ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ&ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Διπλωματική Εργασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ&ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Διπλωματική Εργασία"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ&ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Διπλωματική Εργασία Μελέτη εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μεγάλης ισχύος σε σύνδεση με το δίκτυο Δαλαΐνας Δημήτρης ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/2/09

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η διπλωματική εργασία με θέμα Μελέτη εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μεγάλης ισχύος σε σύνδεση με το δίκτυο Του φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών &Τεχνολογίας Υπολογιστών Δαλαΐνα Δημήτρη του Θεοδώρου (Α.Μ. 5196) Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών &Τεχνολογίας Υπολογιστών στις 16/2/09. Ο επιβλέπων/εξεταστής Α.Αλεξανδρίδης Ο διευθυντής του τομέα Α.Αλεξανδρίδης 2

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Απευθύνω θερμές ευχαριστίες στους κυρίους Α.Αλεξανδρίδη, Θ.Ζαχαρία, Μ.Νέρη, Σ.Λαζάρου, Ι.Ναξακη, Α.Τζινευράκη, Ε.Μίμο, Α. Χαρίτο, Ι. Παπαϊωάννου, Σ. Κοντό για την πολύτιμη βοήθεια τους και τις εύστοχες παρατηρήσεις τους κατά την εκπόνηση της εργασίας αυτής. 3

4 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 1 Περιεχόμενα... 4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Περίληψη ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του Μοντέλο της μιας διόδου ενός φωτοβολταϊκού κυττάρου Μοντέλο της μιας διόδου για ένα ολόκληρο το πλαίσιο Συνήθεις προσεγγίσεις Προσδιορισμός παραμέτρων του κυκλώματος της μιας διόδου με χρήση πειραματικών μετρήσεων Εξισώσεις που δίνουν τις παραμέτρους του μοντέλου Καθορισμός των παραμέτρων του μοντέλου της μιας διόδου από τα στοιχεία που παραθέτουν οι κατασκευαστές (2) Μοντέλο μιας διόδου και καθορισμός παραμέτρων στο PVSYST (3)

5 Περιεχόμενα Χαρακτηριστικά φβ πλαισίου περιγραφή μοντέλου Φωτόρευμα στις εκάστοτε συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας Το ανάστροφο ρεύμα κόρου της διόδου στις εκάστοτε συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας Καθορισμός των παραμέτρων του μοντέλου Γραφικές παραστάσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ Απώλειες Χαρακτηριστικά μεγέθη Πρότυπες Συνθήκες Δοκιμής φωτοβολταϊκού στοιχείου ή πλαισίου (STC Standard Test Conditions): Ονομαστική ισχύς ενός φωτοβολταϊκού πλαισίου Ονομαστική Θερμοκρασία Λειτουργίας ΦΒ κυψελίδας (Nominal Operating Cell Temperature NOCT ) Συνθήκες λειτουργίας της φβ κυψελίδας κάτω από τις οποίες η θερμοκρασία της ισούται με την ονομαστική τιμή της (NOCT): Απώλειες και συντελεστές απόδοσης Συντελεστής απόδοσης φωτοβολταϊκού πλαισίου Συντελεστής απόδοσης μιας φωτοβολταϊκής συστοιχίας (array) Δίοδοι αντεπιστροφής ΑΠΩΛΕΙΕΣ και PVSYST Απώλειες IAM [Incidence angle modifier IAM)] Θερμικές απώλειες λόγω της θερμοκρασίας των κυψελίδων Απώλειες λόγω ανακρίβειας ποιοτικών χαρακτηριστικών πλαισίου (Module Quality Loss) Απώλειες λόγω αναντιστοιχίας μεταξύ των χαρακτηριστικών των πλαισίων (Mismatch Loss). (3) Ωμικές απώλειες λόγω καλωδιώσεων. (3) ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά μετατροπέα Εισαγωγή

6 Περιεχόμενα 3.2 Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά μετατροπέα Πλευρά εισόδου του μετατροπέα. ( Input side) Κατάσταση λειτουργίας Ελάχιστη και μέγιστη MPP τάση Μέγιστη τάση Κατώφλι ισχύος (Power threshold) Μέγιστο φωτοβολταϊκό ρεύμα (I pvmax ) Λοιπά στοιχεία Πλευρά εξόδου του μετατροπέα Ονομαστική ισχύς Μέγιστη AC ισχύς Ονομαστική AC τάση Ονομαστικό AC ρεύμα Μονοφασική ή τριφασική σύνδεση Συχνότητα δικτύου Απόδοση ΚΕΦΑΛΑΙΟ Διαστασιολόγηση Μετατροπείς Υπολογισμός της συνολικής ονομαστικής ισχύος των μετατροπέων Αριθμός και «τοποθέτηση μετατροπέων» ΦΒ συστοιχίες Εκτίμηση του συνολικού αριθμού πλαισίων Συμβατότητα συστοιχίας μετατροπέα Η τάση της συστοιχίας Συμβατότητα τάσης συστοιχίας και τάσης εισόδου μετατροπέα Υπολογισμός του μέγιστου αριθμού πλαισίων εν σειρά Έλεγχος τάσης στο MPP Αριθμός παράλληλων αλυσίδων Συμβατότητα ρεύματος συστοιχίας και μετατροπέα Μονογραμμικό σχέδιο Τελικά αποτελέσματα για το σύστημα Αποδοτικότητες, λόγος επίδοσης, αποδόσεις Ακτινοβολία, αποδιδόμενη ενέργεια και αποδόσεις

7 Περιεχόμενα Διαγράμματα απωλειών Συγκεντρωτική αναφορά του συστήματος Τοποθέτηση πλαισίων Τοποθέτηση για αποφυγή σκίασης Τεχνικά χαρακτηριστικά μετατροπέα και πλαισίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Νησιδοποίηση ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Διανεμημένη παραγωγή Τι είναι το φαινόμενο της νησιδοποίησης Λόγοι για τους οποίους η νησιδοποίηση είναι ανεπιθύμητη Τεχνικές ανίχνευσης και διακοπής της νησιδοποίησης «Τοπικές» τεχνικές ανίχνευσης Οι παθητικές τεχνικές Οι ενεργητικές τεχνικές Περιγραφή παθητικών τεχνικών Παραδοσιακές τεχνικές με ρελέ υπέρτασης/υπότασης και υπερσυχνότητας/υποσυχνότητας Ανίχνευση Αρμονικών Τάσης Ανίχνευση μεταβολών φάσης (phase jump) Περιγραφή ενεργητικών τεχνικών Μέτρηση εμπέδησης του δικτύου (Impedance measurement) Ανίχνευση της εμπέδησης για συγκεκριμένη συχνότητα Τεχνικές μεταβολής της συχνότητας και της φάσης που χρησιμοποιούν θετική ανάδραση (Frequency and phase shift techniques positive feedback) α Γενική αρχή λειτουργίας β Ενεργός Μεταβολή της Συχνότητας (Active Frequency Drift AFD) γ Ενεργός Μεταβολή της Συχνότητας με Θετική Ανάδραση [AFDPF(with positive feedback) or Sandia Frequency Drift] δ Slip Mode Frequency Shift (SMS) Μεταβολή Tάσης με Θετική Ανάδραση Sandia Voltage Shift (SVS) Τυπική συσκευή αυτόματης αποσύνδεσης μεταξύ παραγωγού και δικτύου

8 Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ Προστασίες Βασικές έννοιες Διατάξεις προστασίας ΧΤ Ασφάλειες Αυτόματοι Διακόπτες Ισχύος Διατάξεις προστασίας ΜΤ Ασφάλειες ΥΤ Διακόπτες ισχύος ΜΤ Διακόπτες φορτίου Αποζεύκτες ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΩΝ Πλευρά ΜΤ Πλευρά ΧΤ Ρεύματα ζεύξεως ΜΣ Προστασία έναντι ρευμάτων βραχυκύκλωσης Μελέτη προστασίας εγκατάστασης ΧΤ και ΜΣ ανύψωσης Στοιχεία ΜΣ Ασφάλειες ΧΤ Αυτόματος Διακόπτης Ισχύος (ΔΙ) ΧΤ Ασφάλειες ΥΤ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θέματα σύνδεσης με το Δίκτυο Ορισμοί και βασικές έννοιες Σημείο σύνδεσης στο δίκτυο ΣΣΔ Σημείο κοινής σύνδεσης ΣΚΣ Εγκατάσταση παραγωγής Μοναδιαία εγκατάσταση Μονάδα γεννήτριας Γενικές προϋποθέσεις για τη σύνδεση Τρόπος σύνδεσης Γενικά περί διατάξεων ζεύξης και προστασίας Διατάξεις ζεύξης και προστασίας

9 Περιεχόμενα Προϋποθέσεις για τις διατάξεις ζεύξης και προστασίας Ρυθμίσεις προστασιών Διαμόρφωση της σύνδεσης στη ΜΤ Συνολκή επισκόπηση των μέσων προστασίας και ζεύξης μέχρι το ΣΚΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βραχυκυκλώματα Εισαγωγή Βασικοί ορισμοί Υπολογισμός ρευμάτων βραχυκύκλωσης Μέθοδος IEC Σύνθετες αντιστάσεις Αρχικό ρεύμα βραχυκύκλωσης Ιk Κρουστικό ρεύμα βραχυκύκλωσης Ιs Υπολογισμός ρεύματος διακοπής Ια Υπολογισμός μόνιμου ρεύματος βραχυκύκλωσης Ικ Υπολογισμός ρευμάτων βραχυκύκλωσης σε δίκτυα ΧΤ Βιβλιογραφία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

10 Περίληψη Περίληψη Περίληψη Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε με τη μελέτη ενός διασυνδεμένου με το Δίκτυο φωτοβολταϊκού σταθμού μεγάλης ισχύος. Η ονομαστική ισχύς του σταθμού ανέρχεται στα 500kW περίπου και η σύνδεση του γίνεται στο Δίκτυο ΜΤ της ΔΕΗ. Για την εξομοίωση της λειτουργίας του σταθμού χρησιμοποιούμε το πρόγραμμα PVSYST. Με τη χρήση και κατανόηση του συγκεκριμένου προγράμματος προσπαθούμε ταυτόχρονα να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την μοντελοποιημένη λειτουργία των φωτοβολταϊκών. Στο πρώτο κεφάλαιο ασχολούμαστε με το μοντέλο της μιας διόδου που περιγράφει τη λειτουργία των ΦΒ πλαισίων. Οι παράμετροι του μοντέλου και οι τιμές που αυτές λαμβάνουν για διάφορες συνθήκες θερμοκρασίας και ακτινοβολίας καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ηλεκτρική συμπεριφορά των πλαισίων. Ωστόσο ο καθορισμός των παραμέτρων δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Στο κεφάλαιο αυτό θα ανιχνεύσουμε μια μεθοδολογία προσδιορισμού τους για να καταλήξουμε στον τρόπο που αντιμετωπίζονται από το πρόγραμμα. Κατά την λειτουργία των ΦΒ πλαισίων σε συνθήκες διαφορετικές από τις πρότυπες παρουσιάζονται απώλειες. Μια φωτοβολταϊκή γεννήτρια μπορεί να αποτελείται από εκατοντάδες πλαίσια. Πρέπει συνεπώς να δούμε το σύνολο των 10

11 Περίληψη απωλειών που αφορούν το σύστημα φβ γεννήτρια. Στο κεφάλαιο 2 εξετάζουμε το ζήτημα των απωλειών και τον τρόπο αντιμετώπισης τους από το PVSYST. Σκοπός μας είναι η κατανόηση των παραγόντων που τις καθορίζουν και η κατά το δυνατόν ποσοτικοποίηση τους. Ένα από τα σημαντικότερα τμήματα μιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης είναι ο μετατροπέας dc-ac. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζουμε τα σημαντικότερα ηλεκτρικά μεγέθη που αφορούν τους μετατροπείς και είναι σημαντικά για την ορθή διαστασιολόγηση του συστήματος. Στο τέταρτο κεφάλαιο προχωράμε στη διαστασιολόγηση του συστήματος. Εξετάζουμε κυρίως τα ζητήματα συμβατότητας μεταξύ ΦΒ γεννητριών και μετατροπέων και καθορίζουμε τον αριθμό των εν σειρά και παράλληλων πλαισίων που απαιτούνται. Παράλληλα παρουσιάζονται οι αποδόσεις του συστήματος όπως προκύπτουν από το πρόγραμμα για προσομοίωση λειτουργίας ενός έτους. Ο υπολογισμός τους βασίζεται στα 2 πρώτα κεφάλαια. Στο πέμπτο κεφάλαιο ασχολούμαστε με το φαινόμενο της νησιδοποίησης. Η αύξηση της παραγωγής ισχύος από Διανεμημένους Παραγωγούς καθιστά την εμφάνιση του φαινομένου όλο και συχνότερη. Η ανίχνευση και διακοπή του φαινομένου είναι καθοριστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία του Δικτύου και την ασφάλεια του προσωπικού που εργάζεται σε αυτό. Εδώ περιγράφουμε μερικές από τις πιο βασικές εφαρμοζόμενες μεθόδους ανίχνευσης και διακοπής του. Στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζουμε τα βασικά χαρακτηριστικά των μέσων προστασίας έναντι υπερεντάσεων. Προχωράμε σε μελέτη των διατάξεων προστασίας της εγκατάστασης με σκοπό τη διασφάλιση της σε περίπτωση εμφάνισης σφαλμάτων. Στο έβδομο κεφάλαιο συνεχίζουμε με μια επισκόπηση των διατάξεων προστασίας και ζεύξης που χρειάζονται για τη σύνδεση Διανεμημένων Παραγωγών στο Δίκτυο Μέσης Τάσης της ΔΕΗ. Παραθέτουμε τις βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα μέσα όπως αυτές καθορίζονται από σχετικό κανονισμό. Στο όγδοο κεφάλαιο τέλος παρουσιάζουμε μερικές βασικές αρχές και ορισμούς που χαρακτηρίζουν τα βραχυκυκλώματα στα Δίκτυα ΥΤ και ΜΤ. Ο υπολογισμός χαρακτηριστικών μεγεθών που αφορούν στα ρεύματα βραχυκύκλωσης είναι 11

12 Περίληψη καθοριστικής σημασίας για την προστασία του συστήματος παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ισχύος. Δε θα επεκταθούμε ωστόσο σε μια τέτοια μελέτη. 12

13 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Κεφάλαιο 1 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. 1.1 Μοντέλο της μιας διόδου ενός φωτοβολταϊκού κυττάρου. Το παραμετρικό μοντέλο της μιας διόδου ενός φωτοβολταϊκού κυττάρου περιγράφεται από την ακόλουθη εξίσωση: Vcell + Icell Rs, cell ncell V V T cell + Icell = IL, cell I0, cell e 1 IR s, cell sh, cell (1.1) R Όπου : V T : η θερμική τάση σε Volt που δίνεται από τη σχέση KTc VT =. Για q θερμοκρασία δωματίου, 27ºC = 300ºK, V T 25,85mV. K: η σταθερά Boltzmann. Κ = J/ºK. Tc: απόλυτη θερμοκρασία του κυττάρου σε βαθμούς Kelvin. (0ºC = 273ºK). 13

14 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. q: φορτίο ηλεκτρονίου. n cell : συντελεστής διόρθωσης που οφείλεται σε φαινόμενα επανασύνδεσης και μη ιδανικής διάχυσης τα οποία συμβαίνουν στην περιοχή της p-n επαφής. Παίρνει τιμές μεταξύ 1 και 2. I cell: το ρεύμα στην έξοδο του κυττάρου. V cell: η τάση στην έξοδο του κυττάρου. I L, cell : το φωτόρευμα, δηλαδή το ρεύμα που παράγεται λόγω του προσπίπτοντος ηλιακού φωτός επί του κυττάρου. I 0, cell: ρεύμα κόρου της διόδου R s, cell : σε σειρά αντίσταση του κυττάρου. Παριστάνει σε συγκεντρωμένη μορφή όλα τα κατανεμημένα στοιχεία αντίστασης κατά τη ροή των φορέων στον κυρίως ημιαγωγό, την ενδοεπιφάνεια μεταξύ ημιαγωγού ωμικής επαφής και την ωμική επαφή. Είναι συνήθως μικρότερη του 1Ω. R sh,cell : παράλληλη αντίσταση του κυττάρου. Οφείλεται σε διαρροές φορέων που συμβαίνουν : στην επαφή pn (επανασύνδεση), στην εξωτερική παράπλευρη επιφάνεια του κυττάρου (επιφανειακή διαρροή), σε άλλες ανωμαλίες του κρυστάλλου. Είναι της τάξης των kω, γενικά πολύ μεγαλύτερη από την Rs. 1.2 Μοντέλο της μιας διόδου για ένα ολόκληρο το πλαίσιο. Με βάση το μοντέλο της μιας διόδου για ένα ηλιακό κύτταρο προκύπτει το μοντέλο της μιας διόδου για ένα ολόκληρο πλαίσιο. Αν θεωρήσουμε ότι το πλαίσιο αποτελείται από N s ίδια ηλιακά κύτταρα σε σειρά και N p παράλληλες αλυσίδες κυττάρων τότε η ηλεκτρική συμπεριφορά του δίνεται από την εξίσωση: 14

15 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. V+ I R s nv V + IR T I = IL I0 e 1 Rsh s (1.2) Όπου: N s : αριθμός κυττάρων σε σειρά. Θεωρούμε ότι τα κύτταρα είναι πανομοιότυπα. N p : αριθμός παράλληλων αλυσίδων. n: N s n cell. I = I cell N p, το ρεύμα στην έξοδο του πλαισίου. V = V cell N s, η τάση στη έξοδο του πλαισίου. I L = I L,cell N p το συνολικό ισοδύναμο φωτόρευμα του πλαισίου. I 0 = I 0,cell N p το συνολικό ρεύμα κόρου της διόδου του πλαισίου. R s = (N s / N p ) R s, cell η ισοδύναμη σε σειρά αντίσταση του πλαισίου R sh = (N s / N p ) R sh, cell η ισοδύναμη παράλληλη αντίσταση του πλαισίου Η εξίσωση αυτή είναι μια μη γραμμική πεπλεγμένη εξίσωση, I=f(I,V). Αποτελεί το μαθηματικό μοντέλο που περιγράφει την ηλεκτρική συμπεριφορά ενός πλαισίου σε στατικές καταστάσεις. Το ισοδύναμο ηλεκτρικό κύκλωμα φαίνεται στο σχήμα. Σχέδιο 1.. Το μοντέλο της μιας διόδου για ένα πλαίσιο. Αν επιλύσουμε την παραπάνω εξίσωση (1.2) ως προς την τάση τότε παίρνουμε πάλι μια πεπλεγμένη εξίσωση τα μορφής V= f(i,v). Επομένως έχουμε : 15

16 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. V IL βr I R SH V = I Rs+ nvt ln + 1 I0 (1.3) Όπου: Rs o β R = 1+ R sh (1.4) Από τις παραπάνω εξισώσεις μπορούμε να υπολογίσουμε το ρεύμα βραχυκύκλωσης και την τάση ανοιχτοκύκλωσης. Το ρεύμα βραχυκύκλωσης Isc υπολογίζεται αν θέσουμε στην εξίσωση 1.2 V=0 και Ι = Isc οπότε προκύπτει : 1 ISC R S I = I I exp 1 nv T (1.5) sc L 0 βr Η τάση ανοιχτοκύκλωσης Voc υπολογίζεται αν θέσουμε στην εξίσωση 1.3 όπου I = 0 και V = Voc οπότε προκύπτει: V oc Voc I L R SH = nvt ln + 1 I0 (1.6) Συνήθεις προσεγγίσεις Επειδή όπως είδαμε η Rsh είναι πολύ μεγάλη (της τάξης των kω) και πολύ μεγαλύτερη της R s μπορούμε να κάνουμε τις παρακάτω προσεγγίσεις: V + R IR sh s V 0 και 0 R SH Rs β R = 1+ 1 R sh 16

17 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Οι παραλειπόμενοι όροι είναι σχεδόν αμελητέοι και δεν έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της χαρακτηριστικής εξόδουv-i. Έτσι οι σχέσεις 1.2,1.3,1.5,1.6 απλοποιούνται στις ακόλουθες: V + I R S n VT I IL I0 e 1 (1.7) IL I V I Rs+ nvt ln + 1 I0 (1.8) ISC R S ISC IL I0 exp 1 nv T (1.9) Voc I L nvt ln + 1 I 0 (1.10) Η γραφική παράσταση μεταξύ τάσης και ρεύματος στην έξοδο του πλαισίου καλείται χαρακτηριστική εξόδου I-V και έχει επικρατήσει να παριστάνεται στο πρώτο τεταρτημόριο. Μια τέτοια καμπύλη για δοσμένη ένταση ακτινοβολίας και δοσμένη θερμοκρασία λειτουργίας του πλαισίου φαίνεται στο σχήμα για το πλαίσιο ASE-300- DG-FT. 17

18 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 2. Χαρακτηριστική I-V για το πλαίσιο ASE-300-DG-FT. Στην καμπύλη βλέπουμε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά μεγέθη για το πλαίσιο: Isc: το ρεύμα βραχυκύκλωσης στην έξοδο του πλαισίου για τάση εξόδου V=0. Voc: την τάση ανοιχτού κυκλώματος, που είναι η τάση για ρεύμα Ι= =0. MPP: το σημείο μέγιστης ισχύος εξόδου που είναι το σημείο της I-V καμπύλης από όπου μπορούμε να κατασκευάσουμε το ορθογώνιο με την μέγιστη επιφάνεια μέσα στην καμπύλη Ι-V. Η ισχύς στο σημείο, αυτό για δοσμένες συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας, είναι η μέγιστη ισχύς που μπορεί να δώσει το πλαίσιο, P M. I MPP : το ρεύμα εξόδου που αντιστοιχεί στο MPP. V MPP : η τάση εξόδου που αντιστοιχεί στο MPP Προσδιορισμός παραμέτρων πειραματικών μετρήσεων. του κυκλώματος της μιας διόδου με χρήση Οι παράμετροι που καθορίζουν το μοντέλο της μια διόδου για το φβ πλαίσιο δεν υπολογίζονται εύκολα. Παρουσιάζεται εδώ συνοπτικά ένας αλγεβρικός τρόπος προσδιορισμού των παραμέτρων του μοντέλου με βάση συγκεκριμένες πειραματικές 18

19 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. μετρήσεις ή δεδομένα που παρέχονται για τα πλαίσια υπό γνωστές συνθήκες θερμοκρασίας και ακτινοβολίας (συνθήκες αναφοράς). Οι συνθήκες αναφοράς λαμβάνονται συνήθως για ακτινοβολία 1000 W/m 2 και για τη θερμοκρασία 25ºC (STC συνθήκες). Για δεδομένες λοιπόν τιμές ηλιακής ακτινοβολίας και θερμοκρασίας μπορούμε να καθορίσουμε την πλήρη Ι-V χαρακτηριστική ενός οποιουδήποτε πλαισίου αρκεί να προσδιορίσουμε τις παραμέτρους των παραπάνω εξισώσεων, δηλ τα : n, I 0, I L, R sh, R s. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται κάποιες επιλεγμένες μετρήσεις και γίνονται κατάλληλες προσεγγίσεις στις παραπάνω εξισώσεις του μοντέλου για να καταλήξουμε σε σχέσεις που δίνουν τις αναλυτικές εκφράσεις για τις παραμέτρους του μοντέλου με ικανοποιητική ακρίβεια. Επομένως χρησιμοποιούμε κάποιες μετρήσεις και τις εξισώσεις που περιγράφουν το μοντέλο και στη συνέχεια επιλύουμε το αλγεβρικό σύστημα που προκύπτει ως προς τις ζητούμενες παραμέτρους. Για τον υπολογισμό λοιπόν των παραμέτρων με την συγκεκριμένη αλγεβρική μέθοδο χρησιμοποιούνται κατάλληλα πειραματικά σημεία που προκύπτουν από κάποια κατάλληλη πειραματική καμπύλη. Τα σημεία αυτά είναι: Τάση ανοιχτού κυκλώματος, Voc. Ρεύμα ανοιχτοκύκλωσης, Isc. Τάση V MP και ρεύμα I MP στο σημείο μέγιστης ισχύος εξόδου P MP. Την κλίση, V/ I, της καμπύλης V-I στο σημείο (V=Voc, Ι=0), με βάση την V οποία υπολογίζουμε την R S0. Έχουμε δηλαδή: (1.11) Rs 0 = I V= Voc Για το σκοπό αυτό απαιτείται η λήψη πειραματικών μετρήσεων πολύ κοντά στην τιμή Voc. Συγκεκριμένα παίρνουμε το ζεύγος τιμών ( V MAX, I MIN ). R V V V V V = = R = (1.12) oc MAX oc MAX o s0 s0 I V= Voc 0 IMIN IMIN 19

20 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Την κλίση της καμπύλης V-I στο σημείο (V=0, Ι=Ιsc), με βάση την οποία υπολογίζουμε την R sh. Έχουμε δηλαδή: R sh V = I I= Isc (1.13) Για το σκοπό αυτό απαιτείται η λήψη πειραματικών μετρήσεων πολύ κοντά στην τιμή (V=0, I=Isc). Συγκεκριμένα παίρνουμε το ζεύγος τιμών ( 0, I MAX ). V 0 VMIN VMIN o Rsh0 = = Rsh 0 = I I= Isc ISC IMAX ISC IMAX (1.14) Εξισώσεις που δίνουν τις παραμέτρους του μοντέλου. Με βάση τα παραπάνω μετρούμενα δεδομένα, με τη χρήση των εξισώσεων που έχουμε ήδη δει και κάνοντας κατάλληλες προσεγγίσεις καταλήγουμε σε 5 εξισώσεις για τον υπολογισμό τον παραμέτρων του μοντέλου του φβ πλαισίου. Οι εξισώσεις στις οποίες καταλήγουμε παρουσιάζονται πιο κάτω. Η διαδοχή των εξισώσεων συμπίπτει με τη διαδοχή που πρέπει να γίνουν οι υπολογισμοί για να λάβουμε τις τιμές των παραμέτρων. Συνεπώς έχουμε: MIN Rsh Rsh0 = (1.15) ISC IMAX V 1 MP MP s0 oc n V T I sc I MP R sh V MP IMP ( ) V + I R V ln + I V sc Rsh Voc Isc R oc sh (1.16) I0 Voc Isc Rsh V oc exp nvt (1.17) R S S0 nvt = R exp V oc I0 nvt (1.18) V όπου Rs 0 = oc V I MIN MAX 20

21 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. R I R I = I 1+ + I exp 1 (1.19) S SC S L SC 0 R SH nvt Μπορούμε συνεπώς να υπολογίσουμε τις παραμέτρους του μοντέλου ενός φβ πλαισίου (πάντα για συγκεκριμένες συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας) ως συνάρτηση μεγεθών άμεσα μετρήσιμων από την χαρακτηριστική V-I. Τα μετρούμενα μεγέθη είναι : Voc: τάση ανοιχτού κυκλώματος. Isc: ρεύμα βραχυκύκλωσης. V MP : τάση που αντιστοιχεί στο σημείο μέγιστης ισχύος. I MP : ρεύμα που αντιστοιχεί στο σημείο μέγιστης ισχύος. V MIN : η ελάχιστη μετρηθείσα τιμή τάσεως της καμπύλης. I MAX : η μέγιστη μετρηθείσα τιμή ρεύματος της καμπύλης. V MAX : η μέγιστη μετρηθείσα τιμή τάσεως της καμπύλης. I MIN : η ελάχιστη μετρηθείσα τιμή ρεύματος της καμπύλης (1) 1.3 Καθορισμός των παραμέτρων του μοντέλου της μιας διόδου από τα στοιχεία που παραθέτουν οι κατασκευαστές (2) Οι Beckmann & Duffie, για τον υπολογισμό των παραμέτρων R s, I L,Ι 0 και α, με βάση τα στοιχεία που παραθέτουν οι κατασκευαστές για τα πλαίσια, προτείνουν την διαδικασία που περιγράφεται ακολούθως. Αρχικά να πούμε ότι η βασική σχέση που περιγράφει το μοντέλο της μιας διόδου είναι: V+ IRs V+ IR a I = IL ID Ish = IL I0 e 1 Rsh s (1.20) 21

22 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. και συμπίπτει υπόλοιπες σχέσεις που περιγράφουν το μοντέλο της μιας διόδου και έχουμε δει ή πρόκειται να δούμε στην παρούσα εργασία. Να επισημάνουμε ότι γενικά ισχύει Rsh πολύ μεγάλη, της τάξης των kω, και επίσης ότι Rsh>>Rs. Όπως είδαμε άλλωστε η Rs είναι μικρότερη από 1Ω. Με βάση αυτή τη θεώρηση γίνονται απλοποιήσεις που απλουστεύουν σημαντικά τους υπολογισμούς χωρίς ωστόσο να προκύπτουν σημαντικά σφάλματα στον υπολογισμό των παραπάνω παραμέτρων του μοντέλου της μιας διόδου. Στις συνθήκες βραχυκυκλώματος το ρεύμα της διόδου θεωρείται αμελητέο. Το ίδιο θεωρείται και για το ρεύμα I sh στην παράλληλη αντίσταση Rsh. Οπότε λαμβάνεται: I L = I sc (1.21) Από την αρχική σχέση (1.20) για V=Voc και για ρεύμα Ι=0 λαμβάνοντας υπόψη ότι Rsh πολύ μεγάλη και αγνοώντας τη μονάδα σε σχέση με τον εκθετικό όρο έχουμε: Voc a 0= I L I 0 e 1 I0 = IL e Voc a (1.22) Αντικαθιστώντας στην βασική εξίσωση (1.20) το ζεύγος τιμών (Ι MPP, V MPP ), την έκφραση για το Ι 0 από την (1.22) και λαμβάνοντας υπόψη την εξίσωση (1.21) προκύπτει για την R S ότι: R s Impp aln 1 Vmpp + Voc I L = (1.23) I mpp Η παραπάνω σχέση συνδέει τις παραμέτρους α και Rs αλλά δίνει και όρια για τις τιμές που μπορούν να πάρουν. Έτσι η μέγιστη τιμή για την Rs προκύπτει όταν το α τείνει στο μηδέν, αφού ο όρος ln[1-(i mpp /I L )] είναι γενικά αρνητικός. Η μέγιστη τιμή για το α προκύπτει όταν η Rs τείνει στο μηδέν. Αυτά με την προϋπόθεση ότι για να υπάρχει φυσική σημασία οι παραπάνω παράμεροι πρέπει να έχουν θετικές τιμές. Μια ικανοποιητική τιμή για το συντελεστή α ref δίνεται από τη σχέση: 22

23 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. a ref μvoctcref Vocref + EgapNs = μisctcref 3 I Lref (1.24) όπου μ Voc είναι ο θερμοκρασιακός συντελεστής για την τάση ανοιχτού κυκλώματος, μ Isc ο θερμοκρασιακός συντελεστής για το ρεύμα βραχυκύκλωσης, Ε gap το ενεργειακό διάκενο του υλικού, Ν s ο αριθμός των κυττάρων του πλαισίου επί τον αριθμό των εν σειρά πλαισίων, G ref η ακτινοβολία αναφοράς και T cref η θερμοκρασία αναφοράς του κυττάρου. Από τη σχέση (1.24) υπολογίζουμε πρώτα τον α ref και στη συνέχεια από τις προηγούμενες σχέσεις μπορούμε να υπολογίσουμε τις παραμέτρους R sref, I Lref και I 0ref για το μοντέλο τις μιας διόδου σε συνθήκες αναφοράς για την ακτινοβολία (G ref ) και τη θερμοκρασία (T cref ). Συνήθως οι συνθήκες αναφοράς είναι οι STC οπότε G ref =1000 W/m 2 και T cref =25ºC. Επίσης για τις συνθήκες αναφοράς πρέπει να παρέχονται από τον κατασκευαστή τα εξής στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα πλαίσια: Ι MPP, V MPP, Voc, Isc, μ Voc και μ Isc. Η τιμή για την Rsh μπορεί να υπολογιστεί με χρήση πειραματικών δεδομένων όπως είδαμε σε προηγούμενη παράγραφο ή να ληφθεί πολύ μεγάλη Rsh άπειρο χωρίς να προκύψουν σημαντικές αλλαγές στην χαρακτηριστική καμπύλη. Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από τους υπολογισμούς για τις συνθήκες αναφοράς (α ref, R sref, I Lref και I 0ref ) είναι δυνατός ο υπολογισμός των παραμέτρων I L, Ι 0 και α του μοντέλου της μιας διόδου και για οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες ακτινοβολίας (G) και θερμοκρασίας (T). Οι παρακάτω σχέσεις δίνουν μια ικανοποιητική προσέγγιση για αυτές τις παραμέτρους. a a ref T T c = (1.25) ref G I = I + μi T T ( ) T L Lref sc c cref G Tref (1.26) 23

24 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. 3 I 0 T Ε c gapn s T c = exp 1 I 0ref T cref a ref T cref (1.27) Σημείωση 1: στο μοντέλο αυτό η τιμή της Rs θεωρείται αμετάβλητη ως προς τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της ακτινοβολίας επομένως μπορεί να λαμβάνεται Rs=Rsref. Σημείωση 2: αν η τιμή του α ref που προκύπτει από την εξίσωση 1.24 είναι θετική αλλά μικρότερη από την μέγιστη τιμή του που προκύπτει από την εξίσωση 1.23 για R s =0 τότε μοντέλο της μιας διόδου μας καλύπτει. Αν όμως η τιμή του α ref από την εξίσωση 1.24 είναι μεγαλύτερη από τη μέγιστη τιμή που μπορεί να πάρει το α με βάση την 1.23 ή προκύψει να έχει αρνητική τιμή τότε το μοντέλο δεν μας καλύπτει. 1.4 Μοντέλο μιας διόδου και καθορισμός παραμέτρων στο PVSYST (3) Χαρακτηριστικά φβ πλαισίου περιγραφή μοντέλου. Το πρόγραμμα που χρησιμοποιήσαμε κινείται στο παραπάνω μοτίβο αναφορικά με το μοντέλο και τον αλγεβρικό τρόπο προσδιορισμού των παραμέτρων που χρειάζονται για να τον πλήρη προσδιορισμό του. Για να περιγραφτεί λοιπόν η λειτουργία των φωτοβολταϊκών πλαισίων χρησιμοποιείται το μοντέλο της μιας διόδου. Παρατίθεται και το γνωστό ισοδύναμο ηλεκτρικό κύκλωμα. 24

25 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 3. Μοντέλο μιας διόδου του πλαισίου Το μοντέλο είχε αρχικά σχεδιαστεί για ένα μόνο κύτταρο. Χρησιμοποιείται όμως για ολόκληρο το πλαίσιο με την προϋπόθεση ότι τα κύτταρα που το αποτελούν είναι πανομοιότυπα, κάτι που ωστόσο στην πράξη δεν ισχύει απόλυτα. Το μοντέλο αυτό ταιριάζει για την περιγραφή πλαισίων κρυσταλλικού πυριτίου αλλά χρειάζεται μερικές προσαρμογές για να περιγράψει τη συμπεριφορά πλαισίων λεπτού υμενίου. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το μοντέλο αυτό περιγράφει επαρκώς τη συμπεριφορά πλαισίων που φτιάχνονται από CIS (Cu,Indio,Se 2 ) Η βασική σχέση που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα για την περιγραφή του μοντέλου της μιας διόδου είναι: + I = Iph I e R q ( V + I R s) Ncs Gamma K T V I R c s 0 1 sh (1.28) Όπου: I: το ρεύμα στην έξοδο του πλαισίου [Α]. V: η τάση στους ακροδέκτες εξόδου του πλαισίου [V]. Iph: φωτόρευμα [Α]. Είναι ανάλογο της ολικής ακτινοβολίας, με διόρθωση που εξαρτάται από την θερμοκρασία Tc. ID: ρεύμα διόδου [A]. Io: ανάστροφο ρεύμα κορεσμού της διόδου που επίσης εξαρτάται από την θερμοκρασία. 25

26 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Rs: σε σειρά αντίσταση [ohm]. Rsh: παράλληλη αντίσταση [ohm]. q: φορτίο του ηλεκτρονίου. q = Coulomb. K: σταθερά Boltzmann. Κ = E-23 J/K. Gamma: παράγοντας ποιότητας της διόδου, μεταξύ 1-2 για κρυσταλλικά πλαίσια. Οφείλεται σε φαινόμενα επανασύνδεσης στην περιοχή επαφής. Ncs: αριθμός κυττάρων εν σειρά. Tc: θερμοκρασία των κυττάρων [ºK]. Είναι φανερό ότι πρόκειται για την σχέση που συναντήσαμε πιο πάνω αρκεί να λάβουμε υπόψη ότι: V T = KT/q, και n = Ns ncell = Ncs Gamma. Όπου προφανώς Ns = Νcs είναι ο αριθμός των εν σειρά στοιχείων του πλαισίου και n cell = Gamma. Προφανώς συμπίπτει και με τη σχέση που προτείνουν οι Beckmann&Duffie αν λάβουμε υπόψη τη σχέση μεταξύ των συντελεστών α και Gamma, a=nsgammaktc/q και Ncs=Ns Φωτόρευμα στις εκάστοτε συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας. Το φωτόρευμα μπορεί να υπολογιστεί με βάση τις τιμές της ακτινοβολίας και της θερμοκρασίας στις συνθήκες αναφοράς που συνήθως είναι οι πρότυπες. Έτσι έχουμε: G T I ph = I ph, ref + muisc G ref T c cref (1.29) Όπου: G [W/m 2 ]: η πυκνότητα ισχύος της συνολικής προσπίπτουσας ακτινοβολίας στην επιφάνεια των κυττάρων για τις εκάστοτε συνθήκες. Gref [W/m 2 ]: η πυκνότητα ισχύος της συνολικής προσπίπτουσας ακτινοβολίας αναφοράς. Tc [ K]: η θερμοκρασία λειτουργίας του κατάρρου στις εκάστοτε συνθήκες. Tcref [ K]: η θερμοκρασία αναφοράς. Και οι 2 λαμβάνονται σε μονάδες [ K]. 26

27 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. muisc: θερμοκρασιακός συντελεστής φωτορεύματος (ή του ρεύματος βραχυκύκλωσης). Έχει μονάδες A/K και δίνεται από τον κατασκευαστή. I phref : το φωτόρευμα στις συνθήκες αναφοράς. Η παραπάνω σχέση 1.29 μας επιτρέπει να υπολογίσουμε το I ph σε οποιεσδήποτε συνθήκες προσπίπτουσας ακτινοβολίας και θερμοκρασίας λειτουργίας του κυττάρου αρκεί να γνωρίζουμε τα μεγέθη I phref και muisc. Σημείωση : Συνήθως ως συνθήκες αναφοράς επιλέγονται οι Πρότυπες Συνθήκες Δοκιμής (STC) οπότε Gref =1000W\m 2 και Tcref =25ºC Το ανάστροφο ρεύμα κόρου της διόδου στις εκάστοτε συνθήκες ακτινοβολίας και θερμοκρασίας. Μεταβάλλεται ως προς τις συνθήκες αναφοράς ανάλογα με τη θερμοκρασία σύμφωνα με την έκφραση: I 0 0ref 3 T q E c Gap 1 1 = I exp (1.30) T cref Gamma K Tcref T c Όπου E Gap είναι το ενεργειακό χάσμα του υλικού (1.12 ev για κρυσταλλικό Si, 1.03 ev για CIS, 1.7 ev για άμορφο Si, 1.5 ev για CdTe). Η παραπάνω σχέση μας επιτρέπει να υπολογίσουμε το μέγεθος I 0 για διάφορες θερμοκρασίες όταν γνωρίζουμε τα μεγέθη Tcref, Iοref καθώς και Gamma Καθορισμός των παραμέτρων του μοντέλου. Πρώτα καθορίζεται η τιμή της Rsh. Όπως είδαμε η τιμή της Rsh θα μπορούσε να καθοριστεί από την κλίση της χαρακτηριστικής I-V κοντά στο σημείο βραχυκύκλωσης. Αυτό θα απαιτούσε λήψη πειραματικών σημείων ή την γνώση της καμπύλης Ι-V με μεγάλη ακρίβεια. Το τελευταίο δεν παρέχεται από τους κατασκευαστές. Έτσι στο πρόγραμμα PVSYST επιλέγεται μια τυπική τιμή για την Rsh. Αυτή καθορίζεται προσεγγιστικά λαμβάνοντας ένα κλάσμα του λόγου Vmpp/Isc-Imp. Για πλαίσια πυριτίου τιμή της Rsh είναι μεγάλη και δεν ενδιαφέρει τόσο ένας ακριβής καθορισμός της Rsh για τον καθορισμό της συμπεριφοράς του 27

28 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. πλαισίου. Η τιμή της Rsh λαμβάνεται σταθερή και ίση με την τιμή που προκύπτει για τις πρότυπες συνθήκες για όλες τις υπόλοιπες συνθήκες. Στη συνέχεια η διαδικασία που ακολουθείται στο PVSYST για τον καθορισμό των υπόλοιπων παραμέτρων του μοντέλου της μιας διόδου είναι αντίστοιχη με αυτή που προτείνουν οι Beckmann&Duffie. Αρχικά ο υπολογισμός των παραμέτρων γίνεται για τις συνθήκες αναφοράς και ύστερα με βάση τους τύπους που έχουμε δει οι παράμετροι μπορούν να υπολογιστούν για οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα λαμβάνονται 3 εξισώσεις αρκεί να αντικατασταθούν τα ζεύγη τιμών (Isc,0), (0,Voc), (Impp, Vmpp) στην βασική εξίσωση του μοντέλου και να γίνουν οι απαραίτητες προσεγγίσεις. Οι σχέσεις που προκύπτουν είναι αντίστοιχες με αυτές των Beckman&Duffie. Έτσι έχουμε Isc = I ph, 0 ph Voc a I = I e, R s Impp aln 1 Vmpp + Voc I L =, όπου I mpp Gamma K Tc a =. q Στο PVSYST ο συντελεστής Gamma επιλέγεται να έχει μια τυπική προκαθορισμένη σταθερή τιμή ανάλογα με το υλικό από το όποιο είναι φτιαγμένο το πλαίσιο. Ο αυθαίρετος προκαθορισμός του Gamma έχει επιλεχθεί καθότι αυτός εμφανίζεται να είναι ίσως η πιο σταθερή παράμετρος από αυτές που καθορίζουν το μοντέλο της μιας διόδου για τα φωτοβολταϊκά πλαίσια. Εξάλλου μια σχετική ανακρίβεια στον προσδιορισμό του δεν επηρεάζει καθοριστικά τη συμπεριφορά της χαρακτηριστικής I-V, τουλάχιστον για τα κρυσταλλικά πλαίσια. Γενικά για τα κρυσταλλικά πλαίσια η προτεινόμενη τιμή του Gamma είναι περίπου 1,3. Παρέχονται επίσης ενδεικτικά τιμές για το συντελεστή Gamma ανάλογα με το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένα τα πλαίσια: Si-Mono Gamma = 1.3 SI-Poly Gamma = 1.35 a-si: H Gamma = 1.4 CdTe Gamma = 1.5 (αμφιβόλου ισχύος) 28

29 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. CIS AsGa Gamma = 1.5 (από μετρήσεις) Gamma = 1.3 (αμφιβόλου ισχύος) Θεωρητικά οι τιμές του Gamma πρέπει να κυμαίνονται μεταξύ 1 και 2. Με βάση λοιπόν το συντελεστή Gamma υπολογίζεται η τιμή της Rs στις συνθήκες αναφοράς σύμφωνα με τη σχέση που δίνουν και οι Beckmann&Duffie, αρκεί να λάβουμε υπόψη τη σχέση μεταξύ Gamma και α. Η τιμή της Rs θεωρείται αμετάβλητη ως προς τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της ακτινοβολίας και λαμβάνεται σταθερή για όλες τις συνθήκες. Γενικά δηλαδή λαμβάνεται Rs=Rsref. Συνεπώς, αν και προσεγγιστικά, το μοντέλο της μιας διόδου καθορίζεται πλήρως για τις συνθήκες αναφοράς. Οι τιμές Gamma, Rs, Rsh θεωρούνται να παραμένουν σταθερές για όλες τις διαφορετικές από τις πρότυπες συνθήκες. Με βάση τις εξισώσεις 1.29 και 1.30 μπορούν να υπολογιστούν οι λοιπές παράμετροι για συνθήκες διαφορετικές από τις πρότυπες. 1.5 Γραφικές παραστάσεις Στην παρούσα παράγραφο παρουσιάζονται μια σειρά γραφικών παραστάσεων που δίνει το πρόγραμμα με βάση το μοντέλο της μιας διόδου. Στα σχήματα 4,5,6 φαίνεται ή επίδραση της θερμοκρασίας και της ακτινοβολίας στην χαρακτηριστική Ι- V για διαφορετικές συνθήκες από τις STC. Επίσης στα σχήματα 7 και 8 μπορούμε να παρατηρήσουμε τις όποιες διαφοροποιήσεις στη χαρακτηριστική I-V λόγω διαφορετικών τιμών που θεωρητικά μπορούν να πάρουν οι αντιστάσεις Rs και Rsh. Το πλαίσιο είναι το ASE-300-DG-FT που χρησιμοποιούμε για το σχεδιασμό του φβ σταθμού. 29

30 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 4 Χαρακτηριστικές I-V για διάφορες τιμές της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Η θερμοκρασία λειτουργίας πλαισίου παραμένει σταθερή στους 25ºC. Με την μείωση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας παρατηρείται σημαντική μείωση του ρεύματος βραχυκύκλωσης και της παραγόμενης ισχύος στο MPP. Αντίθετα η τάση ανοιχτοκύκλωσης μετατοπίζεται ελαφρά. 30

31 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 5 Χαρακτηριστικές I-V για διάφορες τιμές της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Η θερμοκρασία λειτουργίας πλαισίου παραμένει σταθερή στους 75ºC. Με την αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας (75ºC > 25 ºC) παρατηρείται μείωση της παραγόμενης ισχύος στο MPP για τις ίδιες συνθήκες ακτινοβολίας. Το επόμενο σχήμα είναι περισσότερο αποσαφηνιστικό για την επίδραση της θερμοκρασίας. 31

32 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 6 Χαρακτηριστικές I-V για διάφορες τιμές της θερμοκρασίας λειτουργίας των κυττάρων του πλαισίου. Η τιμή της προσπίπτουσας ολικής ακτινοβολίας παραμένει σταθερή στα 1000 W/m 2. Με την αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας των κυττάρων του πλαισίου παρατηρείται μετατόπιση του MPP που αντιστοιχεί σε μείωση της παραγόμενης ισχύος. Το ρεύμα βραχυκύκλωσης αυξάνεται ελαφρά. Η τάση Voc μειώνεται περισσότερο αισθητά κάτι που οφείλεται στην μεταβολή των χαρακτηριστικών αγωγής της διόδου. 32

33 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 7. Ο καθορισμός της Rs έχει μεγαλύτερη σημασία για τη Ι-V χαρακτηριστική σε σχέση με την Rsh. Μπορούμε να δούμε την επίδραση της Rs όταν αυτή παίρνει ακραίες τιμές, δηλαδή κοντά στα 0Ω και κοντά στο 1Ω. Σχέδιο 8. Ο καθορισμός της Rsh με μεγάλη ακρίβεια δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για την χαρακτηριστική I-V του μοντέλου της μιας διόδου. Ακόμα και για μεγάλες διακυμάνσεις της Rsh δεν προκύπτουν μεγάλες μεταβολές στην καμπύλη και στο MPP. 33

34 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Στα σχήματα 9,10,11,12 φαίνεται η επίδραση μεγεθών όπως η ακτινοβολία, η θερμοκρασία, η Rs και η Rsh στην παραγόμενη από το πλαίσιο ισχύ. Σχέδιο 9. Είναι φανερό ότι η μείωση της ακτινοβολίας προκαλεί σημαντική μετατόπιση του MPP και της παραγόμενης ισχύος. Η μεταβολές στην Vmpp είναι σχετικά μικρές. Σχέδιο 10. Η αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας προκαλεί σημαντική μετατόπιση του MPP και μείωση της παραγόμενης ισχύος σε αυτό το σημείο λειτουργίας. 34

35 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 11. Για τυπικές μεταβολές στις τιμές της Rs (0, Ω) οι μεταβολές στην παραγόμενη ισχύ δεν είναι μεγάλες. Ωστόσο για τις ακραίες τιμές της Rs 0.001Ω και 1Ω παρατηρούμε σημαντική μεταβολή στην παραγόμενη ισχύ. Σχέδιο 12. Οι μεταβολές που θεωρητικά μπορεί να πάρει η τιμή της Rsh δεν έχουν σημαντική επίδραση στην παραγόμενη ισχύ. 35

36 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Στα σχήματα που ακολουθούν φαίνεται η επίδραση που έχουν στην απόδοση του πλαισίου μεταβολές διάφορων παραγόντων όπως η ακτινοβολία, η θερμοκρασία καθώς και οι τιμές που θεωρητικά μπορούν να πάρουν οι Rs και Rsh. Σχέδιο 13. Όπως αναμενόταν ο μέγιστη απόδοση του πλαισίου μειώνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας για τις ίδιες συνθήκες ακτινοβολίας. 36

37 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 14. Για τις ακραίες τιμές που θεωρητικά μπορεί να πάρει η Rs παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές στο βαθμό απόδοσης. Για μικρές μεταβολές της Rs οι μεταβολές στην απόδοση είναι μικρές. Σχέδιο 15. Για μεγάλες τιμές τις ακτινοβολίας ή επίδραση της αύξησης της Rsh στην μέγιστη απόδοση του πλαισίου είναι ασήμαντη. 37

38 Μοντέλο της μιας διόδου του πλαισίου και καθορισμός των παραμέτρων του. Σχέδιο 16. Για μείωση της ακτινοβολίας και άνοδο της θερμοκρασίας ο βαθμός απόδοσης μειώνεται. Η μεταβολή είναι σχεδόν γραμμική. Σχέδιο 17. Επίδραση της αύξησης της R S στο βαθμό απόδοσης. 38

39 Απώλειες Κεφάλαιο 2 Απώλειες 2.1 Χαρακτηριστικά μεγέθη Πρότυπες Συνθήκες Δοκιμής φωτοβολταϊκού στοιχείου ή πλαισίου (STC- Standard Test Conditions): Η ακτινοβολία που προσπίπτει κάθετα στο συλλέκτη έχει πυκνότητα ισχύος ακτινοβολίας 1kW/m 2 και φάσμα ΑΜ1,5. Η θερμοκρασία του πλαισίου είναι 25C Ονομαστική ισχύς ενός φωτοβολταϊκού πλαισίου. Ισχύς αιχμής ενός πλαισίου P p : είναι η μέγιστη ισχύς με την οποία αυτό αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια κάτω από τις πρότυπες συνθήκες ελέγχου STC. Έστω για παράδειγμα ότι η ισχύς αιχμής ενός πλαισίου είναι 300W p. Αυτό σημαίνει ότι όταν το πλαίσιο δέχεται ακτινοβολία πυκνότητας ισχύος E=1 kw\m 2, φάσματος ΑΜ1,5 και η θερμοκρασία του είναι 25C τότε παράγει ηλεκτρική ενέργεια με ισχύ 300W. 39

40 Απώλειες Κατά την λειτουργία του σε πραγματικές συνθήκες η θερμοκρασία του πλαισίου είναι διαφορετική από τους 25C και η πυκνότητα ισχύος της ΗΜ ακτινοβολίας από 0 ως 1200 W\m. Η μέγιστη παραγόμενη ισχύς είναι διαφορετική και μάλιστα μικρότερη από την ισχύ αιχμής του. Μερικά από τα συνήθη στοιχεία των φβ πλαισίων που δίνουν οι κατασκευαστές για τις Πρότυπες Συνθήκες Ελέγχου (STC) είναι η ισχύς αιχμής P p, η ένταση ρεύματος βραχυκύκλωσης I sc και τάση ανοιχτού κυκλώματος V oc Ονομαστική Θερμοκρασία Λειτουργίας ΦΒ κυψελίδας (Nominal Operating Cell Temperature-NOCT ). Σε κάθε πλαίσιο μπορεί να αναγράφεται επιπλέον και η θερμοκρασία την οποία αποκτά το πλαίσιο σε καθορισμένες συνθήκες περιβάλλοντος που προσεγγίζουν μια μέση πραγματική κατάσταση. Αντιπροσωπευτικές τιμές αυτής της θερμοκρασίας μπορεί να είναι 45C-50C. Η περιοχή αυτή των θ αφορά τη μέση κατάσταση του υλικού του φβ στοιχείου στο χρονικό διάστημα 2-3 ώρες πριν και μετά το μεσημέρι μιας αίθριας καλοκαιρινής μέρας σε μέσα γεωγραφικά πλάτη. Χαρακτηρίζεται ως Ονομαστική θερμοκρασία λειτουργίας ΦΒ κυψελίδας- Nominal Operating Cell Temperature-NOCT conditions Συνθήκες λειτουργίας της φβ κυψελίδας κάτω από τις οποίες η θερμοκρασία της ισούται με την ονομαστική τιμή της (NOCT): Το φβ πλαίσιο σε κατάσταση ανοιχτού κυκλώματος. Πυκνότητα ισχύος ηλιακής ακτινοβολίας G NOCT =800 W\m 2. Θερμοκρασία περιβάλλοντος αέρα θ α = 20C. Μέση ταχύτητα ανέμου 1m/sec. Η σημασία της NOCT: Χαμηλή NOCT για την κυψελίδα σημαίνει ότι αποβάλλει ταχύτερα στο περιβάλλον το μέρος εκείνο της ηλιακής ακτινοβολίας που συμβάλλει ουσιαστικά στην αύξηση της θερμοκρασίας του. Άρα όσο μικρότερη είναι η NOCT για ένα πλαίσιο τόσο μικρότερη είναι η μείωση της παρεχόμενης ηλεκτρικής ισχύος σε 40

41 Απώλειες σχέση με άλλο πλαίσιο ίδιας ισχύος αιχμής το οποίο όμως έχει μεγαλύτερη NOCT. (4) 2.2 Απώλειες και συντελεστές απόδοσης Συντελεστής απόδοσης φωτοβολταϊκού πλαισίου. Ο στιγμιαίος συντελεστής απόδοσης ( n m ) του πλαισίου προσδιορίζεται από το πηλίκο της αποδιδόμενης μέγιστης ηλεκτρικής ισχύος P m στην έξοδο του προς την προσπίπτουσα στο πλαίσιο ισχύ της ηλιακής ακτινοβολίας E S. n m = P E m S (4) (5) Όπου E (W/m 2 ) είναι η πυκνότητα ισχύος της ηλιακής ακτινοβολίας στο επίπεδο του φβ πλαισίου και S (m 2 ) η συνολική επιφάνεια του. Η τιμή του στιγμιαίου συντελεστή απόδοσης του φβ πλαισίου n m καθορίζεται από τις αποκλίσεις που υφίσταται από την τιμή του n m,stc, o οποίος προσδιορίζεται σε πρότυπες συνθήκες ελέγχου (STC). Δηλαδή ο συντελεστής απόδοσης αναφοράς ενός πλαισίου λαμβάνεται στις συνθήκες STC (n m,stc ) και είναι ο μέγιστος. Σε συνθήκες όμως πραγματικής λειτουργίας ο στιγμιαίος συντελεστής απόδοσης n m αποκλίνει από τον κανονικοποιημένο συντελεστή n m,stc λόγω απωλειών. Προκύπτει έτσι μικρότερος συντελεστής απόδοσης για το πλαίσιο κάτι που προφανώς σημαίνει μείωση της πραγματικής απόδοσης του πλαισίου για τις δοσμένες συνθήκες λειτουργίας σε σχέση με την απόδοσή του στις πρότυπες συνθήκες. Σε συνθήκες λοιπόν διαφορετικές από τις πρότυπες οι απώλειες αφορούν κυρίως στη διαφορά της θερμοκρασίας λειτουργίας του πλαισίου από τη θερμοκρασία λειτουργίας του στις πρότυπες καθώς και στην διαφορά της πυκνότητας της ηλιακής ακτινοβολίας που τελικά προσπίπτει στην επιφάνεια του συλλέκτη από αυτήν που προσπίπτει στις Πρότυπες Συνθήκες Δοκιμής. Για ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια στον υπολογισμό των απωλειών της απόδοσης του πλαισίου θα πρέπει για το συντελεστή n m να λάβουμε υπόψη επιπλέον οπτικές 41

42 Απώλειες και θερμικές απώλειες. Οι απώλειες αυτές συμβάλουν περαιτέρω στη μείωση του συντελεστή απόδοσης n m του πλαισίου σε σχέση με τον n m,stc. Συνοψίζοντας, ο n m μπορεί να αποδοθεί ως γινόμενο των επί μέρους στιγμιαίων συντελεστών ενεργειακών απωλειών που προσδιορίζουν την απόκλιση της απόδοσης από αυτή των πρότυπων συνθηκών. Έτσι προκύπτει η σχέση: n m = n STC n T n LI n S n P n R n καθ n D, όπου: n STC : απόδοσης φβ πλαισίου σε πρότυπες συνθήκες STC. n T : απόκλισης της απόδοσης του ΦΒ πλαισίου εξαιτίας της διαφοροποίησης της θ της κυψελίδας σε σχέση με τη θ αναφοράς 25 C n LI : απόκλισης στην περιοχή χαμηλών τιμών πυκνότητας ισχύος ΗΜ ακτινοβολίας.( Low Irradiance losses) n S : φασματικής απόκλισης λόγω διαφορετικού φάσματος σε σχέση με το φάσμα ΑΜ1,5 (STC). n P :απόκλισης λόγω της πόλωσης της ηλιακής ακτινοβολίας. n R : απόκλισης λόγω διαφοροποίησης της ανακλαστικότητας σε γωνίες πρόσπτωσης διάφορες της καθέτου στο πλαίσιο. Ο n R λαμβάνεται περίπου ίσος με 0.97 κάτι που αντιστοιχεί σε μέσες ετήσιες απώλειες 3%. n καθ : συντελεστής καθαρότητας υαλοπίνακα πλαισίου n D : απωλειών από τη δίοδο αντεπιστροφής. Τέλος να σημειώσουμε ότι η απόδοση του φωτοβολταϊκού πλαισίου είναι μικρότερη από την απόδοση καθενός από τα φβ στοιχεία που το απαρτίζουν. Αυτό οφείλεται κυρίως στη μη πλήρη κάλυψη της γεωμετρικής επιφάνειας του πλαισίου από επιφάνεια στοιχείων, στην ανομοιογένεια των χαρακτηριστικών των φβ στοιχείων που απαρτίζουν το πλαίσιο και στην ανακλαστικότητα του υαλοπίνακα του πλαισίου Συντελεστής απόδοσης μιας φωτοβολταϊκής συστοιχίας (array). Ο ολικός συντελεστής απόδοσης μιας φβ συστοιχίας (n σ ) εκφράζεται με βάση το συντελεστή απόδοσης του πλαισίου (n m ) λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση της εκ κατασκευής ανομοιογένειας (Mismatch) των ηλεκτρικών χαρακτηριστικών των 42

43 Απώλειες χρησιμοποιούμενων φβ πλαισίων (n ανομ ) καθώς επίσης και την απώλεια στα καλώδια σύνδεσης (Wiring) μεταξύ των πλαισίων της συστοιχίας (n wσ ). Έτσι προκύπτει: n σ = n m n ανομ n wσ. Οι απώλειες ανομοιογένειας αφορούν στην ανομοιογένεια των χαρακτηριστικών I-V των πλαισίων που απαρτίζουν τη φβ συστοιχία και εκφράζονται από το συντελεστή ανομοιογένειας n ανομ ο οποίος παίρνει την τυπική τιμή Οι διατομές των καλωδίων σύνδεσης μεταξύ των φβ πλαισίων της συστοιχίας επιλέγονται έτσι ώστε οι απώλειες σε αυτά να μην ξεπερνούν το 2% με 3%. Μια τυπική τιμή για το συντελεστή απωλειών στις καλωδιώσεις της συστοιχίας λαμβάνεται n wς = Δίοδοι αντεπιστροφής. (6) (4) Οι απώλειες στη δίοδο αντεπιστροφής λαμβάνονται υπόψη με το συντελεστή n D που συνήθως παίρνει την τυπική τιμή n D =0.99 ανεξάρτητα από το πλήθος των φβ πλαισίων ανά κλάδο. Οι δίοδοι αντεπιστροφής ή δίοδοι απομόνωσης χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν μια αλυσίδα πλαισίων με τέτοιο τρόπο ώστε η αλυσίδα να άγει ρεύμα στο ζυγό (ορθή πόλωση της διόδου) όταν τα κύτταρα φωτίζονται αλλά να εμποδίζουν τη ροή ρεύματος από το ζυγό στην αλυσίδα των πλαισίων (ανάστροφη πόλωση της διόδου) στην περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο η τάση εξόδου της αλυσίδας είναι μικρότερη από την τάση του ζυγού. Οι δίοδοι αντεπιστροφής προκαλούν μια πτώση τάσης που αφαιρείται από την τάση εξόδου της συστοιχίας, προκαλούν δηλαδή απώλειες ενέργειας υπό μορφή θερμότητας όταν η συστοιχία παράγει ενέργεια. Κατάλληλη τοποθέτηση διόδων αντεπιστροφής μπορεί να προλάβει σοβαρές ή ακόμα και καταστροφικές βλάβες όταν για κάποιο λόγο συμβεί βραχυκύκλωμα σε καλώδια, συνδετήρες, ακροδέκτες μεταξύ γειτονικών πλαισίων και αλυσίδων ή μεταξύ κυττάρων και μεταλλικών υποστρωμάτων των πλαισίων. Ως δίοδοι αντεπιστροφής χρησιμοποιούνται συνήθως κοινές ανορθωτικές δίοδοι επαφής p-n με κατάλληλα χαρακτηριστικά. Παρουσιάζουν πτώση τάσης περί 43

44 Απώλειες τα 0.7V με 0.9V. σε μικρότερα συστήματα τάσεις μικρότερες των 24V μπορούν να χρησιμοποιηθούν δίοδοι schottky που παρουσιάζουν μικρότερη πτώση τάσης από τις κανονικές διόδους αλλά είναι πιο ακριβές. Γενικά κριτήρια επιλογής διόδων αντεπιστροφής: Ελάχιστη δυνατή πτώση τάσης σε ορθή πόλωση σε ονομαστικό ρεύμα και πραγματική θερμοκρασία. Ικανοποιητική μέγιστη ανάστροφη τάση που πρέπει να σχετίζεται με τη μέγιστη τάση του ζυγού όπου συνδέονται οι αλυσίδες (strings) μαζί με τις υπερτιθέμενες στιγμιαίες υπερτάσεις καθώς και με τις πιθανές συνθήκες βραχυκύκλωσης των αλυσίδων. Μέγιστη επιτρεπτή θερμοκρασία λειτουργίας σε σταθερή κατάσταση. Αξιοπιστία. Στο παρακάτω σχήμα βλέπουμε μια περίπτωση ροής ρευμάτων βραχυκύκλωσης σε μια αλυσίδα όπου έχει συμβεί σφάλμα. Το σφάλμα μπορεί να αφορά όλους τους λόγους που είδαμε παραπάνω. Σχέδιο 18. Ροη ρευμάτων βραχυκύκλωσης σε μια συστοιχία. Στο σχήμα η προστασία γίνεται με διακοπτικά στοιχεία. (7) Το ρεύμα βραχυκύκλωσης των φωτοβολταϊκών I sc είναι λίγο μεγαλύτερο από το I MPP. Σε περίπτωση ωστόσο βραχυκυκλώματος σε μια αλυσίδα μιας συστοιχίας με πολλές παράλληλες αλυσίδες το ρεύμα βραχυκύκλωσης που θα διαρρεύσει την «προβληματική» αλυσίδα θα ισούται με το άθροισμα των ρευμάτων I sc των 44

45 Απώλειες υπόλοιπων παράλληλων αλυσίδων. Αυτό το ρεύμα μπορεί να είναι αρκετά μεγάλο, ανάλογα με τον αριθμό των παράλληλων αλυσίδων και το I sc του κάθε πλαισίου, και μπορεί να καταστρέψει συνολικά την αλυσίδα. Παράλληλα θέτει εκτός παραγωγής όλη τη συστοιχία. Μια έκφραση για το αντίστροφο ρεύμα του παραπάνω τύπου είναι: I r = ( n sp 1) I sc I r : μέγιστο αντίστροφο ρεύμα n sp : αριθμός παράλληλων αλυσίδων I sc : ρεύμα βραχυκύκλωσης ενός πλαισίου/αλυσίδας. Να πούμε ότι αρκετοί σχεδιαστές εκτιμούν ότι οι δίοδοι αντεπιστροφής δεν προστατεύουν ικανοποιητικά τις συστοιχίες από τα αντίστροφα ρεύματα. Για αυτό και προτείνουν τον εφοδιασμό των συστοιχιών με διακοπτικά μέσα όπως ασφάλειες ή αυτόματους διακόπτες. Κάτι τέτοιο απεικονίζεται στο σχήμα. 2.3 ΑΠΩΛΕΙΕΣ και PVSYST Στο πρόγραμμα που χρησιμοποιήσαμε για την εξομοίωση οι απώλειες της συστοιχίας ορίζονται ως όλοι εκείνοι οι παράγοντες που περιορίζουν την διαθέσιμη ενέργεια στην έξοδο της συστοιχίας σε σχέση με την ονομαστική διαθέσιμη ενέργεια στην έξοδο της υπό συνθήκες STC. Η τελευταία βασίζεται στην ονομαστική ισχύ των φωτοβολταϊκών πλαισίων όπως αυτή ορίζεται από τον κατασκευαστή σε συνθήκες STC Απώλειες IAM [Incidence angle modifier-iam)]. Είναι απώλειες οπτικού τύπου, λόγω ανάκλασης και διάδοσης της προσπίπτουσας ακτινοβολίας στο πλαίσιο. Ουσιαστικά εκφράζουν το «αδυνάτισμα» της ακτινοβολίας που τελικά φτάνει στην επιφάνεια των φβ κυττάρων σε σχέση με αυτή που θα προσέπιπτε αν δεν υπήρχαν τα παραπάνω φαινόμενα. Καθοριστικός παράγοντας για τα παραπάνω είναι η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας στην επιφάνεια του πλαισίου. 45

46 Απώλειες Αυτού του είδους οι απώλειες υπακούουν στους νόμους του Fresnel αναφορικά με την διάδοση της ακτινοβολίας και τις ανακλάσεις της πάνω στο προστατευτικό στρώμα γυαλιού που επικαλύπτει τα φβ κύτταρα των πλαισίων καθώς και πάνω στην ίδια την επιφάνεια των κυττάρων. To αδυνάτισμα αυτό προσεγγίζεται από ένα συντελεστή απωλειών (FactorIAM). Με τη χρήση μιας μεθόδου καθορισμού των εμπλεκόμενων παραμέτρων που ονομάζεται ashray, ο συντελεστή συντελεστής αυτός καταλήγει να εξαρτάται από μια μόνο μεταβλητή, b 0. (3) Έτσι προκύπτει: FIAM = 1 - b o (1/cosθ 1) Όπου θ : η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας στο πλαίσιο. Η γωνία που σχηματίζεται ανάμεσα στο διάνυσμα θέσης της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και στην κάθετο στην επιφάνεια του πλαισίου. Ύστερα από μετρήσεις σε πραγματικά κρυσταλλικά φωτοβολταϊκά πλαίσια προέκυψε μια ενδεικτική τιμή για την παράμετρο b o, b o = 0.05, η οποία και λαμβάνεται σταθερή κατά την εξομοίωση. Να σημειωθεί ότι στην μεταβλητή b o συχνά αποδίδεται η τιμή

47 Απώλειες Σχέδιο 19. Επίδραση οπτικών απωλειών στην προσπίπτουσα ακτινοβολία. Στο παραπάνω σχήμα μπορούμε να δούμε για κάθε ένα μήνα του χρόνου την μέση ημερήσια προσπίπτουσα ακτινοβολία στην επιφάνεια του φωτοβολταϊκού. Με κόκκινο χρώμα αν θεωρήσουμε μηδενικές οπτικές απώλειες του παραπάνω τύπου ενώ με πράσινο χρώμα αν λάβουμε υπόψη τις οπτικές απώλειες. Φαίνεται η αρκετά σημαντική επίδραση αυτών των απωλειών στην προσπίπτουσα ωφέλιμη ακτινοβολία στα φβ κύτταρα του πλαισίου. Το πλαίσιο βρίσκεται στο γεωγραφικό τόπο της Αθήνας έχοντας κλίση 30º και κατεύθυνση προς Νότο. Σημείωση : Μια ικανοποιητική προσέγγιση των απωλειών τέτοιου τύπου προκύπτει αν χρησιμοποιήσουμε ένα συντελεστή απωλειών περίπου -3%. (6) Εξάλλου όπως παρατηρούμε και από το σχήμα 4.75 KWh/m 2 x (1-0,3) 6 KWh/m 2. Το ίδιο σχεδόν αποτέλεσμα παίρνουμε χοντρικά και από το πρόγραμμα PVSYST για εξομοίωση ενός έτους Θερμικές απώλειες λόγω της θερμοκρασίας των κυψελίδων. 47

48 Απώλειες Στις Πρότυπες Συνθήκες Δοκιμής (STC) η θερμοκρασία λειτουργίας των κυττάρων λαμβάνεται 25ºC. Ωστόσο στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας η θερμοκρασία των κυττάρων ανέρχεται σε τιμές αρκετά πιο υψηλές κάτι που όπως έχουμε δει επηρεάζει τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά των κύτταρων και συνεπώς των πλαισίων και των συστοιχιών που αποτελούν τη φωτοβολταϊκή γεννήτρια. Έχουμε αλλαγές στη I-V χαρακτηριστική, μετατοπίζεται το MPP και μειώνεται ο βαθμός απόδοσης. Για τον καθορισμό λοιπόν των θερμικών απωλειών, ο οποίος βασίζεται στο μοντέλο της μιας διόδου, καθοριστικό ρόλο παίζει η εκτίμηση της θερμοκρασίας λειτουργίας του κυττάρου. Η θερμοκρασία λειτουργίας των κυττάρων του πλαισίου καθορίζεται από μια θερμική ισορροπία. Η ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στα κύτταρα εν μέρει μετατρέπεται σε θερμότητα και εν μέρει σε ηλεκτρική ενέργεια. Οι παράγοντες που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία είναι η προσπίπτουσα ακτινοβολία που φτάνει στα κύτταρα αφού διαδοθεί δια μέσου των διάφορων στρώσεων υλικών που τα καλύπτουν, η ικανότητα των κυττάρων να απορροφούν ακτινοβολία και να την μετατρέπουν σε ηλεκτρική ενέργεια, η ικανότητα συνολικά του πλαισίου να απάγει θερμότητα, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος και η θερμοκρασία των κυττάρων. (2) Μια σχέση που περιγράφει την παραπάνω ισορροπία είναι: k (T cell - T amb ) = A G inc (1-Eta). (3) Έτσι η θερμοκρασία του φωτοβολταϊκού κυττάρου μπορεί να δοθεί από την παρακάτω σχέση : Tc = A Ginc (1 Eta) + k Tamb k k : ο παράγοντας θερμικών απωλειών που εκφράζει την απαγωγή θερμότητας στο περιβάλλον ή σε οποιαδήποτε κατασκευή εφάπτεται με τα πλαίσια και λαμβάνεται να έχει θερμοκρασία περιβάλλοντος. T c : η θερμοκρασία λειτουργίας του κυττάρου. T amb : η θερμοκρασία περιβάλλοντος. 48

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1:

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Πειραματική Διάταξη Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: Σχήμα 1 : Η πειραματική συσκευή για τη μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 3. ΙΟ ΟΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΙΟ ΩΝ Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ Σχήµα 1. Κύκλωµα DC πόλωσης ηλεκτρονικού στοιχείου Στο ηλεκτρονικό στοιχείο του σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Με τη διαδικασία Derating, ο μετατροπέας μειώνει την απόδοσή του, ώστε να προστατεύσει τα εξαρτήματα από υπερθέρμανση. Αυτό το έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 3 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE Σκοπός Η κατανόηση της λειτουργίας και

Διαβάστε περισσότερα

ιπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

ιπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ιπλωματική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

MainTech Υπηρεσίες Κατασκευής και Συντήρησης Φωτοβολταϊκά έργα Συστήματα Εξοικονόμησης Ενέργειας

MainTech Υπηρεσίες Κατασκευής και Συντήρησης Φωτοβολταϊκά έργα Συστήματα Εξοικονόμησης Ενέργειας MainTech Υπηρεσίες Κατασκευής και Συντήρησης Φωτοβολταϊκά έργα Συστήματα Εξοικονόμησης Ενέργειας ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ A/A ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα»

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Ν. Δρόσος Διευθυντής Διεύθυνσης Διαχείρισης Δικτύου (ΔΔΔ) Διοργανωτής:

Διαβάστε περισσότερα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν νανοσωματίδια. Ι. Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν μεταλλικά νανοσωματίδια 1. Περιγραφή των διατάξεων Μια διάταξη που περιέχει νανοσωματίδια μπορεί να αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1. Ηλιακή ακτινοβολία Ο ήλιος ενεργεί σχεδόν, ως μια τέλεια πηγή ακτινοβολίας σε μια θερμοκρασία κοντά στους 5.800 Κ Το ΑΜ=1,5 είναι το τυπικό ηλιακό φάσμα πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση βαθμού απόδοσης φωτοβολταϊκών στοιχείων και μελέτη της εξάρτησής του από τη θερμοκρασία

Μέτρηση βαθμού απόδοσης φωτοβολταϊκών στοιχείων και μελέτη της εξάρτησής του από τη θερμοκρασία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Μέτρηση βαθμού απόδοσης φωτοβολταϊκών στοιχείων και μελέτη της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Α1) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΗΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ Ο ηλιακός τοίχος Trombe και ο ηλιακός τοίχος μάζας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

( ) = ( ) Ηλεκτρική Ισχύς. p t V I t t. cos cos 1 cos cos 2. p t V I t. το στιγμιαίο ρεύμα: όμως: Άρα θα είναι: Επειδή όμως: θα είναι τελικά:

( ) = ( ) Ηλεκτρική Ισχύς. p t V I t t. cos cos 1 cos cos 2. p t V I t. το στιγμιαίο ρεύμα: όμως: Άρα θα είναι: Επειδή όμως: θα είναι τελικά: Η στιγμιαία ηλεκτρική ισχύς σε οποιοδήποτε σημείο ενός κυκλώματος υπολογίζεται ως το γινόμενο της στιγμιαίας τάσης επί το στιγμιαίο ρεύμα: Σε ένα εναλλασσόμενο σύστημα τάσεων και ρευμάτων θα έχουμε όμως:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 1 2 ΘΕΜΑ B Ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος 1. ΘΕΜΑ Β 2-15438 B.1 Ένας αγωγός διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα έντασης i = 5 A. Το ηλεκτρικό φορτίο q που περνά από μια διατομή του αγωγού σε χρόνο t = 10 s

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη μοντέλου ισοδύναμου φωτοβολταϊκου σταθμού. Υλοποίηση ανιχνευτή σημείου μέγιστης απόδοσης MPP tracker. ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Ανάπτυξη μοντέλου ισοδύναμου φωτοβολταϊκου σταθμού. Υλοποίηση ανιχνευτή σημείου μέγιστης απόδοσης MPP tracker. ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ανάπτυξη μοντέλου ισοδύναμου φωτοβολταϊκου σταθμού.

Διαβάστε περισσότερα

ENCO Μ.Ε.Π.Ε. - Νίκαιας 9, 55132 Καλαμαριά - Θεσσαλονίκη. 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος. EnCo ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ENCO Μ.Ε.Π.Ε. - Νίκαιας 9, 55132 Καλαμαριά - Θεσσαλονίκη. 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος. EnCo ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος Η τεχνική προσέγγιση για την επίτευξη του εγγυημένου ποσοστού εξοικονόμησης που σας προτείνει η εταιρεία μας αποσκοπεί στην μείωση των απωλειών (W) που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΙΡΙΟ ΓΡΑΦΕΙΩΝ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΙΡΙΟ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΙΡΙΟ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΣΑΜΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α Α1. Για τις ημιτελείς προτάσεις Α1.1 και Α1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Γ Έκδοση Ιανουάριος 2009 Το παρόν κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση των βασικών σημείων από τη Μελέτη για την Αντανακλαστικότητα Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ 4.1 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ A. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΘΕΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥΣ Η σύνθεση δύο καθέτων ταλαντώσεων, x x0 t, y y0 ( t ) του ίδιου πλάτους της ίδιας συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου. Τράπεζα θεμάτων

Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου. Τράπεζα θεμάτων Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Φώτης Μπαμπάτσικος www.askisopolis.gr Συνεχές Ηλεκτρικό ρεύμα Δ Θέμα Συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα Θέμα Δ 4_15559 Δίνονται δύο αντιστάτες (1) και (2). Ο αντιστάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν 1. Εισαγωγικά στοιχεία ηλεκτρονικών - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 1. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Ηλεκτρικό στοιχείο: Κάθε στοιχείο που προσφέρει, αποθηκεύει και καταναλώνει

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια (παράγραφοι ά φ 3.1 31& 3.6) 36) Φυσική Γ Γυμνασίου Εισαγωγή Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι η εύκολη μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Μελέτης και Υλοποίησης Φωτοβολταϊκών Έργων

Οδηγός Μελέτης και Υλοποίησης Φωτοβολταϊκών Έργων Μόνιμη Επιτροπή Ενέργειας Οδηγός Μελέτης και Υλοποίησης Φωτοβολταϊκών Έργων (Πόρισμα Ομάδας Εργασίας του ΤΕΕ/ΤΚΜ όπως εγκρίθηκε με την απόφαση Α159/Σ9/11.04.2011 της Διοικούσας Επιτροπής) Μέλη Ομάδας Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά)

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά) ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/05/2010 ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 07:30 10:00 π.μ. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

V CB V BE. Ορθό ρεύμα έγχυσης οπών. Συλλέκτης Collector. Εκπομπός Emitter. Ορθό ρεύμα έγχυσης ηλεκτρονίων. Ανάστροφο ρεύμα κόρου.

V CB V BE. Ορθό ρεύμα έγχυσης οπών. Συλλέκτης Collector. Εκπομπός Emitter. Ορθό ρεύμα έγχυσης ηλεκτρονίων. Ανάστροφο ρεύμα κόρου. ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ιπολικό Τρανζίστορ Επαφής Επα φής Ι VLS Technology and omputer Archtecture Lab ιπολικό ΤρανζίστορΓ. Επαφής Τσιατούχας 1 ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ.

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4.1 Εισαγωγή. Η πλέον διαδεδοµένη συσκευή εκµετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας είναι ο επίπεδος ηλιακός συλλέκτης. Στην ουσία είναι ένας εναλλάκτης θερµότητας ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολ.& Εργ. Ηλεκτρονικών Τάξη: Β Αρ. Μαθητών: 8 Κλάδος: Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Fronius IG Plus. Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων.

Fronius IG Plus. Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων. Fronius IG Plus Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων. Μέγιστη απόδοση. Σε όλες τις καιρικές συνθήκες. Ο πρώτος μετατροπέας πολλαπλών λειτουργιών. Αξιόπιστος και με μέγιστη σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ 1 Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Οι αντηλιακές µεµβράνες 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ µελετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής Ηλεκτρονική Ι Εαρινό εξάµηνο 2005 Πρακτική ανάλυση ενισχυτή κοινού εκποµπού Τransstors βασικές αρχές Τι κάνουν τα transstors Πώς αναλύoνται τα κυκλώµατα των transstors Μικρά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ταλαντώσεις των οποίων το πλάτος ελαττώνεται με το χρόνο και τελικά μηδενίζονται λέγονται φθίνουσες

Οι ταλαντώσεις των οποίων το πλάτος ελαττώνεται με το χρόνο και τελικά μηδενίζονται λέγονται φθίνουσες ΦΘΙΝΟΥΣΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Φθίνουσες μηχανικές ταλαντώσεις Οι ταλαντώσεις των οποίων το πλάτος ελαττώνεται με το χρόνο και τελικά μηδενίζονται λέγονται φθίνουσες ταλαντώσεις. Η ελάττωση του πλάτους (απόσβεση)

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1.1. Εσωτερική ενέργεια Γνωρίζουμε ότι τα μόρια των αερίων κινούνται άτακτα και προς όλες τις διευθύνσεις με ταχύτητες,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση Μπαταρία Ρεύµα Νόµος του Ohm Αντίσταση και Αντιστάσεις Resistivity Ηλεκτρική Ισχύς Ισχύς Οικιακών Συσκευών/Κυκλωµάτων Εναλλασσόµενη Τάση Υπεραγωγιµότητα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ Χρήσεις: Ξήρανση γεωργικών προϊόντων Θέρµανση χώρων dm Ωφέλιµη ροή θερµότητας: Q = c Τ= ρ qc( T2 T1) dt ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΨΥΧΡΟΣ ΑΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΣ ΑΕΡΑΣ Τ 1 Τ 2 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μέθοδοι βελτίωσης του βαθµού απόδοσης των φωτοβολταϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Διακόπτης προστασίας αγωγών:

Διακόπτης προστασίας αγωγών: Διακόπτης προστασίας αγωγών: Διαστασιολόγηση των κατάλληλων διακοπτών προστασίας αγωγών για μετατροπείς υπό ειδικές συνθήκες Περιεχόμενα Η επιλογή του σωστού διακόπτη προστασίας αγωγών εξαρτάται από διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά Δίκτυα & Βιομηχανικές Εφαρμογές. Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων

Ενεργειακά Δίκτυα & Βιομηχανικές Εφαρμογές. Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ, ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ V1.1/04/12 1. Οθόνη LCD με φωτισμό. 2. Σύνδεση αισθητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικοί inverters SINVERT PVS Series

Κεντρικοί inverters SINVERT PVS Series Κεντρικοί inverters SINVERT PVS Series Ιστορική αναδρομή 1950 s Η Siemens πρώτη αναπτύσσει τεχνολογία παραγωγής με βάση το πυρίτιο 1980 s Εμπορική διάθεση των Φ/Β πλαισίων και inverter Siemens PV 1987

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα Υποβάλλεται από τον Κάτοχο Άδειας Παραγωγής µαζί µε την Αίτηση Σύνδεσης Απαιτείται η υποβολή πιστοποιητικού σύµφωνα µε το πρότυπο IEC 61400-21

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Ένα σώμα εκτελεί κίνηση που οφείλεται στη σύνθεση δύο απλών αρμονικών ταλαντώσεων ίδιας διεύθυνσης, που γίνονται γύρω από το ίδιο σημείο, με το ίδιο πλάτος A και συχνότητες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ρυθμίσεις ανάλογα με τη χώρα και λειτουργική ασφάλεια 2. 4. Προδιαγραφές αντιστροφέα ULX 4000 9

1. Ρυθμίσεις ανάλογα με τη χώρα και λειτουργική ασφάλεια 2. 4. Προδιαγραφές αντιστροφέα ULX 4000 9 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1. Ρυθμίσεις ανάλογα με τη χώρα και λειτουργική ασφάλεια 2 2. Γερμανία, Ρυθμίσεις χώρας 4 3. Γαλλία 8 4. Προδιαγραφές αντιστροφέα ULX 4000 9 L00410594-01_27 1 1. Ρυθμίσεις ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

- Η ισοδύναμη πηγή τάσης Thevenin (V ή VT) είναι ίση με τη τάση ανοικτού κυκλώματος VAB.

- Η ισοδύναμη πηγή τάσης Thevenin (V ή VT) είναι ίση με τη τάση ανοικτού κυκλώματος VAB. ΘΕΩΡΗΜΑ THEVENIN Κάθε γραμμικό ενεργό κύκλωμα με εξωτερικούς ακροδέκτες Α, Β μπορεί να αντικατασταθεί από μια πηγή τάση V (ή VT) σε σειρά με μια σύνθετη αντίσταση Z (ή ZT), όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Βεζυράκης Γεώργιος ΑΕΜ.: 3849 Κωσταντίνου Κωνσταντίνος ΑΕΜ.: 3898

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Βεζυράκης Γεώργιος ΑΕΜ.: 3849 Κωσταντίνου Κωνσταντίνος ΑΕΜ.: 3898 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

Powador Mini-Argus Mini-Argus FR

Powador Mini-Argus Mini-Argus FR Powador Mini-Argus Mini-Argus FR Το κουτί σύνδεσης γεννητριών Powador Mini-Argus συνδυάζει προστασία των αγωγών, προστασία από υπέρταση και διακόπτη διαχωρισμού DC σε ένα χωριστό περίβλημα και μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα 1. Να αναφέρετε τρεις τεχνολογικούς τομείς στους οποίους χρησιμοποιούνται οι τελεστικοί ενισχυτές. Τρεις τεχνολογικοί τομείς που οι τελεστικοί ενισχυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Π. Γκουλιάρας, Ηλεκτρολόγος μηχανικός Δ. Γκουλιάρας, Υδραυλικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Φωτισμός οδοποιίας, πάρκων, πλατειών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ LED Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Light Emitting Diodes LED Αρχή λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Περιγραφή: της κατασκευαστικής δομής των ΜΣ που χρησιμοποιούνται σε υποσταθμούς ΜΤ,

Αντικείμενο. Περιγραφή: της κατασκευαστικής δομής των ΜΣ που χρησιμοποιούνται σε υποσταθμούς ΜΤ, Αντικείμενο Περιγραφή: της κατασκευαστικής δομής των ΜΣ που χρησιμοποιούνται σε υποσταθμούς ΜΤ, των παραγόντων που επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία των ΜΣ, των τρόπων προστασίας ΜΣ υποσταθμών ΜΤ. Διάκριση

Διαβάστε περισσότερα

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα Ilias Garidis COO 0 Παγκόσμια ενεργειακή κάλυψη έως το 2100 1 Η εταιρεία μας 2 Κεντρικά γραφεία στην Αθήνα Εργοστάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Όπου Q η θερμότητα, C η θερμοχωρητικότητα και Δθ η διαφορά θερμοκρασίας.

Όπου Q η θερμότητα, C η θερμοχωρητικότητα και Δθ η διαφορά θερμοκρασίας. Άσκηση Η9 Θερμότητα Joule Θερμική ενέργεια Η θερμότητα μπορεί να είναι επιθυμητή π.χ. σε σώματα θέρμανσης. Αλλά μπορεί να είναι και αντιεπιθυμητή, π.χ. στους κινητήρες ή στους μετασχηματιστές. Θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ( ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ) ΜΑΙΟΣ 009 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. Ηλεκτροτεχνία Εναλλασσόμενου Ρεύματος: Α. Δροσόπουλος:.6 Φάσορες: σελ..

Διαβάστε περισσότερα

Ακρίβεια μέτρησης. Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central

Ακρίβεια μέτρησης. Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central Ακρίβεια μέτρησης Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο κάθε ιδιοκτήτης μιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης θέλει να τις καλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Τι ονομάζουμε κίνηση ενός κινητού; 2. Τι ονομάζουμε τροχιά ενός κινητού; 3. Τι ονομάζουμε υλικό σημείο; 4. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

Διαβάστε περισσότερα

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Σηµειώσεις ΑΠΕ Ι Κεφ. 3 ρ Π. Αξαόπουλος Σελ. 1 3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Η γνώση της ηλιακής ακτινοβολίας που δέχεται ένα κεκλιµένο επίπεδο είναι απαραίτητη στις περισσότερες εφαρµογές

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12 Μνήμες RAM Διάλεξη 12 Δομή της διάλεξης Εισαγωγή Κύτταρα Στατικής Μνήμης Κύτταρα Δυναμικής Μνήμης Αισθητήριοι Ενισχυτές Αποκωδικοποιητές Διευθύνσεων Ασκήσεις 2 Μνήμες RAM Εισαγωγή 3 Μνήμες RAM RAM: μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ DC ΚΑΙ AC ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΔΙΑΛΕΙΠΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun)

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun) Άσκηση Η3 Επαλληλία κινήσεων (Μετρήσεις με παλμογράφο) Εκτροπή δέσμης ηλεκτρονίων Όταν μια δέσμη ηλεκτρονίων εισέρχεται με σταθερή ταχύτητα U0=U,0 (παράλληλα στον άξονα z) μέσα σε έναν πυκνωτή, του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 03-4 ΤΜΗΜΑ: MHXANIKΩN ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και. 2. τρανζίστορ πυριτίου (Si ).

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και. 2. τρανζίστορ πυριτίου (Si ). 7. Εισαγωγή στο διπολικό τρανζίστορ-ι.σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 7. TΟ ΙΠΟΛΙΚΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ Ανάλογα µε το υλικό διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και 2. τρανζίστορ πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη Ιουνίου 9 11. 14. ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Μετασχηματιστή

Μελέτη Μετασχηματιστή Μελέτη Μετασχηματιστή 1. Θεωρητικό μέρος Κάθε φορτίο που κινείται και κατά συνέπεια κάθε αγωγός που διαρρέεται από ρεύμα δημιουργεί γύρω του ένα μαγνητικό πεδίο. Το μαγνητικό πεδίο B με την σειρά του ασκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος παίρνει καθορισμένη τιμή. Ηλεκτρικό πεδίο Ηλεκτρικό πεδίο ονομάζεται ο χώρος, που σε κάθε σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΟΥ ΤΗΜ&ΜΥ ΤΟΥ ΔΠΘ Α. Σ. ΣΑΦΙΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΟ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Δ. Κ. ΤΣΑΝΑΚΑ «ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας 1 3 ο κεφάλαιο : Απαντήσεις των ασκήσεων Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες: 1. Συμπλήρωσε τις λέξεις που λείπουν από το παρακάτω κείμενο, έτσι ώστε οι προτάσεις που προκύπτουν να είναι

Διαβάστε περισσότερα

PLANS - MATERIALS AND INSTALLATIONS OF AUTOMATIONS AND TELECOMMUNICATIONS FOR ENERGY APPLICATIONS ADAMSNET ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

PLANS - MATERIALS AND INSTALLATIONS OF AUTOMATIONS AND TELECOMMUNICATIONS FOR ENERGY APPLICATIONS ADAMSNET ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ADAMSNET ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΒΡΟΓΧΟΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΕΥΣΤΑΘΕΙΑΣ ΤΩΝ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΝ ΥΤΗΣ Έλεγχος οικονοµικών µεγεθών Έλεγχος µελέτης και δοµής συστήµατος Στατικός - υναµικός έλεγχος Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη σύγκριση γραμμικών και μη γραμμικών ηλεκτρικών διατάξεων

Μελέτη σύγκριση γραμμικών και μη γραμμικών ηλεκτρικών διατάξεων Μελέτη σύγκριση γραμμικών και μη γραμμικών ηλεκτρικών διατάξεων Όλγα Τάσση Ιδ. Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» trendy.olga@gmail.com Επιβλέπων Καθηγητής: Dr Δημήτριος Τάσσης Φυσικός Ραδιοηλεκτρολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα Χαμηλοδιαβατά φίλτρα:

Σχήμα Χαμηλοδιαβατά φίλτρα: ΦΙΛΤΡΑ 6.. ΦΙΛΤΡΑ Το φίλτρο είναι ένα σύστημα του οποίου η απόκριση συχνότητας παίρνει σημαντικές τιμές μόνο για συγκεκριμένες ζώνες του άξονα συχνοτήτων. Στο Σχήμα 6.6 δείχνουμε την απόκριση συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 3 Ένταση κίνησης σε δίκτυο

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 3 Ένταση κίνησης σε δίκτυο Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 3 Ένταση κίνησης σε δίκτυο 1 ΓΕΝΙΚΑ Ο αριθμός των κλήσεων σε εξέλιξη μεταβάλλεται με έναν τυχαίο τρόπο καθώς κάθε κλήση ξεχωριστά αρχίζει και τελειώνει με τυχαίο τρόπο. Κατά

Διαβάστε περισσότερα