Ασφάλεια Λειτουργικών Συστημάτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ασφάλεια Λειτουργικών Συστημάτων"

Transcript

1 Ασφάλεια Λειτουργικών Συστημάτων 1

2 Επίπεδα ενός Υπολογιστικού Συστήματος Εφαρμογές Υπηρεσίες Λειτουργικό Σύστημα Πυρήνας / BIOS Υλικό 2

3 Λειτουργικό Σύστημα Σύμφωνα με τον ορισμό του American Standards Institute (ANSI): Λειτουργικό Σύστημα (ΛΣ) ενός υπολογιστή ονομάζεται το προϊόν λογισμικού που ελέγχει την εκτέλεση των προγραμμάτων του υπολογιστή και παρέχει υπηρεσίες: χρονοκατανομής (time-sharing) αποσφαλμάτωσης (debugging) ελέγχου εισόδου-εξόδου (I/O control) μεταγλώττισης (compilation) διαχείρισης μνήμης (memory management) και διαχείρισης δεδομένων (data management) άλλες σχετικές υπηρεσίες 3

4 Ασφάλεια ΛΣ Η προστασία του Λειτουργικού Συστήματος θεωρείται κρίσιμη για την ασφαλή λειτουργία του υπολογιστικού συστήματος καθώς το ΛΣ είναι αυτό που μπορεί να διασφαλίσει: Ασφάλεια των ίδιων των υπηρεσιών που παρέχει Απομόνωση απειλών που προέρχονται από υψηλότερα επίπεδα, ώστε να μην επηρεαστούν οι υπόλοιπες υπηρεσίες και εφαρμογές ή τα χαμηλότερα επίπεδα Καταστολή των απειλών που προέρχονται από τα χαμηλότερα επίπεδα, ώστε να διασφαλίζεται η διαθεσιμότητα του συστήματος 4

5 Προστασία αντικειμένων ΛΣ Το Λειτουργικό Σύστημα ενός Υπολογιστικού Συστήματος που υποστηρίζει πολλούς διαφορετικούς χρήστες, εκτελεί ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών και είναι συνδεδεμένο στο δίκτυο, έχει αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας των αντικειμένων του: Δεδομένα που βρίσκονται είτε στην πρωτεύουσα μνήμη (RAM) είτε σε δευτερεύουσα (σκληροί δίσκοι και αποσπώμενοι δίσκοι) Εκτελέσιμα προγράμματα και διεργασίες εφαρμογών Συσκευές εισόδου-εξόδου και δικτύου Διεργασίες και δεδομένα του ίδιου του ΛΣ 5

6 Διασφάλιση χαρακτηριστικών ΛΣ Ευχρηστία - Φιλικότητα (usability) Βέλτιστη Αποδοτικότητα (efficiency) Ακεραιότητα (integrity) Εμπιστευτικότητα (confidentiality) Αυθεντικότητα (authenticity) Κάθε χρήστης ή συσκευή αναγνωρίζεται μοναδικά για τις διεργασίες που εκτελεί και τα δεδομένα που χρησιμοποιεί Διαθεσιμότητα (availability) Ευκινησία (capacity)- Τα μέτρα προστασίας δεν θα πρέπει να θέτουν άσκοπους περιορισμούς στις ενέργειες των χρηστών Ανιχνευσιμότητα (detectability) τωναιτίωνμιας πιθανής προσβολής του συστήματος 6

7 Ευπάθειες και απειλές Οι κίνδυνοι που υπάρχουν σε ένα λειτουργικό σύστημα είναι η απώλεια, καταστροφή, διαγραφή, τροποποίηση ή διάδοση των δεδομένων χωρίς την απαιτούμενη δικαιοδοσία. Συνήθως οι κίνδυνοι αυτοί προέρχονται από αστοχία του ίδιου του συστήματος κακή χρήση συνειδητές κακόβουλες ενέργειες με ενδεχόμενα κίνητρα τη περιέργεια το οικονομικό όφελος πρόκληση κατασκοπεία και διάφορα άλλα... 7

8 Ενδεικτικές Ευπάθειες και Απειλές Αποκάλυψη συνθηματικών Αναβάθμιση δικαιωμάτων Μη εξουσιοδοτημένη εκτέλεση λογισμικού με στόχο την κατασπατάληση των πόρων ή την παρακολούθηση του συστήματος Άρνηση παροχής υπηρεσίας Κακόβουλο λογισμικό ενέργειες (τροποποίηση δεδομένων, διαγραφή αρχείων, φυσικός βανδαλισμός κ.λ.π.) Συμπτωματικές ασυνέπειες και λάθη (προγραμματιστικές ατέλειες και αμέλεια του διαχειριστή να παρακολουθεί τα patches) 8

9 Ενδεικτικές Ευπάθειες και Απειλές Εκμετάλλευση καταπακτών (Προγραμματιστική διάταξη που έχει ως στόχο την παράκαμψη ενός μηχανισμού ασφάλειας) Ο ανθρώπινος παράγοντας: Κακόβουλες ενέργειες Αμέλεια - Άγνοια Παραπλάνηση Εκβιασμός - Δωροδοκία 9

10 Μηχανισμοί Ασφάλειας ΛΣ Η προστασία ενός ΠΣ γίνεται στα πλαίσια κάποιας πολιτικής ασφάλειας (security policy) η οποία ορίζει ποιες είναι οι βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υλοποιείται με βάση ορισμένους μηχανισμούς ασφάλειας. Οιβασικέςαπαιτήσειςασφάλειας(μαζί τους μηχανισμούς ασφάλειας που αξιοποιούνται γιατηκάλυψητων) παρατίθενται στη συνέχεια: 10

11 Αυθεντικοποίηση Αυθεντικοποίηση: Βασίζεται σε: Κάτι που γνωρίζει ο χρήστης Κάτι που κατέχει ο χρήστης Σε βιομετρικά χαρακτηριστικά Σε τοποθεσία (γεωγραφική ή δικτυακή) Οι συνηθέστεροι μηχανισμοί ασφάλειας για την ικανοποίηση της απαίτησης αυθεντικοποίησης είναι Συνθηματικά Βιομετρικές μέθοδοι Αγνωστικά πρωτόκολλα Μηχανισμοί Δημόσιου κλειδιού 11

12 Αυθεντικοποίηση Συνθηματικά (πλεονεκτήματα) Ο μηχανισμός είναι απλός και έχει πολύ χαμηλό κόστος εφαρμογής Δεν απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση των χρηστών Παρέχει ικανοποιητικό βαθμό προστασίας σε περιβάλλοντα χαμηλής ευπάθειας Όλα τα ΛΣ έχουν εγγενώς ενσωματωμένους τέτοιους μηχανισμούς 12

13 Αυθεντικοποίηση Συνθηματικά (μειονεκτήματα) Μεταφέρονται εύκολα από χρήστη σε χρήστη Δεν είναι κατάλληλα γι απομακρυσμένη δικτυακή αυθεντικοποίηση, εκτός αν έχει διασφαλισθεί η εμπιστευτικότητά τους με άλλο μηχανισμό κατά τη μετάδοσή τους. Δεν θεωρούνται επαρκή όταν απαιτείται υψηλό επίπεδο προστασίας, εκτός εάν συνδυαστούν με άλλες ισχυρότερες τεχνικές 13

14 Αυθεντικοποίηση Βιομετρικές μέθοδοι:στηρίζονται στη μοναδικότητα ορισμένων φυσικών χαρακτηριστικών είτε του ανθρώπινου σώματος, είτε της ανθρώπινης συμπεριφοράς Ισχυρή αυθεντικοποίηση, Μονοσήμαντη αντιστοίχηση του χρήστη σε φυσική οντότητα Μη μεταφερσιμότητα ηλεκτρονικής ταυτότητας σε τρίτη οντότητα Μεγάλο κόστος εφαρμογής Πολυπλοκότητα αλγορίθμων αναγνώρισης Υψηλό ποσοστό σφάλματος σε κάποιες περιπτώσεις 14

15 Αυθεντικοποίηση Αγνωστικά πρωτόκολλα Με τη χρήση αγνωστικών πρωτοκόλλων είναι δυνατή η αμφίδρομη αυθεντικοποίηση δύο λογικών υποκειμένων με χρήση συνθηματικού, το οποίο όμως δεν είναι απαραίτητο να μεταδοθεί. Βασίζονται στην αξιοποίηση μονόδρομων συναρτήσεων (one-way functions). Αντί του συνθηματικού μεταδίδονται πληροφορίες που αποσκοπούν να αποδείξουν ότι το υπό αυθεντικοποίηση λογικό υποκείμενο 15 γνωρίζει το συνθηματικό

16 Αυθεντικοποίηση Μηχανισμοί Δημόσιου κλειδιού Δεν απαιτείται μετάδοση μυστικών δεδομένων σε καμία φάση της διαδικασίας αυθεντικοποίησης και συνεπώς δεν απαιτείται εμπιστευτικότητα στην επικοινωνία Τα ζεύγη κλειδιών είναι καθολικά μοναδικά και έτσι συνδέονται μονοσήμαντα με μία μόνο φυσική οντότητα Ενσωματώνεται ήδη στα σύγχρονα ΛΣ Τα κλειδιά δεν απομνημονεύονται. Συνεπώς τα ιδιωτικά κλειδιάθαπρέπεινααποθηκεύονταισεπολύκαλά προστατευμένα ηλεκτρονικά μέσα Απαιτείται η ύπαρξη Υποδομής Δημόσιου Κλειδιού για τη διαχείριση των κλειδιών και τη σύνδεσή τους με τις φυσικές οντότητες 16

17 Έλεγχος Προσπέλασης Έλεγχος προσπέλασης: Ολοκληρώνεται σε τρία βασικά βήματα: Ταυτοποίηση (Identification): To υποκείμενο αναφέρει τη ταυτότητα του Αυθεντικοποίηση (Authentication): To υποκείμενο επιβεβαιώνει ότι είναι αυτό που ισχυρίσθηκε και το σύστημα ελέγχει Εξουσιοδότηση (Authorisation): Το υποκείμενο αποκτά τα δικαιώματα και το σύστημα ελέγχει. Τους μηχανισμούς ασφάλειας...τους ξέρετε!!! Λίστες ή πίνακες ελέγχου προσπέλασης Λίστες Δυνατοτήτων Ρολο-κεντρικές μέθοδοι κ.λ.π. 17

18 Διαθεσιμότητα ΛΣ Ένα ΛΣ για να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα του συστήματος στο οποίο εκτελείται πρέπει να διαχειρίζεται αποτελεσματικά όλους τους πόρους, όπως η κύρια και δευτερεύουσα μνήμη, ο κεντρικός επεξεργαστής, το δίκτυο, οι συσκευές εισόδου/εξόδου και οι περιφερειακές συσκευές. Πολλές φορές η διασφάλιση της διαθεσιμότητας των πόρων ενός συστήματος έρχεται σε αντίφαση με τις διαδικασίες προστασίας του. Οι περιορισμοί που τίθενται από τους μηχανισμούς ασφάλειας του ΛΣ θα πρέπει να είναι οι ελάχιστοι δυνατοί, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται μία ισορροπία μεταξύ της επιδιωκόμενης λειτουργικότητας ενός συστήματος και της ασφάλειάς 18 του

19 Διαθεσιμότητα ΛΣ Αρχή διαχωρισμού: Διαχωρισμός των συστατικών του ΛΣ (π.χ. χρήστες, δεδομένα, σύστημα, διεργασίες) ώστε ενδεχόμενη κατάρρευση ενός συστατικού να μην επηρεάσει τα υπόλοιπα Πυρήνας ασφάλειας ΛΣ (security kernel): Απομόνωση των διεργασιών του ίδιου του ΛΣ Κατανεμημένα (distributed) συστήματα: Κατανομή διαφορετικών λειτουργιών σε διαφορετικά αυτόνομα συστήματα Συγκροτήματα συστημάτων (clusters): Πολλαπλά αντίγραφα συστήματος σε ταυτόχρονη λειτουργία 19

20 Διαθεσιμότητα ΛΣ Διαχείριση μνήμης: Μηχανισμοί δέσμευσης-αποδέσμευσηςτηςμνήμηςπου χρησιμοποιείται από διεργασίες Μηχανισμοί καθαρισμού σκουπιδιών Αποφυγή διαρροής μνήμης Αποφυγή αποκάλυψης εμπιστευτικών δεδομένων που παραμένουν στη μνήμη και μετά την αποδέσμευσή της Μηχανισμοί Ιδεατής μνήμης (virtual memory) και swapping: Άρση περιορισμών μεγέθους φυσικής μνήμης. Κάθε διεργασία έχει το δικό της χώρο. Χρονισμός μονάδας επεξεργασίας: Χρονο-καταμερισμός διεργασιών (time-slicing) Χρήση διακοπών (interrupts) για τη λειτουργία των συσκευών εισόδου/εξόδου 20

21 Ακεραιότητα λογισμικού και δεδομένων Απαιτούνται μηχανισμοί για την προστασία της ακεραιότητας : Της κύριας Μνήμης του Υπολογιστικού Συστήματος Της δευτερεύουσας Μνήμης του Υπολογιστικού Συστήματος Τωνεκτελέσιμωνπρογραμμάτωνκαιτωνυπόλοιπων δεδομένων Οι συνηθέστερες τεχνικές που υιοθετούνται είναι: Μέθοδοι Φραγμών Μέθοδοι Καταχωρητών Σελιδοποίηση Σύνολα Ελέγχου και Συνόψεις Αρχείων Μηχανισμοί Ανοχής Σφαλμάτων σε Συστήματα Δίσκων 21

22 Ακεραιότητα λογισμικού και δεδομένων Μέθοδος φραγμών Αφορά περιβάλλοντα single-user Στατική απομόνωση δεδομένων ΛΣ από αυτά των εφαρμογών Μέθοδος καταχωρητών Δυναμικός καθορισμός περιοχών μνήμης σε πολυχρηστικά περιβάλλοντα ΟΚαταχωρητήςβάσης(base register) υποδεικνύει τη διεύθυνση μνήμης από όπου ξεκινά η δέσμευση για μια διεργασία Το Βεληνεκές (offset) είναι το εύρος της δέσμευσης μνήμης 22

23 Ακεραιότητα λογισμικού και δεδομένων Σελιδοποίηση Η διαθέσιμη μνήμη χωρίζεται σε ίσα τμήματα (σελίδες) με μέγεθος ίσο με δύναμη του 2 (π.χ. 64 KBytes) Δέσμευση, Ανάγνωση και Εγγραφή γίνεται ανά σελίδα Αύξηση αποτελεσματικότητας και αξιοπιστίας Πιθανή αύξηση κατανάλωσης μνήμης Ακεραιότητα αρχείων Σύνολο Ελέγχου (CheckSum) Πιθανά αναξιόπιστο Σύνοψη αρχείου (Hash) Βέβαιο συμπέρασμα 23

24 Ανοχή σφαλμάτων σε αποθηκευτικά συστήματα RAID (Redundant Arrays of Inexpensive Disks). Πλεονασμός δεδομένων (redundancy) RAID-5 N δίσκοι, χωρητικότητας Χ Διαθέσιμη χωρητικότητα (Ν-1)*Χ Για κάθε bit των Ν-1 δίσκων παράγονται τα δεδομένα ανοχής (parity bits) και αποθηκεύονται στο Ν-στό (τυχαίο) δίσκο Parity = B 1 XOR B 2 XOR XOR B n-1 Ανάκτηση δεδομένων: Αν καταστραφεί ένα bit του δίσκου Κ, τότε: B k = B 1 XOR B 2 XOR B k-1 XOR B k+1 XOR B n-1 XOR Parity 24

25 Καταγραφή και παρακολούθηση συμβάντων (audit) Με βάση την προέλευση Συμβάντα συστήματος Συμβάντα εφαρμογών Συμβάντα ασφάλειας Με βάση την κρισιμότητα Πληροφοριακά συμβάντα Προειδοποιήσεις Κρίσιμα σφάλματα Επιπλέον μηχανισμοί συναγερμού και ειδοποιήσεων (alert & notification) 25

26 Πρόσθετοι προληπτικοί μηχανισμοί Εμπιστευτικότητα Αξιοποιούν μηχανισμούς υβριδικής κρυπτογραφίας Επιτρέπουν στο διαχειριστή την ανάκτηση κλειδιών αν πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις Περιοδικές προσθήκες και επιδιορθώσεις (patches & fixes) Ασφαλής απομακρυσμένη πρόσβαση Εικονικό Ιδιωτικό Δίκτυο (Virtual Private Network - VPN) ασφαλής δίοδος (tunneling, π.χ. PPTP) ασφαλές κέλυφος (secure shell SSH). 26

27 Πρόσθετοι κατασταλτικοί μηχανισμοί Ανάχωμα ασφαλείας (firewalls) Προστασία από κακόβουλο λογισμικό (malicious software) Σύστημα ανίχνευσης εισβολών (Intrusion Detection System - IDS) Παρακολουθούν την «ύποπτη» συμπεριφορά του συστήματος όπως: Χρήση Διαχειριστικών Λογαριασμών από απομακρυσμένες τοποθεσίες Έντονη Δικτυακή κίνηση από την ίδια τοποθεσία Έντονη Δικτυακή κίνηση που προέρχεται ταυτόχρονα από διαφορετικές τοποθεσίες με προορισμό νια συγκεκριμένη υπηρεσία του συστήματος Σάρωση των διαθέσιμων θυρών επικοινωνίας κ.λ.π. 27

28 Διαμόρφωση πολιτικών Παράμετροι λογαριασμών χρηστών περίοδοςισχύοςτους, κανόνες για τα συνθηματικά Παράμετροι αυθεντικοποίησης επιτρεπόμενοι μηχανισμοί, ομαδοποίηση χρηστών, κανόνες για διαχειριστές, χρήστες και επισκέπτες Ρυθμίσεις παρακολούθησης τύποι συμβάντων που καταγράφονται, διαχείριση ημερολογίων Παράμετροι λογισμικού επιτρεπόμενο λογισμικό που μπορεί να εγκατασταθεί, απαίτηση υπογραφής κατασκευαστή, αυτόματες ενημερώσεις 28

29 Διαμόρφωση πολιτικών Εξουσιοδότηση στο σύστημα αρχείων εξ ορισμού βασικές ρυθμίσεις δικαιωμάτων Διαχείριση Επικοινωνίας αποκλεισμός διαδικτυακών πρωτοκόλλων, καθορισμός επιτρεπόμενων και απαγορευμένων διευθύνσεων, απαίτηση ασφαλούς απομακρυσμένης σύνδεσης Διαχείριση Συστήματος Δικαιώματα και υποχρεώσεις διαχειριστών Ομαδοποίηση των επιτρεπόμενων ενεργειών συστήματος Περιοδικές ενημερώσεις και επιδιορθώσεις συστήματος 29

30 Διαμόρφωση πολιτικών Επιπλέον ρυθμίσεις ασφάλειας, π.χ.: κανόνες και περιοδικότητα εφεδρικών αντιγράφων σύνδεση χρηστών με έξυπνες κάρτες υποδομή δημόσιου κλειδιού πρωτόκολλο IPsec 30

31 Προϋποθέσεις για τη Σχεδίαση Ασφαλών ΛΣ Πολιτική ασφάλειας (security policy): Είναι απαραίτητη η ύπαρξη μία δέσμης βασικών αρχών, εκφρασμένων με σαφήνεια, η οποία να περιλαμβάνει τους στόχους του σχεδιαστή του ΛΣ. Ταυτοποίηση (identification): Κάθε αντικείμενο του συστήματος θα πρέπει να μπορεί να αναγνωρισθεί μονοσήμαντα. Σήμανση (marking): Κάθε αντικείμενο του συστήματος πρέπει να συνοδεύεται από μία ένδειξη του βαθμού εμπιστευτικότητάς του και 31 άλλων χαρακτηριστικών ασφάλειας.

32 Προϋποθέσεις για τη Σχεδίαση Ασφαλών ΛΣ Ελεγκτότητα (accountability): Το ΛΣ θα πρέπει να καταγράφει όλες τις ενέργειες που αφορούν ή μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλειά του. Διαβεβαίωση (assurance): Το υπολογιστικό σύστημα πρέπει να παρέχει τεχνικές ρύθμισης για την υλοποίηση της πολιτικής ασφάλειας, οι οποίες να μπορούν να εκτιμηθούν ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Ακεραιότητα προστασίας (protection integrity): Οι τεχνικές εξασφάλισης του λειτουργικού συστήματος πρέπει να προστατεύονται από κάθε 32 ανεπιθύμητη μετατροπή.

33 Μεθοδολογία σχεδίασης ασφάλειας ΛΣ Αρχή της ελάχιστης από κοινού χρήσης: Ελαχιστοποίηση των αντικειμένων που χρησιμοποιούνται από κοινού από πολλούς χρήστες, τα οποία δυνητικά μπορούν να αποτελέσουν μέσα για διαρροή διαβαθμισμένων δεδομένων Αρχή των ελάχιστων προνομίων: Κάθε χρήστης πρέπει να διατηρεί τα ελάχιστα προνόμια, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι πιθανές αρνητικές συνέπειες από μία ενέργειά του, διατηρώντας ταυτόχρονα την απαιτούμενη λειτουργικότητα στο σύστημα 33

34 Μεθοδολογία σχεδίασης ασφάλειας ΛΣ Αρχή του ανοικτού σχεδιασμού: Η ισχύς των μηχανισμών ασφάλειας δεν πρέπει να στηρίζονται στην άγνοια των χρηστών σχετικά με τις τεχνικές ασφάλειας που χρησιμοποιούνται, αλλά στην αποτελεσματική τους σχεδίαση Διαχωρισμός προνομίων: Η πρόσβαση στα αντικείμενα του συστήματος πρέπει να βασίζεται στα διακεκριμένα προνόμια που πρέπει να διαθέτει κάθε χρήστης και τα οποία τον διαφοροποιούν από τους άλλους χρήστες Αρχή της εξ ορισμού άρνησης προσπέλασης: Κάθε χρήστης πρέπει εξορισμού να μη διαθέτει δυνατότητα πρόσβασης σε ένα αντικείμενο, εκτός αν καθορισθεί διαφορετικά από τον διαχειριστή. 34

35 Πιστοποίηση Ασφάλειας ΛΣ ITSEC (Information Technology Security Evaluation Criteria) ελεγκτότητα (accountability) στην ταυτοποίηση και αυθεντικοποίηση χρηστών (identification & authentication) στην παρακολούθηση (audit) στην επανάχρηση αντικειμένων (object reuse) στον έλεγχο προσπέλασης (access control) στην ακρίβεια (accuracy) και στην αξιοπιστία (reliability of service). 35

36 Πιστοποίηση Ασφάλειας ΛΣ TCSEC (Trusted Computer Systems Evaluation Criteria) αλλιώς γνωστό ως orange book σύμφωνα με το οποίο τα ΛΣ κατατάσσονται σε κλάσεις ανάλογα με τα χαρακτηριστικά ασφάλειας που διαθέτουν: Κλάση D: παροχή στοιχειώδους ή καμιάς ασφάλειας. Κλάση C: Τα ΛΣ αυτής της κλάσης παρέχουν διακριτική προστασία στους χρήστες και τα αντικείμενά τους. Διαιρείται στις υποκλάσεις C1 και C2. Κλάση Β: Σε αυτή την κλάση τα ΛΣ επιβάλλουν αυστηρό έλεγχο πρόσβασης στα αντικείμενά τους, περιέχουν διαδικασίες καταγραφής και παρακολούθησης, μοναδική αναγνώριση των αντικειμένων και διαιρείται και αυτή σε υποκλάσεις Β1, Β2, Β3. Κλάση Α: Εδώ εντάσσονται τα ΛΣ που διαθέτουν επιπλέον μηχανισμούς ασφάλειας και για τα οποία μπορεί να αποδειχθεί με αυστηρό τρόπο ότι είναι ασφαλή. 36

37 Πιστοποίηση Ασφάλειας ΛΣ ΛΣ Κλάση ITSEC Κλάση TCSEC Novell Trusted Netware 4 E2 F-C2 C2 Trusted Solaris 8 E3 F-B1 B1 Solaris 8 E3 F-C2 C2 (υπό αξιολόγηση για B1) Windows 2000 E3 F-C2 C2 IBM CMW for AIX E3 F-B1 B1 37

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 13: Ασφάλεια Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγικό Σημείωμα 17 Κεφάλαιο 1 - Aσφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων και Υποδομών: Εννοιολογική Θεμελίωση, Δ. Γκρίτζαλης 21 1.1 Εισαγωγή 21 1.2 Αγαθά 22 1.3 Ιδιοκτήτης και Χρήστης

Διαβάστε περισσότερα

Security & Privacy. Overview

Security & Privacy. Overview Security & Privacy Καλλονιά Χρήστος Overview Βασικές Έννοιες ενός Πληροφοριακού Συστήματος Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Βασικές Ιδιότητες Ασφάλειας Ασφάλεια vs Ιδιωτικότητα Βασικές Αρχές Ιδιωτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ασφάλεια ενός Π.Σ.: Η ικανότητα ενός οργανισµού να προστατεύει τις πληροφορίες/πόρους του από τυχόν αλλοιώσεις, καταστροφές και µη εξουσιοδοτηµένη χρήση Η ικανότητά του να παρέχει ορθές και αξιόπιστες

Διαβάστε περισσότερα

(Εννοιολογική θεμελίωση)

(Εννοιολογική θεμελίωση) ΑΥΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗ ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΑ (Εννοιολογική θεμελίωση) Καλλονιάτης Χρήστος Λέκτορας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.aegean.gr/culturaltec/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΣΧΕΔΙΟ «Κοινή Πράξη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.) και της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.) ως προς τις υποχρεώσεις των παρόχων για την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Ασφάλεια Δικτύων Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Περίμετρος Δικτύου Αποτελεί κρίσιμο ζήτημα η περιφρούρηση της περιμέτρου δικτύου Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Μέτρα Προστασίας. Πληροφοριακών Συστημάτων. από Ηλεκτρονικές Επιθέσεις

Γενικά Μέτρα Προστασίας. Πληροφοριακών Συστημάτων. από Ηλεκτρονικές Επιθέσεις Γενικά Μέτρα Προστασίας Πληροφοριακών Συστημάτων από Ηλεκτρονικές Επιθέσεις Φεβρουάριος 2012 Εθνική Αρχή Αντιμετώπισης Ηλεκτρονικών Επιθέσεων Εθνικό CERT Αποστολή Η Εθνική Αρχή Αντιμετώπισης Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ταυτοποίηση και Πιστοποίηση (Identification & Authentication) Εισαγωγή - Βασικές Έννοιες Τεχνικές Ταυτοποίησης και Πιστοποίησης Συστήµατα που βασίζονται στην πληροφορία Συστήµατα που βασίζονται στην κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης

Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου jiliad@aegean.gr Αθήνα, Ιούλιος 2004 Η έννοια του Κακόβουλου Λογισμικού Το Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1 Fifth Edition by William Stallings The art of war teaches us to rely not on the likelihood of the enemy's not coming, but on our own readiness to

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειας στην Πληροφορική και τις Επικοινωνίες

Ασφάλειας στην Πληροφορική και τις Επικοινωνίες Ασφάλεια στην Πληροφορική και τις Επικοινωνίες Εννοιολογική θεμελίωση Δημήτρης Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Ασφάλειας στην Πληροφορική και τις Επικοινωνίες Τμήμα Πληροφορικής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ορισµοί Κρυπτογράφηση: η διεργασία µετασχηµατισµού ενός µηνύµατος µεταξύ ενός αποστολέα και ενός παραλήπτη σε µια ακατανόητη µορφή ώστε αυτό να µην είναι αναγνώσιµο από τρίτους Αποκρυπτογράφηση: η διεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας.

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Οι υπολογιστές σας προφυλάσσονται πλέον χάρη στην εξελιγμένη τεχνολογία με τείχη προστασίας, προγράμματα έναντι ιών, ακόμα και με την κρυπτογράφηση δεδομένων.

Διαβάστε περισσότερα

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις 8.3 Ασφάλεια ικτύων Ερωτήσεις 1. Με τι ασχολείται η ασφάλεια των συστηµάτων; 2. Τι είναι αυτό που προστατεύεται στην ασφάλεια των συστηµάτων και για ποιο λόγο γίνεται αυτό; 3. Ποια η διαφορά ανάµεσα στους

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε)

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) Αρης Ευθυμίου Συσκευές Ε/Ε Μεγάλη ποικιλία πολλές φορές είναι αυτές που «πουλάνε» το μηχάνημα: π.χ. Nintendo wii, (πρώτο) iphone Βασική ταξινόμηση:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Εισαγωγή- Βασικές Έννοιες Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο 2015 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΡΥΠΤΟΛΟΓΙΑ?

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διαχείρισης Κινδύνου στα Ασύρματα Δίκτυα. Επιμέλεια: Βασίλης Παλιούρας MSc Information Security, MCSA, CCDA, CCA

Συστήματα Διαχείρισης Κινδύνου στα Ασύρματα Δίκτυα. Επιμέλεια: Βασίλης Παλιούρας MSc Information Security, MCSA, CCDA, CCA Συστήματα Διαχείρισης Κινδύνου στα Ασύρματα Δίκτυα Επιμέλεια: Βασίλης Παλιούρας MSc Information Security, MCSA, CCDA, CCA ATZENTA Ασφάλεια Ασύρματου Δικτύου Ενσωμάτωση στα ήδη υπάρχοντα συστήματα ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Κίνδυνοι Η-Ε Μερικοί από τους κινδύνους ενός δικτυακού τόπου Ε-εμπορίου περιλαμβάνουν:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Δεδομένων

Διαχείριση Δεδομένων Διαχείριση Δεδομένων Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1 Εαρινό Εξάμηνο 2012-13 Περιεχόμενο σημερινής διάλεξης Βάσεις Δεδομένων Ορισμοί Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Συναρτήσεις Κατακερματισμού και Πιστοποίηση Μηνύματος Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. (αριθμ.: 52 /2009)

ΑΠΟΦΑΣΗ. (αριθμ.: 52 /2009) Μαρούσι, 23 Φεβρουαρίου 2009 ΑΠΟΦΑΣΗ (αριθμ.: 52 /2009) Θέμα: «παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών κατά τη Λειτουργία του Συστήματος Άρσης Απορρήτου σε πραγματικό χρόνο» Την Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Γιαννακίδη Αποστόλη Επιβλέπων καθηγητής Τσούλος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η πρόκληση & η πρακτική προσέγγιση Η Προστασία της Κρίσιµης Υποδοµής της Χώρας Αθήνα 14 Μαΐου 2003 Παναγιώτης Ηλιόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών Aσφάλεια Περιεχόμενα Πλευρές Ασφάλειας Ιδιωτικό Απόρρητο Μέθοδος Μυστικού Κλειδιού (Συμμετρική Κρυπτογράφηση) Μέθοδος Δημόσιου Κλειδιού (Ασύμμετρη

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Εισαγωγή Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Selecting Essential IT Security Projects. Dimitris Gritzalis

Selecting Essential IT Security Projects. Dimitris Gritzalis Selecting Essential IT Security Projects Dimitris Gritzalis July 2003 Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών Εργα Πληροφορικής & Επικοινωνιών στο Ε.Π. Κοινωνία της Πληροφορίας Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών, Ιούλιος

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Δεδομένων στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Εισαγωγικά θέματα και Εννοιολογική θεμελίωση κατά ISO 27000:2009

Ασφάλεια Δεδομένων στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Εισαγωγικά θέματα και Εννοιολογική θεμελίωση κατά ISO 27000:2009 Ασφάλεια Δεδομένων στην Κοινωνία της Πληροφορίας Εισαγωγικά θέματα και Εννοιολογική θεμελίωση κατά ISO 27000:2009 Καθ. Στέφανος Γκρίτζαλης Εργαστήριο Ασφάλειας Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ασφάλειας, Σχέδιο Ασφάλειας και Σχέδιο Ανάκαμψης από Καταστροφές για ασφαλή Επεξεργασία και Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Πολιτική Ασφάλειας, Σχέδιο Ασφάλειας και Σχέδιο Ανάκαμψης από Καταστροφές για ασφαλή Επεξεργασία και Προστασία Προσωπικών Δεδομένων Πολιτική Ασφάλειας, Σχέδιο Ασφάλειας και Σχέδιο Ανάκαμψης από Καταστροφές για ασφαλή Επεξεργασία και Προστασία Προσωπικών Δεδομένων Περιεχόμενα 1. Πολιτική Ασφάλειας 3 2. Σχέδιο Ααφάλειας 5 3. Σχέδιο Ανάκαμψης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6: Διαχείριση Μνήμης Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΠΟΙΗΣΗ INTERNET INFORMATION SERVER (IIS) ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ (WEB SERVICES) ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ:Μπάρδα Μαρία ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσιαντής

Διαβάστε περισσότερα

Video Management System της Bosch Εξασφαλίστε το μέλλον σας με IP

Video Management System της Bosch Εξασφαλίστε το μέλλον σας με IP Video Management System της Bosch Εξασφαλίστε το μέλλον σας με IP Ασφάλεια βίντεο IP Λύση όλα σε ένα Το Bosch Video Management System (VMS) διαχειρίζεται όλα τα δεδομένα IP και ψηφιακού βίντεο και ήχου,

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπιµότητα των firewalls

Σκοπιµότητα των firewalls Σκοπιµότητα των firewalls Παρέχουν προστασία των εσωτερικών δικτύων από απειλές όπως: Μη εξουσιοδοτηµένη προσπέλαση των δικτυακών πόρων: όταν επίδοξοι εισβολείς προσπαθούν να εισχωρήσουν στο δίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. Διάλεξη 5 η : Πολιτικές Ασφάλειας

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. Διάλεξη 5 η : Πολιτικές Ασφάλειας Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Διάλεξη 5 η : Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφορικά Συστήματα και Απειλές Απειλή (threat): ο,τιδήποτε μπορεί να προκαλέσει βλάβη! Διαρρήκτης, ιός, σεισμός, απρόσεκτος χρήστης

Διαβάστε περισσότερα

Q&R 1.(Αριθμός Πρωτοκόλλου 52385)

Q&R 1.(Αριθμός Πρωτοκόλλου 52385) ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις-Απαντήσεις για τον Ανοικτό Διαγωνισμό «Ολοκληρωμένο Σύστημα Ηλεκτρονικής Εξυπηρέτησης Ασφαλισμένων Οίκου Ναύτου e-οίκος Ναύτου» με Αρ Πρωτ. 23906 13/9/2006 Q&R 1.(Αριθμός Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(ile System) 2.1.11 Καταχώρηση και απελευθέρωση του Δίσκου Συνδεδεμένη καταχώρηση (Linked Allocation) α) Το Λ.Σ. δίνει ένα μόνο τομέα γιατοαρχείοπουδημιουργείται.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis September 2014 Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς & Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

F-Secure Anti-Virus for Mac 2015

F-Secure Anti-Virus for Mac 2015 F-Secure Anti-Virus for Mac 2015 2 Περιεχόμενα F-Secure Anti-Virus for Mac 2015 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Έναρξη...3 1.1 Διαχείριση συνδρομής...4 1.2 Πώς μπορώ να βεβαιωθώ ότι ο υπολογιστής μου προστατεύεται;...4

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός απαιτήσεων Ασφάλειας (1)

Προσδιορισμός απαιτήσεων Ασφάλειας (1) 100% Ασφάλεια ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ. ΣΚΟΠΟΣ: Να γνωρίσουμε τους κινδύνους που υπάρχουν. Να καλλιεργήσουμε «ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ» ασφάλειας πληροφοριών στις Υπηρεσίες μας. Να μην έχουμε φοβία για αυτά που πιθανολογούμε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD Συμμόρφωση πλατφόρμας τηλεδιασκέψεων e:presence με τις απαιτήσεις του ΦΕΚ (Αρ. φύλλου 433, 17 Μαρτίου 2011, Αρ. Φ.122.1/42/23076/Β2) περί τηλεδιασκέψεων συλλογικών οργάνων Πανεπιστημίων και ΑΤΕΙ Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Κεφάλαιο 8 8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Σελ. 320-325 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-g.ggia.info/ Creative

Διαβάστε περισσότερα

υποστηρίζουν και υλοποιούν την πολιτική ασφάλειας

υποστηρίζουν και υλοποιούν την πολιτική ασφάλειας Firewalls Firewalls Τα firewalls (τοίχοι πυρασφάλειας ή πυρότοιχοι ή αναχώματα ασφαλείας ή φράγματα ασφαλείας) είναι ένα σύστημα το οποίο παρεμβάλλεται μεταξύ του ιδιωτικού δικτύου και του δημοσίου δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Β κύκλος εργασιών Οµάδα Εργασίας OE B1

Β κύκλος εργασιών Οµάδα Εργασίας OE B1 Β κύκλος εργασιών Οµάδα Εργασίας OE B1 «ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» Συντονιστές: Σωκράτης Κ. Κάτσικας, Αντιπρύτανης Πανεπιστηµίου Αιγαίου Λίλιαν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΜΕ Ι ΙΑ ΜΕΣΑ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΜΕ Ι ΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΜΕ Ι ΙΑ ΜΕΣΑ Υποέργο «Υπηρεσίες Ψηφιακής Βιβλιοθήκης» Πράξη «Ψηφιακή Βιβλιοθήκη ΤΕΙ υτικής Μακεδονίας» κωδικός ΟΠΣ «304216» ΣΑΕ «3458» Ενάριθµος«2011ΣΕ34580038» ράση 2.2 Παραδοτέο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Κυβερνοάμυνας στις ΕΔ

Πολιτική Κυβερνοάμυνας στις ΕΔ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΔΝΣΗ ΚΥΒΕΡΝΟΑΜΥΝΑΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ Πολιτική Κυβερνοάμυνας στις ΕΔ Φεβρουάριος 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - 1-1. Η εκπλήρωση της αποστολής των ΕΔ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1 ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθόδους εφαρμογής των γενικών αρχών και κανόνων αυθεντικοποίησης Στρατηγική για την ιεράρχηση της κρισιμότητας κάθε ηλεκτρονικής υπηρεσίας

Μεθόδους εφαρμογής των γενικών αρχών και κανόνων αυθεντικοποίησης Στρατηγική για την ιεράρχηση της κρισιμότητας κάθε ηλεκτρονικής υπηρεσίας Εξοικείωση με κανόνες και οδηγίες του ΠΨΑ Βασίζονται στο ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο για την προστασία των προσωπικών και ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, καθώς και στην προστασία τηςιδιωτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές. Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές. Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου MarineTraffic Έρευνα & Εφαρμογές Δημήτρης Λέκκας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου 2 Συλλογή δεδομένων κυρίως με τη βοήθεια της Διαδικτυακής Κοινότητας 3 Automatic Identification System (AIS): Όλα τα πλοία ολικής

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Ντίνα Καµπουράκη. Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Αιγαίου. Αντικείµενο µελέτης

Ντίνα Καµπουράκη. Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Αιγαίου. Αντικείµενο µελέτης Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση Ντίνα Καµπουράκη Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Αντικείµενο µελέτης Ορισµός της ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησης και θεµελιώδεις αρχές. Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Γιάννης Σταµατίου Επιστηµονικός Σύµβουλος σε θέµατα Κρυπτογραφίας και Ασφάλειας στο Ε.Α.Ι.Τ.Υ., Επίκουρος ΚαθηγητήςΤµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Learning Objectives Για ποιό λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Σημαντικό! Παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά την ενότητα Ενεργοποίηση υπηρεσιών του παρόντος οδηγού. Οι πληροφορίες αυτής της ενότητας είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της προστασίας του υπολογιστή σας.

Διαβάστε περισσότερα

Antivirus + Firewall

Antivirus + Firewall Panda Antivirus + Firewall NEO Titanium 2007 Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Σημαντικό! Παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά την ενότητα εγγραφή online του παρόντος οδηγού. Οι πληροφορίες αυτής της ενότητας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Αποθήκευση εδομένων Βάσεις Δεδομένων 2009-2010 Ευαγγελία Πιτουρά 1 ΜΕΡΟΣ Β : Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός Σ Β ομή ενός Σ Β Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Τυπικά, κάθε σχέση σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (κεφάλαιο 14) Τεχνολογία Προστασίας από Εξωτερικούς Κινδύνους

Ενότητα 2 (κεφάλαιο 14) Τεχνολογία Προστασίας από Εξωτερικούς Κινδύνους ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 2 (κεφάλαιο 14) Τεχνολογία Προστασίας από Εξωτερικούς Κινδύνους

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Πρόσβαση: η δυνατότητα χρήσης ενός υπολογιστικού πόρου για ένα συγκεκριµένο σκοπό Έλεγχος πρόσβασης: το σύνολο των διαδικασιών και των τεχνικών µε τις οποίες η πρόσβαση παρέχεται ή απαγορεύεται Οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ψηφιακές υπογραφές ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΥΠΕΣΔΔΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 STORAGE AREA NETWORK Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) Οποιοδήποτε, υψηλής απόδοσης, δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας 1 Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας Βασίλης Ζορκάδης Ηλ. Μηχ., Δρ. Επιστήμης Υπολογιστών Παν. Καρλσρούης Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων zorkadis@dpa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 7: Διαχείριση Μνήμης. Φυσική και Λογική Διευθυνσιοδότηση. Προστασία. Εναλλαγή Μνήμης Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ TOY M-BANKING ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΑΤΜ PHONE BANKING INTERNET BANKING

Διαβάστε περισσότερα

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012 BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1 - ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Το σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφορία έχει τα. Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα

Η πληροφορία έχει τα. Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα Η πληροφορία έχει τα δικά της στάδια εξέλιξης 444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444 Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα Η διαχείριση των πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.4 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα περιγράψαμε συνδέσεις, που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο TCP. Θυμηθείτε, ότι το TCP είναι υπεύθυνο για το τεμαχισμό των μηνυμάτων σε τμήματα και την επανασύνδεση τους στον προορισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Τα περιεχόμενα με μια ματιά

Τα περιεχόμενα με μια ματιά Τα περιεχόμενα με μια ματιά Κεφάλαιο 1 Ο κόσμος αλλάζει με τη βοήθεια της τεχνολογίας 2 Κεφάλαιο 2 Εξέταση του υπολογιστή: Από τι αποτελείται 28 Κεφάλαιο 3 Χρήση του Internet: Πώς θα εκμεταλλευτούμε καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία Παύλος Αντωνίου Γραφείο: ΘΕΕ 02 B176 Εαρινό Εξάμηνο 2011 Department of Computer Science Ασφάλεια - Απειλές Ασφάλεια Γενικά (Ι) Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ασφάλεια Δημοσίων Δικτύων Κινητών Επικοινωνιών (PLMN) Εμπιστευτικότητα (confidentiality)

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια Μνήµη RAM ROM Cache Περιεχόµενα Μονάδες Μαζικής Αποθήκευσης Μαγνητικοί ίσκοι Μαγνητικές Ταινίες Οπτικά Μέσα Ηκύρια µνήµη (Main Memory) Η κύρια µνήµη: Αποθηκεύει τα δεδοµένα

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών

Κανονισμός για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών Κανονισμός για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών ΑΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής 1.1. Στις διατάξεις του παρόντος Κανονισμού εμπίπτουν όλα τα πρόσωπα που ασχολούνται με την παροχή δικτύων ή/και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Υδρόμετρα Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Ο σχεδιασμός των Ηλεκτρονικών Προϊόντων μας Ανταγωνίζεται τις Καλύτερες Μάρκες του Κόσμου. Είναι προφανές ότι στη σημερινή αγορά τα υδρόμετρα αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα