδυνση της εξέλιξης του ΣΔ τύπου 2 σε ασθενείς με μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη 9. Όσον αφορά τους ασθενείς με ΣΔ τύπου 1, σε εντατικό σχήμα ινσουλίνης ή με αντλία ινσουλίνης πιο αποτελεσματική στη διατήρηση του γλυκαιμικού ελέγχου είναι η μέτρηση των υδατανθράκων (ο λόγος ινσουλίνης προς υδατάνθρακες, δηλαδή πόσα γραμμάρια υδατανθράκων καλύπτονται από μία μονάδα ινσουλίνης) παρά ο περιορισμός του συνολικού ποσού τους. Σε έρευνα που έλαβαν μέρος 532 άτομα από την DCCT, διερευνήθηκε η συσχέτιση της HbA1c με την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Αποδείχθηκε ότι η αυξημένη δόση ινσουλίνης σε συνδυασμό με αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων και μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, καθώς και με μειωμένη πρόσληψη υδατανθράκων οδηγούσε σε αυξημένες τιμές γλυκοζυλιωμένης. Άρα, δίαιτες φτωχές σε υδατάνθρακες και πλούσιες σε λιπαρά οξέα οδηγούν σε κακό γλυκαιμικό έλεγχο ανεξάρτητα από την άσκηση και τον BMI 2. Σε αναδρομική μελέτη συσχέτισης που έλαβε χώρα μεταξύ , τα άτομα που συμμετείχαν ακολούθησαν για έναν χρόνο μία τυπική δίαιτα διαβήτη και για έναν ακόμα χρόνο τη μέθοδο της μέτρησης υδατανθράκων. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως στη δεύτερη περίπτωση υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στο γλυκαιμικό προφίλ και στα επίπεδα χοληστερόλης 1. Σε έρευνα για την επίδραση της μέτρησης υδατανθράκων στον γλυκαιμικό έλεγχο, τις ανθρωπομετρικές μετρήσεις και τα επίπεδα λιπιδίων σε παιδιά και εφήβους με ΣΔ τύπου 1, το δείγμα διαιρέθηκε σε δύο ομάδες: την ομάδα ελέγχου και την ομάδα μέτρησης υδατανθράκων. Προέκυψε ότι δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες στη μέση HbA1c, στην ολική ημερήσια δόση ινσουλίνης (TDD), στο BMI ή στα επίπεδα λιπιδίων τον πρώτο χρόνο της έρευνας. Τον δεύτερο χρόνο παρατηρήθηκε μειωμένη HbA1c και υψηλότερη HDL στην ομάδα μέτρησης υδατανθράκων. Δεν υπήρχαν διαφορές στην TDD, στο BMI, στην ολική χοληστερόλη, στην LDL και στα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Συνεπώς η μέτρηση υδατανθράκων οδηγεί σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και δεν επηρεάζει το BMI και τις ανάγκες σε ινσουλίνη 6. Τέλος, σε έρευνα για την επίδραση της μέτρησης υδατανθράκων στην έκβαση του ΣΔ τύπου 1 και στην ποιότητα ζωής δύο ομάδων διαβητικών ασθενών (ομάδα ελέγχου και ομάδα μέτρησης υδατανθράκων) δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσά τους όσον αφορά την εξέλιξη της νόσου, όμως η μέθοδος της μέτρησης υδατανθράκων προτιμάται για την ευελιξία που προσφέρει στη λήψη των γευμάτων και κατά συνέπεια στην ποιότητα ζωής του διαβητικού ασθενούς 10. Συμπεράσματα Όπως φαίνεται από τα παραπάνω, το σημαντικότερο στην αποφυγή ή την επιβράδυνση των μακροπρόθεσμων συνεπειών του διαβήτη είναι ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος, στον οποίο δεν παίζει ρόλο η συνολική ποσότητα των υδατανθράκων στο 278

7 ημερήσιο διαιτολόγιο. Μάλιστα, οι δίαιτες που είναι φτωχές σε υδατάνθρακες δεν συστήνονται για την αντιμετώπιση της νόσου, καθώς αυτοί είναι τροφές πλούσιες σε ενέργεια, υδατοδιαλυτές βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και φυτικές ίνες. Άρα, τα ποσοστά των υδατανθράκων στην ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη πρέπει να είναι 45-65% και σε καμία περίπτωση να μην είναι η ποσότητά τους μικρότερη από 130 g ημερησίως, αφού αποτελούν βασικό συστατικό για τη λειτουργία του εγκεφάλου και του ΚΝΣ. Σημαντικότερα για την αντιμετώπιση του ΣΔ είναι τα εξής: 1. Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους ή μείωσή του αν πρόκειται για υπέρβαρους ασθενείς. Το φυσιολογικό σωματικό βάρος ή η απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. 2. Το κλειδί για την επίτευξη καλού γλυκαιμικού προφίλ είναι η εκπαίδευση του ασθενούς με τη μέθοδο μέτρησης των υδατανθράκων. Αυτή έχει τρία στάδια: Το εισαγωγικό όπου ο ασθενής έρχεται σε πρώτη επαφή με τις ομάδες τροφίμων, τα ισοδύναμα, τις λίστες ανταλλαγής, τις μερίδες και τις ετικέτες τροφίμων. Το ενδιάμεσο όπου ο ασθενής μαθαίνει τις σχέσεις μεταξύ των τροφών και της φαρμακευτικής αγωγής, της άσκησης και των επιπέδων γλυκόζης και αρχίζει να τις διαχειρίζεται με βάση τις μετρήσεις σακχάρου αίματος. Το τελικό όπου ο ασθενής πλέον αυτοδιαχειρίζεται τις δόσεις ινσουλίνης ανάλογα με τη θρεπτική σύσταση των γευμάτων του, την άσκηση, την ύπαρξη οξέων νοσημάτων κ.ά. 3. Η σταθερότητα στην ποσότητα και στο είδος των υδατανθράκων ανά ημέρα οδηγεί σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. 4. Η μέθοδος καταγραφής των υδατανθράκων είναι πιο αποτελεσματική αν συνδυάζεται με τον γλυκαιμικό δείκτη των τροφών. Τελικά, η δίαιτα που είναι φτωχή σε υδατάνθρακες δεν επιδρά ευνοϊκά στον μεταβολικό έλεγχο των ασθενών με ΣΔ, ενώ ακόμα και σε χώρες που η κατανάλωση υδατανθράκων φτάνει το 60-70% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης είναι επιτεύξιμος ο άριστος γλυκαιμικός έλεγχος. Abstract Goutzelika I. Highcarbohydratediets versuslow carbohydratediets:effectsonmetaboliccontrol. Hellenic Diabetol Chron 2015; 4: Diabetes mellitus is a disease that is affected by many factors and diet is the cornerstone of its pre - vention and treatment. The quantity of carbo hydrates that should be consumed daily by the diabetic patient has been the topic of discussion among scientists for a very long time, because the main expression of the disease is elevated levels of blood glucose. It seems that we have come a long way from the very strict restriction of carbohydrates in the early 20 s, to the flexible diet that is recommended today and is sup - ported by modern diabetes drugs. Medical nutrition for diabetic patients today does not focus on the quantity of carbohydrates that should be consumed daily, rather than their type, the glycemic index and glycemic load of various foods and carbohydrate counting method that allows the patient to calculate the bolus dosage of insulin to be administered before each meal. Βιβλιογραφία 1. Dalsgaard H, Saunders C, Padilha Pde C, et al. Glycemic control and lipid profile of children and adolescents undergoing two different dietetic treatments for type 1 diabetes mellitus. Nutr Hosp 2014; 29: Delahanty LM, Nathan DM, Lachin JM, et al. Association of diet with glycated hemoglobin during intensive treatment of type 1 diabetes in the Diabetes Control and Complications Trial. Am J Cl Nutr 2009; 89: Jenkins DJ, Jenkins AL, Wolever TM, et al. Low glycemic index: Lente carbohydrates and physiological effects of altered food frequenc. Am J Clin Nutr 1994; 59(suppl): 706S-9S. 4. Hu FB, van Dam RM, Liu S. Diet and risk of type 2 diabetes: The role of types of fat and carbohydrates. Diabetologia 2001; 44: King P, Peacock I, Donnelly R. The UK Prospective Diabetes Study (UKPDS): Clinical and therapeutic implications for type 2 diabetes. Blackwell Science Ltd Br J Clin Pharmacol 1999; 48: Son O, Efe B, Son N, et al. Investigation on Carbohydrate Counting method in type 1 diabetic patients. Bio Med Research International 2014, Article ID Chiesa G, Piscopo MA, Rigamonti A, et al. Insulin therapy and carbohydrate counting. Acta Biomed 2005; Suppl 3: McKeown NM, Meigs JB, Liu S, et al. Carbohydrate nutrition, insulin resistance and the prevalence of the metabolic syndrome in the Framingham Offspring Cohort. Diabetes Care 2004; 27: Sheard NF, Clark NG, Brand-Miller JC. Dietary carbohydrate (amount and type) in the prevention and management of diabetes. Diabetes Care 2004; 27:

8 10. Gökşen D, Atik Altınok Y, Ozen S, et al. Effects of carbohydrate counting method on metabolic control in children with type 1 diabetes mellitus. J Clin Pediatr Endocrinol 2014; 6: Chandalia M, Garg A, Lutjohann D, et al. Beneficial effects of high dietary fiber intake in patients with type 2 diabetes mellitus. N Eng J Med 2000; 342: Franz MJ. Medical Nutrition Therapy for Diabetes Mellitus and Hypoglycemia of Nondiabetic Origin. In: LK Mahan, S Escott-Stump. Krause s Food & Nutrition Therapy, A Textbook of Nutritional Care. 12ed Philadelphia: Saunders Company: The Diabetes Control and Complications Trial Research Group. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. N Engl J Μed 1993; 29: The Diabetes Control and Complications Trial/Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications (DC- CT/EDIC) Study Research Group. Intensive diabetes treatment and cardiovascular disease in patients with type 1 diabetes. N Engl J Med 2005; 3535: Λέξεις-κλειδιά: Δίαιτες φτωχές σε υδατάνθρακες Γλυκαιμικός δείκτης Γλυκαιμικό φορτίο Μέθοδος καταμέτρησης υδατανθράκων Γλυκαιμικός έλεγχος Key-words: Low carb diets Glycemic index Glycemic load Carbohydrate counting method Glycemic control 280

ΔΙΑΙΤΑ ΥΨΗΛΗ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΔΙΑΙΤΑΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

ΔΙΑΙΤΑ ΥΨΗΛΗ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΔΙΑΙΤΑΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΔΙΑΙΤΑ ΥΨΗΛΗ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΔΙΑΙΤΑΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΙΩΑΝΝΑ ΓΚΟΥΤΖΕΛΙΚΑ, ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ (MSc) Προϊσταμένη τμήματος Διατροφής, ΓΝΘ «Άγιος

Διαβάστε περισσότερα

Θερµιδικός περιορισµός ή διαφοροποίηση της πρόσληψης µακροθρεπτικών συστατικών στην πρόληψη και αντιµετώπιση του Σ.Δ;

Θερµιδικός περιορισµός ή διαφοροποίηση της πρόσληψης µακροθρεπτικών συστατικών στην πρόληψη και αντιµετώπιση του Σ.Δ; Θερµιδικός περιορισµός ή διαφοροποίηση της πρόσληψης µακροθρεπτικών συστατικών στην πρόληψη και αντιµετώπιση του Σ.Δ; Γκουτζελίκα Ιωάννα, Κλινική διαιτολόγοςδιατροφολόγος, (MSc), Προϊσταµένη Τµήµατος Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη (14 Νοεμβρίου 2018) Τι είναι ο Διαβήτης Φετινό Θέμα: «Ο διαβήτης αφορά κάθε οικογένεια» Ο διαβήτης είναι μια αυτοάνοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ποσότητας και της ποιότητας των υδατανθράκων στη δίαιτα του σακχαρώδη διαβήτη

Η σημασία της ποσότητας και της ποιότητας των υδατανθράκων στη δίαιτα του σακχαρώδη διαβήτη Η σημασία της ποσότητας και της ποιότητας των υδατανθράκων στη δίαιτα του σακχαρώδη διαβήτη Μελίνα Σ. Καριπίδου, MSc Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος Νοσοκομείο «ΜΗΤΕΡΑ» Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη.

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ματθαίου Αναστασία Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Προϊσταμένη Τμήματος Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Μεσογειακής Δίαιτας στη ρύθμιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 σε παιδιά και εφήβους.

Επίδραση της Μεσογειακής Δίαιτας στη ρύθμιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 σε παιδιά και εφήβους. Επίδραση της Μεσογειακής Δίαιτας στη ρύθμιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 σε παιδιά και εφήβους. Θεοφανεία Τσαχαλίνα1, Ιωάννης Κύργιος2, Ευθυμία Ευστρατίου2, Μιχαήλ Μελισσινός1, Κυριάκος Καζάκος1, Ασημίνα

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάλλει η γλυκόζη στην αθηρωµάτωση ;

Συµβάλλει η γλυκόζη στην αθηρωµάτωση ; Συµβάλλει η γλυκόζη στην αθηρωµάτωση ; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΉΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ Γ..Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης. Νέζη Ματίνα

Σακχαρώδης διαβήτης. Νέζη Ματίνα Σακχαρώδης διαβήτης Νέζη Ματίνα Ορισμός Είναι ένα μεταβολικό νόσημα με πολλαπλή αιτιολογία που χαρακτηρίζεται από: Χρόνια υπεργλυκαιμία Διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, των λιπιδίων και των πρωτεϊνών,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Τι είναι η αυτομέτρηση; Η αυτομέτρηση είναι: Ο προσδιορισμός του σακχάρου σύμφωνα όμως με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των επαγγελματιών υγείας Η αυτομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Ημερίδα για Διαιτολόγους- Διατροφολόγους Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, 26/1/2019, Θεσσαλονίκη.

Επιστημονική Ημερίδα για Διαιτολόγους- Διατροφολόγους Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, 26/1/2019, Θεσσαλονίκη. Επιστημονική Ημερίδα για Διαιτολόγους- Διατροφολόγους Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, 26/1/2019, Θεσσαλονίκη. Επιδράσεις διαιτητικής πρωτεΐνης και λίπους στον μεταβολισμό

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και καρδιαγγειακά νοσήµατα στα άτοµα µε Σακχαρώδη Διαβήτη

Διατροφή και καρδιαγγειακά νοσήµατα στα άτοµα µε Σακχαρώδη Διαβήτη Διατροφή και καρδιαγγειακά νοσήµατα στα άτοµα µε Σακχαρώδη Διαβήτη Κριτική θεώρηση των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών Σ. Λιάτης Κ. Μακρυλάκης Ν. Κατσιλάµπρος Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Ιωάννα Ελευθεριάδου Πανεπιστημιακή Υπότροφος Παθολόγος Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αριάδνη Γκατζού Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc.

Αριάδνη Γκατζού Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc. Διαβητολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος «Σακχαρώδης Διαβήτης: Ένα σύγχρονο πρόβλημα υγ Θεσσαλονίκη, 30 Ιανουαρίου 2016 Μικρογεύματα (snacks snacks)) και Διαβήτης: Απαίτηση ή επιλογή; Αριάδνη Γκατζού Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr!

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! «Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! Λέω συχνά στους διαβητικούς ασθενείς, που με επισκέπτονται στο ιατρείο μου, να μην επαναπαύονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας!φη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη Θεραπευτικοί στόχοι για το σακχαρώδη διαβήτη στους ενήλικες Γλυκοζυλιωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

MESODA. Διαβητολογικό Κέντρο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο»

MESODA. Διαβητολογικό Κέντρο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΟΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΑΡΡΥΘΜΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ MESODA Αγγελική Αγγελίδη, Ευάγγελος Φουστέρης,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΤΙΜΩΝ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΣ ΕΤΟΥΣ ΕΚΒΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Α Κουτσοβασίλης 1, Γ Κουκούλης 2, Ι Πρωτοψάλτης 1, Ι Σκουλαρίγκης 3, Φ Τρυποσκιάδης 3,

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητική Αντιμετώπιση ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 - Αντλίες Ινσουλίνης

Διαιτητική Αντιμετώπιση ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 - Αντλίες Ινσουλίνης Επιστημονική Εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη 31 Μαρτίου -2 Απριλίου 2017, Δράμα Διαιτητική Αντιμετώπιση ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 - Αντλίες Ινσουλίνης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικός ασθενής και Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ)

Καρδιολογικός ασθενής και Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) Καρδιολογικός ασθενής και Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) 1 Α Ϊ Δ Ο Ν Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Β Α Σ Ι Λ Ι Κ Η Π Ν Η Β Χ Ε Ι Ρ Ο Υ Ρ Γ Ι Κ Ή Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ 4 2 4 Γ Σ Ν Ε Ε Ι Δ Ι Κ Ε Υ Μ Ε Ν Η Σ Τ Η Ν Π Α Θ Ο Λ Ο Γ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ.

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Δήλωση συμφερόντων Έχω λάβει τιμητική αμοιβή για δορυφορικές ομιλίες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr!

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! «Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! Γνωρίζεις ποιες είναι οι τροφές που θα σε βοηθήσουν στην απώλεια βάρους; Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η μεσογειακή διατροφή είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνες, ενώ η κύρια μορφή λίπους που χρησιμοποιείται είναι το ελαιόλαδο.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η μεσογειακή διατροφή είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνες, ενώ η κύρια μορφή λίπους που χρησιμοποιείται είναι το ελαιόλαδο. Μεσογειακή Διατροφή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μεσογειακή Διατροφή είναι ένα είδος διατροφής που χαρακτηρίζεται από χαμηλή κατανάλωση λίπους και ιδιαίτερα κορεσμένων λιπαρών οξέων, ενώ αντίθετα από υψηλή κατανάλωση υδατανθράκων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της δίαιτας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της NAFLD.

Ο ρόλος της δίαιτας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της NAFLD. Μη Aλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος. Μία ολιστική προσέγγιση. Ο ρόλος της δίαιτας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της NAFLD. Χάρης Δημοσθενόπουλος MMedSc.PhDc Κλινικός Διαιτολόγος-Βιολόγος Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Ευστρατίου. Διαιτολόγος. Επ.συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Έφη Ευστρατίου. Διαιτολόγος. Επ.συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Έφη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επ.συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ο τρόπος διαχείρισης του διαβήτη έχει αλλάξει τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ (Τι πρέπει να γνωρίζει η νοσηλεύτρια/νοσηλευτής)

ΔΙΑΤΡΟΦΗ (Τι πρέπει να γνωρίζει η νοσηλεύτρια/νοσηλευτής) ΔΙΑΤΡΟΦΗ (Τι πρέπει να γνωρίζει η νοσηλεύτρια/νοσηλευτής) Γκουτζελίκα Ιωάννα, MSc, Κλινικός διαιτολόγοςδιατροφολόγος Προϊσταμένη Τμ. Διατροφής Γ.Ν.Θ «Άγιος Παύλος» Ο Σ.Δ ως πολυπαραγοντικό νόσημα απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Σ τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακή νόσος Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν τετραπλάσια αύξηση της συχνότητας καρδιαγγειακής νόσου απ ότι οι µη διαβητικοί ασθενείς Το 50% των νεοδιαγνωσµένων διαβητικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή Διαβήτης και Άσκηση Τι είναι διαβήτης Διαβήτης είναι μια μεταβολική ασθένεια κατά την οποία ο οργανισμός δε μπορεί να ρυθμίσει σωστά τα επίπεδα της γλυκόζης και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις για την επίτευξη του στόχου της LDL χοληστερόλης στο διαβητικό ασθενή

Θεραπευτικές παρεμβάσεις για την επίτευξη του στόχου της LDL χοληστερόλης στο διαβητικό ασθενή Θεραπευτικές παρεμβάσεις για την επίτευξη του στόχου της LDL χοληστερόλης στο διαβητικό ασθενή w Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους

ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους 31 ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους ΑΣΗΜΙΝΑ ΓΑΛΛΗ ΤΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Α.Π.Θ. 1. Εισαγωγή Οι σύγχρονες διατροφικές συστάσεις για παιδιά και

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας 25.0 39.7 59% 10.4 19.7 88% 189 εκατομμύρια το 2003 324 εκατομ. Υπολογίζονται 2025 72% αύξηση 38.2 44.2

Διαβάστε περισσότερα

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το 20 30% του γενικού πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

στο Νοσοκομείο και στο Σπίτι.

στο Νοσοκομείο και στο Σπίτι. Φροντίδα Παιδιών με Σ. Δ. Τύπου 1 στο Νοσοκομείο και στο Σπίτι. Θεοφανεία Τσαχαλίνα MSc Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη MSc Υγεία, Διατροφή και Άσκηση, U.K. Απόφοιτη Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΥΡΙΔΟΥ Δ.

ΜΑΥΡΙΔΟΥ Δ. Μεσογειακή Διατροφή Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον Αμερικανό Επιστήμονα Ancel Keys για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών. Στη

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

Έφη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Έφη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης «Δηλώνω ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων» Έφη

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΟΣ ΔΡΟΓΓΙΤΗΣ,MSc Προϊστάμενος Διαιτολόγος Ε.Σ.Υ Εξωτερικό Διαβητολογικό Ιατρείο Γ.Ν.Θ «Γ. Παπανικολάου»- οργανική μονάδα Ψ.Ν.Θ Υποψήφιος Διδάκτωρ

ΠΑΥΛΟΣ ΔΡΟΓΓΙΤΗΣ,MSc Προϊστάμενος Διαιτολόγος Ε.Σ.Υ Εξωτερικό Διαβητολογικό Ιατρείο Γ.Ν.Θ «Γ. Παπανικολάου»- οργανική μονάδα Ψ.Ν.Θ Υποψήφιος Διδάκτωρ ΠΑΥΛΟΣ ΔΡΟΓΓΙΤΗΣ,MSc Προϊστάμενος Διαιτολόγος Ε.Σ.Υ Εξωτερικό Διαβητολογικό Ιατρείο Γ.Ν.Θ «Γ. Παπανικολάου»- οργανική μονάδα Ψ.Ν.Θ Υποψήφιος Διδάκτωρ Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ 1. Η επίτευξη - διατήρηση φυσιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες τεχνολογίας θεραπευτικές μέθοδοι στον Σακχαρώδη Διαβήτη ως εργαλείο του/της Κλινικού/Κλινικής Διαιτολόγου

Νεότερες τεχνολογίας θεραπευτικές μέθοδοι στον Σακχαρώδη Διαβήτη ως εργαλείο του/της Κλινικού/Κλινικής Διαιτολόγου Επιστημονική Ημερίδα για Διαιτολόγους-Διατροφολόγους, Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Εκπαίδευσης για τον ΣΔ, 27 Ιανουάριου 2018, Θεσ/νίκη Νεότερες τεχνολογίας θεραπευτικές μέθοδοι στον Σακχαρώδη Διαβήτη ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Γκουτζελίκα Ιωάννα Κλινικός διαιτολόγοςδιατροφολόγος Προϊσταμένη Τμ. Διατροφής Γ.Ν.Θ «Άγιος Παύλος» Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παυλίδου. 13 ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Έδεσσα, Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2012

Σοφία Παυλίδου. 13 ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Έδεσσα, Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2012 13 ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Έδεσσα, Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2012 Σοφία Παυλίδου Ιατρός, Επιστημονική Συνεργάτης Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης, Β Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται

Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται Μαρίνα Νούτσου Επιμελήτρια Α Διαβητολογικό Κέντρο Β Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΓΝΑ Ιπποκράτειο Θεραπευτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική Διατροφή. Διαβήτης & Άσκηση. Βασίλειος Σπ. Τράνακας ΜSc

Αθλητική Διατροφή. Διαβήτης & Άσκηση. Βασίλειος Σπ. Τράνακας ΜSc Αθλητική Διατροφή Διαβήτης & Άσκηση Βασίλειος Σπ. Τράνακας ΜSc Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, Καθ. Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού, Επιστ. συνεργάτης ΤΕΙ Κρήτης Διαβήτης & Άσκηση Η παρουσία μιας κλινικής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιος Βαμβάκης Κλινικός - Αθλητικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος (MSc)

Αναστάσιος Βαμβάκης Κλινικός - Αθλητικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος (MSc) Αναστάσιος Βαμβάκης Κλινικός - Αθλητικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος (MSc) Επιστημονικός Συνεργάτης Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής (Διαβητολογικό Κέντρο), Γ.Ν. Ιπποκράτειο, Θεσσαλονίκη Διαβητική Νεφροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμ. Δ. Μπελιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια, εξελισσόμενη νόσος. Ακρογωνιαίοι λίθοι της θεραπευτικής της προσέγγισης είναι η αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού»

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» «Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» Σακχαρώδης Διαβήτης (facts) Μια συνεχώς αυξανόμενη νόσος με πρόβλεψη εμφάνισης αυτής τα 3 εκατομμύρια ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015 Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Σακχαρώδης διαβήτης Ε. Κουτρούμπα-Μαρκέτου Δρ. Διευθύντρια Βιοχημικού Εργαστηρίου ΓΝΑ ΚΑΤ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Υπολιπιδαιμική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο Υπολιπιδαιμική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νεφρική νόσος : ορισμός και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής

Ο ρόλος της διατροφής 15 Ο ρόλος της διατροφής Ι.-Α. ΒΑΤΑΛΑΣ 1, Λ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 2 1 Ενδοκρινολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών 2 Ενδοκρινολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιμελήτρια Β ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» Ο ΡΟΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

.aiavramidis.gr www

.aiavramidis.gr  www Θεραπευτικός αλγόριθμος στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Inzucchi et al. Diabetes Care. 2015;38(1):140-9 Συνδυασμός αγωνιστών των υποδοχέων του GLP-1 και βασικής ινσουλίνης Βασική ινσουλίνη Αποτελεσματικός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτος αναδείχτηκε ο κ. Κωνσταντίνος Φιλίππου, παθολόγος

Πρώτος αναδείχτηκε ο κ. Κωνσταντίνος Φιλίππου, παθολόγος 11 ο (Εαρινό)Κλινικό Φροντιστήριο Ε.Μ.Πα.Κ.Α.Ν Καρπενήσι 11 13 Μαρτίου 2016 Υπό την αιγίδα Ιατρικού Συλλόγου Ευρυτανίας Πρώτος αναδείχτηκε ο κ. Κωνσταντίνος Φιλίππου, παθολόγος Οι σωστές απαντήσεις σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Η αναγνώριση της σηµασίας της θρόµβωσης στα οξέα καρδιαγγειακά συµβάµατα, οδήγησε σε πολλές µεγάλες µελέτες, µε στόχο την εκτίµηση της αποτελεσµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τα λαχανικά, τα όσπρια, οι πατάτες, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα φρούτα, τα θαλασσινά, ο ταραμάς, τα τουρσί ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Φ Τρυποσκιάδης 1, Α Κουτσοβασίλης 2, Δ Λεβισιανού 2, Γ Κουκούλης 1, Ι Σκουλαρίγκης

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικές Γλυκαντικές Ύλες. Είναι όλες ασφαλείς; Τι πρέπει να προσέχουμε;

Θρεπτικές Γλυκαντικές Ύλες. Είναι όλες ασφαλείς; Τι πρέπει να προσέχουμε; Θρεπτικές Γλυκαντικές Ύλες. Είναι όλες ασφαλείς; Τι πρέπει να προσέχουμε; 2009-12-08 12:00:01 H συχνότητα του Σακχαρώδη Διαβήτη αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς παγκοσμίως. Επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη ( ): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ

Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη ( ): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη (2002 2012): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ Έ. Κολοβέρου 1, Δ. Παναγιωτάκος 1, Χ. Πίτσαβος 2, Ε.Γεωργουσοπούλου 1, Γ.M. Κούλη 1, Α. Γκρέκας 1, Χ. Χρυσοχόου 2, Ι. Σκούμας

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Πολλοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με καρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ a) Υπολογισμός της θερμιδικής πρόσληψης του ατόμου και της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών (έλεγχος επάρκειας) Με τη λήψη: 1.Διαιτολογικού ιστορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα