Μεταβολικός έλεγχος στους διαβητικούς ασθενείς που επισκέπτονται τις μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταβολικός έλεγχος στους διαβητικούς ασθενείς που επισκέπτονται τις μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(2): Μεταβολικός έλεγχος στους διαβητικούς ασθενείς που επισκέπτονται τις μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ΣΚΟΠΟΣ Η εκτίμηση του βαθμού επίτευξης των θεραπευτικών στόχων που αφορούν στη ρύθμιση του σακχάρου αίματος, των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης στους διαβητικούς ασθενείς. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Μελετήθηκαν συνολικά 673 διαβητικά άτομα (353 γυναίκες και 320 άνδρες) που είχαν επισκεφθεί 4 μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) κατά τη διάρκεια της περιόδου Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από τα αρχεία των ασθενών. Το 99% των διαβητικών ατόμων έπασχαν από διαβήτη τύπου 2 και είχαν τα εξής χαρακτηριστικά: μέση ηλικία 66±9 έτη, διάρκεια νόσου 9±8 έτη, δείκτης μάζας σώματος 31±5 kg/m². ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η μέση τιμή της HbA1c ήταν 7,1±1,2%. Ο γλυκαιμικός έλεγχος ήταν καλός (HbA1c <7%) στο 52% των διαβητικών ασθενών, ικανοποιητικός (HbA1c=7 7,9%) στο 31% και ανεπαρκής (HbA1c 8%) στο 17%. Η μέση τιμή της συστολικής αρτηριακής πίεσης ήταν 138±15 mmhg και της διαστολικής 79±9 mmhg. Ο θεραπευτικός στόχος (<130/80 mmhg) επιτυγχανόταν στο 24% του πληθυσμού της μελέτης. Όσον αφορά στο λιπιδαιμικό προφίλ, το 38% των ασθενών είχε LDL χοληστερόλη (LDL-Χ) <100 mg/dl, το 61% είχε ολική χοληστερόλη <200 mg/dl, το 62% είχε τιμές τριγλυκεριδίων <150 mg/dl και το 64% των ασθενών είχε τη HDL χοληστερόλη σε επιθυμητά επίπεδα (>40 στους άνδρες, >50 mg/dl στις γυναίκες). Μόνο το 7% των διαβητικών ασθενών επιτύγχανε και τους τρεις θεραπευτικούς στόχους (για την HbA1c, την LDL-Χ και την αρτηριακή πίεση). H πολυπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι μεταξύ των βασικών παραγόντων που σχετίζονται με την επίτευξη των υποκείμενων θεραπευτικών στόχων συγκαταλέγονται η παχυσαρκία, η διάρκεια του διαβήτη και ο τόπος διαμονής. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν ότι η ρύθμιση του σακχάρου αίματος, των λιπιδίων και ιδίως της αρτηριακής πίεσης είναι πλημμελής σε ένα σημαντικό ποσοστό των διαβητικών ασθενών της ΠΦΥ. Συνεπώς, απαιτούνται περισσότερο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση του μεταβολικού ελέγχου σε αυτούς τους ασθενείς. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2010, 27(2): Α. Γκίκας, 1 Ν. Τσακουντάκης, 2 Δ. Μιχάλης, 3 Α. Σωτηρόπουλος, 4,5 Α. Παπαζαφειροπούλου, 5 Β. Παστρωμάς, 4 Ε. Μωρέτη, 1 Δ. Γαρύφαλλος, 1 Σ. Παππάς Κέντρο Υγείας Καλυβίων, Καλύβια Αττικής 2 Περιφερειακό Ιατρείο Μαλίων, Μάλια Κρήτης 3 Κέντρο Υγείας Αλιάρτου, Αλίαρτος Βοιωτίας 4 Κέντρο Υγείας Σαλαμίνας, Σαλαμίνα Αττικής 5 Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας, Νίκαια, Πειραιάς Metabolic control of patients with diabetes mellitus in the primary care setting Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Γλυκαιμικός έλεγχος Διαβήτης Λιπιδαιμικός έλεγχος Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Ρύθμιση αρτηριακής πίεσης Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Ο διαβήτης τείνει να λάβει επιδημικές διαστάσεις τόσο στον αναπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Στην Ελλάδα, ο επιπολασμός της νόσου έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια και συνεχίζει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Με βάση τα πλέον πρόσφατα δεδομένα, η χώρα μας συγκαταλέγεται μεταξύ αυτών με τον υψηλότερο επιπολασμό διαβήτη, ο οποίος υπολογίζεται γύρω στο 10% του ενήλικου πληθυσμού. 1,2 Είναι γνωστό ότι ο διαβήτης συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα στεφανιαία νόσο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αρτηριοπάθεια και μικροαγγειακές επιπλοκές, όπως η αμφιβληστροειδοπάθεια, η νεφροπάθεια και η νευροπάθεια. Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα με διαβήτη διατρέχουν διπλάσιο έως τετραπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος μυοκαρδίου ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι διαβητικοί ασθενείς έχουν κατά 15 χρόνια μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης και περίπου 65% από αυτούς πεθαίνουν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Επιπροσθέτως, ο διαβήτης αποτελεί την κύρια αιτία τύφλωσης, χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου και μη τραυματικού ακρωτηριασμού των κάτω άκρων. 3

2 216 Α. Γκίκας και συν Ωστόσο, είναι σήμερα αποδεδειγμένο ότι η σωστή αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να μειώσει την εμφάνιση ή τουλάχιστον να επιβραδύνει την εξέλιξη των επιπλοκών. Μεγάλες μελέτες παρέμβασης, όπως η DCCT και η UKPDS, απέδειξαν ότι η καλή γλυκαιμική ρύθμιση μειώνει σε σημαντικό βαθμό τις μικροαγγειακές επιπλοκές και ταυτόχρονα επιδρά ευνοϊκά σε ό,τι αφορά στις μακροαγγειακές επιπλοκές και την ποιότητα ζωής των ατόμων με διαβήτη. 4,5 Συγκεκριμένα, η μελέτη UKPDS έδειξε ότι η μείωση της HbA1c κατά 1% σχετίζεται με μείωση κατά 21% των θανάτων, 14% των εμφραγμάτων και 37% των μικροαγγειακών επιπλοκών του διαβήτη. Ακόμη πιο σαφή είναι τα αποτελέσματα των μελετών που αφορούν στην αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας, οι οποίες έδειξαν ότι η μείωση της χοληστερόλης μέσω της χορήγησης στατινών μπορεί να μειώσει το σχετικό κίνδυνο για καρδιαγγειακά συμβάματα κατά 25 40%. 6,7 Επίσης, αρκετές μελέτες έδειξαν ότι η επιθετική αντιμετώπιση της υπέρτασης στα άτομα με διαβήτη σχετίζεται με σημαντική μείωση των μακρο- και μικροαγγειακών επιπλοκών και γι αυτό η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) θεωρείται πρωταρχικής σημασίας, ιδίως στα στάδια όπου υπάρχουν ενδείξεις για πρώιμες βλάβες στα όργανα-στόχους (π.χ. μικρολευκωματινουρία). 8,9 Επομένως, όλα αυτά τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η θεραπευτική στρατηγική πρέπει να στοχεύει στην αντιμετώπιση όλων των παραμέτρων του διαβητικού συνδρόμου. Γι αυτό, άλλωστε, οι κατευθυντήριες οδηγίες επισημαίνουν ότι στόχος πρέπει να είναι η πολύπλευρη θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβητικού ασθενούς, η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο την άριστη ρύθμιση του σακχάρου αλλά ταυτόχρονα και τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας και της παχυσαρκίας, τη διακοπή του καπνίσματος και την υιοθέτηση εξατομικευμένου προγράμματος άσκησης και σωστής διατροφής. 10 Ο διαβήτης είναι μια χρόνια νόσος, η οποία απαιτεί συνεχή ιατρική φροντίδα και εκπαίδευση του ασθενούς για τη συμμετοχή του στην καλύτερη αντιμετώπιση των οξέων και χρόνιων επιπλοκών της νόσου. Υπό αυτή την έννοια, ο ρόλος του ιατρού της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) είναι καθοριστικός, ενώ η ποιοτική φροντίδα των διαβητικών ασθενών αποτελεί πρόκληση για τον ίδιο και γενικότερα για το σύστημα ΠΦΥ. Ωστόσο, παρότι στην Ελλάδα ο διαβήτης είναι συχνός, ελάχιστα είναι τα δεδομένα που αφορούν στο επίπεδο συμμόρφωσης των διαβητικών ασθενών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες. 11,12 Συνεπώς, η μελέτη αυτή στόχευε κυρίως στην εκτίμηση του βαθμού επίτευξης των θεραπευτικών στόχων που αφορούν στη ρύθμιση του σακχάρου αίματος, των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης στους διαβητικούς ασθενείς που επισκέπτονται τις μονάδες ΠΦΥ. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Πρόκειται για αναδρομική μελέτη, κατά την οποία αναλύθηκαν τα δεδομένα διαβητικών ασθενών που παρακολουθούνταν σε τέσσερις διαφορετικές μονάδες πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Τα δεδομένα αφορούσαν στο χρονικό διάστημα Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν εκείνοι οι ασθενείς, ο φάκελος των οποίων ήταν πλήρως ενημερωμένος για τα στοιχεία που μας ενδιέφεραν. Σχηματικά, το πρωτόκολλο της μελέτης χωριζόταν σε τρία τμήματα. Στο πρώτο τμήμα γινόταν καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών, του έτους διάγνωσης του διαβήτη, του οικογενειακού ιστορικού, του ιστορικού που αφορούσε στα καρδιαγγειακά νοσήματα, στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και στο κάπνισμα. Στο δεύτερο τμήμα καταγράφηκαν τα σωματομετρικά δεδομένα (ύψος, βάρος, δείκτης μάζας σώματος [ΔΜΣ]), η τιμή της HbA1c, των λιπιδίων (ολικής χοληστερόλης [ΟΧ], τριγλυκεριδίων [ΤΓΛ], LDL χοληστερόλης [LDL-Χ], HDL χοληστερόλης HDL-Χ]) και της ΑΠ. Το τρίτο τμήμα αφορούσε στην καταγραφή όλων των χρονίως χορηγουμένων φαρμάκων (περιλαμβανομένης και της δοσολογίας). Εκτός των αντιδιαβητικών, αντιυπερτασικών, υπολιπιδαιμικών και αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων που σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση του διαβήτη, καταγράφηκαν και όλα τα υπόλοιπα φάρμακα που ελάμβανε ο ασθενής σε τακτική βάση, όπως είναι τα φάρμακα για γαστροπροστασία, οστεοπόρωση, οστεοαρθρίτιδα, πνευμονοπάθειες και άλλες χρόνιες καταστάσεις. Συνολικά, στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 673 διαβητικοί ασθενείς (353 γυναίκες και 320 άνδρες), ηλικίας ετών (μέση ηλικία: 66±9 έτη). Η μέση διάρκεια του διαβήτη ήταν 9±8 έτη και η μέση τιμή του ΔΜΣ 31±5 kg/m². Τα υπόλοιπα βασικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού της μελέτης παρουσιάζονται στον πίνακα 1. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε μέσω του στατιστικού πακέτου SPSS. Για την εκτίμηση των διαφορών στα διακριτά δεδομένα χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία x 2. Η σχέση μεταξύ επίτευξης του θεραπευτικού στόχου που αφορούσε στην HbA1c, την LDL-Χ, την ΑΠ και των επεξηγηματικών μεταβλητών της μελέτης εκτιμήθηκε με την πολλαπλή λογιστική παλινδρόμηση (multivariate logistic regression analysis). Οι στόχοι που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα μελέτη ταυτίζονται με τους θεραπευτικούς στόχους που προσδιορίζουν οι κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας, οι οποίοι έχουν ως εξής: (α) HbA1c <7%, (β) LDL-Χ <100 mg/dl, (γ) ΟΧ <200 mg/dl, (δ) HDL-Χ >40 mg/dl στους άνδρες, HDL-Χ >50 mg/dl στις γυναίκες, (ε) ΤΓΛ <150 mg/dl, (στ) συστολική ΑΠ <130 mmhg και διαστολική ΑΠ <80 mmhg. 10 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η μέση τιμή της HbA1c ήταν 7,1±1,2%. Όπως φαίνεται στην εικόνα 1, ο γλυκαιμικός έλεγχος ήταν καλός (HbA1c <7%) στο 52% των διαβητικών ασθενών, ικανοποιητικός (HbA1c=7 7,9%) στο 31% και ανεπαρκής (HbA1c 8%) στο 17%. Στην εικόνα 2 παρουσιάζονται τα ποσοστά επί-

3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ 217 Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά του πληθυσμού μελέτης. Χαρακτηριστικά n (%) Ηλικιακές ομάδες (42,3) > (57,7) Φύλο Γυναίκες 353 (52,5) Άνδρες 320 (47,5) Μονάδα ΠΦΥ ΚΥ Σαλαμίνας 278 (41,3) ΚΥ Καλυβίων 204 (30,3) ΠΙ Μαλίων 116 (17,2) ΚΥ Αλιάρτου 75 (11,1) Τύπος διαβήτη Τύπου 1 4 (0,6) Τύπου (99,4) Διάρκεια διαβήτη <10 έτη 426 (63,3) 10 έτη 247 (36,7) ΔΜΣ (kg/m 2 ) <25 57 (8,5) 25 29,9 238 (35,4) (56,2) Καπνισματικές συνήθειες Μη καπνιστές 403 (59,9) Πρώην καπνιστές 149 (22,1) Καπνιστές 121 (18,0) Καρδιαγγειακά νοσήματα Στεφανιαία νόσος 142 (21,1) Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο 44 (6,5) Περιφερική αρτηριοπάθεια 24 (3,6) Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια 50 (7,4) ΠΦΥ: Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, ΚΥ: Κέντρο υγείας, ΠΙ: Περιφερειακό ιατρείο, ΔΜΣ: Δείκτης μάζας σώματος τευξης των θεραπευτικών στόχων σχετικά με τα λιπίδια. Συγκεκριμένα, το 38% των ασθενών είχε LDL-Χ <100 mg/ dl (μέση τιμή: 112±34 mg/dl), το 61% είχε ΟΧ <200 mg/ dl, το 62% είχε τιμές ΤΓΛ <150 mg/dl και το 64% των ασθενών είχε τη HDL-Χ σε επιθυμητά επίπεδα (>40 mg/ dl στους άνδρες, >50 mg/dl στις γυναίκες). Όσον αφορά στην ΑΠ, η μέση τιμή της συστολικής ΑΠ ήταν 138±15 mmhg και της διαστολικής 79±9 mmhg. Ο θεραπευτικός στόχος (ΑΠ <130/80 mmhg) επιτυγχανόταν στο 24% του πληθυσμού της μελέτης. Μόνο στο 7% των διαβητικών ασθενών επιτυγχάνονταν και οι τρεις θεραπευτικοί στόχοι Εικόνα 1. Γλυκαιμικός έλεγχος. Εικόνα 2. Λιπιδαιμικός έλεγχος. Α: Άνδρες, Γ: Γυναίκες, LDL-X: LDL χοληστερόλη, ΟΧ: Ολική χοληστερόλη, ΤΓΛ: Τριγλυκερίδια, HDL-X: HDL χοληστερόλη. (για την HbA1c, την LDL-Χ και την ΑΠ) ταυτόχρονα. Στο 24% των ασθενών επιτυγχάνονταν οι δύο στους τρεις στόχους και στο 46% ο ένας από τους τρεις στόχους. Ο πίνακας 2 παρουσιάζει τα αποτελέσματα της μονοπαραγοντικής (x 2 ) και της πολυπαραγοντικής ανάλυσης που αφορούσαν στη σχέση των διαφόρων παραμέτρων της μελέτης με την επίτευξη των υποκείμενων θεραπευτικών στόχων. Συγκεκριμένα, η δοκιμασία x 2 έδειξε ότι το ποσοστό επίτευξης του στόχου της HbA1c <7% ήταν υψηλότερο στα άτομα ηλικίας <65 ετών (57% έναντι 48%) και σε αυτά όπου η διάρκεια του διαβήτη ήταν <10 έτη (62% έναντι 34%). Ωστόσο, η πολυπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε μόνο τη διάρκεια του διαβήτη ως ισχυρό παράγοντα συσχέτισης με την επίτευξη του καλού γλυκαιμικού ελέγχου (λόγος πιθανοτήτων [ΛΠ]=0,44, 95% διάστημα εμπιστοσύνης [ΔΕ]: 0,30 0,64). Όσον αφορά στην επίτευξη του στόχου της LDL-Χ <100 mg/dl, οι πλέον αξιοσημείωτες διαφορές που διαπιστώθηκαν ήταν αυτές μεταξύ των διαφόρων περιοχών. Παρόμοια τάση διαπιστώθηκε και στα ποσοστά επίτευξης του στόχου της ΑΠ (Αλίαρτος 27%, Μάλια 28%, Σαλαμίνα 17% και Καλύβια 31%, p για την τάση 0,003). Επιπροσθέτως, οι υπέρβαροι και οι παχύσαρκοι διαβητικοί ασθενείς είχαν μικρότερη πιθανότητα στην επίτευξη του

4 218 Α. Γκίκας και συν Πίνακας 2. Αποτελέσματα δοκιμασίας x 2 και λογιστικής παλινδρομικής ανάλυσης σχετικά με τη σχέση μεταξύ επίτευξης των υποκείμενων θεραπευτικών στόχων και των βασικών παραμέτρων της μελέτης. Ηλικία (έτη) HbA1c <7% LDL-Χ <100 mg/dl ΑΠ <130/80 mmhg % ΛΠ (95%ΔΕ) p % ΛΠ (95%ΔΕ) p % ΛΠ (95%ΔΕ) p 65** 57,2* 1,00 38,2 1,00 26,0 1,00 >65 47,7 0,94 (0,66 1,34) 0,73 37,4 0,89 (0,62 1,27) 0,52 23,2 0,84 (0,57 1,24) 0,37 Φύλο Γυναίκες** 52,4 1,00 39,7 1,00 24,1 1,00 Άνδρες 50,9 1,06 (0,75 1,50) 0,73 35,6 0,73 (0,52 1,03) 0,074 24,7 1,02 (0,69 1,49) 0,93 Περιοχή Αλίαρτος** 46,7 1,00 30,7* 1,00 26,7* 1,00 Μάλια 56,0 1,49 (0,33 2,60) 0,22 48,3 1,89 (0,99 2,58) 0,052 27,6 1,23 (0,62 2,46) 0,55 Σαλαμίνα 53,2 1,40 (0,78 2,85) 0,24 30,2 0,99 (0,55 1,76) 0,96 17,3 0,61 (0,32 1,13) 0,12 Καλύβια 49,0 0,83 (0,46 1,49) 0,53 44,6 2,24 (1,23 4,07) 0,008 31,4 1,37 (0,74 2,55) 0,32 ΔΜΣ (kg/m²) <25** 52,6 1,00 35,1 1,00 42,1* 1, ,9 50,0 0,81 (0,43 1,52) 0,51 37,0 0,98 (0,52 1,85) 0,96 21,0 0,34 (0,18 0,63) 0, ,6 0,86 (0,46 1,58) 0,62 38,6 1,03 (0,56 1,91) 0,91 23,8 0,38 (0,20 0,69) 0,001 Διάρκεια διαβήτη <10 έτη** 62,0* 1,00 34,5* 1,00 24,9 1,00 10 έτη 34,0 0,44 (0,30 0,64) 0,000 43,3 1,40 (0,96 2,04) 0,082 23,5 1,03 (0,67 1,59) 0,87 *P<0,05 με βάση τη δοκιμασία x 2, **Ομάδα αναφοράς, ΛΠ: Λόγος πιθανοτήτων, ΔΕ: Διάστημα εμπιστοσύνης θεραπευτικού στόχου της ΑΠ σε σχέση με τα φυσιολογικά άτομα (ΔΜΣ=25 29,9, ΛΠ=0,34, 95%ΔΕ: 0,18 0,63 και ΔΜΣ >30, ΛΠ=0,38, 95%ΔΕ: 0,20 0,69, αντίστοιχα). Εκτός των παραπάνω, σημειώνεται ότι η πολυπαραγοντική ανάλυση απέτυχε να αναδείξει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των υπολοίπων παραμέτρων της μελέτης καπνίσματος, καρδιαγγειακών νοσημάτων και χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας με την πιθανότητα επίτευξης των υποκείμενων θεραπευτικών στόχων. Όπως δείχνει η εικόνα 3, το 14,1% των ασθενών δεν ελάμβανε κάποιο φάρμακο για την υπεργλυκαιμία, το 69,5% ελάμβανε μόνο αντιδιαβητικά δισκία (ΑΔ), το 8,1% μόνο ινσουλίνη και το 8,3% ΑΔ και ινσουλίνη. Το 48% των διαβητικών ασθενών ελάμβανε 1 2 και το 34% ελάμβανε 3 5 αντιυπερτασικά φάρμακα. Τα ποσοστά χρήσης των βασικών κατηγοριών φαρμάκων είχαν ως εξής: μετφορμίνη 66%, σουλφονυλουρίες 44%, γλιταζόνες 18%, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης 32%, ανταγωνιστές υποδοχέων τύπου Ι της αγγειοτασίνης ΙΙ 44%, διουρητικά 53%, στατίνη 64% και αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα 51%. Όσον αφορά στη συνολική λήψη των χρονίως χορηγουμένων φαρμάκων, οι συμμετέχοντες ασθενείς Εικόνα 3. Είδος θεραπείας για την υπεργλυκαιμία. ΑΔ: Αντιδιαβητικά δισκία. ελάμβαναν κατά μέσον όρο 6 είδη φαρμάκων την ημέρα, με τη συντριπτική τους πλειοψηφία (το 80%) να λαμβάνει >3 φάρμακα την ημέρα (εικ. 4). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Το παρόν άρθρο περιγράφει τα ευρήματα μιας ανα-

5 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ 219 Εικόνα 4. Κατανομή των διαβητικών ασθενών με βάση τον αριθμό των χρονίως χορηγουμένων φαρμάκων. δρομικής μελέτης σχετικά με το βαθμό επίτευξης των θεραπευτικών στόχων του σακχάρου αίματος, των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης στους διαβητικούς ασθενείς της ΠΦΥ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόνο ένας στους δύο ασθενείς επιτυγχάνει το στόχο του γλυκαιμικού ελέγχου, περίπου ένας στους τρεις το στόχο της LDL-Χ και ένας στους τέσσερις το στόχο της ΑΠ. Ακόμη πιο απογοητευτικά είναι τα αποτελέσματα που αφορούν στο συνδυασμό των εν λόγω στόχων, όπου περίπου ένας στους 15 ασθενείς μπορεί να επιτύχει και τους τρεις στόχους. Επιπροσθέτως, λαμβάνοντας υπ όψιν το γεγονός ότι η παρούσα μελέτη περιέλαβε διαβητικά άτομα που είχαν υποβληθεί στον απαραίτητο κλινικοεργαστηριακό έλεγχο για το διαβήτη, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι είχαν σχετικά καλή παρακολούθηση, θεωρούμε ότι στην πραγματικότητα τα ποσοστά ρύθμισης των μεταβολικών παραμέτρων στο σύνολο των διαβητικών ασθενών είναι μάλλον χαμηλότερα. Μια προηγούμενη μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2003, σε τυχαίο δείγμα 302 διαβητικών ασθενών της Σαλαμίνας, έδειξε ότι ο στόχος της HbA1c και της LDL-Χ επιτυγχανόταν στο 31% και 18%, αντίστοιχα. 11 Συγκρίνοντας αυτά τα ποσοστά με εκείνα της παρούσας μελέτης (52% και 38%) φαίνεται σαφώς ότι υπάρχει βελτίωση, τουλάχιστον στο πεδίο του γλυκαιμικού και του λιπιδαιμικού ελέγχου. Συγκεκριμένα, η σημαντικότερη βελτίωση στον έλεγχο της γλυκαιμίας σημειώθηκε στο ποσοστό των ατόμων με κακή ρύθμιση (HbA1c 8%), το οποίο ήταν 46% στην προηγούμενη 11 και 17% στην παρούσα μελέτη. Υποθέτουμε ότι οι πιθανότεροι παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτή τη βελτίωση είναι η ευρεία υιοθέτηση από τους ιατρούς της ΠΦΥ των κατευθυντήριων οδηγιών, η καλύτερη συμμόρφωση των ασθενών με τη φαρμακευτική αγωγή και η προσθήκη τα τελευταία πέντε χρόνια νέων εναλλακτικών φαρμακευτικών επιλογών, όπως των γλιταζονών και των ινσουλινών μακράς διάρκειας δράσης. Σε σχέση με άλλες χώρες, παρότι τα συγκρίσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα, φαίνεται ότι η ποιότητα ρύθμισης των μεταβολικών παραμέτρων είναι καλύτερη στις χώρες με αναπτυγμένο σύστημα ΠΦΥ. Ενδεικτικά, αναφέρονται δύο πρόσφατες μελέτες από την Ιαπωνία και τη Γερμανία, οι οποίες αφορούσαν στην ΠΦΥ, όπου το ποσοστό των διαβητικών ατόμων που είχαν επιτύχει το στόχο της HbA1c ήταν 63% και 62%, αντίστοιχα. 13,14 Μια άλλη παρόμοια μελέτη από το Βέλγιο έδειξε ότι το ποσοστό επίτευξης του στόχου της HbA1c, της LDL-Χ και της συστολικής ΑΠ ήταν 54%, 42% και 50%, αντίστοιχα. 15 Ταυτόχρονα με τα ποσοστά ρύθμισης, διερευνήθηκαν και οι παράγοντες που σχετίζονται με την επίτευξη των υποκείμενων θεραπευτικών στόχων. Συγκεκριμένα, ενώ η μονοπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος συσχετίζεται με την ηλικία και τη διάρκεια του διαβήτη, η πολυπαραγοντική ανάλυση υπέδειξε ως ισχυρό παράγοντα μόνο τη διάρκεια του διαβήτη, αποτέλεσμα το οποίο συμφωνεί με τα ευρήματα των άλλων μελετών. 16 Όπως έδειξε η μελέτη UKPDS, το γεγονός ότι η μεγαλύτερη διάρκεια του διαβήτη συσχετίζεται με χειρότερη ρύθμιση του σακχάρου οφείλεται κυρίως στη βαθμιαία έκπτωση της λειτουργικότητας των β-κυττάρων με την πάροδο των ετών. 5 Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στους ασθενείς με τη μεγαλύτερη διάρκεια νόσου πρέπει να εφαρμόζονται περισσότερο επιθετικές θεραπείες και να γίνεται έγκαιρη έναρξη της ινσουλίνης προκειμένου να επιτευχθεί ο επιθυμητός γλυκαιμικός στόχος. Σε ό,τι αφορά στο στόχο της LDL-Χ, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές στα ποσοστά και την πιθανότητα επίτευξης του εν λόγω στόχου μεταξύ των διαφόρων περιοχών (πίν. 2). Τα ποσοστά αυτά είχαν ως εξής: στην Αλίαρτο 30%, στα Μάλια 48%, στη Σαλαμίνα 30% και στα Καλύβια 45%. Λαμβάνοντας υπ όψιν ότι τα ποσοστά αυτά συμβαδίζουν σε μεγάλο βαθμό με τα αντίστοιχα ποσοστά λήψης στατινών (41%, 73%, 54% και 55%, p<0,0001), υποθέτουμε ότι η κύρια αιτία ύπαρξης διαφορών στην επίτευξη του λιπιδαιμικού στόχου μεταξύ των περιοχών έχει σχέση με τη χορήγηση στατινών. Ωστόσο, η πιθανότητα να επιδρούν και άλλοι παράγοντες, όπως οι διαφορές στη συχνότητα παρακολούθησης, στην επιλογή του είδους και της δοσολογίας των στατινών, στη συμμόρφωση με τη φαρμακευτική αγωγή και στις διατροφικές συστάσεις, δεν μπορεί να αποκλειστεί με βάση αυτά τα δεδομένα. Η μελέτη μας έδειξε ότι η ρύθμιση της ΑΠ στα επίπεδα που συνιστούν οι κατευθυντήριες οδηγίες αποτελεί έναν από τους δυσκολότερους θεραπευτικούς στόχους στην αντιμετώπιση του διαβήτη. Το γεγονός ότι τα άτομα με

6 220 Α. Γκίκας και συν φυσιολογικό ΔΜΣ επιτυγχάνουν το στόχο της ΑΠ σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τα υπέρβαρα/παχύσαρκα άτομα συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι για την επίτευξη του θεραπευτικού στόχου της ΑΠ δεν αρκεί μόνο η φαρμακευτική αγωγή αλλά και η απώλεια και η διατήρηση του βάρους σώματος σε επιθυμητά επίπεδα. Σε αντίθεση με τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες συστήνουν απώλεια της τάξης του 5 10% του αρχικού βάρους, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι διαβητικοί ασθενείς (στο 91%) παραμένουν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, αρκετά χρόνια μετά από τη διάγνωση της νόσου. Όπως ήταν αναμενόμενο, η συγκεκριμένη μελέτη έδειξε ότι το 78% των διαβητικών ασθενών της ΠΦΥ λαμβάνει αντιδιαβητικά δισκία με ή χωρίς ινσουλίνη. Το 84% από αυτούς λαμβάνει μετφορμίνη, γεγονός το οποίο συμφωνεί σε σημαντικό βαθμό με τις κατευθυντήριες οδηγίες, που την προτείνουν ως φάρμακο πρώτης επιλογής. Επίσης, η συντριπτική πλειοψηφία (το 82%) λαμβάνει κάποιο αντιυπερτασικό φάρμακο και περίπου το 90% από αυτούς λαμβάνει κάποιον αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης ή κάποιον ανταγωνιστή των υποδοχέων της αγγειοτασίνης ΙΙ, ευρήματα τα οποία δείχνουν ότι υπάρχει σχετικά καλή συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες οδηγίες ως προς την επιλογή της κατηγορίας των αντιυπερτασικών φαρμάκων. 10 Όπως έδειξε η μελέτη μας, οι διαβητικοί ασθενείς λαμβάνουν κατά μέσον όρο 6 είδη φαρμάκων την ημέρα. Έχοντας υπ όψιν τα ενδεχόμενα προβλήματα που σχετίζονται με τις αλληλεπιδράσεις των φαρμάκων, τις δυσκολίες στη συμμόρφωση καθώς και το κόστος αυτών, φαίνεται ότι η πολυφαρμακία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες συνιστώσες στην αντιμετώπιση του διαβήτη. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης δείχνουν ότι παρότι τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές βελτιώσεις στην ποιότητα αντιμετώπισης του διαβήτη, η ρύθμιση του σακχάρου, των λιπιδίων και ιδίως της ΑΠ παραμένει πλημμελής σε ένα σημαντικό ποσοστό των διαβητικών ασθενών της ΠΦΥ. Η παρατήρηση ότι συχνά αντιμετωπίζεται επαρκώς μόνο ένας παράγοντας κινδύνου εγείρει προβληματισμούς για το κατά πόσο η αρχή της ολιστικής προσέγγισης των διαβητικών ασθενών υιοθετείται από όλους τους ιατρούς της ΠΦΥ. Κατά συνέπεια, χρειάζονται περισσότερο εντατικές προσπάθειες που να στοχεύουν στη βελτίωση του τρόπου ζωής και στην πολύπλευρη αντιμετώπιση της νόσου. Επιπροσθέτως, οι διαφορές μεταξύ των περιοχών σχετικά με το επίπεδο επίτευξης των θεραπευτικών στόχων επισημαίνουν την ανάγκη σχεδιασμού και εφαρμογής εθνικών στρατηγικών προσαρμοσμένων στις υγειονομικές και τις οικονομικές ιδιαιτερότητες της χώρας μας. ABSTRACT Metabolic control of patients with diabetes mellitus in the primary care setting Α. Gikas, 1 Ν. Τsakountakis, 2 D. Μichalis, 3 Α. Sotiropoulos, 4,5 Α. Papazafiropoulou, 5 V. Pastromas, 4 E. Moreti, 1 D. Garyfallos, 1 S. Pappas 5 1 Health Center of Kalivia, Kalivia, Attica, 2 Health Center of Malia, Malia, Crete, 3 Health Center of Aliartos, Aliartos, Viotia, 4 Health Center of Salamis, Salamis, Attica, 5 Diabetes Center, General Hospital of Nikea, Nikea, Pireaus, Greece Archives of Hellenic Medicine 2010, 27(2): OBJECTIVE To examine the goal attainment rates for patients with diabetes mellitus with respect to glycemic, lipid and blood pressure control. METHOD Data were abstracted from the medical records of patients with diabetes mellitus who visited 4 primary care units during the year In total, 673 diabetic subjects (353 women and 320 men) were recruited, of whom 99% were suffering from type 2 diabetes and had the following characteristics: mean age 66±9 years, duration of disease 9±8 years, BMI 31±5 kg/m². RESULTS The mean value of HbA1c was 7.1±1.2%. Glycemic control was optimal (HbA1c <7%) in 52%, fair (HbA1c=7 7.9%) in 31% and poor (HbA1c 8%) in 17% of the diabetic patients. The mean value of the systolic blood pressure was 138±15 mmhg and the diastolic 79±9 mmhg; the therapeutic goal of <130/80 mmhg was achieved by 24% of the study population. Concerning lipid levels, 38% of the patients were at goal (<100 mg/dl) for LDL cholesterol (LDL-C), 61% had total cholesterol <200 mg/dl, 62% had triglycerides <150 mg/dl and 64% had HDL cholesterol at recommended levels (>40 mg/dl in men, >50 mg/ dl in women). Only 7% of the diabetic patients achieved the combined goals for HbA1c, LDL-C and blood pressure. Multivariate analysis showed that obesity, duration of diabetes and place of residency were strongly related to goal

7 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ 221 attainment. CONCLUSIONS The quality of glycemic, lipid and especially blood pressure management is suboptimal in a significant proportion of primary care patients with type 2 diabetes. More efficient intervention is needed in order to improve the care of these patients. Key words: Blood pressure control, Diabetes mellitus, Glycemic control, Lipid control, Primary care Βιβλιογραφία 1. GIKAS A, SOTIROPOULOS A, PANAGIOTAKOS D, PASTROMAS V, PAR- ASKEVOPOULOU E, SKLIROS E ET AL. Rising prevalence of diabetes among Greek adults: Findings from two consecutive surveys in the same target population. Diabetes Res Clin Pract 2008, 79: LIONIS C, BATHIANAKI M, ANTONAKIS N, PAPAVASILIOU S, PHILALI- THIS A. A high prevalence of diabetes mellitus in a municipality of rural Crete, Greece. Diabet Med 2001, 18: HARRIS M. Challenges in diabetes management. Aust Fam Physician 2008, 37: THE DIABETES CONTROL AND COMPLICATIONS TRIAL RESEARCH GROUP. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. N Engl J Med 1993, 329: UK PROSPECTIVE DIABETES STUDY (UKPDS) GROUP. Intensive bloodglucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes. Lancet 1998, 352: COLLINS R, ARMITAGE J, PARISH S, SLEIGH P, PETO R, Heart Protection Study Collaborative Group. MRC/BHF Heart Protection Study of cholesterol-lowering with simvastatin in 5,963 people with diabetes: A randomised placebo-controlled trial. Lancet 2003, 361: COLHOUN HM, BETTERIDGE DJ, DURRINGTON PN, HITMAN GA, NEIL HA, LIVINGSTONE SJ ET AL. CARDS investigators. Primary prevention of cardiovascular disease with atorvastatin in type 2 diabetes in the Collaborative Atorvastatin Diabetes Study (CARDS): Multicentre randomised placebo-controlled trial. Lancet 2004, 364: UK PROSPECTIVE DIABETES STUDY GROUP. Tight blood pressure control and risk of macrovascular and microvascular complications in type 2 diabetes. Br Med J 1998, 317: HANSSON L, ZANCHETTI A, CARRUTHERS SG, DAHLOF B, ELMFELDT D, JULIUS S ET AL. Effects of intensive blood-pressure lowering and low-dose aspirin in patients with hypertension: Principal results of the Hypertension Optimal Treatment (HOT) randomised trial. HOT Study Group. Lancet 1998, 351: AMERICAN DIABETES ASSOCIATION. Standards of medical care in diabetes Diabetes Care 2008, 31(Suppl 1):S12 S GIKAS A, SOTIROPOULOS A, POLITAKIS P, SPANOU E, APOSTOLOU O, PAPPAS S. Level of glycaemic and lipid control among diabetic patients in Greek primary care. Eur J Gen Pract 2006, 12: LIONIS C, PAPATHANASIOU A. Primary care diabetes in Greece. Prim Care Diabetes 2008, 2: ARAI K, HIRAO K, MATSUBA I, TAKAI M, MATOBA K, TAKEDA H ET AL. The status of glycemic control by general practitioners and specialists for diabetes in Japan: A cross-sectional survey of 15,652 patients with diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract 2009, 83: HUPPERTZ E, PIEPER L, KLOTSCHE J, STRIDDE E, PITTROW D, BOHLER S ET AL. Diabetes mellitus in German primary care: Quality of glycaemic control and subpopulations not well controlled results of the DETECT study. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2009, 117: GODERIS G, BORGERMANS L, HEYRMAN J, BROEKE CV, GROL R, BOLAND B ET AL. Type 2 diabetes in primary care in Belgium: Need for structured shared care. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2009 [Epub ahead of print] 16. BENOIT SR, FLEMING R, PHILIS-TSIMIKAS A, JI M. Predictors of glycemic control among patients with type 2 diabetes: A longitudinal study. BMC Public Health 2005, 5:36 Corresponding author: A. Gikas, 6 Gavriilidou street, GR Athens, Greece xxxxxxxxxxxxx

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 54 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Diabetes Care 2010; 33: S4-10 Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α)

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης και η διαχειρισή του στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Σκούτας Δ,Ρηγάδη Ε,Κόκκαλη Α,Μικούδη Κ,Μανιώτα Π, Φλουδάρας Ι, Κωλέτσας Ν,Σιώμος Κ, Μυροφορίδης Α, Μούζα Ε. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

2003: 194 2025: 330 3-4% 12-15%

2003: 194 2025: 330 3-4% 12-15% Ένωση Επιστηµονικού Προσωπικού Νοσοκοµείου > Αθήνα, 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2012 Κλινικό Φροντιστήριο «Σακχαρώδης ιαβήτης Τύπου 2» υσλιπιδαιµία στον Σ 2 Ευγενία Mαυροκεφάλου Επιµελήτρια Β Παθολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Λογικά επιχειρήµατα: Ηλικία "φαρµακοκινητική / φαρµακοδυναµική " τοξικότητα. "φάρμακα" " "αλληλεπιδράσεις. Παλαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Τ. ιδάγγελος 1, Η. Ευθυμίου 2, Κ. Kαζάκος 3, Χ. Μανές 4, Ε. Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

8η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 25-28 Οκτωβρίου 2013 Ξενοδοχείο «AKS» Πόρτο Χέλι ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16

Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16 Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16 Άτομα πολύ υψηλού κινδύνου Άτομα πολύ υψηλού κινδύνου είναι τα παρακάτω: Άτομα με 10ετή κίνδυνο για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη - Τηλ. 2810-394758, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Kαρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Μεταβολισµός 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης 1 υσλιπιδαιµίες Αθηρωµάτωση: Μια σταδιακή διεργασία Φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH 196 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH Σ. Αντωνόπουλος, Π. Μιστυλής

Διαβάστε περισσότερα

Στους άνδρες στη ομάδα 1gr μαστίχα η μεταβολή της ολικής χοληστερόλης ήταν -28,2mg/dl σε σχέση με placebo (p=0,025).

Στους άνδρες στη ομάδα 1gr μαστίχα η μεταβολή της ολικής χοληστερόλης ήταν -28,2mg/dl σε σχέση με placebo (p=0,025). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΣΤΙΧΑΣ Εισαγωγή-Σκοπός: Η βιολογική δράση της μαστίχας Χίου έχει εκτιμηθεί σε έρευνες in vitro, σχετικές με την ικανότητα αναστολής της οξείδωσης της LDL, όπου και παρουσιάζει τη

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Πότε συστήνεται έλεγχος για διαλογή Σύσταση 1: Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του Προγράμματος Πρόληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Σακχαρώδης Διαβήτης

Νόσημα: Σακχαρώδης Διαβήτης «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Σακχαρώδης Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Στυλιανή Ηρακλειανού. Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Στυλιανή Ηρακλειανού. Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Στυλιανή Ηρακλειανού Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης Γεν. Γραμματέας: Μαρίνα Νούτσου Ταμίας: Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική»

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς παχύσαρκους που δεν ρυθμίζονται με αντιδιαβητικά δισκία Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Το μεταβολικό σύνδρομο: Μία σύγχρονη κλινική θεώρηση

Το μεταβολικό σύνδρομο: Μία σύγχρονη κλινική θεώρηση Το μεταβολικό σύνδρομο: Μία σύγχρονη κλινική θεώρηση Νικόλαος Κατσιλάμπρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Α ' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής και Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος 7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος polly.michaelidou@gmail.com 1 ΘΕΜΑΤΑ Η σημασία της ιατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Δια.Μ.Αντ.Ι

Ερευνητικό Πρόγραμμα Δια.Μ.Αντ.Ι ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ιάσκεψη Τύπου ηµοσιογραφική Εστία Παρασκευή 7 Μαρίου 2008 * ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

6η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

6η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 6η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 24-26 Μαΐου 2013 Ξενοδοχείο «XENIA PALACE» Πορταριά Πηλίου

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες «Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ» Α. Μελιδώνης 1, Δ. Λεβισιανού

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Θ. Τζώτζας, Σ. Καρράς, Θ. Καλτσάς, Κ. Τζιόμαλος,T.Gautier* Ζ. Κελεπούρης,

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com Αγαπητοί φίλοι, Το να σας μιλάει κάποιος στο χώρο των ιατρικών συνεδρίων με την επισήμανση «για πρώτη φορά» θέλει πολύ κουράγιο. Κι αυτό το έχουμε. Έτσι λοιπόν σας απευθύνω την πρόσκληση της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος

11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος 11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Σύσταση 1: Για την κλινική διάγνωση του άσθματος συστήνεται προσεκτική κλινική εκτίμηση διαλειπόντων ή σταθερών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Νικολέττα Χριστοδούλου

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί Συνάδελφοι, Είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά για μένα, να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής, στην 1 η Επιστημονική Συνάντηση του Ινστιτούτου Μελέτης, Έρευνας και Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Σύνοψη των Συστάσεων της εύτερης Κοινής Συµβουλευτικής Οµάδας Ευρωπαϊκών και άλλων Εταιρειών* για την Πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου * Ευρωπαϊκή Καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011 Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011 Άννα Ι. Κακαφήκα Παθολόγος Υπεύθυνη Ιατρείου Λιπιδίων Βιοκλινική Θεσσαλονίκης Άνδρας 46

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18:

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ LDL χοληστερόλη Σύσταση 16: Ο πρωτεύων θεραπευτικός στόχος στην αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας είναι η μείωση της LDL χοληστερόλης ανάλογα με το επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, DrMedSci, FESC Αναπλ. Καθηγητής Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η υπέρταση ως

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ ΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κοπανάκι Φιλιατρά Γαργαλιάνοι Κυπαρισσία Πρόεδρος Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού ΓΓΕΤ ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ Ε. Π. Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα (ΕΠΑΝ ΙΙ), ΠΕΠ Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Χ. Πίτσαβος, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Μ. Ελισάφ, Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ!!!!!!!!!!ΟΜΙΛΗΤΗΣ!!!!!!!Φ.Ν.!Πατσουράκος!!!!!!!!!!!!!!Καρδιολόγος!!!!!!!!!!!!Αρχίατρος!ε.α.!!!!!!!Διευθυντής!Φυσικής!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!Αποκατάστασης!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!και!!!!Καρδιολογικού!Ηλιούπολης!

Διαβάστε περισσότερα