Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της"

Transcript

1 Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της αµοιβαιότητας και της ένταξης Γιάννης Κ. Σαλβαράς* *Επίκουρος Καθηγητής Παιδαγωγικού Τµήµατος. Ε., Πανεπιστήµιο Αθηνών Περίληψη Ο σκοπός της έρευνας ήταν να περιγράψει τη λήψη αποφάσεων από τους µαθητές από τη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών της διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης. Τέσσερα ερωτήµατα κατηύθυναν την έρευνα: (i) Αν έχει καλή δόµηση και λειτουργικότητα η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης, (ii) Πώς αντιλαµβάνονται οι µαθητές την παροχή και λήψη ανατροφοδότησης, (iii) Αν επιλέγουν οι µαθητές από εναλλακτικά επίπεδα δυσκολίας και πού στηρίζουν την απόφασή τους και (iv) Ποιες είναι οι επιδράσεις στην εκµάθηση της διαίρεσης, µε υπολογισµό νοερό και αλγοριθµικό. Τριάντα οκτώ µαθητές διδάχτηκαν µε το διδακτικό µοντέλο της εξοµοίωσης, µε συνδυασµένη τη χρήση των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης. Οι πηγές δεδοµένων ήταν οι κλείδες παρατήρησης, για τον έλεγχο της λειτουργικότητας της συνδυασµένης χρήσης των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης, τα ερωτηµατολόγια αντιλήψεων για την ανατροφοδότηση, τα φύλλα έργου και κριτηρίων τριών µαθηµάτων και τα πρακτικά των συνεντεύξεων των µαθητών. Τα αποτελέσµατα επιβεβαίωσαν την καλή δόµηση και λειτουργικότητα της συνδυασµένης χρήσης των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης, έδειξαν ότι οι µαθητές µπορούν να αντιλαµβάνονται την αξία παροχής και λήψης ανατροφοδότησης, µπορούν να επιλέγουν από εναλλακτικά επίπεδα δυσκολίας και ακόµη ότι βελτίωσαν σηµαντικά τα επιτεύγµατά τους, ιδιαίτερα οι αδύνατοι µαθητές. Λέξεις κλειδιά: προτυποποίηση, αµοιβαιότητα, ένταξη, ανατροφοδότηση, υπολογισµός νοερός, αλγοριθµικός, λήψη απόφασης. 1. Εισαγωγή Το διδακτικό µοντέλο της εξοµοίωσης στηρίζεται στον κοινωνικό, γνωστικό συµπεριφορισµό. Αξιοποιεί θέσεις της γνωστικής τροποποίησης της συµπεριφοράς για τη δόµηση εσωτερικού λόγου, µε την παρατήρηση και µίµηση προτύπου, τη φθίνουσα καθοδήγηση, το φωναχτό και σιωπηρό λόγο, την αυτορρύθµιση, την προγραµµατική δράση, τη µεταγνώση, την αφοµοίωση των γνωστικών ενεργειών µε γενίκευση, σύντµηση, βαθµό κατοχής και επίπεδο (βλ. Meichenbaum, Kanfer, Bandura, Galperin, Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004)

2 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς βλ. και Μαραγκουδάκης, Σαλβαράς, 1975, Ξυροτύρης, Ματσαγγούρας, 1988, Τριλιανός, Κολιάδης, Κουλουµπαρίτση, 2002). Η διδακτική εργασία είναι προτυποποιηµένη, µε τη διαµόρφωση ενός σχεδίου ενέργειας για την εξοµοίωση µε το πρότυπο (τι θα κάνουµε, πώς θα το κάνουµε, πώς θα ξέρουµε, αν το κάνουµε σωστά κτλ.) και την εφαρµογή του µε εργασία ατοµική, µε εργασία αυτοελέγχου της προόδου, µε εργασία αµοιβαιότητας, όπου οι µαθητές αλληλοεκπαιδεύονται ή µε εργασία ένταξης, όπου οι µαθητές επιλέγουν από εναλλακτικά επίπεδα δυσκολίας στο πλαίσιο ενός δοµηµένου έργου (βλ. Mosston και Ashworth, 1994). Η διαµόρφωση του σχεδίου ενέργειας γίνεται µε την αφοµοίωση πέντε γνωστικών ενεργειών: (i) του προσανατολισµού της σκέψης των µαθητών στα γενικά γνωρίσµατα του σχεδίου ενέργειας για προκαταρκτική οργάνωση της σκέψης, (ii) της επίδειξης µε επεξηγήσεις του τρόπου σκέψης και το χειρισµό συγκεκριµένων αντικειµένων από τους µαθητές, την απεικόνιση και τη σχηµατοποίηση του τρόπου σκέψης, (iii) της εκµάθησης της γνωστικής ενέργειας µε το φωναχτό λόγο, ώστε πράξη και λόγος να ενισχύονται και να υποστηρίζονται αµοιβαία, την εσωτερίκευση της γνωστικής ενέργειας και τη µεταβολή της σε νοερή, (iv) της µεταβίβασης της γνωστικής ενέργειας µε το σιωπηρό λόγο, όπου οι µαθητές ξανασκέφτονται, κουβεντιάζουν µε τον εαυτό τους το σχέδιο της ενέργειας και (v) της εφαρµογής της γνωστικής ενέργειας µε σκοπό τη γενίκευση, τη σύντµηση, την αύξηση του βαθµού κατοχής και του επιπέδου αφοµοίωσης (Calperin, βλ. και Μαραγκουδάκης, Σαλβαράς, 1975, 1977, Ξυροτύρης, Meichenbaum και Goodman, Ματσαγγούρας, 1988, Κολιάδης, Κουλουµπαρίτση 2002, σε διάφορες προσαρµογές). Επιπρόσθετα αναφέρουµε ότι οι πρακτικές δραστηριότητες γνωστικής µαθητείας µε τη χρήση αντικειµένων αποτελούν την απαρχή για την οργάνωση των γνωστικών ενεργειών του σχεδίου ενέργειας. Η εξακολουθητική παραµονή των µαθητών στο επίπεδο των πρακτικών δραστηριοτήτων, έχει ανασταλτικό αποτέλεσµα, και επιβραδύνει τη µεταβίβαση. Προχωρούµε στην εκµάθηση της γνωστικής ενέργειας µε το φωναχτό και το σιωπηρό λόγο, οργανώνοντας τη διδακτική εργασία στο +1 της επικείµενης ανάπτυξης, µε φθίνουσα καθοδήγηση, µέχρι η γνωστική ενέργεια να πάθει σύντµηση και να σταθεροποιηθεί. Η αναπόληση της γνωστικής ενέργειας µε το σιωπηρό λόγο υποβοηθεί τη µετατροπή της σε αυτόµατη. Η εφαρµογή της γνωστικής ενέργειας ενδιαφέρεται για τη γενίκευσή της (π.χ. από εκτέλεση της διαίρεσης µε επαναλαµβανόµενη αφαίρεση, στη διαιρούµενη µε πολλαπλάσια του 10, 100, στη συγκρότησή του αλγορίθµου της), τη σύντµησή της (π.χ. από την εκτέλεση της διαίρεσης βήµα-βήµα στη συνολική σύλληψη των βηµάτων που απαιτούνται), το βαθµό κατοχής της, που αφορά τη γνωστική πληρότητα (π.χ. εκτελεί τη διαίρεση µε τα πολλαπλάσια του 10, 100, αλλά δεν έχει φθάσει να την εκτελεί µε τον αλγόριθµό της) και το επίπεδο αφοµοίωσής της (π.χ. εκτελεί τη διαίρεση µε τη βοήθεια νοµισµάτων ή και µιλώντας φωναχτά ή και µιλώντας και µε το νου). Κάθε επίπεδο προϋποθέτει το προηγούµενο. 2

3 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Η ανάπτυξη των µαθητών, γνωστική και κοινωνική, εξασφαλίζεται µε τη συµµετοχή τους στη λήψη δεσµών αποφάσεων. Αυτές αφορούν την προετοιµασία, τη διεξαγωγή και την εκτέλεση της διδασκαλίας. Η συµµετοχή των µαθητών ποικίλει ανάλογα µε τη στρατηγική της διδακτικής εργασίας. Στις στρατηγικές της αµοιβαιότητας και της ένταξης οι σχέσεις δασκάλου και µαθητών διαµορφώνονται ως εξής: Φάσεις διδασκαλίας ιδακτική εργασία αµοιβαιότητας ένταξης Προετοιµασία ιεξαγωγή (Ε) Μ Αξιολόγηση (Π) Μ Στη στρατηγική της αµοιβαιότητας ο δάσκαλος λαµβάνει όλες τις αποφάσεις στη φάση της προετοιµασίας. Ο µαθητής που εκτελεί (Ε) λαµβάνει όλες τις αποφάσεις στη φάση της διεξαγωγής και ο µαθητής που παρατηρεί (Π) λαµβάνει τις αποφάσεις που αφορούν την ανατροφοδότηση. Στη στρατηγική της ένταξης ο δάσκαλος λαµβάνει όλες τις αποφάσεις στη φάση της προετοιµασίας. Οι µαθητές λαµβάνουν τις αποφάσεις στη φάση της διεξαγωγής. Αποφασίζουν σχετικά µε το επίπεδο δυσκολίας, από το οποίο θα αρχίσουν τις προσπάθειες. Ακόµη στη φάση της αξιολόγησης λαµβάνουν τις αποφάσεις που αφορούν την επιτυχία της εκτέλεσης, να µείνουν στο ίδιο επίπεδο, να επιστρέψουν πίσω σε χαµηλότερο ή να προχωρήσουν ένα βήµα µπροστά σε υψηλότερο επίπεδο προκειµένου να ικανοποιήσουν µια νέα πρόκληση (Byra και Jenkins, 1998). Η επικοινωνία στη διδασκαλία είναι µεικτή, δασκαλοµαθητική στην αρχή και µετέπειτα διαµαθητική. Η απόδοση των µαθητών είναι προσανατολισµένη στο αποτέλεσµα, ως προϊόν «συµφωνίας» για την εξοµοίωση µε το πρότυπο εκτέλεσης. Η αξιολόγηση των µαθητών δίνει έµφαση στην πρόοδο σε σχέση µε τον προηγούµενο εαυτό (προγνωστική αξιολόγηση). Τα λάθη των µαθητών εκλαµβάνονται ως δείκτης λειτουργίας του ρόλου τους, του παρατηρητή, του εκτελεστή, της χρήσης της κάρτας κριτηρίων, των αποφάσεων επιλογής επιπέδου δυσκολίας κτλ. και διορθώνονται µε την άσκηση στο ρόλο (βλ. Lee, 1997). Το µοντέλο της εξοµοίωσης µε το πρότυπο παρουσίασης και εξήγησης ενδιαφέρεται, για να αναπτύξει το ξεκίνηµα της χειραφέτησης των µαθητών µε τη µεταφορά αποφάσεων από το δάσκαλο στους µαθητές. ιαµορφώνει δεξιότητες γνωστικής και κοινωνικής συµπεριφοράς µε την εισαγωγή της άλληλεκπαίδευσης των µαθητών (Ernst και Byra, 1998) και µε τη δηµιουργία συνθηκών µη αποκλεισµού των µαθητών, από τη διαµόρφωση επιπέδων δυσκολίας µέσα στην ίδια τη δραστηριότητα (Moston και Ashworth, 1994). Έτσι, οι µαθητές µαθαίνουν να αυτορρυθµίζουν τη συµπεριφορά τους. Αρχίζουν να ενεργούν σκεπτόµενοι. Μαθαίνουν να εκτελούν µε τη βοήθεια ανάλυσης έργου, να συγκρίνουν την εκτέλεση µε κριτήρια, να παρέχουν ανατροφοδότηση, να λαµβάνουν αποφάσεις, αν θα προχωρήσουν σε 3

4 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς υψηλότερο επίπεδο κτλ. Ο δάσκαλος πορεύεται στην αρχή ως υπόδειγµα για κατανόηση, συµπορεύεται στη συνέχεια µαζί µε τους µαθητές στη διαµόρφωση του σχεδίου ενέργειας και τέλος αυτονοµεί τους µαθητές «να κάνουν το δικό του µε το δικό τους τρόπο» Η στρατηγική διδασκαλίας της αµοιβαιότητας Η διδασκαλία επιδιώκει να εξοµοιωθούν οι µαθητές µε το πρότυπο παρατήρησης και µίµησης εργαζόµενοι αµοιβαία κατανέµοντας µεταξύ τους το ρόλο του εκτελεστή, που παίρνει αποφάσεις για τη σειρά των γνωστικών ενεργειών, τις επαναλήψεις, τα διαλείµµατα κτλ. και του παρατηρητή, που συγκρίνει / αντιπαραβάλει την εκτέλεση µε την κάρτα κριτηρίων και παρέχει ανατροφοδότηση και την εναλλαγή αυτών µετά την ολοκλήρωση του έργου, ακολουθώντας µια πορεία που περιλαµβάνει τις εξής φάσεις: Προσδιορισµός ρόλων Προσανατολισµός της σκέψης των µαθητών, µε γνωστοποίηση του έργου και εξήγηση του ρόλου του δασκάλου και των µαθητών (παρατηρητή και εκτελεστή). Προτυποποίηση Εξάσκηση Αξιολόγηση Παρατήρηση και µί- µηση προτύπου, µε το δάσκαλο να παρουσιάζει το έργο συνολικά και να εξηγεί τι κάνει, πώς το κάνει και γιατί. ιαµόρφωση σχεδίου γνωστικών ενεργειών και εκτέλεση του έργου από τους µαθητές µε πρακτική εργασία, µε φωναχτό και σιωπηρό λόγο. ιαµόρφωση κάρτας κριτηρίων εκτέλεσης του έργου / υποδείγµατος. Αµοιβαία εξάσκηση στην εκτέλεση του έργου (δούλεψε µε το διπλανό σου), µε κατανοµή των ρόλων του εκτελεστή και του παρατηρητή, µε εναλλαγή των ρόλων και ανατροφοδότηση. Αξιολόγηση για ανταπόκριση στο ρόλο και την εξοµοίωση µε το πρότυπο εκτέλεσης (γενίκευση, σύντµηση, βαθµό κατοχής, επίπεδο αφοµοίωσης της γνωστικής ενέργειας). Η στρατηγική διδασκαλίας της αµοιβαιότητας έγινε γνωστή στις αρχές του αιώνα (Salmon, 1932) και έκτοτε χρησιµοποιείται συχνά σε µαθησιακά περιβάλλοντα της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης (Harris και Sherman, Pumfrer, Olson, 1990). Έχει δείξει ότι προωθεί αποτελεσµατικότερα τη γνωστική και την κοινωνική µάθηση των µαθητών σε σχέση µε τις συµβατικές στρατηγικές διδασκαλίας (Anania, Russel και Ford, Ernst και Byra, 1998). Τόσο ο µαθητής που παρέχει ανατροφοδότηση, όσο και εκείνος που λαµβάνει έχουν πολλά να κερδίσουν (Morgan και Toy, Fuchs κ.ά., 1994). Η δυναµική της παροχής ανατροφοδότησης από µαθητή σε µαθητή οδηγεί σε µεγαλύτερο αριθµό σωστών εκτελέσεων του έργου (Rikard, 1991). Οι µαθητές µαθαίνοντας να παίρνουν και να δίνουν ανατροφοδότηση 4

5 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) διευρύνουν τις σχέσεις τους µε αποτέλεσµα να αισθάνονται άνετα µεταξύ τους. Στην προσπάθειά τους να δώσουν ανατροφοδότηση συγκρίνουν την εκτέλεση του έργου µε τα κριτήρια του φύλλου εργασίας οδηγούµενοι σε συµπεράσµατα σχετικά µε την ορθότητα της εκτέλεσης και παρέχοντας ανατροφοδότηση κατανοούν καλύτερα τη διεργασία γενίκευσης, σύντµησης, βαθµού κατοχής και αφοµοίωσης των γνωστικών ενεργειών τους. Η στρατηγική διδασκαλίας της αµοιβαιότητας δεν είναι χωρίς µειονεκτήµατα. Μειώνεται ο χρόνος εξάσκησης λόγω του ότι ο ένας από τους δύο µαθητές πρέπει να παρέχει ανατροφοδότηση. Αυξάνεται η πιθανότητα παροχής εσφαλµένης ανατροφοδότησης, σύγκρουσης µεταξύ των µαθητών και παρέκκλισης σε άσχετη συζήτηση (Byra και Marks, 1993). Σηµαντικό συστατικό της στρατηγικής διδασκαλίας της αµοιβαιότητας αποτελεί το φύλλο έργου και κριτηρίων. Περιλαµβάνει οδηγίες προς τον εκτελεστή και τον παρατηρητή, τα κριτήρια καλής εκτέλεσης του έργου και παραδείγµατα σχολίων ανατροφοδότησης. Ο δάσκαλος επεµβαίνει µόνο στο έργο του παρατηρητή Η στρατηγική διδασκαλίας της ένταξης Η διδασκαλία επιδιώκει να εξοµοιωθούν οι µαθητές µε το πρότυπο παρατήρησης και µίµησης σχεδιασµένο σε πολλαπλά επίπεδα δυσκολίας, επιλέγοντας το επίπεδο και εργαζόµενοι ατοµικά, να εκτελούν και να αξιολογούν µε τη χρήση της κάρτας κριτηρίων, παίρνοντας αποφάσεις για το αν θα παραµείνουν στο ίδιο επίπεδο ή θα µετακινηθούν στο προηγούµενο ή το επόµενο, τη διάρκεια της εξάσκησης, τις επαναλήψεις κτλ., ακολουθώντας µια πορεία που περιλαµβάνει τις εξής φάσεις: Προσδιορισµός ρόλων Προσανατολισµός της σκέψης των µαθητών, µε γνωστοποίηση του έργου και εξήγηση του ρόλου του δασκάλου και των µαθητών. 5 Προτυποποίηση Εξάσκηση Αξιολόγηση Παρατήρηση και µίµηση προτύπου, µε το δάσκαλο να παρουσιάζει το έργο συνολικά και να εξηγεί τι κάνει, πώς το κάνει και γιατί. ιαµόρφωση σχεδίου γνωστικών ενεργειών και εκτέλεση του έργου από τους µαθητές µε πρακτική εργασία, µε φωναχτό και σιωπηρό λόγο. ιαµόρφωση φύλλου έργου και κάρτας κριτηρίων εκτέλεσης του έργου / υποδείγµατος. Επιλογή του επιπέδου δυσκολίας, εκτέλεση του έργου ατοµικά, µε αυτοέλεγχο και µε τη βοήθεια της κάρτας κριτηρίων. Αξιολόγηση για ανταπόκριση στο ρόλο και την εξοµοίωση µε το πρότυπο εκτέλεσης (γενίκευση, σύντµηση, βαθµό κατοχής, επίπεδο αφοµοίωσης της γνωστικής ενέργειας). Η στρατηγική διδασκαλίας της ένταξης µελετήθηκε την τελευταία δεκαετία. Σκοπός της να εντάξει όλους τους µαθητές στο έργο δηµιουργώντας

6 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς συνθήκες µη αποκλεισµού (όλοι θα πετύχουν, κανείς δε θα αποκλειστεί) µε τη διαµόρφωση επιπέδων δυσκολίας µέσα στο ίδιο έργο. Οι αποφάσεις, που είναι να λάβουν οι µαθητές, αφορούν το επίπεδο που θα αρχίσουν, αν θα µετακινηθούν σε άλλο υψηλότερο, θα παραµείνουν στο ίδιο ή θα γυρίσουν σε άλλο χαµηλότερο. Τα επίπεδα ανάλυσης έργου είναι αύξουσας δυσκολίας (Mosston και Ashworth, 1994). Σηµαντικό συστατικό της στρατηγικής διδασκαλίας της ένταξης αποτελεί το φύλλο έργου και κριτηρίων. Παρέχει στο µαθητή πληροφορίες σχετικά µε «το να πράξει» και «πώς να το πράξει» και δυνατότητες επιλογής για εξάσκηση. Παρέχει στο δάσκαλο πληροφορίες για τα επιτεύγµατα των µαθητών και την πρόοδό τους. Με τη στρατηγική διδασκαλίας της ένταξης οι µαθητές παρουσιάζουν συνεχή συµµετοχή, γιατί εργάζονται στο επίπεδο των ικανοτήτων τους. Αντιλαµβάνονται τη σχέση µεταξύ φιλοδοξιών και πραγµατικών ικανοτήτων. Προκαλούνται να προσπαθήσουν. Η ανατροφοδότησή τους µέσω της κάρτας κριτηρίων τους υποβοηθεί να αναγνωρίσουν και να διευθετήσουν λάθη και ακόµη να αξιολογήσουν την εκτέλεσή τους. Ο δάσκαλος παρεµβαίνει και επιβεβαιώνει (δεν εγκρίνει) την καταλληλότητα του επιπέδου δυσκολίας. Η ανατροφοδότησή του είναι ουδέτερη και όχι αξιολογική. Η πιλοτική εφαρµογή των στρατηγικών της διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης, που κάναµε το ακαδ. έτος στα Πειραµατικά σχολεία του Π.Τ..Ε..Π.Θ., µας οδήγησε στη συνδυασµένη χρήση τους (βλ. και Ματσαγγούρας Κουλουµπαρίτση, 2002). Οι αλλαγές που επέρχονται, εντοπίζονται στον προσανατολισµό της σκέψης των µαθητών, όπου εκτός της γνωστοποίησης του έργου, εξηγούνται και οι ρόλοι δασκάλου και µαθητών και στην εξάσκηση, όπου οι µαθητές θα εκτελέσουν το έργο πρώτα µε αµοιβαία εργασία και ύστερα ατοµικά µε την επιλογή επιπέδου δυσκολίας. Ανάλογες προσαρµογές γίνονται και στο φύλλο έργου και κριτηρίων Το σκέπτεσθαι των µαθητών Την τελευταία δεκαετία δόθηκε προσοχή στο σκέπτεσθαι των µαθητών, γιατί παρεµβαίνει στη λήψη των αποφάσεων και στη διαµόρφωση των επιτευγµάτων τους (Brown και Campione, Wittrock, 1996). Το σκέπτεσθαι των µαθητών αναπτύσσεται, όταν τα έργα έχουν νόηµα για τους ίδιους και είναι σχεδιασµένα σε ανάλογα επίπεδα δυσκολίας, ώστε οι µαθητές να µπορούν να ρυθµίζουν την αποδοτικότητά τους (Lee, 1997). Τα επίπεδα δυσκολίας, είναι απαραίτητο, να αυξάνουν βαθµιαία τη συνθετότητα του έργου (Herber και Solmon, 1996). Η ενασχόληση των µαθητών είναι συνάρτηση του επιπέδου δυσκολίας. Αν τα έργα που είναι να εκτελέσουν οι µαθητές τα αντιλαµβάνονται ως µικρής σηµασίας ή αξίας ή ότι είναι έργα υψηλών απαιτήσεων ή έργα χωρίς ικανοποιητικές απαιτήσεις, το επίπεδο της ενασχόλησης θα επηρεαστεί αρνητικά. Η αποδιδόµενη αξία επηρεάζει την αλληλεπίδραση του µαθητή µε το έργο (Carlson, Portman, 1995). 6

7 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Στο πλαίσιο επίτευξης της στρατηγικής διδασκαλίας της αµοιβαιότητας οι µαθητές συγκρίνουν / αντιπαραβάλλουν την εκτέλεση του έργου έναντι εκείνης του προτύπου, παρέχουν ανατροφοδότηση και αξιολογούν την απόδοση στην εκτέλεση του έργου. Το ίδιο γίνεται και στη στρατηγική διδασκαλίας της ένταξης. Στη στρατηγική αυτή, επιπλέον, οι µαθητές προχωρούν και στην επιλογή του επιπέδου δυσκολίας. Η επιλογή αυτή απαιτεί ανάδειξη και εκτίµηση των προηγούµενων εµπειριών τους, συγκρότηση του σχεδίου ενέργειας, σύγκριση / αντιπαραβολή των γνωστικών απαιτήσεων του έργου προς επιλογή µε το σχέδιο ενέργειας κτλ. Όπως φαίνεται το σκέπτεσθαι και το συλλογίζεσθαι είναι σηµαντικά στοιχεία των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης (βλ. και Byra και Jenkins, 1998). Τα αποτελέσµατα πρόσφατων ερευνών δείχνουν ότι οι µαθητές γνωρίζουν τις σκέψεις τους και είναι σε θέση να τις αναφέρουν µε ικανοποιητική ακρίβεια (βλ. Lee, 1997). Ως µέσα συλλογής δεδοµένων του σκέπτεσθαι των µαθητών χρησιµοποιούνται συνεντεύξεις και ερωτηµατολόγια δηλώσεων συνοδευόµενα από µία κλίµακα Likert πέντε ή επτά σηµείων. Είναι καλό να κοιτάζουµε το γίγνεσθαι της διδασκαλίας µέσα από τα µάτια των µαθητών και να ακούµε τα µηνύµατα που είναι εγκλωβισµένα µέσα στις εκτελέσεις τους. 2. Η παρούσα έρευνα Κύριοι σκοποί της παρούσας έρευνας ήταν τέσσερις. Πρώτα εξετάσαµε τη λειτουργικότητα της συνδυασµένης χρήσης των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης. Το συγκεκριµένο ερώτηµα που διατυπώθηκε ήταν: Πόσο λειτουργική είναι η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης; Ύστερα εξετάσαµε την παροχή και λήψη ανατροφοδότησης στην αµοιβαία εξάσκηση των µαθητών. Το συγκεκριµένο ερώτηµα που διατυπώθηκε, ήταν: Πώς αντιλαµβάνονται οι µαθητές την ανατροφοδότηση που δίνουν και παίρνουν; Κατόπιν εξετάσαµε την ένταξη των µαθητών κατά την εξάσκηση. Τα συγκεκριµένα ερωτήµατα που διατυπώθηκαν, ήταν: α) Επιλέγουν οι µαθητές από εναλλακτικά επίπεδα δυσκολίας στα πλαίσια ενός δεδοµένου έργου; και β) Πού βασίζεται η λήψη αποφάσεων των µαθητών, όταν καλούνται να επιλέξουν από εναλλακτικά επίπεδα δυσκολίας; Τέλος, εξετάσαµε την επίδραση που είχε η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης στα επιτεύγµατα των µαθητών. Το συγκεκριµένο ερώτηµα που διατυπώθηκε ήταν: Σε ποιο επίπεδο προχώρησαν οι µαθητές την εκτέλεση του δεδοµένου έργου; 3. Υπόθεση της έρευνας Βασικός στόχος της έρευνας ήταν η διερεύνηση των επιδράσεων που ασκεί η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης στην ανατροφοδότηση των µαθητών, στην επιλογή επιπέδου δυσκολίας, στην επίτευξη. Η υπόθεσή µας ήταν ότι η παροχή και λήψη ανατροφοδότησης από συµµαθητή, η επιλογή του επιπέδου δυσκολίας και το 7

8 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς επίπεδο επιτευγµάτων των µαθητών επηρεάζονται από τα δοµικά στοιχεία (προσανατολισµός σκέψης µαθητών, προτυποποίηση έργου µε πρακτική εξάσκηση, φωναχτό και σιωπηρό λόγο, διαµόρφωση σχεδίου ενέργειας, εξάσκηση αµοιβαία και ατοµική µε επιλογή επιπέδου δυσκολίας, αυτοαξιολόγηση µε τη βοήθεια κάρτας κριτηρίων κτλ.) της συνδυασµένης χρήσης των στρατηγικών αµοιβαιότητας και ένταξης. ιότι, οι στρατηγικές διδασκαλίας δηµιουργούν διαφορετικά πλαίσια επίτευξης και επηρεάζουν µε διαφορετικό τρόπο το σκέπτεσθαι των µαθητών. Η έρευνα που έχει διεξαχθεί υποστηρίζει αυτόν τον επηρεασµό (Portman, Lee, 1997). Αναµένουµε ότι η διερεύνηση του σκέπτεσθαι των µαθητών για το διδακτικό γίγνεσθαι (ανατροφοδότηση, επιλογή επιπέδου, επίτευξη) να αναδείξει αυτό τον επηρεασµό. 4. Μέθοδος έρευνας Αναφέρεται στους συµµετέχοντες, στη διαδικασία, στα µεθοδολογικά εργαλεία, στις πηγές δεδοµένων και στην ανάλυση Συµµετέχοντες Συµµετείχαν στην έρευνα 38 µαθητές δύο τµηµάτων της Ε' τάξης του 3ου ηµοτικού Σχολείου Ηρακλείου Αττικής. Και στα δύο τµήµατα δίδαξε ο ίδιος δάσκαλος. Είχε παρακολουθήσει το πειραµατικό πρόγραµµα εκπαίδευσης: «Παραγωγή και Χρήση ενός φάσµατος στρατηγικών διδασκαλίας». Είχε επιλέξει ιδιαίτερα να εκπαιδευτεί στην παραγωγή και χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης στη συνδυασµένη µορφή τους. Βαθµολογήθηκε µε 93% στη διαµόρφωση σχεδίων / πιλότων διδασκαλίας αµοιβαιότητας και ένταξης στο µάθηµα των µαθηµατικών ιαδικασία Προηγήθηκαν δύο διαδοχικά µαθήµατα στην εκµάθηση του πολλαπλασιασµού, µε υπολογισµό νοερό και αλγοριθµικό, προκειµένου να εξοικειωθούν οι µαθητές µε την παροχή και λήψη ανατροφοδότησης, το φύλλο έργου και την κάρτα κριτηρίων, την επιλογή του επιπέδου δυσκολίας κτλ. Ακολούθησαν τρία µαθήµατα στην εκµάθηση της διαίρεσης, µε υπολογισµό νοερό και αλγοριθµικό, ακολουθώντας τον παρακάτω κατάλογο αποφάσεων που λαµβάνουν ο δάσκαλος και οι µαθητές, προκειµένου να ανταποκριθούν στο ρόλο τους. 8

9 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Φάσεις 1η 2η 9 Ανάλυση των αποφάσεων που λαµβάνουν δάσκαλος και µαθητές στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας αµοιβαιότητας και ένταξης Προσδιορισµός ρόλων Προτυποποίηση.5. Μ.6. Μ.7. Μ.8. Προσανατολίζει τη σκέψη των µαθητών στο έργο, π.χ. θα µάθουµε να κάνουµε διαίρεση µε τα πολλαπλάσια του 10, 100, νοερά και γραπτά. Προσδιορίζει τους τρόπους διδακτικής εργασίας, π.χ. θα εργαστούµε πρώτα αµοιβαία µε το διπλανό µας και ύστερα µόνοι µας, επιλέγοντας το επίπεδο δυσκολίας. Εξηγεί τους ρόλους του δασκάλου (θα δείξει τη διαίρεση και θα λέει πώς σκέφτεται) και των µαθητών (θα κάνουν την ίδια διαίρεση στο τετράδιο τους µε τη βοήθεια του δασκάλου και ύστερα θα την ξανακάνουν και θα τη λένε φωναχτά και κατόπιν θα την ξανακάνουν και θα τη λένε σιωπηρά δίνοντας οδηγίες στον εαυτό τους, θα διαµορφώσουν το σχέδιο ενέργειας (τι κάνουµε, πώς, γιατί κτλ.) και ύστερα θα εργαστούν ανά δύο αµοιβαία και κατόπιν µε επιλογή επιπέδου δυσκολίας των ασκήσεων). Προσδιορίζει το ρόλο του εκτελεστή (θα κάνει τις ασκήσεις του φύλλου έργου) και του παρατηρητή (θα δίνει ανατροφοδότηση µε τη βοήθεια της κάρτας κριτηρίων) και πότε θα αλλάζουν ρόλους (κάθε φορά που κάνουµε µια άσκηση) και του µαθητή που δουλεύει ατοµικά (επιλέγει επίπεδο, εκτελεί, ελέγχει µε τη βοήθεια της κάρτας κριτηρίων). Παρουσιάζει το έργο και εξηγεί πώς σκέφτεται (τι κάνω, πώς, γιατί) Π.χ. Θέλω να µοιράσω 196 σε 4 παιδιά. Τι θέλω να µάθω; Πόσα θα πάρει καθένα παιδί. Ξέρω για τα 4 (τα πολλά) και θέλω να µάθω για το 1. Θα κάνω διαίρεση. Τη γράφει Θα βρω πόσα θα πάρει καθένα παιδί, αν πολλαπλασιάσω το 4 µε το 10, 20, 30 µέχρι να πάρω αριθµό ίσο ή µεγαλύτερο από το 196. Πολλαπλασιάζω: 10x4=40, 20x4=80, 30x4=120, 40x4=160, 50x4=200. Βλέπω ότι το 196 είναι ανάµεσα στο , άρα στο κάθε παιδί θα δώσω πρώτα από 40 x 4 = 160, 160 από 196 µένουν 36. Θα δώσω και στο καθένα από άλλα 9, σύνολο 49. Εκτελεί τη διαίρεση. Από προηγούµενο πειραµατισµό, το έτος 1987, διαπιστώσαµε ότι η διαίρεση µε τα πολλαπλάσια του 10, 100, 1000 κτλ. διευκολύνει το νοερό υπολογισµό του πηλίκου, οι µαθητές ενεργούσαν µε ασφάλεια, γιατί προσδιόριζαν από πριν τα ψηφία του πηλίκου, έκαναν εύκολα τους υπολογισµούς, αύξησαν σηµαντικά την επίδοσή τους και µείωσαν το ποσοστό της ανισοκατανοµής των βαθµών µεταξύ τους (βλ. Σαλβαράς, 1987). Εκτελούν το ίδιο έργο µε την καθοδήγηση του δασκάλου. Εκτελούν το ίδιο έργο µε φωναχτό λόγο. Εκτελούν το ίδιο έργο µε σιωπηρό λόγο (τι να προσέξουν).

10 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς 3η 4η Μ.9. ιαµορφώνουν το σχέδιο γνωστικών ενεργειών (τι θα κάνουν και µε ποια σειρά, γιατί). Π.χ. θα λέω τι θέλω να βρω. Θα πολλαπλασιάζω το διαιρέτη µε το 10, 20, 30 Βρίσκω τον αριθµό που είναι ίσως ή µεγαλύτερος από το διαιρετέο. Υπολογίζω το πηλίκο κτλ..10. Παραδίνει το φύλλο κριτηρίων και εξηγεί τη χρήση του..11. Παραδίνει το φύλλο έργου και εξηγεί..12. Ρωτάει, αν κατάλαβαν τι θα κάνουν, µε ποια σειρά και µε ποια κριτήρια. Παρέχει διευκρινίσεις. Θυµίζει τους ρόλους. Εξάσκηση Μ.13. Εργάζονται µε το διπλανό τους. Αποφασίζουν ποιος θα είναι ο εκτελεστής και ποιος ο παρατηρητής. Μ.14. Ο εκτελεστής κάνει και ο παρατηρητής τον ανατροφοδοτεί µε την κάρτα κριτηρίων. Ο δάσκαλος παρεµβαίνει στο έργο µόνο του παρατηρητή. Μ.15. Εναλλάσσουν ρόλους του εκτελεστή και του παρατηρητή. Μ.16. Εργάζονται ατοµικά µε την επιλογή επιπέδου δυσκολίας και µε τη βοήθεια της κάρτας κριτηρίων. Μ.17. Αποφασίζουν, αν θα µείνουν στο ίδιο επίπεδο, θα προχωρήσουν στο ανώτερο ή θα γυρίσουν πίσω. Αξιολόγηση Μ.18. Λαµβάνουν και δέχονται ανατροφοδότηση. Μ.19. Επιλέγουν επίπεδο δυσκολίας. Μ.20. Συγκρίνουν, αντιπαραθέτουν την εκτέλεση µε τα κριτήρια. Μ.21. Μετακινούνται από το κατώτερο επίπεδο στο ανώτερο..22. Υπενθυµίζει ρόλους και κριτήρια..23. Μετακινείται και παρεµβαίνει στο έργο του παρατηρητή..24. Απαντά σε ερωτήσεις, παρέχει διευκρινίσεις. 4.3.Μεθοδολογικά εργαλεία Για τις ανάγκες της έρευνας κατασκευάσαµε µια σειρά µεθοδολογικών εργαλείων. α. Κλείδα παρατήρησης Ο κατάλογος µε τις 24 αποφάσεις που λαµβάνονται από το δάσκαλο και τους µαθητές στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών της διδασκαλίας αµοιβαιότητας και ένταξης αποτέλεσαν την κλείδα παρατήρησης. Ελέγχει την πιστότητα µεταξύ των αποφάσεων που λαµβάνουν ο δάσκαλος και οι µαθητές και αυτών που αποτελούν τις προδιαγραφές των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης. Ακόµη µας πληροφορεί για την κατανοµή του διδακτικού χρόνου µεταξύ δασκάλου και µαθητών. Ο παρατηρητής καταγράφει κάθε πρώτο λεπτό την απόφαση που λαµβάνεται σηµειώνοντας ένα (Χ). 10

11 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Φάσεις Κλείδα παρατήρησης των αποφάσεων που λαµβάνει ο δάσκαλος και οι µαθητές στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας αµοιβαιότητας και ένταξης Χρόνος σε πρώτα λεπτά Προσδιορισµός ρόλων Προσανατολίζει τη σκέψη των µαθητών στο 1η έργο..2. Προσδιορίζει τους τρόπους διδακτικής εργασίας..3. Εξηγεί τους ρόλους δασκάλου και µαθητών. κτλ. β. Φύλλο έργου και κριτηρίων Α. Αµοιβαία Εργασία Ονοµατεπώνυµο µαθητών:... Να κάνετε τις διαιρέσεις µε τα πολλαπλάσια του 10, 100. Π.χ κτλ. Οδηγίες για τον εκτελεστή Κάνε την πρώτη διαίρεση µε το νου. Σταµάτα και άκου την ανατροφοδότηση τι υπολογίστηκε σωστά και τι πρέπει να διορθωθεί. Γράφε τη διαίρεση. Άκου την ανατροφοδότηση Άλλαξε ρόλο. Οδηγίες για τον παρατηρητή Ανατροφοδότησε κοιτώντας την κάρτα κριτηρίων, τι εκτελέστηκε σωστά και τι πρέπει να διορθωθεί, δείξτο αυτό κυκλώνοντας το ΝΑΙ ή το ΟΧΙ. Άλλαξε ρόλο. Κριτήρια 1ος µαθητής 2ος µαθητής 1. Υπολογίζει σωστά µε τον ΝΑΙ ΟΧΙ ΝΑΙ ΟΧΙ πολλαπλασιασµό του µε το 10, µε το Βρίσκει αριθµό ίσο ή µεγαλύτερο από ΝΑΙ ΟΧΙ ΝΑΙ ΟΧΙ το διαιρετέο 3. Υπολογίζει σωστά το πρώτο ψηφίο του ΝΑΙ ΟΧΙ ΝΑΙ ΟΧΙ πηλίκου 4. Υπολογίζει σωστά το δεύτερο ψηφίο ΝΑΙ ΟΧΙ ΝΑΙ ΟΧΙ του πηλίκου Κάρτα κριτηρίων Πολλαπλασιασµός Πολλαπλάσια του 10, 100 Πρώτο ψηφίο εύτερο ψηφίο Π.χ x7=70 20 x7=140 30x7=210 40x7=280 50x7=350 60x7=420 70x7=490 Αριθµός ίσος ή µεγαλύτερος διαιρετέου 490 > x70=420, 420 από 455 ίσον 35, 35:7 ίσον 5 Σύνολο: 65 11

12 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς Β. Εργασία ένταξης Ονοµατεπώνυµο µαθητή:... Οδηγίες εκτέλεσης Επιλέγεις το επίπεδο δυσκολίας των ασκήσεων. Αποφασίζεις, αν θα µείνεις στο ίδιο ή θα εργαστείς στο επόµενο ή στο προηγούµενο. Κάθε φορά που υπολογίζεις µε τα πολλαπλάσια, τον αριθµό που είναι ίσος ή µεγαλύτερος από το διαιρετέο, το πρώτο ψηφίο του πηλίκου, το δεύτερο κτλ. Κοιτάζεις τον κατάλογο των κριτηρίων, για να επαληθεύσεις τους υπολογισµούς σου ή να τους διορθώσεις. Μη ξεχνάς να βάλεις στα κουτάκια αριθµούς, 1 από εκεί που ξεκινάς, 2, 3, 4, 5 µε τη σειρά που συνεχίζεις. Επίπεδα ασκήσεων Να κάνετε τις διαιρέσεις µε τα πολλαπλάσια του 10 και 100. (Τα επίπεδα των ασκήσεων θα οριστούν µε τη χρήση δύο παραγόντων, των πολλαπλασίων του 10 και 100 και του αριθµού των αφαιρέσεων, που απαιτούνται προκειµένου να εκτελεστεί µια διαίρεση). 1ο µάθηµα - 1ο Επίπεδο δυσκολίας (πολλαπλάσια του 10 µε µία πράξη αφαίρεσης) x6=60 20x6=120 30x6=180-2ο Επίπεδο δυσκολίας (πολλαπλάσια του 10 µε δύο πράξεις αφαίρεσης) x7= x7= x7=210 40x7= x7=350 2ο µάθηµα: 3ο µάθηµα Το φύλλο έργου ένταξης στο 2ο µάθηµα επαναλαµβάνει τα επίπεδα του 1ου µαθήµατος µε ταυτόσηµες ασκήσεις και προχωρεί παραπέρα. - 3ο Επίπεδο δυσκολίας (πολλαπλάσια του 100 µε δύο πράξεις αφαίρεσης) x5= x5= x5=1500 Το φύλλο έργου ένταξης στο 3ο µάθηµα επαναλαµβάνει τα επίπεδα του 1ου και του 2ου µαθήµατος µε ταυτόσηµες ασκήσεις και προχωρεί παραπέρα. 12

13 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) - 4ο Επίπεδο δυσκολίας (πολλαπλάσια του 100 µε τρεις πράξεις αφαίρεσης) x15= x15= x15= x15= x15=450 Η ανάλυση έργου µε βάση τους παράγοντες, που ορίσαµε, µας επιτρέπει να παράγουµε ασκήσεις σε περισσότερα από τέσσερα επίπεδα δυσκολίας. γ. Ερωτηµατολόγιο Μετά από κάθε µάθηµα καλούνταν να απαντήσουν, αν αισθάνθηκαν άνετα, όταν έδιναν και έπαιρναν ανατροφοδότηση, αν η ανατροφοδότηση που έδιναν ήταν καλή κτλ. Χρησιµοποιήθηκε ερωτηµατολόγιο δηλώσεων, συνοδευόµενο µε κλίµακα 7 βαθµίδων. Την κλίµακα αποτελούσαν τρία θετικά σηµεία, τρία αρνητικά σηµεία και ένα ουδέτερο. Έγινε χρήση διπολικών λέξεων. Σκοπός του ερωτηµατολογίου να προσδιοριστεί το πώς αισθάνθηκαν οι µαθητές εργαζόµενοι αµοιβαία (βλ. Safrit, 1990). ηλώσεις και ζεύγη διπολικών λέξεων 1. Στο µάθηµα, όταν έδινα ανατροφοδότηση στο συµµαθητή µου, αισθάνθηκα: όχι άνετα άνετα 2. Στο µάθηµα, όταν µου έδινε ο συµµαθητής µου ανατροφοδότηση, αισθάνθηκα: όχι άνετα άνετα 3. Στο µάθηµα αισθάνθηκα ότι ο συµµαθητής µου έδινε ανατροφοδότηση: κακή καλή 4. Στο µάθηµα αισθάνθηκα ότι έδωσα στο συµµαθητή µου ανατροφοδότηση: κακή καλή δ. Συνέντευξη Μετά από κάθε µάθηµα ακολουθούσε συνέντευξη µε καθένα µαθητή χωριστά. Ρωτήθηκαν τα εξής ερωτήµατα: Ποιο επίπεδο διάλεξες να ξεκινήσεις; Γιατί; Έµεινες στο ίδιο επίπεδο; Προχώρησες στο επόµενο; Γύρισες στο προηγούµενο; Γιατί; Οι συνεντεύξεις των µαθητών µαγνητοφωνήθηκαν και ύστερα µετατράπηκαν σε γραπτό λόγο, ώστε να καταστεί δυνατή η κωδικοποίηση των στοιχείων και η ανάλυσή τους. 13

14 4.4. Πηγές συγκέντρωσης δεδοµένων και ανάλυση Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς Αναλύθηκαν δεδοµένα από τέσσερις πηγές, την κλείδα παρατήρησης, το φύλλο έργου και κριτηρίων, το ερωτηµατολόγιο και τη συνέντευξη. Η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της αµοιβαιότητας και της ένταξης επαληθεύτηκε µε τη χρήση της κλείδας παρατήρησης. ιαπιστώθηκε ο βαθµός πιστότητας µεταξύ συµπεριφορών δασκάλου και µαθητών µε τις προδιαγραφές των εν λόγω στρατηγικών διδασκαλίας. Ακόµη µετρήθηκε η κατανοµή του διδακτικού χρόνου µεταξύ δασκάλου και µαθητών στη λήψη αποφάσεων, σε ποιες αποφάσεις δαπανήθηκε περισσότερος διδακτικός χρόνος στις διαδικαστικές ή σε εκείνες που συµβάλλουν στη συγκρότηση της γνώσης. Έγιναν µετρήσεις συχνότητας µε υπολογισµό ποσοστιαίων βαθµολογήσεων. Το ερωτηµατολόγιο µας πληροφορεί για το σκέφτεσθαι των µαθητών κατά την παροχή και λήψη ανατροφοδότησης. Η σηµασιολογικά διαφορική κλίµακα επέτρεψε τον υπολογισµό µέσων όρων για τη µέτρηση της αντίληψης άνεσης στην ανατροφοδότηση και την αντίληψη της αξίας της ανατροφοδότησης. Τα φύλλα έργου και κριτηρίων µας πληροφορούν για τα επιτεύγµατα των µαθητών. Η πρόοδος των µαθητών γίνεται εµφανής από το ένα µάθηµα στο άλλο. Από ποιο επίπεδο ξεκίνησε, αν προχώρησε στο επόµενο, αν γύρισε στο προηγούµενο. Ακόµη αντλούµε πληροφορίες πώς χειρίστηκε την κάρτα κριτηρίων. Έγιναν µετρήσεις συχνότητας µε υπολογισµό ποσοστιαίων βαθµολογήσεων. Οι συνεντεύξεις αναλύθηκαν µε τη χρήση της µεθόδου ανάλυσης περιεχοµένου (Patton, βλ. και Βάµβουκας, Cohen και Manion, 1994). Πρώτα προσδιορίστηκαν κοινά στοιχεία στις απαντήσεις των µαθητών. Ύστερα, µε βάση τα κοινά στοιχεία έγιναν οµαδοποιήσεις των απαντήσεων, ώστε να συγκροτηθούν κατηγορίες. Οι απαντήσεις των µαθητών ταξινοµήθηκαν στο σύστηµα κατηγοριών που αναπτύχθηκε. Έγιναν µετρήσεις συχνότητας και υπολογίστηκαν οι ποσοστιαίες βαθµολογήσεις. Η συγκέντρωση των δεδοµένων και η ανάλυσή τους έγινε από οµάδα µεταπτυχιακών φοιτητών και υποψηφίων διδακτόρων µε τη χρηµατοδότηση της Επιτροπής Ερευνών του Ε.Κ.Π.Α. Είχαν ασκηθεί στη χρήση της κλείδας παρατήρησης, στην ανάλυση των φύλλων έργου, στη διεξαγωγή των συνεντεύξεων και την ανάλυσή τους και στη χορήγηση του ερωτηµατολογίου. Προκειµένου να εκτιµηθεί η αξιοπιστία τους έγιναν πιλοτικές εφαρµογές στο 20% της συγκέντρωσης των δεδοµένων. Το ποσοστό συνέπειας στον ίδιο αναλυτή κυµάνθηκε από 88% έως 94%, ενώ το ποσοστό συµφωνίας ανάµεσα στους αναλυτές κυµάνθηκε από 78-86%. 5. Αποτελέσµατα της έρευνας και συζήτηση 1. Από την ανάλυση των αποτελεσµάτων της κλείδας παρατήρησης επαληθεύτηκε η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της αµοιβαιότητας και της ένταξης. Ο βαθµός πιστότητας µεταξύ συµπεριφορών 14

15 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) δασκάλου και µαθητών µε τις προδιαγραφές των εν λόγω στρατηγικών διδασκαλίας είναι πολύ υψηλός, ξεπερνάει το 96%. Η κατανοµή του διδακτικού χρόνου µεταξύ δασκάλου και µαθητών στη λήψη αποφάσεων, όπως προκύπτει από την κλείδα παρατήρησης, έχει ως εξής: Ανάλυση αποφάσεων δασκάλου και µαθητών κατά τη διδασκαλία ιδακτικός χρόνος α. Προσδιορισµός ρόλων.1. Προσανατολισµός σκέψης των µαθητών στο έργο (τι θα µάθουµε)..2. Προσδιορισµός τρόπων διδακτικής εργασίας (πώς θα το µάθουµε)..3. Εξήγηση ρόλων, δασκάλου και µαθητών (τι θα κάνει καθένας µας). 3 (7,5%).4. Προσδιορισµός ρόλου του µαθητή εκτελεστή του µαθητή παρατηρητή και του µαθητή-επιλογέα (πώς θα εργαστούν). β. Προτυποποίηση.5. Παρουσίαση του έργου και του τρόπου σκέψης (τι κάνω, πώς, γιατί, για ποιο σκοπό). Μ.6. Εκτέλεση του ιδίου έργου από τους µαθητές µε καθοδήγηση του δασκάλου. Μ.7. Εκτέλεση του ιδίου έργου µε φωναχτό λόγο από τους µαθητές. Μ.8. Εκτέλεση του ιδίου έργου µε σιωπηρό λόγο από τους µαθητές. Μ.9. ιαµόρφωση σχεδίου ενέργειας (τι θα κάνω, πώς, µε ποια σειρά)..10. Παράδοση του φύλλου κριτηρίων και εξήγηση της χρήσης του..11. Παράδοση του φύλλου έργου και εξήγηση..12. Ερώτηµα, αν κατάλαβαν, παροχή διευκρινίσεων. γ. Εξάσκηση Μ.13. Αµοιβαία εργασία. Απόφαση ποιος θα είναι ο εκτελεστής και ποιος ο παρατηρητής. Μ.14. Ο εκτελεστής ενεργεί και ο παρατηρητής ανατροφοδοτεί. Μ.15. Εναλλαγή ρόλων εκτελεστή και παρατηρητή. Μ.16. Ατοµική εργασία µε επιλογή επιπέδου δυσκολίας. Μ.17. Απόφαση, αν θα µείνουν στο ίδιο επίπεδο, θα προχωρήσουν στο επόµενο ή θα γυρίσουν στο προηγούµενο. 12 (30%) 22 (55%) 15

16 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς δ. Αξιολόγηση Μ.18. Παροχή και λήψη ανατροφοδότησης. Μ.19. Επιλογή επιπέδου δυσκολίας. Μ.20. Σύγκριση / αντιπαραθέτηση µε την κάρτα κριτηρίων. Μ.21. Μετακίνηση από το κατώτερο επίπεδο στο ανώτερο..22. Υπενθύµιση ρόλων και κριτηρίων..23. Μετακίνηση και παρέµβαση στο έργο του παρατηρητή..24. Απάντηση σε ερωτήσεις, παροχή διευκρινήσεων 2 (5%) 1 (2,5%) Η συµµετοχή του δασκάλου στη λήψη αποφάσεων είναι 16 (40%) και των µαθητών 24 (60%). Η κατανοµή του διδακτικού χρόνου εξυπηρετεί την εξάσκηση των µαθητών. 2. Από την ανάλυση των αποτελεσµάτων του ερωτηµατολογίου προέκυψε ότι η αντίληψη άνεσης των µαθητών για την παροχή και λήψη ανατροφοδότησης κυµάνθηκε από µάθηµα σε µάθηµα από το 2,10 έως το 3,95 για την παροχή ανατροφοδότησης και από 1,90 έως 3,85 για τη λήψη ανατροφοδότησης. Παρόµοια είναι και τα αποτελέσµατα για την αντίληψη της αξίας της παροχής και λήψης ανατροφοδότησης. Κυµάνθηκε από 2,40 έως 4,10 για την παροχή ανατροφοδότησης και 1,75 έως 3,60 για τη λήψη ανατροφοδότησης. Παροχή και λήψη ανατροφοδότησης Ανατροφοδότηση 1ο µάθηµα 2ο µάθηµα 3ο µάθηµα Αντίληψη άνεσης παροχή λήψη 2,10 1,90 3,20 2,80 3,95 3,85 Αντίληψη αξίας παροχή λήψη 2,40 1,75 2,90 2,45 4,10 3,60 Από τη σύγκριση των αποτελεσµάτων από τις τέσσερις δηλώσεις του ερωτηµατολογίου προκύπτει ότι η συνεργασία µε το διπλανό τους υπήρξε θετική εµπειρία για όλους τους µαθητές. Αυτές οι διαπιστώσεις υποδηλώνουν ότι οι µαθητές και αισθάνθηκαν άνετα και απέδωσαν αξία στην παροχή και στη λήψη ανατροφοδότησης. Η πρόοδος τους είναι εµφανής. Σε αυτό βοήθησε και ο ανακυκλωτικός χαρακτήρας της οργάνωσης των µαθηµάτων. Κάθε επόµενο µάθηµα επανέφερε τα προηγούµενα επίπεδα δυσκολίας και πρόσθετε ένα ακόµη. 3. Από την ανάλυση του φύλλου έργου προέκυψε ότι οι µαθητές έκαναν επιλογές σε όλο το εύρος των επιπέδων δυσκολίας. 16

17 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Στο πρώτο µάθηµα, το 1ο επίπεδο δυσκολίας το επέλεξε το 38% µαθητών και το 2ο επίπεδο το 62% µαθητών. Παρέµεινε στο ίδιο επίπεδο το 74% µαθητών και προχώρησε στο επόµενο το 18% των µαθητών, ενώ το 8% των µαθητών γύρισε στο προηγούµενο επίπεδο δυσκολίας. Στο δεύτερο µάθηµα, το µεγαλύτερο µέρος των µαθητών επέλεξε πάλι το 2ο επίπεδο δυσκολίας (51%). Το 3ο επίπεδο επιλέχτηκε από το 23% των µαθητών και το 1ο επιλέχθηκε από το 19% των µαθητών. Παρέµεινε στο ίδιο επίπεδο το 47% των µαθητών. Μετακινήθηκε στο επόµενο επίπεδο δυσκολίας το 38% και γύρισε στο προηγούµενο επίπεδο δυσκολίας το 15% των µαθητών. Στο τρίτο µάθηµα πάλι το µεγαλύτερο µέρος των µαθητών επέλεξε το 2ο επίπεδο δυσκολίας (43%). Το 3ο επίπεδο επιλέχτηκε από το 31% των µαθητών, το 4ο επίπεδο επιλέχτηκε από το 13% των µαθητών και το 1ο επίπεδο επιλέχτηκε από το 4% των µαθητών. Παρέµεινε στο ίδιο επίπεδο το 43% των µαθητών, µετακινήθηκε στο επόµενο το 46% των µαθητών και γύρισε στο επόµενο το 11% των µαθητών. Από τη σύγκριση των αποτελεσµάτων, προέκυψε εµφανής πρόοδος στα επιτεύγµατα των µαθητών, όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί. Επίπεδα δυσκολίας Μαθήµατα 1ο 2ο 3ο 1 ο 38% 13% 4% 2 ο 62% 51% 43% 3 ο 23% 31% 4 ο 13% Από την πρόοδο αυτή περισσότερο ωφεληµένοι είναι οι αδύνατοι µαθητές. Παρουσίασαν την µεγαλύτερη κινητικότητα προς το επόµενο επίπεδο δυσκολίας από το επίπεδο που επέλεξαν αρχικά, όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί: Μαθήµατα Μαθητές Αδύνατοι Μέτριοι Καλοί 1 ο 22% 33% 56% 2 ο 29% 32% 39% 3 ο 52% 22% 26% Η κινητικότητα των αδυνάτων µαθητών προς το επόµενο επίπεδο δυσκολίας κινείται αυξανόµενη, ενώ στους µέτριους και καλούς µαθητές κινείται µειούµενη. 4. Από την ανάλυση των αποτελεσµάτων των συνεντεύξεων µε τους µαθητές, µετά από κάθε µάθηµα, σχετικά µε τις επιλογές τους και το λόγο για τον οποίο έλαβαν τη συγκεκριµένη απόφαση, προέκυψαν οι εξής κατηγορίες απαντήσεων. 17

18 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς Λόγοι αποφάσεων στο ξεκίνηµα του έργου των µαθηµάτων 1ο µάθηµα 2ο, 3ο µάθηµα Κατηγορίες απαντήσεων - Ήθελα να ξεκινήσω από τα εύκολα. 58% - εν ήξερα τι µπορούσα να καταφέρω. 12% - εν ήξερα καλά τι θα κάνω. 30% - Ήθελα το εύκολο για να πετύχω. 36% - Ήθελα κάτι διαφορετικό να κάνω. 5% - Ήθελα κάτι πιο δύσκολο από αυτό που έκανα στα 32% προηγούµενα µαθήµατα. - Ένιωθα σίγουρος, δεν ήθελα να αλλάξω. 27% Λόγοι αποφάσεων στη συνέχιση του έργου των µαθηµάτων Παραµονή στο ίδιο επίπεδο Μετακίνηση στο επόµενο Κατηγορίες απαντήσεων - εν ένιωθε σίγουρος, αν θα τα καταφέρω. 18% - Αισθάνθηκα καλά και δεν ήθελα να αλλάξω. 13% - εν ήξερα τι περισσότερο χρειαζόταν να κάνω. 5% - Τέλειωσα γρήγορα µε το προηγούµενο. 42% - Ήθελα κάτι δυσκολότερο. 7% - υσκολεύτηκα και δεν µπορούσα να συνεχίσω. 15% Ανησυχητικό είναι ότι στο ξεκίνηµα του έργου το 30% µαθητών δεν είχε διαµορφώσει το σχέδιο ενέργειας (τι θα κάνω και πώς), γι' αυτό και δήλωσε ότι δεν ήξερε καλά τι θα κάνει. Οι περισσότεροι µαθητές ξεκινούν από τα εύκολα, για να πετύχουν (58%), ενώ αρκετοί µαθητές ξεκινούν από τα εύκολα, γιατί αµφιβάλλουν για τις ικανότητές τους (12%). Οι λόγοι που παραµένουν οι µαθητές στο ίδιο επίπεδο δυσκολίας στην εξέλιξη των µαθηµάτων έχουν να κάνουν µε την αντίληψη της αξιοσύνης τους (18%), τη βίωση καταστάσεων επιτυχίας (13%) και την ελλειπή συγκρότηση του σχεδίου ενέργειας (5%). Οι περισσότεροι µαθητές µετακινήθηκαν στο επόµενο επίπεδο δυσκολίας. Πρόβαλλαν ως λόγους την επιτυχία (42%) και την πρόκληση (7%). Λίγοι µαθητές µετακινήθηκαν στο προηγούµενο επίπεδο δυσκολίας, γιατί συνάντησαν δυσκολίες (15%). Το µεγαλύτερο µέρος είχε φιλοδοξίες µεγαλύτερες από την ικανότητά τους και η παρακίνησή τους ήταν προσανατολισµένη προς το «εγώ» / διάκριση (βλ. και Ames, Σαλβαράς, 2002). 5. Συµπεράσµατα Η συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης παρέχει τη δυνατότητα στους µαθητές να σκέφτονται πώς θα προωθήσουν τη µάθησή τους. Η συµµετοχή των µαθητών στη λήψη αποφάσεων για την ανατροφοδότησή τους και την επιλογή του επιπέδου δυσκολίας επηρεάζει θετικά τα επιτεύγµατα όλων των µαθητών (βλ. και Herbart και Solmon, 1996). Ιδιαίτερα επωφελούνται οι αδύνατοι µαθητές. 18

19 Ε κ α ί δ ε υ σ η & Ε ι σ τ ή µ η 1: 1-22 (2004) Το πλαίσιο επίτευξης, που δηµιουργείται από τη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης, είναι προσανατολισµένο στο έργο, στη µάθηση / προσπάθεια / βελτίωση. Οι µαθητές νιώθουν την πρόκληση, δίνουν νόηµα στις γνωστικές τους ενέργειες και βιώνουν επιτυχία. Τα δεδοµένα της παρούσας έρευνας έδειξαν ότι τα επεισόδια των στρατηγικών της αµοιβαιότητας και της ένταξης έχουν καλή δόµηση και λειτουργικότητα. Οι µαθητές µπορούν να λάβουν τις κατάλληλες αποφάσεις, όσον αφορά την παροχή και τη λήψη ανατροφοδότησης και την επιλογή του επιπέδου δυσκολίας (βλ. Lee, 1997). Απαιτείται όµως ο δάσκαλος να γνωρίζει να κάνει ανάλυση έργου, προκειµένου να διαµορφώσει επίπεδα δυσκολίας προσαρµοσµένα στις ικανότητες των µαθητών και να συντάσσει κάθε φορά την κατάλληλη κάρτα κριτηρίων (βλ. και Gusthart, Kelly και Rink, 1997). Τα µελλοντικά αναλυτικά προγράµµατα είναι ανάγκη να διαµορφώνουν τη διδακτέα ύλη σε επίπεδα και να προσδιορίζουν απαιτήσεις, γενικές και λεπτοµερείς και η παραγωγή διδακτικού υλικού είναι ανάγκη να έχει διάταξη ανακυκλωτική (το ένα µάθηµα επάνω στο άλλο και όχι το ένα µάθηµα δίπλα στο άλλο), ώστε να εξυπηρετείται η διδασκαλία, η οποία γίνεται σε τάξεις µεικτής ικανότητας (βλ. Κουστελίνη, Σαλβαράς, 2001). Ερώτηµα, το οποίο χρήζει αντιµετώπισης και θα µας απασχολήσει µελλοντικά, είναι: Έχουν περισσότερες επιτυχίες οι µαθητές σε ένα πλαίσιο επίτευξης, το οποίο έχει διαµορφώσει πολλαπλά επίπεδα δυσκολίας στο ίδιο έργο ή σε ένα πλαίσιο επίτευξης, όπου έχει καθοριστεί ένα και µόνο επίπεδο δυσκολίας στο έργο, ίδιο για όλους τους µαθητές; Επειδή η διδασκαλία είναι σύνθετη και διληµµατική δραστηριότητα, έχει ανάγκη από ένα φάσµα στρατηγικών διδασκαλίας. εν είναι σωστό να περιορίζεται στις στρατηγικές της προτυποποιηµένης διδασκαλίας, που αποβλέπουν στην εξοµοίωση / αναπαραγωγή της γνώσης. Είναι απαραίτητο να προχωρεί και στη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας της ανακάλυψης και των στρατηγικών διδασκαλίας της παραγωγής της γνώσης (βλ. Σαλβαράς, 1992, 1996, 2000). 19

20 Οι σκέψεις, η συµ εριφορά και τα ε ιτεύγµατα των µαθητών Γ. Κ. Σαλβαράς Βιβλιογραφία 1. Bandura, A. (1989). Social Cognitive Theory, στο: Annals of Child Development, 6, 16. Βλ. και Κολιάδης, Εµ. (1997). Θεωρίες µάθησης και εκπαιδευτική πράξη, Τοµ. Β', Αθήνα: Αυτοέκδοση. 2. Byra, M. & Jenkins, J. (1998). The Thoughts and Behaviors of Learners in the Inclusion Style of Teaching, Journal of Teaching in Physical Education, 18, Byra, M., & Marks, M.C. (1993). The effect of two pairing techniques on specific feedback and comfort levels of learners in the reciprocal style of teaching, Journal of Teaching in Physical Education, 12(3), Carlson, T.B. (1995). We hate gym: Student alienation from physical education, Journal of Teaching in Physical Education, 14, Cohen, L. και Manion, L. (1994). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, µετάφρ. Χρ. Μητσοπούλου και Μ. Φιλοπούλου, Αθήνα: Μεταίχµιο. 6. Ernst, M. & Byra, M. (1998). Pairing Learners in the Reciprocal Style of Teaching: Influence on Student Skill, Knowledge, and Socialization, The Physical Educator, 55(1), Fuchs, L., Fuchs, D., Bentz, J., Phillips, N., & Hamlett, C. (1994). The nature of student interactions during peer tutoring with and without prior training and experience, American Educational Research Journal, 31(1), Galperin, P. (1970). An experimental study in the psychology of instruction, London. 9. Gusthart, J.L., Kelly, I.M. & Rink, J.E. (1997). The validity of the qualitative measures of teaching performance scale as a measure of teacher effectiveness, Journal of Teaching in Physical Education, 16, Harris, W. & Sherman, J. (1973). Effects of peer tutoring and consequences on the math performance of elementary classroom students, Journal of Applied Behavior Analysis, 6, Hebert, E.P. & Solmon, M.A. (1996, April). The impact of content development strategies on student cognition, behavior, and achievement in physical education. Paper presented at the meeting of the American Educational Research Association, New York. 12. Kanter, F. (1982). Self-management and behavior change: From theory to practice, N.Υ, Pergamon Press. 13. Lee, M. (1997). Contributions of research on student thinking in physical education, Journal of Teaching in Physical Education, 16, Meichenbaum, D. & Goodman, J. (1971). Training impulsive children to talk to themselves: A means of developing self-control, Journal of Abnormal Psychology, 77,

Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της αµοιβαιότητας και της ένταξης

Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της αµοιβαιότητας και της ένταξης Οι σκέψεις, η συµπεριφορά και τα επιτεύγµατα των µαθητών στη συνδυασµένη χρήση των στρατηγικών διδασκαλίας, της αµοιβαιότητας και της ένταξης Γιάννης Κ. Σαλβαράς* *Επίκουρος Καθηγητής Παιδαγωγικού Τµήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; Ηπρακτική µέθοδος διδασκαλίας Ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Περιεχόµενα της διάλεξης. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; Ηπρακτική µέθοδος διδασκαλίας Ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ένα βήµα µετά τη δασκαλοκεντρική διδασκαλία: Η πρακτική µέθοδος διδασκαλίας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Εισαγωγή. Τι σηµαίνει εξατοµίκευση; Ηεξατοµίκευση της διδασκαλίας: Μέθοδος του µη αποκλεισµού

Περιεχόµενα της διάλεξης. Εισαγωγή. Τι σηµαίνει εξατοµίκευση; Ηεξατοµίκευση της διδασκαλίας: Μέθοδος του µη αποκλεισµού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ηεξατοµίκευση της διδασκαλίας: Μέθοδος του µη αποκλεισµού ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ Περιεχόµενα της διάλεξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Μέθοδος του αυτοελέγχου. Εισαγωγή. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;

Περιεχόµενα της διάλεξης. Μέθοδος του αυτοελέγχου. Εισαγωγή. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μέθοδος του αυτοελέγχου Νικόλαος ιγγελίδης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια χαρακτηριστικά της µεθόδου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις-κλειδιά: τεχνογνωσία, ανάλυση έργου, μαθησιακή ιεραρχία, προσαρμοσμένη διδασκαλία.

Λέξεις-κλειδιά: τεχνογνωσία, ανάλυση έργου, μαθησιακή ιεραρχία, προσαρμοσμένη διδασκαλία. ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΜΑΘΗΣΗΣ Γιάννης Σαλβαράς 197 και Μαρίνα Σαλβαρά 198 Περίληψη Σκοπός της έρευνας ήταν να διαμορφώσει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Μέθοδος της αµοιβαίας διδασκαλίας. Εισαγωγή. Η µέθοδος της αλληλοδιδασκαλίας. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;

Περιεχόµενα της διάλεξης. Μέθοδος της αµοιβαίας διδασκαλίας. Εισαγωγή. Η µέθοδος της αλληλοδιδασκαλίας. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μέθοδος της αµοιβαίας διδασκαλίας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας. Συζήτηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; εφευρετικότητας

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας. Συζήτηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; εφευρετικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις. Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις. Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Από την αρχή της καταγωγής στην αρχή της επίδοσης Δάσκαλος: -Για να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή Διάλεξη 3 Το Εκπαιδευτικό Υλικό Το Εκπαιδευτικό Υλικό, έχει έντυπη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. ιδασκαλία και µάθηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; παραγωγικότητας

Περιεχόµενα της διάλεξης. ιδασκαλία και µάθηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; παραγωγικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ανάπτυξη της δηµιουργικότητας: Η µέθοδος της αποκλίνουσας παραγωγικότητας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή*

Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή* Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή* (Mosston & Ashworth, 1997, 2008) * Το θέμα παρουσιάστηκε σε 3 διαλέξεις http://www.spectrumofteachingstyles.org ΦΑΣΜΑ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (Mosston & Ashworth,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011. Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011. Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011 Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη Φυσική Αγωγή Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Στο τέλος της συνάντησης οι Κ.Φ.Α. θα έχουν κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού;

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη

Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη Η στρατηγική Ελέγχω και Αποχωρώ επικεντρώνεται στην ανάπτυξη αυτοελέγχου σε μαθητές με δυσκολίες συμπεριφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ

Η ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Η ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Κατερίνα Κεδράκα Επικ. Καθηγήτρια ΔΠΘ Τι είναι μια μικροδιδασκαλία; Μια μικροδιδασκαλία είναι μια μικρογραφία μαθήματος, μια ενδεικτική διδασκαλία,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ (MY MOST REMARKABLE TEACHER) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στηριζόμενο στην προσωπική εμπειρία με τους εκπαιδευτικούς που κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή. (σύμφωνα με τους Mosston & Ashworth)

Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή. (σύμφωνα με τους Mosston & Ashworth) Φάσμα μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή (σύμφωνα με τους Mosston & Ashworth) ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (Mosston & Ashworth, 1994 1. ΤO ΑΞΙΩΜΑ: Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΛΥΣΙΔΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Εισηγητής: Όμηρος Βλάχος εκπ/κός Φ.Α.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Εισηγητής: Όμηρος Βλάχος εκπ/κός Φ.Α. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Εισηγητής: Όμηρος Βλάχος εκπ/κός Φ.Α. ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΟΝΟΥ Με ποιον τρόπο θα γίνει η προετοιμασία; Πόσος χρόνος θα αφιερωθεί συνολικά για

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Y404. ΔΙΜΕΠΑ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕΜ: 3734 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1 ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ: Σεβασμός Κοινωνική δεξιότητα: Ακούω τον ομιλητή στο μάθημα Στόχοι μαθήματος: Ο μαθητής να: 1. Ονομάζει τα βασικά βήματα της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες»

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Εκπαιδευτική διοίκηση και ηγεσία στην Κύπρο και στον διεθνή χώρο 40 χρόνια δράσης του Κυπριακού Ομίλου Εκπαιδευτικής Διοίκησης «Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Στέλιος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας

Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας PROFESSIONALIZATION OF LITERACY AND BASIC EDUCATION BASIC MODULES FOR TEACHER TRAINING TRAIN Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας Natalija Žalec Slovenian Institute for Adult Education (SIAE)

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D.

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Μάθημα 5 ο Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες Κοινωνική μάθηση (Bandura) Κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5:

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΒΑΣΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ Μαθησιακή ΣΤΟΝ συµβουλευτική ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ MODULES Σηµειώσεις για το Σεµινάριο TRAIN Mnika Tröster / Adelgard Steindl German Institute

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Η διερευνητική διδακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση της κριτικής σκέψης των μαθητών Σταύρος Τσεχερίδης Εισαγωγή Παρά την ευρεία αποδοχή της άποψης ότι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 10: Μέθοδοι διδασκαλίας της Φυσικής Αγωγής Χατζόπουλος Δημήτρης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Το «στιλ των εντολών».

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Εισαγωγή στις µεθόδους διδασκαλίας στη φυσική αγωγή. Κριτήρια αξιολόγησης. Το πλαίσιο. Το διδακτικό τρίγωνο

Περιεχόµενα της διάλεξης. Εισαγωγή στις µεθόδους διδασκαλίας στη φυσική αγωγή. Κριτήρια αξιολόγησης. Το πλαίσιο. Το διδακτικό τρίγωνο ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Εισαγωγή στις µεθόδους διδασκαλίας στη φυσική αγωγή ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ Περιεχόµενα της διάλεξης Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Αξιολόγηση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Τι γνωρίζουν οι μαθητές; (Pellegrino, Chudowsky) Σε ποιο βαθμό; Τι δεν μάθανε; Βάσει ενδείξεων Τι λένε Τι κάνουν Βοηθά να δούμε αν πετύχαμε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Τρόπος υλοποίησης: Σύγχρονα Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Γενικές πληροφορίες σχετικά με το σύστημα αξιολόγησης H αξιολόγηση είναι κυρίως διαμορφωτική και στοχεύει να περιγράψει την πρόοδο που κάνουν οι μαθητές, και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Χαράλαμπος Χαραλάμπους Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Θα αξιολογηθείτε δίκαια όλοι στην ίδια άσκηση: το σκαρφάλωμα στο δένδρο Ο όρος διαφοροποίηση περιλαμβάνει κάθε οργανωτική και διδακτική προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα)

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Στέλιος Κ. Κρασσάς Σχολικός Σύμβουλος 32 ης Π. Δημ. Εκπ. Αττικής 1 Στο σημερινό σχολείο γίνεται όλη η δουλειά στην τάξη; δεν υπάρχει εργασία για το σπίτι; πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 6.5.1. Οι γνώσεις υποψηφίων δασκάλων για την υπολογιστική εκτίμηση Σε μια έρευνα των Lemonidis

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ 208, Διάλεξη 12 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα